ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΙΚΗ DARRELL D. EBBING STEVEN D. GAMMON ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δ. ΚΛΟΥΡΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: 10 Η ΈΚΔΟΣΗ. Wayne State University

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΙΚΗ DARRELL D. EBBING STEVEN D. GAMMON ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δ. ΚΛΟΥΡΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: 10 Η ΈΚΔΟΣΗ. Wayne State University"

Transcript

1 ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ DARRELL D. EBBING Wayne State University STEVEN D. GAMMON Western Washington University 10 Η ΈΚΔΟΣΗ 2014 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δ. ΚΛΟΥΡΑΣ Καθηγητής Χημείας, Πανεπιστήμιο Πατρών

2 Συγγραφείς DARRELL D. EBBING Ο Darrell Ebbing άρχισε να ενδιαφέρεται για τη Χημεία σε νεαρή ηλικία, όταν δοκίμασε να παρουσιάσει διάφορα μαγικά τρικ σε φίλους του, όπως να μετατρέψει νερό σε κρασί και να εξαφανίσει ένα μαντήλι διαποτισμένο με νιτρικά. Γρήγορα όμως τα ενδιαφέροντά του στράφηκαν στη Χημεία που κρυβόταν στα μαγικά κόλπα και μάλιστα εγκατέστησε ένα εργαστήριο στο σπίτι του. Αργότερα, στο Γυμνάσιο, έδειξε ενδιαφέρον και στη Βοτανική, έχοντας συλλέξει μερικές εκατοντάδες δειγμάτων φυτών. Όμως, η αγάπη του για τη Χημεία κορυφώθηκε, όταν κατάφερε να απομονώσει λευκούς κρυστάλλους καφεΐνης από εκχύλιση τσαγιού. Εκείνη την ημέρα αποφάσισε να σπουδάσει Χημεία. Στη διάρκεια των σπουδών του εργαζόταν ως βοηθός ενός Χημικού που μελετούσε παράγωγα του αμύλου σε ένα κρατικό εργαστήριο, στην πόλη Peoria, του κεντρικού Illinois. Αποφοιτώντας από το Πανεπιστήμιο της Indiana, τα ενδιαφέροντά του επικεντρώθηκαν στη θεωρία, και, προκειμένου να κατανοήσει τη βάση της Χημείας, συνέχισε τις σπουδές του επιδιώκωντας ένα διδακτορικό δίπλωμα (PhD) στη Φυσικοχημεία, στο πεδίο της Κβαντικής Χημείας. Ο Καθηγητής Ebbing ξεκίνησε την ακαδημαϊκή καριέρα του στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Wayne (Wayne State University, Detroit Michigan), όπου δίδαξε Χημεία σε φοιτητές προπτυχιακού και μεταπτυχιακού επιπέδου και για αρκετά χρόνια διετέλεσε Διευθυντής του Τομέα Φυσικοχημείας. Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη διδασκαλία της Γενικής Χημείας, καταλαμβάνοντας τη θέση του Συντονιστή Γενικής Χημείας. Χρησιμοποιώντας τις γνώσεις του περί «χημικής μαγείας», συνόδευε τις διαλέξεις του με πειράματα Χημείας. Ο Ebbing έχει γράψει ένα βιβλίο για εισαγωγή στη Χημεία, καθώς και το παρόν της Γενικής Χημείας στο οποίο ο αναγνώστης μπορεί να θαυμάσει αρκετές εικόνες από τα πειράματα των διαλέξεών του. Αν και έχει αποσυρθεί από την ενεργό διδασκαλία, διατηρεί ζωηρό το ενδιαφέρον του για επιστημονικά θέματα αιχμής, καθώς και για την ιστορία και φιλοσοφία των φυσικών επιστημών. Έχοντας μεγαλώσει σε μια περιοχή που περιβάλλεται από χωράφια και δάση, ο Καθηγητής Ebbing δείχνει μια ιδιαίτερη αγάπη για τη ζωή στην ύπαιθρο. Χαίρεται να περπατάει στη φύση και να παρατηρεί τα πουλιά. Στα ενδιαφέροντά του επίσης συγκαταλέγονται οι συναυλίες και το θέατρο, καθώς και τα ταξίδια στον κόσμο. STEVEN D. GAMMON Ο Steven Gammon αποφάσισε να γίνει Χημικός καθώς παρακολουθούσε, σαγηνευμένος, τα πειράματα που έκανε ο σπουδαίος δάσκαλος Χημικός που είχε στο σχολείο του. Αφού έλαβε το διδακτορικό του στην Ανόργανη Χημεία και στη Χημική Εκπαίδευση από το Πανεπιστήμιο του Illinois-Urbana, εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο Winconsin-Madison ως Συντονιστής του Εργαστηρίου Γενικής Χημείας, οπότε και ενεπλάκη στο πεδίο της χημικής εκπαίδευσης. Κατόπιν, ο Καθηγητής Gammon προσελήφθη ως Συντονιστής Γενικής Χημείας στο Πανεπιστήμιο του Idaho. Υπό αυτή την ιδιότητα, δίδαξε σε χιλιάδες φοιτητές, ανέπτυξε εκπαιδευτικό λογισμικό, διηύθυνε σεμινάρια για εκπαιδευτικούς, χρηματοδοτούμενα από προγράμματα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και άρχισε τη συνεργασία του με τον Ebbing κατά την 6η έκδοση της Γενικής Χημείας. Στη διάρκεια των έντεκα χρόνων στο Πανεπιστήμιο του Idaho, ο Καθηγητής Gammon τιμήθηκε με το Βραβείο Διδασκαλίας τόσο από το Πανεπιστήμιό του όσο και σε εθνικό επίπεδο (Carnegie Foundation). Στη θέση που κατέχει σήμερα στο Western Washington University (Bellingham), ο Καθηγητής Gammon, πέραν της Χημικής Εκπαίδευσης, έχει επικεντρωθεί και στη διδακτική της επιστήμης, παραδίδοντας μαθήματα όχι μόνο σε φοιτητές αλλά και σε πολλές κατηγορίες δασκάλων διαφόρων βαθμίδων. Μέρος της τρέχουσας εργασίας του έχει χρηματοδοτηθεί από επιχορηγήσεις του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών. Όμως, παρά τις πολλές και διάφορες δραστηριότητές του, ο Καθηγητής Gammon διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον του για τη μάθηση και τη διδασκαλία εισαγωγικής Χημείας. Οι εμπειρίες του από τη διδακτική της επιστήμης τον έχουν κάνει καλύτερο στο να κατανοεί και να ανταποκρίνεται επιτυχώς στις ανάγκες των φοιτητών στο μάθημα της Γενικής Χημείας. Κίνητρό του αποτελεί η δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού και μεθόδων που θα εμπνέουν τον φοιτητή και θα τον συνεγείρουν στη μελέτη της Χημείας και της επιστήμης. Όταν ο Καθηγητής Gammon δεν ασχολείται με τη διδασκαλία της Χημείας, απολαμβάνει τη ζωή κάνοντας διάφορες δραστηριότητες στην ύπαιθρο με την οικογένειά του, όπως περίπατο, ποδηλασία, κατασκήνωση, έκπλυση χρυσοφόρου άμμου σε ποτάμια (gold panning) και ψάρεμα. Σε πολλά σημεία του βιβλίου διαβάζουμε παραδείγματα, αναφορικά με το πάθος του για τις παραπάνω δραστηριότητες, τα οποία χρησιμοποιεί για να συσχετίσει τη Χημεία με την καθημερινή ζωή.

3 Πρόλογος Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι η 10η διεθνής έκδοση ενός πολύ επιτυχημένου, παγκοσμίως, πανεπιστημιακού συγγράμματος για τη διδασκαλία της Γενικής Χημείας. Στον πρόλογο της πρώτης έκδοσης γράψαμε «Κάποιοι επιστήμονες ανατρέχουν στους μοριακούς μηχανισμούς του βιολογικού κυττάρου, άλλοι εξετάζουν υλικά σωματίδια από τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος. Η πρόκληση για τους διδάσκοντες «Εισαγωγική Χημεία» είναι να συλλάβουν τον ενθουσιασμό αυτών των χημικών ανακαλύψεων και να τον μεταδώσουν στους φοιτητές τους μέσα από τη συζήτηση βασικών αρχών και γεγονότων. Η πρόκληση για τους φοιτητές είναι να γίνουν επιδεκτικοί ενός νέου τρόπου σκέψης που θα τους επιτρέψει να συμμετέχουν στον ενθουσιασμό της ανακάλυψης». Ήδη, από την πρώτη έκδοση αυτού του βιβλίου οι στόχοι μας ήταν πάντα να βοηθήσουμε τους διδάσκοντες να συλλάβουν τη μαγεία της χημείας και να διδάξουν στους φοιτητές τους να «σκέπτονται χημικά». Παραθέτουμε μερικά από τα νέα, καινοτόμα χαρακτηριστικά αυτού του βιβλίου, τα οποία πιστεύουμε ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Σαφείς, Ευκρινείς Εξηγήσεις των Χημικών Εννοιών Η σαφής και ευκρινής ερμηνεία των χημικών εννοιών έχει, πάντοτε, μέγιστη προτεραιότητα. Αγωνιστήκαμε να συσχετίσουμε αφηρημένες έννοιες με ειδικά γεγονότα του πραγματικού κόσμου και της καθημερινότητας. Τα καταφέραμε! Παρουσιάσαμε όλα τα θέματα της Γενικής Χημείας με λογική και ευπροσάρμοστη σειρά. Στην παρούσα έκδοση βελτιώσαμε αισθητά τη γλώσσα του κειμένου, την απεικόνιση, τα σχήματα και την οπτικοποίηση της γνώσης, υιοθετώντας υποδείξεις διδασκόντων και φοιτητών. Λογική Μέθοδος Επίλυσης Προβλημάτων Στην πρώτη έκδοση, παρουσιάσαμε μια λογική διαδικασία επίλυσης προβλημάτων που εμπεριείχε επεξεργασμένα Παραδείγματα συνδεδεμένα με Ασκήσεις μέσα στο κεφάλαιο και αντίστοιχα Προβλήματα στο τέλος του κεφαλαίου. Η μέθοδος αυτή βρήκε θετική ανταπόκριση και γι αυτό συνεχίσαμε να βελτιώνουμε τα παιδαγωγικά και εννοιολογικά στοιχεία σε κάθε επανέκδοση. Στις επανεκδόσεις αναθεωρήσαμε κάθε Παράδειγμα, χωρίζοντας τη διαδικασία επίλυσης προβλημάτων σε Ακολουθητέα Στρατηγική, Λύση και Έλεγχο Απάντησης. Με αυτή την τακτική, βοηθήσαμε τους φοιτητές να αναπτύξουν δικές τους δεξιότητες στην επίλυση προβλημάτων: σκέψου πώς θα προχωρήσεις, λύσε το πρόβλημα και έλεγξε την απάντηση. Το τελευταίο συχνά παραβλέπεται από τους φοιτητές, όμως, είναι κρίσιμο για όποιον επιδιώκει αξιόπιστα και λογικά αποτελέσματα. Σε αυτή την έκδοση, δώσαμε ακόμα ένα επίπεδο υποστήριξης στους φοιτητές, στην προσπάθειά τους για επίλυση προβλημάτων: Παραθέσαμε πλήθος Παραδειγμάτων, και σε κάθε Παράδειγμα προσθέσαμε το κομμάτι που ονομάσαμε «Εμβαθύνοντας στη Γνώση». Πρόκειται για μια πανίσχυρη «εργαλειοθήκη» βασισμένη στον τρόπο που εμείς από την εμπειρία μας ως εκπαιδευτές καταφέραμε να βοηθήσουμε τον φοιτητή να ξεπεράσει τις δυσκολίες του σε κάθε συγκεκριμένο πρόβλημα. Πώς λειτουργούμε: Εστιάζουμε την προσοχή του φοιτητή στην «κρίσιμη έννοια» την ονομάσαμε Βασική Ιδέα που απαιτείται ώστε να προσεγγίσει την επίλυση. Εάν ο φοιτητής εξακολουθεί να έχει δυσκολία στην προσέγγιση του προβλήματος, επιδιώκουμε να τον εξοικειώσουμε με προγενέστερη γνώση την ονομάσαμε Απαραίτητα Εφόδια που είναι απαραίτητη για τη διαδικασία της επίλυσης. Διαπιστώσαμε πως αυτή η σημαντικότατη εργαλειοθήκη, αυτή η νέα προσθήκη που λέγεται «Εμβαθύνοντας στη Γνώση» βοηθά τον φοιτητή σε μεγάλο βαθμό, όπως ακριβώς τον βοηθά μια επίσκεψη στο γραφείο του καθηγητή του. Η Βασική Ιδέα που εμπλέκεται στην επίλυση του εκάστοτε προβλήματος (στο κάθε παράδειγμα), καθώς και τα Απαραίτητα Εφόδια (ο πίνακας με τα απαραίτητα αντικείμενα για την επίλυση του προβλήματος), βοηθούν τον φοιτητή να αναπτύξει τη συνήθεια μιας δοκιμασμένης, και επιτυχημένης προσέγγισης του ζητούμενου θέματος.

4 Ενώ πιστεύουμε στη σπουδαιότητα αυτής της λογικής προσέγγισης παράδειγμα/άσκηση, ταυτόχρονα, θεωρούμε πως είναι αναγκαίο οι φοιτητές να εμβαθύνουν ακόμα περισσότερο στην κατανόηση των εννοιών. Για το σκοπό αυτό, στην παρούσα έκδοση έχουμε συμπεριλάβει έναν δεύτερο τύπο ασκήσεων, εντός των κεφαλαίων τον ονομάσαμε «Έλεγχο Κατανόησης Εννοιών». Αυτές οι ασκήσεις στοχεύουν να «αναγκάσουν» τον φοιτητή να σκεφτεί σχετικά με τις έννοιες που εμπεριέχονται στην άσκηση και όχι να επικεντρωθεί στην αριθμητική απάντηση του τελικού αποτελέσματος ή στην προσπάθεια να ταιριάξει την άσκηση σε έναν απομνημονευμένο αλγόριθμο. Οι φοιτητές αρχίζουν να μαθαίνουν, όταν ξεκινούν κάθε πρόβλημα με την ερώτηση: «ποιες είναι οι χημικές έννοιες που εφαρμόζονται εδώ;» Πολλές από αυτές τις ασκήσεις εμπεριέχουν οπτική αναπαράσταση μιας μοριακής κατάστασης, επειδή κάτι τέτοιο αποτελεί ένα κρίσιμο κομμάτι για την εκμάθηση και κατανόηση της σύγχρονης Χημείας. Παρόμοιου τύπου προβλήματα τα ονομάσαμε Προβλήματα Κατανόησης Εννοιών προσθέσαμε στο τέλος κάθε κεφαλαίου, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα περαιτέρω εξάσκησης. Ευρεία Εστίαση στην Κατανόηση των Εννοιών Κατά τη συγγραφή αυτού του βιβλίου, πρωταρχικός σκοπός μας ήταν να ενισχύσουμε την εννοιολογική εστίαση. Έτσι, προσθέσαμε τρεις νέους τύπους προβλημάτων στο τέλος κάθε κεφαλαίου: τις Διερευνήσεις Εννοιών, τα Προβλήματα Στρατηγικής και τις Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης. Οι Διερευνήσεις Εννοιών διαφέρουν δομικά από τους άλλους τύπους προβλημάτων στο ότι αποτελούνται από δύο ή τρία μέρη, καθένα από τα οποία μπορεί να έχει αρκετά βήματα. Πρόκειται για διαρθρωτικές δραστηριότητες που αναπτύχθηκαν για να βοηθήσουν τους φοιτητές να διερευνήσουν σημαντικές χημικές έννοιες τις ιδέες-κλειδιά στη Γενική Χημεία και να αντιμετωπίσουν συχνές παρανοήσεις ή κενά στις γνώσεις τους. Μολονότι είναι φαινομενικά απλές, οι Διερευνήσεις Εννοιών θέτουν ανιχνευτικές ερωτήσεις για έλεγχο της κατανόησης από την πλευρά του φοιτητή. Επειδή πιστεύουμε ακράδαντα ότι η κατανόηση των εννοιών πρέπει να μην είναι πρόσκαιρη, αλλά διαχρονική πράγμα που επιτυγχάνεται όταν οι φοιτητές σκέπτονται την ερώτηση και αυτενεργούν, χωρίς να ανατρέχουν αμέσως σε τύπους και αλγόριθμους (ή ακόμα και σε έναν υπολογιστή) δημιουργήσαμε τα Προβλήματα Στρατηγικής. Αυτά αποσκοπούν στο να επεκτείνουν τις δεξιότητες του φοιτητή στην επίλυση προβλημάτων πέραν εκείνων που αναπτύχθηκαν στα Προβλήματα για Εξάσκηση και στα Γενικά Προβλήματα. Στη συγκεκριμένη έκδοση διπλασιάσαμε τον αριθμό αυτών των προβλημάτων προκειμένου να ωθήσουμε τον φοιτητή να συνειδητοποιήσει ότι επιδίωξή του πρέπει να είναι η εννοιολογική κατανόηση και όχι η απλή απομνημόνευση αλγορίθμων από παραδείγματα και λυμένες ασκήσεις. Για να δουλέψει ο φοιτητής ένα Πρόβλημα Στρατηγικής, θα χρειαστεί να μελετήσει προσεκτικά το πρόβλημα (το οποίο μπορεί να εμπεριέχει αρκετές έννοιες και δεξιότητες από το εκάστοτε κεφάλαιο) και να φτάσει μόνος στη λύση, χωρίς να προσπαθήσει να βρει κάποιο παρόμοιο πρόβλημα από όπου θα μπορούσε να μοντελοποιήσει την απάντησή του. Στη νέα ενότητα, με τίτλο «Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης και Ανασκόπησης», ανατροφοδούμε τη γνώση που λαμβάνεται αναπτύσσοντας εννοιολογικά εστιασμένες ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ώστε να δώσουμε στον φοιτητή μια γρήγορη ευκαιρία για αυτοαξιολόγηση. Καθώς αποσκοπούν κυρίως στην κατ ιδίαν μελέτη, οι ερωτήσεις αυτές έχουν συμπεριληφθεί στη νέα ενότητα με τον τίτλο Ερωτήσεις Ανασκόπησης. Ως διδάσκοντες, γνωρίζουμε ότι ένας φοιτητής μπορεί να απαντήσει σωστά σε μια ερώτηση πολλαπλών επιλογών, όμως, ενδέχεται η αιτιολόγηση της απάντησής του να είναι εσφαλμένη. Σε αυτή την έκδοση, χρησιμοποιούμε ερωτήσεις δύο βαθμίδων προκειμένου να εξακριβώσουμε αν ο φοιτητής έχει κατανοήσει μια έννοια σε βάθος ή αν την έμαθε επιφανειακά. Η πρώτη βαθμίδα μιας ερώτησης μπορεί να είναι αρκετά ευθεία. Π.χ., μπορούμε να αρχίσουμε μια ερώτηση παραθέτοντας έναν αριθμό τύπων ενώσεων και να ζητήσουμε από τον φοιτητή να κατατάξει καθεμία ένωση στις ιοντικές ή μοριακές ενώσεις. Ο φοιτητής μπορεί να δώσει τη σωστή απάντηση άραγε, γνωρίζει την ακριβή αιτιολόγηση; Για να το διαπιστώσουμε, προσθέτουμε μια επιπλέον ερώτηση την ονομάσαμε δεύτερη βαθμίδα όπως, για παράδειγμα, «ποια από τις παρακάτω προτάσεις, αναφορικά με μοριακές ενώσεις, είναι η καλύτερη;» Βλέποντας πώς απαντά ο φοιτητής τη δεύτερη βαθμίδα μιας ερώτησης δύο βαθμίδων, μπορούμε να καταλάβουμε αν υπάρχει παρανόηση. Με άλλα λόγια, μαθαίνουμε αν ο φοιτητής έχει πλήρη και σωστή κατανόηση μιας σημαντικής χημικής έννοιας.

5 Πρόγραμμα Απεικονίσεων με Έμφαση σε Μοριακές Έννοιες Οι περισσότεροι από εμάς (αλλά και πολλοί από τους φοιτητές μας) είμαστε, κατά τη μελέτη μας, οπτικοί τύποι. Μόλις δούμε κάτι, τείνουμε να το θυμόμαστε. Στη συγκεκριμένη, 10η διεθνή έκδοση της Γενικής Χημείας, εξετάσαμε κάθε τεχνική δυνατότητα που βοηθάει προς αυτή την κατεύθυνση, δηλαδή στην ενίσχυση της μνήμης μέσω κατάλληλων εικόνων και γραφημάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, συνεχίζουμε να εστιάζουμε στην παρουσίαση της Χημείας σε μοριακό επίπεδο. Η μοριακή «ιστορία» αρχίζει στο Κεφάλαιο 1, ενώ στο Κεφάλαιο 2 έχουμε αναπτύξει τη μοριακή θεώρηση και την έχουμε ενσωματώσει στον μηχανισμό επίλυσης προβλημάτων, καθώς και σε συζητήσεις μέσα σε κείμενα. Στα επόμενα κεφάλαια συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε τη μοριακή θεώρηση για ενίσχυση των χημικών εννοιών. Επιπλέον, έχουμε εισαγάγει χάρτες ηλεκτροστατικού δυναμικού κάτι που έχει ιδιαίτερη παιδαγωγική συνάφεια προκειμένου να δείξουμε πώς μεταβάλλεται η ηλεκτρονική πυκνότητα από σημείο σε σημείο μέσα στο μόριο. Αυτό διευκολύνει ιδιαίτερα στην οπτική παρουσίαση ορισμένων θεμάτων, όπως η πολικότητα δεσμών και μορίων, καθώς και η συμπεριφορά οξέων βάσεων. Δοκίμια που προβάλλουν τη Χημεία ως μία Σύγχρονη Επιστήμη με πολλές Εφαρμογές Εμπλουτίσαμε τα δοκίμιά μας με τίτλο «Από τη σκοπιά ενός χημικού» ώστε να καλύπτουν πολλά σύγχρονα θέματα επιστήμης και τεχνολογίας. Επιλέξαμε θέματα που ελκύουν το ενδιαφέρον των φοιτητών, ενώ, παράλληλα, δώσαμε έμφαση στην εμπλεκόμενη σε αυτά Χημεία. Για την περιγραφή του θέματος που αναπτύσσεται (υλικά, περιβάλλον, καθημερινή ζωή, επιστημονικά όρια και επιστήμη ζωής) χρησιμοποιούμε χαρακτηριστικά εικονίδια. Τα δοκίμια δείχνουν στους φοιτητές ότι η Χημεία είναι μια ζωντανή, συνεχώς μεταβαλλόμενη επιστήμη, που σχετίζεται άμεσα με τον σύγχρονο κόσμο. Για παράδειγμα, το δοκίμιο «Τα κολλητικά αλλά, κόλλα δάκτυλα του Γκέκο», περιγράφει τις δυνάμεις van der Waals, που χρησιμοποιούνται από τα δάκτυλα του Γκέκο, και τις πιθανές εφαρμογές τους, π.χ., στην ανάπτυξη μιας πλαστικής ταινίας που να κολλάει και να ξεκολλάει άπειρες φορές χωρίς να καταστρέφεται ή στην κατασκευή ρομπότ που να μπορούν να σκαρφαλώνουν σε τοίχους! Επίσης, εμπλουτίσαμε τα δοκίμιά μας με τίτλο «Ενόργανες Μέθοδοι» ώστε να υπερτονίσουμε τη σπουδαιότητα πολύπλοκων οργάνων στη σύγχρονη Χημεία, επικεντρώνοντας σε ενόργανες μεθόδους που χρησιμοποιούνται από ερευνητές, κυρίως χημικούς, όπως, για παράδειγμα, τη φασματομετρία μάζας ή τον πυρηνικό μαγνητικό συντονισμό. Μολονότι είναι σύντομα, τα δοκίμια αυτά δίνουν στο φοιτητή λεπτομερή στοιχεία, ικανά να του κινήσουν την περιέργεια για το εκάστοτε θέμα. Αναγνωρίζουμε ότι οι αίθουσες και οι χρόνοι διδασκαλίας ολοένα περιορίζονται και ότι η ενσωμάτωση αυτού του υλικού στον κύκλο μαθημάτων μπορεί να είναι δύσκολη. Για το λόγο αυτό, περιλαμβάνουμε ερωτήσεις στο τέλος των κεφαλαίων, που βασίζονται στα δοκίμια Από τη Σκοπιά ενός Χημικού και Ενόργανες Μέθοδοι. Οι ερωτήσεις αυτές προωθούν την ανάπτυξη δεξιοτήτων στο επιστημονικό γράψιμο, κάτι το οποίο συχνά παραμελείται σε τυποποιημένους κύκλους μαθημάτων Χημείας. Ελπίδα μας είναι ότι έχοντας σύντομες ερωτήσεις δοκιμίων, έτοιμες να δοθούν (προκειμένου να απαντηθούν), θα βοηθήσουμε τόσο τον φοιτητή όσο και τους διδάσκοντες να εκτιμήσουν τη σημασία αυτού του περιεχομένου και να το εντάξουν πιο εύκολα στη διδακτέα τους ύλη. Καινοτομίες και Προσθήκες στη 10η, Διεθνή Έκδοση, της Γενικής Χημείας Σύγχρονος, όμορφος σχεδιασμός του βιβλίου, φιλικός προς το χρήστη, μέσα από τον οποίο μεταδίδεται στον φοιτητή μια αίσθηση ενθουσιασμού για τη Χημεία. Ριζικά αναθεωρημένη διάταξη εικόνων και φωτογραφιών, που βοηθά στην οπτικοποίηση της γνώσης, ενώ παράλληλα εξηγούνται λεπτομερώς έννοιες-κλειδιά. Αναλυτικές λεζάντες και ερμηνευτικές σημειώσεις διασαφηνίζουν το επιμέρους καθώς και το σύνολο της εικόνας. Εκσυγχρονισμένα με νέες εικόνες, και εκ νέου διατυπωμένα δοκίμια περί «Καθημερινής Ζωής», περί «Επιστημονικών Ορίων», περί «Ενόργανων Μεθόδων» και «Περιβάλλοντος». Εντελώς νέα διατύπωση των Ενοτήτων 6.2 και 6.3 (στο Κεφάλαιο «Θερμοδυναμική») προκειμένου να συμπεριληφθεί σε αυτό μια διεξοδική συζήτηση του πρώτου νόμου της θερμοδυναμικής. Εκ νέου διατύπωση στο Κεφάλαιο 8 της ενότητας περί ατομικών ακτίνων για μια ευρύτερη συζήτηση του θέματος.

6 Εντελώς νέα διατύπωση στο Κεφάλαιο 8, της ηλεκτρονικής συγγένειας με θετικό πρόσημο για σταθερά αρνητικά ιόντα. Μολονότι πολλά συγγράμματα Γενικής Χημείας εξακολουθούν να χρησιμοποιούν το αντίθετο πρόσημο, οι ειδικοί επιστήμονες, αλλά και συγγράμματα Ανόργανης Χημείας και Φυσικοχημείας καθιέρωσαν και χρησιμοποιούν θετικό πρόσημο το οποίο θεωρούμε ότι μπορεί να οριστεί με τελείως φυσικό τρόπο. Όλες οι τιμές ηλεκτρονικής συγγένειας έχουν ενημερωθεί ανάλογα. Σαφής ορισμός του νόμου του Coulomb στο Κεφάλαιο 9. Εκ νέου διατύπωση στο Κεφάλαιο 9, της ενότητας για το μήκος δεσμού και τις ομοιοπολικές ακτίνες, ώστε αυτή να συνδεθεί απόλυτα με την προηγηθείσα συζήτηση περί ατομικής ακτίνας του Κεφαλαίου 8. Αλλαγή στο Κεφάλαιο 9 του όρου ενέργεια δεσμού με ενθαλπία δεσμού για προσαρμογή στην προτιμώμενη ορολογία. Προσθήκη στο Κεφάλαιο 10 μιας υποενότητας περί γεωμετρίας μεγάλων μορίων. Η συζήτηση της διπολικής ροπής έχει επαναδιατυπωθεί. Νέα διατύπωση της πρώτης ενότητας στο Κεφάλαιο 18, επειδή τώρα το Κεφάλαιο 6 εμπεριέχει μια πλήρη συζήτηση του πρώτου νόμου της θερμοδυναμικής, η οποία παλιότερα υπήρχε στο Κεφάλαιο 18. Η πραγματοποίηση στο Κεφάλαιο 21 μικρών αλλαγών για ενημέρωση της συζήτησης σύγχρονων εφαρμογών των στοιχείων των κύριων ομάδων και των ενώσεών τους. Εκ νέου διατύπωση στο Κεφάλαιο 24 σχετικά με τη βιοσύνθεση πρωτεϊνών για αποσαφήνιση της συζήτησης. Διπλασιασμός του αριθμού των Προβλημάτων Στρατηγικής σε όλα τα κεφάλαια, με εξαίρεση δύο περιγραφικά κεφάλαια. Darrell Ebbing, Steven Gammon

7 Τα περιεχόμενα εν συντομία 1 Χημεία και Μετρήσεις 1 2 Άτομα, Μόρια και Ιόντα 41 3 Υπολογισμοί με Χημικούς Τύπους και Εξισώσεις 88 4 Χημικές Αντιδράσεις Η Αέρια Κατάσταση Θερμοχημεία Η Κβαντική Θεωρία του Ατόμου Ηλεκτρονικές Δομές και Περιοδικότητα Ιοντικός και Ομοιοπολικός Δεσμός Μοριακή Γεωμετρία και Θεωρία του Χημικού Δεσμού Καταστάσεις της Ύλης: Υγρά και Στερεά Διαλύματα Ταχύτητες Αντίδρασης Χημική Ισορροπία Οξέα και Βάσεις Ισορροπίες Οξέων Βάσεων Διαλυτότητα και Ισορροπίες Συμπλόκων Ιόντων Θερμοδυναμική και Ισορροπία Ηλεκτροχημεία Πυρηνική Χημεία Χημεία των Στοιχείων των Κυρίων Ομάδων Τα Μεταβατικά Στοιχεία και Ενώσεις Σύνταξης Οργανική Χημεία Πολυμερή Υλικά: Συνθετικά και Βιολογικά 1012

8 Περιεχόμενα Δοκίμια xvii Πρόλογος της Ελληνικής Έκδοσης Πρόλογος της Αγγλικής Έκδοσης Ποιοι είναι οι Συγγραφείς xxix Η Εικόνα του Εξωφύλλου xxx xviii xxviii 1 Χημεία και Μετρήσεις 1 Εισαγωγή στη Χημεία Σύγχρονη Χημεία: Μια σύντομη ματιά Πείραμα και ερμηνεία 4 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Η Γέννηση του Αυτοκόλλητου Σημειώματος Ο νόμος διατήρησης της μάζας Ύλη: Φυσική κατάσταση και χημική σύσταση 8 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Διαχωρισμός Μιγμάτων μέσω Χρωματογραφίας 13 Φυσικές Μετρήσεις Μετρήσεις και σημαντικά ψηφία Μονάδες SI Παράγωγες μονάδες Μονάδες και διαστατική ανάλυση (Μέθοδος των συντελεστών μετατροπής) 25 2 Άτομα, Μόρια και Ιόντα 41 Ατομική Θεωρία και Ατομική Δομή Ατομική θεωρία της ύλης Η δομή του ατόμου Η δομή του πυρήνα Ισότοπα Ατομικές μάζες Περιοδικός πίνακας των στοιχείων 52 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Τριάντα Δευτερόλεπτα στη Νησίδα Σταθερότητας 54 Χημικές Ουσίες: Τύποι και Ονόματα Χημικοί τύποι Μοριακές και ιοντικές ενώσεις Οργανικές ενώσεις Ονοματολογία απλών ενώσεων 61 Χημικές Αντιδράσεις: Εξισώσεις Αναγραφή χημικών εξισώσεων Ισοστάθμιση χημικών εξισώσεων 73 x

9 3 Υπολογισμοί με Χημικούς Τύπους και Εξισώσεις 88 Μάζα και Mole μιας Ουσίας Μοριακή μάζα και τυπική μάζα Η έννοια του mole 91 Προσδιορισμός Χημικών Τύπων Εκατοστιαία περιεκτικότητα από τον χημικό τύπο Στοιχειακή ανάλυση: Εκατοστιαία περιεκτικότητα σε άνθρακα, υδρογόνο και οξυγόνο Προσδιορισμός τύπων 99 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Φασματομετρία Μάζας και Μοριακός Τύπος 100 Στοιχειομετρία: Ποσοτικές Σχέσεις σε Χημικές Αντιδράσεις Γραμμομοριακή ερμηνεία μιας χημικής εξίσωσης Ποσότητες ουσιών σε μια χημική αντίδραση Περιοριστικό αντιδρών: Θεωρητικές και εκατοστιαίες αποδόσεις Χημικές Αντιδράσεις 126 Ιόντα σε Υδατικό Διάλυμα Η ιοντική θεωρία των διαλυμάτων και κανόνες διαλυτότητας Μοριακές και ιοντικές εξισώσεις 132 Τύποι Χημικών Αντιδράσεων Αντιδράσεις καταβύθισης Αντιδράσεις οξέων-βάσεων Αντιδράσεις οξείδωσης-αναγωγής Ισοστάθμιση απλών εξισώσεων οξείδωσης-αναγωγής 153 Εργασίες με Διαλύματα Γραμμομοριακή συγκέντρωση Αραίωση διαλυμάτων 158 Ποσοτική Ανάλυση Σταθμική ανάλυση Ογκομετρική ανάλυση 162

10 5 Η Αέρια Κατάσταση 178 Νόμοι των Αερίων Πίεση αερίων και μέτρηση αυτής Εμπειρικοί νόμοι των αερίων Ο νόμος των ιδανικών αερίων 188 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Αέριο Μονοξείδιο του Αζώτου και Βιολογική Σηματοδότηση Προβλήματα στοιχειομετρίας που περιλαμβάνουν όγκους αερίων Μίγματα αερίων Νόμος των μερικών πιέσεων 196 Κινητική Μοριακή Θεωρία Κινητική θεωρία ιδανικών αερίων Μοριακές ταχύτητες Διάχυση και διαπίδυση Πραγματικά αέρια 209 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Το Αέριο Διοξείδιο του Άνθρακα και το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου Θερμοχημεία 226 Τι είναι Θερμότητα Αντίδρασης Ενέργεια και μονάδες ενέργειας Πρώτος νόμος της θερμοδυναμικής Έργο και θερμότητα Θερμότητα αντίδρασης Ενθαλπία αντίδρασης Θερμοχημικές εξισώσεις Εφαρμογή στοιχειομετρίας σε θερμότητες αντιδράσεων 240 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Η Ανακάλυψη των Σπίρτων (Πυρείων) Μέτρηση θερμότητας μιας αντίδρασης 241 Χρησιμοποίηση της Θερμότητας από Αντιδράσεις Νόμος του Hess Πρότυπες ενθαλπίες σχηματισμού Καύσιμα τρόφιμα, εμπορικά καύσιμα και καύσιμα πυραύλων Η Κβαντική Θεωρία του Ατόμου 268 Φωτεινά Κύματα, Φωτόνια και Θεωρία του Bohr Η κυματική φύση του φωτός Κβαντικά φαινόμενα και φωτόνια 273 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Αποστείρωση των Χάμπουργκερ με Ακτίνες Γ Η θεωρία του Bohr για το άτομο του υδρογόνου 276 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Λέιζερ και Συσκευές Ανάγνωσης Ψηφιακών Δίσκων CD και DVD 280

11 Κβαντομηχανική και Κβαντικοί Αριθμοί Κβαντομηχανική Κβαντικοί αριθμοί και ατομικά τροχιακά 285 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Σαρωτική Μικροσκοπία Σήραγγας Ηλεκτρονικές Δομές και Περιοδικότητα 299 Ηλεκτρονική Δομή Ατόμων Spin ηλεκτρονίου και απαγορευτική αρχή του Pauli 300 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Πυρηνικός Μαγνητικός Συντονισμός (NMR) Αρχή δόμησης και ο περιοδικός πίνακας 305 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Ακτίνες Χ, Ατομικοί Αριθμοί και Δομή Τροχιακών (Φωτοηλεκτρονική Φασματοσκοπία) Αναγραφή ηλεκτρονικών δομών με χρησιμοποίηση του περιοδικού πίνακα Διαγράμματα τροχιακών των ατόμων Κανόνας του Hund 314 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Μετεώριση Βατράχων και Ανθρώπων 316 Περιοδικότητα των Στοιχείων Προβλέψεις του Mendeleev βάσει του περιοδικού πίνακα Μερικές περιοδικές ιδιότητες Περιοδικότητα στα στοιχεία των κυρίων ομάδων Ιοντικός και Ομοιοπολικός Δεσμός 334 Ιοντικοί Δεσμοί Περιγραφή ιοντικών δεσμών 335 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Ιοντικά Υγρά και Πράσινη Χημεία Ηλεκτρονικές δομές ιόντων Ιοντικές ακτίνες 344 Ομοιοπολικοί Δεσμοί Περιγραφή ομοιοπολικών δεσμών 347 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Χημικοί Δεσμοί στη Νιτρογλυκερίνη Πολωμένοι ομοιοπολικοί δεσμοί Ηλεκτραρνητικότητα Αναγραφή τύπων Lewis με ηλεκτρόνια-κουκκίδες Απεντοπισμένοι δεσμοί Συντονισμός Εξαιρέσεις του κανόνα της οκτάδας Τυπικό φορτίο και τύποι Lewis Μήκος δεσμού και τάξη δεσμού Ενέργεια δεσμού 366 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Φασματοσκοπία Υπερύθρου και Δονήσεις Χημικών Δεσμών 370

12 10 Μοριακή Γεωμετρία και Θεωρία του Χημικού Δεσμού 381 Μοριακή Γεωμετρία και Κατευθυνόμενος Δεσμός Το μοντέλο VSEPR (άπωσης ηλεκτρονικών ζευγών του φλοιού σθένους) 383 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Μόρια σε Σχέση Αριστερού Δεξιού Χεριού Διπολική ροπή και μοριακή γεωμετρία Θεωρία του δεσμού σθένους Περιγραφή πολλαπλών δεσμών 404 Θεωρία Μοριακών Τροχιακών Αρχές της θεωρίας μοριακών τροχιακών Ηλεκτρονικές δομές διατομικών μορίων των στοιχείων της δεύτερης περιόδου Μοριακά τροχιακά και απεντοπισμένοι δεσμοί 414 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Ανθρώπινη Όραση 416 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Το Όζον της Στρατόσφαιρας: Ένας Απορροφητής των Υπεριωδών Ακτίνων Καταστάσεις της Ύλης: Υγρά και Στερεά Σύγκριση αερίων, υγρών και στερεών 428 Μεταβολές Καταστάσεων Μετατροπές φάσεων Διαγράμματα φάσεων 439 Υγρή Κατάσταση Ιδιότητες υγρών: Επιφανειακή τάση και ιξώδες 441 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Αφαίρεση της Καφεΐνης από τον Καφέ Διαμοριακές δυνάμεις: Ερμηνεία ιδιοτήτων υγρών 445 Στερεά Κατάσταση 452 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Τα Κολλητικά, αλλά χωρίς Κόλλα, Δάκτυλα του Γκέκο Ταξινόμηση των στερεών σύμφωνα με το είδος έλξης των δομικών τους μονάδων Κρυσταλλικά στερεά: Κρυσταλλικά πλέγματα και μοναδιαίες κυψελίδες Δομές μερικών κρυσταλλικών στερεών 461 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Οθόνες Υγρών Κρυστάλλων Υπολογισμοί που εμπεριέχουν διαστάσεις μοναδιαίων κυψελίδων Προσδιορισμός κρυσταλλικής δομής με περίθλαση ακτίνων Χ 469 ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Αυτοματοποιημένη Περιθλασιμετρία Ακτίνων Χ 471

13 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Νερό: Μια Ιδιαίτερη Ουσία για τον Πλανήτη Γη Διαλύματα 487 Σχηματισμός Διαλυμάτων Τύποι διαλυμάτων Διαλυτότητα και η διαδικασία διάλυσης 490 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Διαλυτότητα Αιμοσφαιρίνης και Δρεπανοκυτταρική Αναιμία Επιδράσεις θερμοκρασίας και πίεσης πάνω στη διαλυτότητα 496 Αθροιστικές Ιδιότητες Τρόποι έκφρασης της συγκέντρωσης Τάση ατμών διαλύματος Ανύψωση σημείου ζέσεως και ταπείνωση σημείου πήξεως Ώσμωση Αθροιστικές ιδιότητες ιοντικών διαλυμάτων 516 Σχηματισμός Κολλοειδών Κολλοειδή 518 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Οι Μικρότεροι Δοκιμαστικοί Σωλήνες στον Κόσμο Ταχύτητες Αντίδρασης 533 Ταχύτητες Αντίδρασης Ορισμός της ταχύτητας αντίδρασης Πειραματικός προσδιορισμός ταχύτητας Εξάρτηση της ταχύτητας από τη συγκέντρωση Μεταβολή της συγκέντρωσης με τον χρόνο Θερμοκρασία και ταχύτητα Θεωρίες συγκρούσεων και μεταβατικής κατάστασης Εξίσωση του Arrhenius 558 Μηχανισμοί Αντιδράσεων Στοιχειώδεις αντιδράσεις Ο νόμος ταχύτητας και ο μηχανισμός Κατάλυση 569 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Βλέποντας τα Μόρια να αντιδρούν 574

14 14 Χημική Ισορροπία 590 Περιγραφή Χημικής Ισορροπίας Χημική ισορροπία Μια δυναμική ισορροπία Η σταθερά ισορροπίας Ετερογενής ισορροπία Διαλύτες σε ετερογενείς ισορροπίες 601 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Μυξομύκητες και Βούλες Λεοπάρδαλης 602 Χρήση της Σταθεράς Ισορροπίας Ποιοτική ερμηνεία της σταθεράς ισορροπίας Πρόβλεψη της κατεύθυνσης μιας αντίδρασης Υπολογισμός συγκεντρώσεων ισορροπίας 607 Μεταβολή των Συνθηκών Αντίδρασης Αρχή του Le Châtelier Απομάκρυνση προϊόντων ή προσθήκη αντιδρώντων Μεταβολή πίεσης και θερμοκρασίας Επίδραση ενός καταλύτη Οξέα και Βάσεις 634 Θεωρίες Οξέων Βάσεων Οξέα και βάσεις κατά Arrhenius Οξέα και βάσεις κατά Brønsted Lowry Οξέα και βάσεις κατά Lewis 639 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Παίρνοντας το Φάρμακό μας 641 Ισχύς Οξέων και Βάσεων Σχετική ισχύς οξέων και βάσεων Μοριακή δομή και ισχύς οξέων 644 Αυτοϊοντισμός του Νερού και ph Αυτοϊοντισμός του νερού Διαλύματα ισχυρών οξέων και βάσεων Το ph ενός διαλύματος 650 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Απόφραξη του Νιπτήρα και Άλλες Αγγαρείες Ισορροπίες Οξέων Βάσεων 663 Διαλύματα Ασθενών Οξέων ή Βάσεων Ισορροπίες ιοντισμού οξέων Πολυπρωτικά οξέα 671 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Όξινη Βροχή 674

15 16.3 Ισορροπίες ιοντισμού βάσεων Οξεοβασικές ιδιότητες διαλυμάτων αλάτων 678 Διαλύματα Ασθενούς Οξέος ή Βάσης παρουσία άλλης Διαλυμένης Ουσίας Επίδραση κοινού ιόντος Ρυθμιστικά διαλύματα Καμπύλες ογκομέτρησης οξέος βάσης Διαλυτότητα και Ισορροπίες Συμπλόκων Ιόντων 709 Ισορροπίες Διαλυτότητας Η σταθερά γινομένου διαλυτότητας Διαλυτότητα και επίδραση κοινού ιόντος Υπολογισμοί καθίζησης Επίδραση του ph πάνω στη διαλυτότητα 721 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Ασβεστολιθικά Σπήλαια 723 Charles D. Winters Ισορροπίες Συμπλόκων Ιόντων Σχηματισμός συμπλόκων ιόντων Σύμπλοκα ιόντα και διαλυτότητα 727 Εφαρμογή Ισορροπιών Διαλυτότητας Ποιοτική ανάλυση μεταλλικών ιόντων Θερμοδυναμική και Ισορροπία Πρώτος νόμος της θερμοδυναμικής: Μια ανασκόπηση 742 Αυθόρμητες Διεργασίες και Εντροπία Εντροπία και ο δεύτερος νόμος της θερμοδυναμικής Πρότυπες εντροπίες και ο τρίτος νόμος της θερμοδυναμικής 749 Charles D. Winters Η Έννοια της Ελεύθερης Ενέργειας Ελεύθερη ενέργεια και αυθόρμητες αντιδράσεις Ερμηνεία της ελεύθερης ενέργειας 757 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Σύζευξη Αντιδράσεων 758 Ελεύθερη Ενέργεια και Σταθερές Ισορροπίας Σχέση της DG 8 με τη σταθερά ισορροπίας Μεταβολή ελεύθερης ενέργειας με τη θερμοκρασία 763

16 19 Ηλεκτροχημεία 778 Ημιαντιδράσεις Ισοστάθμιση αντιδράσεων οξειδοαναγωγής σε όξινα και βασικά διαλύματα 779 Βολταϊκά Στοιχεία Κατασκευή βολταϊκών στοιχείων Συμβολισμοί βολταϊκών στοιχείων Δυναμικό στοιχείου Πρότυπα δυναμικά στοιχείων και πρότυπα δυναμικά ηλεκτροδίων Σταθερές ισορροπίας από τιμές δυναμικών στοιχείων Εξάρτηση του δυναμικού στοιχείου από τη συγκέντρωση Μερικά εμπορικά βολταϊκά στοιχεία 803 Ηλεκτρολυτικά Στοιχεία Ηλεκτρόλυση τηγμένων αλάτων Ηλεκτρόλυση σε υδατικό διάλυμα Στοιχειομετρία ηλεκτρόλυσης Πυρηνική Χημεία 827 Ραδιενέργεια και Αντιδράσεις με Βομβαρδισμό Πυρήνων Ραδιενέργεια 828 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Μαγικοί Αριθμοί Αντιδράσεις με βομβαρδισμό πυρήνων Ακτινοβολίες και ύλη: Ανίχνευση και βιολογικές επιδράσεις Ρυθμός ραδιενεργού διάσπασης Εφαρμογές ραδιενεργών ισοτόπων 852 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων (ΡΕΤ) 856 Ενέργεια Πυρηνικών Αντιδράσεων Υπολογισμοί μάζας ενέργειας Πυρηνική σχάση και πυρηνική σύντηξη Χημεία των Στοιχείων των Κυρίων Ομάδων Γενικές παρατηρήσεις για τα στοιχεία των κυρίων ομάδων 874 Η Χημεία των Μετάλλων των Κυρίων Ομάδων Μέταλλα: Χαρακτηριστικά και παραγωγή Ο Δεσμός στα μέταλλα 881 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Υπεραγωγιμότητα Ομάδα ΙΑ: Τα αλκαλιμέταλλα Ομάδα ΙΙΑ: Τα μέταλλα των αλκαλικών γαιών 889

17 21.6 Τα μέταλλα των ομάδων ΙΙΙΑ και ΙVΑ 894 Η Χημεία των Αμετάλλων Υδρογόνο Ομάδα ΙVΑ: Η ομάδα του άνθρακα Ομάδα VΑ: Η ομάδα του αζώτου και του φωσφόρου 906 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Buckminster Φουλλερένιο: Μια Τρίτη Αλλοτροπική Μορφή του Άνθρακα Ομάδα VΙΑ: Η ομάδα του οξυγόνου και του θείου Ομάδα VΙΙΑ: Τα αλογόνα Ομάδα VΙΙΙΑ: Τα ευγενή αέρια 923 Προβλήματα Προβλήματα Στρατηγικής 22 Τα Μεταβατικά Στοιχεία και Ενώσεις Σύνταξης 936 Ιδιότητες των Μεταβατικών Στοιχείων Περιοδικές τάσεις των μεταβατικών στοιχείων Η χημεία δύο μεταβατικών στοιχείων 941 Σύμπλοκα Ιόντα και Ενώσεις Σύνταξης Σχηματισμός και δομή συμπλόκων Ονοματολογία ενώσεων σύνταξης 948 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Ντρέσινγκ Σαλάτας και Σταθερότητα Χηλικών Ενώσεων Δομή και ισομέρεια ενώσεων σύνταξης Η θεωρία δεσμού σθένους στα σύμπλοκα Η θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου 960 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Η Συνεργειακή Αποδέσμευση Οξυγόνου από Οξυαιμοσφαιρίνη 967 Προβλήματα Προβλήματα Στρατηγικής 23 Οργανική Χημεία Οι δεσμοί που σχηματίζει ο άνθρακας 976 Υδρογονάνθρακες Αλκάνια και Κυκλοαλκάνια Αλκένια και Αλκύνια Αρωματικοί Υδρογονάνθρακες Ονοματολογία Υδρογονανθράκων 991 Παράγωγα Υδρογονανθράκων Οργανικές οξυγονούχες ενώσεις Οργανικές αζωτούχες ενώσεις 1002 Προβλήματα Προβλήματα Στρατηγικής

18 24 Πολυμερή Υλικά: Συνθετικά και Βιολογικά 1012 Συνθετικά Πολυμερή Σύνθεση οργανικών πολυμερών 1014 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Η Ανακάλυψη του Νάιλον Ηλεκτρικά αγώγιμα πολυμερή 1018 Βιολογικά Πολυμερή Πρωτεΐνες Νουκλεϊκά οξέα 1025 ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Ιός του Μωσαϊκού του Καπνού και Μικροσκόπιο Ατομικών Δυνάμεων 1033 Προβλήματα Προβλήματα Στρατηγικής Παραρτήματα A-1 A. Μαθηματικές δεξιότητες A-1 Β. Τάση ατμών νερού σε διάφορες θερμοκρασίες A-7 Γ. Θερμοδυναμικές ποσότητες για ουσίες και ιόντα στους 25 C A-8 Δ. Ηλεκτρονικές δομές ατόμων στη θεμελιώδη κατάσταση A-12 Ε. Σταθερές ιοντισμού οξέων στους 25 C A-13 ΣΤ. Σταθερές ιοντισμού βάσεων στους 25 C A-14 Ζ. Σταθερές γινομένου διαλυτότητας στους 25 C A-15 Η. Σταθερές σχηματισμού συμπλόκων ιόντων στους 25 C A-16 Θ. Πρότυπα δυναμικά ηλεκτροδίων (αναγωγής) σε υδατικά διαλύματα στους 25 C A-16 Απαντήσεις των Ασκήσεων A-18 Απαντήσεις στους Ελέγχους Κατανόησης Εννοιών A-22 Απαντήσεις σε Επιλεγμένα Προβλήματα με Περιττό Αύξοντα Αριθμό A-25 Γλωσσάριο A-39 Ευρετήριο A-53

19 Ingram Publishing/ the Agency Collection/ Getty Images Fuse/Getty Images Δοκίμια Εφαρμογές ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΟΣ ΧΗΜΙΚΟΥ Επιστήμη Ζωής Αέριο Μονοξείδιο του Αζώτου και Βιολογική Σηματοδότηση 189 Ανθρώπινη Όραση 416 Διαλυτότητα Αιμοσφαιρίνης και Δρεπανοκυτταρική Αναιμία 495 Παίρνοντας το Φάρμακό μας 641 Σύζευξη Αντιδράσεων 758 Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων (ΡΕΤ) 856 Η Συνεργειακή Αποδέσμευση Οξυγόνου από Οξυαιμοσφαιρίνη 967 Ιός του Μωσαϊκού του Καπνού και Μικροσκόπιο Ατομικών Δυνάμεων 1033 Υλικά Λέιζερ και Συσκευές Ανάγνωσης Ψηφιακών Δίσκων CD και DVD 280 Υπεραγωγιμότητα 883 Buckminster Φουλλερένιο: Μια Τρίτη Αλλοτροπική Μορφή του Άνθρακα 907 Η Ανακάλυψη του Νάιλον 1016 Paul Cooklin/Brand X Pictures/Getty Images Image Source/ Getty Images Όρια Επιστήμης Τριάντα Δευτερόλεπτα στη Νησίδα Σταθερότητας 54 Μετεώριση Βατράχων και Ανθρώπων 316 Ιοντικά Υγρά και Πράσινη Χημεία 340 Τα Κολλητικά αλλά, χωρίς Κόλλα Δάκτυλα του Γκέκο 453 Οι Μικρότεροι Δοκιμαστικοί Σωλήνες στον Κόσμο 522 Βλέποντας τα Μόρια να αντιδρούν 574 Μαγικοί Αριθμοί 834 Από την Καθημερινή μας Ζωή Η Γέννηση του Αυτοκόλλητου Σημειώματος 5 Η Ανακάλυψη των Σπίρτων (Πυρείων) 240 Αποστείρωση των Χάμπουργκερ με Ακτίνες Γ 275 Χημικοί Δεσμοί στη Νιτρογλυκερίνη 350 Μόρια σε Σχέση Αριστερού Δεξιού Χεριού 392 Αφαίρεση της Καφεΐνης από τον Καφέ 442 Οθόνες Υγρών Κρυστάλλων 461 Μυξομύκητες και Βούλες Λεοπάρδαλης 602 Απόφραξη του Νιπτήρα και Άλλες Αγγαρείες 654 Ντρέσινγκ Σαλάτας και Σταθερότητα Χηλικών Ενώσεων 949 Image Source/ Getty Images Περιβάλλον Το Αέριο Διοξείδιο του Άνθρακα και το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου 212 Το Όζον της Στρατόσφαιρας: Ένας Απορροφητής των Υπεριωδών Ακτίνων 417 Νερό: Μια Ιδιαίτερη Ουσία για τον Πλανήτη Γη 472 Όξινη Βροχή 674 Ασβεστολιθικά Σπήλαια 723 imagewerks/ Getty Images ΕΝΟΡΓΑΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Διαχωρισμός Μιγμάτων μέσω Χρωματογραφίας 13 Φασματομετρία Μάζας και Μοριακός Τύπος 100 Σαρωτική Μικροσκοπία Σήραγγας 286 Πυρηνικός Μαγνητικός Συντονισμός (NMR) 302 Ακτίνες Χ, Ατομικοί Αριθμοί και Δομή Τροχιακών (Φωτοηλεκτρονική Φασματοσκοπία) 310 Φασματοσκοπία Υπερύθρου και Δονήσεις Χημικών Δεσμών 370 Αυτοματοποιημένη Περιθλασιμετρία Ακτίνων Χ 471

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

1 Χημεία και Mετρήσεις

1 Χημεία και Mετρήσεις 1 Χημεία και Mετρήσεις Paul Orr/Shutterstock.com. Igor Klimov/Shutterstock.com. Mark Schneider Μια από τις μορφές του SiO 2 στη φύση είναι ο κρύσταλλος του χαλαζία. Οι οπτικές ίνες που χρησιμοποιούν φως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Εξάμηνο Υ/Ε Ώρες Θεωρίας Ώρες Ασκήσης Διδακτικές μονάδες ECTS A Υ 3 1 4 6 Διδάσκουσα Ε. Καλδούδη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσικής Αντικειμενικοί στόχοι του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (κατά εβδομάδα), ΦΑΣΗ Ι, ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (κατά εβδομάδα), ΦΑΣΗ Ι, ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (κατά εβδομάδα), ΦΑΣΗ Ι, ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 Εβδ. Ημερ. Μέρα Ώρα Μάθημα Είδος Μαθήμ. Τίτλος Μαθήματος 1 15/09/2014 Δευτέρα 9.30-11.30 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 15: Διαλύματα Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος e-mail: gmarnellos@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες Σχολή: Περιβάλλοντος Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Εκπαιδευτής: Χαράλαμπος Καραντώνης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 27071 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1966 2 Σεπτεμβρίου 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Τροποποίηση της με αρ. πρωτ. 59609/Γ2/25 05 2011 (ΦΕΚ Β 1213) υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα διάλυσης µιας ουσίας

Εργαστηριακή άσκηση 1: Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα διάλυσης µιας ουσίας Στόχοι ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Θεµατικές Ενότητες ( ιατιθέµενος χρόνος) Εργαστηριακές ασκήσεις Ενδεικτικές δραστηριότητες να αναγνωρίζουν τη χρησιµότητα της χηµείας σε διάφορους τοµείς της καθηµερινής ζωής, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ TECHNOLOGICAL EDUCATION INSTITUTION OF WESTERN MACEDONIA ΚΟΙΛΑ ΚΟΖΑΝΗΣ-GR 50100 I KILA, GR 50101 KOZANI-GREECE http://www.teiwm.gr ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ Διδάσκων : ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ Καθηγητής Τμήματος Φ.Π. Αντικείμενο Ειδίκευσης : Βιοχημεία & Βιοτεχνολογία Φυτών Διάλεξη 1η 04/10/2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΡΕΧΟΝΤΟΣ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Στην ετικέτα φιάλης νερού Λουτρακίου (atural Mineral Water) αναγράφεται η τιμή ολικής σκληρότητας 89 αμερικανικοί βαθμοί σκληρότητας. Πόσα ml προτύπου διαλύματος EDTA

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix

Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Περιεχόμενα Πρόλογος της ελληνικής έκδοσης... v Πρόλογος...vii Λίγα λόγια για τον συγγραφέα...ix Ευχαριστίες...ix Κεφαλαιο 1: Eισαγωγή... 1 1. ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ... 1 2. ΜΙΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα

Χαλάνδρι, 18/09/2015 Αρ. Πρωτ.: 1237

Χαλάνδρι, 18/09/2015 Αρ. Πρωτ.: 1237 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ---- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. Β ΑΘΗΝΑΣ Κων/νος Αποστολόπουλος Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04 Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g)

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g) Α. Θεωρητικό μέρος Άσκηση 5 η Μελέτη Χημικής Ισορροπίας Αρχή Le Chatelier Μονόδρομες αμφίδρομες αντιδράσεις Πολλές χημικές αντιδράσεις οδηγούνται, κάτω από κατάλληλες συνθήκες, σε κατάσταση ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Λουκάς Βλάχος Καθηγητής αστροφυσικής. http://www.physics.auth.gr valhos@astro.auth.gr

Λουκάς Βλάχος Καθηγητής αστροφυσικής. http://www.physics.auth.gr valhos@astro.auth.gr Λουκάς Βλάχος Καθηγητής αστροφυσικής http://www.physics.auth.gr valhos@astro.auth.gr Εισαγωγή Δεξιότητες του σύγχρονου φυσικού Οι τομείς και οι κατευθύνσεις στο Τμήμα φυσικής Τα μεταπτυχιακά Γιατί να σπουδάσω

Διαβάστε περισσότερα

Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας... Μαρούσι, 12/12/2014 Αριθ. Πρωτ.: 202352/Δ2 Βαθ. Προτερ. ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ

Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας... Μαρούσι, 12/12/2014 Αριθ. Πρωτ.: 202352/Δ2 Βαθ. Προτερ. ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ.E. ΤΜΗΜΑ Γ ΜΑΘΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΒΑΘΜΟΣ :. % Θέμα 1 Ο 1. Ατομικό τροχιακό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 660 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ντότση Αικατερίνη Εκπαιδευτικός, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών σπουδών «Διδακτική της Χημείας και Νέες Εκπαιδευτικές Τεχνολογίες» ntontsi@chem.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΘ.Π.ΒΑΛΑΒΑΝΙΔΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΥΠΕΡΥΘΡΟΥ ΠΥΡΗΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ-ΟΡΑΤΟΥ, RΑΜΑΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Τμήμα Χημείας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 677 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT Πέτρος Κούμουλος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2005 2006 Ημερομηνία εξετάσεων: 1 Ιουλίου 2006

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2005 2006 Ημερομηνία εξετάσεων: 1 Ιουλίου 2006 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) Ονοματεπώνυμο Φοιτητή: Αριθμός Μητρώου: ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2005 2006 Ημερομηνία εξετάσεων: 1 Ιουλίου 2006 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Διαβάστε με προσοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2015-16 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 18/9/2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ_ΚΕΦ. 1 1 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Διδάσκων Γεράσιμος Κουρούκλης Καθηγητής (Τμήμα Χημικών Μηχανικών). (gak@auth.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου Α) Να επιλέξετε σε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις τη σωστή απάντηση: 1. To στοιχείο που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέρνα Φυσική. Κβαντική Θεωρία. Ατομική Φυσική. Μοριακή Φυσική. Πυρηνική Φυσική. Φασματοσκοπία

Μοντέρνα Φυσική. Κβαντική Θεωρία. Ατομική Φυσική. Μοριακή Φυσική. Πυρηνική Φυσική. Φασματοσκοπία Μοντέρνα Φυσική Κβαντική Θεωρία Ατομική Φυσική Μοριακή Φυσική Πυρηνική Φυσική Φασματοσκοπία ΚΒΑΝΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Φωτόνια: ενέργεια E = hf = hc/λ (όπου h = σταθερά Planck) Κυματική φύση των σωματιδίων της ύλης:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ

ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ 682 ΤΟ ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Παπαχρήστου Βασίλειος Χημικός, MSc στη διδακτική της Χημείας vasipa@in.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρόν CD-Rom αποτελείται από τέσσερις ενότητες: Η πρώτη ενότητα αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 1. Εισαγωγή Στην Α τάξη του Γυμνασίου η Χημεία προσφέρεται στους μαθητές και στις μαθήτριες μέσα στα πλαίσια διδασκαλίας της Φυσικής και της Βιολογίας (Φυσικές Επιστήμες).

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 159 1. Εισαγωγή Στην Α τάξη του Γυμνασίου η Χημεία προσφέρεται στους μαθητές και στις μαθήτριες μέσα στα πλαίσια διδασκαλίας της Φυσικής και της Βιολογίας (Φυσικές Επιστήμες).

Διαβάστε περισσότερα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα Αιωρήματα & Γαλακτώματα Εαρινό εξάμηνο Ακ. Έτους 2014-15 Μάθημα 2ο 25 February 2015 Αιωρήματα Γαλακτώματα 1 Παρασκευή αιωρημάτων Οι μέθοδοι παρασκευής αιωρημάτων κατατάσσονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων ATOMIKH AKTINA Ατομική Ακτίνα ορίζεται ως το μισό της απόστασης μεταξύ δύο γειτονικών ατόμων, όπως αυτά διατάσσονται στο κρυσταλλικό πλέγμα του στοιχείου. Η ατομική ακτίνα ενός στοιχείου: Κατά μήκος μιας

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Μάθημα 10 ο Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Σχέση σειράς συμπλήρωσης τροχιακών και ΠΠ Μνημονικός κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

235 Χημικών Mηχανικών ΕΜΠ

235 Χημικών Mηχανικών ΕΜΠ 235 Χημικών Mηχανικών ΕΜΠ Επαγγελματικές Διέξοδοι Για την άσκηση του επαγγέλματος του Χημικού Μηχανικού είναι απαραίτητη άδεια που χορηγείται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας κατόπιν εξετάσεων. Οι πτυχιούχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012 ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012 Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης. Α.1 Τα χημικά στοιχεία μιας κύριας ομάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα επαναλαμβανόμενο περιοδικά φαινόμενο, έχει μία συχνότητα επανάληψης μέσα στο χρόνο και μία περίοδο. Επειδή κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Ακαδημαϊκό έτος 2011-12 ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Μ. Σταθερόπουλος, Καθηγητής, Σ. Λιοδάκης, Καθηγητής Μάρτιος 2012 1 Γενικές πληροφορίες για το μάθημα της Αναλυτικής Χημείας Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Επιμέλεια: Χημικός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών 11 12 Τι είναι η χημική ενέργεια των χημικών ουσιών; Που οφείλεται; Μπορεί να αποδοθεί στο περιβάλλον; Πότε μεταβάλλεται η χημική

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία:

Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: Γυμνάσιο Aγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 2012-2013 Μάθημα: Χημεία Τάξη Β Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: 1) Να γράψετε τι ονομάζεται μείγμα; 2) Να γράψετε τι ονομάζεται ετερογενές μείγμα; 3) Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων

Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή - ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων Βουκλής Χ. Αλέξανδρος Αριθμός οξείδωσης, χημικοί τύποι, γραφή ονοματολογία χημικών ενώσεων Παρουσίαση σε μορφή ερωτωαπαντήσεων 1. Τι εννοούμε όταν λέμε «η γλώσσα της Χημείας»; Η χημεία είναι μια συμβολική

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21 Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου Θέµατα Σωστού/Λάθους και Πολλαπλής επιλογής Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ Το 17Cl σχηµατίζει ενώσεις µε ένα µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Αριθμητικά... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/06/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... Ολογράφως..... ΤΑΞΗ: Γ Υπ. Καθηγητή... ΧΡΟΝΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Η ενέργεια ιοντισµού

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη

Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη Θεσσαλονίκη 2015 ΑΛΚΥΝΙΑ: C ν H 2ν-2 Ο τριπλός δεσμός άνθρακα άνθρακα Τριπλός δεσμός αλκυνίου ΑΛΚΥΝΙΑ Μόρια πρότυπα για «μοριακούς διακόπτες» Μικροσκοπία σάρωσης σήραγγας (Scanning

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΣΜΟΙ

2. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΣΜΟΙ 2. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΣΜΟΙ 43 44 45 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ: 5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 2.1 Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων -Ένα απλό μοντέλο ατόμου ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ώρας θα πρέπει ο μαθητής να μπορεί:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων Συγκέντρωση διαλύματος: ποσότητα διαλυμένης ουσίας σε καθορισμένη ποσότητα διαλύματος Αραιό διάλυμα: μικρή συγκέντρωση διαλυμένης ουσίας Πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο

Θέμα 2ο 2.1. Α) Β) α) 2.2. Α) Θέμα 4ο 2.1. Α) Το στοιχείο X έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός αριθμός του στοιχείου Χ. (μονάδες 6) Β) α) Να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

6. ιαμοριακές δυνάμεις

6. ιαμοριακές δυνάμεις 6. ιαμοριακές δυνάμεις ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να γνωρίσουμε τα είδη των ελκτικών δυνάμεων που αναπτύσσονται μεταξύ των μορίων των ομοιοπολικών ενώσεων και την επίδραση που ασκούν οι δυνάμεις

Διαβάστε περισσότερα

Αυτoϊοντισμός του νερού ph

Αυτoϊοντισμός του νερού ph Αυτoϊοντισμός του νερού ph Το καθαρό νερό είναι ηλεκτρολύτης; Το καθαρό νερό είναι ομοιοπολική ένωση και θα περιμέναμε να είναι μην εμφανίζει ηλεκτρική αγωγιμότητα. Μετρήσεις μεγάλης ακρίβειας όμως έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Τάσος Λιόλιος Μάθημα Πυρηνικής Φυσικής

ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Τάσος Λιόλιος Μάθημα Πυρηνικής Φυσικής ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Τάσος Λιόλιος Μάθημα Πυρηνικής Φυσικής REF: Σ. Δεδούσης, Μ.Ζαμάνη, Δ.Σαμψωνίδης Σημειώσεις Πυρηνικής Φυσικής Πυρηνικά μοντέλα Βασικός σκοπός της Πυρηνικής Φυσικής είναι η περιγραφή των

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Ενότητα 6: Ατομικό μοντέλο, άτομα, μόρια, δομή ατόμου Καθηγητής: Καριώτογλου Πέτρος (pkariotog@uowm.gr)

Διαβάστε περισσότερα

Λουκάς Βλάχος Αν. Καθηγητής. http://www.physics.auth.gr vlahos@astro.auth.gr

Λουκάς Βλάχος Αν. Καθηγητής. http://www.physics.auth.gr vlahos@astro.auth.gr Γιατί να σπουδάσω Φυσική; Λουκάς Βλάχος Αν. Καθηγητής http://www.physics.auth.gr vlahos@astro.auth.gr Θέματα Εισαγωγή Η φυσική και οι άλλες επιστήμες Οι τομείς και οι κατευθύνσεις στο Τμήμα φυσικής Τα

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. 24-4. Που οφείλεται η ικανότητα του άνθρακα να σχηματίζει τόσες πολλές ενώσεις; Ο άνθρακας έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά :

Οργανική Χημεία. 24-4. Που οφείλεται η ικανότητα του άνθρακα να σχηματίζει τόσες πολλές ενώσεις; Ο άνθρακας έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά : Οργανική Χημεία ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 24-1. Με τι ασχολείται η Οργανική Χημεία; Πεδίο ενασχόλησης του κλάδου της Χημείας που ονομάζεται Οργανική Χημεία είναι οι ενώσεις του άνθρακα (C). 24-2. Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier

4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier Τι ονομάζεται θέση χημικής ισορροπίας; Από ποιους παράγοντες επηρεάζεται η θέση της χημικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας:

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /Θ Ι Σ ΕΚΠ/ΣΗΣ ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 580 Μαρούσι Ιστοσελίδα:

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: 1 ο ΜΕΡΟΣ (1 η διδακτική ώρα) 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΣΑΝΤΟΥΙΤΣ. Διάβασε και συμπλήρωσε τα κενά

Ονοματεπώνυμο: 1 ο ΜΕΡΟΣ (1 η διδακτική ώρα) 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΣΑΝΤΟΥΙΤΣ. Διάβασε και συμπλήρωσε τα κενά 1 ΣΤΟ ΙΙΧΕ ΙΙΟΜΕΤΡ ΙΙΑ ΧΗΜ ΙΙΚΩΝ ΑΝΤ ΙΙΔΡΑΣΕΩΝ ΦΥΛΛΟ ΕΡ ΓΓΑΣ ΙΑΣ Ι -- ΓΓ ιια ττον Μαθη ττή Αν ττ ιιδρασ ττήρ ιια, Προ ϊϊόν ττα κα ιι Υπολε ίίμμα ττα ΤΑΞΗ- ΤΜΗΜΑ.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:..././201.. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Οι κυψέλες καυσίμου είναι συσκευές οι οποίες μέσω ηλεκτροχημικών αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ εσµός Υδρογόνου 1) Τι ονοµάζεται δεσµός υδρογόνου; εσµός ή γέφυρα υδρογόνου : είναι µια ειδική περίπτωση διαµοριακού δεσµού διπόλου-διπόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ Όλες οι χημικές αντιδράσεις περιλαμβάνουν έκλυση ή απορρόφηση ενέργειας υπό μορφή θερμότητας. Η γνώση του ποσού θερμότητας που συνδέεται με μια χημική αντίδραση έχει και πρακτική και θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Γ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:.

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 24.05.2011 ΧΡΟΝΟΣ : 10.30 12.30 ( Χημεία - Φυσιογνωστικά)

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν. ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΥΣΗΣ & ΑΕΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Κτ. Χ-Μ Αμφ. 1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Κτ. Χ-Μ ΑΙΘ.

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν. ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΥΣΗΣ & ΑΕΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Κτ. Χ-Μ Αμφ. 1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Κτ. Χ-Μ ΑΙΘ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ 1 ο & 2 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 3 ο & 4 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 5 ο & 6 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 7 ο & 8 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 9 ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΥΣΗΣ & ΑΕΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Κτ. Χ-Μ Αμφ. 1 ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Κτ. Χ.-Μ. Αιθ.

Διαβάστε περισσότερα

Πυκνότητα και καταστάσεις ύλης

Πυκνότητα και καταστάσεις ύλης Πυκνότητα και καταστάσεις ύλης Εισαγωγικός τομέας και προκαταρτική φάση Μικρή Περιγραφή: Οι μαθητές θα μετρήσουν τη μάζα και τον όγκο διαφόρων υλικών, θα υπολογίσουν την πυκνότητά τους και θα παρατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Το νερό ως διαλύτης - μείγματα

2.2 Το νερό ως διαλύτης - μείγματα 1 2.2 Το νερό ως διαλύτης - μείγματα 2.2-1. Τι ονομάζεται μείγμα; Μείγμα ονομάζεται κάθε σύστημα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων ουσιών. Τα περισσότερα υλικά στη φύση είναι μίγματα. 2.2-2.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Αριθμός ηλεκτρονίων. Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17 2.1.Ο παρακάτω πίνακας δίνει μερικές πληροφορίες για τα άτομα των στοιχείων Mg και Cl: Στοιχείο Ατομικός αριθμός Μαζικός αριθμός Αριθμός ηλεκτρονίων Αριθμός πρωτονίων Αριθμός νετρονίων Mg 12 12 Cl 35 17

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08--05 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α. Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων

5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων 5. Η ισχύς ενός λευκαντικού ρούχων Σκοπός Τα λευκαντικά είναι συνήθως υδατικά διαλύματα υποχλωριώδους νατρίου, NaOCl, και κυκλοφορούν με την εμπορική ονομασία «χλωρίνη». Σκοπός αυτού του πειράματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Μέση Γενική Εκπαίδευση. Διαδίκτυο

Χημεία Μέση Γενική Εκπαίδευση. Διαδίκτυο Επιμορφωτικό Υποστηρικτικό Υλικό για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη μαθησιακή διαδικασία Θέμα Χημεία Μέση ενική Εκπαίδευση Εργαλείο Διαδίκτυο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Τομέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα