Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 Γραφική µε Υπολογιστές Α. Ντελόπουλος Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Άνοιξη 2003

2 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή Τί είναι η Γραφική µε Υπολογιστές ; Είναι αυτό επιστήµη ; Ο κύκλος ωής των γραφικών Modeling Εφαρµογή Γραφικών Υποσύστηµα ηµιουργίας Γραφικών (Graphics Generation) Απεικόνιση Γραφικών - Display Υποσύστηµα Απεικόνισης Γραφικών (Display) Οι χρησιµοποιούµενες Συσκευές Αναπαράσταση του Χρώµατος Ο µηχανισµός προσέγγισης του Χρώµατος από µείγµα ϐασικών χρωµάτων Συστήµατα Χρωµατικών Συντεταγµένων εικτοδότηση Χρώµατος Εφαρµογή Γραφικών και Υποσύστηµα ηµιουργίας Γραφικών Χάραξη Γραµµών - Scan Line Conversion Χάραξη ευθύγραµµων τµηµάτων Χάραξη κύκλων Πλήρωση Κλειστών Σχηµάτων - Filling ιανύσµατα και Σηµεία ιανυσµατικοί χώροι Βάσεις και διάσταση διανυσµατικού χώρου Συστήµατα συντεταγµένων διανυσµατικού χώρου ιανυσµατικοί Μετασχηµατισµοί, Γραµµικοί Μετασχηµατισµοί, Μετασχηµατισµοί Affine

3 4.1.4 Αλλαγή συστήµατος συντεταγµένων διανυσµατικού χώρου Χώροι Σηµείων Συστήµατα συντεταγµένων χώρου σηµείων Μετασχηµατισµοί και Οµογενείς Συντεταγµένες Σηµείου Αλλαγή συστήµατος συντεταγµένων χώρου σηµείων Οι Γεωµετρικοί διανυσµατικοί χώροι R n Ο χώρος των τριών διαστάσεων Καρτεσιανές και οµογενείς συντεταγµένες Μετασχηµατισµοί affine στις 3 διαστάσεις Αλλαγή συστήµατος συντεταγµένων Ο χώρος των δύο διαστάσεων Μετασχηµατισµοί affine και αλλαγή συστήµατος συντεταγµένων στις 2 διαστάσεις Θέαση του τρισδιάστατου κόσµου : Από τις 3 στις 2 ιαστάσεις Εισαγωγή στις προβολές µε στοιχεία ϕυσικής οπτικής Μετασχηµατισµοί προοπτικής και ορθογραφικής προβολής Προοπτική προβολή Ορθογραφική προβολή Μετασχηµατισµοί ϑέασης Προσδιορισµός της ϑέσης µίας εικονικής κάµερας Από το WCS στο σύστηµα συντεταγµένων της κάµερας Το οπτικό πεδίο της κάµερας Αποκοπή (clipping) Αποκοπή από επίπεδα κυρτά πολύγωνα Αποκοπή ευθυγράµµων τµηµάτων Αποκοπή τριγώνων Αποκοπή από τρισδιάστατα κυρτά πολύεδρα Αναπαράσταση καµπυλών και επιφανειών Προσέγγιση µέσω τεθλασµένης γραµµής ή πολυέδρου Προσέγγιση καµπύλης γραµµής Προσέγγιση επιφάνειας Προσέγγιση µέσω αναπτύγµατος σε συναρτήσεις ϐάσης Πολυώνυµα Βάσης

4 7.2.2 Προσέγγιση καµπύλης γραµµής (Bezier Curves) Προσέγγιση επιφάνειας Μετασχηµατισµοί affine καµπύλων γραµµών και επιφανειών Φωτισµός (Illumination) Βασικοί ορισµοί και παραδοχές Απλά (ευριστικά) µοντέλα ϕωτισµού Αυτοφωτισµός ιάχυτο ϕως από το περιβάλλον (ambient light) ιάχυτη ανάκλαση (diffuse reflection - Lambertian reflection) Κατοπτρική ανάκλαση Το συνολικό µοντέλο ϕωτισµού Μοντέλα ϕωτισµού µε ϐάση τη ϕυσική οπτική

5 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Τί είναι η Γραφική µε Υπολογιστές ; Η Γραφική µε Υπολογιστές, ορολογία που προέρχεται από µετάφραση της αγγλικής Computer Graphics, είναι ο κλάδος της επιστήµης των υπολογιστών που ασχολείται µε τη µεθοδολογία δηµιουργίας συνθετικών οπτικών αναπαραστάσεων σε ψηφιακή µορφή. Προορισµός των αναπαραστάσεων αυτών είναι κατά περίπτωση η προβολή τους στις οθόνες υπολογιστών, η προβολή τους µε τη χρήση προβολέων ϐίντεο, η εµφάνισή τους στην τηλεόραση, η εκτύπωσή τους σε χαρτί ή και σε κινηµατογραφικό ϕιλµ. Συνεπώς η Γραφική µε Υπολογιστές ασχολείται µε το πώς η περιγραφή ενός µοντέλου που έχει περιγραφεί από τον άνθρωπο/χρήστη µπορεί να µετατραπεί σε ψηφιακή είκόνα προκειµένου να αποτυπωθεί σε ένα από τα προαναφερθέντα µέσα. Μερικά τυπικά παραδείγµατα-εφαρµογές ίσως είναι πιο διαφωτιστικά : 1. Η εµφάνιση/εκτύπωση κειµένου. 2. Η χάραξη γραφικών παραστάσεων ή σχεδίων. 3. Η ρεαλιστική αποτύπωση τρισδιάστων συνθετικών αντικειµένων (µακέτες) σε εφαρµογές CAD. 4. Η αποτύπωση (κινούµενων) συνθετικών χαρακτήρων (ανθρωπόµορφων ή όχι) ή/και συν- ϑετικού περιβάλλοντος (αντικείµενα, κτίρια, ϕωτισµός, σκιές) σε ϐίντεο ή ϕιλµ. 5. Η προβολή συνθέσεων όπως οι παραπάνω στην οθόνη υπολογιστή (π.χ. computer games). Αξίζει να επισηµάνουµε ότι οι εφαρµογές αυτού του είδους έχουν τη σηµαντικότατη επιπλέον απαίτηση για ταχεία - real time - οπτική αναπαραγωγή. 4

6 1.2 Είναι αυτό επιστήµη ; Περιδιαβαίνωντας ένα οποιοδήποτε τεχνικό ϐιβλιοπωλείο, είναι αλήθεια ότι, στα ϱάφια µε την ένδειξη γραφική µε υπολογιστές ϑα συναντήσει κανείς µία πληθώρα ϐιβλίων που στην πραγ- µατικότητα είναι εγχειρίδια χρήσης πακέτων λογισµικού που χρησιµοποιούνται για τη σχεδίαση και αναπαραγωγή συνθετικών κόσµων όπως οι προαναφερθέντες. Είναι επίσης αλήθεια ότι η γραφική µε υπολογιστές έχει, στην κοινή γλώσσα, ταυτιστεί µε την τέχνη και την τεχνική των χειριστών των εν λόγω προγραµµάτων. Ωστόσο, αυτό που αληθινά απασχολεί την επιστήµη της γραφικής µε υπολογιστές είναι : Η σχεδίαση δοµών δεδοµένων για την εύχρηστη αναπαράσταση των συνθετικών µοντέλων και των ιδιοτήτων τους. Η επίλυση µαθηµατικών προβληµάτων, κυρίως, αναλυτικής γεωµετρίας, γραµµικής άλγε- ϐρας και µαθηµατικής ανάλυσης. Η σχεδίαση αλγορίθµων που διαχειρίζονται τις παραπάνω δοµές δεδοµένων και αξιοποιούν τις λύσεις των προαναφερθέντων µαθηµατικών προβληµάτων. Η σχεδίαση του κατάλληλου hardware για την ταχεία υλοποίηση των αλγορίθµων. Στο παρόν κείµενο ϑα επικεντρώσουµε στα τρία πρώτα στοιχεία και ϑα αναφερθούµε στο hardware µόνο αποσπασµατικά, όπου η αναφορά αυτή απαιτείται για την κατανόηση των σχεδιαστικών επιλογών των αντίστοιχων αλγορίθµων. 1.3 Ο κύκλος ωής των γραφικών Εχει ήδη αναφερθεί ότι ένα ολοκληρωµένο σύστηµα γραφικών χρησιµοποιείται για να παράγει και προβάλλει εικόνες (ακίνητες ή κινούµενες) που έχει συνθέσει ένας αρχικός δηµιουργός (designer) και στις οποίες έχει ενδεχοµένως παρέµβει κάποιος άλλος χρήστης (user) του συστήµατος. Οσον αφορά στο ίδιο το σύστηµα γραφικών, η λειτουργία του µπορεί να αναλυθεί σε τέσσερα υποσυστήµατα. Ο διαχωρισµός αυτός - αν και όχι πάντοτε ευδιάκριτος - ϐοηθά στην κατανόηση της ακολουθούµενης µεθοδολογίας. Η διαδοχή των τεσσάρων υποσυστηµάτων αναπαρίσταται στο Σχήµα 1.1 και αναλύεται παρακάτω Modeling Το πρώτο στάδιο στη λειτουργία του συστήµατος γραφικών είναι η περιγραφή της ιδέας του δηµιουργού µέσω της κατασκευής ενός µοντέλου που την περιγράφει. 5

7 designer modeling application graphics generator display user Σχήµα 1.1: Ο κύκλος ωής των γραφικών Ακόµη και στην απλούστερη εφαρµογή γραφικής µε υπολογιστές - όπως αυτή της δηµιουργίας µίας σελίδας κειµένου που στο τελικό στάδιο της διαδικασίας ϑα τυπωθεί σε χαρτί - ο δηµιουργός προετοιµάζει καταγράφει τη σύλληψη της ιδέας του υπό τη µορφή χαρακτήρων (ASCII) εµπλουτισµένων µε τυπογραφικού είδους πληροφορίες όπως αυτές του τί είδους font ϑα χρησι- µοποιηθεί, πώς επιθυµεί να γίνει η στοίχιση των γραµµών, τί ϕόντο ϑα χρησιµοποιηθεί κ.λπ. Σε πιο σύνθετες εφαρµογές, όπως αυτή της κατασκευής µίας ϐιοµηχανικής ή αρχιτεκτονικής µακέτας µε τη χρήση υπολογιστή (CAD) ο δηµιουργός αναλαµβάνει να περιγράψει αρκετά πιο σύν- ϑετα µοντέλα τα οποία έχουν πολύ πλουσιότερες ιδιότητες όπως αυτές του τρισδιάστατου σχήµατος, του χρώµατος, της υφής (texture), του ϕωτεισµού, της στιλπνότητας, κ.λπ. Οταν µάλιστα εξετάσουµε εφαρµογές γραφικών που εµπεριέχουν κίνηση, στις παραπάνω ιδιότητες προστίθενται κινηµατικές ϕυσικές ιδιότητες όπως η αδράνεια, η ελαστικότητα, ο συντελεστής τριβής κ.λπ. Τέλος, αν ο δηµιουργός επιθυµεί να επιτρέπει τη ωντανή αλληλεπίδραση του τελικού χρήστη µε το δηµιούργηµά του, τότε πρέπει να επαυξήσει τις ιδιότητές του µε µεθόδους αλληλεπίδρασης. Για παράδειγµα σε εφαρµογές όπως αυτές των computer games το µοντέλο πρέπει να εµπεριέχει την πληροφορία του τι ϑα κάνει όταν ο χρήστης δώσει τη µία ή την άλλη εντολή. Μερικές παρατηρήσεις είναι χρήσιµες στο σηµείο αυτό : 1. Κατά τη ϕάση της µοντελοποίησης καταγράφεται µε δοµηµένο τρόπο η ιδέα που έχει ο δηµιουργός για το τελικό προϊόν του συστήµατος γραφικών χωρίς όµως στο στάδιο αυτό να υπάρχει οπτικοποίηση του αποτελέσµατος. Θεωρητικά ένας τυφλός δηµιουργός µπορεί άριστα να ϕέρει σε πέρας τη διαδικασία της µοντελοποίησης µε την ίδια λογική που ένας κουφός συνθέτης µπορεί να καταγράψει την έµπνευσή του σε παρτιτούρες χωρίς να ακούει το ηχητικό του δηµιούργηµα. Στην πράξη ϐέβαια τα περισσότερα συστήµατα γραφικών 6

8 υποστηρίζουν το στάδιο της µοντελοποίησης παρέχοντας στο δηµιουργό ένα είδος ανατρο- ϕοδότησης σπεύδοντας να µιµούνται (έστω και σε χαµηλή ποιότητα) τα τρία επόµενα στάδια του συνολικού συστήµατος γραφικών (ϐλ. WYSIWYG word processors). 2. Κατά τη δηµιουργία του µοντέλου ο δηµιουργός (επανα)χρησιµοποιεί έτοιµα δοµικά στοιχεία τα οποία ανακαλεί χωρίς να χρειάζεται να τα δηµιουργήσει. Ετσι για παράδειγµα, επιλέγει τη χρήση κάποιου ϕοντ όταν στοιχειοθετεί ένα κείµενο ή χρησιµοποιεί επιµέρους µοντέλα αντικειµένων (έπιπλα, δένδρα, αυτοκίνητα) όταν προετοιµάζει ένα αρχιτεκτονικό µοντέλο. 3. Για την περιγραφή του µοντέλου απαιτείται µία γλώσσα περιγραφής. Επιπλέον στην πράξη χρησιµοποιείται εξειδικευµένο λογισµικό ώστε να διευκολύνεται και να γίνεται πιό διαισθητική η κατασκευή του µοντέλου. Το αποτέλεσµα αποθηκεύεται συνήθως υπό τη µορφή ψηφιακού αρχείου. Τα αρχεία τύπου.html αποτελούν παράδειγµα αποθηκευµένων µοντέλων στοιχειοθετηµένου κειµένου µε γλώσσα περιγραφής την HTML. Αντίστοιχα τα αρχεία των προγραµµάτων CAD αποτελούν παράδειγµα αποθηκευµένων τρισδιάστατων µοντέλων Εφαρµογή Γραφικών Εχοντας δεδοµένο το µοντέλο η εφαρµογή γραφικών αναλαµβάνει : 1. Να προσδιορίσει τις τιµές των ελεύθερων παραµέτρων του µοντέλου. Για παράδειγµα, τη µεγέθυνση υπό την οποία ϕαίνονται οι χαρακτήρες σε ένα κείµενο, τη γωνία ϑέασης ενός τρισδιάστατου µοντέλου/µακέτας, τη σχετική ϑέση των αντικειµένων σε εφαρµογές videogames κ.λπ. Ο προσδιορισµός των παραµέτρων, ανάλογα µε την εφαρµογή µπορεί να γίνει από το δηµιουργό ή/και από τον τελικό χρήστη του συστήµατος γραφικών. 2. Να αντικαταστήσει τις αναφορές σε έτοιµα δοµικά στοιχεία µε την πλήρη περιγραφή τους λαµβάνοντας µάλιστα υπόψη τις τρέχουσες τιµές των παραµέτρων του συνολικού µοντέλου (π.χ., γωνία ϑέασης). 3. Να δηµιουργήσει, όπου χρειάζεται, τη διδιάστατη περιγραφή του µοντέλου όχι όµως και τη διδιάστατη απεικόνισή του. Για παράδειγµα ένα ευθύγραµµο τµήµα του τρισδιάστατου χώρου που περιγράφεται στο µοντέλο µέσω των συντεταγµένων των άκρων του προβάλλεται σε ένα ευθύγραµµο τµήµα του διδιάστατου επιπέδου παρατήρησης και προσδιορίζονται και πάλι οι διδιάστατες συντεταγµένες των άκρων. εν καθορίζονται όµως ποιά pixels της οθόνης ϑα χρωµατιστούν για να αναπαραστήσουν το προβεβληµένο ευθύγραµµο τµήµα. 7

9 1.3.3 Υποσύστηµα ηµιουργίας Γραφικών (Graphics Generation) Το Υποσύστηµα ηµιουργίας Γραφικών παραλαµβάνει την τρέχουσα αναλυτική περιγραφή του µοντέλου, όπως έχει υπολογιστεί από την Εφαρµογή Γραφικών, και τη απεικονίζει σε µία διδιάστατη εικόνα έτοιµη να προβληθεί / αποτυπωθεί στην έξοδο του συστήµατος γραφικών. Η εικόνα αυτή αποθηκεύεται προσωρινά σε µία γρήγορη τοπική µνήµη. Αξίζει να σηµειωθεί ότι το σύνορο µεταξύ των λειτουργιών της Εφαρµογής Γραφικών και του Υποσυστήµατος ηµιουργίας Γραφικών δεν είναι αυστηρά καθορισµένο. Επειδή το Υ Γ είναι συνήθως υλοποιηµένο σε harware, σηµαντική ϐελτίωση της ταχύτητας του συνολικού συστήµατος επιτυγχάνεται όταν το Υ Γ είναι σε ϑέση να δέχεται περιγραφές υψηλού επιπέδου. Για παράδειγµα, αν αντί για την Εφαρµογή Γραφικών αναλαµβάνει το Υ Γ την προβολή των τρισδιάστατων σχηµάτων στο διδιάστατο επίπεδο παρατήρησης η ταχύτητα του συνολικού συστήµατος αυξάνεται σηµαντικά Απεικόνιση Γραφικών - Display Η ϐαθµίδα Απεικόνισης Γραφικών αποτελεί την τελική έξοδο του Συστήµατος Γραφικών. Πρόκειται συνήθως για µία συσκευή (οθόνη, προβολέας, εκτυπωτής) που παραλαµβάνει τη διδιάστατη εικόνα που δηµιούργησε το Υ Γ και την προβάλει στο κατάλληλο µέσο (επιφάνεια οθόνης, πέτασµα, χαρτί, film). 8

10 Κεφάλαιο 2 Υποσύστηµα Απεικόνισης Γραφικών (Display) 2.1 Οι χρησιµοποιούµενες Συσκευές (Η ενοτητα αυτη δεν θα περιληφθει στις σηµειωσεις του ακαδηµαϊκου ετους 2003.) 2.2 Αναπαράσταση του Χρώµατος Το Υποσύστηµα Απεικόνισης Γραφικών επιτυγχάνει να δώσει στους χρήστες την αίσθηση του χρώ- µατος κάθε σηµείου της απεικονιζόµενης σκηνής µέσω της εκποµπής ενός µείγµατος σχεδόν µονοχρωµατικών ϐασικών χρωµάτων. Χάρη σε µια ατέλεια του ανθρώπινου αισθητηρίου της όρασης, το µείγµα αυτό µπορεί να δώσει υποκειµενικό αίσθηµα ίδιο µε το αίσθηµα µιας επιθυµητής χρω- µατικής απόχρωσης. Τα ϐασικά χρώµατα που χρησιµοποιούνται στα Υποσυστήµατα Απεικόνισης είναι συνήθως τρία και έχουν µήκη κύµατος που ϐρίσκονται στις περιοχές του Κόκκινου (R), του Πράσινου (G) και του Μπλε (B) Ο µηχανισµός προσέγγισης του Χρώµατος από µείγµα ϐασικών χρωµάτων Η χρωµατική πληροφορία µίας σηµειακής ϕωτεινής πηγής αναπαρίσταται µέσω ενός διανύσµατος τριών χρωµατικών συνιστωσών. Η αναπαράσταση αυτή γίνεται εφικτή χάρη στη ϕυσιολογία του ανθρώπινου αισθητηρίου της όρασης. Η αίσθηση του χρώµατος προκύπτει από το συνδυασµό του ερεθίσµατος που δέχονται τρεις διαφορετικοί τύποι κονίων (κύτταρα διάσπαρτα στον αµφιβληστροειδή του µατιού). Κάθε τύπος κονίου έχει διαφορετική συχνοτική απόκριση όταν διεγείρεται από το ορατό ϕως (Με µήκη κύµατος λ [λ min, λ max ] όπου λ min 360nm και λ max 830nm). Αν µία ϕωτεινή πηγή έχει ϕασµατικό περιεχόµενο f (λ) τότε το ερέθισµα που ϕτάνει στον εγκέφαλο 9

11 Σχήµα 2.1: Αποκρίσεις συχνότητας (s i (λ), i = 1, 2, 3) στην περιοχή του ορατού ϕάσµατος. Οι συναρτήσεις απόκρισης µεγιστοποιούνται κατά σειρά στις περιοχές του κόκκινου (R), πράσινου (G) και µπλε (B). ισοδυναµεί µε το διάνυσµα, c 1 c = c 2, όπου c i = c 3 λmax λ min s i (λ)f (λ)dλ, i = 1, 2, 3. (2.1) Οι συναρτήσεις s i (λ) µεγιστοποιούνται στις περιοχές του κόκκινου (R), πράσινου (G) και µπλε (B) όπως ϕαίνεται από τις αντίστοιχες καµπύλες του Σχήµατος 2.1. Αν δύο πηγές µε διαφορετικά ϕασµατικά περιεχόµενα f 1 (λ) και f 2 (λ) αντίστοιχα τυχαίνει να παράγουν το ίδιο διάνυσµα c τότε εµφανίζονται να έχουν το ίδιο χρώµα. Το διάνυσµα c ονοµάζεται προσλαµβανόµενο χρώµα. Για απλούστευση τα ολοκληρώµατα στη Σχέση (2.1) ϑα αντικατασταθούν στη συνέχεια από 10

12 αθροίσµατα της µορφής, c i s i (λ k )f (λ k ) k=1 N οπότε η Σχέση (2.1) µπορεί να γραφεί c = S T f (2.2) όπου και. s 1 (λ 1 ) s 2 (λ 1 ) s 3 (λ 1 ) s S = 1 (λ 2 ) s 2 (λ 2 ) s 3 (λ 2 )... s 1 (λ N ) s 2 (λ N ) s 3 (λ N ) f (λ 1 ) f (λ S = 2 ). f (λ N ) Αντίστοιχος µε τη λειτουργία του µατιού είναι ο µηχανισµός καταγραφής µίας έγχρωµης CCD κάµερας. Οταν η ίδια ϕωτεινή πηγή καταγράφεται από την κάµερα παράγεται ένα αντίστοιχο διάνυσµα µετρήσεων a 1 a = a 2, όπου a i = a 3 λmax λ min m i (λ)f (λ)dλ, i = 1, 2, 3. (2.3) όπου m i (λ) είναι οι αποκρίσεις συχνότητας (ϕίλτρα) τριών ϕωτοευαίσθητων αισθητήρων που αντιστοιχούν σε κάθε ϑέση (pixel) του CCD. Το διάνυσµα a ονοµάζεται καταγραφόµενο χρώµα. Τα τρία ϕίλτρα που χρησιµοποιούνται έχουν χρωµατική επιλεκτικότητα και παρουσιάζουν, συνήθως, µέγιστο στις περιοχές του κόκκινου (R), πράσινου (G) και µπλε (B) κατά µίµηση των συναρτήσεων s i (λ) του ανθρώπινου µατιού. Από τη ϕύση του λοιπόν το καταγραφόµενο χρώµα είναι ένα διάνυσµα RGB. ιακριτοποιώντας τη Σχέση (2.3) όπως και προηγουµένως έχουµε : a = M T f (2.4) όπου ο πίνακας M ορίζεται αντίστοιχα προς τον S. Το ητούµενο είναι πώς µε ϐάση το διάνυσµα a µπορεί να αναπαραχθεί ϕωτεινή ακτινοβολία που να δίνει το ίδιο υποκειµενικό αποτέλεσµα µε 11

13 το ϕως της αρχικής πηγής, δηλαδή c. Η εν λόγω αναπαραγωγή κατά περίπτωση ϑα γίνει από την οθόνη µιας τηλεόρασης, το µόνιτορ ενός υπολογιστή, την έγχρωµη εκτύπωση σε λευκό χαρτί, κ.λπ. Στη συνέχεια ϑα εξετάσουµε την απλή, αλλά διαφωτιστική, εκδοχή ενός τριχρωµατικού προβολέα (προθεςτορ). Το ϕως που παράγεται (για ένα σηµείο του πετάσµατος) από τον προβολέα είναι η σύνθεση των τριών ϕωτεινών δεσµών του προβολέα µε ϕάσµα p i (f ), i = 1, 2, 3. Το ϕάσµα της κάθε δέσµης είναι συγκεντρωµένο σε διαφορετικές περιοχές ϕωτεινών συχνοτήτων κατ αναλογία µε τις συναρτήσεις s i (f ) του µατιού. Ο προβολέας ϱυθµίζει το κέρδος κάθε δέσµης µε ϐάση τις συνιστώσες του διανύσµατος a που έχει παραχθεί από την κάµερα. Συγκεκριµένα, το παραγόµενο ϕως έχει ϕάσµα : g(f ) = a c 1 p 1(f ) + a c 2 p 2(f ) + a c 3 p 3(f ) (2.5) όπου a c a c 1 a c 2 = Tc a, (2.6) a c 3 όπου ο 3 3 πίνακας T c επιτρέπει τη λεγόµενη διόρθωση χρώµατος του προβολέα (ϑα δούµε στη συνέχεια το ϱόλο του πίνακα αυτού). Αν διακριτοποιήσουµε τη συχνότητα f όπως και προηγουµένως η παραπάνω σχέση γράφεται, g = a1 c p 1 + a2 c p 2 + a3 c p 3 (2.7) = [p 1, p 2, p 3 ]a c (2.8) = [p 1, p 2, p 3 ]T c a (2.9) = Pa (2.10) όπου ο N 3 πίνακας P = [p 1, p 2, p 3 ]T c εξαρτάται από το ϕασµατικό περιεχόµενο των τριών δεσµών του προβολέα και τον πίνακα διόρθωσης χρώµατος. Οταν το ανθρώπινο µάτι δεχθεί το ϕωτεινό ερέθισµα από το συγκεκριµένο σηµείο του πετάσ- µατος, σύµφωνα µε τη Σχέση (2.2) ϑα αντιληφθεί το προσλαµβανόµενο χρώµα ĉ = S T g = S T Pa = S T PM T f (2.11) όπου διαδοχικά χρησιµοποιήσαµε τις Σχέσεις (2.7) και (2.4). Για να έχει το προβαλλόµενο σηµείο το ίδιο προσλαµβανόµενο χρώµα µε αυτό της αρχικής πηγής ϑα πρέπει ĉ = c δηλαδή S T f = S T PM T f (2.12) Μάλιστα η Σχέση (2.12) πρέπει να ισχύει ανεξαρτήτως του χρώµατος της αρχικής πηγής f. Συνεπώς για να εξασφαλιστεί ότι η διαδικασία καταγραφής-αναπαραγωγής δεν αλλοιώνει το χρωµατικό 12

14 περιεχόµενο ϑα πρέπει : S T = S T PM T (2.13) όπου ο πίνακας S εξαρτάται από την ευαισθησία του ανθρώπινου µατιού στις συχνότητες του ορατού ϕωτεινού ϕάσµατος, ο πίνακας M εξαρτάται αποκλειστικά από την αντίστοιχη ευαισθησία της κάµερας και ο πίνακας P καθορίζεται από το ϕασµατικό περιεχόµενο των τριών δεσµών του προβολέα. Η ικανοποίηση της Σχέσης (2.13) είναι εφικτή υπό τις ακόλουθες παραδοχές : Αν και ο πίνακας S διαφοροποιείται από άνθρωπο σε άνθρωπο, µπορούµε να υποθέσουµε ότι υπάρχει ένας αντιπροσωπευτικός πίνακας που περίπου περιγράφει το µέσο ϑεατή. Για κάθε συνδυασµό κάµερας / προβολέα κάνουµε µία από τις ακόλουθες δύο ϱυθµίσεις : 1. Για δεδοµένο µοντέλο κάµερας (δηλαδή συγκεκριµένο πίνακα M επιλέγεται πειρα- µατικά 1 ο κατάλληλος πίνακας P του προβολέα έτσι ώστε να ικανοποιείται η Σχέση (2.13). Τούτο είναι εφικτό µε κατάλληλη επιλογή του πίνακα διόρθωσης χρώµατος T c. 2. Επιλέγονται κατάλληλα τα τρία ϕίλτρα m i (λ) της κάµερας, ισοδύναµα ο πίνακας M έτσι ώστε για δεδοµένους πίνακες S και P να ισχύει η Σχέση (2.13). Και εδώ η επιλογή γίνεται µε πειραµατικό τρόπο. Συνοψίζοντας, το προσλαµβανόµενο χρώµα c = S T f ενός ϕωτεινού σηµείου αναπαρίσταται από το καταγραφόµενο χρώµα a = M T f και από αυτό αναπαράγεται το προσλαµβανόµενο χρώµα ĉ = S T Pa λαµβάνοντας µέριµνα ώστε ĉ c Συστήµατα Χρωµατικών Συντεταγµένων Οπως έχει ήδη αναφερθεί, το καταγραφόµενο χρώµα a αναπαριστά κατά προσέγγιση τη συµµετοχή του κόκκινου, πράσινου και µπλε µέρους του ορατού ϕάσµατος στη σύνθεση ενός χρώµατος. Για το λόγο αυτό το συγκεκριµένο σύστηµα χρωµατικών συνιστωσών είναι το γνωστό ως RGB (Red- Green-Blue). Άλλα χρωµατικά συστήµατα όπως τα YIQ, YUV, YCrCb, CMY και CMYK είναι επίσης πολύ διαδεδοµένα (το τελευταίο χρησιµοποιεί 4 χρωµατικές συνιστώσες). Στα συστήµατα αυτά, το χρώµα αναπαρίσταται µέσω µίας τριάδας (ή και τετράδας) χρωµατικών συντεταγµένων που έχει αµφι- µονοσήµαντη σχέση µε το διάνυσµα a της αναπαράστασης RGB. Ο Πίνακας 2.1 περιέχει τους µετασχηµατισµούς του RGB διανύσµατος a στις παραπάνω εναλλακτικές αναπαραστάσεις. 1 Η πειραµατική διαδικασία στηρίζεται στην υποκειµενική κρίση αντιπροσωπευτικού αριθµού ανθρώπων που, για ένα πλήθος µονοχρωµατικών πηγών, αναλαµβάνουν να συγκρίνουν το ϕως της κάθε αρχικής πηγής µε αυτό που αναπαράγει ο προβολέας. 13

15 Πίνακασ 2.1: Συνηθέστερα συστήµατα χρωµατικών συντεταγµένων Σύστηµα Μετασχηµατισµός Χρήση και Σχόλια YUV a YUV [Y, U, V] T = Ta όπου T = YIQ a YIQ [Y, I, Q] T = Ta όπου T = YCrCb a YCrCb [Y, Cr, Cb] T = Ta όπου T = Χρησιµοποιείται από το ευρωπαϊκό πρότυπο τηλεό- ϱασης PAL. Η συνιστώσα Y του διανύσµατος αντιπροσωπεύει τη ϕωτεινότητα Χρησιµοποιείται από το αµερικανικό πρότυπο τηλεό- ϱασης NTSC Χρησιµοποιείται από τα πρότυπα κωδικοποίησης εικόνων και ϐίντεο JPEG και MPEG αντίστοιχα CMY a CMY = [1 1 1] T a Το σύστηµα (Cyan, Magenta, Yellow) είναι συµπληρω- CMYK a CMYK = [Ċ, Ṁ, Ẏ, K ] T όπου µατικό του συστήµατος RGB Το σύστηµα (Cyan,Magenta,Yellow,Black) χρησι- µε αναφορά στις συντεταγ- µένες του συστήµατος CMY, K = min(c, M, Y ), Ċ = C K, Ṁ = µοποιείται σε λευκό χαρτί εφαρµογές έγχρωµης εκτύπωσης σε M K, Ẏ = Y K HSV ορίζονται µέσω µη-γραµµικών Τα HSV και LAB είναι οµοιόµορφα ως προς το ανθρώ- και µετασχηµατισµών του RGB. πινο αισθητήριο. Οταν το µάτι αντιλαµβάνεται πως, LAB µεταξύ δύο χρωµάτων, το ένα πλησιάζει περισσότερο σε ένα χρώµα αναφοράς, η ίδια σχέση ισχύει και για τις Ευκλείδειες αποστάσεις των χρωµατικών τους συντεταγµένων. 14

16 2.2.3 εικτοδότηση Χρώµατος εικτοδότηση χρώµατος, είναι η εφαρµογή διανυσµατικού κβαντισµού στο διανυσµατικό χώρο των χρωµάτων a R 3. Πειραµατικά αποτελέσµατα έχουν καταδείξει ότι το ανθρώπινο µάτι µπορεί να διακρίνει µόνο ένα µικρό αριθµό από διαφορετικές χρωµατικές αποχρώσεις όταν αυτές συνυπάρχουν σε µία εικόνα. Με ϐάση αυτή την παρατήρηση η ιδέα του κβαντισµού των χρωµάτων σε µία εικόνα εµφανίστηκε ελκυστική κυρίως για λόγους συµπίεσης του όγκου των αναπαραστάσεων. Τα σύµβολα του διανυσµατικού κβαντιστή που χρησιµοποιείται είναι κατά σύµβαση οι αριθµοί από 1 έως N όπου N είναι το πλήθος των κβαντικών σταθµών. Ο αποκβαντισµός γίνεται µε εξαιρετικά απλό τρόπο µέσω ενός χρωµατικού πίνακα (color map) A διαστάσεων N 3 ο οποίος έχει στην i-γραµµή του το χρώµα a που αντιστοιχεί στην i κβαντική στάθµη (π.χ. το pixel µε δεικτοδοτηµένο χρώµα 5 ϑα έχει πραγµατικό χρώµα a = A(5, 1 : 3) T ). Τυπικές τιµές του N είναι 2 1, 2 4, 2 8 και 2 16 µε πιο συνηθισµένη την N = 2 8 =

17 Κεφάλαιο 3 Εφαρµογή Γραφικών και Υποσύστηµα ηµιουργίας Γραφικών 3.1 Χάραξη Γραµµών - Scan Line Conversion Ο όρος Χάραξη Γραµµών αναφέρεται στην προσέγγιση µίας διδιάστατης γραµµής στο διακριτό πλέγµα σηµείων (pixels) της ψηφιακής εικόνας που παράγεται στην έξοδο του συστήµατος γραφικών. ιακρίνονται δύο κατηγορίες αλγορίθµων χάραξης γραµµών : (α) αυτοί που χαράζουν µονοχρωµατικές γραµµές (π.χ., µαύρο πάνω σε άσπρο) και (ϐ) αυτοί που για να επιτύχουν καλύτερο οπτικό αποτέλεσµα χρησιµοποιούν και ενδιάµεσες αποχρώσεις (π.χ., αποχρώσεις του γκρί για τη χάραξη µίας µαύρης γραµµής πάνω σε άσπρο ϕόντο) Χάραξη ευθύγραµµων τµηµάτων Οι αλγόριθµοι χάραξης που εξετάζουµε αφορούν τη χάραξη ευθύγραµµων τµηµάτων µε άκρα πάνω στό διακριτό πλέγµα των pixels. Συγκεκριµένα, το ητούµενο είναι η χάραξη του ευθύγραµµου τµήµατος µεταξύ των σηµείων (x 0, y 0 ) και (x 1, y 1 ) όπου x 0 < x 1 και x 0, y 0, x 1, y 1 Z. Η εν λόγω ευθεία περιγράφεται από την εξίσωση y = mx + b µε m = y x y 1 y 0, x = x 1 x 0 και b = y 0 mx 0. Αλγόριθµος 1: R, όπου y = Dx = x1-x0; Dy = y1-y0; m = Dy/Dx; b = y0-m*x0; for x=x0:1:x1 16

18 y=mx+b; yp = floor(0.5+y); drawpixel(x,yp); end Τα Σχήµατα 3.1 και 3.2 δείχνουν το αποτέλεσµα του αλγορίθµου για 0 < m < 1 και m > 1 αντίστοιχα. Στην πρώτη περίπτωση (0 < m < 1) η διακριτή προσέγγιση του ευθύγραµµου τµήµατος είναι αρκετά ικανοποιητική χάρη στο γεγονός ότι για κάθε x [x 0 x 1 ] υπάρχει ένα δείγµα που ανήκει στην προσέγγιση αλλά ταυτόχρονα και για κάθε y [y 0 y 1 ] υπάρχει ένα τουλάχιστο δείγµα που επίσης ανήκει στην προσέγγιση. ίνεται έτσι η αίσθηση της συνεχόµενης γραµµής. Αντίθετα, στην περίπτωση που m > 1 η δεύτερη συνθήκη δεν ικανοποιείται µε αποτέλεσµα η προσέγγιση να δίνει την αίσθηση διακεκοµµένου ευθύγραµµου τµήµατος. Αυτή η αδυναµία του αλγορίθµου µπορεί να ξεπεραστεί αν στην περίπτωση που m > 1 χρησιµοποιηθεί το y σαν ανεξάρτητη µεταβλητή : Dx = x1-x0; Dy = y1-y0; m = Dy/Dx; b = y0-m*x0; invm = 1/m; invmb = b*invm; if (m<=1) for x=x0:1:x1 y=m*x+b yp = floor(0.5+y) drawpixel(x,yp) end else for y=y0:1:y1 x=invm*x-invmb; xp = floor(0.5+x) drawpixel(xp,y) end end Με την παραπάνω τροποποίηση του αρχικού αλγορίθµου καλύπτονται ικανοποιητικά οι περιπτώσεις όπου m 0 που αντιστοιχεί στη συνθήκη y 1 y 0. Για m < 0 ο ίδιος αλγόριθµος µπορεί 17

19 Σχήµα 3.1: Αλγόριθµος 1, 0 < m < 1 να χρησιµοποιηθεί µε κατάλληλες αλλαγές στα πρόσηµα των m και y. Η πολυπλοκότητα του Αλγορίθµου 1: Κατά την εκτέλεση του αλγορίθµου απαιτούνται Dx 0 m 1 N = max(dx, Dy) = Dy m > 1 επαναλήψεις υπολογισµού της δεσµευµένης συντεταγµένης (yp ή xp)αντίστοιχα µε συνολικό υπολογιστικό κόστος : N πραγµατικούς πολλαπλασιασµούς, N πραγµατικές προσθέσεις και N στρογγυλοποιήσεις. Αλγόριθµος 2: Digital Differential Analyzer - DDA Ο παρακάτω αλγόριθµος δίνει το ίδιο αποτέλεσµα µειώνοντας το υπολογιστικό κόστος. Χωρίς ϐλάβη της γενικότητας παρουσιάζεται µόνο η εκδοχή του για 0 m 1. Ο αλγόριθµος στηρίζεται στην παρατήρηση ότι στην i + 1-επανάληψη ισχύει ότι : x i+1 = x i + 1 y i+1 = mx i+1 + b = m(x i + 1) + b = y i + m Συνεπώς είναι δυνατός ο αναδροµικός υπολογισµός της τεταγµένης y ως ακολούθως : Dx = x1-x0; Dy = y1-y0; m = Dy/Dx; 18

20 Σχήµα 3.2: Αλγόριθµος 1, m > 1 b = y0-m*x0; x=x0; y=y0; yp = floor(0.5+y) drawpixel(x,yp) for i=x0+1:1:x1 x=i; y=y+m; yp = floor(0.5+y) drawpixel(x,yp) end Αποτέλεσµα του αναδροµικού υπολογισµού είναι η µείωση της πολυπλοκότητας σε : N πραγ- µατικές προσθέσεις και N στρογγυλοποιήσεις. Είναι σηµαντικό το ότι δεν απαιτείται κανένας πολλαπλασιασµός. υστυχώς, το αντίτιµο στην παραπάνω υλοποίηση είναι η συσσώρευση σφάλµατος στρογγυλοποίησης λόγω της αναγκαστικά πεπερασµένης ακρίβειας στην αναπαράσταση του πραγµατικού αριθµού m. Αλγόριθµος 3: Ο αλγόριθµος του Bresenham (1965) Με αναφορά στο Σχήµα 3.3 ο αλγόριθµος του Bresenham παρακολουθεί και ενηµερώνει 19

21 yne=ye+1 ye P NE Q E xi xi+1 Σχήµα 3.3: Αλγόριθµος του Bresenham αναδροµικά την απόσταση του σηµείου Q που αντιστοιχεί στην ιδανική τεταγµένη του ευθύγραµ- µου τµήµατος στη ϑέση x i+1 = x 0 + i από τις δύο δυνατές προσεγγίσεις E και NE. Σε κάθε ϐήµα του αλγορίθµου επιλέγεται ένα από τα δύο υποψήφια σηµεία ανάλογα µε το ποιό ϐρίσκεται πλησιέστερα προς την ιδανικό σηµείο Q. Η σχετική απόφαση λαµβάνεται παρακολουθώντας το πρόσηµο της διαφοράς d i=δ(q, NE) δ(q, E) όπου, δ(q, NE) = y NE y Q = (y i + 1) (m(x i + 1) + b) δ(q, E) = y Q y E = (m(x i + 1) + b) y i οπότε, d i = δ(q, NE) δ(q, E) = 2y i 2mx i 2m 2b + 1. Αν d i 0 επιλέγεται ως επόµενο σηµείο το E, δηλαδή, y i+1 = y i. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα ότι στην επόµενη επανάληψη η µεταβλητή ελέγχου ϑα πάρει την τιµή : d i+1 = 2y i 2m(x i + 1) 2m 2b + 1 = d i 2m. Αντίστοιχα αν d i < 0 επιλέγεται ως επόµενο σηµείο το NE, δηλαδή, y i+1 = y i + 1. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα ότι στην επόµενη επανάληψη η µεταβλητή ελέγχου ϑα πάρει την τιµή : d i+1 = 2(y i + 1) 2m(x i + 1) 2m 2b + 1 = d i 2m + 2. Στις δύο παραπάνω αναδροµές ο όρος 2m είναι ϱητός αριθµός (m = y 1 y 0 x 1 x 0 ). Χωρίς αλλοίωση της συνθήκης ελέγχου, είναι εφικτή η µείωση του υπολογιστικού κόστους µε την υιοθέτηση της µεταβλητής f i=(x1 x 0 )d i οπότε η αναδροµή περιέχει µόνο ακέραιες προσθαφαιρέσεις : f i y f i 0 f i+1 = f i y + x f i < 0 (3.1) όπου x =2(x1 x 0 ) και y =2(y1 y 0 ). Με ϐάση τα παραπάνω ο αλγόριθµος του Bresenham για 0 m 1 έχει ως ακολούθως : 20

22 DeltaX = 2*(x1-x0); DeltaY = 2*(y1-y0); x = x0; y = y0; f = -DeltaY + DeltaX/2; drawpixel(x,y) for i=x0+1:1:x1 x=i; if f<0 y=y+1; f=f + DeltaX; end f = f - DeltaY; drawpixel(x,y) end Η αρχικοποίηση f = -DeltaY + DeltaX/2; προκύπτει αν ϑέσουµε στην (3.1) x i = x 0, y i = y 0 και λάβουµε υπόψη ότι y 0 = mx 0 + b. Το αναµενόµενο υπολογιστικό κόστος είναι N ακέραιες προσθαφαιρέσεις ενώ δεν υπάρχει το πρόβληµα της συσσώρευσης σφάλµατος (που είχε ο Αλγόριθµος 2 ). Με κατάλληλες µετατροπές ο αλγόριθµος του Bresenham καλύπτει και τις περιπτώσεις που το m ϐρίσκεται εκτός του διαστή- µατος (0, 1) Χάραξη κύκλων Στην ενότητα αυτή εξετάζεται η χάραξη κύκλων µε ακέραια ακτίνα, r Z, και κέντρο στο σηµείο (0, 0). Με ευκολία -µια απλή µετατόπιση τών προς χάραξη σηµείων - οι αλγόριθµοι επεκτείνονται σε κύκλους µε αυθαίρετο κέντρο (x c, y c ) Z 2. Είναι ωστόσο αρκετά διαφορετική η αντιµετώπιση της χάραξης όταν είτε οι συντεταγµένες του κέντρου είτε η ακτίνα είναι µή ακέραιες ποσότητες. Κάθε σηµείο (x, y) του παραπάνω κύκλου ικανοποιεί την εξίσωση x 2 + y 2 = r 2 (3.2) ή σε πολική µορφή x(θ) = r cos(θ) y(θ) = r sin(θ), θ [0, 2π). (3.3) 21

23 Σε αντίθεση µε την εξίσωση της ευθείας, οι εξισώσεις (3.2) και (3.3) δεν ορίζουν µία (µονοσήµαντη) συνάρτηση από το x στο y. Τούτο εµποδίζει την άµεση χρήση αλγορίθµων παρόµοιων µε τους Αλγόριθµους 1-3 της προηγούµενης ενότητας. Ωστόσο, η δυσκολία αυτή µπορεί να ξεπεραστεί αν αντί για ολόκληρο τον κύκλο επιχειρηθεί η χάραξη ενός επιµέρους τόξου του. Ευτυχώς ο εντοπισµός των διακριτών σηµείων που προσεγγίζουν ένα κατάλληλο τόξο -ίσο προς ένα όγδοο του κύκλου- ορίζει αυτόµατα τις ϑέσεις των υπολοίπων σηµείων του κύκλου χάρη στις ακόλουθες συµµετρίες : Αν x, y ανήκει στον κύκλο τότε και τα σηµεία (x, y), ( x, y), ( x, y), (y, x), (y, x), ( y, x), ( y, x) ανήκουν επίσης στον ίδιο κύκλο. Με ϐάση την προηγούµενη παρατήρηση εξετάζονται στη συνέχεια αλγόριθµοι χάραξη του τόξου που αντιστοιχεί στο διάστηµα θ [π/4, π/2] σύµφωνα µε την παραµετροποίηση της εξίσωσης (3.3). Στο διάστηµα αυτό η λύση y = r 2 x 2 (3.4) της εξίσωσης ορισµού (3.2) είναι µία µονότονα ϕθίνουσα συνάρτηση του y ως προς x. Αλγόριθµος 1: Η µετατροπή του Αλγορίθµου 1 της Ενότητας είναι εύκολη : rsqr = rˆ2; rcos45 = floor(r*cos(pi/4))+1; for x=0:1:rcos45 y=sqrt(rsqr - xˆ2); yp = floor(0.5+y); drawpixel(x,yp) end Ωστόσο η υπολογιστική πολυπλοκότητα είναι ιδιαίτερα µεγάλη εξαιτίας των O(r cos(π/4)) επαναλήψεων του υπολογισµού της τετραγωνικής ϱίζας και των ισάριθµων υψώσεων του x στο τετράγωνο. Αλγόριθµος 2: υστυχώς, η άµεση µετατροπή του Αλγορίθµου 2 της Ενότητας δεν είναι εφικτή καθώς στην περίπτωση του κύκλου η µεταβολή της τιµής του y µεταξύ δύο διαδοχικών ϑέσεων x και x +1 δεν είναι σταθερή (η (3.4) είναι µή γραµµική). Αλγόριθµος 3: Αλγόριθµος του Bresenham για κύκλους Ο ταχύς αλγόριθµος του Bresenham επιδέχεται µετατροπής ώστε να χρησιµοποιηθεί στη χάραξη κύκλων. Με αναφορά στο Σχήµα 3.4 ο αλγόριθµος του Bresenham παρακολουθεί και ενηµερώνει αναδροµικά την ακτινική απόσταση του σηµείου (x i+1, y i+1 ) που επιλέγεται προς ένταξη στη δι- 22

24 yi E yi-1 SE xi xi+1=xi+1 Σχήµα 3.4: Αλγόριθµος του Bresenham ακριτή προσέγγιση του κύκλου από την καµπύλη του ιδανικού κυκλικού τόξου. Σε κάθε ϐήµα εξετάζονται οι δύο δυνατές προσεγγίσεις : E µε συντεταγµένες (x i + 1, y i ) και SE µε συντεταγµένες (x i + 1, y i 1). Σηµειώνεται ότι αυτές οι δύο εναλλακτικές, η πρώτη εκτός και η δεύτερη εντός του ιδανικού κύκλου, είναι οι µόνες δυνατές αφού η συνάρτηση y = y(x) είναι µονότονα ϕθίνουσα στο εξεταζόµενο τόξο του κύκλου. Σε κάθε ϐήµα του αλγορίθµου επιλέγεται ένα από τα δύο υποψήφια σηµεία ανάλογα µε το ποιό ϐρίσκεται πλησιέστερα προς τον ιδανικό κύκλο, δηλαδή έχει απόσταση από το κέντρο (0, 0) πλησιέστερη προς την ακτίνα r. Η σχετική απόφαση λαµβάνεται παρακολουθώντας το πρόσηµο της διαφοράς d i=δ(e) δ(se) όπου, δ(se) = r 2 (x i + 1, y i 1) 2 = r 2 [(x i + 1) 2 + (y i 1) 2 ] δ(e) = (x i + 1, y i ) 2 r 2 = [(x i + 1) 2 + y 2 i ] r2 (3.5) οπότε, d i = δ(e) δ(se) = 2x 2 i + 2y 2 i + 4x i 2y i 2r (3.6) Αν d i 0 επιλέγεται ως επόµενο σηµείο το E, δηλαδή, y i+1 = y i. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα ότι στην επόµενη επανάληψη η µεταβλητή ελέγχου ϑα πάρει την τιµή : d i+1 = 2(x i + 1) 2 + 2y 2 i + 4(x i + 1) 2y i 2r = d i + 4x i + 6 = d i + 4i + 6. (3.7) Αντίστοιχα αν d i > 0 επιλέγεται ως επόµενο σηµείο το SE, δηλαδή, y i+1 = y i 1. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα ότι στην επόµενη επανάληψη η µεταβλητή ελέγχου ϑα πάρει την τιµή : d i+1 = 2(x i + 1) 2 + 2(y i 1) 2 + 4(x i + 1) 2(y i 1) 2r = d i + 4x i 4y i + 10 = d i + 4i 4y i (3.8) 23

25 Στις δύο παραπάνω αναδροµές οι όροι ενηµέρωσης είναι ακέραιοι οπότε η αναδροµή περιέχει µόνο ακέραιες προσθαφαιρέσεις. Χάραξη άλλων καµπυλών Τροποποιηµένες εκδοχές των αλγορίθµων 1-3 έχουν κατασκευαστεί για άλλα είδη παραµετροποιήσιµων καµπυλών όπως (α) η έλλειψη, η παραβολή και άλλες κωνικές τοµές, (ϐ) πολυωνυµικά περιγραφόµενες καµπύλες. Η χάραξη αυθαίρετων καµπυλών, που δεν επιδέχονται αναλυτική περιγραφή, ανάγεται στην κατά τµήµατα προσέγγισή τους από αναλυτικές καµπύλες ή ευθείες. 24

26 3.2 Πλήρωση Κλειστών Σχηµάτων - Filling (Η Ενοτητα αυτη δεν θα περιληφθει στις σηµειωσεις του ακαδηµαϊκου ετους 2003.) 25

27 Κεφάλαιο 4 ιανύσµατα και Σηµεία Τόσο τα τρισδιάστατα όσο και τα διδιάστατα σχήµατα/αντικείµενα προσδιορίζονται µέσω των ϑέσεων που καταλαµβάνουν τα σηµεία από τα οποία αποτελούνται στον τρισδιάστατο και το διδιάστατο χώρο αντίστοιχα. Αν και οι έννοιες ϑέση και σηµείο ϕαίνεται στην κοινή γλώσσα να έχουν µια αρκετά προφανή σηµασία, ο µαθηµατικός χειρισµός τους απαιτεί µία αυστηρή ϑεµελίωση που εξασφαλίζει την εσωτερική συνέπεια της αντίστοιχης ϑεωρίας και επιτρέπει τον ορισµό πράξεων και τελεστών που αντιστοιχούν στις συνήθεις έννοιες της µετατόπισης, περιστροφής, προβολής κ.λπ. 4.1 ιανυσµατικοί χώροι Βασικό µαθηµατικό εργαλείο που χρησιµοποιείται για την αυστηρή ϑεµελίωση της διδιάστατης και τρισδιάστατής γεωµετρίας είναι η ϑεωρία των διανυσµατικών χώρων. Το σύνολο V αποτελεί διανυσµατικό χώρο και τα στοιχεία του αποκαλούνται διανύσµατα όταν (ι) µεταξύ των οποιονδήποτε δύο στοιχείων του, v 1, v 2, ορίζεται η πράξη της πρόσθεσης (v 1 +v 2 ) και (ιι) µεταξύ οποιουδήποτε στοιχείου του και οποιουδήποτε πραγµατικού αριθµού α R ορίζεται ο ϐαθµωτός πολλαπλασιασµός (αv) και ισχύουν τα ακόλουθα αξιώµατα : 1. Η πρόσθεση είναι κλειστή πράξη : v 1, v 2 V v 1 + v 2 V (4.1) 2. Ο ϐαθµωτός πολλαπλασιασµός δίνει αποτέλεσµα που ανήκει στο διανυσµατικό χώρο : v V, α R αv V (4.2) 3. Υπάρχει ουδέτερο στοιχείο 0 V ως προς την πρόσθεση τέτοιο ώστε : 0 + v = v + 0 = v, v V (4.3) 26

28 4. Υπάρχει ουδέτερο στοιχείο 1 R ως προς το ϐαθµωτό πολλαπλασιασµό τέτοιο ώστε : 1v = v, v V (4.4) 5. Η πρόσθεση είναι αντιµεταθετική : v 1 + v 2 = v 2 + v 1, v 1, v 2 V (4.5) 6. Η πρόσθεση είναι προσεταιριστική : (v 1 + v 2 ) + v 3 = v 1 + (v 2 + v 3 ), v 1, v 2, v 3 V (4.6) 7. Ο ϐαθµωτός πολλαπλασιασµός είναι προσεταιριστικός : (α 1 α 2 )v = α 1 (α 2 v), α 1, α 2 R, v V (4.7) 8. Ο ϐαθµωτός πολλαπλασιασµός επιµερίζει τη διανυσµατική πρόσθεση : α(v 1 + v 2 ) = αv 1 + αv 2, v 1, v 2 V, α R (4.8) 9. Η πρόσθεση µεταξύ ϐαθµωτών (πραγµατικών) αριθµών επιµερίζεται από το ϐαθµωτό πολλαπλασιασµό : (α 1 + α 2 )v = α 1 v + α 2 v, v V, α 1 α 2 R (4.9) Για ευκολία αντί του γινοµένου ( 1)v χρησιµοποιείται το σύµβολο v και ισχύει ότι ( v) + v = ( 1 + 1)v = 0, v V. Ως απόρροια των παραπάνω αξιωµάτων ισχύουν οι ιδιότητες : 1. v + u = v + w u = w. 2. αv = αu, α 0 v = u. 3. αv = ϐv, v 0 α = ϐ. 4. (α ϐ)v = αv ϐv. 5. α(v u) = αv αu. 6. α0 = 0. Στις παραπάνω εκφράσεις τα α, ϐ συµβολίζουν πραγµατικούς αριθµούς και τα v, u διανύσµατα. 27

29 4.1.1 Βάσεις και διάσταση διανυσµατικού χώρου Τα διανύσµατα b 1, b 2,... b n, n Z + αποτελούν µία ϐάση του διανυσµατικού χώρου V αν κάθε διάνυσµα του χώρου µπορεί να γραφεί σαν γραµµικός συνδυασµός τους, δηλαδή v V, c 1, c 2,... c n R τέτοια ώστε n v = c i b i. (4.10) i=1 Το διάνυσµα c = [c 1,..., c n ] R n ονοµάζεται διάνυσµα συντεταγµένων (ή απλώς συντεταγµένες) του v ώς προς τη ϐάση {b i } i=1...n. Αν επιπλέον τα διανύσµατα της ϐάσης {b i } i=1...n είναι µεταξύ τους γραµµικώς ανεξάρτητα, δηλαδή, n α i b i = 0 α i = 0, i = 1... n (4.11) i=1 για οποιαδήποτε α 1, α 2,... α n R, τότε η ϐάση {b i } i=1...n ονοµάζεται γραµµικώς ανεξάρτητη ϐάση και το πλήθος, n, των στοιχείων της αποκαλείται διάσταση του διανυσµατικού χώρου V. Ενας διανυσµατικός χώρος µπορεί να έχει πολλές διαφορετικές (γραµµικώς ανεξάρτητες) ϐάσεις αλλά η διάστασή του είναι ένας συγκεκριµένος µοναδικός αριθµός Συστήµατα συντεταγµένων διανυσµατικού χώρου Μία οποιαδήποτε γραµµικώς ανεξάρτητη ϐάση του διανυσµατικού χώρου V ονοµάζεται σύστηµα συντεταγµένων του διανυσµατικού αυτού χώρου. Για ένα δεδοµένο σύστηµα συντεταγµένων (ϐάση) {b i } i=1...n ενός διανυσµατικού χώρου, V, ορίζεται ένας ισοµορφισµός του V µε το σύνολο R n εάν : 1. Αντιστοιχηθεί κάθε διάνυσµα v του V στο διάνυσµα c R n των συντεταγµένων του ώς προς τη συγκεκριµένη ϐάση. 2. Αντιστοιχηθεί η διανυσµατική πρόσθεση + του V µε την κοινή πρόσθεση πραγµατικών διανυσµάτων µήκους n του R n. 3. Αντιστοιχηθεί ο ϐαθµωτός πολλαπλασιασµός µεταξύ στοιχείων του R και του V µε τον κοινό ϐαθµωτό πολλαπλασιασµό µεταξύ στοιχείων του R και πραγµατικών διανυσµάτων µήκους n του R n Ως αποτέλεσµα του ισοµορφισµού η διανυσµατική πρόσθεση και ο ϐαθµωτός πολλαπλασιασµός είναι δυνατό να διεκπεραιώνονται στο σύνολο R n των συντεταγµένων και στη συνέχεια το αποτέλεσµα να ανάγεται στο διανυσµατικό χώρο V µέσω της σχέσης (4.10). 28

30 4.1.3 ιανυσµατικοί Μετασχηµατισµοί, Γραµµικοί Μετασχηµατισµοί, Μετασχη- µατισµοί Affine Οι συναρτήσεις της µορφής f : V V που απεικονίζουν ένα οποιοδήποτε διάνυσµα v V στο διάνυσµα f (v) V ονοµάζονται διανυσµατικοί µετασχηµατισµοί. Αν επιπλέον, για το διανυσµατικό µετασχηµατισµό L : V V ισχύει ότι : L(α 1 v 1 + α 2 v 2 ) = α 1 L(v 1 ) + α 2 L(v 2 ), α 1, α 2 R, v 1, v 2 V, (4.12) τότε ο µετασχηµατισµός L ονοµάζεται γραµµικός. Επίσης, αν για το διανυσµατικό µετασχηµατισµό L : V V ισχύει ότι : L(v) = L(v) + v c (4.13) όπου το διάνυσµα v c είναι σταθερό (ανεξάρτητο του v) και ο µετασχηµατισµός L είναι γραµµικός, τότε ο L λέγεται διανυσµατικός µετασχηµατισµός affine. Απόρροια της εξ. (4.12) είναι η εξής πολύ ϐασική πρόταση : Πρόταση 4.1. Εστω γραµµικώς ανεξάρτητη ϐάση {b i } i=1...n του n-διάστατου διανυσµατικού χώρου V και c = [c 1,..., c n ] T R n οι συντεταγµένες του τυχαίου διανύσµατος v V. Κάθε γραµµικός διανυσµατικός µετασχηµατισµός L : V V ισοδυναµεί µε πολλαπλασιασµό των συντεταγµένων c του v από τα αριστερά µε τον n n πίνακα L= l 11 l 1n l n1... l nn όπου l ki, k = 1,..., n οι συντεταγµένες του µετασχηµατισµού, L(b i ) του διανύσµατος ϐάσης b i, δηλαδή, c L = Lc (4.14) Απόδειξη : Η εικόνα, L(v) του v ως προς το γραµµικό µετασχηµατισµό L αναπτύσσεται ώς εξής : n L(v) = L( c i b i ) = i=1 n c i L(b i ). (4.15) i=1 Κάθε ένα από τα διανύσµατα L(b k ) V µπορεί να αναπτυχθεί ώς προς την ίδια ϐάση {b i } i=1...n ως : L(b i ) = n l ki b k. (4.16) k=1 29

31 Συνδυάζοντας τις εκφράσεις (4.15) και (4.16) ο µετασχηµατισµός του διανύσµατος v γράφεται : L(v) = = = n n c i ( l ki b k ) i=1 k=1 k=1 n n ( l ki c i )b k i=1 n ckb L k k=1 όπου c1 L. = l 11 l 1n c 1. (4.17) Ο.Ε.. c L n } {{ } c L } l n1... {{ l nn c n } } {{ } L c Αλλαγή συστήµατος συντεταγµένων διανυσµατικού χώρου Οι γραµµικοί διανυσµατικοί µετασχηµατισµοί µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την αλλαγή του συστήµατος συντεταγµένων ενός διανυσµατικού χώρου. Συγκεκριµένα ισχύει η ακόλουθη πρόταση : Πρόταση 4.2. Εστω γραµµικός διανυσµατικός µετασχηµατισµός L : V V και σύστηµα συντεταγµένων (γραµµικώς ανεξάρτητη ϐάση) {b i } i=1...n του V και L ο πίνακας της εξίσωσης (4.1). Αν ο πίνακας L είναι αντιστρέψιµος (δηλ., det L 0) τότε τα διανύσµατα {L(b i )} i=1...n αποτελούν ένα νέο σύστηµα συντεταγµένων του V. Απόδειξη : Αρκεί να δειχθεί ότι τα νέα n διανύσµατα είναι γραµµικώς ανεξάρτητα. Αρχικά, αποδεικνύεται ότι αν L(v) = 0 τότε v = 0. Πράγµατι, αν c και c L οι συντεταγµένες των v και L(v) ως προς τη ϐάση {b i } i=1...n τότε λόγω της Πρότασης 4.1 ισχύει ότι c L = Lc και εφόσον ο πίνακας L είναι αντιστρέψιµος συνεπάγεται ότι c = L 1 c L = 0. Κατά συνέπεια v = 0. Στη συνέχεια οι επόµενες συνεπαγωγές αποδεικνύουν τον ισχυρισµό της πρότασης : n α i L(b i ) = 0 i=1 ( n ) L α i b i i=1 = 0 n α i b i = 0 i=1 α i = 0, i = 1,..., n 30

32 Ο.Ε.. Οι συντεταγµένες ενός οποιουδήποτε διανύσµατος v του V ως προς το νέο σύστηµα συντεταγ- µένων καθορίζονται από την παρακάτω πρόταση. Πρόταση 4.3. Υπό τις προϋποθέσεις της Πρότασης 4.2 και αν c R n οι συντεταγµένες του διανύσ- µατος v V ως προς το σύστηµα συντεταγµένων {b i } i=1...n και d R n οι συντεταγµένες του ίδιου διανύσµατος ως προς το µετασχηµατισµένο σύστηµα {L(b i )} i=1...n ισχύει ότι : Απόδειξη : d = L 1 c. (4.18) Με χρήση της έκφρασης (4.16), το ανάπτυγµα του διανύσµατος v ώς προς τη νέα ϐάση γράφεται ως ακολούθως : v = = = n d i L(b i ) i=1 n d i i=1 k=1 n l ki b k ( n n ) d i l ki b k (4.19) k=1 και επειδή οι συντεταγµένες ως προς µία γραµµικώς ανεξάρτητη ϐάση είναι µοναδικές συνεπάγεται ότι c k = n i=1 d il ki. Ο.Ε.. Στο σηµείο αυτό έχει ενδιαφέρον να αντιπαραβληθούν οι σχέσεις (4.14) και (4.18). i=1 4.2 Χώροι Σηµείων Ενα σύνολο A ονοµάζεται σύνολο σηµείων όταν µεταξύ των στοιχείων του και των στοιχείων ενός διανυσµατικού χώρου V ορίζεται η συνάρτηση : A V A µε ουδέτερο στοιχείο (από δεξιά) το διάνυσµα 0 (p 0 = p, p A). Το σηµείο q = p v (µε p, q A και v V) ονοµάζεται µετατόπιση του p κατά v. Αντίστοιχα το διάνυσµα v ονοµάζεται διάνυσµα µετατόπισης και συµβολίζεται ως v = q p. Το σύνολο A ονοµάζεται χώρος σηµείων µε αρχή o A όταν για κάθε σηµείο του, p, υπάρχει v V τέτοιο ώστε p = o v. Συνεπώς ο χώρος σηµείων A περιγράφεται πλήρως από το διατεταγµένο εύγος (o, V) και για συντοµογραφία µπορεί να χρησιµοποιείται ο συµβολισµός A = (o, V). Ο χώρος σηµείων A µένει αναλλοίωτος αν αντί της αρχής o ορισθεί ως αρχή το σηµείο ó = o v 0 και αντί του διανυσµατικού χώρου V χρησιµοποιηθεί ο διανυσµατικός χώρος V = V v 0={v v 0, v V}. Ισχύει δηλαδή A = (o, V) (o v 0, V v 0 ). (4.20) 31

33 4.2.1 Συστήµατα συντεταγµένων χώρου σηµείων Μία οποιαδήποτε γραµµικώς ανεξάρτητη ϐάση του διανυσµατικού χώρου V µαζί µε την αρχή o A ονοµάζεται σύστηµα συντεταγµένων του χώρου σηµείων A = (o, V). Για ένα δεδοµένο σύστηµα συντεταγµένων (ϐάση) {b i } i=1...n του διανυσµατικού χώρου, V, και µία συγκεκριµένη αρχή o του χώρου σηµείων A, ορίζεται ένας ισοµορφισµός του A = (o, V) µε το σύνολο R n αν χρησιµοποιηθούν οι συµβάσεις για τον αντίστοιχο ισοµορφισµό των διανυσµατικών χώρων (ϐλ. Ενότητα 4.1.2). Υπό αυτές τις συνθήκες κάθε σηµείο p = o v του A αντιστοιχίζεται στις συντεταγµένες c του διανύσµατος v ως προς την προαναφερθείσα συγκεκριµένη ϐάση Μετασχηµατισµοί και Οµογενείς Συντεταγµένες Σηµείου Οι συναρτήσεις της µορφής f : A A που απεικονίζουν ένα οποιοδήποτε σηµείο p του χώρου σηµείων A = (o, V) στο σηµείο f (p) A ονοµάζονται µετασχηµατισµοί σηµείου. Αν επιπλέον, κάθε σηµείο p = o v, v V αντιστοιχίζεται στο L(p) = o L(v) και ο L είναι µετασχηµατισµός affine του διανυσµατικού χώρου V, τότε ο µετασχηµατισµός σηµείου L ονοµάζεται σηµειακός µετασχηµατισµός affine. Είναι εύκολο µε ϐάση τον παραπάνω ορισµό να αποδειχθεί ότι για δύο σηµεία p και q του A ισχύει ότι : L(p) L(q) = L(p q). (4.21) Η εφαρµογή οποιουδήποτε σηµειακού µετασχηµατισµού affine έχει σαν αποτέλεσµα την αλλαγή των συντεταγµένων των σηµείων κατά ένα τρόπο που υπολογίζεται µε χρήση της Πρότασης 4.1. Συγκεκριµένα έστω c p, c q R n οι συντεταγµένες των σηµείων p = o v p και q = o v q αντίστοιχα του n διάστατου χώρου σηµείων A. Αν το σηµείο q = L(p) = o L(v p ) τότε v q = L(v p ) = L(v p ) + v c. Συνεπώς χάρη στην Πρόταση 4.1, c q = Lc p + c (4.22) όπου c είναι οι συντεταγµένες τους σταθερού διανύσµατος v c. Η παραπάνω εξίσωση µετασχηµατισµού των συντεταγµένων µπορεί εναλλακτικά να γραφεί ως, c qh = L h c ph (4.23) όπου τα µήκους n + 1 διανύσµατα, c ph= c p 1, cqh = c q 1 (4.24) 32

34 αποτελούν τις λεγόµενες οµογενείς συντεταγµένες των σηµείων p και q και L h = L c 0 1 n 1 (4.25) Η χρήση των οµογενών συντεταγµένων επιτρέπει την υλοποίηση οποιουδήποτε σηµειακού µετασχηµατισµού affine µέσω ενός πολλαπλασιασµού πίνακα επί το διάνυσµα των οµογενών συντεταγµένων. Αν ο γραµµικός διανυσµατικός µετασχηµατισµός L είναι αντιστρέψιµος, και κατά συνέπεια ο αντίστοιχος πίνακας L αντιστρέφεται, τότε και ο L h αντιστρέφεται. Συγκεκριµένα, µπορεί εύκολα να επαληθευτεί ότι : L 1 h = L 1 L 1 c 0 1 n 1. (4.26) Αλλαγή συστήµατος συντεταγµένων χώρου σηµείων Τα σηµεία του χώρου σηµείων A µπορούν να περιγραφούν ώς προς εναλλακτικά (άπειρα στο πλήθος) συστήµατα συντεταγµένων τα οποία µπορεί να διαφέρουν : 1. Είτε ως προς την ϑεωρούµενη αρχή (ϐλ. εξίσωση (4.20)). 2. Είτε ως προς τη ϑεωρούµενη ϐάση του διανυσµατικού χώρου V. Στην περίπτωση αυτή οι συντεταγµένες τροποποιούνται όπως περιγράφεται στην εξίσωση (4.18). 3. Είτε ταυτόχρονα ως προς τα δύο παραπάνω. Αναλυτικότερα, ισχύει η ακόλουθη πρόταση. Πρόταση 4.4. Εστω χώρος σηµείων A = (o, V) και γραµµικός διανυσµατικός µετασχηµατισµός L : V V. Υπό τις προϋποθέσεις της Πρότασης 4.2 σχετικά µε την αντιστρεψιµότητα του L και αν 1. c R n οι συντεταγµένες του σηµείου p A ως προς το σύστηµα συντεταγµένων {b i } i=1...n µε αρχή το σηµείο o A, 2. ć R n οι συντεταγµένες του ίδιου σηµείου ως προς το µετασχηµατισµένο σύστηµα {L(b i )} i=1...n µε αρχή ó = o v 0, v 0 V, 3. c 0 οι συντεταγµένες του διανύσµατος µετατόπισης v 0 ως προς τη ϐάση {b i } i=1...n και 4. ć 0 οι συντεταγµένες του διανύσµατος µετατόπισης v 0 ως προς τη µετασχηµατισµένη ϐάση {L(b i )} i=1...n, 33

35 ισχύει ότι : ć = L 1 (c c 0 ) = L 1 c ć 0 (4.27) Απόδειξη : Το τυχαίο σηµείο p = o v του A έχει συντεταγµένες c R n που ταυτίζονται µε τις συντεταγµένες του v ως προς τη ϐάση {b i } i=1...n. Ως προς τη νέα αρχή ó = o v 0 το ίδιο σηµείο γράφεται σύµφωνα µε την εξίσωση (4.20) ως p = ó (v v 0 ). Συνεπώς οι συντεταγµένες του ως προς την αρχική ϐάση (αλλά ως προς τη µετατοπισµένη αρχή) ταυτίζονται µε τις συντεταγµένες του διανύσµατος v v 0 V και είναι c c 0. Άρα σύµφωνα µε την Πρόταση 4.3 (εξίσωση (4.18)) οι συντεταγµένες του ως προς τη µετασχηµατισµένη κατά L ϐάση είναι ć = L 1 (c c 0 ). Η δεύτερη ισότητα στην εξίσωση (4.27) προκύπτει χρησιµοποιώντας εκ νέου την εξίσωση (4.18) στις συντεταγµένες c 0 του v 0. Ο.Ε.. Η σχέση (4.27) απλουστεύεται αν γραφεί ως προς της οµογενείς συντεταγµένες, ć h ć, ch c, 1 1 υπό τη µορφή, ć h = L 1 L 1 c n 1 c h. (4.28) Είναι ενδιαφέρουσα η σύγκριση του (n + 1) (n + 1) πίνακα του παραπάνω µετασχηµατισµού µε τον αντίστροφο του πίνακα ενός σηµειακού µετασχηµατισµού affine της εξίσωσης (4.26). 4.3 Οι Γεωµετρικοί διανυσµατικοί χώροι R n Οι παραπάνω ορισµοί και ιδιότητες ισχύουν σε µία ευρύτατη κατηγορία συνόλων που ικανοποιούν τα αξιώµατα των διανυσµατικών χώρων και των χώρων σηµείων όπως για παράδειγµα σύνολα συναρτήσεων µίας µεταβλητής, σήµατα, ακολουθίες κ.λπ. Στην παρούσα ενότητα εξειδικεύονται οι έννοιες του διανυσµατικού χώρου και του χώρου σηµείων στα σύνολα διανυσµάτων/σηµείων που σχετίζονται µε τη γεωµετρία. Τα σύνολα αυτά αποτελούνται από πραγµατικά διανύσµατα µήκους n. Ειδικότερο ϐέβαια ενδιαφέρον δίνεται στις περιπτώσεις διανυσµάτων του επιπέδου (n = 2) και του τρισδιάστατου χώρου (n = 3). 34

36 4.4 Ο χώρος των τριών διαστάσεων Ο γεωµετρικός χώρος των τριών διαστάσεων αντιστοιχεί στο χώρο των σηµείων του ϕυσικού κόσµου. Ακριβέστερα, τα σηµεία του ϕυσικού κόσµου αποτελούν στοιχεία ενός συνόλου που έχει τις ιδιότητες ενός χώρου σηµείων διάστασης n = 3. Στο, σχεδόν ϕιλοσοφικό ερώτηµα, ποιά είναι η αρχή (o) και ποιά η ϐάση ({b i } i=1...3 ) αυτού του χώρου η απάντηση δεν είναι µονοσήµαντη 1. Η ϕυσική επιστήµη και τα µαθηµατικά απαντούν ότι ο κάθε παρατηρητής µπορεί να ορίσει ένα ϐασικό αυθαίρετο σύστηµα συντεταγµένων και να χρησιµοποιεί πολλά άλλα αρκεί να ϑυµάται πως αυτά σχετίζονται µε το αρχικό. Η επιστήµη της γραφικής µε υπολογιστές δεν ασχολείται µε τον ϕυσικό κόσµο αλλά µε προσοµοιώσεις του. Τα τρισδιάστατα µοντέλα, οι πηγές ϕωτός, η κίνηση κ.λπ. επιβιώνουν µέσα σε έναν εικονικό κόσµο. Και σε αυτόν τον κόσµο, όµως, η αρχή του παρατηρητή ισχύει : Μέσα σε κάθε εικονικό κόσµο ο παρατηρητής - δηµιουργός ή/και χρήστης - του ορίζει ένα αυθαίρετο αλλά ϐασικό σύστηµα συντεταγµένων και χρησιµοποιεί πολλά άλλα (δευτερεύοντα) γνωρίζοντας πάντα τις αντιστοιχήσεις τους µε το ϐασικό. Το εν λόγω κύριο σύστηµα συντεταγµένων ονοµάζεται σύστηµα συντεταγµένων του κόσµου (world coordinate system - WCS). εδοµένου του WCS η εφαρµογή γραφικών - υπό τις εντολές του παρατηρητή - επιτελεί σειρές λειτουργιών που κατά ϐάση κατηγοριοποιούνται σε : 1. Κινήσεις αντικειµένων (µετατοπίσεις, περιστροφές, αλλαγές κλίµακας) 2. Αλλαγές συστήµατος συντεταγµένων από και πρός το WCS. Οπως : (α ) Από το ιδιωτικό σύστηµα συντεταγµένων ενός µοντέλου στο WCS. (ϐ ) Από το WCS στο σύστηµα συντεταγµένων µίας εικονικής κάµερας. 3. Προβολές του τρισδιάστατου κόσµου στις διδιάστατες συντεταγµένες της εικόνας που σχη- µατίζεται στην έξοδο του συστήµατος γραφικών. Στη συνέχεια αναλύονται τα δύο πρώτα είδη µετασχηµατισµού (κινήσεις και αλλαγές συστήµατος συντεταγµένων) ενώ οι µετασχηµατισµοί προβολής εξετάζονται αµέσως µετά την παρουσίαση του χώρου των δύο διαστάσεων που ακολουθεί. 1 Υπενθυµίζεται πάντως ότι παρόµοια ερωτήµατα οδήγησαν στην πυρά της Ιεράς Εξέτασης αρκετούς στοχαστές σε παρελθόντες αιώνες. 35

ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ)

ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ) ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : ΝΤΙΝΤΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (MSC) Καθηγητής Εφαρμογών ΚΑΡΔΙΤΣΑ 2013 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΩΤΟΑΠΟΔΟΣΗ: ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΟΛΩΝ ΕΚΕΙΝΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1 Εικόνα Εισαγωγή Ψηφιακή αναπαράσταση Κωδικοποίηση των χρωμάτων Συσκευές εισόδου και εξόδου Βάθος χρώματος και ανάλυση Συμβολική αναπαράσταση Μετάδοση εικόνας Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1. Μιγαδικοί αριθμοί. ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1

Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1. Μιγαδικοί αριθμοί. ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1 ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1 Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1 Μιγαδικοί αριθμοί Τι είναι και πώς τους αναπαριστούμε Οι μιγαδικοί αριθμοί είναι μια επέκταση του συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΕΥΘΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΥ -ΈΛΛΕΙΨΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΕΥΘΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΥ -ΈΛΛΕΙΨΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ : ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΕΥΘΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΥ -ΈΛΛΕΙΨΗΣ Μια εικόνα μπορεί να περιγραφεί με πολλούς τρόπους. Αν υποθέσουμε ότι έχουμε μια προβολή ψηφιδοπλέγματος, μια εικόνα καθορίζεται πλήρως από το σύνολο των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά 1. Τελεστές και πίνακες. 1. Τελεστές και πίνακες Γενικά. Τι είναι συνάρτηση? Απεικόνιση ενός αριθμού σε έναν άλλο.

ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά 1. Τελεστές και πίνακες. 1. Τελεστές και πίνακες Γενικά. Τι είναι συνάρτηση? Απεικόνιση ενός αριθμού σε έναν άλλο. ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά 1 Τελεστές και πίνακες 1. Τελεστές και πίνακες Γενικά Τι είναι συνάρτηση? Απεικόνιση ενός αριθμού σε έναν άλλο. Ανάλογα, τελεστής είναι η απεικόνιση ενός διανύσματος σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Διανυσματικοί Χώροι

Κεφάλαιο 4 Διανυσματικοί Χώροι Κεφάλαιο Διανυσματικοί Χώροι Διανυσματικοί χώροι - Βασικοί ορισμοί και ιδιότητες Θεωρούμε τρία διαφορετικά σύνολα: Διανυσματικοί Χώροι α) Το σύνολο διανυσμάτων (πινάκων με μία στήλη) με στοιχεία το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας ιδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Βασικά στοιχεία εικονοστοιχείου (pixel) Φυσική λειτουργία όρασης Χηµική και ψηφιακή σύλληψη (Κλασσικές και ψηφιακές φωτογραφικές µηχανές)

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση

Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση 5 η Παρουσίαση : Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας Διδάσκων: Γιάννης Ντόκας Σύνθεση Χρωμάτων Αφαιρετική Παραγωγή Χρώματος Χρωματικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γραφικά. Μοντέλο (Πληροφορίες για Περιεχόµενο εικόνας. Επεξεργασία Εικόνων. Εικόνα. Τεχνητή Όραση 1.1. Εργα: : 2000+1 & ΣΚΕΠΣΙΣ (ΕΠΕΑΚ

Εισαγωγή. Γραφικά. Μοντέλο (Πληροφορίες για Περιεχόµενο εικόνας. Επεξεργασία Εικόνων. Εικόνα. Τεχνητή Όραση 1.1. Εργα: : 2000+1 & ΣΚΕΠΣΙΣ (ΕΠΕΑΚ Εισαγωγή Μιάεικόνααξίζει1000 λέξεις : Ανθρώπινοοπτικόκανάλι: 30-40 Μbits/s (=64-85 M λέξεις /min µε 4 γράµµατα/λέξη, 7bits/γράµµα). Γραπτό κείµενο: 600-1200 λέξεις/min. 100.000 αποδοτικότερη επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος;

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος; ΙΝΥΣΜΤ ΘΕΩΡΙ ΘΕΜΤ ΘΕΩΡΙΣ Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; AB A (αρχή) B (πέρας) Στη Γεωµετρία το διάνυσµα ορίζεται ως ένα προσανατολισµένο ευθύγραµµο τµήµα, δηλαδή ως ένα ευθύγραµµο τµήµα του οποίου τα άκρα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα Κεφάλαιο 7. 7.1 ομές εδομένων για Γραφικά Υπολογιστών. Οι δομές δεδομένων αποτελούν αντικείμενο της επιστήμης υπολογιστών. Κατά συνέπεια πρέπει να γνωρίζουμε πώς οργανώνονται τα γεωμετρικά δεδομένα, προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4 x2 - x1. x = x2 x1 . . 1

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4  x2 - x1. x = x2 x1 . . 1 1 1 o Κεφάλαιο: Ευθύγραµµη Κίνηση Πώς θα µπορούσε να περιγραφεί η κίνηση ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου; Πόσο γρήγορα κινείται η µπάλα που κλώτσησε ένας ποδοσφαιριστής; Απαντήσεις σε τέτοια ερωτήµατα δίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ

ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ Θα ξεκινήσουµε την παρουσίαση των γραµµικών συστηµάτων µε ένα απλό παράδειγµα από τη Γεωµετρία, το οποίο ϑα µας ϐοηθήσει στην κατανόηση των συστηµάτων αυτών και των συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Γραφικά µε Η/Υ. Τεχνολογίες Γραφικών & Στοιχεία µαθηµατικών

Γραφικά µε Η/Υ. Τεχνολογίες Γραφικών & Στοιχεία µαθηµατικών Γραφικά µε Η/Υ Τεχνολογίες Γραφικών & Στοιχεία µαθηµατικών Τεχνολογίες Γραφικών 2/ 4 Τεχνολογία παραγωγής συνθετικής εικόνας (Πλεγµατική οθόνη) Πλεγµατική οθόνη (Raster): δισδιάστατο πλέγµα απόpixels Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

9. Τοπογραφική σχεδίαση

9. Τοπογραφική σχεδίαση 9. Τοπογραφική σχεδίαση 9.1 Εισαγωγή Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τις παραμέτρους, μεθόδους και τεχνικές της τοπογραφικής σχεδίασης. Η προσέγγιση του κεφαλαίου γίνεται τόσο για την περίπτωση της συμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ.

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Ν. Ε. Ηλιού Επίκουρος Καθηγητής Τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Γ.. Καλιαµπέτσος Επιστηµονικός

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ και ΔΟΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ 2.1 Να δοθεί ο ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη

Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη ΒΕΣ 6 Προσαρµοστικά Συστήµατα στις Τηλεπικοινωνίες Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη 7 Nicolas sapatsoulis Βιβλιογραφία Ενότητας Benvenuto []: Κεφάλαιo Wirow

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις)

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) 6 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) Η εξίσωση αx βy γ Στο Γυμνάσιο διαπιστώσαμε με την βοήθεια παραδειγμάτων ότι η εξίσωση αx βy γ, με α 0 ή β 0, που λέγεται γραμμική εξίσωση,

Διαβάστε περισσότερα

1.5 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΩΝ

1.5 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο : ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ.. ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Αν είναι δυο μη μηδενικά διανύσματα τότε ονομάζουμε εσωτερικό γινόμενο των και τον αριθμό : όπου φ είναι η γωνία των

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ)

ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ) ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : ΝΤΙΝΤΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (MSC) Καθηγητής Εφαρμογών ΚΑΡΔΙΤΣΑ 2010 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΩΤΟΑΠΟΔΟΣΗ: ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΟΛΩΝ ΕΚΕΙΝΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Πολυμέσα. Εφ. Πληροφορικής Κεφ. 11 Καραμαούνας Π. 1

Κεφάλαιο 11 Πολυμέσα. Εφ. Πληροφορικής Κεφ. 11 Καραμαούνας Π. 1 Κεφάλαιο 11 Πολυμέσα Εφ. Πληροφορικής Κεφ. 11 Καραμαούνας Π. 1 Εφαρμογές πολυμέσων: πολλές μορφές πληροφορίας, αποθηκευμένες σε ψηφιακή μορφή, με δυνατότητα αλληλεπίδρασης κατά την παρουσίασή τους 11.1

Διαβάστε περισσότερα

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν;

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; TFT TV Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; Η ετυμολογία του όρου TFT (Thin Film Transistor ή τρανζίστορ λεπτού φιλμ) μας παραπέμπει στο δομικό στοιχείο ελέγχου της οθόνης, που είναι το τρανζίστορ. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΩΜΑΤΩΝ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΩΜΑΤΩΝ Συμπλήρωση κενών 1. Η Λαμπρότητα (Brightness) είναι Υποκειμενικός παράγοντας. 2. Το χρώμα ενός αντικειμένου εξαρτάται από το ίδιο και την φωτεινή πηγή. 3. Το Μάτι είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Καµπύλες Bézier και Geogebra

Καµπύλες Bézier και Geogebra Καµπύλες Bézier και Geogebra Κόλλιας Σταύρος Ένα από τα προβλήµατα στη σχεδίαση δυσδιάστατων εικόνων στα προγράµµατα γραφικών των υπολογιστών είναι η δηµιουργία οµαλών καµπυλών. Η λύση στο πρόβληµα αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γιώργος Πρέσβης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο : ΕΞΙΣΩΣΗ ΕΥΘΕΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Φροντιστήρια Φροντιστήρια ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 1η Κατηγορία : Εξίσωση Γραμμής 1.1 Να εξετάσετε

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Βίντεο. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 06-1

Βίντεο. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 06-1 Βίντεο Εισαγωγή Χαρακτηριστικά του βίντεο Απόσταση θέασης Μετάδοση τηλεοπτικού σήματος Συμβατικά τηλεοπτικά συστήματα Ψηφιακό βίντεο Εναλλακτικά μορφότυπα Τηλεόραση υψηλής ευκρίνειας Κινούμενες εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Digital Image Processing

Digital Image Processing Digital Image Processing Intensity Transformations Πέτρος Καρβέλης pkarvelis@gmail.com Images taken from: R. Gonzalez and R. Woods. Digital Image Processing, Prentice Hall, 2008. Image Enhancement: είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Μη Αριθμητικών Δεδομένων

Αναπαράσταση Μη Αριθμητικών Δεδομένων Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Αναπαράσταση Μη Αριθμητικών Δεδομένων (κείμενο, ήχος και εικόνα στον υπολογιστή) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/

Διαβάστε περισσότερα

1.3 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ

1.3 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο : ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Ορισμός : αν λ πραγματικός αριθμός με 0 και μη μηδενικό διάνυσμα τότε σαν γινόμενο του λ με το ορίζουμε ένα διάνυσμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παρακάτω σύνολα θα τα θεωρήσουμε γενικά γνωστά, αν και θα δούμε πολλές από τις ιδιότητές τους: N Z Q R C

Τα παρακάτω σύνολα θα τα θεωρήσουμε γενικά γνωστά, αν και θα δούμε πολλές από τις ιδιότητές τους: N Z Q R C Κεφάλαιο 1 Εισαγωγικές έννοιες Στο κεφάλαιο αυτό θα αναφερθούμε σε ορισμένες έννοιες, οι οποίες ίσως δεν έχουν άμεση σχέση με τους διανυσματικούς χώρους, όμως θα χρησιμοποιηθούν αρκετά κατά τη μελέτη τόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. Άρτια και περιττή συνάρτηση. Παράδειγµα: Η f ( x) Παράδειγµα: Η. x R και. Αλγεβρα Β Λυκείου Πετσιάς Φ.- Κάτσιος.

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. Άρτια και περιττή συνάρτηση. Παράδειγµα: Η f ( x) Παράδειγµα: Η. x R και. Αλγεβρα Β Λυκείου Πετσιάς Φ.- Κάτσιος. ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ Πριν περιγράψουµε πως µπορούµε να µελετήσουµε µια συνάρτηση είναι αναγκαίο να δώσουµε µερικούς ορισµούς. Άρτια και περιττή συνάρτηση Ορισµός : Μια συνάρτηση fµε πεδίο ορισµού Α λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

[2] Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Τύποι δεδομένων. Μπιτ. επικοινωνία εφαρμογές λειτουργικό σύστημα προγράμματα υλικό

[2] Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Τύποι δεδομένων. Μπιτ. επικοινωνία εφαρμογές λειτουργικό σύστημα προγράμματα υλικό Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα 1 ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ επικοινωνία εφαρμογές λειτουργικό σύστημα προγράμματα υλικό δεδομένα Αναπαράσταση δεδομένων 2 Τύποι δεδομένων Τα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το Geogebra Μωυσιάδης Πολυχρόνης Δόρτσιος Κώστας

Οδηγίες για το Geogebra Μωυσιάδης Πολυχρόνης Δόρτσιος Κώστας Οδηγίες για το Geogebra Μωυσιάδης Πολυχρόνης Δόρτσιος Κώστας Η πρώτη οθόνη μετά την εκτέλεση του προγράμματος διαφέρει κάπως από τα προηγούμενα λογισμικά, αν και έχει αρκετά κοινά στοιχεία. Αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γιώργος Πρέσβης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : ΚΩΝΙΚΕΣ ΤΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Φροντιστήρια Φροντιστήρια ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ η Κατηγορία : Ο Κύκλος και τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας

Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας Τι είναι η ψηφιακή εικόνα 1/67 Το μοντέλο της εικόνας ΜίαεικόναπαριστάνεταιαπόέναπίνακαU που κάθε στοιχείο του u(i,j) ονομάζεται εικονοστοιχείο pixel (picture element). Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

e-mail@p-theodoropoulos.gr

e-mail@p-theodoropoulos.gr Ασκήσεις Μαθηµατικών Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Μαθηµατικών e-mail@p-theodoropoulos.gr Στην εργασία αυτή ξεχωρίζουµε και µελετάµε µερικές περιπτώσεις ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα Προγράµµατα υναµικής Γεωµετρίας και η Χρήση τους στη ιδασκαλία της Άλγεβρας και της Ανάλυσης στη Μέση Εκπαίδευση

Τα Προγράµµατα υναµικής Γεωµετρίας και η Χρήση τους στη ιδασκαλία της Άλγεβρας και της Ανάλυσης στη Μέση Εκπαίδευση Τα Προγράµµατα υναµικής Γεωµετρίας και η Χρήση τους στη ιδασκαλία της Άλγεβρας και της Ανάλυσης στη Μέση Εκπαίδευση Αριστοτέλης Μακρίδης Μαθηµατικός, Επιµορφωτής των Τ.Π.Ε Αποσπασµένος στην ενδοσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Eukaryotic cells Microscope Cancer Μικροσκόπια Microscopes Ποια είδη υπάρχουν (και γιατί) Πώς λειτουργούν (βασικές αρχές) Πώς και ποια μικροσκόπια μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΠΙΣΘΙΑΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ. Βασίλης Δριμούρας

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΠΙΣΘΙΑΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ. Βασίλης Δριμούρας ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΠΙΣΘΙΑΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ. Βασίλης Δριμούρας Βήμα 1 ο -Υπολογισμός διάστασης οθόνης, γωνίας και απόστασης θέασης. Κάντε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο T3. Ηχητικά κύµατα

Κεφάλαιο T3. Ηχητικά κύµατα Κεφάλαιο T3 Ηχητικά κύµατα Εισαγωγή στα ηχητικά κύµατα Τα κύµατα µπορούν να διαδίδονται σε µέσα τριών διαστάσεων. Τα ηχητικά κύµατα είναι διαµήκη κύµατα. Διαδίδονται σε οποιοδήποτε υλικό. Είναι µηχανικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR. Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων. Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής:

ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR. Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων. Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής: ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής: p( ) = a + a + a + a + + a, όπου οι συντελεστές α i θα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Δυσδιάστατη κινηματική ανάλυση. Τσιόκανος Αθανάσιος, Επ. Καθηγητής Βιοκινητικής

Δυσδιάστατη κινηματική ανάλυση. Τσιόκανος Αθανάσιος, Επ. Καθηγητής Βιοκινητικής Δυσδιάστατη κινηματική ανάλυση Τσιόκανος Αθανάσιος, Επ. Καθηγητής Βιοκινητικής Θέματα προς ανάλυση Αντικείμενο της κινηματικής ανάλυσης Καταγραφή της κίνησης Ψηφιοποίηση Υπολογισμός δεδομένων Η δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα!

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΣΗΜΕΛΛΗΣ Μαθήματα Οπτικής 3. Πόλωση Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! Αυτό που βλέπουμε με τα μάτια μας ή ανιχνεύουμε με αισθητήρες είναι το αποτέλεσμα που προκύπτει όταν φως με συγκεκριμένο χρώμα -είδος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας ιδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Αρχές συµπίεσης δεδοµένων Ήδη συµπίεσης Συµπίεση εικόνων Αλγόριθµος JPEG Γιατί χρειαζόµαστε συµπίεση; Τα σηµερινά αποθηκευτικά µέσα αδυνατούν

Διαβάστε περισσότερα

Γραφικά Υπολογιστών: Θέαση στις 3D

Γραφικά Υπολογιστών: Θέαση στις 3D 1 ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Πληροφορικής Γραφικά Υπολογιστών: Θέαση στις 3D Πασχάλης Ράπτης http://aetos.it.teithe.gr/~praptis praptis@it.teithe.gr 2 Περιεχόμενα Σήμερα θα δούμε τα παρακάτω θέματα: Μετασχηματισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού

Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού Σελίδα 1 από Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού Στο κεφάλαιο αυτό θα ασχοληθούµε µε τα βασικά θεωρήµατα του διαφορικού λογισµού καθώς και µε προβλήµατα που µπορούν να επιλυθούν χρησιµοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss Κεφάλαιο Η2 Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ένας εναλλακτικός τρόπος υπολογισµού του ηλεκτρικού πεδίου. Ο νόµος του Gauss βασίζεται στο γεγονός ότι η ηλεκτρική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΗ Η ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΟΛΗ Η ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΛΗ Η ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ : ΣΩΣΤΟ ΛΑΘΟΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΠΑΥΛΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΠΑΥΛΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ : ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΚΑΡΕΚΛΙΔΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΚΑΡΕΚΛΙΔΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΚΑΡΕΚΛΙΔΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΚΑΡΕΚΛΙΔΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ τη ΘΕΩΡΙΑ με τις απαραίτητες διευκρινήσεις ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Κεφάλαιο 3

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Κεφάλαιο 3 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Κεφάλαιο 3 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Μονάδα επεξεργασίας δεδομένων Μονάδα ελέγχου Μονάδα επεξεργασίας δεδομένων Δομή Αριθμητικής Λογικής Μονάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν.

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν. ΑΛΓΕΒΡΑ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Τι είναι αριθμητική παράσταση; Με ποια σειρά εκτελούμε τις πράξεις σε μια αριθμητική παράσταση ώστε να βρούμε την τιμή της; Αριθμητική παράσταση λέγεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 3.1 Τυχαίοι αριθμοί Στην προσομοίωση διακριτών γεγονότων γίνεται χρήση ακολουθίας τυχαίων αριθμών στις περιπτώσεις που απαιτείται η δημιουργία στοχαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια

Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Κωνσταντίνος Παπασταματίου Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Συνοπτική Θεωρία Μεθοδολογίες Λυμένα Παραδείγματα Επιμέλεια: Μαθηματικός Φροντιστήριο Μ.Ε. «ΑΙΧΜΗ» Κ. Καρτάλη 8 (με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 Η Θεωρία Πιθανοτήτων είναι ένας σχετικά νέος κλάδος των Μαθηματικών, ο οποίος παρουσιάζει πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στοιχεία. Επειδή η ιδιαιτερότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΟΡΑΣΗ. Όταν ένα ρομπότ κινείται σε άγνωστο χώρο ή σε χώρο που μπορεί να αλλάξει η διάταξή του τότε εμφανίζεται η ανάγκη της όρασης μηχανής.

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΟΡΑΣΗ. Όταν ένα ρομπότ κινείται σε άγνωστο χώρο ή σε χώρο που μπορεί να αλλάξει η διάταξή του τότε εμφανίζεται η ανάγκη της όρασης μηχανής. ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΟΡΑΣΗ Όταν ένα ρομπότ κινείται σε άγνωστο χώρο ή σε χώρο που μπορεί να αλλάξει η διάταξή του τότε εμφανίζεται η ανάγκη της όρασης μηχανής. Αισθητήρες που χρησιμοποιούνται για να αντιλαμβάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Β2.6 Άλλες Περιφερειακές Συσκευές και Κάρτες Επέκτασης

Β2.6 Άλλες Περιφερειακές Συσκευές και Κάρτες Επέκτασης Β2.6 Άλλες Περιφερειακές Συσκευές και Κάρτες Επέκτασης Τι θα μάθουμε σήμερα: Να αναγνωρίζουμε και να ονομάζουμε άλλες περιφερειακές συσκευές και κάρτες επέκτασης Να εντοπίζουμε τα κύρια χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Τι συσχετίζεται με τον ήχο

Τι συσχετίζεται με τον ήχο ΗΧΟΣ Τι συσχετίζεται με τον ήχο Υλικό Κάρτα ήχου Προενυσχιτής Equalizer Ενισχυτής Ηχεία Χώρος Ανθρώπινη ακοή Ψυχοακουστικά φαινόμενα Ηχητική πληροφορία Σημείο αναφοράς 20 μpa Εύρος συχνοτήτων Δειγματοληψία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΔ 200: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΙΙ. Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Χειμερινό Εξάμηνο Διδάσκων Καθ.: Νίκος Τσαπατσούλης

ΕΣΔ 200: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΙΙ. Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Χειμερινό Εξάμηνο Διδάσκων Καθ.: Νίκος Τσαπατσούλης ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ & ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΕΣΔ 200: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΙΙ Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Χειμερινό Εξάμηνο Διδάσκων Καθ.: Νίκος Τσαπατσούλης ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις

Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΙΣ ΘΕΩΡΙΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΗ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΜΕΡΟΣ Α -- ΑΛΓΕΒΡΑ Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις Α. 1 1 1. Τι ονομάζεται Αριθμητική και τι Αλγεβρική παράσταση; Ονομάζεται Αριθμητική παράσταση μια παράσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ιαχείριση διδακτέας - εξεταστέας ύλης των Μαθηµατικών Γ τάξης Ηµερήσιου και τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου, για το σχολικό έτος 2010 2011.

ΘΕΜΑ: ιαχείριση διδακτέας - εξεταστέας ύλης των Μαθηµατικών Γ τάξης Ηµερήσιου και τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου, για το σχολικό έτος 2010 2011. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ /ΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί µέχρι... Βαθµός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Κ ε φ α λ ά ( ) ( ) ηµθ + = ( )

Κ ε φ α λ ά ( ) ( ) ηµθ + = ( ) ΑΣΚΗΣΗ ίνονται οι µιγαδικοί αριθµοί z + 0i για τους οποίους ισχύει: z 4 =. z i. Να δείξετε ότι z =. ii. Αν επιπλέον ισχύει Re( z) Im( z) iii. = να υπολογίσετε τους παραπάνω µιγαδικούς αριθµούς. Για τους

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ. Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού. Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD

Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ. Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού. Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Αριθμητικά συστήματα Υπάρχουν 10 τύποι ανθρώπων: Αυτοί

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Από την Θεωρία Θνησιµότητας Συνάρτηση Επιβίωσης : Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Η s() δίνει την πιθανότητα άτοµο ηλικίας µηδέν, ζήσει πέραν της ηλικίας. όταν s() s( ) όταν o

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά συστήµατα: ψηφιακά µέσα

Υπολογιστικά συστήµατα: ψηφιακά µέσα Υπολογιστικά συστήµατα: ψηφιακά µέσα ιδάσκων: Τα ψηφιακά µέσα είναι πληροφορίες που... είναι αντιληπτές από τις αισθήσεις µας προς το παρόν: όραση, ακοή, αφή στο µέλλον: όσφρηση και γεύση(;) µπορούν οι

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη παρουσίαση των Γραφικών με Η/Υ

Σύντομη παρουσίαση των Γραφικών με Η/Υ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και συνολικότερα τα προϊόντα της πληροφορικής έχουν μεταμορφώσει (με τρόπο ο οποίος γίνεται άμεσα ή έμμεσα αντιληπτός) τη ζωή δισεκατομμυρίων ανθρώπων στον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου Κεφάλαιο ο Αλγεβρικές Παραστάσεις ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ Γυμνάσιο Αμυνταίου ΜΑΘΗΜΑ Α. Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς ΑΣΚΗΣΕΙΣ ) ) Να συμπληρώσετε τα κενά ώστε στην κατακόρυφη στήλη

Διαβάστε περισσότερα

B) Από το βιβλίο «Άλγεβρα Β Γενικού Λυκείου» των Σ. Ανδρεαδάκη, Β. Κατσαργύρη, Σ. Παπασταυρίδη, Γ. Πολύζου και Α. Σβέρκου, έκδοση Ο.Ε..Β. 2010.

B) Από το βιβλίο «Άλγεβρα Β Γενικού Λυκείου» των Σ. Ανδρεαδάκη, Β. Κατσαργύρη, Σ. Παπασταυρίδη, Γ. Πολύζου και Α. Σβέρκου, έκδοση Ο.Ε..Β. 2010. Β Τάξη Ηµερήσιου Γενικού Λυκείου Μ α θ ή µ α τ α Γ ε ν ι κ ή ς Π α ι δ ε ί α ς Άλγεβρα Γενικής Παιδείας I. ιδακτέα ύλη A) Από το βιβλίο «Άλγεβρα Α Γενικού Λυκείου» των Σ. Ανδρεαδάκη, Β. Κατσαργύρη, Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Πεπερασμένες Διαφορές.

Πεπερασμένες Διαφορές. Κεφάλαιο 1 Πεπερασμένες Διαφορές. 1.1 Προσέγγιση παραγώγων. 1.1.1 Πρώτη παράγωγος. Από τον ορισμό της παραγώγου για συναρτήσεις μιας μεταβλητής γνωρίζουμε ότι η παράγωγος μιας συνάρτησης f στο σημείο x

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΑΣ

ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΑΣ Α.Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου ιδάσκων: Βασίλειος Γαργανουράκης 1 Περιγραφή Μαθήµατος ΘΕΩΡΙΑ Fast Fourier Transform Συνελίξεις Μη Γραµµικοί Μετασχηµατισµοί Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας ΕΜΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6).

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6). ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΑ Η στερεοσκοπία είναι μια τεχνική που δημιουργεί την ψευδαίσθηση του βάθους σε μια εικόνα. Στηρίζεται στο ότι η τρισδιάστατη φυσική όραση πραγματοποιείται διότι κάθε μάτι βλέπει το ίδιο αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει;

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει; ΜΑΘΗΜΑ 7 Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο Αναδρομή Σ χ ο λ ι κ ο Β ι β λ ι ο ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.2.7: ΕΝΤΟΛΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟI 2.2.7.5: Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο 2.2.7.6: Αναδρομή εισαγωγη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 Περίοδος Φεβρουαρίου 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ 1ο-2ο ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο-4ο ΕΞΑΜΗΝΟ 5ο-6ο

Διαβάστε περισσότερα

Μετασχηµατισµός Ζ (z-tranform)

Μετασχηµατισµός Ζ (z-tranform) Μετασχηµατισµός Ζ (-traform) Εργαλείο ανάλυσης σηµάτων και συστηµάτων διακριτού χρόνου ιεργασία ανάλογη του Μετ/σµού Laplace Απόκριση συχνότητας Εφαρµογές επίλυση γραµµικών εξισώσεων διαφορών µε σταθερούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

Γραφικά Υπολογιστών: Σχεδίαση γραμμών (Bresenham), Σχεδίασης Κύκλων, Γέμισμα Πολυγώνων

Γραφικά Υπολογιστών: Σχεδίαση γραμμών (Bresenham), Σχεδίασης Κύκλων, Γέμισμα Πολυγώνων 1 ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Πληροφορικής Γραφικά Υπολογιστών: Σχεδίαση γραμμών (Bresenham), Σχεδίασης Κύκλων, Γέμισμα Πολυγώνων Πασχάλης Ράπτης http://aetos.it.teithe.gr/~praptis praptis@it.teithe.gr 2 Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ http://www.economics.edu.gr 1 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑΤΑ ( τρόποι επίλυσης παρατηρήσεις σχόλια ) ΑΣΚΗΣΗ 1 Έστω ο πίνακας παραγωγικών δυνατοτήτων µιας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 0 Ε_.ΜλΘΤ(ε) ΤΑΞΗ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ / ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τα υλικά που χρειάζονται για το ελεύθερο σχέδιο και τον τρόπο που θα τα

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Διαγράμματα διασποράς (scattergrams) Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Η οπτική απεικόνιση δύο συνόλων δεδομένων μπορεί να αποκαλύψει με παραστατικό τρόπο πιθανές τάσεις και μεταξύ τους συσχετίσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. Κεφάλαιο 1 Πολυμέσα & Υπερμέσα...13

Πρόλογος...11. Κεφάλαιο 1 Πολυμέσα & Υπερμέσα...13 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 Κεφάλαιο 1 Πολυμέσα & Υπερμέσα...13 1. Βασικές Έννοιες...14 Πολυμέσα...14 Αλληλεπιδραστικότητα ή διαδραστικότητα...15 Υπερκείμενο και Υπερμέσα...16 Σύνδεσμοι και Πλοήγηση...19

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT Βασιλίσιν Μιχάλης, Δέφτο Χριστίνα, Ιλινιούκ Ίον, Κάσα Μαρία, Κουζμίδου Ελένη, Λαμπαδάς Αλέξης, Μάνε Χρισόστομος, Μάρκο Χριστίνα, Μπάμπη Χριστίνα, Σακατελιάν Λίλιτ, Σαχμπαζίδου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόβλημα Μεταφοράς

Το Πρόβλημα Μεταφοράς Το Πρόβλημα Μεταφοράς Αφορά τη μεταφορά ενός προϊόντος από διάφορους σταθμούς παραγωγής σε διάφορες θέσεις κατανάλωσης με το ελάχιστο δυνατό κόστος. Πρόκειται για το πιο σπουδαίο πρότυπο προβλήματος γραμμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης

ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. Msc ΚΙΛΚΙΣ 2005 ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΑ ΙΚΟΙ. 3. Για κάθε z 1, z 2 C ισχύει z1 + z2 = z1 + z2. 4. Για κάθε z C ισχύει z z 2 z. 5. Για κάθε µιγαδικό z ισχύει: 6.

ΜΙΓΑ ΙΚΟΙ. 3. Για κάθε z 1, z 2 C ισχύει z1 + z2 = z1 + z2. 4. Για κάθε z C ισχύει z z 2 z. 5. Για κάθε µιγαδικό z ισχύει: 6. ΜΙΓΑ ΙΚΟΙ 1 Για κάθε z 1, z 2 C ισχύει z1 z2 z1 z2 1 2 Για κάθε z 1, z 2 C ισχύει z1 z2 z1 z2 3 Για κάθε z 1, z 2 C ισχύει z1 + z2 = z1 + z2 4 Για κάθε z C ισχύει z z 2 z 5 Για κάθε µιγαδικό z ισχύει:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο : Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο : Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο : Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ. Ένα σημείο Μ(x,y) ανήκει σε μια γραμμή C αν και μόνο αν επαληθεύει την εξίσωσή της. Π.χ. :

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ευθύγραμμης ομαλά επιταχυνόμενης κίνησης και. του θεωρήματος μεταβολής της κινητικής ενέργειας. με τη διάταξη της αεροτροχιάς

Μελέτη ευθύγραμμης ομαλά επιταχυνόμενης κίνησης και. του θεωρήματος μεταβολής της κινητικής ενέργειας. με τη διάταξη της αεροτροχιάς Εργαστηριακή Άσκηση 4 Μελέτη ευθύγραμμης ομαλά επιταχυνόμενης κίνησης και του θεωρήματος μεταβολής της κινητικής ενέργειας με τη διάταξη της αεροτροχιάς Βαρσάμης Χρήστος Στόχος: Μελέτη της ευθύγραμμης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Μάκης Αγγελακέρης 010 Σκοπός της άσκησης Να μπορείτε να εξηγήσετε το φαινόμενο της Συμβολής και κάτω από ποιες προϋποθέσεις δύο δέσμες φωτός, μπορεί να συμβάλουν. Να μπορείτε να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Εκφωνήσεις και λύσεις των ασκήσεων της Τράπεζας Θεμάτων στην Άλγεβρα Α ΓΕΛ

Εκφωνήσεις και λύσεις των ασκήσεων της Τράπεζας Θεμάτων στην Άλγεβρα Α ΓΕΛ Κοίταξε τις µεθόδους, τις λυµένες ασκήσεις και τις ασκήσεις προς λύση των ενοτήτων 6, 7 του βοηθήµατος Μεθοδολογία Άλγεβρας και Στοιχείων Πιθανοτήτων Α Γενικού Λυκείου των Ευσταθίου Μ. και Πρωτοπαπά Ελ.

Διαβάστε περισσότερα

Ανακατασκευή εικόνας από προβολές

Ανακατασκευή εικόνας από προβολές Ανακατασκευή εικόνας από προβολές Μέθοδος ανακατασκευής με χρήση χαρακτηριστικών δειγμάτων προβολής Αναστάσιος Κεσίδης Δρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Θέματα που θα αναπτυχθούν Εισαγωγή στις τομογραφικές μεθόδους

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά;

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΚΙΝΗΣΗ 2.1 Περιγραφή της Κίνησης 1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; Μονόμετρα ονομάζονται τα μεγέθη τα οποία, για να τα προσδιορίσουμε πλήρως, αρκεί να γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας ιδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Αλγόριθµος JPEG για έγχρωµες εικόνες Είδη αρχείων εικόνων Συµπίεση video και ήχου Μπλόκ x Τιµές - 55 Αρχική πληροφορία, 54 54 75 6 7 75

Διαβάστε περισσότερα