ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΙΚΗ DARRELL D. EBBING STEVEN D. GAMMON ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δ. ΚΛΟΥΡΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: 10 Η ΈΚΔΟΣΗ. Wayne State University

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΙΚΗ DARRELL D. EBBING STEVEN D. GAMMON ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δ. ΚΛΟΥΡΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: 10 Η ΈΚΔΟΣΗ. Wayne State University"

Transcript

1 ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ DARRELL D. EBBING Wayne State University STEVEN D. GAMMON Western Washington University 10 Η ΈΚΔΟΣΗ 2014 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δ. ΚΛΟΥΡΑΣ Καθηγητής Χημείας, Πανεπιστήμιο Πατρών

2 Συγγραφείς DARRELL D. EBBING Ο Darrell Ebbing άρχισε να ενδιαφέρεται για τη Χημεία σε νεαρή ηλικία, όταν δοκίμασε να παρουσιάσει διάφορα μαγικά τρικ σε φίλους του, όπως να μετατρέψει νερό σε κρασί και να εξαφανίσει ένα μαντήλι διαποτισμένο με νιτρικά. Γρήγορα όμως τα ενδιαφέροντά του στράφηκαν στη Χημεία που κρυβόταν στα μαγικά κόλπα και μάλιστα εγκατέστησε ένα εργαστήριο στο σπίτι του. Αργότερα, στο Γυμνάσιο, έδειξε ενδιαφέρον και στη Βοτανική, έχοντας συλλέξει μερικές εκατοντάδες δειγμάτων φυτών. Όμως, η αγάπη του για τη Χημεία κορυφώθηκε, όταν κατάφερε να απομονώσει λευκούς κρυστάλλους καφεΐνης από εκχύλιση τσαγιού. Εκείνη την ημέρα αποφάσισε να σπουδάσει Χημεία. Στη διάρκεια των σπουδών του εργαζόταν ως βοηθός ενός Χημικού που μελετούσε παράγωγα του αμύλου σε ένα κρατικό εργαστήριο, στην πόλη Peoria, του κεντρικού Illinois. Αποφοιτώντας από το Πανεπιστήμιο της Indiana, τα ενδιαφέροντά του επικεντρώθηκαν στη θεωρία, και, προκειμένου να κατανοήσει τη βάση της Χημείας, συνέχισε τις σπουδές του επιδιώκωντας ένα διδακτορικό δίπλωμα (PhD) στη Φυσικοχημεία, στο πεδίο της Κβαντικής Χημείας. Ο Καθηγητής Ebbing ξεκίνησε την ακαδημαϊκή καριέρα του στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Wayne (Wayne State University, Detroit Michigan), όπου δίδαξε Χημεία σε φοιτητές προπτυχιακού και μεταπτυχιακού επιπέδου και για αρκετά χρόνια διετέλεσε Διευθυντής του Τομέα Φυσικοχημείας. Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη διδασκαλία της Γενικής Χημείας, καταλαμβάνοντας τη θέση του Συντονιστή Γενικής Χημείας. Χρησιμοποιώντας τις γνώσεις του περί «χημικής μαγείας», συνόδευε τις διαλέξεις του με πειράματα Χημείας. Ο Ebbing έχει γράψει ένα βιβλίο για εισαγωγή στη Χημεία, καθώς και το παρόν της Γενικής Χημείας στο οποίο ο αναγνώστης μπορεί να θαυμάσει αρκετές εικόνες από τα πειράματα των διαλέξεών του. Αν και έχει αποσυρθεί από την ενεργό διδασκαλία, διατηρεί ζωηρό το ενδιαφέρον του για επιστημονικά θέματα αιχμής, καθώς και για την ιστορία και φιλοσοφία των φυσικών επιστημών. Έχοντας μεγαλώσει σε μια περιοχή που περιβάλλεται από χωράφια και δάση, ο Καθηγητής Ebbing δείχνει μια ιδιαίτερη αγάπη για τη ζωή στην ύπαιθρο. Χαίρεται να περπατάει στη φύση και να παρατηρεί τα πουλιά. Στα ενδιαφέροντά του επίσης συγκαταλέγονται οι συναυλίες και το θέατρο, καθώς και τα ταξίδια στον κόσμο. STEVEN D. GAMMON Ο Steven Gammon αποφάσισε να γίνει Χημικός καθώς παρακολουθούσε, σαγηνευμένος, τα πειράματα που έκανε ο σπουδαίος δάσκαλος Χημικός που είχε στο σχολείο του. Αφού έλαβε το διδακτορικό του στην Ανόργανη Χημεία και στη Χημική Εκπαίδευση από το Πανεπιστήμιο του Illinois-Urbana, εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο Winconsin-Madison ως Συντονιστής του Εργαστηρίου Γενικής Χημείας, οπότε και ενεπλάκη στο πεδίο της χημικής εκπαίδευσης. Κατόπιν, ο Καθηγητής Gammon προσελήφθη ως Συντονιστής Γενικής Χημείας στο Πανεπιστήμιο του Idaho. Υπό αυτή την ιδιότητα, δίδαξε σε χιλιάδες φοιτητές, ανέπτυξε εκπαιδευτικό λογισμικό, διηύθυνε σεμινάρια για εκπαιδευτικούς, χρηματοδοτούμενα από προγράμματα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και άρχισε τη συνεργασία του με τον Ebbing κατά την 6η έκδοση της Γενικής Χημείας. Στη διάρκεια των έντεκα χρόνων στο Πανεπιστήμιο του Idaho, ο Καθηγητής Gammon τιμήθηκε με το Βραβείο Διδασκαλίας τόσο από το Πανεπιστήμιό του όσο και σε εθνικό επίπεδο (Carnegie Foundation). Στη θέση που κατέχει σήμερα στο Western Washington University (Bellingham), ο Καθηγητής Gammon, πέραν της Χημικής Εκπαίδευσης, έχει επικεντρωθεί και στη διδακτική της επιστήμης, παραδίδοντας μαθήματα όχι μόνο σε φοιτητές αλλά και σε πολλές κατηγορίες δασκάλων διαφόρων βαθμίδων. Μέρος της τρέχουσας εργασίας του έχει χρηματοδοτηθεί από επιχορηγήσεις του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών. Όμως, παρά τις πολλές και διάφορες δραστηριότητές του, ο Καθηγητής Gammon διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον του για τη μάθηση και τη διδασκαλία εισαγωγικής Χημείας. Οι εμπειρίες του από τη διδακτική της επιστήμης τον έχουν κάνει καλύτερο στο να κατανοεί και να ανταποκρίνεται επιτυχώς στις ανάγκες των φοιτητών στο μάθημα της Γενικής Χημείας. Κίνητρό του αποτελεί η δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού και μεθόδων που θα εμπνέουν τον φοιτητή και θα τον συνεγείρουν στη μελέτη της Χημείας και της επιστήμης. Όταν ο Καθηγητής Gammon δεν ασχολείται με τη διδασκαλία της Χημείας, απολαμβάνει τη ζωή κάνοντας διάφορες δραστηριότητες στην ύπαιθρο με την οικογένειά του, όπως περίπατο, ποδηλασία, κατασκήνωση, έκπλυση χρυσοφόρου άμμου σε ποτάμια (gold panning) και ψάρεμα. Σε πολλά σημεία του βιβλίου διαβάζουμε παραδείγματα, αναφορικά με το πάθος του για τις παραπάνω δραστηριότητες, τα οποία χρησιμοποιεί για να συσχετίσει τη Χημεία με την καθημερινή ζωή.

3 Πρόλογος Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι η 10η διεθνής έκδοση ενός πολύ επιτυχημένου, παγκοσμίως, πανεπιστημιακού συγγράμματος για τη διδασκαλία της Γενικής Χημείας. Στον πρόλογο της πρώτης έκδοσης γράψαμε «Κάποιοι επιστήμονες ανατρέχουν στους μοριακούς μηχανισμούς του βιολογικού κυττάρου, άλλοι εξετάζουν υλικά σωματίδια από τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος. Η πρόκληση για τους διδάσκοντες «Εισαγωγική Χημεία» είναι να συλλάβουν τον ενθουσιασμό αυτών των χημικών ανακαλύψεων και να τον μεταδώσουν στους φοιτητές τους μέσα από τη συζήτηση βασικών αρχών και γεγονότων. Η πρόκληση για τους φοιτητές είναι να γίνουν επιδεκτικοί ενός νέου τρόπου σκέψης που θα τους επιτρέψει να συμμετέχουν στον ενθουσιασμό της ανακάλυψης». Ήδη, από την πρώτη έκδοση αυτού του βιβλίου οι στόχοι μας ήταν πάντα να βοηθήσουμε τους διδάσκοντες να συλλάβουν τη μαγεία της χημείας και να διδάξουν στους φοιτητές τους να «σκέπτονται χημικά». Παραθέτουμε μερικά από τα νέα, καινοτόμα χαρακτηριστικά αυτού του βιβλίου, τα οποία πιστεύουμε ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Σαφείς, Ευκρινείς Εξηγήσεις των Χημικών Εννοιών Η σαφής και ευκρινής ερμηνεία των χημικών εννοιών έχει, πάντοτε, μέγιστη προτεραιότητα. Αγωνιστήκαμε να συσχετίσουμε αφηρημένες έννοιες με ειδικά γεγονότα του πραγματικού κόσμου και της καθημερινότητας. Τα καταφέραμε! Παρουσιάσαμε όλα τα θέματα της Γενικής Χημείας με λογική και ευπροσάρμοστη σειρά. Στην παρούσα έκδοση βελτιώσαμε αισθητά τη γλώσσα του κειμένου, την απεικόνιση, τα σχήματα και την οπτικοποίηση της γνώσης, υιοθετώντας υποδείξεις διδασκόντων και φοιτητών. Λογική Μέθοδος Επίλυσης Προβλημάτων Στην πρώτη έκδοση, παρουσιάσαμε μια λογική διαδικασία επίλυσης προβλημάτων που εμπεριείχε επεξεργασμένα Παραδείγματα συνδεδεμένα με Ασκήσεις μέσα στο κεφάλαιο και αντίστοιχα Προβλήματα στο τέλος του κεφαλαίου. Η μέθοδος αυτή βρήκε θετική ανταπόκριση και γι αυτό συνεχίσαμε να βελτιώνουμε τα παιδαγωγικά και εννοιολογικά στοιχεία σε κάθε επανέκδοση. Στις επανεκδόσεις αναθεωρήσαμε κάθε Παράδειγμα, χωρίζοντας τη διαδικασία επίλυσης προβλημάτων σε Ακολουθητέα Στρατηγική, Λύση και Έλεγχο Απάντησης. Με αυτή την τακτική, βοηθήσαμε τους φοιτητές να αναπτύξουν δικές τους δεξιότητες στην επίλυση προβλημάτων: σκέψου πώς θα προχωρήσεις, λύσε το πρόβλημα και έλεγξε την απάντηση. Το τελευταίο συχνά παραβλέπεται από τους φοιτητές, όμως, είναι κρίσιμο για όποιον επιδιώκει αξιόπιστα και λογικά αποτελέσματα. Σε αυτή την έκδοση, δώσαμε ακόμα ένα επίπεδο υποστήριξης στους φοιτητές, στην προσπάθειά τους για επίλυση προβλημάτων: Παραθέσαμε πλήθος Παραδειγμάτων, και σε κάθε Παράδειγμα προσθέσαμε το κομμάτι που ονομάσαμε «Εμβαθύνοντας στη Γνώση». Πρόκειται για μια πανίσχυρη «εργαλειοθήκη» βασισμένη στον τρόπο που εμείς από την εμπειρία μας ως εκπαιδευτές καταφέραμε να βοηθήσουμε τον φοιτητή να ξεπεράσει τις δυσκολίες του σε κάθε συγκεκριμένο πρόβλημα. Πώς λειτουργούμε: Εστιάζουμε την προσοχή του φοιτητή στην «κρίσιμη έννοια» την ονομάσαμε Βασική Ιδέα που απαιτείται ώστε να προσεγγίσει την επίλυση. Εάν ο φοιτητής εξακολουθεί να έχει δυσκολία στην προσέγγιση του προβλήματος, επιδιώκουμε να τον εξοικειώσουμε με προγενέστερη γνώση την ονομάσαμε Απαραίτητα Εφόδια που είναι απαραίτητη για τη διαδικασία της επίλυσης. Διαπιστώσαμε πως αυτή η σημαντικότατη εργαλειοθήκη, αυτή η νέα προσθήκη που λέγεται «Εμβαθύνοντας στη Γνώση» βοηθά τον φοιτητή σε μεγάλο βαθμό, όπως ακριβώς τον βοηθά μια επίσκεψη στο γραφείο του καθηγητή του. Η Βασική Ιδέα που εμπλέκεται στην επίλυση του εκάστοτε προβλήματος (στο κάθε παράδειγμα), καθώς και τα Απαραίτητα Εφόδια (ο πίνακας με τα απαραίτητα αντικείμενα για την επίλυση του προβλήματος), βοηθούν τον φοιτητή να αναπτύξει τη συνήθεια μιας δοκιμασμένης, και επιτυχημένης προσέγγισης του ζητούμενου θέματος.

4 Ενώ πιστεύουμε στη σπουδαιότητα αυτής της λογικής προσέγγισης παράδειγμα/άσκηση, ταυτόχρονα, θεωρούμε πως είναι αναγκαίο οι φοιτητές να εμβαθύνουν ακόμα περισσότερο στην κατανόηση των εννοιών. Για το σκοπό αυτό, στην παρούσα έκδοση έχουμε συμπεριλάβει έναν δεύτερο τύπο ασκήσεων, εντός των κεφαλαίων τον ονομάσαμε «Έλεγχο Κατανόησης Εννοιών». Αυτές οι ασκήσεις στοχεύουν να «αναγκάσουν» τον φοιτητή να σκεφτεί σχετικά με τις έννοιες που εμπεριέχονται στην άσκηση και όχι να επικεντρωθεί στην αριθμητική απάντηση του τελικού αποτελέσματος ή στην προσπάθεια να ταιριάξει την άσκηση σε έναν απομνημονευμένο αλγόριθμο. Οι φοιτητές αρχίζουν να μαθαίνουν, όταν ξεκινούν κάθε πρόβλημα με την ερώτηση: «ποιες είναι οι χημικές έννοιες που εφαρμόζονται εδώ;» Πολλές από αυτές τις ασκήσεις εμπεριέχουν οπτική αναπαράσταση μιας μοριακής κατάστασης, επειδή κάτι τέτοιο αποτελεί ένα κρίσιμο κομμάτι για την εκμάθηση και κατανόηση της σύγχρονης Χημείας. Παρόμοιου τύπου προβλήματα τα ονομάσαμε Προβλήματα Κατανόησης Εννοιών προσθέσαμε στο τέλος κάθε κεφαλαίου, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα περαιτέρω εξάσκησης. Ευρεία Εστίαση στην Κατανόηση των Εννοιών Κατά τη συγγραφή αυτού του βιβλίου, πρωταρχικός σκοπός μας ήταν να ενισχύσουμε την εννοιολογική εστίαση. Έτσι, προσθέσαμε τρεις νέους τύπους προβλημάτων στο τέλος κάθε κεφαλαίου: τις Διερευνήσεις Εννοιών, τα Προβλήματα Στρατηγικής και τις Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης. Οι Διερευνήσεις Εννοιών διαφέρουν δομικά από τους άλλους τύπους προβλημάτων στο ότι αποτελούνται από δύο ή τρία μέρη, καθένα από τα οποία μπορεί να έχει αρκετά βήματα. Πρόκειται για διαρθρωτικές δραστηριότητες που αναπτύχθηκαν για να βοηθήσουν τους φοιτητές να διερευνήσουν σημαντικές χημικές έννοιες τις ιδέες-κλειδιά στη Γενική Χημεία και να αντιμετωπίσουν συχνές παρανοήσεις ή κενά στις γνώσεις τους. Μολονότι είναι φαινομενικά απλές, οι Διερευνήσεις Εννοιών θέτουν ανιχνευτικές ερωτήσεις για έλεγχο της κατανόησης από την πλευρά του φοιτητή. Επειδή πιστεύουμε ακράδαντα ότι η κατανόηση των εννοιών πρέπει να μην είναι πρόσκαιρη, αλλά διαχρονική πράγμα που επιτυγχάνεται όταν οι φοιτητές σκέπτονται την ερώτηση και αυτενεργούν, χωρίς να ανατρέχουν αμέσως σε τύπους και αλγόριθμους (ή ακόμα και σε έναν υπολογιστή) δημιουργήσαμε τα Προβλήματα Στρατηγικής. Αυτά αποσκοπούν στο να επεκτείνουν τις δεξιότητες του φοιτητή στην επίλυση προβλημάτων πέραν εκείνων που αναπτύχθηκαν στα Προβλήματα για Εξάσκηση και στα Γενικά Προβλήματα. Στη συγκεκριμένη έκδοση διπλασιάσαμε τον αριθμό αυτών των προβλημάτων προκειμένου να ωθήσουμε τον φοιτητή να συνειδητοποιήσει ότι επιδίωξή του πρέπει να είναι η εννοιολογική κατανόηση και όχι η απλή απομνημόνευση αλγορίθμων από παραδείγματα και λυμένες ασκήσεις. Για να δουλέψει ο φοιτητής ένα Πρόβλημα Στρατηγικής, θα χρειαστεί να μελετήσει προσεκτικά το πρόβλημα (το οποίο μπορεί να εμπεριέχει αρκετές έννοιες και δεξιότητες από το εκάστοτε κεφάλαιο) και να φτάσει μόνος στη λύση, χωρίς να προσπαθήσει να βρει κάποιο παρόμοιο πρόβλημα από όπου θα μπορούσε να μοντελοποιήσει την απάντησή του. Στη νέα ενότητα, με τίτλο «Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης και Ανασκόπησης», ανατροφοδούμε τη γνώση που λαμβάνεται αναπτύσσοντας εννοιολογικά εστιασμένες ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ώστε να δώσουμε στον φοιτητή μια γρήγορη ευκαιρία για αυτοαξιολόγηση. Καθώς αποσκοπούν κυρίως στην κατ ιδίαν μελέτη, οι ερωτήσεις αυτές έχουν συμπεριληφθεί στη νέα ενότητα με τον τίτλο Ερωτήσεις Ανασκόπησης. Ως διδάσκοντες, γνωρίζουμε ότι ένας φοιτητής μπορεί να απαντήσει σωστά σε μια ερώτηση πολλαπλών επιλογών, όμως, ενδέχεται η αιτιολόγηση της απάντησής του να είναι εσφαλμένη. Σε αυτή την έκδοση, χρησιμοποιούμε ερωτήσεις δύο βαθμίδων προκειμένου να εξακριβώσουμε αν ο φοιτητής έχει κατανοήσει μια έννοια σε βάθος ή αν την έμαθε επιφανειακά. Η πρώτη βαθμίδα μιας ερώτησης μπορεί να είναι αρκετά ευθεία. Π.χ., μπορούμε να αρχίσουμε μια ερώτηση παραθέτοντας έναν αριθμό τύπων ενώσεων και να ζητήσουμε από τον φοιτητή να κατατάξει καθεμία ένωση στις ιοντικές ή μοριακές ενώσεις. Ο φοιτητής μπορεί να δώσει τη σωστή απάντηση άραγε, γνωρίζει την ακριβή αιτιολόγηση; Για να το διαπιστώσουμε, προσθέτουμε μια επιπλέον ερώτηση την ονομάσαμε δεύτερη βαθμίδα όπως, για παράδειγμα, «ποια από τις παρακάτω προτάσεις, αναφορικά με μοριακές ενώσεις, είναι η καλύτερη;» Βλέποντας πώς απαντά ο φοιτητής τη δεύτερη βαθμίδα μιας ερώτησης δύο βαθμίδων, μπορούμε να καταλάβουμε αν υπάρχει παρανόηση. Με άλλα λόγια, μαθαίνουμε αν ο φοιτητής έχει πλήρη και σωστή κατανόηση μιας σημαντικής χημικής έννοιας.

5 Πρόγραμμα Απεικονίσεων με Έμφαση σε Μοριακές Έννοιες Οι περισσότεροι από εμάς (αλλά και πολλοί από τους φοιτητές μας) είμαστε, κατά τη μελέτη μας, οπτικοί τύποι. Μόλις δούμε κάτι, τείνουμε να το θυμόμαστε. Στη συγκεκριμένη, 10η διεθνή έκδοση της Γενικής Χημείας, εξετάσαμε κάθε τεχνική δυνατότητα που βοηθάει προς αυτή την κατεύθυνση, δηλαδή στην ενίσχυση της μνήμης μέσω κατάλληλων εικόνων και γραφημάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, συνεχίζουμε να εστιάζουμε στην παρουσίαση της Χημείας σε μοριακό επίπεδο. Η μοριακή «ιστορία» αρχίζει στο Κεφάλαιο 1, ενώ στο Κεφάλαιο 2 έχουμε αναπτύξει τη μοριακή θεώρηση και την έχουμε ενσωματώσει στον μηχανισμό επίλυσης προβλημάτων, καθώς και σε συζητήσεις μέσα σε κείμενα. Στα επόμενα κεφάλαια συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε τη μοριακή θεώρηση για ενίσχυση των χημικών εννοιών. Επιπλέον, έχουμε εισαγάγει χάρτες ηλεκτροστατικού δυναμικού κάτι που έχει ιδιαίτερη παιδαγωγική συνάφεια προκειμένου να δείξουμε πώς μεταβάλλεται η ηλεκτρονική πυκνότητα από σημείο σε σημείο μέσα στο μόριο. Αυτό διευκολύνει ιδιαίτερα στην οπτική παρουσίαση ορισμένων θεμάτων, όπως η πολικότητα δεσμών και μορίων, καθώς και η συμπεριφορά οξέων βάσεων. Δοκίμια που προβάλλουν τη Χημεία ως μία Σύγχρονη Επιστήμη με πολλές Εφαρμογές Εμπλουτίσαμε τα δοκίμιά μας με τίτλο «Από τη σκοπιά ενός χημικού» ώστε να καλύπτουν πολλά σύγχρονα θέματα επιστήμης και τεχνολογίας. Επιλέξαμε θέματα που ελκύουν το ενδιαφέρον των φοιτητών, ενώ, παράλληλα, δώσαμε έμφαση στην εμπλεκόμενη σε αυτά Χημεία. Για την περιγραφή του θέματος που αναπτύσσεται (υλικά, περιβάλλον, καθημερινή ζωή, επιστημονικά όρια και επιστήμη ζωής) χρησιμοποιούμε χαρακτηριστικά εικονίδια. Τα δοκίμια δείχνουν στους φοιτητές ότι η Χημεία είναι μια ζωντανή, συνεχώς μεταβαλλόμενη επιστήμη, που σχετίζεται άμεσα με τον σύγχρονο κόσμο. Για παράδειγμα, το δοκίμιο «Τα κολλητικά αλλά, κόλλα δάκτυλα του Γκέκο», περιγράφει τις δυνάμεις van der Waals, που χρησιμοποιούνται από τα δάκτυλα του Γκέκο, και τις πιθανές εφαρμογές τους, π.χ., στην ανάπτυξη μιας πλαστικής ταινίας που να κολλάει και να ξεκολλάει άπειρες φορές χωρίς να καταστρέφεται ή στην κατασκευή ρομπότ που να μπορούν να σκαρφαλώνουν σε τοίχους! Επίσης, εμπλουτίσαμε τα δοκίμιά μας με τίτλο «Ενόργανες Μέθοδοι» ώστε να υπερτονίσουμε τη σπουδαιότητα πολύπλοκων οργάνων στη σύγχρονη Χημεία, επικεντρώνοντας σε ενόργανες μεθόδους που χρησιμοποιούνται από ερευνητές, κυρίως χημικούς, όπως, για παράδειγμα, τη φασματομετρία μάζας ή τον πυρηνικό μαγνητικό συντονισμό. Μολονότι είναι σύντομα, τα δοκίμια αυτά δίνουν στο φοιτητή λεπτομερή στοιχεία, ικανά να του κινήσουν την περιέργεια για το εκάστοτε θέμα. Αναγνωρίζουμε ότι οι αίθουσες και οι χρόνοι διδασκαλίας ολοένα περιορίζονται και ότι η ενσωμάτωση αυτού του υλικού στον κύκλο μαθημάτων μπορεί να είναι δύσκολη. Για το λόγο αυτό, περιλαμβάνουμε ερωτήσεις στο τέλος των κεφαλαίων, που βασίζονται στα δοκίμια Από τη Σκοπιά ενός Χημικού και Ενόργανες Μέθοδοι. Οι ερωτήσεις αυτές προωθούν την ανάπτυξη δεξιοτήτων στο επιστημονικό γράψιμο, κάτι το οποίο συχνά παραμελείται σε τυποποιημένους κύκλους μαθημάτων Χημείας. Ελπίδα μας είναι ότι έχοντας σύντομες ερωτήσεις δοκιμίων, έτοιμες να δοθούν (προκειμένου να απαντηθούν), θα βοηθήσουμε τόσο τον φοιτητή όσο και τους διδάσκοντες να εκτιμήσουν τη σημασία αυτού του περιεχομένου και να το εντάξουν πιο εύκολα στη διδακτέα τους ύλη. Καινοτομίες και Προσθήκες στη 10η, Διεθνή Έκδοση, της Γενικής Χημείας Σύγχρονος, όμορφος σχεδιασμός του βιβλίου, φιλικός προς το χρήστη, μέσα από τον οποίο μεταδίδεται στον φοιτητή μια αίσθηση ενθουσιασμού για τη Χημεία. Ριζικά αναθεωρημένη διάταξη εικόνων και φωτογραφιών, που βοηθά στην οπτικοποίηση της γνώσης, ενώ παράλληλα εξηγούνται λεπτομερώς έννοιες-κλειδιά. Αναλυτικές λεζάντες και ερμηνευτικές σημειώσεις διασαφηνίζουν το επιμέρους καθώς και το σύνολο της εικόνας. Εκσυγχρονισμένα με νέες εικόνες, και εκ νέου διατυπωμένα δοκίμια περί «Καθημερινής Ζωής», περί «Επιστημονικών Ορίων», περί «Ενόργανων Μεθόδων» και «Περιβάλλοντος». Εντελώς νέα διατύπωση των Ενοτήτων 6.2 και 6.3 (στο Κεφάλαιο «Θερμοδυναμική») προκειμένου να συμπεριληφθεί σε αυτό μια διεξοδική συζήτηση του πρώτου νόμου της θερμοδυναμικής. Εκ νέου διατύπωση στο Κεφάλαιο 8 της ενότητας περί ατομικών ακτίνων για μια ευρύτερη συζήτηση του θέματος.

6 Εντελώς νέα διατύπωση στο Κεφάλαιο 8, της ηλεκτρονικής συγγένειας με θετικό πρόσημο για σταθερά αρνητικά ιόντα. Μολονότι πολλά συγγράμματα Γενικής Χημείας εξακολουθούν να χρησιμοποιούν το αντίθετο πρόσημο, οι ειδικοί επιστήμονες, αλλά και συγγράμματα Ανόργανης Χημείας και Φυσικοχημείας καθιέρωσαν και χρησιμοποιούν θετικό πρόσημο το οποίο θεωρούμε ότι μπορεί να οριστεί με τελείως φυσικό τρόπο. Όλες οι τιμές ηλεκτρονικής συγγένειας έχουν ενημερωθεί ανάλογα. Σαφής ορισμός του νόμου του Coulomb στο Κεφάλαιο 9. Εκ νέου διατύπωση στο Κεφάλαιο 9, της ενότητας για το μήκος δεσμού και τις ομοιοπολικές ακτίνες, ώστε αυτή να συνδεθεί απόλυτα με την προηγηθείσα συζήτηση περί ατομικής ακτίνας του Κεφαλαίου 8. Αλλαγή στο Κεφάλαιο 9 του όρου ενέργεια δεσμού με ενθαλπία δεσμού για προσαρμογή στην προτιμώμενη ορολογία. Προσθήκη στο Κεφάλαιο 10 μιας υποενότητας περί γεωμετρίας μεγάλων μορίων. Η συζήτηση της διπολικής ροπής έχει επαναδιατυπωθεί. Νέα διατύπωση της πρώτης ενότητας στο Κεφάλαιο 18, επειδή τώρα το Κεφάλαιο 6 εμπεριέχει μια πλήρη συζήτηση του πρώτου νόμου της θερμοδυναμικής, η οποία παλιότερα υπήρχε στο Κεφάλαιο 18. Η πραγματοποίηση στο Κεφάλαιο 21 μικρών αλλαγών για ενημέρωση της συζήτησης σύγχρονων εφαρμογών των στοιχείων των κύριων ομάδων και των ενώσεών τους. Εκ νέου διατύπωση στο Κεφάλαιο 24 σχετικά με τη βιοσύνθεση πρωτεϊνών για αποσαφήνιση της συζήτησης. Διπλασιασμός του αριθμού των Προβλημάτων Στρατηγικής σε όλα τα κεφάλαια, με εξαίρεση δύο περιγραφικά κεφάλαια. Darrell Ebbing, Steven Gammon

7 Τα περιεχόμενα εν συντομία 1 Χημεία και Μετρήσεις 1 2 Άτομα, Μόρια και Ιόντα 41 3 Υπολογισμοί με Χημικούς Τύπους και Εξισώσεις 88 4 Χημικές Αντιδράσεις Η Αέρια Κατάσταση Θερμοχημεία Η Κβαντική Θεωρία του Ατόμου Ηλεκτρονικές Δομές και Περιοδικότητα Ιοντικός και Ομοιοπολικός Δεσμός Μοριακή Γεωμετρία και Θεωρία του Χημικού Δεσμού Καταστάσεις της Ύλης: Υγρά και Στερεά Διαλύματα Ταχύτητες Αντίδρασης Χημική Ισορροπία Οξέα και Βάσεις Ισορροπίες Οξέων Βάσεων Διαλυτότητα και Ισορροπίες Συμπλόκων Ιόντων Θερμοδυναμική και Ισορροπία Ηλεκτροχημεία Πυρηνική Χημεία Χημεία των Στοιχείων των Κυρίων Ομάδων Τα Μεταβατικά Στοιχεία και Ενώσεις Σύνταξης Οργανική Χημεία Πολυμερή Υλικά: Συνθετικά και Βιολογικά 1012

8 Περιεχόμενα Δοκίμια xvii Πρόλογος της Ελληνικής Έκδοσης Πρόλογος της Αγγλικής Έκδοσης Ποιοι είναι οι Συγγραφείς xxix Η Εικόνα του Εξωφύλλου xxx xviii xxviii 1 Χημεία και Μετρήσεις 1 Εισαγωγή στη Χημεία Σύγχρονη Χημεία: Μια σύντομη ματιά Πείραμα και ερμηνεία 4 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Η Γέννηση του Αυτοκόλλητου Σημειώματος Ο νόμος διατήρησης της μάζας Ύλη: Φυσική κατάσταση και χημική σύσταση 8 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Διαχωρισμός Μιγμάτων μέσω Χρωματογραφίας 13 Φυσικές Μετρήσεις Μετρήσεις και σημαντικά ψηφία Μονάδες SI Παράγωγες μονάδες Μονάδες και διαστατική ανάλυση (Μέθοδος των συντελεστών μετατροπής) 25 2 Άτομα, Μόρια και Ιόντα 41 Ατομική Θεωρία και Ατομική Δομή Ατομική θεωρία της ύλης Η δομή του ατόμου Η δομή του πυρήνα Ισότοπα Ατομικές μάζες Περιοδικός πίνακας των στοιχείων 52 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Τριάντα Δευτερόλεπτα στη Νησίδα Σταθερότητας 54 Χημικές Ουσίες: Τύποι και Ονόματα Χημικοί τύποι Μοριακές και ιοντικές ενώσεις Οργανικές ενώσεις Ονοματολογία απλών ενώσεων 61 Χημικές Αντιδράσεις: Εξισώσεις Αναγραφή χημικών εξισώσεων Ισοστάθμιση χημικών εξισώσεων 73 x

9 3 Υπολογισμοί με Χημικούς Τύπους και Εξισώσεις 88 Μάζα και Mole μιας Ουσίας Μοριακή μάζα και τυπική μάζα Η έννοια του mole 91 Προσδιορισμός Χημικών Τύπων Εκατοστιαία περιεκτικότητα από τον χημικό τύπο Στοιχειακή ανάλυση: Εκατοστιαία περιεκτικότητα σε άνθρακα, υδρογόνο και οξυγόνο Προσδιορισμός τύπων 99 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Φασματομετρία Μάζας και Μοριακός Τύπος 100 Στοιχειομετρία: Ποσοτικές Σχέσεις σε Χημικές Αντιδράσεις Γραμμομοριακή ερμηνεία μιας χημικής εξίσωσης Ποσότητες ουσιών σε μια χημική αντίδραση Περιοριστικό αντιδρών: Θεωρητικές και εκατοστιαίες αποδόσεις Χημικές Αντιδράσεις 126 Ιόντα σε Υδατικό Διάλυμα Η ιοντική θεωρία των διαλυμάτων και κανόνες διαλυτότητας Μοριακές και ιοντικές εξισώσεις 132 Τύποι Χημικών Αντιδράσεων Αντιδράσεις καταβύθισης Αντιδράσεις οξέων-βάσεων Αντιδράσεις οξείδωσης-αναγωγής Ισοστάθμιση απλών εξισώσεων οξείδωσης-αναγωγής 153 Εργασίες με Διαλύματα Γραμμομοριακή συγκέντρωση Αραίωση διαλυμάτων 158 Ποσοτική Ανάλυση Σταθμική ανάλυση Ογκομετρική ανάλυση 162

10 5 Η Αέρια Κατάσταση 178 Νόμοι των Αερίων Πίεση αερίων και μέτρηση αυτής Εμπειρικοί νόμοι των αερίων Ο νόμος των ιδανικών αερίων 188 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Αέριο Μονοξείδιο του Αζώτου και Βιολογική Σηματοδότηση Προβλήματα στοιχειομετρίας που περιλαμβάνουν όγκους αερίων Μίγματα αερίων Νόμος των μερικών πιέσεων 196 Κινητική Μοριακή Θεωρία Κινητική θεωρία ιδανικών αερίων Μοριακές ταχύτητες Διάχυση και διαπίδυση Πραγματικά αέρια 209 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Το Αέριο Διοξείδιο του Άνθρακα και το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου Θερμοχημεία 226 Τι είναι Θερμότητα Αντίδρασης Ενέργεια και μονάδες ενέργειας Πρώτος νόμος της θερμοδυναμικής Έργο και θερμότητα Θερμότητα αντίδρασης Ενθαλπία αντίδρασης Θερμοχημικές εξισώσεις Εφαρμογή στοιχειομετρίας σε θερμότητες αντιδράσεων 240 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Η Ανακάλυψη των Σπίρτων (Πυρείων) Μέτρηση θερμότητας μιας αντίδρασης 241 Χρησιμοποίηση της Θερμότητας από Αντιδράσεις Νόμος του Hess Πρότυπες ενθαλπίες σχηματισμού Καύσιμα τρόφιμα, εμπορικά καύσιμα και καύσιμα πυραύλων Η Κβαντική Θεωρία του Ατόμου 268 Φωτεινά Κύματα, Φωτόνια και Θεωρία του Bohr Η κυματική φύση του φωτός Κβαντικά φαινόμενα και φωτόνια 273 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Αποστείρωση των Χάμπουργκερ με Ακτίνες Γ Η θεωρία του Bohr για το άτομο του υδρογόνου 276 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Λέιζερ και Συσκευές Ανάγνωσης Ψηφιακών Δίσκων CD και DVD 280

11 Κβαντομηχανική και Κβαντικοί Αριθμοί Κβαντομηχανική Κβαντικοί αριθμοί και ατομικά τροχιακά 285 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Σαρωτική Μικροσκοπία Σήραγγας Ηλεκτρονικές Δομές και Περιοδικότητα 299 Ηλεκτρονική Δομή Ατόμων Spin ηλεκτρονίου και απαγορευτική αρχή του Pauli 300 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Πυρηνικός Μαγνητικός Συντονισμός (NMR) Αρχή δόμησης και ο περιοδικός πίνακας 305 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Ακτίνες Χ, Ατομικοί Αριθμοί και Δομή Τροχιακών (Φωτοηλεκτρονική Φασματοσκοπία) Αναγραφή ηλεκτρονικών δομών με χρησιμοποίηση του περιοδικού πίνακα Διαγράμματα τροχιακών των ατόμων Κανόνας του Hund 314 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Μετεώριση Βατράχων και Ανθρώπων 316 Περιοδικότητα των Στοιχείων Προβλέψεις του Mendeleev βάσει του περιοδικού πίνακα Μερικές περιοδικές ιδιότητες Περιοδικότητα στα στοιχεία των κυρίων ομάδων Ιοντικός και Ομοιοπολικός Δεσμός 334 Ιοντικοί Δεσμοί Περιγραφή ιοντικών δεσμών 335 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Ιοντικά Υγρά και Πράσινη Χημεία Ηλεκτρονικές δομές ιόντων Ιοντικές ακτίνες 344 Ομοιοπολικοί Δεσμοί Περιγραφή ομοιοπολικών δεσμών 347 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Χημικοί Δεσμοί στη Νιτρογλυκερίνη Πολωμένοι ομοιοπολικοί δεσμοί Ηλεκτραρνητικότητα Αναγραφή τύπων Lewis με ηλεκτρόνια-κουκκίδες Απεντοπισμένοι δεσμοί Συντονισμός Εξαιρέσεις του κανόνα της οκτάδας Τυπικό φορτίο και τύποι Lewis Μήκος δεσμού και τάξη δεσμού Ενέργεια δεσμού 366 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Φασματοσκοπία Υπερύθρου και Δονήσεις Χημικών Δεσμών 370

12 10 Μοριακή Γεωμετρία και Θεωρία του Χημικού Δεσμού 381 Μοριακή Γεωμετρία και Κατευθυνόμενος Δεσμός Το μοντέλο VSEPR (άπωσης ηλεκτρονικών ζευγών του φλοιού σθένους) 383 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Μόρια σε Σχέση Αριστερού Δεξιού Χεριού Διπολική ροπή και μοριακή γεωμετρία Θεωρία του δεσμού σθένους Περιγραφή πολλαπλών δεσμών 404 Θεωρία Μοριακών Τροχιακών Αρχές της θεωρίας μοριακών τροχιακών Ηλεκτρονικές δομές διατομικών μορίων των στοιχείων της δεύτερης περιόδου Μοριακά τροχιακά και απεντοπισμένοι δεσμοί 414 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Ανθρώπινη Όραση 416 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Το Όζον της Στρατόσφαιρας: Ένας Απορροφητής των Υπεριωδών Ακτίνων Καταστάσεις της Ύλης: Υγρά και Στερεά Σύγκριση αερίων, υγρών και στερεών 428 Μεταβολές Καταστάσεων Μετατροπές φάσεων Διαγράμματα φάσεων 439 Υγρή Κατάσταση Ιδιότητες υγρών: Επιφανειακή τάση και ιξώδες 441 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Αφαίρεση της Καφεΐνης από τον Καφέ Διαμοριακές δυνάμεις: Ερμηνεία ιδιοτήτων υγρών 445 Στερεά Κατάσταση 452 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Τα Κολλητικά, αλλά χωρίς Κόλλα, Δάκτυλα του Γκέκο Ταξινόμηση των στερεών σύμφωνα με το είδος έλξης των δομικών τους μονάδων Κρυσταλλικά στερεά: Κρυσταλλικά πλέγματα και μοναδιαίες κυψελίδες Δομές μερικών κρυσταλλικών στερεών 461 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Οθόνες Υγρών Κρυστάλλων Υπολογισμοί που εμπεριέχουν διαστάσεις μοναδιαίων κυψελίδων Προσδιορισμός κρυσταλλικής δομής με περίθλαση ακτίνων Χ 469 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Αυτοματοποιημένη Περιθλασιμετρία Ακτίνων Χ 471

13 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Νερό: Μια Ιδιαίτερη Ουσία για τον Πλανήτη Γη Διαλύματα 487 Σχηματισμός Διαλυμάτων Τύποι διαλυμάτων Διαλυτότητα και η διαδικασία διάλυσης 490 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Διαλυτότητα Αιμοσφαιρίνης και Δρεπανοκυτταρική Αναιμία Επιδράσεις θερμοκρασίας και πίεσης πάνω στη διαλυτότητα 496 Αθροιστικές Ιδιότητες Τρόποι έκφρασης της συγκέντρωσης Τάση ατμών διαλύματος Ανύψωση σημείου ζέσεως και ταπείνωση σημείου πήξεως Ώσμωση Αθροιστικές ιδιότητες ιοντικών διαλυμάτων 516 Σχηματισμός Κολλοειδών Κολλοειδή 518 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Οι Μικρότεροι Δοκιμαστικοί Σωλήνες στον Κόσμο Ταχύτητες Αντίδρασης 533 Ταχύτητες Αντίδρασης Ορισμός της ταχύτητας αντίδρασης Πειραματικός προσδιορισμός ταχύτητας Εξάρτηση της ταχύτητας από τη συγκέντρωση Μεταβολή της συγκέντρωσης με τον χρόνο Θερμοκρασία και ταχύτητα Θεωρίες συγκρούσεων και μεταβατικής κατάστασης Εξίσωση του Arrhenius 558 Μηχανισμοί Αντιδράσεων Στοιχειώδεις αντιδράσεις Ο νόμος ταχύτητας και ο μηχανισμός Κατάλυση 569 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Βλέποντας τα Μόρια να αντιδρούν 574

14 14 Χημική Ισορροπία 590 Περιγραφή Χημικής Ισορροπίας Χημική ισορροπία Μια δυναμική ισορροπία Η σταθερά ισορροπίας Ετερογενής ισορροπία Διαλύτες σε ετερογενείς ισορροπίες 601 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Μυξομύκητες και Βούλες Λεοπάρδαλης 602 Χρήση της Σταθεράς Ισορροπίας Ποιοτική ερμηνεία της σταθεράς ισορροπίας Πρόβλεψη της κατεύθυνσης μιας αντίδρασης Υπολογισμός συγκεντρώσεων ισορροπίας 607 Μεταβολή των Συνθηκών Αντίδρασης Αρχή του Le Châtelier Απομάκρυνση προϊόντων ή προσθήκη αντιδρώντων Μεταβολή πίεσης και θερμοκρασίας Επίδραση ενός καταλύτη Οξέα και Βάσεις 634 Θεωρίες Οξέων Βάσεων Οξέα και βάσεις κατά Arrhenius Οξέα και βάσεις κατά Brønsted Lowry Οξέα και βάσεις κατά Lewis 639 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Παίρνοντας το Φάρμακό μας 641 Ισχύς Οξέων και Βάσεων Σχετική ισχύς οξέων και βάσεων Μοριακή δομή και ισχύς οξέων 644 Αυτοϊοντισμός του Νερού και ph Αυτοϊοντισμός του νερού Διαλύματα ισχυρών οξέων και βάσεων Το ph ενός διαλύματος 650 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Απόφραξη του Νιπτήρα και Άλλες Αγγαρείες Ισορροπίες Οξέων Βάσεων 663 Διαλύματα Ασθενών Οξέων ή Βάσεων Ισορροπίες ιοντισμού οξέων Πολυπρωτικά οξέα 671 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Όξινη Βροχή 674

15 16.3 Ισορροπίες ιοντισμού βάσεων Οξεοβασικές ιδιότητες διαλυμάτων αλάτων 678 Διαλύματα Ασθενούς Οξέος ή Βάσης παρουσία άλλης Διαλυμένης Ουσίας Επίδραση κοινού ιόντος Ρυθμιστικά διαλύματα Καμπύλες ογκομέτρησης οξέος βάσης Διαλυτότητα και Ισορροπίες Συμπλόκων Ιόντων 709 Ισορροπίες Διαλυτότητας Η σταθερά γινομένου διαλυτότητας Διαλυτότητα και επίδραση κοινού ιόντος Υπολογισμοί καθίζησης Επίδραση του ph πάνω στη διαλυτότητα 721 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Ασβεστολιθικά Σπήλαια 723 Charles D. Winters Ισορροπίες Συμπλόκων Ιόντων Σχηματισμός συμπλόκων ιόντων Σύμπλοκα ιόντα και διαλυτότητα 727 Εφαρμογή Ισορροπιών Διαλυτότητας Ποιοτική ανάλυση μεταλλικών ιόντων Θερμοδυναμική και Ισορροπία Πρώτος νόμος της θερμοδυναμικής: Μια ανασκόπηση 742 Αυθόρμητες Διεργασίες και Εντροπία Εντροπία και ο δεύτερος νόμος της θερμοδυναμικής Πρότυπες εντροπίες και ο τρίτος νόμος της θερμοδυναμικής 749 Charles D. Winters Η Έννοια της Ελεύθερης Ενέργειας Ελεύθερη ενέργεια και αυθόρμητες αντιδράσεις Ερμηνεία της ελεύθερης ενέργειας 757 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Σύζευξη Αντιδράσεων 758 Ελεύθερη Ενέργεια και Σταθερές Ισορροπίας Σχέση της DG 8 με τη σταθερά ισορροπίας Μεταβολή ελεύθερης ενέργειας με τη θερμοκρασία 763

16 19 Ηλεκτροχημεία 778 Ημιαντιδράσεις Ισοστάθμιση αντιδράσεων οξειδοαναγωγής σε όξινα και βασικά διαλύματα 779 Βολταϊκά Στοιχεία Κατασκευή βολταϊκών στοιχείων Συμβολισμοί βολταϊκών στοιχείων Δυναμικό στοιχείου Πρότυπα δυναμικά στοιχείων και πρότυπα δυναμικά ηλεκτροδίων Σταθερές ισορροπίας από τιμές δυναμικών στοιχείων Εξάρτηση του δυναμικού στοιχείου από τη συγκέντρωση Μερικά εμπορικά βολταϊκά στοιχεία 803 Ηλεκτρολυτικά Στοιχεία Ηλεκτρόλυση τηγμένων αλάτων Ηλεκτρόλυση σε υδατικό διάλυμα Στοιχειομετρία ηλεκτρόλυσης Πυρηνική Χημεία 827 Ραδιενέργεια και Αντιδράσεις με Βομβαρδισμό Πυρήνων Ραδιενέργεια 828 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Μαγικοί Αριθμοί Αντιδράσεις με βομβαρδισμό πυρήνων Ακτινοβολίες και ύλη: Ανίχνευση και βιολογικές επιδράσεις Ρυθμός ραδιενεργού διάσπασης Εφαρμογές ραδιενεργών ισοτόπων 852 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων (ΡΕΤ) 856 Ενέργεια Πυρηνικών Αντιδράσεων Υπολογισμοί μάζας ενέργειας Πυρηνική σχάση και πυρηνική σύντηξη Χημεία των Στοιχείων των Κυρίων Ομάδων Γενικές παρατηρήσεις για τα στοιχεία των κυρίων ομάδων 874 Η Χημεία των Μετάλλων των Κυρίων Ομάδων Μέταλλα: Χαρακτηριστικά και παραγωγή Ο Δεσμός στα μέταλλα 881 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Υπεραγωγιμότητα Ομάδα ΙΑ: Τα αλκαλιμέταλλα Ομάδα ΙΙΑ: Τα μέταλλα των αλκαλικών γαιών 889

17 21.6 Τα μέταλλα των ομάδων ΙΙΙΑ και ΙVΑ 894 Η Χημεία των Αμετάλλων Υδρογόνο Ομάδα ΙVΑ: Η ομάδα του άνθρακα Ομάδα VΑ: Η ομάδα του αζώτου και του φωσφόρου 906 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Buckminster Φουλλερένιο: Μια Τρίτη Αλλοτροπική Μορφή του Άνθρακα Ομάδα VΙΑ: Η ομάδα του οξυγόνου και του θείου Ομάδα VΙΙΑ: Τα αλογόνα Ομάδα VΙΙΙΑ: Τα ευγενή αέρια 923 Προβλήματα Προβλήματα Στρατηγικής 22 Τα Μεταβατικά Στοιχεία και Ενώσεις Σύνταξης 936 Ιδιότητες των Μεταβατικών Στοιχείων Περιοδικές τάσεις των μεταβατικών στοιχείων Η χημεία δύο μεταβατικών στοιχείων 941 Σύμπλοκα Ιόντα και Ενώσεις Σύνταξης Σχηματισμός και δομή συμπλόκων Ονοματολογία ενώσεων σύνταξης 948 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Ντρέσινγκ Σαλάτας και Σταθερότητα Χηλικών Ενώσεων Δομή και ισομέρεια ενώσεων σύνταξης Η θεωρία δεσμού σθένους στα σύμπλοκα Η θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου 960 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Η Συνεργειακή Αποδέσμευση Οξυγόνου από Οξυαιμοσφαιρίνη 967 Προβλήματα Προβλήματα Στρατηγικής 23 Οργανική Χημεία Οι δεσμοί που σχηματίζει ο άνθρακας 976 Υδρογονάνθρακες Αλκάνια και Κυκλοαλκάνια Αλκένια και Αλκύνια Αρωματικοί Υδρογονάνθρακες Ονοματολογία Υδρογονανθράκων 991 Παράγωγα Υδρογονανθράκων Οργανικές οξυγονούχες ενώσεις Οργανικές αζωτούχες ενώσεις 1002 Προβλήματα Προβλήματα Στρατηγικής

18 24 Πολυμερή Υλικά: Συνθετικά και Βιολογικά 1012 Συνθετικά Πολυμερή Σύνθεση οργανικών πολυμερών 1014 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Η Ανακάλυψη του Νάιλον Ηλεκτρικά αγώγιμα πολυμερή 1018 Βιολογικά Πολυμερή Πρωτεΐνες Νουκλεϊκά οξέα 1025 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Ιός του Μωσαϊκού του Καπνού και Μικροσκόπιο Ατομικών Δυνάμεων 1033 Προβλήματα Προβλήματα Στρατηγικής Παραρτήματα A-1 A. Μαθηματικές δεξιότητες A-1 Β. Τάση ατμών νερού σε διάφορες θερμοκρασίες A-7 Γ. Θερμοδυναμικές ποσότητες για ουσίες και ιόντα στους 25 C A-8 Δ. Ηλεκτρονικές δομές ατόμων στη θεμελιώδη κατάσταση A-12 Ε. Σταθερές ιοντισμού οξέων στους 25 C A-13 ΣΤ. Σταθερές ιοντισμού βάσεων στους 25 C A-14 Ζ. Σταθερές γινομένου διαλυτότητας στους 25 C A-15 Η. Σταθερές σχηματισμού συμπλόκων ιόντων στους 25 C A-16 Θ. Πρότυπα δυναμικά ηλεκτροδίων (αναγωγής) σε υδατικά διαλύματα στους 25 C A-16 Απαντήσεις των Ασκήσεων A-18 Απαντήσεις στους Ελέγχους Κατανόησης Εννοιών A-22 Απαντήσεις σε Επιλεγμένα Προβλήματα με Περιττό Αύξοντα Αριθμό A-25 Γλωσσάριο A-39 Ευρετήριο A-53

19 Ingram Publishing/ the Agency Collection/ Getty Images Fuse/Getty Images Δοκίμια Εφαρμογές ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Επιστήμη Ζωής Αέριο Μονοξείδιο του Αζώτου και Βιολογική Σηματοδότηση 189 Ανθρώπινη Όραση 416 Διαλυτότητα Αιμοσφαιρίνης και Δρεπανοκυτταρική Αναιμία 495 Παίρνοντας το Φάρμακό μας 641 Σύζευξη Αντιδράσεων 758 Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων (ΡΕΤ) 856 Η Συνεργειακή Αποδέσμευση Οξυγόνου από Οξυαιμοσφαιρίνη 967 Ιός του Μωσαϊκού του Καπνού και Μικροσκόπιο Ατομικών Δυνάμεων 1033 Υλικά Λέιζερ και Συσκευές Ανάγνωσης Ψηφιακών Δίσκων CD και DVD 280 Υπεραγωγιμότητα 883 Buckminster Φουλλερένιο: Μια Τρίτη Αλλοτροπική Μορφή του Άνθρακα 907 Η Ανακάλυψη του Νάιλον 1016 Paul Cooklin/Brand X Pictures/Getty Images Image Source/ Getty Images Όρια Επιστήμης Τριάντα Δευτερόλεπτα στη Νησίδα Σταθερότητας 54 Μετεώριση Βατράχων και Ανθρώπων 316 Ιοντικά Υγρά και Πράσινη Χημεία 340 Τα Κολλητικά αλλά, χωρίς Κόλλα Δάκτυλα του Γκέκο 453 Οι Μικρότεροι Δοκιμαστικοί Σωλήνες στον Κόσμο 522 Βλέποντας τα Μόρια να αντιδρούν 574 Μαγικοί Αριθμοί 834 Από την Καθημερινή μας Ζωή Η Γέννηση του Αυτοκόλλητου Σημειώματος 5 Η Ανακάλυψη των Σπίρτων (Πυρείων) 240 Αποστείρωση των Χάμπουργκερ με Ακτίνες Γ 275 Χημικοί Δεσμοί στη Νιτρογλυκερίνη 350 Μόρια σε Σχέση Αριστερού Δεξιού Χεριού 392 Αφαίρεση της Καφεΐνης από τον Καφέ 442 Οθόνες Υγρών Κρυστάλλων 461 Μυξομύκητες και Βούλες Λεοπάρδαλης 602 Απόφραξη του Νιπτήρα και Άλλες Αγγαρείες 654 Ντρέσινγκ Σαλάτας και Σταθερότητα Χηλικών Ενώσεων 949 Image Source/ Getty Images Περιβάλλον Το Αέριο Διοξείδιο του Άνθρακα και το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου 212 Το Όζον της Στρατόσφαιρας: Ένας Απορροφητής των Υπεριωδών Ακτίνων 417 Νερό: Μια Ιδιαίτερη Ουσία για τον Πλανήτη Γη 472 Όξινη Βροχή 674 Ασβεστολιθικά Σπήλαια 723 imagewerks/ Getty Images ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Διαχωρισμός Μιγμάτων μέσω Χρωματογραφίας 13 Φασματομετρία Μάζας και Μοριακός Τύπος 100 Σαρωτική Μικροσκοπία Σήραγγας 286 Πυρηνικός Μαγνητικός Συντονισμός (NMR) 302 Ακτίνες Χ, Ατομικοί Αριθμοί και Δομή Τροχιακών (Φωτοηλεκτρονική Φασματοσκοπία) 310 Φασματοσκοπία Υπερύθρου και Δονήσεις Χημικών Δεσμών 370 Αυτοματοποιημένη Περιθλασιμετρία Ακτίνων Χ 471

1 Χημεία και Mετρήσεις

1 Χημεία και Mετρήσεις 1 Χημεία και Mετρήσεις Paul Orr/Shutterstock.com. Igor Klimov/Shutterstock.com. Mark Schneider Μια από τις μορφές του SiO 2 στη φύση είναι ο κρύσταλλος του χαλαζία. Οι οπτικές ίνες που χρησιμοποιούν φως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (κατά εβδομάδα), ΦΑΣΗ Ι, ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (κατά εβδομάδα), ΦΑΣΗ Ι, ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (κατά εβδομάδα), ΦΑΣΗ Ι, ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 Εβδ. Ημερ. Μέρα Ώρα Μάθημα Είδος Μαθήμ. Τίτλος Μαθήματος 1 15/09/2014 Δευτέρα 9.30-11.30 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες Σχολή: Περιβάλλοντος Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Εκπαιδευτής: Χαράλαμπος Καραντώνης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ TECHNOLOGICAL EDUCATION INSTITUTION OF WESTERN MACEDONIA ΚΟΙΛΑ ΚΟΖΑΝΗΣ-GR 50100 I KILA, GR 50101 KOZANI-GREECE http://www.teiwm.gr ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Περιεχόμενα Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Κεφαλαιο 1: Eισαγωγή... 1 1. ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ... 1 2. ΜΙΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Στην ετικέτα φιάλης νερού Λουτρακίου (atural Mineral Water) αναγράφεται η τιμή ολικής σκληρότητας 89 αμερικανικοί βαθμοί σκληρότητας. Πόσα ml προτύπου διαλύματος EDTA

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Λουκάς Βλάχος Καθηγητής αστροφυσικής. http://www.physics.auth.gr valhos@astro.auth.gr

Λουκάς Βλάχος Καθηγητής αστροφυσικής. http://www.physics.auth.gr valhos@astro.auth.gr Λουκάς Βλάχος Καθηγητής αστροφυσικής http://www.physics.auth.gr valhos@astro.auth.gr Εισαγωγή Δεξιότητες του σύγχρονου φυσικού Οι τομείς και οι κατευθύνσεις στο Τμήμα φυσικής Τα μεταπτυχιακά Γιατί να σπουδάσω

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 1. Εισαγωγή Στην Α τάξη του Γυμνασίου η Χημεία προσφέρεται στους μαθητές και στις μαθήτριες μέσα στα πλαίσια διδασκαλίας της Φυσικής και της Βιολογίας (Φυσικές Επιστήμες).

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου Α) Να επιλέξετε σε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις τη σωστή απάντηση: 1. To στοιχείο που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Λουκάς Βλάχος Αν. Καθηγητής. http://www.physics.auth.gr vlahos@astro.auth.gr

Λουκάς Βλάχος Αν. Καθηγητής. http://www.physics.auth.gr vlahos@astro.auth.gr Γιατί να σπουδάσω Φυσική; Λουκάς Βλάχος Αν. Καθηγητής http://www.physics.auth.gr vlahos@astro.auth.gr Θέματα Εισαγωγή Η φυσική και οι άλλες επιστήμες Οι τομείς και οι κατευθύνσεις στο Τμήμα φυσικής Τα

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Μέση Γενική Εκπαίδευση. Διαδίκτυο

Χημεία Μέση Γενική Εκπαίδευση. Διαδίκτυο Επιμορφωτικό Υποστηρικτικό Υλικό για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη μαθησιακή διαδικασία Θέμα Χημεία Μέση ενική Εκπαίδευση Εργαλείο Διαδίκτυο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Τομέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Ακαδημαϊκό έτος 2011-12 ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Μ. Σταθερόπουλος, Καθηγητής, Σ. Λιοδάκης, Καθηγητής Μάρτιος 2012 1 Γενικές πληροφορίες για το μάθημα της Αναλυτικής Χημείας Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ εσµός Υδρογόνου 1) Τι ονοµάζεται δεσµός υδρογόνου; εσµός ή γέφυρα υδρογόνου : είναι µια ειδική περίπτωση διαµοριακού δεσµού διπόλου-διπόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν. ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΥΣΗΣ & ΑΕΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Κτ. Χ-Μ Αμφ. 1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Κτ. Χ-Μ ΑΙΘ.

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν. ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΥΣΗΣ & ΑΕΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Κτ. Χ-Μ Αμφ. 1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Κτ. Χ-Μ ΑΙΘ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ 1 ο & 2 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 3 ο & 4 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 5 ο & 6 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 7 ο & 8 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 9 ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΥΣΗΣ & ΑΕΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Κτ. Χ-Μ Αμφ. 1 ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Κτ. Χ.-Μ. Αιθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας:

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /Θ Ι Σ ΕΚΠ/ΣΗΣ ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 580 Μαρούσι Ιστοσελίδα:

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη

Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη Θεσσαλονίκη 2015 ΑΛΚΥΝΙΑ: C ν H 2ν-2 Ο τριπλός δεσμός άνθρακα άνθρακα Τριπλός δεσμός αλκυνίου ΑΛΚΥΝΙΑ Μόρια πρότυπα για «μοριακούς διακόπτες» Μικροσκοπία σάρωσης σήραγγας (Scanning

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΤΑΞΕΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ: Α) ΑΕΙ, ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΩΝ ΔΙΕΤΟΥΣ ΚΥΚΛΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ, Β) ΤΕΙ, πρώην ΚΑΤΕΕ, ΑΣΕΤΕΜιΣΕΛΕΤΕ και Γ) ΥΠΕΡΔΙΕΤΟΥΣ ΚΥΚΛΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΠΟΦΑΣΗ Δ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 17 Ιουνίου 2007

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 17 Ιουνίου 2007 ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) Ονοματεπώνυμο Φοιτητή: Αριθμός Μητρώου: ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 17 Ιουνίου 2007 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Διαβάστε με προσοχή το

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑ.Λ.

ΦΥΣΙΚΗ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑ.Λ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ---- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ B ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα 2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα Θεωρία 9.1. Τι είναι ο περιοδικός πίνακας; Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στης Χημείας. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2013 7:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Γράψτε την τετράδα των κβαντικών αριθμών που χαρακτηρίζει τα ακόλουθα ηλεκτρόνια: (α) Το εξώτατο ηλεκτρόνιο του ατόμου Rb. (β) Το ηλεκτρόνιο που κερδίζει το ιόν S

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Στοιχειομετρία. Σχετική ατομική μάζα σχετική μοριακή μάζα- mole- γραμμομοριακός όγκος

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Στοιχειομετρία. Σχετική ατομική μάζα σχετική μοριακή μάζα- mole- γραμμομοριακός όγκος 1 Web page www.a8eno.gr e-ail vrentzou@a8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή a8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου Στοιχειομετρία Σχετική ατομική μάζα σχετική μοριακή

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 5: Επισκόπηση οργανικών αντιδράσεων

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 5: Επισκόπηση οργανικών αντιδράσεων Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 5: Επισκόπηση οργανικών αντιδράσεων 1. Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων Γενικά, εξετάζουμε το είδος της αντίδρασης και τον τρόπο που αυτές συντελούνται Γενικοί τύποι αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Χημεία καρβονυλικών ενώσεων & Κεφάλαιο 19: Αλδεϋδες και κετόνες

Οργανική Χημεία. Χημεία καρβονυλικών ενώσεων & Κεφάλαιο 19: Αλδεϋδες και κετόνες Οργανική Χημεία Χημεία καρβονυλικών ενώσεων & Κεφάλαιο 19: Αλδεϋδες και κετόνες 1. Καρβονυλικές ενώσεις Καρβονυλική ομάδα C=O σημαντικότερη λειτουργική ομάδα οργανικής χημείας Καρβονυλικές ομάδες βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 1 Λέξεις κλειδιά: Ηλεκτρολυτικά διαλύματα, ηλεκτρόλυση,

Διαβάστε περισσότερα

(µέσω ιευθύνσεων.ε..)

(µέσω ιευθύνσεων.ε..) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Γ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Άσκηση1: ΑΣΚΗΣΕΙΣ Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Στις παρακάτω προτάσεις υπογραμμίστε με μια γραμμή την ανεξάρτητη και με δύο την εξαρτημένη μεταβλητή:

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, 1978. Έχει έκταση 320 σελίδων. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Δ.Α.Γιαννακουδάκη, Α.Δ.Γιαννακουδάκη

Θεσσαλονίκη, 1978. Έχει έκταση 320 σελίδων. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Δ.Α.Γιαννακουδάκη, Α.Δ.Γιαννακουδάκη 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Δ.Α.Γιαννακουδάκη, Α.Δ.Γιαννακουδάκη Θεσσαλονίκη, 1978 Το σύγγραµµα αυτό αποτελεί διδακτικό βιβλίο, κατάλληλο για τους καθηγητές της Δευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. Σ αυτό περιλαµβάνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Εργαστηριακές δραστηριότητες μαθημάτων Φυσικών Επιστημών στα Γυμνάσια, Γενικά Λύκεια και ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2011-2012.

ΘΕΜΑ: «Εργαστηριακές δραστηριότητες μαθημάτων Φυσικών Επιστημών στα Γυμνάσια, Γενικά Λύκεια και ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2011-2012. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣ: ΕΚΠ/ΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ... 9. Κεφάλαιο 2 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ, ΓΡΑΜΜΟΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ... 25

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ... 9. Κεφάλαιο 2 ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ, ΓΡΑΜΜΟΜΟΡΙΑΚΗ ΜΑΖΑ... 25 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ... 9 Εισαγωγή. Μετρικά συστήματα. Διεθνές Σύστημα Μονάδων. Θερμοκρασία. Άλλες κλίμακες θερμοκρασιών. Ορθή και λανθασμένη χρήση των μονάδων. Μέθοδος του συντελεστή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

2.13 Πηγές των Αλκανίων και των Κυκλοαλκανίων

2.13 Πηγές των Αλκανίων και των Κυκλοαλκανίων 2.13 Πηγές των Αλκανίων και των Κυκλοαλκανίων Αργό πετρέλαιο Νάφθα Νάφθα (σζ (σζ 95-150 95-150 C) C) C 5 -C 12 Κηροζίνη Κηροζίνη (σζ (σζ σζ: σζ: :: 150-230 150-230 C) C) C 12 -C 15 Ελαφριά Ελαφριά βενζίνη

Διαβάστε περισσότερα

Για τους διαγωνιζόµενους Αγαπητοί µαθητές και µαθήτριες, κατ αρχήν σας συγχαίρουµε για την εξαιρετική επίδοσή σας στην α φάση του 17 ου Πανελλήνιου Μαθητικού ιαγωνισµού Χηµείας, βάσει των αποτελεσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΩΝ ΕΞΑΜΗΝΩΝ & ΕΠΙ ΠΤΥΧΙΩ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-15 (ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 1 )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΩΝ ΕΞΑΜΗΝΩΝ & ΕΠΙ ΠΤΥΧΙΩ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-15 (ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 1 ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19/6/2015 ΠΕΜΠΤΗ 18/6/2015 ΤΕΤΑΡΤΗ 17/6/2015 ΤΡΙΤΗ 16/6/2015 ΔΕΥΤΕΡΑ 15/6/2015 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΩΝ ΕΞΑΜΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ. Ενημερωτική παρουσίαση για την Ημέρα Σταδιοδρομίας 2014

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ. Ενημερωτική παρουσίαση για την Ημέρα Σταδιοδρομίας 2014 Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ Ενημερωτική παρουσίαση για την Ημέρα Σταδιοδρομίας 2014 Η XHMEIA είναι: Η επιστήμη που μελετά τη μετατροπή μιας μορφής της ύλης σε άλλες μορφές μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 2014-2015

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 2014-2015 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 2014-2015 Α/Α Μαθήματος 1η Θεματική Ενότητα: Χημεία Προηγμένων Υλικών και Κατάλυση, Τεχνολογικές Εφαρμογές (ΧΥΚ) Οργανωτής 1 ΧΥΚ1 Σύνθεση Προηγμένων και Νανοδομημένων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΝΖΥΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ 1. Να εξηγήσετε γιατί πολλές βιταμίνες, παρά τη μικρή συγκέντρωσή τους στον οργανισμό, είναι πολύ σημαντικές για

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

1 ΦΥΣΙΚΟ ΦΥΣΙΚ ΧΗΜΕΙΑ Ο ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1 ΦΥΣΙΚΟ ΦΥΣΙΚ ΧΗΜΕΙΑ Ο ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1 ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Φυσικοχημεία συστημάτων 2 «Όμοιος Ό αρέσει όμοιο» Όσο συγγενέστερες από χημική άποψη είναι δύο ουσίες τόσο μεγαλύτερη είναι η αμοιβαία διαλυτότητά τους. Οι ανόργανες ενώσεις διαλύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του συνεξεταζόμενου γνωστικού αντικειμένου Χημείας ΠΕ 04 που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών. ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Δεσμός υδρογόνου Κεφάλαιο 1ο 3 Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 4 Δεσμο ς η γε φυρα υδρογο νου Παναγιώτης Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Αγορίτσα Σχιζοδήμου, Περικλής Ακρίβος

Αγορίτσα Σχιζοδήμου, Περικλής Ακρίβος Εναλλακτικές ιδέες των μαθητών της Α τάξης του Λυκείου όσον αφορά στο σχηματισμό και τις χημικές ιδιότητες των μορίων. Διερεύνηση της προέλευσης και των παραγόντων διατήρησής τους Αγορίτσα Σχιζοδήμου,

Διαβάστε περισσότερα

Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων

Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων 21-1. Από τι εξαρτάται η συμπεριφορά των αερίων; Η συμπεριφορά των αερίων είναι περισσότερο απλή και ομοιόμορφη από τη συμπεριφορά των υγρών και των στερεών. Σε αντίθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Υποχρεωτικές εργαστηριακές δραστηριότητες μαθημάτων Φυσικών Επιστημών στα. Γυμνάσια, Γενικά Λύκεια και ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2013-2014».

ΘΕΜΑ: «Υποχρεωτικές εργαστηριακές δραστηριότητες μαθημάτων Φυσικών Επιστημών στα. Γυμνάσια, Γενικά Λύκεια και ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2013-2014». Nα διατηρηθεί μέχρι... ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤ ΜΕΛΕΤΩΝ ----- Ταχ. Δ/νση:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε.

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. «Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. Μπολοτάκης Γιώργος Μαθηματικός, Επιμορφωτής Β επιπέδου, Διευθυντής Γυμνασίου Αγ. Αθανασίου Δράμας, Τραπεζούντος 7, Άγιος Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3 Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 2 0 1 Χ Η Μ Ε Ι Α Θ Ε Τ Ι Κ Η Σ Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ 2 9. 0 5. 2 0 1 ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο 19 1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο Γενικά Αλκένια ονομάζονται οι άκυκλοι ακόρεστοι υδρογονάνθρακες, οι οποίοι περιέχουν ένα διπλό δεσμό στο μόριο. O γενικός τύπος των αλκενίων είναι C ν Η 2ν (ν 2). Στον

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα.

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα. 3.1 Οξέα Βάσεις Ιοντικά υδατικά διαλύματα Τι είναι διάλυμα; Διάλυμα είναι κάθε ομογενές μίγμα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων καθαρών ουσιών. Στα διαλύματα, μία από τις ουσίες θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων

1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων 1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων 1. Ερώτηση: Τι είναι η ηλεκτρονική δόμηση ή ηλεκτρονική κατανομή; Η συμπλήρωση των τροχιακών με ηλεκτρόνια, λέγεται ηλεκτρονική δόμηση ή ηλεκτρονική κατανομή.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 11. 1 o ιαµοριακές δυνάµεις Καταστάσεις της ύλης Α. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Ενδοµοριακές δυνάµεις: Ονοµάζονται οι δυνάµεις που συγκρατούν τα άτο- µα στα µόρια των στοιχείων ή των ενώσεων. Στις ετεροπολικές

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια 1. Αλκοόλες Ενώσεις που περιέχουν ομάδες υδροξυλίου συνδεδεμένες με κορεσμένα άτομα άνθρακα υβριδισμού sp 3 Βάσει παραπάνω ορισμού,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι;

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; 4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; Σκοπός Σκοπός αυτού του πειράματος είναι να προσδιορίσετε την ποσότητα (γραμμομοριακή συγκέντρωση) του οξικού οξέος που υπάρχει σε ένα λευκό ξίδι μέσω ογκομέτρησης με

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ PH

Α. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ PH Α. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ PH Γενικά: Το παρακάτω σχέδιο μαθήματος προσεγγίζει την έννοια του ρη, τη σημασία που αυτό έχει για την καθημερινή μας ζωή, ενώ επίσης γίνεται και παρουσίαση μιας εργαστηριακής άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες. Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Ημερομηνία εξέτασης: Παρασκευή 28 Μαΐου 2010 Ώρα εξέτασης: 07:30

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Λ. Αναστασίου Κωνσταντίνος Δεληγιάννη Ισαβέλλα Ζωγοπούλου Άννα Κουκάκης Γιώργος Σταθάκη Αρετιάννα

ΟΜΑΔΑ Λ. Αναστασίου Κωνσταντίνος Δεληγιάννη Ισαβέλλα Ζωγοπούλου Άννα Κουκάκης Γιώργος Σταθάκη Αρετιάννα ΟΜΑΔΑ Λ Αναστασίου Κωνσταντίνος Δεληγιάννη Ισαβέλλα Ζωγοπούλου Άννα Κουκάκης Γιώργος Σταθάκη Αρετιάννα ΒΙΟΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Τι είναι η βιοπληροφορική; Αποκαλείται ο επιστημονικός κλάδος ο οποίος προέκυψε από

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Αντίθεση εικόνας (contrast) Αντίθεση πλάτους Αντίθεση φάσης Αντίθεση εικόνας =100 x (Ι υποβ -Ι δειγμα )/ Ι υποβ Μικροσκοπία φθορισμού (Χρησιμοποιεί φθορίζουσες χρωστικές για το

Διαβάστε περισσότερα