Ο Γιατρός Παναγιώτης Ι. Χόρτης:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο Γιατρός Παναγιώτης Ι. Χόρτης:"

Transcript

1 ΑΡ. ΦΥΛΛΟΥ 9 ΙΟΥΝΙΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2013 ΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΩΡΕΑΝ tachortata.blogspot.gr Τριµηνιαία περιοδική έκδοση του Συλλόγου των Απανταχού Χορτιωτών Λευκάδος ΠΡΩΤΗ ΣΕΛΙ Α Καλοκαίρι 2013 Η θρούµπα στις δόξες της Μοσκοβολάνε οι βράχοι των Σταυρωτών µε της θρούµπας το λουλουδιασµένο ανασασµό. ΙΗ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΕΥΚΑ ΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Ο Γιατρός Παναγιώτης Ι. Χόρτης: Ένα τεράστιο µέγεθος επιστήµονα και ανθρώπου «ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργῳ γενοµένων ἔργῳ καὶ δηλοῦσθαι τὰς τιµάς», Θουκυδίδης, Β, 35 [= για άντρες που αποδείχτηκαν γενναίοι µε έργα, µε έργα να τους αποδίδονται και οι τιµές]. Θ. Παναγιωτακόπουλος, πνευµονολόγος φυµατιολόγος, εισηγητής: Ρόµπερτ Κοχ, Κόνραντ Ρέντγκεν, Παναγιώτης Χόρτης: οι τρεις κορυφαίοι επιστήµονες σε παγκόσµια κλίµακα στον αγώνα εναντίον της φυµατίωσης. Άγγελος Χόρτης, διδάκτωρ ιστορίας, εισηγητής: Στην κορυφή της ελληνικής κοινωνίας αλλά και καταξιωµένος στην παγκόσµια επιστηµονική κοινότητα ο Γιατρός, παρέµεινε ως βαθύτατα καλλιεργηµένος και φιλοσοφηµένος άνθρωπος απλός και µετριόφρων, έτοιµος πάντοτε να βοηθήσει και να συµπαρασταθεί στον πάσχοντα συνάνθρωπο Λεπτοµέρεις στη Σελ. 4 Τα τενέλια Με αφετηρία τις εµπειρίες µου, εµπειρίες απ την περίοδο της κατοχής και µετά, θεωρώ σκόπιµο να µεταφέρω στις νεότερες γενιές αυτά που έζησα αλλά και να ανιχνεύσω τη συνέχεια των πραγµάτων από έναν άλλο κόσµο, σε καιρούς πριν από µένα... Του ΓΙΑΝΝΗ Γ. ΧΟΡΤΗ Σελ. 5 ΤΟ ΙΑΜΙΛΙΑΝΙ ΚΑΙ ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ ( ) Του ΑΓΓΕΛΟΥ Γ. ΧΟΡΤΗ Σελ. 6 ΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ Γεγονότα και σχόλια Σελ. 3 Ο λόγος στους ξενιτεµένους µας Σελ. 7 Η σελίδα της χορτιώτισσας Σελ. 7 Χορτιώτικη κουζίνα Σελ. 7 Κοινωνικά - Ποικίλα Σελ. 8 Το γράµµα της Σύνταξης ΣΕΛ. 2 ιακοινοτικό Forum

2 ΛΕΞΙΚΟ 2 Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος 2013 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ ιακοινοτικό Forum Το γράµµα της Σύνταξης Αγαπητοί συγχωριανοι και φίλοι αναγνώστες, ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ «ικο» (= ιαµπλιάνι Κοµηλιό) εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση: «Στις αρχές Ιουλίου ε.ε. πραγµατοποιήθηκε στο συνεδριακό κέντρo Platanos Χορτάτων άτυπο Forum για την ανάπτυξη της ως άνω περιοχής υπό την αιγίδα της Ακαδηµίας Επιστηµών Χορτάτων, Κοµηλιού και Ηνωµένων Πολιτειών Λευκάδος, και µε συµµετοχή 1) της Εταιρείας Εκβράχυνσης των Σταυρωτών µε πάλο / palo (Εταιρεία ΕΣΠα), 2) του κοινωφελούς Ιδρύµατος «Θάλαττα θάλαττα» και 3) του ιδρύµατος της Οµοσπονδίας «Μπαρουτοκαπνισµένων» Ψαριών «Τρυπητός», Θέµα 1ο: Γιοφύρι της Άρτας ο δρόµος Κοµπλιού Γιαλού [Κατά το παραδοσιακό άσµα «µηλιά»] Χωριάτη που σαι στον εγκρεµό µε ροζιασµένα χέρια τη θάλασσα λιµπίζεσαι, µα τον γκρεµό φοβάσαι. Μην τον φοβάσαι τον γκρεµό, κρατήσου απ τις θρούµπες, κι αν φας και κάποιες τούµπλες θ αναπαυτείς στον Τρυπητό. Τότε θα σε γυρέψουνε πούµα κι υπηρεσίες, κανάλια µε εικασίες τη δόξα θα σου κλέψουνε. Θέµα 2ο Η αγωνία της Σέσουλας, κοινώς Τρυπητού [Στίχοι: Ιαµβικός δεκαπεντασύλλαβος Κατά το «Ο βράχος και το κύµα» του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη]. «Μέριασε, βράχε, να διαβώ!» o ρύπος σπληνιασµένος λέει στη Σέσουλα Κοµπλιού θολός, µελανιασµένος. «Άσε να πάω στην ακτή! σ ωραία νερά και κρύα γιατί ο βοριάς δε µ ευνοεί ούτε κι η τρικυµία. Με ρίξανε στη θάλασσα από µεγάλα πλοία, πλοία που ταξιδεύουνε κατά την Ιταλία». Η Σέσουλα όµως προσπαθεί να διώξει το φαρµάκι, µα έχει τρύπα στα πλευρά, ολόκληρο αυλάκι, Γι αυτό καλεί τον Αίολο, µα και τον Ποσειδώνα µε τους ασκούς, την τρίαινα να κάµουνε αγώνα, να µη µολύνει τα νερά στο πέλαγος το αιώνιο, να παραµείνει καθαρό και θελκτικό το Ιόνιο. Θέµα 4ο: Ψηφιακός αποκλεισµός [Κατά το «Τυφλός βελόνα γύρευε µέσα σε αχυρώνα»]. Μες στα Χορτάτα βάλανε µια ίνα οπτική κι ούλ είπαµε να πάρουµε και υπολογιστή Χώρο εδώκαµε γι αυτήν στην αυλή του σχολείου Για να υπάρχει στο χωριό χρήση διαδικτύου. Ποντάραµε µέσω ΟΤΕ στην «ευρυζωνικότητα», Κοµπλιό - ιαµπλιάνι ν ανεβούν σε υψηλή ποιότητα. Μα κάποιοι ίσως να σκέφτονται και δικολαβικά Μακριά όµως απ τα ήθη τα συναλλακτικά Ίσως θέλουν να βγάλουνε από τη µύγα ξύγκι και αντιµετωπίζουνε τον άλλο σα µυρµήγκι. εν ξέραµε πως χάθηκε η ανταποδοτικότητα το «σε κεράω να µε κεράς», καθώς κι η σοβαρότητα Και πάθαµε εφτό που λέν «Άλλού τρώει και πίνει κι αλλού ο ευεργετηθείς απ την «ίνα» δίνει». κοινώς «Σέσουλα». Η πρωτοτυπία του Forum έγκειται στο ότι εφαρµόσθηκε σε παγκόσµια πρώτη µια νέα µέθοδος προβολής των προβληµάτων της περιοχής: µε στιχουργήµατα. Πρώτη η εφηµερίδα µας, ως έχουσα συγκριτικό πλεονέκτηµα έναντι των ανταγωνιστών της σε παγκόσµιο επίπεδο συγκέντρωσε, αποµαγνητοφώνησε και δίνει στη δηµοσιότητα µε αυθεντικό τρόπο το σχετικό υλικό, το οποίο εύκολα µπορεί να αποκρυπτογραφήσει ο καθένας, γιατί οι συµβολισµοί του είναι προφανείς. Των διαλόγων προτάσσεται το αντικείµενό τους για ενηµέρωση. Απ Αυστραλία προσπαθούν µε σκάιπ να µιλήσουν µα όµως ποτέ τους δεν µπορούν να επικοινωνήσουν. Ψάχνονται ακόµα στο χωριό κι επιχειρηµατίες και προσπαθούν να µάθουνε ποιες είναι οι αιτίες. Γιατί αβαντσάρει το χωριό και το ρχεται αλµπαζία αν κάποιοι «λιγκρρρ» τού κάνουνε ή είναι αφασία. Φταίει το Forum µας, λοιπόν, να πει για τον ΟΤΕ πως όνοµα πιο ταιριαστό θα ήταν το «ποτέ»; Θέµα 5ο: Επισκευή του Ιερού Ναού του Αϊ Γιάννη και προστασία του µνηµείου των Αγίων Πέντε [Ἦχος, κατά τό «Ὡς γενναῖον ἐν µάρτυσιν»]. Εὐσεβείας τεχνούργηµα, χρυσοποίκιλτον τέµπλον, τῶν πιστῶν ἀ γλάϊσµα καί θησαύρισµα, τῆς Ἐκκλησίας τό στήριγµα τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόµου, ὅ δεινῶς διαρραγέν, ἡµᾶς πάντας ἐνέπλησεν ἀ πογνώσεως. Ἀρωγήν ὅθεν πάντων δυσωποῦµεν καί θερµῶς παρακαλοῦµεν, ἐκ φθορᾶς ἵνα ρύσωνται. Ὁ θεόφρων Εὐστράτιος, ὁ γενναῖος Αὐξέντιος, ὁ κλεινός Εὐγένιος καί Μαρδάριος, σύν τῷ Ὀρέστῃ ἠρίστευσαν, ἐχθρούς τροπωσάµενοι, ὧν ὁ πάνσεπτος ναός καθηρέθη, πλήν σώζεται κόγχη ἄµεµπτος. Τῆς φθορᾶ ς ἱκετεύοµεν σωθῆναι ἐνεργείαις τῶν κρατούντων, καί εὐφηµούντων τήν µνήµην αὐτῶν. Επιλεγόµενα Ψήφισµα που εγκρίθηκε οµόφωνα από τους συνέδρους [Κατά το «Τούτη η γης που την πατούµε»]: Στης ακρίβειας τον καιρό λέω να νοικοκυρευτώ, µα µου λένε οικονοµία γιατί δεν υπάρχει µία. ε θέλω µία, ορέ παιδιά, ούτε να φιλώ ποδιά που ν χιλιοκατουρηµένη και µε σάλια ποτισµένη. Κι η µισή θα µε δικάει και χαράµι δε θα πάει. Άνθρωπος είµαι κι εγώ κι απ ανάγκη στιχουργώ. Μετά το πέρας των εργασιών η Μικτή Χορωδία «ικο» απέδωσε έξοχα και µε το πρέπον ήθος τα παραπάνω στιχουργήµατα. Τ ακούσατε; Τ ακούσαµε, να λέτε. Για τη Σύνταξη: Έκτορας Γ. Χόρτης για τους αµύητους και αγεωγράφητους: Ηνωµένες Πολιτείες Λευκάδος = Μανάση, Νικολή, Αϊ Βασίλης - σηµερινή κοινότητα Νικολή. πάλος = λοστός τούµπλες = τούµπες σπληνιασµένος = ερεθισµένος, ευερέθιστος, εκνευρισµένος, επιθετικός. ούλοι = όλοι αβαντσάρω = µου χρωστάνε, έχω λαβείν αλµπαζία = σύγχυση, ζάλη, τρέλα λιγκρρρ = επιφώνηµα µικρού παιδιού, για να κάνει τα άλλα να ζηλέψουν µε δικάει = µου αρκεί

3 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Του Έκτορα Γ. Χόρτη Ο «Άϊ Γιάννης» εκπέµπει SOS Στην εκκλησία τ Άι Γιαννιού «έκατσε» το µεγάλης αισθητικής και ιστορικής αξίας τέµπλο υπεράνω και ένθεν - κακείθεν της ιεράς εικόνος του Αϊ Γιάννη του Προδρόµου και χρειάζεται επειγόντως επισκευή. Αψευδής µάρτυρας του µεγέθους του προβλήµατος η παρακείµενη εικόνα. Επιβάλλεται, λοιπόν, η παρέµβαση της Εφορείας Νεωτέρων Μνηµείων και Τεχνικών Έργων Ιονίων Νήσων για την αποκατάσταση της βλάβης, πριν γίνει ανήκεστος, αφού πρώτα αξιολογήσει «ιδίοις όµµασι» το µνηµείο, για να διαπιστώσει του λόγου το αληθές. Θάλαττα, θάλαττα! Εικοσιτέσσερις και πλέον αιώνες µετά τη µεγάλη κραυγή «Θάλαττα, θάλαττα» από τους στρατιώτες τού Ξενοφώντα κατά τη γνωστή «Κάθοδο των Μυρίων», η ίδια αυτή κραυγή έρχεται στην επικαιρότητα ως σύνθηµα από τους εκ θαλάσσης αποκλεισµένους κατοίκους των Κοινοτήτων Κοµηλιού, Χορτάτων και Νικολή, επειδή δεν υπάρχει οδική πρόσβαση στην υπέροχη θάλασσα του Κοµηλιού, παρόλο που ο δρόµος έχει ανοιχτεί εδώ και τέσσερα χρόνια, αλλά δεν είναι βατός!!! Γι αυτό επιβάλλεται να µπει στην agenda των ιθυνόντων κατ απόλυτη προτεραιότητα η προσβασιµότητα στη θάλασσα του Κοµηλιού µε την κατασκευή των αναγκαίων ξερότοιχων και την επίστρωση του δρόµου µε µια πέτσα άσφαλτο. Ελπίζουµε πως στη σύµφωνη µε τη λογική, την ηθική και το δίκαιο πρότασή µας θα υπάρξει ανταπόκριση από τις αρµόδιες υπηρεσίες. Εξάλλου, τα ανταποδοτικά οφέλη από µια τέτοια δράση θα είναι πολλαπλάσια για το νησί µας. όπου επί αιώνες ανάβλυζε και εξυπηρετούσε και τους κατοίκους όµορων κοινοτήτων το κρυστάλλινο νερό της οµώνυµης πηγής, που σήµερα συγκεντρώνεται στο παρακείµενο υδραγωγείο, µε τη συντήρηση του οποίου θα συνδυαστεί το έργο. Συζητήθηκαν επίσης τα προβλήµατα που απασχολούν την κοινότητα, µεταξύ των οποίων εκτιµήθηκε ως µείζον η εγκατάλειψη του διανοιχθέντος προ τετραετίας δρόµου από το Κοµηλιό προς τη θάλασσα (η εικόνα κάτω δεξιά - µας την εγχείρισε ο πάρεδρος αψευδής µάρτυρας της κατάστασης), καθώς και το ζήτηµα της ανυπαρξίας διαδικτυακής κάλυψης (Internet) της κοινότητας και, ως εκ τούτου, της αδυναµίας των επαγγελµατιών της να χρησιµοποιούν στις δραστηριότητές τους την ψηφιακή τεχνολογία, µολονότι υπάρχει οπτική ίνα που σταµατάει στο χωριό, και µάλιστα σε χώρο της κοινότητας που παραχωρήθηκε δωρεάν στον ΟΤΕ και θα περίµενε κανείς εύλογα και κάποια ανταποδοτικά οφέλη. Σηµειωτέον ότι κάποια κοντινά χωριά έχουν διαδικτυακή κάλυψη. Θεωρούµε, βέβαια, ότι ο Οργανισµός Τηλεπικοινωνιών Ελλάδας δεν πρέπει σε καµιά περίπτωση να αποτελεί ευφηµισµό και, παράλληλα, ότι τα συναλλακτικά ήθη επιβάλλουν αυτή την ελάχιστη ανταπόδοση, και γι αυτό προσβλέπουµε στην ικανοποίηση του αιτήµατός µας. «Μέγα το της θαλάσσης κράτος» Επειδή είναι µεγάλη η δύναµη της θάλασσας αλλά απαλλαγµένης... ρύπων, θεωρούµε ότι το Λιµενικό Σώµα Ελληνική Ακτοφυλακή απαιτείται να αυξήσει και να εντατικοποιήσει τους προβλεπόµενους ελέγχους στα πλοία που παραπλέουν ή προσεγγίζουν τις δυτικές ακτές της Λευκάδας. Xρήσιµη, βέβαια, θα ήταν και µια ενηµέρωση από τους αρµόδιους φορείς για τον αριθµό των ελέγχων που έγιναν το φετινό καλοκαίρι, τις παραβάσεις που ενδεχοµένως διαπιστώθηκαν, τους παραβάτες και τις ποινές που τους επιβλήθηκαν. από τις αρµόδιες υπηρεσίες. Εξάλλου, τα ανταποδοτικά οφέλη από µια τέτοια δράση θα είναι πολλαπλάσια για το νησί µας. Συνοµιλώντας µε τον πάρεδρο του χωριού κ. Επαµεινώνδα Ευστ. Χόρτη: ράσεις, ΟΤΕ ιαδίκτυο, δρόµος Κοµηλιού - γιαλού Σε συνοµιλία που είχαµε µε τον πάρεδρο της κοινότητάς µας κ. Επαµεινώνδα Ευστ. Χόρτη πληροφορηθήκαµε ότι έχει δηµοπρατηθεί η πλακόστρωση του δρόµου από την πλατεία του χωριού προς τα Στεριώτικα ως το σηµείο που συναντά το δρόµο προς Αϊ Θόδωρο Μανάση στο ύψος του δηµοτικού σχολείου, ότι έχουν περαιωθεί όλες οι διαδικασίες (δηµοπράτηση κ.λπ.) και ότι επίκειται! η υλοποίηση του έργου. Παράλληλα ο πάρεδρος µας ενηµέρωσε ότι, ενόψει της δηµιουργίας παιδικής χαράς από το δήµο στο! Σχολείο, καθαρίστηκε και περιφράχθηκε ο αύλειος χώρος του και αναµένεται η ολοκλήρωση της δράσης. Επισήµανε επίσης ότι στις άµεσες προτεραιότητές του είναι να κατασκευασθεί µια βρύση σαν την εικονιζόµενη των Αγίων Πέντε στην Παναγιά, Ο Αη Βασίλης Ο Αη Βασίλης ελόγγωσε. Τα κυπαρίσσια στα λαγκάδια του εφουντώσανε, αφοµοιώνοντας στα σπλάχνα τους και τους συναισθηµατικούς χειµάρους. Ωστόσο, η εκκλησία, το ανακαινισµένο από κάποιον εραστή του κυπαρισσόµηλου και της γαλήνης σπίτι, καθώς και το ειδυλλιακό τοπίο δηµιουργούν την ελπίδα πως το χωριό δεν έχει φτάσει στο τέλος της διαδροµής του Αφίξεις από το εξωτερικό Έφτασε στο χωριό µας από τις ΗΠΑ ο διακεκριµένος πανεπιστηµιακός καθηγητής και συνεργάτης της εφηµερίδας Θεοφάνης Κωστάγγελου Χόρτης για ολιγοήµερες διακοπές. Καλώς ήρθες, Φάνη, στα πατρώα εδάφη και καλή διαµονή. Οικολογικά Συγχαρητήρια σε όποιον ή όποια «απκατόστρατα» στο Βασιλικό πήγαινε γάλα, ψωµί και νερό σε θεονήστικα γατάκια που εντόπισε, καθώς και στον Νίκο Βουκελάτο Ζνάκο για την υπόδειξη - πληροφόρηση. Συµβαίνει στα πέριξ Αναστήλωση και επαναλειτουργία του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου στο Νικολή Πέρυσι αναστηλώθηκε ο ιερός ναός του Αγίου Νικολάου στο Νικολή, που βρίσκεται στη θέση «Αµπλιανάτα». Το κτίσµα χρονολογείται από το 1711, ενώ ερείπια παρακείµενου παλαιότερου ναού ανάγονται µάλλον γύρω στο 1000 µ.χ. Στον ιερό ναό την Παρασκευή, 10 Μαϊου 2013, που γιορτάζεται η πάροδος του ιερού σκηνώµατος του Αγίου Νικολάου από τη Λευκάδα, τελέσθηκε µετά από χρόνια Θεία Λειτουργία µέσα σε κλίµα ιδιαίτερης χαράς και συγκίνησης. Την παραµονή ψάλθηκε Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός, χοροστατούντος του Σεβασµιωτάτου Ποιµενάρχη µας κ. Θεοφίλου. Αποτελέσµατα της απογραφής του 2011 για Κοµηλιό, Μανάση, Νικολή Κοινότητα Μόνιµος πληθυσµός Τοπική κοινότητα Κοµηλιού 40 Τοπική κοινότητα Νικολή *Μανάση 62, Νικολής *

4 4 Άρθρο ΙΗ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΕΥΚΑ ΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Παναγιώτης Χόρτης: Ένα τεράστιο µέγεθος επιστήµονα και ανθρώπου Του ΕΚΤΟΡΑ Γ. ΧΟΡΤΗ Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος 2013 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ του ήµου Λευκάδας πραγµατοποιήθηκε το διήµερο ΙΗ Συµπόσιο της Εταιρείας Λευκαδικών Μελετών (10 και 11 Αυγούστου). Την έναρξη των εργασιών του Συµποσίου κήρυξε ο Πρόεδρος της Εταιρείας κ. Θωµάς Κατωπόδης, ενώ χαιρετισµούς απηύθυναν ο Μητροπολίτης Λευκάδας κ. Θεόφιλος και ο ήµαρχος Λευκάδας κ. Κώστας Αραβανής. Την πρώτη µέρα, που ήταν αφιερωµένη στην Επιστήµη, τιµώµενα πρόσωπα ήταν δύο επιφανείς Λευκάδιοι επιστήµονες, ο Πέτρος Ν. Αργύρης, που διέπρεψε στο Εξωτερικό στο πεδίο της φυσικής επιστήµης (ήταν παρών στην εκδήλωση), και ο αείµνηστος γιατρός Παναγιώτης Ι. Χόρτης από τα Χορτάτα ( ), ένα τεράστιο µέγεθος επιστήµονα και ανθρώπου. Για τον πρώτο µίλησαν ο αναπληρωτής καθηγητής του ΕΜΠ κ. Κων/νος Παρασκευαϊδης, µαθητής στην Αµερική του τιµώµενου, και ο φίλος και συµµαθητής του στο Γυµνάσιο Λευκάδας δικηγόρος κ. Νίκος Κατηφόρης. Μετά τους εισηγητές, πήρε το λόγο ο κ. Αργύρης και µίλησε συγκινηµένος για το ρόλο που διαδραµάτισαν η οικογένειά του και το Γυµνάσιο Λευκάδας στις επιλογές του για την πορεία της ζωής του. Τέλος, η κ. Μαρία Ρούσσου, διευθύντρια της ηµόσιας Βιβλιοθήκης, τον ευχαρίστησε για τη βοήθεια και την στήριξή του προς την Βιβλιοθήκη. Η εκδήλωση συνεχίστηκε µε το έτερο τιµώµενο πρόσωπο, τον γιατρό φυµατιολόγο - πνευµονολόγο Παναγιώτη Ι. Χόρτη, για τον οποίο µίλησε ο διδάκτωρ ιστορίας κ. Άγγελος Χόρτης και ο οµότεχνος του τιµώµενου γιατρός - φυµατιολόγος Θεοδόσης Παναγιωτακόπουλος. Ο κ. Άγγελος Χόρτης ξεκίνησε τη σκιαγράφηση του πορτρέτου του γιατρού µε την κρητική µαντινάδα «Σαν είναι ο τράγος δυνατός δεν τον χωράει η µάντρα Ο άντρας κάνει τη γενιά κι όχι η γενιά τον άντρα», και συνέχισε την παρουσίαση για την προσωπικότητα του τιµώµενου, µέσα από προσωπικά βιώµατα αλλά και πλήθος τεκµηρίων και µαρτυριών. Για την προσωπικότητα του Γιατρού παραθέτουµε εδώ µερικά χαρακτηριστικά αποσπάσµατα από την εισήγηση: «Η πορεία του γιατρού ήταν η τυπική πορεία του αυτοδηµιούργητου ανθρώπου, που, µε µόνα εφόδια τις ικανότητες, την ισχυρή του θέληση, το αγωνιστικό του πνεύµα και την προσήλωση στο σκοπό του, κατόρθωσε να ανέλθει στην κορυφή της επιστήµης του και να γίνει όχι µόνο αναγνωρίσιµο αλλά και διακεκριµένο µέλος της κοινωνικής ζωής της χώρας. Κανένας δεν του κληροδότησε ούτε του χάρισε τίποτε. Όλα τα κέρδισε µε την προσωπική του αξία και τον πνευµατικό του µόχθο. Ολόκληρη η ζωή του ήταν µια φωτεινή πορεία προς τις κορυφές της επιστήµης και της ανθρωπιάς. Ένας θρίαµβος της θέλησης και του τίµιου αγώνα [...] Με δυσθεώρητο εύρος σπουδών ο Γιατρός, παρότι νεότατος, είναι ήδη ολοκληρωµένος επιστήµονας µε τεράστιο φάσµα γνώσεων, που καλύπτουν πολλές ιατρικές ειδικότητες, µεγάλη κλινική εµπειρία και βαθύ ερευνητικό πνεύµα [ ]. Η επίσηµη αναγνώριση του έργου και της προσφοράς του, µετά το θάνατό του, πανηγυρική, ήρθε από το φορέα στον οποίο είχε αφιερώσει µεγάλο κοµµάτι της ζωής του και είχε συµβάλει στην ανύψωση της στάθµης των ιατρικών υπηρεσιών που προσέφερε, καθώς και στην εκπαίδευση νέων γιατρών που θα έπαιρναν τη σκυτάλη από τους παλαιότερους. Το νοσοκοµείο «Σωτηρία», σε επίσηµη τελετή, έδωσε το όνοµά του σε αµφιθέατρο, στο οποίο είχε λάµψει ως φωτισµένος πανεπιστηµιακός δάσκαλος. Ξεχωριστή τιµή, δείγµα της εκτίµησης στο πρόσωπό του, είναι επίσης η ονοµασία µιας οδού στη Σαρωνίδα, όπου βρισκόταν η εξοχική του κατοικία, µε το όνοµά του, µπροστά από την εκκλησία της Παναγίας, η οποία υπήρξε δικό του έργο. Εκείνο όµως το οποίο, κατά την άποψή µου, έχει ιδιαίτερη σηµασία είναι η αναγνώρισή του από τους ανώνυµους καθηµερινούς ανθρώπους [...]. Στην κορυφή της ελληνικής κοινωνίας αλλά και καταξιωµένος στην παγκόσµια επιστηµονική κοινότητα ο Γιατρός, δεν οδηγήθηκε, ωστόσο, από τη µέθη της επιτυχίας, στην υπεροψία και την «ύβρη» µε την αρχαία σηµασία του όρου. Παρέµεινε ως βαθύτατα καλλιεργηµένος και φιλοσοφηµένος άνθρωπος απλός και µετριόφρων, έτοιµος πάντοτε να βοηθήσει και να συµπαρασταθεί στον πάσχοντα συνάνθρωπο, µε ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στους φτωχούς και κατατρεγµένους της ζωής». Ο δεύτερος οµιλητής κ. Θεοδόσης Παναγιωτακόπουλος αναφέρθηκε στο επιστηµονικό έργο του γιατρού. εν τον γνώρισε προσωπικά, αλλά τέσσερα χρόνια µετά τον θάνατό του, όντας ο ίδιος γιατρός στο Νοσοκοµείο «Σωτηρία», στο οποίο είχε υπηρετήσει επί 31 συναπτά έτη ο τιµώµενος, είδε έναν θάλαµο να φέρει το όνοµα Παναγιώτης Ι. Χόρτης και, ρωτώντας γι αυτόν, άντλησε πληροφορίες για το πλούσιο επιστηµονικό του έργο. Αναφέρθηκε στην τεράστια επιστηµονική συγκρότηση του Παν. Χόρτη και στις πρωτοποριακές και καινοτόµες δράσεις του στο πεδίο της φυµατιολογίας, συγκαταλέγοντάς τον µαζί µε τους Ρόµπερτ Κοχ και Κόνραντ Ρέντγκεν στους τρεις κορυφαίους επιστήµονες σε παγκόσµια κλίµακα στον αγώνα εναντίον της φυµατίωσης. Ήταν ο πρώτος, όπως είπε, που εισήγαγε στην Ελλάδα, µετά την επιστροφή του από την Ιταλία και τη θητεία του στο Ινστιτούτο Carlo Floranini, καινοτόµες τεχνικές ίασης της φυµατίωσης, όπως αυτή του τεχνητού πνευµοθώρακα, δίνοντας ελπίδα και σώζοντας πολλούς φυµατικούς ασθενείς, σε µια εποχή που δεν υπήρχε ακόµη φαρµακευτική αντιµετώπιση της αρρώστιας. Είναι χαρακτηριστικό ότι όταν γύρισε το 1939 από την Ιταλία στην Ελλάδα διορίστηκε σε ηλικία µόλις 34 χρονών ιευθυντής Κλινικής στο Νοσοκοµείο «Σωτηρία». Ακολούθως, ο γιατρός Θωµάς Μεσσήνης, που εκτελούσε χρέη συντονιστή της συζήτησης, κατέθεσε τις δικές του µαρτυρίες από όσα είχε διαπιστώσει αργότερα από συνοµιλίες, λέγοντας ότι ο Παναγιώτης Χόρτης ασκούσε και χειρουργικές πράξεις και ότι έκανε θωρακοσκόπηση, παρά τα πενιχρότατα τότε µέσα, από τη δεκαετία του 50 ακόµη. Τέλος, ο εκπαιδευτικός Θανάσης Μελάς έδωσε στον γιο του τιµώµενου ένα απόκοµµα εφηµερίδας του Μάη του 1937 µε ρεπορτάζ από τη Ρώµη για τη λήψη του µεταπτυχιακού τίτλου του γιατρού, που περιείχε διθυραµβικά σχόλια των Ιταλών για τον ίδιο και την Ελλάδα, την οποία είχε τιµήσει µε τις επιστηµονικές του επιδόσεις. Στο τέλος της εκδήλωσης απονεµήθηκαν τα βραβεία 1) Πέτρου και Νίτας Αργύρη (θεσµοθετήθηκε για πρώτη φορά το 1998) στην Ειρήνη Παπακωνσταντίνου ως πρώτη αποφοιτήσασα µαθήτρια των Λυκείων της πόλης της Λευκάδας για το σχολικό έτος , δια χειρός της Νίτας Αργύρη, συζύγου του τιµώµενου, και 2) Αλέξανδρου Παναγούλη (έχει θεσµοθετηθεί από τις οικογένειες Μελά Παναγούλη και απονεµήθηκε για 2η φορά φέτος) στη µαθήτρια Κυριακή ευτεραίου από το Σύβρο ως πρώτη αποφοιτήσασα µαθήτρια των Λυκειακών Τάξεων Λυκείου Βασιλικής για το σχολικό έτος , δια χειρός του βουλευτή Στάθη Παναγούλη, αδελφού του Αλέκου Παναγούλη. Αριστερά:Το πατρικό σπίτι στο οποίο είδε το φως της ζωής ο Γιατρός, αναπαλαιωµένο µε µεγάλη ευαισθησία από την κόρη του Έλενα. Στο κέντρο: Στιγµιότυπο από την εκδήλωση. Στην πρώτη σειρά διακρίνονται ο ποιµενάρχης µας κ. Θεόφιλος, αριστερά του ο δήµαρχος κ. Αραβανής και δεξιά του το ζεύγος Πέτρου και Νίτας Αργύρη. Στη δεύτερη σειρά ο γιος του γιατρού Παναγιώτη Χόρτη, επίσης πνευµονολόγος φυµατιολόγος Γιάννης Χόρτης (µε το λευκό κοστούµι), και η κόρη του τιµώµενου Έλενα Χόρτη, διδάκτωρ κοινωνικών επιστηµών και σκηνοθέτις. Ανάµεσά τους µόλις διακρίνεται η εγγονή του γιατρού Φελισί. εξιά: Ο κ. Άγγελος Γ. Χόρτης στο βήµα.

5 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Τα τενέλια Του ΓΙΑΝΝΗ Γ. ΧΟΡΤΗ Ε ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΤΙΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΜΟΥ, εµπειρίες απ την περίοδο της κατοχής και µετά, θεωρώ σκόπιµο να µεταφέρω στις νεότερες γενιές αυτά που έζησα αλλά και να ανιχνεύσω τη συνέχεια των πραγµάτων από έναν άλλο κόσµο, σε καιρούς πριν από µένα. Γιατί έρχεται µπροστά µας αυτός ο άλλος κόσµος, άλλοι άνθρωποι, που έζησαν στα ίδια µέρη µε µας µε προσπάθειες και αγωνίες, στα ίδια χωράφια και βουνά, δοκίµασαν τη γλύκα και την πικράδα της ζωής, ονειρεύτηκαν, αγωνίστηκαν, όπως εγώ και η γενιά µου, και χρησιµοποίησαν τα ίδια µέσα σε µεγάλο βάθος χρόνου, τόσο µεγάλο, που ξεπερνάει την κλασική εποχή της Αρχαίας Ελλάδας και φτάνει ως την εποχή του σιδήρου και τη νεολιθική εποχή, δηλαδή πάνω από σαράντα αιώνες. Ακριβώς τα ίδια µοντέλα παραγωγής και εξοπλισµών χρησιµοποιήθηκαν και στην παλαιολιθική ακόµα εποχή όχι όλα, βέβαια. ηλαδή έχουµε µοντέλα εργαλείων ακόµη και παλαιολιθικής εποχής. Υπάρχουν εξοπλισµοί αγροτικής παραγωγής, όπως αυτοί στους οποίους αναφερθήκαµε σε προηγούµενα φύλλα της εφηµερίδας µας. Θα αναφερθώ εδώ ενδεικτικά σε έναν απλούστατο εξοπλισµό, αυτόν ενός όπλου κυνηγιού µε περιγραφή του, καθώς και µε αναφορά στον τρόπο εφαρµογής και στο πώς αυτός επηρέασε τη ζωή µας. Οι παππούδες και πατεράδες µας χρησιµοποιούσαν στους πολέµους καρυοφύλλια, γκράδες, µάλνινχερ, αυτόµατα, πολυβόλα, κανόνια και πολύ παλιά - προ Χριστού- τόξα, ακόντια, ασπίδες, σαϊτες. Για το κυνήγι µονόκανα, δίκανα, µπροστογιοµή, πισογιοµή, γκλίτσες. Τα παιδιά όµως, δηλαδή εµείς, είχαµε τις παγίδες και συγκεκριµένα τα τενέλια, για να παγιδεύουµε τα παχιά πουλάκια Ιούλιο και Αύγουστο, όταν ωρίµαζαν (γόρµαζαν) οι σπόροι από κόκκινοι σε µπλε στις κορκοφιδιές. Πρώτο εργαλείο παιδικού κυνηγιού, λοιπόν, είναι το τενέλι. Το τενέλι είναι αποµίµηση του τόξου, γιατί βασίζεται στην ίδια αρχή. Το πρώτο τενέλι, όταν δεν υπήρχαν χαλύβδινες αντένες για ελαστικότητα, αποτελούνταν από κεκαµµένη (κυρτή) κληµατόβεργα µε κλωστή που δένονταν στο πίσω µέρος και διαπερνούσε το τρυπηµένο σκληρό κεφαλάρι (για να µη φθείρεται) και µε έναν κόµπο κατέληγε σε θηλιά όσο ένα δάχτυλο χεριού. Η βέργα ήταν περίπου τρεις παλάµες µακριά, ανθεκτική και ελαστική. Ξηραµένη βέργα αµπελοκλήµατος. Στο µπροστινό µέρος της θηλιάς έµπαινε ένα σκληρό αγκαθάκι ή µικρός µίσχος πολύ λεπτός, ο τσίτος, ώστε να είναι δυσδιάκριτος. Στην οπή του κεφαλαριού έµπαινε, πολύ ελαφρά στηριγµένος, ένας πύρος µήκους µισού δακτύλου χεριού, ο λεγόµενος ξυλόπρογκος, και συγκρατούσε τον κόµπο της θηλιάς που έπεφτε δεξιά αριστερά και ο τσίτος κολλούσε µε σάλιο στην άκρη του πύρου, του ξυλόπρογκου. Το πουλί δεν έβλεπε κλωστή και τσίτο και εύρισκε ένα ωραίο σκαµπό να καθίσει, να ερευνήσει για τροφή, ένα BAR-STOOL. Μόλις πατούσε το πόδι του, έφευγε ο επιπόλαια πιασµένος ξυλόπρογκος, η ελαστικότητα της βέργας ενεργούσε αστραπιαία, όπως η σούστα ή το ελατήριο του φορτηγού ή το τόξο όταν τελείωνε η τάνυση και έδινε δύναµη στο βέλος, τη σαΐτα. Η θηλιά που είχε εγκλωβίσει το πόδι του πουλιού αυτόµατα ερχόταν στο κεφαλάρι και εκεί συγκρατούνταν στερεά µε τον τσίτο, παγιδεύοντας και, καµιά φορά, σπάζοντας το πόδι του πουλιού. Τα τενέλια τοποθετούνταν και στην κορφή δέντρων ή θάµνων όπου ληµέριαζαν πουλιά. Στα παλιά τα χρόνια, διηγούνταν οι µεγαλύτεροι, ορισµένοι έπαιρναν κλαρί, δηλαδή έκοβαν κλώνο µε πολλά κλαριά και σπόρους ώριµους και το µετέφεραν στο βουνό, όπου αφθονούσαν πιστρουδιές µε µαύρα ή γκρίζα και άσπρα φτερά και πούπουλα, το χαρακτηριστικό σκέρτσο και το γνωστό ηχητικό εφέ «γκζίτ- γκζιτ». Εκεί, πηγαίνοντας για τους σπόρους, παγιδεύονταν από τα τενέλια. Μεγάλο κυνήγι θεωρούνταν οι αητοµάχοι, διπλάσιοι της πιστρουδιάς, οι αητοµάχοι καρακαξάτοι, σαν τρυγόνια, οι κοκκινοκώλες, σαν τρυγόνια κι αυτές, και µικρότερα, όπως κοκκινόκωλοι, µυολόγια, µπακαφία. Αυτή η τέχνη ήταν πολύ διαδεδοµένη, γιατί δυο πουλιά και ένα αυγό ήταν πλούσια, νόστιµη τροφή για ένα παιδί, αφού πρωτεϊνες µόνο το Πάσχα, τα Χριστούγεννα, την Αποκριά και κατά το πανηγύρι υπήρχαν, και µάλιστα σε µικρές ποσότητες για πολυµελείς οικογένειες. Το τενέλι διαφέρει από το τόξο ως προς τη λειτουργία του. Το τόξο αποδεσµεύοντας την ενέργεια εκτοξεύει τη σαΐτα, ενώ το τενέλι, αποδεσµεύοντας την ενέργεια, ρίχνει τον ξυλόπυρό του, τον αποβάλλει, ενεργώντας παθητικά. εν χτυπά, παγιδεύει. Αργότερα, όταν βγήκαν τα βιοµηχανικά προϊόντα, η κληµατόβεργα έγινε δύο κοµµάτια και στη µέση παρεµβλήθηκε η αντένα µιας οµπρέλας. Αλλά η αντένα αυτή έπρεπε να είναι συµπαγής από ατσάλι χωρίς αυλακώσεις, για να έχει µεγάλη δύναµη τάνυσης- ελαστικότητας. Έτσι το τενέλι γίνεται ισχυρό αυτόµατο όπλο που παγιδεύει ασφαλώς σε µηδέν χρόνο. Τα παιδιά κρεµούσαµε τα τενέλια στους ώµους πολλά µαζί µε τους ξυλόπροκους τακτοποιηµένους και συγκρατηµένους από τη θηλιά και τον τσίτο, σαν σφαίρες ή δεσµίδες µε σφαίρες στα όπλα. Το γεγονός όµως ότι στην πρωτογενή κατασκευή υπήρχε µόνο κληµατόβεργα αποκλάδι παραπέµπει, βέβαια, σε παλαιολιθικές πρακτικές. Με αυτά, λοιπόν, εξασφαλίζαµε ή ελπίζαµε να εξασφαλίσουµε λίγες πρωτεϊνες απ τα όµορφα µικρά πλασµατάκια που πετούσαν κι αυτά για τροφή. Με συγχωρείτε αλλά πρέπει να σας φάω! - Πόσα τενέλια έχεις; - εκατέσσερα - Εγώ τριάντα - Τόσα πολλά! Όµως του κυνηγού και του ψαρά το πιάτο εφτά φορές είν αδειανό και µια φορά γιοµάτο, έλεγε ο µπάρµπα Θοδωρής ο Βουκελάτος (Αντωνέλος), που ίδιος Άτλας- έσπερνε κι έσκαβε µόνος του δυο ζευγιές τη µέρα και ξερίζωσε ένα κλήµα αµπελιού µε µια προσπάθεια! Ως προς την ετυµολογία της λέξης, θα επιχειρήσω εικοτολογώντας ας µε συγχωρήσουν οι γλωσσολόγοι και φιλόλογοι- την ανίχνευσή της. Αναλύω τη λέξη σε δυο κοµµάτια: τη ρίζα τεν- που θεωρώ ότι προέρχεται από το ρήµα τείνω (=τεντώνω λατινικά tendo, αγγλικά tend extend) και τη λατινογενή κατάληξη έλι. Σε κάθε περίπτωση, η ρίζα της λέξης παραπέµπει σε νύξεις απροσδόκητες, που συνδυάζουν την πρωτογενή σηµασία της λέξης µε την τάση τέντωµα του τενελιού, γιατί, όπως λέει και ο ποιητής, «τη γλώσσα µού έδωσαν ελληνική». Άρθρα ΑΡ. ΦΥΛΛΟΥ 9 ΙΟΥΝΙΟΣ - ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2013 ΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΩΡΕΑΝ tachortata.blogspot.gr Τριµηνιαία περιοδική έκδοση του Συλλόγου των Απανταχού Χορτιωτών Λευκάδος Ιδιοκτήτης: Σύλλογος των Απανταχού Χορτιωτών Λευκάδας. Tηλ , Υπεύθυνος έκδοσης - ύλης: Έκτορας Γ. Χόρτης Επικοινωνία: τηλ , , Συντακτική Επιτροπή: Άγγελος Γ. Χόρτης, Θωµάς Ε. Χόρτης, Σταθούλα (Λούλα) Σακελλαρίου Αυλωνίτη, Νίκος. Χόρτης, Έκτορας Γ. Χόρτης. Σελιδοποίηση: Νίκος. Χόρτης Παραγωγή εντύπου: ΠΡΩΤΟΠΑΠΑ Α. Ε., Γραφικές Τέχνες Τυπογραφείο, Υπάτης 45, Περιστέρι,12133, τηλ Για το περιεχόµενο των ενυπόγραφων κειµένων ευθύνονται οι συγγραφείς τους

6 6 Άρθρο Το ιαµιλιάνι και τα Χορτάτα στην περίοδο της Τουρκοκρατίας ( ) Του ΑΓΓΕΛΟΥ Γ. ΧΟΡΤΗ Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος 2013 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ του ιαµιλιανίου στην οποία συµπεριλαµβάνεται και ο οικισµός Χορτάτων (οι άλλοι οικισµοί, πλην των Αγίων Θεοδώρων ήταν: Άγιος Βασίλειος, Μανάση, και Νικολή, καθώς ο οικισµός Ρουπακιά εµφανίζεται για πρώτη φορά στα 1641 και αναφέρεται ξεχωριστά) ήταν σε ακµή κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και συγκαταλεγόταν ανάµεσα στις µεγάλες οικιστικές µονάδες του νησιού. Κατά την άποψή µου, η περιοχή του ιαµιλιανίου ήταν κατοικηµένη χωρίς διακοπή από τα πολύ παλιά χρόνια, καθώς εκπλήρωνε δύο βασικές προϋποθέσεις γι αυτό: αφενός είχε άφθονα νερά και αφετέρου βρισκόταν σε ικανή σχετικά απόσταση από τη θάλασσα, ώστε να µην είναι ευπρόσβλητη από τους κάθε είδους ληστές που έπλεαν στην περιοχή και λεηλατούσαν τους παραθαλάσσιους οικισµούς, ιδίως σε εποχές συγκρούσεων και αστάθειας. Σύµφωνα, λοιπόν, µε τα οθωµανικά κατάστιχα που δηµοσιεύθηκαν πρόσφατα και καλύπτουν την περίοδο από το 1520 µέχρι το , δηλαδή περίπου 30 χρόνια πριν από την ενετική κατάκτηση του νησιού, το ιαµιλιάνι, σε σύγκριση µε τους άλλους οικισµούς της Λευκάδας, ήταν µια ακµαία δηµογραφικά αλλά όχι τόσο δυναµική παραγωγικά οικιστική µονάδα. Συγκεκριµένα, στα 1520 ως προς τη δηµογραφική (πληθυσµιακή) κατάσταση βρίσκεται στην 8η θέση, µεταξύ 33 καταγεγραµµένων οικισµών, µε 80 νοικοκυριά και 2 χήρες, µετά από το Φτερνό (163 νοικοκυριά και 4 χήρες), τους Σφακιώτες (137 και 3 χήρες), την Καρυά (123 και 9 χήρες), τον Αλέξανδρο (98 και 3 χήρες), τη Βαυκερή (88 και 7 χήρες) και την Εγκλουβή (84 και 1 χήρα). Ως προς την παραγωγή, η οποία τεκµαίρεται από τις φορολογικές προσόδους που καταβάλλονταν στον κατακτητή, βρίσκεται µόλις στη 10η θέση σε απόλυτους αριθµούς και σε ακόµα χαµηλότερη, αν υπολογίσουµε το µέσο όρο φορολογικής επιβάρυνσης ανά νοικοκυριό. Οικισµοί δηλαδή µε λιγότερα νοικοκυριά από το ιαµιλιάνι καταβάλλουν περισσότερους φόρους ανά νοικοκυριό, δηλωτικό µεγαλύτερης παραγωγής. Έτσι, ενώ η µέση φορολογική επιβάρυνση κάθε νοικοκυριού στο ιαµιλιάνι ανερχόταν σε 97 περίπου ακτσέδες (άσπρα), η αντίστοιχη π.χ. του Αγίου Πέτρου ανερχόταν σε περίπου 195, της Κατούνας Γκιώνη Μπούα σε περίπου 225, ενώ - στον αντίποδα - της Εγκλουβής περίπου σε 59. Στους υπολογισµούς δεν λαµβάνω υπόψη τους άγαµους και τις χήρες, που µειώνουν κατά τι τους µέσους όρους. Σε ό,τι αφορά τον πληθυσµό, κατά την ίδια περίοδο, µπορούµε να οδηγηθούµε σε κάποια συµπεράσµατα µε τρόπο έµµεσο, δηλαδή µε την εκµετάλλευση µεταγενέστερων στοιχείων. Έτσι, σύµφωνα µε απογραφή του 1824 στην οποία παρατίθενται συγκεκριµένα ποσοτικά στοιχεία, από το σύνολο των 575 ατόµων που κατοικούν στο ιαµιλιάνι τα 164 από αυτά, δηλαδή ποσοστό 31%, κατοικούν στον οικισµό Χορτάτων, µη συµπεριλαµβανοµένων των Αγίων Θεοδώρων. Θεωρώντας, λοιπόν, ότι σε οικισµούς που κατοικούνται σταθερά και διαρκώς, η κινητικότητα του πληθυσµού, δηλαδή η µετοίκησή του από τον ένα οικισµό της ευρύτερης οικιστικής µονάδας στον άλλο, είναι αµελητέα, δεδοµένου ότι τα κτήµατα των κατοίκων βρίσκονται κοντά στον τόπο κατοικίας τους και είναι ευχερής έτσι η προσπέλασή τους, καταλήγω στο εύλογο συµπέρασµα ότι η κατανοµή των κατοίκων στους επιµέρους οικισµούς του ιαµιλιανίου πρέπει να ήταν ανάλογη µε εκείνη του Συνεπώς, αν αυτό ισχύει, τα νοικοκυριά των Χορτάτων πρέπει να ήταν 80 χ (επί) 31% = περίπου 25. Το επόµενο ζήτηµα το οποίο θα µας απασχολήσει είναι ο αριθµός των ατόµων που κατοικούσαν τόσο στο ιαµιλιάνι όσο και στα Χορτάτα. Εποµένως πρέπει να εκτιµήσουµε τον αριθµό των ατόµων τα οποία περιελάµβανε κάθε νοικοκυριό. Όπως έχουµε γράψει στο πρώτο φύλλο της εφηµερίδας αυτής, στα 1760 το µέσο µέγεθος κάθε νοικοκυριού περιελάµβανε 4,4 άτοµα. Από µελέτη της Ε. Αντωνιάδου Μπιµπίκου που αφορά την ύστερη βυζαντινή περίοδο (14ο αιώνα), δηλαδή 150 χρόνια πριν από την απογραφή στην οποία αναφερόµαστε, προκύπτει ότι το µέγεθος µιας βυζαντινής οικογένειας 1. Οθωµανικές πηγές για τη νεώτερη ιστορία της Λευκάδας, ΠΕΚ, Ηράκλειο 2013, σ όπ.π., σ Σεβαστή Λάζαρη, ηµογραφικές πληροφορίες για τη Λευκάδα, στα Πρακτικά του Συνεδρίου Επτανησιακού πολιτισµού, της Ε. Λ. Μ., Αθήνα 1996, σελ Ε. Αντωνιάδου Μπιµπίκου, Ερηµωµένα χωριά στην Ελλάδα, ένας προσωρινός απολογισµός, στο συλλογικό τόµο Η οικονοµική δοµή των Βαλκανικών χωρών, Μέλισσα, σ Άγγελος Χόρτης, Συµβολή στην οικονοµική ιστορία της Λευκάδας, Αθήνα, 2012, σ. 90. κυµαινόταν µεταξύ 3,2 και 4,5 ατόµων κατά µέσο όρο. Αν, λοιπόν, θεωρήσουµε ότι στα 1520 κάθε νοικοκυριό έχει συντελεστή 4 ή κατ ανώτατο όριο 4,5, τότε ο συνολικός αριθµός των κατοίκων του ιαµιλιανίου που ήταν 82 νοικοκυριά (προφανώς οι δύο χήρες που καταγράφονται ήταν αρχηγοί νοικοκυριών) πολλαπλασιαζόµενα επί 4 ή επί 4,5 µας δίνουν αριθµό κατοίκων από 336 µέχρι 377 κατ ανώτατο όριο. Στο σύνολο έχουµε προσθέσει και τους 8 άγαµους που καταγράφονται στο κατάστιχο. Θεωρώντας, ειδικότερα, ότι στον οικισµό των Χορτάτων κατοικούσε το 31% του συνολικού πληθυσµού του ιαµιλιανίου, καταλήγουµε στο συµπέρασµα ότι το εικαζόµενο σύνολο των κατοίκων του χωριού µας ήταν τότε περίπου από 104 µέχρι 117 άτοµα. Αν σε αυτό προσθέσουµε και τους Αγίους Θεοδώρους, ήταν µερικές δεκάδες περισσότερα. Σχετικά µε την ονοµατολογία των κατοίκων του ιαµιλιανίου, οθωµανικό κατάστιχο του που περιλαµβάνει τους υπόχρεους σε καταβολή του κεφαλικού φόρου αναφέρει τα ακόλουθα οικογενειακά ονόµατα (επώνυµα), που διατηρούνται µέχρι σήµερα: Χόρτης, Μεσσήνης, Αυλωνίτης, Αχείµαστος, Βλαντής, Βουκελάτος ( επώνυµα που υπάρχουν στα Χορτάτα) και ακόµα: Ψαράς, Ρούσος;, Καλοµοίρης; (Kalameri στο κατάστιχο), Μαλακάσης, Μανασής (επίθετο πιθανότατα σχετιζόµενο µε τον οικισµό Μανάση), Αυγέρος. Πολλοί από τους περιλαµβανόµενους στο κατάστιχο (οι 21 από τους 45) καταγράφονται µόνο µε το όνοµά τους και το όνοµα του πατέρα τους, σύµφωνα µε τη συνήθεια των Οθωµανών. Εποµένως δεν µπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα να υπήρχαν και άλλα επώνυµα ανάµεσα σ αυτούς. Σε ό,τι αφορά τις παραγωγικές δραστηριότητες των κατοίκων, η κύρια ήταν, όπως και στην περίοδο της Βενετοκρατίας που ακολουθεί, η καλλιέργεια των σιτηρών, στην οποία, κατά κύριο λόγο, στηριζόταν η κάλυψη των διατροφικών αναγκών των κατοίκων. Αυτό συµβαίνει, βέβαια, σε όλες τις οικονοµίες στις οποίες οι άνθρωποι επιδιώκουν την αυτάρκεια. Ωστόσο, οι καλλιεργητές υπέκειντο στο βαρύ φόρο της δεκάτης, η οποία ανερχόταν όχι στο 10% αλλά στα 2/15 της παραγωγής, δηλαδή περίπου σε 13% των παραγόµενων προϊόντων. Άλλη παραγωγική δραστηριότητα ήταν η καλλιέργεια των αµπελιών η οποία υπέκειτο επίσης στην καταβολή της δεκάτης. Στον οικισµό των Χορτάτων δεν συναντάµε όµως καλλιέργεια της ελιάς, η οποία στην περίοδο της Τουρκοκρατίας δεν απαντάται ούτε στις περιοχές της υτικής Λευκάδας που έχουν χαµηλότερο υψόµετρο. Όπως φαίνεται, στις περιοχές αυτές η σχετική καλλιέργεια αρχίζει να αναπτύσσεται στην περίοδο της Βενετοκρατίας, ίσως και στα τέλη της Τουρκοκρατίας. Μια άλλη δραστηριότητα που προσιδιάζει σε ορεινές περιοχές ήταν η κτηνοτροφία, κυρίως των αιγοπροβάτων. Είναι περίεργο ότι η εκτροφή χοίρων ήταν εξαιρετικά περιορισµένη. Για κάθε κεφάλι ζώου ο φόρος ήταν, σύµφωνα µε βενετικές πηγές, 2 άσπρα (ακτσέδες - φωτο). Όπως µας πληροφορεί ο Mehmet Genç, αναφερόµενος, βέβαια, στη βραχύβια επανακατάκτηση του νησιού από τους Τούρκους το 1715, σε ολόκληρο το ιαµιλιάνι υπήρχαν µόνο 12 χοίροι, δηλαδή αναλογικά στα Χορτάτα περίπου 4. Μπορούµε ακόµα να φανταστούµε ότι οι κάτοικοι του χωριού µας καλλιεργούσαν, λόγω της αφθονίας των υδάτων, και κήπους για παραγωγή οπωροκηπευτικών. Οι κάτοικοι όµως του χωριού, όπως και όλης της Λευκάδας, πλήρωναν και µια σειρά άλλων φόρων που καθιστούσαν εξαιρετικά δύσκολες τις συνθήκες διαβίωσής τους. Οι φόροι αυτοί ήταν: ο κεφαλικός φόρος ανά νοικοκυριό, η σπέντσα (ispençe), έγγειος φόρος (φόρος για κατοχή γης), που ανερχόταν σε 25 άσπρα για τους έγγαµους, 21 για τους άγαµους και 6 για τις χήρες, αερικό, δηλαδή φόρος για τον εκπρόσωπο του καδή, για τους δραγάτες, για γάµους, για εγκλήµατα, φόρο για το πυροβολικό κ.λπ. Το φορολογικό αυτό καθεστώς εικονογραφεί µια εξαιρετικά δυσµενή πραγµατικότητα για τον πληθυσµό γενικά του νησιού και του χωριού µας ειδικότερα.τ ΛΕΞΙΚΟ 6. Άσπρο (akce): ασηµένιο οθωµανικό νόµισµα βάρους 1,2 γρ και καθαρότητας 900/ Mehmet Genç, Η Λευκάδα στις αρχές του 18ου αιώνα, στα Πρακτικά του Συνεδρίου Επτανησιακού πολιτισµού, της Ε. Λ. Μ., Αθήνα 1996, σελ Οθωµανικές πηγές για τη νεώτερη ιστορία της Λευκάδας, όπ.π., σ. 65 και Άγγελος Χόρτης, όπ.π., σ. 90. Για όλα τα σχετικά ζητήµατα και Σπύρος Ασδραχάς, Μηχανισµός της αγροτικής οικονοµίας στην Τουρκοκρατία, Θεµέλιο, Αθήνα 1978.

7 ΤΑ ΧΟΡΤΑΤΑ Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Ο λόγος στους ξενιτεµένους µας Ό,τι δεν γίνεται να εκφραστεί µε τη συµβατική γλώσσα, ακόµα και την επιστηµονική, µπορεί να εκφραστεί µε την ποίηση. Η απόδειξη µε τη γραφίδα του διακεκριµένου πανεπιστηµιακού καθηγητή στη Μινεσσότα των ΗΠΑ και ποιητή Φάνη Κ. Χόρτη. Στο σονέτο «Σε σκέφτοµαι» και στο «Στης Ζωής το Μεγάλο Ταξίδι» εκφράζεται εκείνο το µείζον «υπόλοιπο» που αγγίζει τον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης. Σε σκέφτοµαι Σε σκέφτοµαι κάθε φορά Που καρτερώ τον ήλιο Να φέρει το ξηµέρωµα, Το φως και την ελπίδα Σε σκέφτοµαι κάθε φορά Που βλέπω το φεγγάρι ειλά δειλά χλωµόχρυσο Να βγαίνει στ ακρογιάλι Σε σκέφτοµαι πώς να το πω; Με κάθε καρδιοχτύπι, Ζωή, ψυχή και σώµα Σε σκέφτοµαι, να µην το πώ; Είτε χαρά ή λύπη, Σε περιµένω ακόµα! Θεοφάνης Κ. Χόρτης, , St. Cloud, Mn, USA. Στης ζωής το Μεγάλο Ταξίδι Στης ζωής το µεγάλο ταξίδι Ξεκινήσαµε όλοι µ ελπίδα, Με το θάρρος της νιότης ζεφύρι Και τ αστέρι της πίστης πυξίδα. Αρµενίζοντας έτσι τα χρόνια Με τα χέρια σφιχτά στο τιµόνι Μέρα νύχτα, λιοπύρι ή χιόνια Πότε µ άλλους µα κάποτε µόνοι. Αργοναύτες της τύχης ζητώντας Το χρυσόµαλλο δέρας στα ξένα Καταιγίδες παλαίψαµε ζώντας Νοσταλγοί µε κορµιά τσακισµένα. Μερικοί, οι καλότυχοι βρήκαν Τα µελτέµια και γύρισαν πάλι Για τους άλλους τα όνειρα βγήκαν Εφιάλτες, θανάσιµη πάλη. Θεοφάνης Κ. Χόρτης, 16 /12/2007 Το δηµοτικό µας τραγούδι µε την καθάρια φωνή της Χορτιώτισσας ια στόµατος Βασιλικής Θ. Βουκελάτου (της θεια Βασίλως του Ζνάκου*) εν είναι καθόλου ασυνήθιστο στα νυφιάτικα τραγούδια να υπάρχει το θρηνητικό στοιχείο, γιατί αυτά έχουν παρόµοια δοµή και µορφή µε τα µοιρολόγια. Οι οµοιότητες έγκεινται στα κοινά στοιχεία που διέπουν τους γάµους και τις κηδείες, όπως είναι π.χ. το τελετουργικό των προετοιµασιών της νύφης και του γαµπρού, αλλά και του µεταστάντος, στο ντύσιµο κ.λπ. Τόσο ο θάνατος όσο και ο γάµος συµβολίζουν το πέρασµα από το ένα στάδιο της ζωής στο άλλο. Ο γάµος συµβολίζει το ξεκίνηµα µιας καινούριας αλλά και άγνωστης ζωής, και ο θάνατος το πέρασµα σε µία άλλη διάσταση, άγνωστη για τον άνθρωπο. Στους πρώτους στίχους του δηµοτικού τραγουδιού που ακολουθεί, η νύφη, φεύγοντας από το σπίτι της, αποχαιρετά τους δικούς της ανθρώπους λες και θα πεθάνει. Μανούλα µ τα λουλούδια µου να τα συχνοποτίζεις Όπως τα πότιζα κι εγώ να µη µου µαραθούνε Και τον πλατύ βασιλικό να τον κορφολογήσεις. - Αφήνω γεια πατέρα µου, αφήνω γεια µανούλα. - Την ευκή µας, κορίτσι µου, του Χ στού και τη δική µας - Την ευκή σας αδερφάκια µου - Την ευκή µας, αδερφούλα µας, του Χ στού και τη δική µας και χάει στο καλό. Τα ξύλα εκεί είναι ξερά, µα απ την πολλή οµορφάδα αµέσως θα χλωρήνουνε και θα πετάξουνε άνθη. Καλά να σε δεχτούνε στο σπίτι που θα πας, να ναι το σπιτικό εφτό για σένανε καρίνα. (Ευχή στο γάµο): Να ζήσει η νύφη κι ο γαµπρός κι οι συµπεθέροι ούλοι. (Στο σπίτι του γαµπρού): Να είσαι καλορίζικη σ εφτό το σπίτι που ρτες, να κάµεις σερνικά παιδιά σαν του Μαγιού τα µήλα. Για την καταγραφή: Έκτορας Γ. Χόρτης *Η θεια Βασίλω έφυγε απ τη ζωή πριν από λίγες µέρες. Σε συνέντευξή της στο 2ο φύλλο της εφηµερίδας µας αναδεικνύεται η ποιότητα της προσωπικότητάς της Υλικά: µόγαλο (το γαλακτοειδές υγρό που βγαίνει - στάζει από την τσαντίλα κατά τη διαδικασία παρασκευής τυριού), γάλα και ένα ασκί (σκουπούλι) µετρίου µεγέθους από δίµιτο, δηλαδή από πανί µε πυκνή ύφανση. Παρασκευή: Βράζουµε το µόγαλο και φτιάχνουµε µυζήθρα, την οποία διαλύουµε σε µια κατσαρόλα µε γάλα και στη συνέχεια την τοποθετούµε στο ασκί. Ακολούθως, κρεµάµε το ασκί σε ένα δέντρο ή σε ένα χοντρό καρφί στην καρίνα του σπιτιού, για να είναι στον αέρα πανταχόθεν Σαλαµούρα: Τι γκουρµέ και πράσιν άλογα. Μοναδική κατηγορία (Καµιά σχέση µε την άρµη). ελεύθερο, να φεύγουνε τα ζουµιά και να µη χαλάει το περιεχόµενο. Τέλος, βράζουµε καθηµερινά γάλα - επί ένα εικοσαήµερο περίπου - που το προσθέτουµε στο ασκί και πήζει µε την επίδραση της µυζήθρας. Προϊόν αυτής της διαδικασίας είναι η σαλαµούρα, έτοιµη για «κένωµα», ένα παχύρρευστο υγρό που έχει αποκτήσει µια υπόξινη, κρεµώδη και υπέροχη γεύση. Εξυπακούεται ότι κάθε φορά που κρίνουµε σκόπιµο συµπληρώνουµε µε γάλα. Το έδεσµα είναι τόσο εύγευστο, ώστε «να τρώει η µάνα και στο παιδί να µη δίνει». «Γαργαντούας» (του Ε. Γ. Χόρτη) Πέρα στη Νεραϊδόλυµπα απλώνεται η θάλασσα πάσα Μα η κοιλιά αλαζονική τού επιβάλλει µάσα Κι απ το πολύ το φάε πιες δεν παίρνει ούτε ανάσα ες κι ένα ηλιοβασίλεµα, ορέ παλιοµπαγάσα! Ηλιοβασίλεµα στη Νεραϊδόλυµπα, Φωτο Γιώργου Αγγ. Χόρτη Ποικίλα Περισσότερα Ποικίλα στη Σελίδα 8

8 Ποικίλα Ιούνιος - Ιούλιος - Άυγουστος 2013 Κοινωνικά Γεννήσεις: Ο Ιωάννης Αυλωνίτης του Ευσταθίου και η σύζυγός του Ευαγγελία απέκτησαν κοριτσάκι στις Στους ευτυχείς γονείς και τους οικείους τους ευχόµαστε να τους ζήσει. Βαπτίσεις: Το ζεύγος Κωνσταντίνου Γρηγοριάδη και Συµέλας Σακελλαρίου, το γένος της µητέρας Λούλα Αυλωνίτη, βάφτισαν το αγοράκι τους και του έδωσαν το όνοµα Ανδρέας. Ο Στέργιος και η Χριστίνα, το γένος της µητέρας Χόρτη, βάφτισαν το αγοράκι τους στις 20 Ιουλίου και του έδωσαν το όνοµα Κωνσταντίνος. Στους ευτυχείς γονείς και τους οικείους τους ευχόµαστε να τους ζήσουν. Αρραβώνες - Γάµοι: Ο Βουκελάτος Αναστάσιος του Χρυσοστόµου, γιος του παπά Χρυσόστοµου απ το Κοµπλιό, και η Θεοδώρα Χόρτη του Λάµπρου (Κοκολίνου) αρραβωνιάστηκαν. Τα θερµά µας συγχαρητήρια και η ώρα η καλή. Ο Περικλής Κ. Χόρτης και η Αικατερίνη Βλάχου από την Εξάνθεια έδωσαν αµοιβαία υπόσχεση αρµονικής συµβίωσης και συµπόρευσης στη ζωή τους. Τους ευχόµαστε από καρδιάς να είναι ευτυχισµένοι. Ο ηµήτριος Καραχάλιος και η ήµητρα Ρεπάντη, εγγονή της Σπυριδούλας Χόρτη (Μανταγιάννη) ενώθηκαν µε τα δεσµά του γάµου στις στην Αγία Μαρίνα Λευκάδας. Τους ευχόµαστε «βίον ανθόσπαρτον». Συγχαρητήρια: Η Ναταλία Αγγ. Χόρτη πέτυχε µε τις πρόσφατες πανελλαδικές εξετάσεις στην Αρχιτεκτονική Θράκης. Τα θερµά µας συγχαρητήρια και καλές σπουδές. Η Γεωργία Γ. Βουκελάτου, πήρε το πτυχίο της µε εξαιρετική επίδοση από τη Νοσηλευτική Αθήνας. Της ευχόµαστε καλή επαγγελµατική σταδιοδροµία. Θάνατοι: Η Μαρία Ι. Μεσσήνη, µετά από ασθένεια που την καταπόνησε επί τρία χρόνια, έφυγε απ τη ζωή τον περασµένο Ιούλιο σε ηλικία 54 ετών και ετάφη στη Θεσσαλονίκη. Η Βασιλική Θ. Βουκελάτου (η θεια Βασίλω του Ζνάκου) έφυγε από τη ζωή στις σε ηλικία 91 ετών. Ο Μιχάλης (Λάκης) Χόρτης, γιος του µπάρµπα Μήτσου του Χόρτη (Κολοπατή), έφυγε απ τη ζωή, µετά από πολύµηνη ασθένεια, τον Μάιο 2013 σε ηλικία 69 ετών και ετάφη στον Αγιο Πέτρο. Ο Τριµανδήλης Νικόλαος, σύζυγος της Ακριβής Τσαγκάρη Χόρτη (Τσακαλή) έφυγε απ τη ζωή τον περασµένο Ιούνιο και ετάφη στην Ανδρούσα Μεσσηνίας. Τα ειλικρινή µας συλλυπητήρια στους οικείους τους. Στις 6 Ιουλίου του 2013 έφυγε νωρίς από κοντά µας η Μαρία Μεσσήνη. Γεννηµένη το Σεπτέµβριο του 1958, η Μαρία Μεσσήνη ήταν για τον κόσµο των Χορτάτων µια γελαστή και ευγενική φυσιογνωµία που λάτρευε το χωριό του συζύγου της Γιάννη Μεσσήνη. ηµότης του χωριού, αν και µόνιµη κάτοικος Θεσσαλονίκης, όπου εργαζόταν, πέρασε όλα της τα καλοκαίρια τιµώντας τον τόπο µας και αφήνοντας πίσω της αµέτρητες αναµνήσεις. Στην επαγγελµατική της ζωή ξεκίνησε την καριέρα της ως παραγωγός ραδιοφωνικών εκποµπών το 1989 στην ΕΡΤ της Φλώρινας και εξασφάλισε αργότερα, χάρη στη βελούδινη και δυνατή φωνή της και τη συγκρότησή της, µια θέση στην ΕΡΤ της Θεσσαλονίκης στο τµήµα των βραχέων ΠΟΙΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΝΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Γ. ΜΕΣΣΗΝΗ Ο θάνατος της µάνας, σε όποια ηλικία κι αν έρχεται, είναι οδυνηρός, γιατί τότε µόνο λένε πως κόβεται ο οµφάλιος λώρος. Όµως, αν το καλοσκεφτούµε, ο δεσµός αυτός κρατάει και µετά το θάνατο. Αλλιώς δεν εξηγείται η τοποθέτηση απέναντι στη µορφή της µάνας, που είναι πάντα η ίδια: λατρευτική. Γι αυτό και η ποίηση, µε την ικανότητά της να µεταβάλλει σε µια άκρως προσωπική εκδοχή ακόµη και τα πιο αυτονόητα πράγµατα, αναγόρευσε την έννοια της µάνας σε σύµβολο. Στο παρακάτω ποίηµα οι γεµάτοι ευαισθησία και πάθος αυτοσχέδιοι έµµετροι στίχοι του συγχωριανού µας Γιάννη Γ. Μεσσήνη είναι εµπνευσµένοι από τον πόνο για την απώλεια της µάνας, εκφράζοντας τη λατρεία στην ιερή µορφή της. Παίξε αργαλειέ µου γρήγορα, τρέχα γοργή σαϊτα, βιάσου, ρίξε το υφάδι σου, προτού µε πάρει η νύχτα. Τραβώ το χτένι αστραπή, τελειώνει το στηµόνι, γιατί φοβάµαι η δύστυχη µήπως και µείνω µόνη. Να τελειώσω το υφαντό, να στρώσω το κρεβάτι, µήπως και πάρω αύριο το άλλο µονοπάτι Τον αργαλειό µου τον καλό και το χρυσό µου χτένι θέλω πολύ να τ αγαπούν και πάντα να υφαίνει. Εφύγαν τα λιοκάµατα και µ έχει πιάσει βράδυ, γι αυτό παιδί µου γρήγορα άναψε το λυχνάρι. Βάλτου λαδάκι µπόλικο κι ένα µακρύ φυτίλι, για να κρατήσει, µάτια µου, όσο και το καντήλι. κυµάτων, χαρίζοντας µε τις εκποµπές της µια νότα πατρίδας στους Έλληνες της διασποράς. Άφησε πίσω της πλούσιο ραδιοφωνικό υλικό και δεκάδες συνεντεύξεις καλλιτεχνών, µέχρι τη µέρα που εγκατέλειψε λόγω υγείας το ραδιόφωνο, την άνοιξη του Στην προσωπική της ζωή η Μαρία Μεσσήνη υπήρξε για 35 χρόνια µια στοργική και λατρεµένη σύζυγος, µια γυναίκα που έβαζε πάνω απ όλα την οικογένεια της, τον άντρα της και την κόρη της. Υπήρξε υπέροχη µητέρα, όπως θα έπρεπε να είναι όλες οι µητέρες, δίνοντας όλο της το είναι. Ήταν πράος άνθρωπος και είχε το χάρισµα να γίνεται εύκολα αγαπητή σε όλους. Η οµορφιά της ψυχής της και η ήρεµη αύρα της είναι δύο µόνο από τα τόσα αξιοζήλευτα στοιχεία του χαρακτήρα της που θα µας λείψουν πολύ. Έφυγε νωρίς στα 54 της χρόνια, πριν προλάβει να ζήσει τόσα πολλά ακόµα Θα τη θυµόµαστε πάντα γελαστή και πάντα καλοπροαίρετη να µιλάει ήρεµα µε το υπέροχο ηχόχρωµα της καθαρής φωνής της, που έµενε αξέχαστη σε όποιον την άκουγε, τόσο στο µικρόφωνο, όσο και στις ιδιωτικές συζητήσεις και την προσωπική της ζωή. Η µητέρα µου ήταν η προσωποποίηση της ποιότητας. Θα είναι πάντα δίπλα µας και πάντα αγαπηµένη! Η κόρη της, Ματίνα Μεσσήνη Από τη Σύνταξη: Ποιος θα διερµήνευε καλύτερα τα αισθήµατα για την απώλεια της Μαρίας από έναν µεγάλο ποιητή, όπως ο Ρίτσος; Μητέρα, µητέρα [ ] πού ναι το µακρόθυµο χέρι σου µε την έκφραση της καρτερίας πού ναι το χέρι σου Παίξε αργαλειέ µου ν ακούσουµε την αυγή και τη θάλασσα να ζεστάνουµε τη µοναξιά; (Γιάννης Ρίτσος, απόσπασµα απ το «Εµβατήριο του ωκεανού») Πατάω τα ποδαρικά, ν ανοίξουν τα µητάρια, για να περάσουν γρήγορα η σαΐτα µε τα υφάδια, για να τελειώσω το υφαντό, να ράψω τα κοµµάτια, προτού παιδάκια µου εσείς µου κλείσετε τα µάτια. Να ράψω θέλω γρήγορα, να ναι καλοραµµένα κι εσείς καλά παιδάκια µου να είσθε αγαπηµένα σαν τα κοµµάτια που ραψα και τα χω κάνει ένα. Στα δεκατρία µου µε πάντρεψαν, σαν ήµουνα παιδούλα, το πρώτο το παιδάκι µου το γέννησα κορούλα, σαν κούκλα το καµάρωνα και το ντυνα νυφούλα, τόσο µικρή δεν πίστευα πως ήµουνα µανούλα. Οχτώ παιδιά εγέννησα, µου µειναν µόνο έξι κι αυτά τ αφήνω στο Θεό, να µου τα προστατέψει Φτάνει παιδάκια µου εδώ τελειώνει το στηµόνι, εδώ και σας αφήνω γεια, θέλω να φύγω µόνη. Λάδι δεν έµεινε για µε, θα σβήσει το λυχνάρι κι εγώ θα φύγω µακριά σαν το ξερό κλωνάρι. Θέλω παιδιά µου να ρχεστε σε τούτο το κονάκι περνάτε κι απ τον τάφο µου ν ανάβετε κεράκι και λίγο µοσχολίβανο, µ αρέσει η µυρωδιά του, να ευφρανθεί η καρδούλα µου από την ευωδιά του. Και να σας δω και να χαρώ να ζείτε εν ειρήνη, και το βαρύ το χώµα µου ανάλαφρο θα γίνει. Και τον στηµένο µου αργαλειό ποτέ µην τον ξεχνάτε, να τον θυµάστε πάντοτε και να τον αγαπάτε. Για την καταγραφή: Έκτορας Γ. Χόρτης.

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ Πέρος Ζαχαρίας Ζαχαρίας Πέρος ψευδώνυμο, του σπουδαστή της Αντιρύπανσης Ζαχαρία Περογαμβράκη. Στην Κοζάνη ασχολήθηκε με το Θέατρο σαν ερασιτέχνης ηθοποιός σε αρκετές παραστάσεις, συμμετείχε σε μία ταινία

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Εργασία από τα παιδιά της Στ 1 2014-2015 Να που φτάσαμε πάλι στο τέλος μιας ακόμα χρονιάς. Μιας χρονιάς που καθορίζει πολλές στιγμές που θα γίνουν στο μέλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ ΡΟ ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ

ΠΕ ΡΟ ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ Ηµερολόγιο 2016 28 ΔΕΥΤΕΡΑ iανουaριος 29 ΤΡΙΤΗ 30 ΤΕΤΑΡΤΗ 31 ΠΕΜΠΤΗ 51 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 62 Πρωτοχρονιά (αργία) ΣΑΒΒΑΤΟ ρεϊμοντ καρβερ dfsfsdfsdfsdfdsfsd Απέκτησες τελικά, έστω κι έτσι, αυτό που ήθελες από τούτη

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn nmσγqwφertyuioσδφpγρa ηsόρ ωυdf ghjργklαzxcvbnβφδγωmζq wert

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn nmσγqwφertyuioσδφpγρa ηsόρ ωυdf ghjργklαzxcvbnβφδγωmζq wert qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn Θεατρική διασκευή mqw e rtyuiopasdfghjklzxcvbnφ γιmλι qπςπ ζ αwωeτrtνyuτioρνμpκaλs dfghςj klzxc vλοπbnαmqwertyuiopasdf

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΗΜΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝΙΩΝ. Υποψήφιοι ηµοτικοί Σύµβουλοι 1. Αντύπας Απόστολος του ιονυσίου. Α) Συνδυασµός µε το όνοµα «ΠΡΟΟ ΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ»

ΠΙΝΑΚΑΣ ΗΜΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝΙΩΝ. Υποψήφιοι ηµοτικοί Σύµβουλοι 1. Αντύπας Απόστολος του ιονυσίου. Α) Συνδυασµός µε το όνοµα «ΠΡΟΟ ΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΛΕΥΚΑ ΑΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΥΚΑ ΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ Στον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz xcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου Με αφορµή το εκαπενθήµερο Οδικής Ασφάλειας που διοργανώθηκε στο σχολείο µας µε θέµα «Μαθαίνω να περπατώ µε ασφάλεια στο δρόµο», τα παιδιά της Β 2 αποφάσισαν να

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript 1. Announcement Καλημέρα, παιδιά. Θα ήθελα να δώσετε μεγάλη προσοχή σε ό,τι πω σήμερα, γιατί όλες οι ανακοινώσεις είναι πραγματικά πολύ σημαντικές. Λοιπόν ξεκινάμε: Θέμα πρώτο: Αύριο η βιβλιοθήκη του σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ

Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ Ενότητα 5 - Πάμε για επανάληψη Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ 1. Συμπληρώστε τα κενά με λέξεις από το πλαίσιο: βιβλιοθήκη, φιλοσοφία, εγκυκλοπαίδεια, παιδίατρος, φωτογραφία, αθλητισμό, Ελλάδα, σχολείο, φίλο, κινηματογράφο,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 1 Επίπεδο Α1 ιάρκεια: 30 λεπτά Πρώτο µέρος (12 µονάδες) Ερώτηµα 1 (6 µονάδες) Ένας φίλος σας σάς προσκαλεί στη βάφτιση της κόρης του. ιαβάστε το προσκλητήριο και σηµειώστε στις προτάσεις που πιστεύετε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

mitata.gr Αναμνήσεις ενός χωριού

mitata.gr Αναμνήσεις ενός χωριού Αναμνήσεις ενός χωριού Αναμνήσεις ενός χωριού Με αυτό το ημερολόγιο το χωριό και ο σύλλογος στέλνουν τις ευχές σε όλα τα μέλη και τους φίλους. Είναι οι Αναμνήσεις ενός Χωριού όπως τις κατέγραψαν κάποτε

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Η µαγεία του βιβλίου

Η µαγεία του βιβλίου Η µαγεία του βιβλίου Χριστιάνα Αντρέου Παναγιώτα Χαραλάµπους για το βιβλίο Το βιβλίο, το βιβλίο είναι φίλος µου καλός. Το κρατώ και το διαβάζω, και λεπτό δε σταµατώ. Η µαγεία του µε ταξιδεύει στο δικό

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους Ιούλιος 2011 Τεύχος 11 3 Μια εφηµερίδα για όλη την οικογένεια ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι Βιβλίο: Η χαµένη πόλη Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία.

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Λίγα λόγια... Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Στην πορεία άρχισα να αλλάζω. Όχι πώς δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή

Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή 1. Λιοντάρι Νεµέας 2. Λερναία Ύδρα (Λίµνη Λέρνη Πελοπόννησος) 3. Κάπρος του Ερύµανθου (βουνό Ερύµανθος Πελοπόννησος) 4. Ελάφι µε χρυσά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Δελτίο Τύπου 19-10-2015 Ιβήριδος 9, T.K. 54351 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2310 905164, fax: 2310 903721 Email επικοινωνίας: anestis_anastasiadis@yahoo.gr, axmetaloulis@gmail.com Ιστοσελίδα: www.loutropoleis.com Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 1 ΠΡΩΙΝΟ Ξυπνάω το πρωί και είμαι κουρασμένος και ούτε στο σχολείο είμαι συγκεντρωμένος. O φίλος μου ο Γιάννης που

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ Θυµάσαι το παραµύθι της γιαγιάς για την 28 η Οκτωβρίου; Μάζεψε τους φίλους σου και διηγήσου το. Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γίγαντας που ζούσε στο δικό του σπίτι. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αριθμός Επίθετο Όνομα Όνομα πατέρα THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 0-0 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Αυτό το γραπτό αποτελείται από 0 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης της σελίδας αυτής). THE G

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που φιλοξενεί όλους Ο Αβραάμ και η Σάρρα Μια μέρα, ο Αβραάμ καθόταν μπροστά στη σκηνή του κάτω από μια βελανιδιά. Ήταν μεσημέρι κι έκανε πολλή ζέστη. Τρεις άγνωστοι

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα