H απελευθέρωση του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "H απελευθέρωση του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα"

Transcript

1 ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ του Πλάτωνα Γάτσινου δικηγόρου* H απελευθέρωση του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα διάγραμμα ύλης Α. Εισαγωγή 1676 Β. Ανταγωνισμός και απελευθέρωση σε ένα πλαίσιο βιώσιμης ανάπτυξης 1678 Γ. Ρύθμιση και απελευθέρωση στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών 1679 Δ. Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο 1682 Ε. Η ιδιορρυθμία της ελληνικής κατάστασης και οι αδυναμίες του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου 1685 ΣΤ. Προτάσεις για την αντιμετώπιση υφιστάμενων αδυναμιών του συστήματος 1687 Ζ. Επίλογος 1691 Α. Εισαγωγή 1. H Ελλάδα διανύει μία από τις πλέον κρίσιμες φάσεις στην ιστορία της. Παρότι η παρούσα ελληνική κρίση εμφανίστηκε ως κρίση ελλειμμάτων του ελληνικού δημοσίου ή κρίση δημόσιου χρέους, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως εκδήλωση αποτυχίας του τρόπου οργάνωσης της ελληνικής οικονομίας τις τελευταίες δεκαετίες. O μηχανισμός κατανομής των παραγωγικών πόρων της ελληνικής οικονομίας (άνθρωποι και κεφάλαιο) σε διάφορες δραστηριότητες και κλάδους παρουσιάζει εμφανή προβλήματα αποτελεσματικότητας. Με άλλα λόγια, το σύστημα που επέτρεψε την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας σε ένα αρκετά κλειστό οικονομικό πλαίσιο 1 εγκλωβισμένη σε μη εξαγώγιμα 2 προϊόντα και υπηρεσίες φαίνεται να βρίσκεται σε αδιέξοδο. * Ο Πλάτωνας Γάτσινος είναι συνεργάτης της εταιρείας δικηγόρων POTAMITISVEKRIS, η οποία εξειδικεύεται σε θέματα εξαγορών και συγχωνεύσεων, τραπεζικά, χρηματοδότησης εταιρειών, Σ.Δ.Ι.Τ. και κεφαλαιαγοράς, ναυτιλιακά, εργατικά, ανταγωνισμού, πνευματικής ιδιοκτησίας, ακινήτων και δικαστικής επίλυσης διαφορών (www.potamitisvekris.com). 1 Όπως παρατηρεί η έκθεση αξιολόγησης των συνεπειών των ρυθμίσεων που κατατέθηκε στο ελληνικό κοινοβούλιο σχετικά με την ψήφιση του νόμου περί κατάργησης αδικαιολόγητων περιορισμών στην πρόσβαση και στην άσκηση επαγγελμάτων («Ν. 3919/2011»), «η επισκόπηση της νομοθεσίας που διέπει την πρόσβαση σε επαγγέλματα και την άσκησή τους στη χώρα, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αυτή έχει διαμορφωθεί διαχρονικά με μια πληθωριστική παραγωγή προστατευτικών και χαριστικών διατάξεων, που οδηγούν σε σαφή περιορισμό του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος της επαγγελματικής ελευθερίας». 2 Ως μη εξαγώγιμα νοούνται τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που στοχεύουν στην εσωτερική κατανάλωση και ως εκ τούτου δεν επηρεάζονται σημαντικά από το διεθνή ανταγωνισμό. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού στους μη εμπορεύσιμους κλάδους της ελληνικής οικονομίας το έτος 2007 ανερχόταν σε 74,7% σημειώνοντας αύξηση περίπου 13% από το 1992 (βλέπετε σχετικά στον ακόλουθο σύνδεσμο όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου 2011). Για λόγους σαφήνειας, επισημαίνεται ότι οι ανωτέρω παρατηρήσεις αφορούν στο σύνολο των μη εμπορεύσιμων κλάδων της 1676 Β Νοεμβρίου Τεύχος 1478

2 2. Ελπίδα για την επιτυχή αντιμετώπιση της δεινής αυτής κατάστασης θα μπορούσε να προσφέρει μια νέα κατανομή των παραγωγικών πόρων της ελληνικής οικονομίας που θα ευνοεί την ανάπτυξη περισσότερων ανταγωνιστικών ελληνικών επιχειρήσεων σε διαφορετικούς παραγωγικούς κλάδους της οικονομίας και θα ευνοεί τις συμπράξεις και την εξωστρέφεια 3. Αυτό το ευρύτερο πλαίσιο ίσως επιτρέπει μία νέα προσέγγιση για τα προβλήματα κλάδων, που συνήθως δεν εξετάζονται από οικονομικής και επιχειρηματικής άποψης (όπως ειδικότερα ο κλάδος παροχής νομικών υπηρεσιών). 3. Η ελληνική έννομη τάξη ρυθμίζει με ειδικούς κανόνες τον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών, επιφυλάσσοντας στους δικηγόρους και στους συμβολαιογράφους ένα θεσμικό (λειτουργηματικό) ρόλο χάρη στη συμβολή τους στην ορθή απονομή δικαιοσύνης και στην τήρηση του κράτους δικαίου 4. Παρότι υφίστανται ειδικοί λόγοι που δικαιολογούν ένα ελάχιστο καθεστώς ρύθμισης στον κλάδο (βλέπετε σχετικά κατωτέρω υπό Β. 11), η παροχή νομικών υπηρεσιών παραμένει μία οικονομική δραστηριότητα με σκοπό την παραγωγή κέρδους για τον βιοπορισμό των επαγγελματιών του κλάδου. Αντίστοιχα, οι δικηγόροι και οι συμβολαιογράφοι είναι επιχειρηματίες 5, δηλαδή ελεύθεροι επαγγελματίες που παρέχουν υπηρεσίες έναντι αμοιβής αναλαμβάνοντας όλους τους συναφείς με την άσκηση της δραστηριότητάς τους κινδύνους 6. Την επιχειρηματική αυτή διάσταση του επαγγέλματος φαίνεται ότι έχουν πλήρως συνειδητοποιήσει οι δικηγορικοί σύλλογοι της χώρας που έχουν αναλάβει σειρά κινητοποιήσεων με αντικείμενο (κατά μεγάλο μέρος) την προάσπιση της λεγόμενης δικηγορικής ύλης, δηλαδή των υπηρεσιών που επιφυλάσσονται κατ αποκλειστικότητα προς εκμετάλλευση στους δικηγόρους. 4. Μια από τις βασικές υποθέσεις της παρούσας ανάλυσης είναι ότι η ανάπτυξη αυτών των υπηρεσιών και της επιχειρηματικής δραστηριότητας των επαγγελματιών του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών θα εξασφαλισθεί, όπως και σε άλλους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, με τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας των συμμετεχόντων. Πέραν αυτών, η δυνατότητα του κλάδου να αποκτήσει χαρακτηριστικά εξωστρέφειας θα μπορούσε εύλογα να θεωρηθεί ως θετική εξέλιξη στη σημερινή συγκυρία δυσανεξίας στην εσωτερική οικονομία. ελληνικής οικονομίας και όχι ειδικά του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών. 3 Αυτόν το στόχο φαίνεται να εξυπηρετούν τα μέτρα που η ελληνική κυβέρνηση έχει δεσμευθεί να προωθήσει άμεσα, συμπεριλαμβανομένου του περιορισμού και της εξυγίανσης του ελληνικού δημόσιου τομέα, των ιδιωτικοποιήσεων και της αναδιάρθρωσης των κρατικών επιχειρήσεων και οργανισμών, καθώς και της άρσης αδικαιολόγητων περιορισμών σε διάφορους κλάδους της ελληνικής οικονομίας. 4 Σύμφωνα με το άρθρο 1 του Ν.Δ. 3026/1954 («Κώδικας Δικηγόρων»), «ο Δικηγόρος είναι άμισθος Δημόσιος υπάλληλος». Περαιτέρω, το άρθρο 38 του Κώδικα Δικηγόρων προβλέπει ότι «ο Δικηγόρος είναι άμισθος δημόσιος λειτουργός δικαιούμενος σεβασμού και τιμής παρά των Δικαστηρίων και πάσης Αρχής». Αντίστοιχες διατάξεις προβλέπονται για τους συμβολαιογράφους, βλέπετε σχετικά το άρθρο 1 του Ν. 2830/2000 («Κώδικας Συμβολαιογράφων»). 5 Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο, «η έννοια της επιχείρησης καλύπτει κάθε φορέα ο οποίος ασκεί οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς που τον διέπει και τον τρόπο χρηματοδότησής του». Βλέπετε σχετικά την υπόθεση του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΔΕΕ»), C-41/90 Höfner και Elser (παράγραφος 21). 6 Βλέπετε σχετικά Βασίλειος Θ. Κονδύλης, Ελευθέρια Επαγγέλματα και Κοινοτικό Δίκαιο του Ανταγωνισμού, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή, 2000, σελ Τόμος

3 7 Παρότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συνιστά μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, η διασυνοριακή παροχή νομικών υπηρεσιών παραμένει αρκετά περιορισμένη εξαιτίας της ύπαρξης πολλών διαφορετικών εθνικών εννόμων τάξεων, που εντέλει κατακερματίζουν τη ζήτηση. Ως εκ τούτου, η διασυνοριακή παροχή νομικών υπηρεσιών εξαρτάται σημαντικά από την επιλογή του εφαρμοστέου δικαίου, όπου είθισται να είναι το δίκαιο των πλέον ανταγωνιστικών και εξωστρεφών οικονομιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 8 Τον Μάρτιο του 2011, δημοσιεύθηκε ο Ν. 3919/2011 με κύριο στόχο την απελευθέρωση των ελευθέρων επαγγελμάτων. Σήμερα, αρκετούς μήνες μετά την έναρξη ισχύος του ο Ν. 3919/2011 δεν φαίνεται να έχει διαμορφώσει κατάλληλες συνθήκες για ανάπτυξη. Αυτό, άλλωστε, εξηγεί και τη διεθνή πίεση που ασκείται στην ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει σε μία ουσιαστική απελευθέρωση του κλάδου των νομικών υπηρεσιών αφού οι τρέχουσες εξελίξεις προσπερνούν το υπάρχον ρυθμιστικό πλαίσιο (βλέπετε σχετικά στον ακόλουθο σύνδεσμο, όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου 2011, 9 Όπως παρατηρεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον ακόλουθο σύνδεσμο, όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου 2011, Για περισσότερες πληροφορίες, βλέδικηγορικά θέματα 5. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο κλάδος παροχής νομικών υπηρεσιών θεωρείται εσωστρεφής, αφού ο κύριος όγκος συναλλαγών του απευθύνεται στην εγχώρια κατανάλωση 7. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ο ελληνικός κλάδος παροχής νομικών υπηρεσιών δεν διατηρεί σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης προκειμένου να καταστεί περισσότερο ανταγωνιστικός, δυναμικός, καινοτόμος και εξωστρεφής. Αντίθετα, οι συνθήκες φαίνονται πλέον ιδανικές 8 για ένα μεγάλο άλμα μπροστά που θα οδηγήσει στην ενοποίηση της ελληνικής επικράτειας (άρση κάθε γεωγραφικού περιορισμού στην παροχή νομικών υπηρεσιών, δημιουργία μίας ενιαίας και ανεξάρτητης ρυθμιστικής αρχής για τον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών, κλπ) και θα ευνοήσει την ανάπτυξη συμπράξεων μεταξύ των διάφορων παρόχων νομικών υπηρεσιών (δικηγόρων και συμβολαιογράφων), ακόμη και με τρίτους επαγγελματίες από συναφείς κλάδους (σύσταση εταιριών παροχής νομικών και οικονομικών υπηρεσιών, σύσταση κεφαλαιουχικών νομικών εταιριών, κλπ) που με τη σειρά τους θα ευνοούν την εξωστρέφεια και θα συμβάλουν στην κοινωνική ευημερία. 6. Το κείμενο που ακολουθεί περιγράφει τα βασικά χαρακτηριστικά μιας θεσμικής μεταρρύθμισης στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών που δεν ερείδεται σε τεχνητή κατασκευή και συντήρηση δικηγορικής ή/και συμβολαιογραφικής ύλης, αλλά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της αποτελεσματικότητας των επαγγελματιών του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών ως επιχειρηματιών και λειτουργών του συστήματος απονομής δικαιοσύνης. Στην αρχή, θα γίνει μία σύντομη παρουσίαση ενός πλαισίου για την απελευθέρωση του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα που θα επιτρέπει τις μεγαλύτερες δυνατές ωφέλειες για το κοινωνικό σύνολο. Στη συνέχεια, θα παρουσιαστεί το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο με τις αδυναμίες του. Κλείνοντας, θα εκτεθούν ορισμένες βασικές προτάσεις ως προς την κατεύθυνση των νέων ρυθμιστικών παρεμβάσεων. Β. Ανταγωνισμός και απελευθέρωση σε ένα πλαίσιο βιώσιμης ανάπτυξης 7. Ο ελεύθερος ανταγωνισμός αποτελεί βασικό στοιχείο μίας ανοικτής οικονομίας της αγοράς. Ενισχύει τις οικονομικές επιδόσεις προσφέροντας στους καταναλωτές ένα ευρύτερο φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών καλύτερης ποιότητας, σε χαμηλότερες τιμές Β Νοεμβρίου Τεύχος 1478

4 8. Η απελευθέρωση δύναται να ενισχύσει τον ανταγωνισμό στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα οδηγώντας σε χαμηλότερες τιμές, μεγαλύτερο κύκλο εργασιών, καθώς και σε νέα και καλύτερα προϊόντα ή/και υπηρεσίες 10. Ωστόσο, η απελευθέρωση ενδέχεται να προκαλέσει ζημία στον τελικό καταναλωτή νομικών υπηρεσιών ή/και στην κοινωνία, αντισταθμίζοντας τυχόν οφέλη εάν γίνει δίχως σαφή προσανατολισμό Για το λόγο αυτόν, είναι σημαντικό οιαδήποτε μεταρρύθμιση προχωρήσει να γίνει κατόπιν συστηματικής επισκόπησης του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου, προκειμένου να εντοπιστούν όλες οι περιοριστικές ρυθμίσεις και εντέλει να διατηρηθούν μόνον όσες είναι αναγκαίες για την επίτευξη ενός σαφώς καθορισμένου δημόσιου σκοπού και ανάλογες του επιδιωκόμενου αποτελέσματος 12. Γ. Ρύθμιση και απελευθέρωση στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών 10.Η ύπαρξη ενός ελάχιστου ρυθμιστικού πλαισίου στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών θεωρείται απαραίτητη για τη διασφάλιση ενός ελάχιστου επιπέδου ποιότητας και προστασίας του καταναλωτή Αυτές οι περιοριστικές ρυθμίσεις είτε αποτελούν προϊόν άμεσης κρατικής παρέμβασης (state regulation) είτε προκύπτουν από αποφάσεις ανεξάρτητων επαγγελματικών ενώσεων (self-regulation) και διακρίνονται σε δύο (2) μεγάλες κατηγορίες: (α) περιορισμοί που αφορούν στην πρόσβαση στο επάγγελμα (entry requirements), όπως η απόκτηση των απαιτούμενων τίτλων σπουδών, η επιτυχής ολοκλήρωση πρακτικής και εξέτασης στο οικείο γνωστικό αντικείμενο, η υποχρεωτική εγγραφή στην αρμόδια επαγγελματική ένωση, ή/και περιορισμοί που διασφαλίζουν αποκλειστικά δικαιώματα στην άσκηση του επαγγέλματος (reserved rights), όπως η αποκλειστική δικαστική εκπροσώπηση, η αποκλειστική παράσταση σε συμβόλαια, (β) περιορισμοί που αφορούν στην άσκηση του επαγγέλματος, όπως ο καθορισμός τιμών (καθορισμός ελάχιστων ή ανώτατων αμοιβών), ο καθορισμός ενδεικτικών τιμών, ο περιορισμός της διαφήμισης, αλλά και περιορισμοί στην επιλογή της δομής μίας επιχείρησης παροχής νομικών υπηρεσιών (business structure restrictions) και στις συμπράξεις με τρίτους επαγγελματίες από συναφείς κλάδους (restrictions to multi-disciplinary practices). 12.Οι λόγοι που δικαιολογούν τη ρύθμιση στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών είναι οι ακόλουθοι τρεις (3): πετε ενδεικτικά Massimo Motta, Competition Policy, Theory and Practice, Cambridge University Press, 2004, pp Copenhagen Economics, The Legal Profession, Competition and Liberalisation, January 2006 (βλέπετε σχετικά στον ακόλουθο σύνδεσμο, όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου 2011, user_upload/ntcdocument/the_legal_profession1_ pdf) 11 Ibidem. 12 Βλέπετε σχετικά European Commission, Communication from the Commission, Report on Competition in Professional Services, COM(2004) 83 final, καθώς και το Communication from the Commission, Professional Services Scope for more Reform, SEC(2005) Βλέπετε σχετικά την έκθεση του Copenhagen Economics, idem, σελ Τόμος

5 (α) Η ύπαρξη ασύμμετρης πληροφόρησης (information asymmetry) μεταξύ καταναλωτών και παρόχων νομικών υπηρεσιών, η οποία συνιστά εγγενές χαρακτηριστικό του κλάδου 14. (β) Η παροχή νομικών υπηρεσιών επηρεάζει και τρίτους που δεν είναι άμεσοι αποδέκτες της παρεχόμενης υπηρεσίας, ωστόσο απολαμβάνουν το τελικό προϊόν ή/και την τελική υπηρεσία στην οποία αφορά η παρεχόμενη υπηρεσία 15. Στη θεωρία, το φαινόμενο αυτό περιγράφεται ως διάχυση (spill-over) ή/και εξωτερικότητα (externality). (γ) Η παροχή νομικών υπηρεσιών συνδέεται με την αποτελεσματική παροχή έννομης προστασίας και ως εκ τούτου λογίζεται ως δημόσιο αγαθό (public good) υπό την έννοια ότι έχει σημασία για το σύνολο της κοινωνίας και ως εκ τούτου πρέπει να διασφαλίζεται η παροχή τους προς όλους τους χρήστες Ομοίως, φαίνεται να υπάρχει ομοφωνία ότι υπέρμετρες και αναχρονιστικές ρυθμίσεις προκαλούν αρνητικές συνέπειες στους τελικούς καταναλωτές νομικών υπηρεσιών καθότι περιορίζουν ή/και εξαλείφουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των παρόχων και ως εκ τούτου μειώνουν τα κίνητρα για τους επαγγελματίες του κλάδου να δρουν αποτελεσματικά (cost-efficient), μειώνοντας τιμές, αυξάνοντας την ποιότητα ή/και εφευρίσκοντας καινοτόμες υπηρεσίες ή/και προϊόντα Οι πάροχοι νομικών υπηρεσιών θεωρούνται επαγγελματίες με ιδιαίτερη τεχνογνωσία την οποία συνήθως στερούνται οι πελάτες τους. Το πρόβλημα αυτό είναι δυνατόν να οδηγήσει σε καταστάσεις δυσμενούς επιλογής (adverse selection), όπου οι καταναλωτές θα επιλέγουν τους πλέον οικονομικούς (αλλά αμφίβολης ποιότητας) παρόχους νομικών υπηρεσιών που μακροπρόθεσμα θα οδηγήσει ποιοτικούς παρόχους να αποχωρήσουν από τον κλάδο. Για τον ίδιο λόγο, είναι δυνατό να προκύψει το φαινόμενο του ηθικού κινδύνου (moral hazard), όπου οι πάροχοι εκμεταλλευόμενοι την ανικανότητα των πελατών τους να αξιολογήσουν την παρεχόμενη υπηρεσία ως προς την ποσότητα και την ποιότητά της, καταλήγουν να υπερχρεώνουν και να λαμβάνουν αντι-ανταγωνιστικές αμοιβές. 15 Για παράδειγμα, η νομολογία στη διαμόρφωση της οποίας συνδράμουν αποφασιστικά οι δικηγόροι, παρότι καταρχήν αφορά στους διαδίκους, επιδρά καθοριστικά στην απονομή δικαιοσύνης στο μέλλον. Επίσης, η παροχή νομικής συμβουλής χαμηλής ποιότητας κατά τη σύνταξη μίας σύμβασης δεν βλάπτει μόνον τον απευθείας καταναλωτή νομικών υπηρεσιών, αλλά και τους πελάτες του τελευταίου σε ύστερα στάδια της παραγωγής και της διανομής. Στην ελεύθερη αγορά, αυτές οι αρνητικές εξωτερικότητες δεν λαμβάνονται υπόψη από τους παρόχους νομικών υπηρεσιών κατά την άσκηση του επαγγέλματος. Βλέπετε σχετικά, OECD, Policy Roundtables, Competitive Restrictions in Legal Professions, 2007, σελ. 23 (στον ακόλουθο σύνδεσμο, όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου 2011, 16 Στη θεωρία, ένα αγαθό λογίζεται ως δημόσιο όταν μπορεί να καταναλωθεί ταυτόχρονα από όλους, ακόμη και από άτομα που δεν πληρώνουν για αυτό. Σε μια ελεύθερη αγορά, τα δημόσια αγαθά τείνουν να μην παράγονται σε ανταγωνιστικά επίπεδα, δεδομένου ότι ο παραγωγός δεν μπορεί να εξασφαλίσει πληρωμή από όλους τους καταναλωτές. Έτσι, τα κράτη ενίοτε θεσπίζουν κανονισμούς προκειμένου να διασφαλίσουν την παροχή τους. Αντίστοιχα, η παροχή νομικών υπηρεσιών θεωρείται δημόσιο αγαθό. Αυτό καταρχάς δικαιολογεί ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην εξασφάλιση σχετικά χαμηλού κόστους στην απονομή της δικαιοσύνης, δεδομένου ότι η δικαστική εκπροσώπηση δίχως πληρεξούσιο δικηγόρο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αδικαιολόγητα υψηλό κόστος, κυρίως σε περίπλοκες υποθέσεις. Επίσης, επιβάλλει ρυθμίσεις στο σύστημα μεταβίβασης κυριότητας ώστε να διασφαλίζεται η σωστή αποτύπωση και η αποτελεσματική εξάσκηση εμπράγματων δικαιωμάτων που είναι καθοριστικής σημασίας για την ορθή λειτουργία μίας ανοιχτής οικονομίας. Βλέπετε σχετικά, OECD, ibidem, σελ Κάτι που επιβεβαιώνεται και από εμπειρικές μελέτες που έχουν εκπονηθεί στον κλάδο. Βέβαια, οι περισσότερες συγκριτικές εμπειρικές μελέτες έχουν εκπονηθεί στις ΗΠΑ. Βλέπετε σχετικά την Institute for Advanced Studies, Economic impact of regulation in the field of liberal professions in different member states, Research Report, 1680 Β Νοεμβρίου Τεύχος 1478

6 14. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, απουσιάζει ένα πλήρως εναρμονισμένο ρυθμιστικό πλαίσιο στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών. Έτσι, κάθε κράτος-μέλος απολαμβάνει την ελευθερία να καθορίζει την ένταση ρύθμισης στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών, υπό την προϋπόθεση ότι οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί είναι συμβατοί με το ευρωπαϊκό δίκαιο και ειδικότερα σύμφωνοι με τις θεμελιώδεις ελευθερίες της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») και τους κανόνες περί ανταγωνισμού Κατά τα ανωτέρω, δικαιολογούνται μόνον κανόνες που είναι (αντικειμενικά) αναγκαίοι για την εξυπηρέτηση ενός σαφώς καθορισμένου σκοπού δημόσιου συμφέροντος, κατά το ελάχιστο δυνατόν επαχθείς και ευθέως ανάλογοι του επιδιωκόμενου σκοπού («αρχή της αναλογικότητας»). 16.Με το σκεπτικό αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να αίρονται ρυθμίσεις που περιορίζουν τον ανταγωνισμό δίχως σαφές όφελος για το κοινωνικό σύνολο 19. Παρομοίως, το ΔΕΕ στην υπόθεση Wouters έκρινε ότι απόφαση του δικηγορικού συλλόγου Ολλανδίας δεν παραβίαζε το σημερινό άρθρο της ΣΛΕΕ δεδομένου ότι η επίμαχη ρύθμιση 20, παρά τα περιοριστικά του ανταγωνισμού αποτελέσματα που προκαλούσε, ήταν αναγκαία για την προσήκουσα άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος Υπό το φως των ανωτέρω, απελευθέρωση του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών δεν σημαίνει αλόγιστη άρση κάθε ρύθμισης. Αντίθετα, μία τέτοια μεταρρύθμιση θα πρέπει να εκτελεσθεί λελογισμένα κατόπιν ενδελεχούς επισκόπησης του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών και αξιολόγησης των περιορισμών υπό το φως της αρχής της αναλογικότητας, βάσει μιας ξεκάθαρης λογικής κόστους-οφέλους. 18. Στην Ελλάδα, κάθε μεταρρύθμιση στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών έχει εκτελεστεί αποσπασματικά δίχως να προσφέρει ολοκληρωμένη λύση στο πρόβλημα της ανταγωνιστικότητας του κλάδου ούτε να συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη απονομή δικαιοσύνης. Έτσι, διατηρούνται ακόμη περιορισμοί που διαχρονικά εξυπηρετούν βραχυπρόθεσμα συντεχνιακά συμφέροντα και όχι το δημόσιο συμφέρον 22. Vienna, Η έκθεση αυτή διενεργήθηκε για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και είναι δημοσιευμένη στον ακόλουθο σύνδεσμο, prof_services_ihs_part_1.pdf όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου Βλέπετε σχετικά OECD, idem, σελ. 295 επόμ. 19 Βλέπετε σχετικά European Commission, idem. 20 Στην προκείμενη περίπτωση, επρόκειτο για μια ρύθμιση (Samenwerkingsverordening 1993, δηλαδή τη ρύθμιση του 1993 περί επαγγελματικών συνεταιρισμών), η οποία απαγόρευε συμπράξεις μεταξύ δικηγόρων και ορκωτών ελεγκτών. 21 Βλέπετε σχετικά την υπόθεση C-309/99 (σκέψεις 90, 97-98, 110, καθώς και διατακτικό 2) στον ακόλουθο σύνδεσμο, όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου 2011, CELEX:61999CJ0309:EL:HTML. 22 Ενδεικτική του κατακερματισμού των συμφερόντων στον κλάδο υπήρξαν οι κινητοποιήσεις δικηγόρων ακόμη και σε βάρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών όταν ο τελευταίος έπαψε να είναι πλήρως ευθυγραμμισμένος με τους υπολοίπους για την καταψήφιση του νομοσχεδίου σχετικά με την απελευθέρωση των επαγγελμάτων το Φεβρουάριο του Βλέπετε σχετικά στον ακόλουθο σύνδεσμο, όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου Τόμος

7 19.Συνεπώς, η απελευθέρωση θα άρει υπάρχουσες στρεβλώσεις και με τον τρόπο αυτό θα ευνοήσει την ανάπτυξη δυναμικών επιχειρήσεων και καινοτόμων προϊόντων ή/και υπηρεσιών, όπως έχει ήδη συμβεί σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δρομολόγησαν αντίστοιχες μεταρρυθμίσεις εδώ και δεκαετίες 23, προσανατολίζοντας τον ελληνικό κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών στο διεθνή ανταγωνισμό. 20. Έχοντας συνοψίσει τους λόγους για τους οποίους η απελευθέρωση του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών παρουσιάζεται αναγκαία, καθώς και τους όρους υπό τους οποίους θα είναι εφικτή, έπεται μία σύνοψη του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου με τις αδυναμίες του. Δ. Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο 21. Το νομοθετικό πλαίσιο που ρύθμιζε την άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος (όπως αυτό αποτυπώνεται στον Κώδικα Δικηγόρων και στο Π.Δ. 81/2005, «Προεδρικό Διάταγμα για τις Δικηγορικές Εταιρίες»), καθώς και την άσκηση του συμβολαιογραφικού επαγγέλματος (όπως αυτό αποτυπώνεται στον Κώδικα Συμβολαιογράφων και στο Π.Δ. 284/1993, «Προεδρικό Διάταγμα για τη Σύσταση Συμβολαιογραφικών Εταιριών») μέχρι τη θέση σε ισχύ του Ν. 3919/2011 περιελάμβανε «σοβαρότατους περιορισμούς του ανταγωνισμού και δη τον καθορισμό ελάχιστων αμοιβών και γεωγραφικούς περιορισμούς» Επί της ουσίας, ο Ν. 3919/2011, αν και εξήγγειλε την άρση αδικαιολόγητων περιορισμών στην πρόσβαση και στην άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος, ήρε ελάχιστους 25 : (α) Γεωγραφικοί Περιορισμοί: 23. Παρότι οι δικηγόροι δικαιούνται σύμφωνα με το νέο καθεστώς, τόσο ατομικά όσο και ως μέλη δικηγορικής εταιρείας, να ασκούν το επάγγελμα σε όλη την επικράτεια, εξακολουθούν να μη δικαιούνται να ιδρύουν δικηγορική εταιρία με δικηγόρους που είναι εγγεγραμμένοι σε διαφορετικούς συλλόγους μόνη εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα υφίσταται για τους δικηγόρους που είναι εγγεγραμμένοι στους δικηγορικούς συλλόγους Αθηνών και Πειραιώς (άρθρο 5 του Ν. 3919/2011). Αντίστοιχοι περιορισμοί ισχύουν για τους συμβολαιογράφους Επιπλέον, δεν επιτρέπεται σε δικηγορικές εταιρίες να ιδρύουν υποκατάστημα σε πε- 23 Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Δανία της οποίας περίπου το 6% του συνολικού κύκλου εργασιών στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών προκύπτει από εξαγωγές (sic). Βλέπετε σχετικά την έκθεση του Copenhagen Economics, idem, σελ Βλέπετε σχετικά την υπ αριθμ. 11/VΙ/2011 γνωμοδότηση της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού, σελ , στον ακόλουθο σύνδεσμο, όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου 2011, gnomodo11_1_ pdf. Για μία κριτική παρουσίαση του νομοθετικού πλαισίου, όπως ίσχυε μέχρι την εφαρμογή του Ν. 3919/2011, βλέπετε σχετικά Petros-Dimitris Fragkiskos, Free Greek Civil Legal Services, Short Paper on Legal Profession: Delivery of Legal Services, Harvard Law School, Cambridge Massachusetts, January Δυνάμει του Ν. 3919/2011, οι δικηγόροι δικαιούνται πλέον, τόσο όταν ασκούν ατομικά τη δικηγορία όσο και ως μέλη δικηγορικής εταιρίας, να ασκούν το λειτούργημα σε όλη την ελληνική επικράτεια. Επί της ουσίας, αυτός είναι ο μόνος περιορισμός που ήρε ο Ν. 3919/ Βλέπετε σχετικά το άρθρο 4 του Κώδικα Συμβολαιογράφων Β Νοεμβρίου Τεύχος 1478

8 27 Βλέπετε σχετικά τα άρθρα 1 και 2 του Κώδικα Συμβολαιογράφων. 28 Δυνάμει του άρθρου 2 του Προεδρικού Διατάγματος για τη Σύσταση Συμβολαιογραφικών Εταιριών, «απαγορεύεται η συμμετοχή σε συμβολαιογραφική εταιρία νομικού προσώπου ή και φυσικού προσώπου που δεν είναι συμβολαιογράφος». Παρομοίως, το άρθρο 2 του Προεδρικού Διατάγματος για τις Δικηγορικές Εταιρίες απαγορεύει τη «συμμετοχή σε δικηγορική εταιρεία νομικού προσώπου ή και φυσικού προσώπου που δεν είναι δικηγόρος, καθώς και [τ]η με οιονδήποτε τρόπο συμμετοχή στα κέρδη της εταιρίας νομικού προσώπου ή και φυσικού προσώπου που δεν είναι δικηγόρος έναντι παροχής κεφαλαίου ή εργασίας προς αυτή». 29 Βλέπετε σχετικά τα άρθρα 39 και 42 1 του Κώδικα Δικηγόρων, το άρθρο 94 Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, καθώς και το άρθρο 5 του Ν. 3919/ Ο Ν. 3844/2010 αποτελεί το νομοθετικό εργαλείο προσαρμογής της υπ αριθμ. 2006/123 οδηγίας για τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά. 31 Το άρθρο 2 8 του Ν. 3844/2010 ορίζει ότι επιτακτικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος θεωρούνται «οι λόγοι που αναγνωρίζονται ως τέτοιοι στη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, και ιδίως: η δημόσια τάξη, η δημόσια ασφάλεια, η δημόσια υγεία, η προστασία της χρηματοοικονομικής ισορροπίας του συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων, η προστασία των καταναλωτών, των αποδεκτών υπηρεσιών και των εργαζομένων, η δικαιοσύνη των εμπορικών συναλλαγών, η καταπολέμηση της απάτης, η προστασία του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένου και του αστικού περιβάλλοντος, η υγεία των ζώων, η διανοητική ιδιοκτησία, η διατήρηση της εθνικής ιστορικής και καλλιτεχνικής κληρονομιάς, οι στόχοι κοινωνικής πολιτικής και οι στόχοι πολιτιστικής πολιτικής». 32 Κατά το παλαιό καθεστώς, η απαγόρευση της διαφήμισης στους δικηγόρους προβλεπόταν «με αποφάσεις των Πειθαρχικών Συμβουλίων των Δικηγορικών Συλλόγων και του Ανώτατου Πειθαρχικού Συμβουλίου γινόταν δεκτό, ότι κάθε ενέργεια του δικηγόρου, που αποσκοπεί στη διαφήμισή του, αποτελεί βαρύτατο πειθαρχικό παράπτωμα, αφού αντιβαίνει στα άρθρα 45, 60 εδ εδ. 1 και 202 του Κώδικα Δικηγόρων». Στο πλαίριφέρεια εκτός της έδρας τους, παρότι δικαιούνται να ιδρύουν υποκαταστήματα στην αλλοδαπή σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της νομοθεσίας του εκάστοτε κράτους υποδοχής (άρθρο 6 του Ν. 3919/2011). Αντίστοιχοι περιορισμοί ισχύουν για τις συμβολαιογραφικές εταιρίες 27. (β) Απαγόρευση σύστασης εταιριών παροχής νομικών υπηρεσιών: 25. Επιπρόσθετα, ο Ν. 3919/2011 δίχως σαφή αιτιολογία διατήρησε την απαγόρευση σύστασης εταιριών μεταξύ δικηγόρων και συμβολαιογράφων 28. (γ) Υποχρεωτική δικαστική παράσταση και υποχρεωτική παράσταση σε συμβόλαια: 26. Επίσης δίχως σαφή αιτιολογία, διατηρήθηκαν σε ισχύ προνόμια για τους δικηγόρους ως προς την παροχή διαφόρων υπηρεσιών 29. (δ) Απαγόρευση Διαφήμισης: 27.Το άρθρο 25 του Ν. 3844/ καταργεί όλες τις απαγορεύσεις εμπορικών επικοινωνιών για τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα με την επιφύλαξη ότι τηρούνται οι επαγγελματικοί κανόνες που συνάδουν με το κοινοτικό δίκαιο και ιδιαίτερα εκείνοι που είναι συναφείς με την ανεξαρτησία, την αξιοπρέπεια και την ακεραιότητα του επαγγέλματος, καθώς και το επαγγελματικό απόρρητο, κατά τρόπο συνάδοντα με τις ιδιαιτερότητες κάθε επαγγέλματος. Οι επαγγελματικοί κανόνες για τις εμπορικές επικοινωνίες δεν πρέπει να δημιουργούν διακρίσεις, οφείλουν να δικαιολογούνται αντικειμενικά από επιτακτικό λόγο δημοσίου συμφέροντος 31 και να είναι αναλογικοί. Τέλος, προβλέπεται η έκδοση προεδρικού διατάγματος, μετά πρότασης του κατά περίπτωση αρμόδιου υπουργού, δια του οποίου θα καταργούνται ή θα τροποποιούνται υφιστάμενοι περιορισμοί και απαγορεύσεις. Κατά τα ανωτέρω, φαίνεται ότι αίρεται η απαγόρευση της διαφήμισης για τους παρόχους νομικών υπηρεσιών, ως ίσχυε μέχρι πρότινος 32. Τόμος

9 (ε) Κατώτατες αμοιβές 33 : 28.Δυνάμει του Ν. 3919/2011, οι κατώτατες αμοιβές του παλαιού καθεστώτος μετονομάστηκαν σε νόμιμες χωρίς να μεταβληθεί το ύψος τους 34. Τα συμβαλλόμενα μέρη δύνανται να αποκλίνουν με έγγραφη συμφωνία. Τέλος, ο Ν. 3919/2011 διατήρησε τη ρύθμιση που απαγορεύει στο δικηγόρο να παρέχει τις υπηρεσίες του δωρεάν, εκτός αν πρόκειται για σύζυγο ή συγγενή εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι του τρίτου βαθμού, καθώς και προς δικηγόρο ή συνταξιούχο δικηγόρο, εφόσον πρόκειται για προσωπική τους υπόθεση, οι οποίοι όμως προκαταβάλλουν τα δικαστικά έξοδα 35. Αντίστοιχα για τους συμβολαιογράφους, ισχύουν κατώτατες αμοιβές που αυξάνουν αναλογικά με το αντικείμενο της συναλλαγής 36. σιο αυτό, χρήζει αναφοράς ο Κώδικας Δεοντολογίας Δικηγόρων («ΚΔΔ») που εξέδωσε το διοικητικό συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών δυνάμει των άρθρων 45 1 και 46 1 του Κώδικα Δικηγόρων. Συγκεκριμένα, το άρθρο 9 του ΚΔΔ, όπως ισχύει, προβλέπει ότι «Απαγορεύεται η διαφήμιση του Δικηγόρου στις εφημερίδες ή σε άλλα μέσα μαζικής ενημερώσεως, ή με επιστολές, και κάθε είδους έντυπα. Στα επισκεπτήρια, τα επιστολόγραφα επιτρέπεται μόνον η αναγραφή του ονόματός του, της διευθύνσεώς του και του δικαστηρίου όπου ασκεί το λειτούργημά του, καθώς και του επιστημονικού του τίτλου (αν έχει). Ο δικηγόρος δικαιούται να παρέχει τις ανωτέρω πληροφορίες στο κοινό, με δημιουργία ιστοσελίδας στο διαδίκτυο και καταχώρηση σε καταλόγους δικηγόρων και σε νομικά έντυπα, με την προϋπόθεση ότι η πληροφόρηση είναι ακριβής και όχι παραπλανητική και σέβεται τις θεμελιώδεις αρχές του επαγγέλματος. Ανάρτηση πινακίδας με το όνομά του και την ιδιότητά του, επιτρέπεται μόνο στην είσοδο του κτιρίου και στη θύρα του Γραφείου του». Βλέπετε σχετικά Ελευθέριο Βούρβαχη, Δικηγόρος και Δεοντολογία, εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή, 2005, σελ. 56 επόμ. Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, η ανωτέρω απαγόρευση δεν φαίνεται συμβατή με το κοινοτικό δίκαιο αφού δεν δικαιολογείται αντικειμενικά από επιτακτικό λόγο δημοσίου συμφέροντος (όπως προβλέπονται στο άρθρο 2 του Ν. 3844/2010), αλλά ούτε είναι αναλογική προς τον επιδιωκόμενο σκοπό. Συνεπώς, η ανωτέρω απαγόρευση πρέπει να θεωρείται άκυρη. Φυσικά, αυτό δεν αποκλείει την έκδοση προεδρικού διατάγματος που να ορίζει διαφορετικά. Σε αυτήν την περίπτωση, τυχόν μελλοντικές απαγορεύσεις θα πρέπει να περάσουν επιτυχώς τη δοκιμασία που προβλέπεται στο άρθρο 2 του Ν. 3844/2010 ώστε να αποδειχθεί ότι ο προστατευόμενος δημόσιος σκοπός είναι επιτακτικής ανάγκης και η απαγόρευση ανάλογη προς το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, όπως αναπτύχθηκε ανωτέρω. 33 Βλέπετε σχετικά το άρθρο 5 του Ν. 3919/ Για τις συμβολαιογραφικές πράξεις, δεν προβλέπονται πλέον νόμιμες αμοιβές και η αμοιβή συμφωνείται ελεύθερα με έγγραφη συμφωνία. Ελλείψει έγγραφης συμφωνίας σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν υπάρχει συγκεκριμένο ποσό αμοιβής, το οποίο μπορεί να αξιώσει δικαστικά ο δικηγόρος. Αντίθετα, σε περίπτωση απουσίας έγγραφης συμφωνίας για τις δικαστηριακές πράξεις ισχύουν οι νόμιμες αμοιβές, τις οποίες ο δικηγόρος μπορεί να αξιώσει δικαστικά. Παρόλα αυτά, οι σχετικές κρατήσεις υπολογίζονται πάντοτε επί των ποσών αναφοράς, που προβλέπουν οι διατάξεις των άρθρων 96 και 161 του Κώδικα Δικηγόρων. Βλέπετε σχετικά το από 1 ης Ιουλίου 2011 ενημερωτικό σημείωμα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών. 35 Πρόκειται για το άρθρο 175 του Κώδικα Δικηγόρων, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 5 12 του Ν. 3919/2011. Καταρχάς, μία τέτοια ρύθμιση δεν φαίνεται να συνάδει με τον θεσμικό ρόλο που επιφυλάσσει στους δικηγόρους η ελληνική έννομη τάξη, όπως προκύπτει από την ευγενή διακήρυξη του άρθρου 38 του Κώδικα Δικηγόρων. Περαιτέρω, δεν φαίνεται να είναι συμβατή με την αρχή της αναλογικότητας, όπως επιβάλλει η νομολογία του ΔΕΕ, καθότι δεν δικαιολογείται από κάποιον σαφώς καθορισμένο δημόσιο σκοπό. Τέλος και αν ήθελε υποτεθεί ότι η ανωτέρω απαγόρευση της δωρεάν παροχής νομικών υπηρεσιών εξυπηρετεί κάποιο δημόσιο σκοπό, ο καθολικός και απόλυτος χαρακτήρας της ρύθμισης καταλήγει δυσανάλογος προς οιοδήποτε επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. 36 Δυνάμει του άρθρου 40 του Κώδικα Συμβολαιογράφων, εκδίδονται κοινές αποφάσεις των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Δικαιοσύνης και Οικονομικών μετά γνώμης της Συντονιστικής Επιτροπής Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδας, με τις οποίες καθορίζονται τουλάχιστον κάθε τρία (3) χρόνια οι αμοιβές των Συμβολαιογράφων. Βλέπετε σχετικά την ισχύουσα ΚΥΑ υπ αριθμ (ΦΕΚ B 1487/ ) Β Νοεμβρίου Τεύχος 1478

10 (στ) Απόλυτος περιορισμός στην είσοδο του συμβολαιογραφικού επαγγέλματος: 29.Τα άρθρα 17, 18 και 25 του Κώδικα Συμβολαιογράφων, όπως ισχύουν σήμερα, διατηρούν ένα αυστηρό σύστημα εισόδου στο επάγγελμα, επιβάλλοντας τον καθορισμό συγκεκριμένου αριθμού συμβολαιογράφων στην επικράτεια (numerus clausus). Ο Ν. 3919/2011 δεν τροποποίησε ουσιαστικά το ισχύον καθεστώς. Αντίθετα, περιορίστηκε να προβλέψει την έκδοση προεδρικού διατάγματος με το οποίο θα αυξάνεται ο αριθμός των θέσεων κατά ποσοστό από 10% έως 20%. Μέχρι σήμερα, δεν έχει εκδοθεί η σχετική νομοθετική πράξη 37. Ε. Η ιδιορρυθμία της ελληνικής κατάστασης και οι αδυναμίες του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου 30.Κατά τα ανωτέρω, προκύπτει ότι ο κλάδος παροχής νομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα υπόκειται ακόμη σε αυστηρές (ενίοτε αναχρονιστικές) ρυθμίσεις 38. Συνοπτικά, οι αδυναμίες του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου οφείλονται στα ακόλουθα βασικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας. (α) Η ιδιορρυθμία της ελληνικής κατάστασης 31.Ένα πρώτο χαρακτηριστικό είναι «το πλήθος και το μικρό μέγεθος των επιχειρήσεων, μαζί με τη μεγάλη διασπορά της ιδιοκτησίας των ακινήτων» 39. Παρότι η ύπαρξη οικονομιών μικρής κλίμακας παρουσιάζει εγγενώς τρία (3) μεγάλα μειονεκτήματα και συγκεκριμένα: (α) υψηλό κόστος (απουσία οικονομιών κλίμακας, φοροδιαφυγή), (β) έλλειψη συντονισμού (απουσία οικονομιών φάσματος) και (γ) ασυνέχεια (καινοτομία, αναβάθμιση, διαδοχή γενεών), «οι μικροεπιχειρήσεις εξακολουθούν να είναι η κυρίαρχη μορφή οργάνωσης του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας μετά από 180 χρόνια σύγχρονου κράτους, με αστικούς θεσμούς και με περίπου ελεύθερη αγορά» Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι «η μεγάλη έκταση και διασπορά των προσόδων» 41 που οδηγεί επιχειρήσεις να επενδύουν περισσότερο για την απόκτηση προνομίων παρά για να γίνουν ανταγωνιστικές σε μια ανοιχτή διεθνή αγορά. 33. Τέλος, αναφέρεται ο καιροσκοπισμός, δηλαδή η ελλιπής συνείδηση συνεργασίας και παράλληλα η μεγάλη ανταπόκριση σε βραχυπρόθεσμα κίνητρα και αντικίνητρα 42. Ακριβώς, αυτό το χαρακτηριστικό εξηγεί γιατί οι συμπράξεις (και ειδικότερα οι συμπράξεις μεγάλης κλίμακας) αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη αν όχι με εχθρότητα στη χώρα. Ωστό- 37 Βλέπετε σχετικά το άρθρο 4 8 του Ν. 3919/ Σύμφωνα με τη μελέτη του Institute for Advanced Studies, idem, σελ. 3, η ελληνική αγορά παροχής νομικών υπηρεσιών το 2003 παρουσίαζε την υψηλότερη ένταση ρύθμισης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, δεν έχουν αλλάξει πολλά από τότε. 39 Για περισσότερες πληροφορίες βλέπετε σχετικά Αρίστο Δοξιάδη, Νοικοκυραίοι, Ραντιέρηδες, Καιροσκόποι, Θεσμοί και Νοοτροπίες στην Ελληνική Οικονομία, Αθηναϊκή Επιθεώρηση του Βιβλίου, στον ακόλουθο σύνδεσμο όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου 2011, com_content&view=article&id=82%3. 40 Ibidem. 41 «O όρος πολιτική πρόσοδος δηλώνει τους διάφορους μηχανισμούς με τους οποίους επιχειρήσεις, συντεχνίες και άτομα καρπώνονται εισοδήματα από το κράτος που δεν αντιστοιχούν σε πραγματική προσφορά υπηρεσίας ή προϊόντος», ibidem. 42 Ibidem. Τόμος

11 σο, ο καιροσκόπος δεν είναι φύσει απατεώνας. Αντίθετα, είναι δυνατό να συμμορφωθεί με τους κανόνες, εφόσον βρεθεί σε περιβάλλον όπου πλειοψηφούν οι συνεργάσιμοι και υπάρχουν κυρώσεις στην καιροσκοπία, τότε μετατρέπεται σε συνεργάσιμο 43. (β) Οι αδυναμίες του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου 34. Αυτός ο μικρο-νοικοκύρικος καιροσκοπισμός, όπως περιγράφηκε ανωτέρω, επέτρεψε μέχρι πρότινος το γεωγραφικό κατακερματισμό της ελληνικής αγοράς, ενώ διατηρεί ακόμη την απαγόρευση ίδρυσης εταιριών παροχής νομικών υπηρεσιών, ή/και ίδρυσης εταιριών από δικηγόρους που είναι εγγεγραμμένοι σε διαφορετικούς δικηγορικούς συλλόγους (με την εξαίρεση των δικηγορικών συλλόγων Αθηνών και Πειραιά), ή/και σύστασης υποκαταστημάτων εντός της ελληνικής επικράτειας πέραν της περιφέρειας του πρωτοδικείου της έδρας της εταιρίας. 35. Με τη σειρά του, αυτός ο κατακερματισμός του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών σε μικρές αποκλειστικές ζώνες (έτσι, λειτουργούν οι περιφέρειες πρωτοδικείου στην πράξη) εξυπηρετεί την απόσπαση πολιτικών προσόδων Αυτός ο φαύλος κύκλος έχει επιτρέψει σειρά στρεβλώσεων στην ελληνική αγορά, οι κυριότερες των οποίων είναι οι ακόλουθες: (α) Εξάρτηση του δικηγόρου από τον πελάτη Οι φιλόδοξες διακηρύξεις του Κώδικα Δικηγόρων δεν φαίνεται να επαρκούν από μόνες τους για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του δικηγόρου αφήνοντας έκθετο έναντι (ισχυρών) πελατών το μικροεπιχειρηματία δικηγόρο, που αποτελεί άλλωστε τον κανόνα στην ελληνική αγορά. Αυτή η κατάσταση οδήγησε σε περαιτέρω στρέβλωση, δηλαδή στη θέσπιση ελάχιστων αμοιβών, η είσπραξη των οποίων επιτρέπει σε έναν εξηρτημένο δικηγόρο να επιβιώνει σε ένα νοσηρό επιχειρηματικό περιβάλλον. Σε κάθε περίπτωση, ο μείζων κίνδυνος που ελλοχεύει σε αυτήν την κατάσταση είναι ότι ο δικηγόρος μπορεί να παρακάμψει το καθήκον ευσυνειδησίας και επιμέλειας, όπως προκύπτει από το άρθρο 46 του Κώδικα Δικηγόρων, προκειμένου να παράσχει υπηρεσίες που θα ικανοποιούν τις επιθυμίες του πελάτη του, ακόμη και σε περιγραφή ή παράκαμψη του νόμου. (β) Ανισότητα εφαρμογής των κανόνων Η ύπαρξη πλήθους μικροεπιχειρήσεων θέτει σημαντικά εμπόδια στον αποτελεσματικό κρατικό έλεγχο και ιδιαίτερα στον φορολογικό. Είναι σαφώς πιο δαπανηρό για το κράτος να ελέγχει αποτελεσματικά δεκάδες χιλιάδες μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις από μερικές εκατοντάδες μεγαλύτερες. Περαιτέρω, αυτή η ευκολία αποφυγής του κρατικού ελέγχου φαίνεται να ευνοεί καταστροφικά αντικίνητρα (όπως η εκτεταμένη φοροδιαφυγή), αφού παρουσιάζεται ευκολότερο (αν όχι δελεαστικό) για έναν μι- 43 Elinor Ostrom, Collective Action and the Evolution of Social Norms, Journal of Economic Perspectives, Vol. 14, No 3, Summer Αν πραγματικός στόχος της ρύθμισης ήταν η κατοχύρωση καθολικής υπηρεσίας υπό βιώσιμους όρους και όχι η δημιουργία εγχώριων συνόρων για την απόσπαση πολιτικών προσόδων, θα υπήρχε μέριμνα για τη δημιουργία ενός συστήματος όπου οι πάροχοι που θα επέλεγαν να παρέχουν υπηρεσίες σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας θα λάμβαναν για τις υπηρεσίες αυτές προσήκουσα οικονομική αντιστάθμιση από την πολιτεία με αντικειμενικό και διάφανο τρόπο εκ των προτέρων καθορισμένο. Η λύση αυτή θα ήταν απολύτως σύμφωνη και με το ευρωπαϊκό δίκαιο και τη νομολογία του ΔΕΕ (βλέπετε σχετικά την υπόθεση Altmark, C- 280/00) Β Νοεμβρίου Τεύχος 1478

12 κροεπιχειρηματία να δραστηριοποιείται στην αγορά σε βάρος μίας μεγάλης ομάδας άγνωστων τρίτων (δηλαδή, των φορολογουμένων) παρά σε βάρος του συνεταίρου του. (γ) Υπο-επενδύσεις Ο μικροεπιχειρηματίας δικηγόρος ούτε τα μέσα διαθέτει ούτε κίνητρο να επενδύσει προσηκόντως στην επιχείρηση ώστε να την καταστήσει ικανή να ανταγωνίζεται αποτελεσματικά με αντίστοιχες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Αυτό ίσως εξηγεί το ελληνικό παράδοξο ότι η συμμετοχή του παρόχου νομικών υπηρεσιών σε υψηλού επιπέδου προγράμματα διαρκούς επιμόρφωσης δεν συνιστά προϋπόθεση διατήρησης της άδειας άσκησης επαγγέλματος. Σαφώς, η κατάσταση αυτή έχει μακροπρόθεσμα επιπτώσεις στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. (δ) Επιλογή με κριτήρια κοινωνικής δικτύωσης και αναγνωρισιμότητας Για τους ανωτέρω λόγους, οι πελάτες συχνά καταλήγουν να επιλέγουν παρόχους νομικών υπηρεσιών με κριτήρια κοινωνικής αναγνωρισιμότητας και δικτύωσης και όχι επαγγελματικής κατάρτισης και καταξίωσης. Το φαινόμενο αυτό ωστόσο δεν επιδρά μόνον στην πλευρά της ζήτησης, αλλά και στην προσφορά. Έτσι, η επικράτηση στη χώρα μικρών ή/και μεσαίων οικογενειακών επιχειρήσεων ευνοεί ένα καθεστώς που ερείδεται στις προσωπικές σχέσεις και στη συναλλαγή (οικογενειοκρατία ή ευνοιοκρατία), στραγγαλίζοντας τον ανταγωνισμό και την αξιοκρατία. (ε) Απουσία κανόνων προστασίας πελάτη Οι ανωτέρω στρεβλώσεις εξηγούν και την απουσία σαφών κανόνων για την προστασία του πελάτη από πλημμελή παροχή υπηρεσιών. Αυτή η στρέβλωση, που είναι η πλέον σημαντική σε βάρος του τελικού καταναλωτή νομικών υπηρεσιών, ειδικά του μικρού και περιστασιακού χρήστη νομικών υπηρεσιών ο οποίος δεν διαθέτει την πείρα, τα μέσα και τον χρόνο για να αξιολογήσει τυχόν πλημμέλειες στην παροχή των υπηρεσιών, δεν θα θεραπευτεί όσο απουσιάζουν από την αγορά μεγαλύτερες εταιρίες παροχής νομικών υπηρεσιών που θα δύνανται να αναλάβουν το κόστος για τη δημιουργία εσωτερικών μηχανισμών ελέγχου, ώστε να εγγυώνται την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, και ταυτόχρονα να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τυχόν πλημμέλειες στην παροχή υπηρεσιών. ΣΤ. Προτάσεις για την αντιμετώπιση υφιστάμενων αδυναμιών του συστήματος 37. Όπως αναπτύχθηκε στο προηγούμενο κεφάλαιο, η διασφάλιση της ποιότητας και της ανεξαρτησίας στην παροχή νομικών υπηρεσιών ταυτίζεται στην Ελλάδα με την εγκαθίδρυση ζωνών αποκλειστικής επαγγελματικής δραστηριότητας διαμέσου της επιβολής γεωγραφικών περιορισμών, περιορισμών εισόδου στο επάγγελμα, απαγορεύσεων στις συμπράξεις και στη διαφήμιση, καθώς και με την εξασφάλιση ενός ελάχιστου εισοδήματος για όλους τους δικηγόρους ανεξάρτητα από την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν, διαμέσου της επιβολής κατώτατων (νόμιμων) αμοιβών. 38. Επί της ουσίας, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο στην Ελλάδα φαίνεται να επιβάλλει ένα αποκλειστικό μοντέλο επιχειρηματικότητας στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών, αδιαφορώντας για τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς και τις εξελίξεις στον υπό- Τόμος

13 λοιπο κόσμο 45. Χαρακτηριστικό είναι, άλλωστε, ότι τα επιχειρήματα που επιστρατεύονται για την υποστήριξη των υφισταμένων ρυθμίσεων μένουν σε ένα επίπεδο μεγάλης αφαίρεσης, ίσως ακόμα και κοινοτοπιών, χωρίς οιανδήποτε προσπάθεια πραγματικής τεκμηρίωσης Κατά τα ανωτέρω, οι ισχύοντες περιορισμοί στις συμπράξεις γίνονται δεκτοί επειδή η συγκέντρωση στον κλάδο ενδέχεται να ευνοήσει αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές σε βάρος του καταναλωτή 47. Αντίστοιχα, οι περιορισμοί στη διαφήμιση γίνονταν δεκτοί επειδή ελλοχεύει ο κίνδυνος διαφημιζόμενοι πάροχοι νομικών υπηρεσιών να χρησιμοποιήσουν ψευδείς ή παραπλανητικές πληροφορίες Οι ανωτέρω περιορισμοί παραβλέπουν τη σύγχρονη επιχειρηματική πραγματικότητα. Επιπλέον, εναλλακτικοί μηχανισμοί ρύθμισης είναι γνωστοί αφενός από τη βιβλιογραφία και αφετέρου από τη διεθνή εμπειρία Στην πράξη, η άρση των υπό εξέταση περιορισμών θα οδηγήσει σε σημαντικές συνέργειες. Καταρχάς, τα σχήματα που θα προκύψουν μεταξύ δικηγόρων ή/και δικηγόρων με συμβολαιογράφους φαίνονται ικανά να βελτιώνουν τη σχέση κόστους και 45 Αυτό το μοντέλο επιχειρηματικότητας ερείδεται σε οικονομίες μικρής κλίμακας με παρόχους που έχουν ισχνή διαπραγματευτική ισχύ, παραμένουν εξηρτημένοι από τους πελάτες τους και επιβιώνουν χάρη στην ύπαρξη ενός ελάχιστου διασφαλισμένου εισοδήματος από ζώνες αποκλειστικής επαγγελματικής δραστηριότητας, ανεξάρτητα από την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Πρόκειται για μία οικονομική ορθοδοξία που δεν προκύπτει από κάποια ανάλυση συγκριτικών στοιχείων ή στατιστικών μελετών, αλλά από απλή δυσπιστία απέναντι στην αγορά ή/και σε εναλλακτικούς θεσμούς που έχουν δοκιμασθεί σε διάφορες έννομες τάξεις. Έτσι, καταλήγει αδικαιολόγητη αφού δεν έχει επιλεγεί χάρη στην αποτελεσματικότητά της, ούτε εξυπηρετεί κάποιον σαφώς καθορισμένο δημόσιο σκοπό. Χαρακτηριστική είναι η συζήτηση στο ελληνικό κοινοβούλιο πριν από τη ψήφιση του Ν. 3919/2011 που περιορίστηκε στην ανταλλαγή ατεκμηρίωτων θεωρητικών επιχειρημάτων. Βλέπετε σχετικά, Πρακτικά της Βουλής των Ελλήνων, Συνεδριάσεις Ολομελείας, Πινάκας Περιεχομένων, ΙΓ Περίοδος Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, Σύνοδος Β Συνεδρίαση ΠΕ, Τρίτη 22 η Φεβρουαρίου 2011, στον ακόλουθο σύνδεσμό, όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου 2011, 7143cdea-13be-45f5-acbd-69349b9d Όπως προκύπτει και από τις αναφορές στα ανωτέρω πρακτικά των συζητήσεων στο ελληνικό κοινοβούλιο, οι περιορισμοί στην άσκηση των νομικών επαγγελμάτων θεωρούνται δεδομένοι, ενώ χρήζει ειδικής αιτιολογίας η άρση τους. 47 Από σχετικές μελέτες στον κλάδο παρατηρείται ότι «υπάρχουν πολύ λίγα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν είτε τα επιχειρήματα υπέρ είτε κατά των περιορισμών στη δομή των επιχειρήσεων». Βλέπετε σχετικά, OECD, idem, σελ. 51. Παρότι δεν τεκμηριώνονται σημαντικά θετικά αποτελέσματα στην οικονομία από την ενίσχυση των συμπράξεων, πρέπει να επισημανθεί ότι σχεδόν σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν ισχύουν οι εγχώριοι περιορισμοί για τις συμπράξεις. Στην Ελλάδα, η ισχύουσα σχεδόν απόλυτη απαγόρευση των συμπράξεων είναι μία καθαρά αναχρονιστική ρύθμιση που δεν εξυπηρετεί αποτελεσματικά κάποιο σαφώς καθορισμένο δημόσιο σκοπό ενώ σε κάθε περίπτωση καταλήγει αδικαιολόγητη αφού είναι δυσανάλογη προς οιοδήποτε επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. 48 Η επίμαχη ρύθμιση φαίνεται να είχε ως δικαιολογητική βάση τη διασφάλιση από τον δικηγόρο συμπεριφοράς που είναι αξιοπρεπής και σύμφωνη με τις παραδόσεις του Δικηγορικού Σώματος. Στην περίπτωση αυτήν, εύλογα γεννάται το ερώτημα αν διακινδυνεύεται η αξιοπρέπεια ενός δικηγόρου επειδή εκείνος προβάλλει δημόσια τις δραστηριότητές, την εξειδίκευση και τους πελάτες του. Κατά τα ανωτέρω, η γενική απαγόρευση της διαφήμισης, όπως ίσχυε, μόνον έμμεσα φαίνεται να εξυπηρετούσε το προστατευόμενο δημόσιο σκοπό και ως εκ τούτου κρίνεται αδικαιολόγητη. Στην Ελλάδα, παραβλέπεται ότι εντέλει η διαφήμιση αποτελεί ένα μηχανισμό της αγοράς διαμέσου του οποίου η προσφορά επικοινωνεί με τη ζήτηση. Στην αντίθετη περίπτωση, η ζήτηση καθορίζεται σημαντικά από κριτήρια κοινωνικής δικτύωσης και αναγνωρισιμότητας, όπως άλλωστε συμβαίνει στον εγχώριο κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών. 49 Βλέπετε σχετικά την έκθεση του OECD, idem Β Νοεμβρίου Τεύχος 1478

14 ποιότητας στις παρεχόμενες υπηρεσίες, προσφέροντας πλέον όλο το φάσμα των νομικών υπηρεσιών στο σύνολο της επικράτειας, στην ίδια ποιότητα και σε χαμηλότερο κόστος προς τον τελικό καταναλωτή. Περαιτέρω, οι συμπράξεις φαίνονται ικανές να διασφαλίσουν αποτελεσματικά κύρος και διαπραγματευτική δύναμη και ως εκ τούτου την ανεξαρτησία του παρόχου νομικών υπηρεσιών έναντι τρίτων και ιδίως έναντι ισχυρών πελατών. Τέλος, οι συμπράξεις ευνοούν δομές όπου διασφαλίζεται αποτελεσματικά για τους καταναλωτές η ευθύνη του παρόχου από την πλημμελή παροχή επαγγελματικών υπηρεσιών και ως εκ τούτου είναι δυνατή η αξίωση αποζημίωσης για τυχόν ζημία που προκύψει. Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι τα μεγαλύτερα σχήματα ευνοούν την ανάπτυξη μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου που παρακολουθεί αποτελεσματικά την ποιότητα στις παρεχόμενες υπηρεσίες προκειμένου να διασφαλίζεται η φήμη του παρόχου στην αγορά Παράλληλα, η άρση των ισχύοντων περιορισμών στη διαφήμιση θα επιτρέψει τη μείωση του κόστους στην πληροφόρηση του καταναλωτή (τόσο ως προς το εύρος όσο και ως προς την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών), προσφέροντας κατά τον τρόπο αυτό διαφάνεια στον κλάδο και διευκολύνοντας την επιλογή παρόχου με κριτήρια αποτελεσματικά και ορθολογικά. Επιπλέον, ο καταναλωτής θα διασφαλίζεται από όσους επιδιώκουν να αποσπάσουν παράνομες ωφέλειες διαμέσου της επιβολής κυρώσεων σε βάρος όσων αποδεδειγμένα χρησιμοποιούν ανακριβείς ή παραπλανητικές πληροφορίες Ειδικά ως προς τις κατώτατες (νόμιμες πλέον) αμοιβές, η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού («ΕΕΑ») έχει ήδη επισημάνει τους κινδύνους που ελλοχεύουν στο ανωτέρω ισχύον καθεστώς. Συγκεκριμένα, η ΕΕΑ παρατήρησε ότι τα ποσά αναφοράς δύναται να λειτουργήσουν ως σημείο εστίασης (focal point) και ουσιαστικά να ευνοήσουν ενηρμονισμένες πρακτικές αφού θα επιτρέπουν τη διαμόρφωση ενός επιπέδου αμοιβής το οποίο θα εφαρμόζει η πλειονότητα των επαγγελματιών αποτρέποντας την παροχή υπηρεσιών κάτω από αυτό 52. Ως εναλλακτική πρόταση, η ΕΕΑ πρότεινε την αντικατάσταση του ισχύοντος συστήματος των δικηγορικών προεισπράξεων του άρθρου 96 του Κώδικα Δικηγόρων από ένα σύστημα προκαταβαλλόμενων πάγιων/κατ αποκοπή ποσών για κάθε διαδικαστική ενέργεια ή παράσταση δικηγόρου, τα οποία όμως δεν θα συνδέονται με συγκεκριμένα ποσά αναφοράς. Για τον λόγο αυτό, η ΕΕΑ καταλήγει ότι η αποσύνδεση της προκαταβολής των πόρων των Δικηγορικών Συλλόγων και των Ασφαλιστικών Ταμείων από ποσά αναφοράς, τα οποία de facto θα εξακο- 50 Σύμφωνα με την ΕΕΑ, κανόνες που θα προβλέπουν υποχρεωτικά την παροχή εγγυήσεων ποιότητας (contractual guarantees of performance quality, performance bonds), καθώς και ρήτρες αστικής ευθύνης (civil liability rules) αποδεικνύονται τα αποτελεσματικότερα μέσα, προκειμένου να επιλυθούν τα προβλήματα που οφείλονται στην ασύμμετρη πληροφόρηση. Βλέπετε σχετικά idem, σελ. 5 επόμ., όπου παραπέμπει σε Uwe Dulleck, Rudolf Kerschbamer και Matthias Sutter, The Economics of Credence Goods: on the Role of Liability, Verifiability, Reputation and Competition, IZA Discussion Paper No. 4030, Φεβρουάριος 2009, σελ. 2 επόμ. 51 Βλέπετε σχετικά την έκθεση του OECD, idem, σελ. 11 και 44 επόμ. καθώς και την έκθεση του Copenhagen Economics, idem, σελ Ibidem. Παρομοίως, European Commission, Communication from the Commission, Report on Competition in Professional Services, COM(2004) 83 final, σελ. 11, όπου παρατηρείται ότι «οι προκαθορισμένες τιμές δεν μπορούν να αποτρέψουν κάποιους ασυνείδητους να προσφέρουν υπηρεσίες χαμηλής ποιότητας. Ούτε οδηγούν στην εξάλειψη των οικονομικών κινήτρων των ελεύθερων επαγγελματιών να μειώσουν την ποιότητα και το κόστος». Τόμος

15 λουθούσαν να λειτουργούν ως ελάχιστες αμοιβές, αφενός συνάδει με τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού και αφετέρου εξυπηρετεί τον επιδιωκόμενο σκοπό δημοσίου συμφέροντος, δηλαδή τη διατήρηση εσόδων για τα ασφαλιστικά ταμεία και τους δικηγορικούς συλλόγους, ικανοποιώντας ταυτόχρονα την αρχή της αναλογικότητας Ως επιπρόσθετες δικλείδες ασφαλείας για την επίτευξη των ανωτέρω στόχων θα μπορούσαν να λειτουργήσουν κανόνες της αγοράς, όπως η επαγγελματική φήμη (reputation) που ενισχύεται από πιστοποιήσεις και αξιολογήσεις ανεξάρτητων τρίτων φορέων (third-party accreditation - quality rating). 45.Σε κάθε περίπτωση, η αναδιάρθρωση του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών συμπεριλαμβάνει την αναθεώρηση του ισχύοντος καθεστώτος αυτορρύθμισης. Στην Ελλάδα, παρατηρείται κατακερματισμός και σε αυτό το επίπεδο αφού κάθε περιφέρεια πρωτοδικείου έχει τη δική της επαγγελματική ένωση (δικηγορικό σύλλογο) με ευρείες ρυθμιστικές αρμοδιότητες δίχως την αντίστοιχη εκπροσώπηση 54. Το παρόν μοντέλο αυτορρύθμισης όμως εμφανίζει σημαντικά ελαττώματα που προκαλούν στρεβλώσεις στην αγορά. Ο κυριότερος λόγος είναι ότι οι αρμόδιες αρχές αυτορρύθμισης (δηλαδή, οι κατά τόπους αρμόδιοι δικηγορικοί σύλλογοι) δεν είναι υπόλογοι έναντι των τρίτων που επηρεάζονται από τις αποφάσεις που λαμβάνονται, χωρίς ωστόσο να συμμετέχουν στη λήψη των σχετικών αποφάσεων. Κατά τα ανωτέρω, οι αρμόδιες αρχές αυτορρύθμισης ενδέχεται να θέτουν φραγμούς στην είσοδο και στην άσκηση εισόδου του επαγγέλματος με αποκλειστικό σκοπό την επίτευξη προσόδων. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, έχει δοκιμασθεί ένα διαφορετικό μοντέλο αυτορρύθμισης στην κορυφή του οποίου βρίσκεται μία ανεξάρτητη αρχή, όπου εκπροσωπούνται διάφορες κοινωνικές ομάδες, περιορίζοντας αντίστοιχα την πιθανή κατάχρηση εξουσίας και την ανάπτυξη αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών 55. Κατά τα ανωτέρω, αξίζει να εξε- 53 Ibidem. 54 Όπως παρατηρείται, «σε μία δημοκρατία, είναι απολύτως νόμιμο οι επαγγελματικές ενώσεις να υπερασπίζονται τα συμφέροντα των μελών τους. Ωστόσο, δεν είναι αυτονόητο γιατί αυτές οι ενώσεις να δικαιούνται να ρυθμίζουν το επάγγελμα. Αν ένα επάγγελμα προορίζεται να εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, λόγοι δημοκρατικής νομιμοποίησης φαίνεται να επιβάλλουν τη λειτουργία μίας ανεξάρτητης δημόσιας αρχής που θα επιβλέπει τις επαγγελματικές ενώσεις και να εγκρίνει (ή/και) να απορρίπτει τους κανόνες αυτορρύθμισης του κλάδου. Η επιθυμία για την αύξηση της δημοκρατικής νομιμοποίησης στο ισχύον πλαίσιο δικαιολογεί την έρευνα κατάλληλων θεσμικών μηχανισμών, που θα αντιμετωπίζουν τυχόν αστοχίες του συστήματος αυτορρύθμισης στον κλάδο παροχής νομικών υπηρεσιών δίχως να διακινδυνεύονται υπαρκτά οφέλη». Βλέπετε σχετικά, OECD, idem, σελ «Σύμφωνα με το βρετανικό μοντέλο, ο επικεφαλής της αρχής και η πλειοψηφία των μελών της δεν είναι δικηγόροι. Η αρχή είναι σε θέση να θεσπίσει νέους κανονισμούς και μπορεί επίσης να αναθέσει κανονιστικές αρμοδιότητες σε ήδη υφιστάμενες ή ιδρυθησόμενες επαγγελματικές ενώσεις, τους ρυθμιστές πρώτης γραμμής (frontline regulators). Oι ρυθμιστικές αρχές πρώτης γραμμής δεν επιτρέπεται να συνδυάζουν ρυθμιστικές και αντιπροσωπευτικές λειτουργίες. Η αρχή έχει την αρμοδιότητα να εκδίδει κανονιστικές κατευθύνσεις, να κατευθύνει τις ρυθμιστικές αρχές πρώτης γραμμής ώστε να λαμβάνουν συγκεκριμένα μέτρα, να τροποποιεί ή να ασκεί βέτο σε αποφάσεις που λαμβάνουν ρυθμιστικές αρχές πρώτης γραμμής ακόμη και να αφαιρεί την άδειά τους αν καταχραστούν την εξουσία τους. Τα πλεονεκτήματα της δημιουργίας μιας ανεξάρτητης ρυθμιστικής αρχής φαίνονται σημαντικά. Δυσανάλογοι περιορισμοί που περιέχονται σε κανόνες αυτορρύθμισης μπορεί να καταψηφίζονται. Παύει η απουσία εκπροσώπησης των καταναλωτών που συνδέεται με τις περισσότερες αρχές αυτορρύθμισης, δεδομένου ότι η πλειοψηφία της ρυθμιστικής αρχής θα αποτελείται από μη δικηγόρους. Το προτεινόμενο θεσμικό πλαίσιο δημιουργεί δυνατότητες για ανταγωνισμό μεταξύ των αρχών αυτορρύθμισης. Αυτό το ανταγωνιστικό καθεστώς αυτορρύθμισης μπορεί να ικανοποιήσει διαφορετικές προτιμήσεις όσον αφορά τη ρύθμιση των αγορών νομικών υπηρεσιών και θα οδηγήσει σε πιο αποτελεσματικούς και καινοτόμους κανόνες. Το πιο σημα Β Νοεμβρίου Τεύχος 1478

16 ταστεί σοβαρά και στην Ελλάδα για πρώτη φορά η δημιουργία μίας ενιαίας, ανεξάρτητης, διαφανούς και υπεύθυνης ρυθμιστικής αρχής για το σύνολο του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών, όπου κατά το βρετανικό πρότυπο θα εκπροσωπούνται υποχρεωτικά όλοι όσοι επηρεάζονται από τον κλάδο (όπως εκπρόσωποι μεγάλων επιχειρήσεων, μικρών επιχειρήσεων και καταναλωτών, δημόσιων αρχών, καθώς και εκπρόσωποι δικηγορικών εταιριών, εταιριών παροχής νομικών υπηρεσιών, κ.λπ). 46. Οι ανωτέρω μηχανισμοί όχι μόνο φαίνονται ικανοί να κινητοποιούν τους επαγγελματίες να διατηρούν υψηλή την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών εξαιτίας του ανταγωνισμού, αλλά και να διασφαλίζουν αποτελεσματικά την ανεξαρτησία τους. Περαιτέρω, οι ανωτέρω προτεινόμενες λύσεις περνούν επιτυχώς τη δοκιμασία που επιβάλλει η αρχή της αναλογικότητας, δεδομένου ότι προκαλούν το ελάχιστο δυνατό κόστος χωρίς να επιβάλλουν απευθείας αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές, όπως γεωγραφικούς περιορισμούς, καθορισμό τιμών, κ.λπ. Ζ. Επίλογος 47. Ο ελληνικός κλάδος παροχής νομικών υπηρεσιών αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες σήμερα. Στην πράξη, ο Έλληνας δικηγόρος παραμένει έκθετος σε σειρά κινδύνων που προκύπτουν από διάφορες στρεβλώσεις, όπως αναπτύχθηκε ανωτέρω. Η κατάσταση καταλήγει δραματική ειδικά για τους νέους δικηγόρους που απασχολούνται σε συνθήκες αναχρονιστικές που ούτε ανταποκρίνονται στο θεσμικό ρόλο ούτε στις παραδόσεις τους επαγγέλματος. 48. Η τωρινή κρίση συνιστά μία ευκαιρία για την αναθεώρηση του τρόπου προσέγγισης και αντιμετώπισης των προβλημάτων του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών. Αντικειμενικά, δεν υφίστανται οι συνθήκες που επιτρέπουν (όπως άλλοτε) σε δικηγόρους και συμβολαιογράφους να απολαμβάνουν εξασφαλισμένα εισοδήματα με ελάχιστη προσπάθεια. Περαιτέρω, το επιχειρηματικό μοντέλο που φαίνεται ότι επιβάλλεται από το υφιστάμενο καθεστώς ρύθμισης, δηλαδή των πολύ μικρών επιχειρηματικών σχημάτων εξαρτώμενων από τη ρυθμιστική διασφάλιση δικηγορικής ή/και συμβολαιογραφικής ύλης και ελάχιστων αμοιβών (στην πραγματικότητα, επιβολή στην αγορά τελών υπέρ των δικηγόρων ή/και των συμβολαιογράφων) φαίνεται ότι οδηγεί το επάγγελμα σε μαρασμό. 49.Η προτεινόμενη προσέγγιση δεν προσπαθεί να επιβάλλει ένα συγκεκριμένο επιχειρηματικό μοντέλο για την παροχή νομικών υπηρεσιών, αντίθετα επιχειρηματολογεί υπέρ της παράλληλης ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών επιχειρηματικής δραστηριοποίησης των επαγγελματιών του κλάδου παροχής νομικών υπηρεσιών σε περιβάλλον ελεύθερου ανταγωνισμού, προς όφελος των καταναλωτών, της ποιότητας και εντέλει της οικονομικής αποτελεσματικότητας. ντικό, η ανάπτυξη ανταγωνισμού στο επίπεδο της αυτορρύθμισης μπορεί να μειώσει ή να εξαλείψει το κόστος μονοπωλίου». Βλέπετε σχετικά OECD, idem, σελ. 12. Τελικά, η ανωτέρω ανεξάρτητη βρετανική αρχή ( Solicitors Regulation Authority ) συστάθηκε με τον νόμο περί παροχής νομικών υπηρεσιών του 2007 ( Legal Services Act 2007 ) και άρχισε να λειτουργεί από τη 29 η Ιανουαρίου 2007, αποτελούμενη από δέκα επτά (17) μέλη εννέα (9) εκ των οποίων είναι δικηγόροι (solicitors), συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της. Σήμερα, εποπτεύει πάνω από δικηγόρους σε Αγγλία και Ουαλία. Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπετε σχετικά τον ακόλουθο σύνδεσμο (όπως ισχύει την 20 η Οκτωβρίου 2011). Τόμος

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας Νοµική Σύµβουλος Ι.Σ.Α. ΙΣΧΥΟΝ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Ήδη από το έτος 1939 ισχύει γενική απαγόρευση κάθε διαφήµισης που σχετίζεται µε την άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόεδρος INTERNATIONAL LIFE AEAZ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ, Ημερίδα, 5 Μαρτίου 2014. Η Επίδραση της Ιδιωτικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 166 της 11.6.1998 ΟΔΗΓΙΑ 98/27/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 19ΗΣ ΜΑΪΟΥ 1998 ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΓΩΓΩΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΩΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Κρατική ενίσχυση αριθ. SA.35696 (2012/N) Ελλάδα Εγκατάσταση συστήματος τηλεμέτρησης και μετρητών μεγάλων πελατών χαμηλής τάσης

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Κρατική ενίσχυση αριθ. SA.35696 (2012/N) Ελλάδα Εγκατάσταση συστήματος τηλεμέτρησης και μετρητών μεγάλων πελατών χαμηλής τάσης ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.09.2013 C(2013) 5820 final ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ Το παρόν έγγραφο αποτελεί εσωτερικό έγγραφο της Επιτροπής που διατίθεται μόνο για ενημέρωση. Θέμα: Κρατική ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID)

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Μάρτιος 2007 1 ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57)

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 3 Ιουλίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ)

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 1 ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ 3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού

Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού Ευθύμιος Μπουρτζάλας Ειρήνη Αντύπα 6 Απριλίου 2012 AUSTRALIA BELGIUM CHINA FRANCE GERMANY HONG KONG SAR

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ (ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΑΣΥΠ ΔΕΗ) ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΤΙΡΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ - Ενημέρωση για το σχετικό Νομοθετικό Πλαίσιο - Ενημέρωση για τη δομή και το περιεχόμενο του Σχεδίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ ΗΡ Ισχύει από 1η Φεβρουαρίου 2015

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ ΗΡ Ισχύει από 1η Φεβρουαρίου 2015 ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ ΗΡ Ισχύει από 1η Φεβρουαρίου 2015 I. Εισαγωγή Στην ΗΡ συνεργαζόμαστε στενά με τους Συνεργάτες μας για την ολοκλήρωση των εργασιών μας με πάθος για τα προϊόντα και τους πελάτες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Θέμα: ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΣΥΝΑΨΗΣ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΛΚΕ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΨΗΦΙΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑΣ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1: Πεδίο Εφαρμογής

Άρθρο 1: Πεδίο Εφαρμογής ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΔΟΜΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ (ΔΑΣΤΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ (ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

Το Θεσμικό Έλλειμμα και Πώς Μπορούμε να το Ξεπεράσουμε

Το Θεσμικό Έλλειμμα και Πώς Μπορούμε να το Ξεπεράσουμε Αριστείδης Ν. Χατζής Αν. Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών Το Θεσμικό Έλλειμμα και Πώς Μπορούμε να το Ξεπεράσουμε ALBA/ACG 25 Φεβρουαρίου 2014 Mancur Olson (1932-1998) Αγορά Θεσμοί Ελίτ 1 Αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 4 Μαρτίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Δεοντολογίας Συνεργατών. I. Εισαγωγή

Κώδικας Δεοντολογίας Συνεργατών. I. Εισαγωγή Κώδικας Δεοντολογίας Συνεργατών I. Εισαγωγή Στην Hewlett Packard Enterprise (ΗΡE) συνεργαζόμαστε στενά με τους Συνεργάτες μας για την ολοκλήρωση των εργασιών μας με πάθος για τα προϊόντα και τους πελάτες

Διαβάστε περισσότερα

15PROC002535117 2015-01-21

15PROC002535117 2015-01-21 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Ε.Π Περιφέρειας Κρήτης Ταχ. Δ/νση : Δ. Μποφώρ 7 71202 Ηράκλειο Πληροφορίες : Γ. Ανδρουλάκης Τηλ : 2813-404502

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.9.2014 SWD(2014) 274 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ που συνοδεύει το έγγραφο Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ Εισαγωγή Η Επιτροπή Ελέγχου συγκροτείται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων και έχει ως βασικό στόχο την υποστήριξη του Διοικητικού Συμβουλίου στα καθήκοντά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Θέμα : Η απελευθέρωση του ιατρικού επαγγέλματος. Έγκριση των καταστατικών ιατρικών εταψειών από το ΔΙ του ΙΣΑ. Η νέα εγκύκλιος και οι περαιτέρω δυνατότητες. (α)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΝΕΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ - ΣΗΜΑΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής εκπροσωπεί την γερμανική ΕΠΕ και ενεργεί επ'ονόματι αυτής κάθε πράξη διαχείρισης. Ποιος μπορεί να γίνει διαχειριστής σε μία γερμανική ΕΠΕ Διαχειριστής μίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ)

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Άρθρο 1. Γενικές Αρχές 1.1 Ο Κώδικας Δεοντολογίας Εσωτερικός Κανονισμός (εφεξής Κώδικας Δεοντολογίας) περιέχει τις

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 3919/2011 - ΦΕΚ 32/Α /2.3.2011 Αρχή της επαγγελματικής ελευθερίας, κατάργηση αδικαιολόγητων περιορισμών στην πρόσβαση και άσκηση επαγγελμάτων

ΝΟΜΟΣ 3919/2011 - ΦΕΚ 32/Α /2.3.2011 Αρχή της επαγγελματικής ελευθερίας, κατάργηση αδικαιολόγητων περιορισμών στην πρόσβαση και άσκηση επαγγελμάτων ΝΟΜΟΣ 3919/2011 - ΦΕΚ 32/Α /2.3.2011 Αρχή της επαγγελματικής ελευθερίας, κατάργηση αδικαιολόγητων περιορισμών στην πρόσβαση και άσκηση επαγγελμάτων ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α' ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Άρθρο 1 Αρχή της επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2002R1606 EL 10.04.2008 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 19ης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΆΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΡΑΕΚ Αριθμός Διαγωνισμού: 08/2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

AΠΟΦΑΣΗ 1/503/13.3.2009 του ιοικητικού Συµβουλίου Θέµα: Αποδεκτή πρακτική αγοράς: Αγορά ιδίων µετοχών και διακράτησή τους για µελλοντική απόκτηση µετοχών άλλης εταιρείας. Λαµβάνοντας υπόψη: Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου καταστρώνεται σε τρία βασικά κεφάλαια: Α) Ως προς το Ταμείο Παρακαταθηκών

Διαβάστε περισσότερα

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9011/15 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 330 ANTIDISCRIM 6 JAI 338 MI 326 FREMP 114 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

-Ο νόμος αυτός αποτελείται από οκτώ μέρη και 330 άρθρα, από τα οποία χρήζουν προσοχής τα ακόλουθα:

-Ο νόμος αυτός αποτελείται από οκτώ μέρη και 330 άρθρα, από τα οποία χρήζουν προσοχής τα ακόλουθα: ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 12η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 20 Απριλίου 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ & ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΦΕΤΕΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ-ΠΕΙΡΑΙΩΣ- ΑΙΓΑΙΟΥ & ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ Ταχ.Δ/νση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ. Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ. Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισµού σχετικά µε τις συµφωνίες ήσσονος σηµασίας οι οποίες δεν περιορίζουν σηµαντικά τον ανταγωνισµό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή λογική για τους ΦΔ ΠΠ

Κοινή λογική για τους ΦΔ ΠΠ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Αγαπητοί εργαζόμενοι στους ΦΔ, το ζητούμενο είναι η διατήρηση της βιοπικοικλότητας ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2010 ΜΙΧΑΛΗΣ ΔΑΒΗΣ Κοινή λογική

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014»

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014 Συνοπτική παρουσίαση 3 2. Εισαγωγή. 5

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΑΚΤΟΡΩΝ INTERNATIONAL LIFE Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ

ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΑΚΤΟΡΩΝ INTERNATIONAL LIFE Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΑΚΤΟΡΩΝ INTERNATIONAL LIFE Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Προέδρου του Δ.Σ. Αθήνα, 11 Ιουνίου 2014. Το Πλαίσιο των Εξελίξεων για

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 19.5.2014 COM(2014) 283 final 2014/0148 (NLE) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1387/2013 για την αναστολή των αυτόνομων

Διαβάστε περισσότερα

21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/37

21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/37 21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/37 ΟΔΗΓΙΑ 2004/113/ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 13ης Δεκεμβρίου 2004 για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 5.3.2014 COM(2014) 117 final 2014/0064 (CNS) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία επιτρέπεται στην Πορτογαλία η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελλάδα μετά από 4 χρόνια απομόνωσης, βγαίνει ξανά στις αγορές.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελλάδα μετά από 4 χρόνια απομόνωσης, βγαίνει ξανά στις αγορές. Πέμπτη, 10 Απριλίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ομιλία του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, κ. Κωστή Χατζηδάκη στο συνέδριο για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ανταγωνισμού στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας «Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΩΦΕΛΟΥΜΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΣΕΒΟΜΑΙ ΣΤΗΡΙΖΩ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΣΧΕΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ

ΕΠΩΦΕΛΟΥΜΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΣΕΒΟΜΑΙ ΣΤΗΡΙΖΩ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΣΧΕΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΣΧΕΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΕΜΠΙΣΤΕΥΟΜΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΕΛΕΓΧΩ ΕΠΩΦΕΛΟΥΜΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΣΕΒΟΜΑΙ ΣΤΗΡΙΖΩ ΑΝΑΠΤΥΣΣΩ ΕΝΙΣΧΥΩ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ LEGAL INSIGHT ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Βασιλική Ζαροκανέλλου Στις φορολογικές διαφορές σύμφωνα με τον ισχύοντα Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Αρμόδια: Δρ. Βασιλική Μπώλου Αθήνα 13 Μαρτίου 2013 Βοηθός Συνήγορος του Καταναλωτή Αριθ. Πρωτ. :6787

Αρμόδια: Δρ. Βασιλική Μπώλου Αθήνα 13 Μαρτίου 2013 Βοηθός Συνήγορος του Καταναλωτή Αριθ. Πρωτ. :6787 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Α ν ε ξ ά ρ τ η τ η Α ρ χ ή Αρμόδια: Δρ. Βασιλική Μπώλου Αθήνα 13 Μαρτίου 2013 Βοηθός Συνήγορος του Καταναλωτή Αριθ. Πρωτ. :6787 Πληροφορίες: Διονύσιος Ραυτόπουλος Ειδικός Επιστήμονας

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 168/62 7.6.2014 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 612/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Μαρτίου 2014 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ για το 1 Ο θέμα της Αντιπροσωπείας του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ στις 5 Ιουλίου 2014: «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ»

ΕΙΣΗΓΗΣΗ για το 1 Ο θέμα της Αντιπροσωπείας του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ στις 5 Ιουλίου 2014: «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ» 1 ΕΙΣΗΓΗΣΗ για το 1 Ο θέμα της Αντιπροσωπείας του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ στις 5 Ιουλίου 2014: «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ» ΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Με την ψήφιση του Νόμου 4254/2014 επιχειρείται εξομοίωση μεταξύ ΑΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α - Γενικό Μέρος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β - Απόκτηση δικηγορικής Ιδιότητας - Άσκηση - Εξετάσεις. - Τμήμα Α - Άσκηση

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α - Γενικό Μέρος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β - Απόκτηση δικηγορικής Ιδιότητας - Άσκηση - Εξετάσεις. - Τμήμα Α - Άσκηση ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α - Γενικό Μέρος Άρθρο 1: Η φύση της δικηγορίας Αρθρο 2: Η θέση του δικηγόρου στην απονομή της Δικαιοσύνης Άρθρο 3: Το επάγγελμα του δικηγόρου Άρθρο 4: Απόκτηση της δικηγορικής ιδιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ Ν.3606/2007. ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MiFID)

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ Ν.3606/2007. ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MiFID) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ Ν.3606/2007 ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MiFID) ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Λαμβανομένων υπόψη της φύσεως, της κλίμακας και τωv επιχειρηματικών της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ Λάµπρος Χρ. Γεωργακόπουλος & Συνεργάτες- ικηγορική Εταιρεία, Βουκουρεστίου 20, Αθήνα, ΤΚ 10671,Τηλ. 210-3606950 Email: lambros.georgakopoulos@gslaw.gr ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ (Π.Ι.Σ.) ΓΝΩΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (Ν. 3985/2011) & Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (αρ. 1 επ. Ν. 3986/2011):

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΥΠΡΟΥ ΝΟΜΟ Για σκοπούς ολοκλήρωσης της εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - «Οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 3 ης Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

«Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων»

«Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων» «Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων» (ΟΔΗΓΙΑ 2000/60/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός 180(Ι) του 2002 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ ΝΟΜΟ. Για σκοπούς εναρμόνησης με τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητος με τίτλο

Αριθμός 180(Ι) του 2002 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ ΝΟΜΟ. Για σκοπούς εναρμόνησης με τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητος με τίτλο .Ε. Παρ. Ι(Ι) Αρ. 3 638, 27. 9.2002 Ν. 1 80 (Ι)/2002 Ο περί Δικηγόρων (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2002 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΤΕΑ-ΕΑΠΑΕ (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΧ)

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΤΕΑ-ΕΑΠΑΕ (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΧ) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΤΕΑ-ΕΑΠΑΕ (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΧ) Πίνακας περιεχομένων 1.ΑΠΟΣΤΟΛΗ - ΣΚΟΠΟΣ 3 2.ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ 4 3.ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ 4 4.ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ 4 5.ΑΝΑΦΟΡΕΣ 7 6.ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου Πανεπιστηµίου 69 & Αιόλου, 105 64 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου Η ΡΑΕ, στο πλαίσιο διαµόρφωσης γνώµης

Διαβάστε περισσότερα

Π.Δ. 261/97 (ΦΕΚ 186 Α')

Π.Δ. 261/97 (ΦΕΚ 186 Α') Π.Δ. 261/97 (ΦΕΚ 186 Α') : Για τη διαφάνεια στην διαφημιστική προβολή του Δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα από τα έντυπα και τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης. 'Εχοντας υπόψη: 1) Τις διατάξεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Αρ. Πρωτ. 1290 Αθήνα 26/11/2014 Προς Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. έχει τονίσει

Διαβάστε περισσότερα

Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω. της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που

Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω. της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που Συμπληρωματικές διατάξεις του Ν.2190/1920 Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που επιβάλλει τη συμμετοχή

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012 EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 17ης Φεβρουαρίου 2012 σχετικά με τους όρους των τίτλων έκδοσης ή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου (CON/2012/12) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΜΟΣ PANORMOS ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΩΝ

ΠΑΝΟΡΜΟΣ PANORMOS ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΩΝ ΠΑΝΟΡΜΟΣ PANORMOS ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΩΝ Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΝΟΡΜΟΥ Τριάντα δύο (32) επιχειρήσεις ασφαλιστικής διαμεσολάβησης - μέλη του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών - όλων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων»

Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων» Προς Κύριο Γεώργιο Παπανδρέου Πρωθυπουργό Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων» Αξιότιμε κ. Πρόεδρε, Οι

Διαβάστε περισσότερα

Νομοσχέδιο Αποκρατικοποιήσεων Επισυνάπτεται η σχετική ανακοίνωση.

Νομοσχέδιο Αποκρατικοποιήσεων Επισυνάπτεται η σχετική ανακοίνωση. Νομοσχέδιο Αποκρατικοποιήσεων Επισυνάπτεται η σχετική ανακοίνωση. 0018/00006044/el Άλλες Ανακοινώσεις CYPRUS FOREST INDUSTRIES PUBLIC LTD CFI Attachments: 1. Νομοσχέδιο Αποκρατικοποιήσεων 2. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα