01-00: Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά στοιχεία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "01-00: Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά στοιχεία"

Transcript

1 Κεφάλαιο σελ : Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά στοιχεία Από το 1987, όταν η αναφορά «Το κοινό μας μέλλον» παρουσιάστηκε από την Επιτροπή Brundtland, η βιωσιμότητα είναι στην ατζέντα πολλών κρατών του κόσμου. Η βιώσιμη ανάπτυξη, σύμφωνα με τον ορισμό της αναφοράς, πρέπει να εξασφαλίζει ότι κάθε γενιά θα έχει τις δυνατότητες να ικανοποιήσει τις (βασικές) της ανάγκες χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την εξασφάλιση των αναγκών των μελλοντικών γενεών. Η βιώσιμη ανάπτυξη πρέπει να βασίζεται σε τρεις πυλώνες: 1) Οικολογική βιωσιμότητα, 2) Κοινωνική βιωσιμότητα και 3) Οικολογική βιωσιμότητα. Η υπερθέρμανση του πλανήτη και οι επιπτώσεις της, όπως προβλέπονται από τα κλιματικά μοντέλα της IPCC, παραβιάζουν την αρχή της οικολογικής βιωσιμότητας μέσω της αντικατάστασης γνωστών οικοσυστημάτων με άγνωστα και μέσω της μετάθεσης κλιματικών ζωνών κατά τρόπο που ενδεχομένως να μετατρέψει περιοχές που είναι σήμερα πυκνοκατοικημένες σε ακατάλληλες για ανθρώπινη ζωή. Για τον ίδιο λόγο παραβιάζει και την κοινωνική βιωσιμότητα, καθώς απειλεί να εκθέσει μεγάλους πληθυσμούς σε παρατεταμένη ασιτία ή στην εγκατάλειψη των πάτριων εδαφών τους. Παραβιάζει τέλος την οικονομική βιωσιμότητα μέσω του κινδύνου αύξησης του κόστους αντιμετώπισης κλιματογενών καταστροφών και μαζικής μετανάστευσης. Σύμφωνα με τη συντριπτική πλειοψηφία των κλιματικών επιστημόνων, το διοξείδιο του άνθρακα είναι κύριος παράγοντας στην παρατηρούμενη κλιματική αλλαγή. Όλες οι στατιστικές, ανεξαρτήτως πηγής, συμφωνούν ότι η κύρια ανθρωπογενής πηγή διοξειδίου του άνθρακα είναι η χρήση ορυκτών καυσίμων: άνθρακα, πετρελαίου, φυσικού αερίου : Το φαινόμενο του θερμοκηπίου μια ευαίσθητη ισορροπία Ο,τιδήποτε έχει θερμοκρασία άνω του απόλυτου μηδέν ( o C) εκπέμπει θερμική ακτινοβολία. Το φαινόμενο αυτό αποτελεί τη βασική αρχή λειτουργίας οπτικών θερμομέτρων, τα οποία μπορούν να μετρήσουν την εξωτερική θερμοκρασία ενός αντικειμένου, για παράδειγμα ενός κτιρίου, από απόσταση. Τα θερμόμετρα αυτά συλλέγουν την υπέρυθρη (δηλαδή τη θερμική) ακτινοβολία με φακό και την εστιάζουν σε σένσορα, το σήμα του οποίου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό της θερμοκρασίας. Σε χαμηλές θερμοκρασίες, η ακτινοβολία αυτή είναι μεγάλου μήκους κύματος και χαμηλής έντασης. Όσο θερμότερο είναι ένα αντικείμενο, τόσο μικρότερο γίνεται το μήκος κύματος και τόσο εντονότερη η ακτινοβολία σε θερμοκρασίες της τάξης των 5600 o C η ένταση γίνεται τόσο μεγάλη ώστε η θερμική ακτινοβολία περνάει στο ορατό φάσμα ως μια σκούρα κόκκινη λάμψη. Σε μεγαλύτερες ακόμα θερμοκρασίες, το μήκος κύματος μειώνεται περισσότερο και το χρώμα μετατοπίζεται από πορτοκαλί σε διαρκώς λαμπρότερο κίτρινο, σε κίτρινο με μπλε λάμψη και τελικά πλησιάζει το λευκό. Ταυτόχρονα, αυξάνεται διαρκώς η ένταση.

2 Κεφάλαιο σελ. 2 Η θερμοκρασία της επιφάνειας του ηλίου είναι περίπου 6000 o C οπότε εκπέμπει λευκό φως πολύ υψηλής εντάσεως. Καθώς το φως αυτό χτυπάει τη γη, απορροφάται μερικώς από την ατμόσφαιρα, τη βλάστηση και το έδαφος και το νερό. Μέρος της προσπίπτουσας ακτινοβολίας ανακλάται πίσω στο διάστημα και δεν απορροφάται καθόλου. Καθώς η ενέργεια του φωτός απορροφάται από τη γη, μετατρέπεται σε θερμότητα και η γη ανεβάζει θερμοκρασία. Με έναν αρκετά απλό υπολογισμό, θεωρώντας ότι δεν υπάρχει ατμόσφαιρα και όλη η προσπίπτουσα ηλιακή ακτινοβολία απορροφάται από τη γη, το ισοζύγιο ενέργειας αντιστοιχεί σε μια μέση θερμοκρασία του πλανήτη μεταξύ -10 και -15 o C. Στην πραγματικότητα, η μέση θερμοκρασία της γης είναι μερικούς βαθμούς Κελσίου πάνω από αυτό το εύρος. Η διαφορά αυτή οφείλεται στο φυσικό φαινόμενο του θερμοκηπίου. Το φυσικό φαινόμενο του θερμοκηπίου οφείλεται κυρίως στους υδρατμούς. Οι υδρατμοί έχουν την ιδιότητα να είναι σχεδόν «διάφανοι» όσον αφορά την ακτινοβολία μικρού μήκους κύματος, ενώ απορροφούν ακτινοβολία μεγαλύτερου μήκους κύματος. Έτσι, ενώ η μικρού μήκους κύματος ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να διέλθει από την ατμόσφαιρα και να φτάσει μέχρι την επιφάνεια της γης, η ανακλώμενη ακτινοβολία από το έδαφος και την επιφάνεια της θάλασσας δεν μπορεί να βγει στο διάστημα και απορροφάται πάλι από την ατμόσφαιρα, αυξάνοντας έτσι τη θερμοκρασία της. Τα γυάλινα τζάμια σε ένα θερμοκήπιο έχουν ακριβώς την ίδια ιδιότητα: επιτρέπουν στην ηλιακή ακτινοβολία να εισέλθει στο θερμοκήπιο αλλά την εμποδίζουν να εξέλθει. Το διοξείδιο του άνθρακα, μαζί με κάποια άλλα αέρια, όπως το μεθάνιο και το εξαφθοριούχο θείο, έχουν αντίστοιχες ιδιότητες με τους υδρατμούς και επομένως ενισχύουν το φυσικό φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα. Η αύξηση της συγκέντρωσης των λεγόμενων αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα οδηγεί στην ένταση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Άλλοι μηχανισμοί λειτουργούν προς την αντίθεση κατεύθυνση. Για παράδειγμα, μικρά σωματίδια, όπως τα σωματίδια αιθάλης, βοηθούν στην αντανάκλαση μέρους της ακτινοβολίας πίσω στο διάστημα και μειώνουν την απορρόφηση ακτινοβολίας από την ατμόσφαιρα. Κατ αντίστοιχο τρόπο, η αυξημένη συννεφιά λειτουργεί ενάντια στην παγκόσμια υπερθέρμανση. Μέχρι σήμερα μετρήσεις δείχνουν ότι η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ανεβαίνει και η καλύτερη συμφωνία μεταξύ των πειραματικών μετρήσεων και των θερμοκρασιακών προβλέψεων από θεωρητικά κλιματικά μοντέλα απαιτούν τη χρήση από τα τελευταία δεδομένων που αφορούν όχι μόνο φυσικές μεταβολές, όπως ηφαιστειακές εκρήξεις, αλλά και τις ανθρωπογενείς εκπομπές από την αρχή της βιομηχανικής επανάστασης. Αν οποιαδήποτε από τις δυο αυτές σειρές δεδομένων παραλειφθούν, τότε τα κλιματικά μοντέλα δεν μπορούν να αναπαράξουν τις μετρούμενες θερμοκρασίες. Για το λόγο αυτό, η IPPC συμπεραίνει ότι οι ανθρωπογενείς εκπομπές παίζουν όντως σημαντικό ρόλο στην τρέχουσα τάση της παγκόσμιας θερμοκρασίας.

3 Κεφάλαιο σελ. 3 Οι χρονικές κλίμακες που σχετίζονται με τις μεταβολές του παγκόσμιου κλίματος είναι πολύ διαφορετικές. Ενώ οι μεταβολές στη θερμοκρασία της ατμόσφαιρας μπορεί να παρατηρηθούν πολύ γρήγορα, σε κλίμακα μερικών ετών, η μεταβολή της θερμοκρασίας των θαλασσών μπορεί να απαιτήσει αιώνες. Οι μεταβολές της συγκέντρωσης των αερίων του θερμοκηπίου με το χρόνο είναι επίσης διαφορετικές μεταξύ τους. Η συγκέντρωση των υδρατμών μεταβάλλεται πολύ γρήγορα εξαιτίας της εξάτμισης από τους ωκεανούς τις ζεστές μέρες και της βροχής. Αντίθετα, το διοξείδιο του άνθρακα, όπως και άλλα αέρια του θερμοκηπίου που καλύπτονται από το Πρωτόκολλο του Κιότο, παραμένουν στην ατμόσφαιρα για δεκαετίες ή και αιώνες. Έτσι, απαιτείται σχετικά μικρός χρόνος δεκαετίες προκειμένου τα αέρια αυτά να επιφέρουν μεταβολές στο παγκόσμιο κλίμα που θα διαρκέσουν αιώνες : Ο κύκλος του άνθρακα άλλη μια ευαίσθητη ισορροπία Ο άνθρακας είναι ένα στοιχείο κεφαλαιώδους σημασίας για το σχηματισμό οργανικής ζωής. Μαζί με το οξυγόνο και το υδρογόνο είναι τα κύρια στοιχεία σχηματισμού των υδρογονανθράκων που απαρτίζουν τους ζωντανούς ιστούς τόσο των ζώων όσο και των φυτών. Καθώς οι οργανισμοί αναπτύσσονται και μεγαλώνουν, ο άνθρακας δεσμεύεται από το ζωντανό ιστό η ίδια ποσότητα άνθρακα ελευθερώνεται στο περιβάλλον μετά το θάνατο και την αποσύνθεση των οργανισμών a: Η φωτοσύνθεση Ο πιο σημαντικός μηχανισμός δέσμευσης άνθρακα σε ζωντανούς ιστούς είναι η φωτοσύνθεση. Μέσω της φωτοσύνθεσης το διοξείδιο του άνθρακα απορροφάται από την ατμόσφαιρα σε φυτά που αναπτύσσονται. Μαζί με νερό και με την ηλιακή ενέργεια το διοξείδιο του άνθρακα μετατρέπεται σε πλούσια ενεργειακά ζάχαρα τα οποία χρειάζονται τα φυτά και τα οποία μετατρέπονται με τη σειρά τους σε άλλες ουσίες, όπως η κυτταρίνη που χρησιμοποιούμε για ρουχισμό (το βαμβάκι και το λινάρι δεν είναι τίποτα περισσότερο από ίνες κυτταρίνης) και χαρτί και μετασχηματίζονται σε ξύλο (το ξύλο αποτελείται από κυτταρίνη και άλλη μια ουσία που ονομάζεται λιγνίνη) το οποίο χρησιμοποιούμε σε οικίες και άλλες κατασκευές, καθώς και σε άλλες χρήσεις. Παραπροϊόν της φωτοσύνθεσης είναι το παραγόμενο οξυγόνου το οποίο ελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα. Ο όρος φωτοσύνθεση περιλαμβάνει τρεις βασικούς μηχανισμούς: Σε ήπιες και υπό-πολικές περιοχές, η συντριπτική πλειοψηφία των αυτοφυών φυτών χρησιμοποιεί τη λεγόμενη φωτοσύνθεση C 3 για την πρόσληψη άνθρακα. Ανάμεσα στα τυπικά δέντρα των ήπιων και βόρειων κλιματικών ζωνών που εμπίπτουν σε αυτό το φωτοσυνθετικό μονοπάτι περιλαμβάνονται η σημύδα (betula), η μελία (fraxinus), η οξιά (fagus), το πεύκο (pinus) και το έλατο (picea) just to mention a few. Η ονομασία C 3 προκύπτει από το γεγονός ότι τα ενδιάμεσα προϊόντα της φωτοσύνθεσης είναι μόρια με τρία άτομα άνθρακα.

4 Κεφάλαιο σελ. 4 Για να αντιμετωπίσουν θερμά ή/και ξηρά κλίματα, τα φυτά ελαχιστοποιούν τις απώλειες νερού λόγω διαπνοής κλείνοντας τους πόρους των φύλλων (στόματα) και ελαχιστοποιώντας έτσι τη συγκέντρωση CO 2 στα κύτταρα. Ο μηχανισμός C 4, κατά τον όποιο σχηματίζονται ενδιάμεσα μόρια με τέσσερα άτομα άνθρακα, χρησιμοποιεί ένα επιπλέον ένζυμο το οποίο είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στη δέσμευση του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, ακόμα κι όταν η συγκέντρωσή του γύρω ή μέσα στο κύτταρο είναι μικρή. Φυτά που έχουν αναπτύξει το μηχανισμό φωτοσύνθεσης C 4 για την επιβίωσή τους περιλαμβάνουν το ζαχαροκάλαμο (saccharum officinarum), τον αραβόσιτο (zea mays) και πολλά άλλα είδη μεγάλης εμπορικής σημασίας,. Τα χυμώδη φυτά που αποθηκεύουν νερό και είναι προσαρμοσμένα σε εξαιρετικά ξηρές συνθήκες, όπως οι κάκτοι (cactaceae), έχουν αναπτύξει έναν άλλο, ακόμα πιο εξεζητημένο μηχανισμό για την αποδοτική χρήση του διοξειδίου του άνθρακα χωρίς να χάνουν υπερβολική υγρασία από την κυτταρική αναπνοή. Τα φυτά αυτά εντάσσονται στην κατηγορία CAM, αλλά έχουν μηδενικό ή περιορισμένο ενδιαφέρον για την ενεργειακή αξιοποίησή τους. Ανεξάρτητα από τις λεπτομέρειες του φωτοσυνθετικού μονοπατιού του κάθε φυτού, το τελικό αποτέλεσμα είναι ο συνδυασμός του διοξειδίου του άνθρακα και του νερού για την αποθήκευση της ηλιακής ενέργειας σε γλυκόζη, η οποία μετατρέπεται στη συνέχεια σε κυτταρίνη, ημικυτταρίνη και άλλες ουσίες. Για τη μετατροπή του διοξειδίου του άνθρακα και του νερού σε γλυκόζη και κυτταρίνη, τα φυτά χρησιμοποιούν ένζυμα, πρωτεΐνες και αμινοξέα ένα από τα πλέον γνωστά είναι η χλωροφύλλη b: Ο φυσικός κύκλος του άνθρακα Οι οργανισμοί που δεν μπορούν να δεσμεύσουν απευθείας τον άνθρακα από την ατμόσφαιρα για να σχηματίσουν νέους ζωτικούς ιστούς εξαρτώνται από την πρόσληψη ήδη σχηματισμένων αποθεμάτων δεσμευμένου άνθρακα για την ανάπτυξή τους. Οι αγελάδες και τα γουρούνια είναι δυο παραδείγματα τέτοιων οργανισμών: Οι αγελάδες όπως πολλά ζώα είναι φυτοφάγα και εξαρτώνται πλήρως από την κατανάλωση φυτών για την παροχή του άνθρακα και της ενέργειας που απαιτείται για την ανάπτυξη και τη ζωή τους. Μεγάλο μέρος του φαγητού που καταναλώνουν είναι κυτταρίνη, την οποία το πεπτικό τους σύστημα μπορεί να χωνέψει και να διασπάσει σε μικρότερα μέρη τα οποία θα συνθέσουν τις πρωτεΐνες, τα λίπη και τις άλλες ουσίες που χρειάζονται. Τα γουρούνια όπως πάλι και άλλα ζώα είναι παμφάγα. Το πεπτικό τους σύστημα μπορεί να χωνέψει την κυτταρίνη μέχρι κάποιο βαθμό αλλά είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί βέλτιστα με ένα μείγμα πρωτεϊνών και λιπαρών από μια μεικτή δίαιτα αποτελούμενη από φυτικές και ζωικές πρωτεΐνες. Σε κάθε περίπτωση, ο άνθρακας που βρίσκεται σε κάθε αναπτυσσόμενο, ζωντανό οργανισμό προέρχεται σχεδόν αποκλειστικά από άνθρακα που απομακρύνθηκε από την ατμόσφαιρα και δεσμεύτηκε σε ένα αναπτυσσόμενο φυτό μέσω της φωτοσύνθεσης. Ο ίδιος αυτός άνθρακας μπορεί να πέρασε από αρκετούς μηχανισμούς πριν καταλήξει σε ένα λιοντάρι ή μια ύαινα για παράδειγμα ή μπορεί να δεσμεύτηκε με φωτοσύνθεση και να βρήκε απευθείας χρήση σε αυτή την αρχική μορφή, όπως ο άνθρακας στο ελαιόλαδο ή στις ίνες βαμβακιού.

5 Κεφάλαιο σελ. 5 Όταν ένας οργανισμός πεθαίνει, η οργανική ύλη αποσυντίθεται και μετασχηματίζεται ξανά στα αρχικά της συστατικά: νερό και διοξείδιο του άνθρακα. Η διεργασία αυτή μπορεί να είναι εξαιρετικά αργή, όπως στις ερήμους όπου οργανικά υλικά όπως κομμάτια ρούχων και προϊστορικά υφαντά έχουν βρεθεί μετά από χιλιάδες χρόνια, ή πολύ γρήγορη, όπως στους κάδους κομποστοποίησης. Όπως ακριβώς το οξυγόνο ελευθερώνεται κατά το σχηματισμό νέας οργανικής ύλης κατά τη φωτοσύνθεση, έτσι και η ίδια ποσότητα οξυγόνου καταναλώνεται κατά την αποσύνθεση. Επίσης, το ίδιο ποσό ενέργειας που δεσμεύεται κατά τη φωτοσύνθεση, ελευθερώνεται κατά την αποσύνθεση. Η αργή και φυσική αποσύνθεση του οργανικού υλικού μπορεί να αντικατασταθεί από μια γρήγορη και ελεγχόμενη διαδικασία που ονομάζεται καύση, η οποία θα καλυφθεί με μεγαλύτερη λεπτομέρεια στη στήλη 4 αυτού του οδηγού. Το πλεονέκτημα της καύσης του οργανικού υλικού σε σχέση με την αργή αποσύνθεσή του είναι ότι στην πρώτη περίπτωση μπορεί να γίνει πρακτική χρήση της ενέργειας που ελευθερώνεται κάτι το οποίο είναι πολύ δύσκολο να γίνει στην αργή βιολογική αποσύνθεση. Η παραγωγή ενέργειας από ξηρή βιομάζα είναι πολύ πιο εύκολη με την άμεση καύση η καύση της ποώδους και ξυλώδους βιομάζας εξετάζονται στη δεύτερη και τρίτη σειρά του οδηγού αντίστοιχα. Η καύση είναι ουσιαστικά μια διαδικασία ενός βήματος: το καύσιμο έρχεται σε άμεση επαφή με τη σωστή ποσότητα οξυγόνου, το μείγμα αναφλέγεται και μετά η διαδικασία αφήνεται να εξελιχθεί μέχρι τέλους. Άλλες θερμοχημικές διεργασίες όπως η αεριοποίηση, η πυρόλυση και η πυρόλυση χαμηλών θερμοκρασιών (torrefaction) διαφέρουν από την καύση ως προς το ότι η διαδικασία μετατροπής του καυσίμου είναι τμηματική: αρχικά, ένα μέρος μόνο του καυσίμου καίγεται. Αυτό ισοδυναμεί με το διαχωρισμό του σε αέρια, υγρά και στερεά μέρη σε υψηλές θερμοκρασίες. Το δεύτερο βήμα μπορεί να συμβεί είτε κοντά στο πρώτο, στην αυξημένη θερμοκρασία της αρχικής διεργασίας, είτε τα αέρια, υγρά και στερεά προϊόντα μπορούν να αφεθούν να κρυώσουν σε χαμηλότερες θερμοκρασίες και η τελική τους καύση να πραγματοποιηθεί αργότερα είτε στον ίδιο είτε σε άλλο χώρο. Γενικά μιλώντας, αυτού του είδους η βηματική καύση οδηγεί σε χαμηλότερο συνολικό βαθμό απόδοσης, καθώς κάθε μέρος της διεργασίας εισάγει απώλειες. Το πλεονέκτημα που συνήθως επιδιώκεται είναι ότι η τελική καύση των πιο «ποιοτικών» μέρων του καυσίμου μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες θερμοκρασίες και σε καθαρότερο καύσιμο σε σχέση με την περίπτωση μη τμηματικής καύσης. Προφανώς, η συνολική ενέργεια που εκλύεται από τη βιομάζα δεν μπορεί να ξεπεράσει αυτή που δεσμεύτηκε μέσω της φωτοσύνθεσης και η συνολική ποσότητα του άνθρακα παραμένει σταθερή. Ξανά, αυτό εξετάζεται στη στήλη 4 του οδηγού. Αν η βιομάζα αφεθεί να αποσυντεθεί στον αέρα σε ανοιχτό χώρο, η αφθονία οξυγόνου θα οδηγήσει τελικά σε πλήρη αποσύνθεσή της σε διοξείδιο του άνθρακα, υδρατμούς και ενέργεια. Αν ωστόσο η διαθεσιμότητα οξυγόνου είναι περιορισμένη, τότε η βιολογική αυτή διεργασία θα οδηγήσει σε ένα αέριο υψηλού ενεργειακού περιεχόμενου. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται αναερόβια χώνευση και, για πολλά είδη βιομάζας, αποτελεί την πιο αποδοτική διεργασία ανάκτησης του ενεργειακού περιεχομένου της. Το κύριο ενεργειακό συστατικό του προϊόντος αερίου είναι το μεθάνιο, ακριβώς όπως και στο φυσικό αέριο. Έτσι, ένα

6 Κεφάλαιο σελ. 6 καθαρισμένο και επεξεργασμένο αέριο προϊόν αναερόβιας χώνευσης μπορεί να επεξεργαστεί ως «φυσικό αέριο», να υγροποιηθεί και να διανεμηθεί σε φιάλες, να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο αυτοκινήτων ή να βρει άλλες εφαρμογές. Τα είδη βιομάζας (αποσυντιθέμενη βιομάζα) που ταιριάζουν καλύτερα σε αυτού του είδους την αξιοποίηση εξετάζονται στη σειρά 3 του οδηγού. Και σε αυτή την περίπτωση, η συνολική ενέργεια που απελευθερώνεται και η συνολική ποσότητα άνθρακα περιορίζονται από το τι απορροφήθηκε κατά το στάδιο της φωτοσύνθεσης. Η βιοχημική επεξεργασία δεν προσδίδει επιπλέον ενεργειακό περιεχόμενο ή νέες ποσότητες άνθρακα. Για μείγματα διαφορετικών ειδών βιομάζας, η βέλτιστη τεχνολογία ενεργειακής αξιοποίησης ποικίλει: άμεση καύση σε ορισμένες περιπτώσεις, βηματικές θερμοχημικές μεθόδους ή βιοχημική επεξεργασία σε άλλες. Η επιλογή εξαρτάται από την ακριβή σύσταση του υλικού και θα εξεταστεί στη σειρά 4 αυτού του οδηγού. Επομένως, η χρήση βιομάζας για παραγωγή ενέργειας είναι απλά η αντικατάσταση της αργής αποσύνθεσης που συμβαίνει αυθόρμητα σε νεκρούς οργανικούς ιστούς με μια γρήγορη και επιβαλλόμενη διεργασία που συμβαίνει σε κλειστό χώρο και από την οποία μπορούμε να αξιοποιήσουμε πρακτικά την παραγόμενη ενέργεια. Ανεξάρτητα από το αν η συνολική διεργασία λαμβάνει χώρα σε ένα ή παραπάνω στάδια, δεν υπάρχουν τελικά διαφορές στα ακόλουθα: Η ποσότητα της εκλυόμενης ενέργειας δε μεταβάλλεται αλλά είναι ακριβώς η ίδια με αυτή που δεσμεύεται μέσω της φωτοσύνθεσης. Η ποσότητα του εκλυόμενου άνθρακα δε μεταβάλλεται αλλά είναι ακριβώς η ίδια με αυτή που δεσμεύεται μέσω της φωτοσύνθεσης. Η ποσότητα του εκλυόμενου υδρογόνου δε μεταβάλλεται αλλά είναι ακριβώς η ίδια με αυτή που δεσμεύεται μέσω της φωτοσύνθεσης. Η ποσότητα του καταναλισκόμενου οξυγόνου δε μεταβάλλεται αλλά είναι ακριβώς η ίδια με αυτή που ελευθερώνεται μέσω της φωτοσύνθεσης. Το μόνο πράγμα που αλλάζει είναι ότι η διεργασία λαμβάνει χώρα εντός δευτερολέπτων, λεπτών ή ωρών αντί για δεκαετιών και ότι επομένως οι θερμοκρασίες που μπορούν να φτάσουν ανέρχονται σε μερικές εκατοντάδες βαθμούς Κελσίου αντί για τους μερικούς μόνο βαθμούς που μπορεί να φτάσει ένας οικιακός κάδος κομποστοποίησης. Αυτό καθιστά το ενεργειακό περιεχόμενο της βιομάζας χρήσιμο, αλλά δεν επηρεάζει το φυσικό κύκλο του άνθρακα. Το παγκόσμιο μέτρο στη διατήρηση του φυσικού κύκλου του άνθρακα, με την προϋπόθεση ότι δεν προστίθενται σε αυτόν επιπλέον ποσότητες άνθρακα, είναι η διατήρηση του παγκόσμιου δυναμικού δέσμευσης άνθρακα από την ανάπτυξη των δασών και των άλλων οργανικών υλικών. Όσο διατηρείται η δυνατότητα δέσμευσης άνθρακα και δεν προστίθεται επιπλέον άνθρακας στον κύκλο, τότε ο δεσμευμένος άνθρακας από την αναπτυσσόμενη βιομάζα θα εξισορροπήσει μακροπρόθεσμα την απελευθέρωση άνθρακα.

7 Κεφάλαιο σελ. 7 Υπάρχει και ένας δεύτερος αργός αλλά φυσικός κύκλος άνθρακα, μερικώς εκτός των οργανικών υλικών. Ο κύκλος αυτός αφορά ορυκτοποιημένο άνθρακα και άνθρακα δεσμευμένο σε κελύφη, όπως το κέλυφος οστράκων, ή κόκκαλα. Τέτοια μέρη ζώων περιλαμβάνουν δεσμευμένο άνθρακα στη μορφή ανθρακικών αλάτων, τα οποία ορυκτοποιούνται αργά για να σχηματίσουν ασβεστόλιθο, ο οποίος με τη σειρά του εξορύσσεται και χρησιμοποιείται σε έναν αριθμό βιομηχανικών διεργασιών. Η τσιμεντοβιομηχανία είναι ένα καλό παράδειγμα. Η παραγωγή τσιμέντου περιλαμβάνει την έψηση ασβεστόλιθου αρχικά σε υψηλές θερμοκρασίες ( o C) και εν συνεχεία την πυροσωμμάτωση μαζί με πρόσθετα σε ακόμα υψηλότερες θερμοκρασίες ( o C). Σήμερα, η επίτευξη των θερμοκρασιών αυτών πραγματοποιείται κυρίως με ορυκτά καύσιμα τα οποία αντιστοιχούν σε περίπου 50% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά την παραγωγή τσιμέντου (συνήθως kg CO 2 /kg τσιμέντου)cement), ενώ το υπόλοιπο 50% αντιστοιχεί στην απελευθέρωση διοξειδίου του άνθρακα από τον ασβεστόλιθο κατά την θέρμανσή του. Συμπερασματικά: για να περιορίσουμε την υπερβολική έκλυση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και να διατηρήσουμε την ισορροπία του φυσικού κύκλου άνθρακα, πρέπει να εξετάσουμε όχι μόνο την επιλογή καυσίμων σε διαφορετικές διεργασίες, αλλά πρέπει να επανεξετάσουμε τις χρησιμοποιούμενες πρώτες ύλες, να αυξήσουμε τα ποσοστά επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης των παραγόμενων υλικών και ενδεχομένως να αναπτύξουμε νέες διεργασίες c: Ο κύκλος του άνθρακα με τα ορυκτά καύσιμα Σε αντίθεση με τα όσα αναφέρθηκαν στο a, τα καύσιμα που σήμερα ονομάζουμε «ορυκτά» σχηματίστηκαν πριν περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρακας δεσμεύτηκε σε αυτά τα καύσιμα με φωτοσύνθεση πριν αιώνες, αλλά ελευθερώνεται στον τρέχον κύκλο του άνθρακα. Η έκφραση «ο τρέχων κύκλος άνθρακα» αναφέρεται στην κυκλοφορία του άνθρακα στο ισοζύγιο των τελευταίων εκατό ετών. Εκατό έτη είναι περίπου ο χρόνος που απαιτείται για την ανάπτυξη δέντρων στις υποαρκτικές περιοχές και χρησιμοποιείται ως μια παγκόσμια και κοινή βάση για το ισοζύγιο του άνθρακα. Έτσι, ο άνθρακας που δεσμεύεται και ελευθερώνεται εντός ενός αιώνα θεωρείται να βρίσκεται σε ισορροπία, ενώ ο αρχαιότερος άνθρακας θεωρείται προσθήκη στον κύκλο. Φυσικά, το όριο αυτό δεν είναι αυστηρό, αλλά μια μέση τιμή. Τα εκατό έτη είναι ένας αυθαίρετα ορισμένος αριθμός επιλεγμένος έτσι ώστε να αντιπροσωπεύει ένα αργά αναπτυσσόμενο, αλλά μεγάλο και σημαντικό σε παγκόσμιο επίπεδο οικοσύστημα, την τάιγκα. Μέχρι τώρα πρέπει να έχει γίνει σαφές τα ορυκτά καύσιμα από την πλευρά της ισορροπίας του άνθρακα αντιπροσωπεύουν ορυκτοποιημένο άνθρακα και επομένως, από την ίδια οπτική γωνία, μπορεί να φαίνονται αντίστοιχα με τον ασβεστόλιθο. Στην πράξη, αποτελεί μέρος του πολύ αργού, αλλά φυσικού, κύκλου του ορυκτοποιημένου άνθρακα. Μπορεί επίσης να υποστηριχθεί ότι και άλλες χρήσεις ορυκτοποιημένου άνθρακα, όπως η χρήση ασβεστόλιθου για την παραγωγή κλίνκερ πρέπει να αντιμετωπιστούν με τον ίδιο τρόπο όπως τα ορυκτά καύσιμα. Ο λόγος που αυτό δεν έχει συμβεί ακόμα είναι ότι, μέχρι τώρα, θεωρείται πολύ ευκολότερο να αντικατασταθούν τα ορυκτά καύσιμα με νέες μεθόδους

8 Κεφάλαιο σελ. 8 για παραγωγή ενεργειακών φορέων και ενεργειακών υπηρεσιών απ ότι είναι για παράδειγμα η αντικατάσταση της χρήσης ασβεστόλιθου ως πρώτης ύλης για την παραγωγή τσιμέντου. Ανεξάρτητα από την πηγή και τη διεργασία, η απελευθέρωση ορυκτοποιημένου άνθρακα στην ατμόσφαιρα αυξάνει την ποσότητα του άνθρακα που κυκλοφορεί στο σύντομο κύκλο άνθρακα, δηλαδή αυτόν που αφορά τους αναπτυσσόμενους ζωντανούς οργανισμούς, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει αργά το ρυθμό με τον οποίο ο άνθρακας δεσμεύεται σε ορυκτή μορφή. Ο αργός και γρήγορος κύκλος άνθρακα, που αφορά ζωντανή και νεκρή βιομάζα, τους ωκεανούς και την ατμόσφαιρα, είναι αυτός που επηρεάζει το κλίμα. Για να διατηρηθεί η βραχυχρόνια ισορροπία (δηλαδή η ισορροπία από την οπτική των εκατό περίπου ετών) απαιτείται η αύξηση του δυναμικού δέσμευσης του άνθρακα έτσι ώστε οι πρόσθετες ποσότητες που εκλύονται στην ατμόσφαιρα να δεσμευτούν και να μην οδηγήσουν σε αύξηση της συγκέντρωσης διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Οι ωκεανοί διαδραματίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο σε αυτή την ιστορία, καθώς οι τεράστιες ποσότητες νερού στις θάλασσες έχουν την ικανότητα να διαλύσουν τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, όπως πράγματι συμβαίνει. Δυστυχώς, αυτό έχει και αρνητικές επιδράσεις για παράδειγμα, οι ζημιές που αναφέρονται τα τελευταία χρόνια στους κοραλλιογενείς υφάλους μπορεί να αποδοθούν εν μέρει στην αύξηση της συγκέντρωσης διοξειδίου του άνθρακα στο θαλασσινό νερό. Ο άλλος τρόπος να αυξηθεί το παγκόσμιο δυναμικό δέσμευσης άνθρακα είναι να αυξηθούν οι εκτάσεις στο στερεό φλοιό της γης που φιλοξενούν αποθέματα βιομάζας. Παγκοσμίως, οι κύριες εκτάσεις που φιλοξενούν οικοσυστήματα με μεγάλο δυναμικό δέσμευσης άνθρακα είναι τα δάση σε τροπικά, ήπια ή υποαρκτικά κλίματα. Αν η συνολική ποσότητα των δέντρων, μετρούμενη σε τόνους ή m 3 στερεής, ζωντανής ξυλείας, αφήνονταν να αυξηθεί, τότε θα επιτυγχάνονταν μια σημαντική αύξηση της αποθηκευόμενης ποσότητας άνθρακα. Δυστυχώς, αυτό δε συμβαίνει, ενώ η αποψίλωση δασών συνεχίζεται σε παγκόσμιο επίπεδο : Βιοενέργεια και περιβάλλον Σε παγκόσμια κλίμακα, η φωτοσύνθεση παράγει περίπου τόνους ξηρής κυτταρίνης κάθε έτος, 150 δισεκατομμύρια τόνους. Η συλλογή και η χρήση αυτής της βιομάζας για ενεργειακή αξιοποίηση δεν περιλαμβάνει από μόνη της κάποια συνεισφορά στον κύκλο του άνθρακα, αλλά σε περίπτωση που τα στάδια του θερισμού ή του συστήματος μεταφοράς της βιομάζας στους τελικούς χρήστες καταναλώνουν ορυκτά καύσιμα για παράδειγμα πετρέλαιο για την κίνηση των φορτηγών ή για τη λειτουργία των θεριζοαλωνιστικών θα υπάρχει καθαρή συνεισφορά στην αύξηση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τα βιοκαύσιμα. Επομένως, η χρήση βιοκαυσίμων δεν είναι απολύτως ουδέτερη ως προς το ισοζύγιο του άνθρακα, αλλά επηρεάζεται από τις υπάρχουσες υποδομές.

9 Κεφάλαιο σελ. 9 Τα περιβαλλοντικά ζητήματα που εγείρει η χρήση βιομάζας είναι γενικά τα εξής τέσσερα: Υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ της συλλογής βιομάζας για ενεργειακή αξιοποίηση και της εμπορικής εκμετάλλευσής της για άλλους σκοπούς; Υπάρχει ζήτημα μη επάρκειας τροφίμων, λαμβάνοντας υπόψη και το διαρκώς αυξανόμενο πληθυσμό της γης, όταν πραγματοποιείται ενεργειακή αξιοποίηση της βιομάζας; Υπάρχει απειλή για τη βιοποικιλότητα λόγω της αυξημένης χρήσης βιομάζας για παραγωγή ενέργειας; Υπάρχει κίνδυνος αύξησης των εκπομπών αέριων ρύπων και άλλων ρυπαντών, όπως τα οξείδια του αζώτου, η αιθάλη κτλ, από την ενεργειακή αξιοποίηση της βιομάζας; Είναι εμφανές ότι η απάντηση στα ερωτήματα αυτά εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις τοπικές, περιφερειακές, εθνικές και διεθνείς πολιτικές και τις ακολουθούμενες συστημικές προσεγγίσεις. Η πρώτη προτεραιότητα όσον αφορά την επιλογή ειδών βιομάζας κατάλληλων για τοπικά / περιφερειακά συστήματα βιοενέργειας θα πρέπει να είναι η χρήση τέτοιων κλασμάτων που να μπορούν να παραχθούν μαζί με τρόφιμα και άλλες εμπορικές καλλιέργειες. Από αυτό συνεπάγεται ότι μεγάλης έκτασης μονοκαλλιέργειες πρέπει να αποφεύγονται. Η συστημική λύση η εφοδιαστική αλυσίδα μαζί με την επιλογή πρώτης ύλης θα πρέπει να επιλεχθεί έτσι ώστε να αποφευχθεί ο ανταγωνισμός και να προωθεί η ταυτόχρονη παραγωγή διαφορετικών ειδών. Όσον αφορά το τέταρτο ζήτημα, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η επιλογή διεργασίας, άμεση καύση, αεριοποίηση, πυρόλυση υψηλής ή χαμηλής θερμοκρασίας ή οποιαδήποτε άλλη διεργασία, και η επιλογή του εξοπλισμού πρέπει να ταιριάζει στην υπό εξέταση βιομάζα. Υπό την προϋπόθεση ότι ο εξοπλισμός έχει επιλεχθεί σωστά και ότι τα συστήματα ελέγχου της διεργασίας λειτουργούν σωστά, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη θερμική κατεργασία της βιομάζας μπορούν να ελεγχθούν αποτελεσματικά και δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας. Ωστόσο, ανεπαρκής εξοπλισμός ή έλεγχος της διεργασίας, σε συνδυασμό με μεταβαλλόμενη ποιότητα του βιοκαυσίμου, μπορεί να αποδειχθεί καταστροφικός στο τοπικό περιβάλλον και την ποιότητα του αέρα. Το κείμενο στη στήλη 4, κεφάλαιο 04-00, θα εξετάσει με περισσότερη λεπτομέρεια αυτά τα θέματα : Βιοενέργεια και οικονομία Η βιομάζα όπως έγινε σαφές στην ενότητα που αφορά τη φωτοσύνθεση παράγεται σε μεγάλες εκτάσεις και διατίθεται σε χαμηλές συγκεντρώσεις. Το ανώτατο όριο για το φωτοσυνθετικό μονοπάτι C 3 είναι μεταξύ 5-10 τόνων ξηρού υλικού ανά στρέμμα και έτος. Το θεωρητικό αυτό όριο είναι μεγαλύτερο από το παρατηρούμενο στην πράξη, όπου οι ρυθμοί ανάπτυξης ανέρχονται συνήθως σε λιγότερο από 3 τόνους ξηρού υλικού ανά στρέμμα και έτος και επηρεάζονται ιδιαίτερα από το γεωγραφικό μήκος, έτσι ώστε σε υποπολικές περιοχές να είναι τόσο χαμηλό όσο 0,1 0,3 τόνους.

10 Κεφάλαιο σελ. 10 Επίσης, σε περιοχές όπου η γεωργική παραγωγή τροφίμων ή / και ινών είναι ιδιαίτερα εντατική, ο ρυθμός παραγωγής μπορεί να είναι μικρός. Για παράδειγμα, ας θεωρήσουμε την περίπτωση όπου το βιοκαύσιμο παράγεται μαζί με ζάχαρη. Το ζαχαροκάλαμο μπορεί να έχει ένα ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 1 τόνου ξηρού υλικού ανά στρέμμα και έτος, ωστόσο του υπόλειμμα που μπορεί να διατεθεί για την παραγωγή ενέργειας είναι μόνο το 30% (περίπου) αυτής της ποσότητας, επομένως 0,3 τόνους ανά στρέμμα και έτος. Επομένως, ο ρυθμός παραγωγής καυσίμου είναι σημαντικά χαμηλότερος από το ρυθμό παραγωγής βιομάζας. Άλλα είδη εμπορικών καλλιεργειών έχουν διαφορετικούς λόγους κυρίως υλικού προς υπολείμματος. Αναλυτικότερη εξέταση αυτών των θεμάτων περιλαμβάνονται στα κεφάλαια και Γενικά, η εφοδιαστική αλυσίδα αποτελεί ένα κύριο παράγοντα καθορισμού του κόστους των συστημάτων βιοενέργειας, καθώς η επίδρασή της στο συνολικό κόστος είναι πολύ καθοριστικότερη σε σχέση με τα ενεργειακή συστήματα που βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα. Για την αντιμετώπιση του αυξημένου αυτού κόστους, τα συστήματα βιοενέργειας πρέπει να σχεδιάζονται έτσι ώστε η συνολική αποδοτικότητα να είναι μέγιστη. Επιπλέον, πρέπει να σχεδιάζονται σύμφωνα με τα όρια που θέτει το κόστος της εφοδιαστικής αλυσίδας και, επομένως, δεν μπορεί να είναι ιδιαίτερα μεγάλα. Η συνολική δομή του κόστους των συστημάτων βιοενέργειας είναι επομένως πολύ διαφορετική από τα συνηθισμένα για τα συστήματα ορυκτών καυσίμων. Η πέμπτη στήλη αυτού του οδηγού παρέχει ορισμένες ενδείξεις για το πώς διαμορφώνεται το κόστος της βιοενέργειας. Τονίζεται ότι η στήλη 5 δεν περιλαμβάνει αναλυτικές εκτιμήσεις κόστους αλλά μια εξέταση της συνολικής δομής κόστους.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου... Επενδυτικές Ευκαιρίες σε Μονάδες Βιοαερίου. - Βασικά στοιχεία για το Βιοαέριο - Οι Βασικές Πρώτες Ύλες για την λειτουργία μονάδας και εργοστασίου παραγωγής - Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων (ΕΚΕΤΑ / ΙΤΕΣΚ) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Εργαστήριο Ατµοπαραγωγών & Θερµικών Εγκαταστάσεων (ΕΜΠ / ΕΑ&ΘΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

1 http://didefth.gr/mathimata

1 http://didefth.gr/mathimata Πυρηνική Ενέργεια Οι ακτινοβολίες που προέρχονται από τα ραδιενεργά στοιχεία, όπως είναι το ουράνιο, έχουν µεγάλο ενεργειακό περιεχόµενο, µ' άλλα λόγια είναι ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας. Για παράδειγµα,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Κ.Π. Χατζηαντωνίου-Μαρούλη, Ι. Μπρίζας Εργ. Οργανικής Χημείας και ΔιΧηΝΕΤ, Τμήμα Χημείας, Σχολή Θετικών

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Εισηγητής: Γιάννης Λιοντήρης, Γεωπόνος - MSc Περιβάλλοντος, Διευθυντής Γεωτεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Καλαμάτας Στόχοι της συνάντησης Δεν θα εξετάσουμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν 1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) Eίναι οι ενεργειακές πηγές (ο ήλιος, ο άνεμος, η βιομάζα, κλπ.), οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον Το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών 1. Τα φυτά δεσμεύουν την ηλιακή ενέργεια E H 2 O CO 2 χλωροφύλλη σάκχαρα Ηηλιακήενέργεια μετατρέπεται σε χημική ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης. Αν και όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

FOKOLUS TΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

FOKOLUS TΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ FOKOLUS TΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ FOKOLUS ΜΟΝΤΕΛΟ ονομαστική ωφέλιμη ισχύς Απόθεμα ξύλου αυτονομία kw kw l FOKOLUS 20 20 70 5-7 FOKOLUS 30 33 125 5-7 FOKOLUS 40 42 165 5-7 Η δύναμη του χάλυβα, η θερμότητα από

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015

Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015 Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ : ΣΤΟΧΟΙ - ΟΡΟΣΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός 1ου Μαθήματος

Οδηγός 1ου Μαθήματος Οδηγός 1ου Μαθήματος Στόχος του 1 ου μαθήματος Το 1 ο μάθημα αφορά τη διδακτική ενότητα: «Εισαγωγή στην ανακύκλωση συσκευασιών». Στόχος του 1 ου μαθήματος είναι ο/ η εκπαιδευτικός να εισάγει για πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Τα φυτά αποκαλούνται ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ επειδή

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη!

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη! Η ιαδραστική Τηλεδιάσκεψη στην Υπηρεσία του Σύγχρονου Σχολείου Πρόγραµµα Οδυσσέας 1 ος Κύκλος 2009 «Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Πράσινο Εστιατόριο είναι εκείνη η επιχείρηση εστίασης που σταδιακά μειώνει το ανθρακικό της αποτύπωμα βάσει ενός βιώσιμου σχεδίου εξέλιξης και στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι

Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι Η ΕΕ όρισε νέες απαιτήσεις για τη ενεργειακή απόδοση τις οποίες θα πρέπει να ικανοποιούν οι λαµπτήρες που παράγονται για την αγορά της ΕΕ από

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εισαγωγή Άνθρωπος και ενέργεια Σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc Αρχές ενεργειακού σχεδιασμού κτηρίων Αξιοποίηση των τοπικών περιβαλλοντικών πηγών και τους νόμους ανταλλαγής ενέργειας κατά τον αρχιτεκτονικό

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά Αστείρευτη ενέργεια από τον ήλιο! Η ηλιακή ενέργεια είναι μια αστείρευτη πηγή ενέργειας στη διάθεση μας.τα προηγούμενα χρόνια η τεχνολογία και το κόστος παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

tsouloftas@cytanet.com.cy ΤΕΠΑΚ, Λεμεσός, 7 Απριλίου 2011 Δομή Παρουσίασης

tsouloftas@cytanet.com.cy ΤΕΠΑΚ, Λεμεσός, 7 Απριλίου 2011 Δομή Παρουσίασης ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Γιάννης Τσουλόφτας tsouloftas@cytanet.com.cy ΤΕΠΑΚ, Λεμεσός, 7 Απριλίου 2011 Δομή Παρουσίασης 1. Κλιματική Αλλαγή 2. Πράσινη Ανάπτυξη 3. Πράσινη Ενέργεια (ΑΠΕ) 4. Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του άνθρακα στον περιοδικό πίνακα. Να ταξινομούμε τα διάφορα είδη άνθρακα σε φυσικούς

Διαβάστε περισσότερα

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίζουμε τα κυριότερα συστατικά του πετρελαίου Να περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ http://biostore-aloa.blogspot.com/2007/06/2007.html Ιστορική αναδρομή Γενικά στοιχεία Οι πρόγονοί μας στα πρώτα χρόνια της ζωής τους πάνω στη γη, δε γνώριζαν πολλά πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Προβλήματα και προοπτικές Π. Μουρούζης Υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Κέρκυρας Ενέργεια: το κλειδί της ευημερίας αλλά και η αιτία των πολέμων 2/40 Πώς ένας άρχοντας απολάμβανε

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας

Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας Θέρμανση Μη θερμαινόμενα Ελαφρώς θερμαινόμενα Πλήρως θερμαινόμενα θερμοκήπια Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές των ενεργειακών συνεταιρισμών στην Ελλάδα

Οι προοπτικές των ενεργειακών συνεταιρισμών στην Ελλάδα 20-21 Νοεμβρίου 2014, «Τεχνόπολις», Πειραιώς 100, Γκάζι Οι προοπτικές των ενεργειακών συνεταιρισμών στην Ελλάδα Μπέλλης Βασίλειος, Διευθυντής ΑΝ.ΚΑ ΑΕ, Γραμματέας ΕΣΕΚ Απλά Ερωτήματα Η εξάρτηση της σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΑΒΡΑΑΜ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ-ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΘ Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας & Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. RNA. 9. 10. 21

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. RNA. 9. 10. 21 36,6-5 16/02/2012 6 E. coli 17 18 19 o 16 . 29) 16/02/2012 17 20 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. RNA. 9. 10. 21 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 22 16/02/2012 23 19 20 21 - 16/02/2012 22 44 - - 45 - - + 1 +

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακοί Υπεύθυνοι Δημοσίων Σχολικών Κτιρίων Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ

Ενεργειακοί Υπεύθυνοι Δημοσίων Σχολικών Κτιρίων Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ Ενεργειακοί Υπεύθυνοι Δημοσίων Σχολικών Κτιρίων Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ Ταχ.Δ/νση: Μπότσαρη 2 Τ.Κ. 42100 Τρίκαλα Τηλέφωνο: 24310-46427 Fax: 24310-35950 ΖΥΓΟΛΑΝΗ ΟΛΓΑ ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Κινητό: 6972990707 Κινητό:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ Αποφευχθέν CO 2 (Kg / εκτάριο / έτος) Προϊόντα: Υψηλό κόστος σακχαρούχων και αμυλούχων προϊόντων (τεύτλα, καλαμπόκι, κ.ά.) που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Θερμικά Ηλιακά Συστήματα

Θερμικά Ηλιακά Συστήματα Θερμικά Ηλιακά Συστήματα Εξοικονόμηση Ενέργειας Ενεργειακή Απόδοση Εξοικονόμηση ενέργειας Τα θερμικά ηλιακά συστήματα της ΤΙΕΜΜΕ, καλύπτουν πάνω από το 90% των αναγκών για ΖΝΧ* και μέχρι το 40% των αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Αφού διαπιστώθηκε απαρτία διότι σε σύνολο 15 μελών ήταν παρόντα τα 8 μέλη άρχισε η συζήτηση των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης.

Αφού διαπιστώθηκε απαρτία διότι σε σύνολο 15 μελών ήταν παρόντα τα 8 μέλη άρχισε η συζήτηση των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Του Πρακτικού 3 / 2013 συνεδρίασης της Επιτροπής Αγροτικής Οικονομίας και Περιβάλλοντος του Περιφερειακού Συμβουλίου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης -----------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικών & Ανανεώσιμων Καυσίμων FUELS

Εναλλακτικών & Ανανεώσιμων Καυσίμων FUELS ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΖΩΙΚΩΝ ΥΠΟΠΡΟΙOΝΤΩΝ - ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΕ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ Λέκτορας,

Διαβάστε περισσότερα

η ενέργεια του μέλλοντος

η ενέργεια του μέλλοντος η ενέργεια του μέλλοντος τι είναι τα pellets; Τα Pellets ή αλλιώς συσσωματώματα ή σύμπηκτα, είναι είδος φυσικού βιολογικού καυσίμου. Τα pellets έχουν τη μορφή μικρών κυλίνδρων μήκους 30 χιλιοστών και διαμέτρου

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Γιατί να επιλέξει κανείς τη γεωθερµία ; Ποιος ο ρόλος των γεωθερµικών αντλιών θερµότητας ; Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ( Με στόχο την ενηµέρωση περί γεωθερµικών

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ 3η εξεταστική περίοδος από 29/03/15 έως 19/04/15 γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Το ανθρακικό αποτύπωμα είναι το μέτρο της συνολικής ποσότητας των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα που παράγονται άμεσα ή έμμεσα από μία δραστηριότητα είτε συσσωρεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών

Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΨΥΧΡΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΝΗΣΙΔΑΣ Πηγή: LBNL HEAT ISLAND GROUP Αγροτική Εμπορικό περιοχή κέντρο Περιαστική περιοχή (κατοικίες)

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο)

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 Πολλαπλασιασμός ανθοκομικών φυτών 2 Στα θερμοκήπια

Διαβάστε περισσότερα

Με καθαρή συνείδηση. Βιομηχανική Λύση

Με καθαρή συνείδηση. Βιομηχανική Λύση Μειώστε τα έξοδα θέρμανσης Με καθαρή συνείδηση Βιομηχανική Λύση Λέβητες Βιομάζας REFO-AMECO ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΝ 303-5 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ο λέβητας REFO είναι κατασκευασμένος από πιστοποιημένο χάλυβα

Διαβάστε περισσότερα