Η ΕΟΠΕ, στα πλαίσια του κοινωνικού της ρόλου συμβάλλει στη σωστή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΟΠΕ, στα πλαίσια του κοινωνικού της ρόλου συμβάλλει στη σωστή"

Transcript

1

2

3 Η ΕΟΠΕ, στα πλαίσια του κοινωνικού της ρόλου συμβάλλει στη σωστή ενημέρωση του κοινού μέσω της έκδοσης κατανοητών πληροφοριών και οδηγιών για τους διαφόρους τύπους καρκίνου. Ο Νοέμβριος είναι ο μήνας του Καρκίνου του Παγκρέατος. Παθολόγοι Ογκολόγοι μέλη της ΟΝΕΟ, συμμετείχαν στη συγγραφή του εντύπου που κρατάτε στα χέρια σας, για να σας ενημερώσουν διεξοδικά για τον καρκίνο του παγκρέατος και να κατανοήσετε τα αίτια όσο και την θεραπευτική και υποστηρικτική προσέγγιση από τον θεράποντα Ογκολόγο. Περισσότερες πληροφορίες για την ΕΟΠΕ και την ΟΝΕΟ μπορείτε να βρείτε στον διαδικτυακό τόπο αλλά και να ενημερωθείτε από το ηλεκτρονικό περιοδικό Μπορείτε να επικοινωνήσετε με την ΕΟΠΕ και την ΟΝΕΟ στο 1

4 2

5 Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Το Πάγκρεας και τα Καρκινικά Κύτταρα... Παράγοντες Κινδύνου και Συμπτώματα Διάγνωση... Σταδιεκτίμηση... Θεραπεία... Χειρουργική Αντιμετώπιση και Χημειοθεραπεία... Στοχεύουσα θεραπεία Ακτινοβολία Δεύτερη Γνώμη... Υποστηρικτική αγωγή... Διατροφή... Παρακολούθηση μετά τη Θεραπεία... Ομάδες Υποστήριξης Ασθενών και συμμετοχή στην Κλινική και Εργαστηριακή Έρευνα Για τη συγγραφή του κειμένου συνεργάστηκαν τα μέλη της Ομάδας Νέων Ογκολόγων: Ελένη Αραβαντινού- Φατώρου, Ιωάννης Δημητριάδης, Γεώργιος Κεσίσης, Παναγιώτης Κολιού, Παντελής Κουντουράκης, Κωνσταντίνος Μπαλλάσης, Μιχάλης Νικολάου, Μαρία Σκόνδρα, Δήμητρα Στεφάνου, Νικόλαος Τσουκαλάς Το Συντονισμό της Ομάδας Εργασίας έκανε η Ζένια Σαριδάκη. 3

6 4

7 Το Πάγκρεας και τα Καρκινικά Κύτταρα ΤΟ ΠΑΓΚΡΕΑΣ Το πάγκρεας είναι ένα όργανο του ανθρωπίνου σώματος, το οποίο παράγει σημαντικές για τον ανθρώπινο οργανισμό ορμόνες με κυριότερες την ινσουλίνη, το γλυκαγόνο και την αυξητική ορμόνη. Τοπογραφικά βρίσκεται στο πίσω μέρος της κοιλιακής χώρας μεταξύ του δωδεκαδάκτυλου και του σπληνός. Έχει μήκος 15 εκατοστά περίπου και σχήμα πεπλατυσμένου αχλαδιού. Αποτελείται από τέσσερα τμήματα, την κεφαλή, τον αυχένα, το σώμα και την ουρά. Εσωτερικά και κατά μήκος του οργάνου διέρχεται ο παγκρεατικός πόρος, μέσω του οποίου το παγκρεατικό υγρό εκκρίνεται στο έντερο. Το υγρό αυτό αποτελείται από ένζυμα τα οποία συμβάλουν στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών από το λεπτό έντερο και στη διάσπαση των υδατανθράκων, των πρωτεϊνών και των λιπιδίων. 5

8 ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ Ο ανθρώπινος οργανισμός αποτελείται από όργανα. Τα όργανα σχηματίζονται από μια πλειάδα ιστών, και οι ιστοί από πληθώρα κυττάρων. Φυσιολογικά, για την ομαλή λειτουργία ενός οργανισμού το κύτταρο, που είναι η μικρότερη βασική κατασκευαστική μονάδα, έχει συγκεκριμένο χρόνο ζωής, ρόλο και μηχανισμούς αυτορρύθμισης. Ο οργανισμός, ανάλογα με τις ανάγκες του, προωθεί είτε την κυτταρική διαίρεση (πολλαπλασιασμό), είτε την κυτταρική απόπτωση (θάνατο). Καρκινικά είναι τα κύτταρα που έχουν χάσει την ιδιότητά τους να αποπίπτουν και χαρακτηρίζονται από άναρχο και συνεχή πολλαπλασιασμό. Κατά τον τρόπο αυτό, από τα καρκινικά κύτταρα δημιουργούνται όγκοι μέσα στα όργανα στα οποία βρίσκονται αυτά, ενώ μπορούν και να διασπαρούν με διάφορους τρόπους και σε άλλα όργανα του ανθρωπίνου σώματος, δίνοντας μεταστάσεις. Στον καρκίνο του παγκρέατος, η διασπορά μπορεί να γίνει, είτε κατά συνέχεια ιστών στο στομάχι και στο παρακείμενο έντερο, είτε μέσω της αιματικής οδού στο ήπαρ και στους πνεύμονες, είτε μέσω της λεμφικής οδού στους παρακείμενους ή σε απομακρυσμένους λεμφαδένες. Ο καρκίνος του παγκρέατος είναι ο έβδομος σε συχνότητα εμφάνισης καρκίνος και ο τέταρτος σε συχνότητα θανάτων από καρκίνο. Συχνότερα εμφανίζεται κατά την έκτη δεκαετία της ζωής και η αναλογία εμφάνισης σε άντρες και γυναίκες είναι περίπου η ίδια. Με τον όρο Καρκίνος του Παγκρέατος περιγράφεται μία αρκετά ετερογενής ομάδα κακοηθειών που συμπεριλαμβάνει τις, συχνότερες, κακοήθειες της εξωκρινούς μοίρας του οργάνου (το αδενοκαρκίνωμα), αλλά και τις σπανιότερες κακοήθειες της ενδοκρινούς μοίρας του οργάνου (τους νευροενδοκρινείς όγκους). Πάνω από το 80% των καρκίνων του παγκρέατος εμφανίζεται στην εξωκρινή μοίρα. Το 75% αυτών τοπογραφικά ανευρίσκεται στην κεφαλή και στον αυχένα του οργάνου, το 15-20% στο σώμα και το 5-10% στην ουρά. 6

9 Παράγοντες Κινδύνου και Συμπτώματα ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Όταν διαγνωστεί κάποιος με καρκίνο είναι φυσικό να αναρωτιέται τί προκάλεσε την ασθένεια του. Οι γιατροί δεν μπορούν να εξηγήσουν πάντα γιατί ένας άνθρωπος αναπτύσσει καρκίνο στο πάγκρεας και ένας άλλος όχι. Γνωρίζουν, ωστόσο, ότι ορισμένοι άνθρωποι με συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν καρκίνο παγκρέατος. Οτιδήποτε μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα εκδήλωσης μιας ασθένειας ονομάζεται παράγοντας κινδύνου. Μελέτες έχουν δείξει ότι μεταξύ των παραγόντων που μπορεί να αυξήσουν την εμφάνιση καρκίνου παγκρέατος είναι οι ακόλουθοι: Κάπνισμα: το κάπνισμα θεωρείται ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου όσον αφορά στην εμφάνιση καρκίνου παγκρέατος. Οι καπνιστές εμφανίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου παγκρέατος σε σύγκριση με τους μη καπνιστές (ειδικότερα οι βαρείς καπνιστές) Σακχαρώδης Διαβήτης: Οι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη εμφανίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου παγκρέατος Ατομικό - Οικογενειακό ιστορικό: Μεταξύ πρώτου βαθμού συγγενών (πατέρας, μητέρα, αδέρφια) με καρκίνο παγκρέατος αυξάνεται η πιθανότητα εμφάνισης της νόσου Παγκρεατίτιδα: Η παγκρεατίτιδα είναι μία επώδυνη φλεγμονή του παγκρέατος. Οι πάσχοντες από παγκρεατίτιδα για μεγάλο χρονικό διάστημα έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παγκρέατος Παχυσαρκία: Άτομα υπέρβαρα ή παχύσαρκα είναι περισσότερο πιθανό να εμφανίσουν καρκίνο παγκρέατος 7

10 Παράλληλα ερευνάται αν άλλοι παράγοντες ενοχοποιούνται για την εμφάνιση καρκίνου του παγκρέατος, όπως οι πλούσιες σε λιπαρά δίαιτες, και ειδικά σε ζωϊκό λίπος, η κατάχρηση αλκοόλ, αλλά και μεταλλάξεις σε συγκεκριμένα γονίδια. Βέβαια, ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων που νοσεί από καρκίνο παγκρέατος δεν έχει κανέναν από τους παραπάνω παράγοντες κίνδυνου, αλλά και οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που έχουν κάποιους από τους παραπάνω παράγοντες κινδύνου δεν εμφανίζουν ποτέ την νόσο. ΣΥΜΤΩΜΑΤΑ Σε πρώιμο στάδιο ο καρκίνος του παγκρέατος δεν εμφανίζει συμπτώματα. Συνήθως, μόνον εφόσον προχωρήσει η νόσος μπορεί κάποιος να διαπιστώσει συγκεκριμένα συμπτώματα όπως: υπέρχρωση των ούρων, αποχρωματισμός των κοπράνων, κίτρινη χροιά στο δέρμα και τα μάτια (ίκτερος) πόνος στο άνω μέρος της κοιλίας πόνος στη μεσότητα της πλάτης, ο οποίος δεν υποχωρεί όταν διορθωθεί η στάση σώματος ναυτία και έμετος κόπρανα που επιπλέουν στην τουαλέτα Ο καρκίνος του παγκρέατος σε προχωρημένο στάδιο μπορεί επίσης να εμφανίσει συμπτώματα όπως: κόπωση, αδυναμία ανορεξία, αίσθημα κορεσμού απώλεια βάρους άνευ αιτιολογίας 8

11 Τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε καρκίνο του παγκρέατος, αλλά μπορεί να οφείλονται και σε άλλα προβλήματα υγείας. Μόλις ένας άνθρωπος εντοπίσει κάποιο ή κάποια από τα παραπάνω συμπτώματα, θα πρέπει να απευθυνθεί στον ιατρό του, ώστε να μπορέσει να διευκρινιστεί η προέλευσή τους και κατόπιν να αντιμετωπιστούν με τον ταχύτερο και καλύτερο δυνατό τρόπο με σχεδιασμό της θεραπείας στα πλαίσια ενός ογκολογικού συμβουλίου, που απαρτίζεται από παθολόγο ογκολόγο, χειρουργό, ενδοσκόπο γαστρεντερολόγο και ακτινοδιαγνώστη. 9

12 Διάγνωση ΔΙΑΓΝΩΣΗ Αν έχετε συμπτώματα ύποπτα για κακοήθεια στο πάγκρεας, ο ιατρός σας θα προσπαθήσει να εντοπίσει την αιτία του προβλήματος. Θα πρέπει να υποβληθείτε σε αιματολογικές ή άλλες εργαστηριακές εξετάσεις. Επίσης, θα πρέπει να υποβληθείτε σε μια ή περισσότερες από τις ακόλουθες εξετάσεις: Φυσική εξέταση: ο ιατρός εξετάζει με επισκόπηση, ψηλάφηση και επίκρουση την κοιλιά του ασθενούς για να ελέγξει τυχόν αλλαγές. και να διαπιστώσει τυχόν παθολογική συγκέντρωση υγρού (ασκίτη), επώδυνες περιοχές ή διογκωμένο ήπαρ. Ελέγχει επίσης το δέρμα και τα μάτια για ίκτερο. Αξονική τομογραφία: πρόκειται για ένα μηχάνημα απεικόνισης που συνδέεται με υπολογιστή και λαμβάνει μια σειρά από λεπτομερείς εικόνες του παγκρέατος, των γειτονικών οργάνων και των αγγείων. Θα πρέπει να γίνει και ενδοφλέβια ένεση με σκιαγραφικό μέσο, έτσι ώστε το πάγκρεας να απεικονιστεί πιο καθαρά στις εικόνες. Επίσης, μπορεί να σας ζητηθεί να πιείτε νερό ή γαστρογραφίνη για να απεικονιστεί πιο καθαρά το στομάχι και το δωδεκαδάκτυλο. Με την αξονική τομογραφία ο γιατρός μπορεί να αναγνωρίσει την ύπαρξη ενός όγκου στο πάγκρεας ή σε κάποιο άλλο σημείο και όργανο της κοιλιάς. Υπερηχογράφημα: ο γιατρός τοποθετεί το μηχάνημα υπερήχων στην κοιλία σας και το μετακινεί αργά και κυκλικά. Το συγκεκριμένο μηχάνημα χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα που δεν είναι ακουστά από τον άνθρωπο. Με τα ηχητικά κύματα δημιουργείται ένα αντίγραφο αντηχήσεων, όπως αυτές αντανακλώνται από τα εσωτερικά όργανα. Οι αντηχήσεις αυτές δημιουργούν την εικόνα του παγκρέατος και των άλλων οργάνων στην κοιλιά. Η εικόνα αυτή μπορεί να δείξει τον όγκο ή αποφραγμένους πόρους. Ενδοσκοπικό Υπερηχογράφημα: ο γιατρός χρησιμοποιώντας ένα λεπτό σωλήνα (ενδοσκόπιο) φτάνει έως το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου, αφού 10

13 περάσει μέσα από τον φάρυγγα τον οισοφάγοκαι το στομάχι. Από το τελικό άκρο του ενδοσκοπίου στέλνονται ηχητικά κύματα, που δεν ακούγονται, στο μηχάνημα των υπερήχων. Τα κύματα αυτά αντανακλούν στους ιστούς του παγκρέατος και των άλλων γειτονικών οργάνων. Από τις αντηχήσεις αυτές και όπως ο γιατρός αποσύρει αργά το ενδοσκόπιο από το λεπτό έντερο προς το στομάχι, ο υπολογιστής δημιουργεί μια εικόνα του παγκρέατος. Η εικόνα μπορεί να δείξει τον όγκο. Μπορεί, επίσης, να δείξει πόσο βαθειά έχει διηθήσει ο καρκίνος τα γειτονικά αιμοφόρα αγγεία και αν είναι χειρουργήσιμος. Η εξέταση αυτή δίνει επίσης την δυνατότητα λήψης υλικού για βιοψία ή κυτταρολογική εξέταση. Επίσης, κάποιοι ιατροί χρησιμοποιούν τις ακόλουθες εξετάσεις: ERCP (Ενδοσκοπική Παλίνδρομη Χολαγγειο Παγκρεατογραφία): ο γιατρός περνά ένα ενδοσκόπιο μέσα από το στόμα και το στομάχι φτάνοντας έως το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου. Στη συνέχεια, ολισθαίνει ένα μικρότερο σωλήνα διαμέσου του ενδοσκοπίου και φτάνει μέσα στα χοληφόρα και στους παγκρεατικούς πόρους. Διαμέσου του μικρότερου σωλήνα γίνεται έγχυση χρωστικής στους πόρους και λαμβάνονται ακτινογραφίες. Οι ακτινογραφίες μπορούν να δείξουν αν υπάρχει στένωση στους πόρους ή απόφραξη από τον όγκο ή από κάποια άλλη παθολογική κατάσταση. MRI (Μαγνητική Τομογραφία): ένα μεγάλο μηχάνημα με ισχυρό μαγνητικό πεδίο που συνδέεται με υπολογιστή χρησιμοποιείται για να δημιουργήσει λεπτομερέστατες εικόνες των περιοχών μέσα στο σώμα. PET-CT (τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων): στην περίπτωση που ο γιατρός σας αποφασίσει να κάνετε αυτή την εξέταση, θα λάβετε μια ένεση με μικρή ποσότητα ραδιενεργής γλυκόζης. Η ραδιενεργή γλυκόζη εκπέμπει σήμα που το μηχάνημα του PET λαμβάνει. Δημιουργείται μια εικόνα των σημείων του σώματος όπου έχει προσληφθεί η γλυκόζη. Τα καρκινικά κύτταρα δείχνουν στην εικόνα φωτεινότερα γιατί λαμβάνουν γλυκόζη γρηγορότερα από τα φυσιολογικά. Η εξέταση αυτή μπορεί να δείξει αν ο καρκίνος έχει διασπαρεί σε άλλα μέρη του σώματος. Η PET-CT δεν συνιστάται για την αρχική διάγνωση του καρκίνου του παγκρέατος, παρά μόνον για επιλεγμένους ασθενείς που προορίζονται για ριζική χειρουργική θεραπεία με βάση τα αποτελέσματα της συμβατικής σταδιεκτίμησης. 11

14 Βιοψία με βελόνη: ο γιατρός χρησιμοποιεί μια λεπτή βελόνα για να αφαιρέσει ένα μικρό κομμάτι ιστού από το πάγκρεας, συνήθως κάτω από την καθοδήγηση Ενδοσκοπικού Υπερηχογραφήματος ή Αξονικής Τομογραφίας. Στη συνέχεια, ο παθολογοανατόμος με τη βοήθεια μικροσκοπίου θα αναζητήσει καρκινικά κύτταρα στον αφαιρεθέντα ιστό. Προτού υποβληθείτε σε μια βιοψία ίσως έχετε απορίες, τις οποίες πρέπει να συζητήσετε με τον ιατρό σας. Μια σειρά από πιθανές ερωτήσεις μπορεί να είναι: Μου συστήνεται να κάνω βιοψία; Αν ναι, γιατί; Πόσο διαρκεί η διαδικασία; Θα είμαι ξύπνιος; Θα πονέσω; Υπάρχει κίνδυνος η ίδια η διαδικασία να προκαλέσει διασπορά του καρκίνου; Ποιές είναι οι πιθανότητες λοίμωξης ή αιμορραγίας μετά από τη βιοψία; Υπάρχουν άλλοι κίνδυνοι; Αν έχω καρκίνο, με ποιόν θα μιλήσω για τη θεραπεία; Πότε; 12

15 Σταδιεκτίμηση ΣΤΑΔΙΕΚΤΙΜΗΣΗ Όταν διαγνωστεί ο καρκίνος του παγκρέατος ο ιατρός χρειάζεται να γνωρίζει την έκταση, δηλαδή το στάδιο της νόσου, ώστε να επιλέξει την κατάλληλη θεραπεία. Η εκτίμηση του σταδίου της νόσου γίνεται με το σύστημα ΤNM ώστε να καθοριστούν προσεκτικά: Το μέγεθος του όγκου στο πάγκρεας και η πιθανή διήθηση των γειτονικών ιστών (Τ: από την αγγλική λέξη Tumor που σημαίνει όγκος) Το ενδεχόμενο να έχει προχωρήσει ο όγκος στους λεμφαδένες (Ν: από την αγγλική λέξη Nodes που σημαίνει λεμφαδένες). Το ενδεχόμενο να έχει εξαπλωθεί ο όγκος σε άλλα μέρη του σώματος και εάν συμβαίνει αυτό σε ποιά ακριβώς (Μ: από την αγγλική λέξη Metastasis που σημαίνει μετάσταση). Όπως έχει συζητηθεί και παραπάνω, όταν ο καρκίνος του παγκρέατος εξαπλώνεται, τα καρκινικά κύτταρα μπορεί να μεταναστεύσουν μέσω της λέμφου ή του αίματος στους γειτονικούς ιστούς, στους λεμφαδένες ή σε άλλα απομακρυσμένα όργανα, όπως το ήπαρ. Καρκινικά κύτταρα μπορεί επίσης να βρεθούν στους πνεύμονες ή στο υγρό που συλλέγεται από την κοιλιά (ασκιτικό υγρό). Αν τα παγκρεατικά καρκινικά κύτταρα ταξιδέψουν μέσω του αίματος και εγκατασταθούν στο ήπαρ, τα καρκινικά αυτά κύτταρα που βρίσκονται στο ήπαρ είναι στην πραγματικότητα καρκινικά κύτταρα παγκρέατος. Η νόσος, δηλαδή, είναι μεταστατικός καρκίνος του παγκρέατος και όχι πρωτοπαθής καρκίνος ήπατος, και ως εκ τούτου, θεραπεύεται σαν καρκίνος παγκρέατος και όχι σαν καρκίνος ήπατος. Για να γίνει γνωστό εάν έχει εξαπλωθεί η νόσος, δηλαδή αν τα παγκρεατικά καρκινικά κύτταρα βρίσκονται και σε άλλα σημεία του σώματος εκτός από το πάγκρεας, χρειάζεται ο ασθενής να ελεγχθεί με μια σειρά από εξετάσεις όπως τις έχουμε περιγράψει και παραπάνω. Ένας επεμβατικός τρόπος για να ελεγχθεί η κοιλιά, έτσι ώστε να τεθεί η διά- 13

16 γνωση του καρκίνου παγκρέατος, ή να εκτιμηθεί η έκταση της νόσου, είναι η ερευνητική λαπαροσκόπηση. Με τον τρόπο αυτό ο ειδικός χειρουργός, μέσα από μία μικρή τομή στον ομφαλό, εισάγει το λαπαροσκόπιο, ένα μικρό όργανο σαν σωλήνα, το οποίο έχει φως και κάμερα για να βλέπει μέσα στο σώμα και ψάχνει οποιοδήποτε σημάδι ύπαρξης καρκίνου μέσα στην κοιλιά. Για τη διαδικασία αυτή χρειάζεται γενική αναισθησία. Η ιστολογική επιβεβαίωση της νόσου, σε όλη την ογκολογία, άρα και εδώ στον καρκίνο παγκρέατος είναι απαραίτητη σε κάθε περίπτωση, είτε ο ασθενής μπορεί να χειρουργηθεί, είτε όχι. Η ιστολογική εξέταση, δίνει τις απαραίτητες πληροφορίες για τα ειδικά χαρακτηριστικά του καρκίνου βάσε των οποίων οι εμπλεκόμενοι ειδικοί ιατροί θα επιλέξουν την κατάλληλη θεραπεία και θα προσδιορίσουν την πρόγνωση. Στις περιπτώσεις εκείνες που ο καρκίνος του παγκρέατος ενός ασθενούς είναι χειρουργικά εξαιρέσιμος, πολύ σημαντικές πληροφορίες που λαμβάνονται από το χειρουργικό παρασκεύασμα είναι το μέγεθος του όγκου, τα εγχειρητικά όρια, το αν διηθεί λεμφαδένες και ο βαθμός διαφοροποίησης. Τα εγχειρητικά όρια αφορούν στον συναφαιρούμενο υγιή ιστό που περιβάλλει τον όγκο και είναι επιθυμητό να είναι άνω του 1mm. Ο βαθμός διαφοροποίησης (Grade), ο οποίος πρέπει να περιγράφεται σε κάθε ιστολογική εξέταση, είτε αυτή αφορά σε χειρουργικό παρασκεύασμα, είτε σε βιοψία, δείχνει πόσο διαφορετικά είναι τα καρκινικά κύτταρα από τα φυσιολογικά κύτταρα του παγκρέατος. Όσο μικρότερος ο βαθμός διαφοροποίησης, τόσο καλύτερη η πρόγνωση. Στον παγκρεατικό καρκίνο υπάρχουν 4 βαθμοί διαφοροποίησης: Grade 1: Τα καρκινικά κύτταρα μοιάζουν αρκετά με τα φυσιολογικά παγκρεατικά (υψηλός βαθμός διαφοροποίησης). Grade 2: Τα καρκινικά κύτταρα έχουν μέτριο βαθμό ομοιότητας με τα φυσιολογικά παγκρεατικά. Grade 3: Τα καρκινικά κύτταρα εμφανίζουν υψηλή ετερογένεια σε σχέση με τα φυσιολογικά παγκρεατικά. Grade 4: Τα καρκινικά κύτταρα δεν μοιάζουν καθόλου με τα φυσιολογικά παγκρεατικά (χαμηλός βαθμός διαφοροποίησης). 14

17 Στον παρακάτω πίνακα μπορούμε να δούμε αναλυτικά και λεπτομερώς τα στάδια της νόσου. Σ Τ Α Δ Ι Ο ΣΤΑΔΙΟ 0 ΣΤΑΔΙΟ IA ΣΤΑΔΙΟ IB ΣΤΑΔΙΟ IIA ΣΤΑΔΙΟ IIB ΣΤΑΔΙΟ III ΣΤΑΔΙΟ IV Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Σ Τα καρκινικά κύτταρα βρίσκονται στην ανώτερη στοιβάδα του παγκρέατος και δεν έχουν διηθήσει βαθύτερα τους ιστούς. Ο καρκίνος δεν έχει εξαπλωθεί έξω από το πάγκρεας. (καρκίνος in situ ή παγκρεατική ενδο-επιθηλιακή νεοπλασία) Ο όγκος δεν έχει εξαπλωθεί έξω από το πάγκρεας, ούτε στους λεμφαδένες και έχει διάμετρο μικρότερη από 2 εκ. Ο όγκος δεν έχει εξαπλωθεί έξω από το πάγκρεας, ούτε στους λεμφαδένες και έχει διάμετρο μεγαλύτερη από 2 εκ. Ο όγκος έχει εξαπλωθεί έξω από το πάγκρεας, έχει διηθήσει το δωδεκαδάκτυλο, τον κοινό χοληδόχο πόρο ή άλλους παρακείμενους ιστούς εκτός από μεγάλα αγγεία και νεύρα και δεν έχει διηθήσει λεμφαδένες Ο όγκος έχει επεκταθεί στους λεμφαδένες και ίσως και στα παρακείμενα όργανα (δωδεκαδάκτυλο, κοινό χοληδόχο πόρο) όχι όμως στα μεγάλα αγγεία και νεύρα Ο όγκος έχει διηθήσει μεγάλα αγγεία και νεύρα, ίσως και παρακείμενα όργανα και λεμφαδένες, όμως δεν έχει επεκταθεί σε απομακρυσμένα όργανα Ο όγκος έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα όργανα του σώματος (μετάσταση) 15

18 Με πιο απλό και κατανοητό τρόπο στον καρκίνο του παγκρέατος μπορούμε να διακρίνουμε τα παρακάτω 4 στάδια: Στάδιο Ι: Ο καρκίνος βρίσκεται μόνο στο πάγκρεας. Στάδιο ΙΙ: Ο καρκίνος έχει προσβάλει ιστούς γύρω από το πάγκρεας, ενδεχομένως και λεμφαδένες, αλλά δεν βρίσκεται κοντά σε μεγάλα αγγεία. Στάδιο ΙΙΙ: Ο καρκίνος έχει επεκταθεί και διηθήσει μεγάλα αγγεία. Στάδιο ΙV: Ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα όργανα, όπως το ήπαρ και οι πνεύμονες. Όσο μικρότερο είναι το στάδιο της νόσου, τόσο καλύτερη είναι η πρόγνωση. 16

19 Θεραπεία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι θεραπευτικές επιλογές για τους ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος είναι η χειρουργική επέμβαση, η χημειοθεραπεία, η στοχευμένη θεραπεία και η ακτινοβολία. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται συνδυασμός των παραπάνω θεραπευτικών επιλογών. Η απόφαση για την επιλογή της θεραπείας είναι εξατομικευμένη και εξαρτάται κυρίως από τη θέση του όγκου στο πάγκρεας, την εξάπλωση της νόσου, την ηλικία και τη γενική φυσική κατάσταση του ασθενούς Στις μέρες μας, ο καρκίνος του παγκρέατος μπορεί να θεραπευτεί (να ιαθεί) αν και εφόσον βρεθεί σε πρώιμο στάδιο (πριν δηλαδή εξαπλωθεί). Μόνο με το χειρουργείο μπορεί να εξαιρεθεί πλήρως ένας όγκος στο πάγκρεας. Οι υπόλοιπες θεραπευτικές προσεγγίσεις για τους ασθενείς που δεν μπορούν να χειρουργηθούν, έχουν ως στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την αύξηση της επιβίωσης. Είναι γεγονός πως απαιτείται ομάδα ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων ώστε να σχεδιαστεί το θεραπευτικό πλάνο για κάθε ασθενή. Τα ογκολογικά συμβούλια στα εξειδικευμένα κέντρα όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις για τον σχεδιασμό μιας θεραπείας απαρτίζονται από Παθολόγους Ογκολόγους, Χειρουργούς Ογκολόγους, Ακτινοθεραπευτές Ογκολόγους, Γαστρεντερολόγους, Ακτινολόγους και Παθολογοανατόμους. Επίσης, η ομάδα καλό είναι να έχει εξειδικευμένους σε ογκολογικά θέματα νοσηλευτές, διατροφολόγους και ψυχολόγους. Η αρμονική συνεργασία του ασθενούς με τον ιατρό του είναι θεμελιώδους σημασίας σε όλη τη διάρκεια και τα στάδια της θεραπείας. Ο θεράπων γιατρός θα πρέπει να περιγράψει στον ασθενή τις θεραπευτικές επιλογές που έχει, τα προσδοκώμενα αποτελέσματα και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες της κάθε θεραπείας. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες δεν είναι σπάνιες, επειδή η αντικαρκινική θεραπεία συχνά τραυματίζει και καταστρέφει, εκτός από τους καρκινικούς ιστούς και τους υγιείς ιστούς. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες εξαρτώνται από διάφορους παράγοντες, κυρίως όμως εξαρτώνται από το είδος της θεραπείας, τη 17

20 φυσική κατάσταση του ασθενούς και από την έκταση της νόσου. Δεν είναι ίδιες για κάθε ασθενή και ίσως αλλάζουν από τη μια θεραπευτική συνεδρία στην άλλη. Πριν αρχίσει μια θεραπεία, καλό θα ήταν ένας ασθενής να γνωρίζει τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες και το ενδεχόμενο η θεραπεία να αλλάξει τις καθημερινές του συνήθειες και δραστηριότητες. Ειδικά για τους ασθενείς με καρκίνο στο πάγκρεας, πολύ μεγάλη σημασία έχει η αντιμετώπιση του πόνου, που σε κάποιες περιπτώσεις θα χρειαστεί να γίνει στα πλαίσια ενός ιατρείου πόνου, καθώς και η αντιμετώπιση προβλημάτων σίτισης με την αρωγή πολλές φορές ειδικών διατροφολόγων. Τέλος, μια πολύ σημαντική θεραπευτική επιλογή που αφορά σε όλους τους πάσχοντες από καρκίνο, άρα και στους ασθενείς με καρκίνο παγκρέατος ανεξαρτήτως σταδίου είναι η ένταξή τους σε κλινικές μελέτες. Οι κλινικές μελέτες είναι ερευνητικές μελέτες που εξετάζουν τη δραστικότητα νέων θεραπειών ή παρεμβάσεων, είναι πολύ προσεκτικά και καλά σχεδιασμένες και έχουν ως γνώμονα το όφελος του ασθενούς. Μια σειρά από ερωτήσεις που ενδεχομένως θα θέλατε να απευθύνετε προς τον ιατρό σας πριν αρχίσει η θεραπεία είναι οι παρακάτω: Ποιό είναι το στάδιο της νόσου μου; Έχει εξαπλωθεί ο καρκίνος; Χρειάζεται να κάνω περισσότερες εξετάσεις για να μάθω αν γίνεται να χειρουργηθώ; Ποιός είναι ο στόχος της θεραπείας; Ποιές είναι οι θεραπευτικές μου επιλογές; Τι προτείνετε για μένα; Γιατί; Ποιά είναι τα αναμενόμενα οφέλη από το κάθε είδος θεραπείας; Τι πρέπει να κάνω για να προετοιμαστώ για τη θεραπεία; Θα χρειαστεί να μείνω στο νοσοκομείο; Αν ναι, για πόσο χρονικό διάστημα; 18

21 Ποιοί είναι οι κίνδυνοι και ποιές οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες από την κάθε θεραπευτική επιλογή; Υπάρχει τρόπος να αποφευχθούν ή να περιοριστούν; Πώς θα αντιμετωπίσετε τον πόνο μου; Ποιό είναι το κόστος της θεραπείας; Θα μου το καλύψει η ασφάλειά μου; Πώς θα επηρεάσει τις φυσιολογικές καθημερινές μου δραστηριότητες η θεραπεία; Θα έχω προβλήματα διατροφής ή άλλα προβλήματα; Θα ήταν καλή επιλογή για μένα να ενταχθώ σε μια κλινική μελέτη; Πόσο συχνά θα κάνω επανελέγχους; 19

22 Χειρουργική Aντιμετώπιση και Xημειοθεραπεία Η βασική θεραπεία του καρκίνου του παγκρέατος γίνεται με την χειρουργική επέμβαση, ενώ σε πολλές περιπτώσεις αυτή συνδυάζεται με χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία. Όταν πρόκειται για πρώιμο καρκίνο σίγουρα η πρώτη βασική επιλογή είναι η χειρουργική εξαίρεση, η οποία θα ακολουθηθεί από συμπληρωματική χημειοθεραπεία, ενώ αν ο όγκος είναι μεγάλος και δεν μπορεί να εξαιρεθεί εξ αρχής χειρουργικά επί υγιών ορίων, μπορεί να προηγηθεί του χειρουργείου η χημειοθεραπεία ή η ακτινοθεραπεία, έτσι ώστε να ελαττωθεί το μέγεθός του και να μπορέσει εκ των υστέρων να εξαιρεθεί. Αν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα όργανα, όπως το ήπαρ ή οι πνεύμονες, η κύρια επιλογή που έχει ο ιατρός είναι η χορήγηση χημειοθεραπείας α. Χειρουργική επέμβαση Στον πρώιμο καρκίνο του παγκρέατος, όπως προαναφέρθηκε, η χειρουργική επέμβαση αποτελεί τη βασική και καλύτερη επιλογή. Ανάλογα με το μέγεθος του όγκου και την εντόπισή του, μπορεί να αφαιρεθεί τμήμα του οργάνου ή ολόκληρο το όργανο. Όταν ο καρκίνος βρίσκεται στην κεφαλή του παγκρέατος γίνεται συνήθως η επέμβαση που λέγεται Whipple s. Στην επέμβαση αυτή, εκτός του παγκρέατος συνήθως αφαιρούνται και άλλα όργανα, όπως τμήμα του στομάχου και του λεπτού εντέρου (δωδεκαδάκτυλο), η χοληδόχος κύστη και ο κοινός χοληδόχος πόρος, λεμφαδένες της περιοχής καθώς και ο σπλήνας αν θεωρηθεί αναγκαίο. Η επέμβαση είναι τεχνικά δύσκολη και πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο Χειρουργό Ογκολόγο, ο οποίος θα είναι σε θέση να καταλάβει αν ένας ασθενής είναι υποψήφιος για μια τέτοια επέμβαση. Η ανάρρωση μετά από αυτή την επέμβαση μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες ή και μήνες προκειμένου να ολοκληρωθεί και να υποχωρήσουν συμπτώματα όπως έντονη αδυναμία, κόπωση, ναυτία, έμετοι, δυσκολία στη λήψη τροφής. Για όλα αυτά μπορεί να χρειαστεί να μείνετε αρκετές ημέρες στο νοσοκομείο, ενώ σε όλη τη διάρκεια της μετεγχειρητικής περιόδου θα πρέπει να είσαστε σε στενή επικοινωνία με τον γιατρό σας. 20

23 β. Χημειοθεραπεία Στην χημειοθεραπεία χρησιμοποιούνται φάρμακα για την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων που βρίσκονται στο σώμα σας. Σε κάποιες περιπτώσεις η χημειοθεραπεία μπορεί να χορηγηθεί σε συνδυασμό με ακτινοθεραπεία προεγχειρητικά, ενώ μπορεί να χορηγηθεί και μετεγχειρητικά, ως συμπληρωματική θεραπεία (επικουρική). Μετά από την χειρουργική εξαίρεση του όγκου ο ιατρός σας μπορεί να σας προτείνει να λάβετε χημειοθεραπεία, ιδίως όταν ορισμένοι από τους λεμφαδένες της περιοχής που έχουν αφαιρεθεί φανεί στο μικροσκόπιο ότι έχουν διηθηθεί από τον καρκίνο, ή αν η μορφή του όγκου κάτω από το μικροσκόπιο δείχνει σημάδια επιθετικότητας. Η χημειοθεραπεία σ αυτές τις περιπτώσεις χορηγείται για την έγκαιρη καταστροφή των καρκινικών κυττάρων που πιθανόν να έχουν ξεφύγει από τον όγκο, με στόχο να μειωθεί ο κίνδυνος επανεμφάνισης της νόσου. Η χημειοθεραπεία, είναι η θεραπεία εκλογής για τις περιπτώσεις εκείνες που ο καρκίνος έχει διασκορπιστεί και σε άλλα μέρη του σώματος, δηλαδή όταν έχει δώσει μεταστάσεις. Στις περιπτώσεις αυτές, ο στόχος δεν είναι η ίαση, αλλά η αύξηση της επιβίωσης, η βελτίωση της ποιότητας ζωής και η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, όπως για παράδειγμα ο έντονος πόνος. Ο αριθμός των συνεδριών χημειοθεραπείας που θα χρειαστεί να κάνετε θα εξαρτηθεί από τον τύπο του καρκίνου σας και από τον βαθμό ανταπόκρισης σε αυτήν. Τα περισσότερα χημειοθεραπευτικά φάρμακα χορηγούνται ενδοφλεβίως. Αν η θεραπεία που έχει επιλέξει ο ιατρός σας για σας διαρκεί πολλές ημέρες θα χρειαστεί να παραμείνετε στο νοσοκομείο για νοσηλεία προκειμένου να την λάβετε. Αυτό θα μπορούσατε να το αποφύγετε εάν τοποθετηθεί ένας ειδικός καθετήρας σε μια από τις κεντρικές φλέβες στην περιοχή του θώρακα. Στην περίπτωση αυτή, τα φάρμακα της χημειοθεραπείας μπορούν να τοποθετούνται μέσα σε μια μικρή φορητή αντλία, η οποία θα συνδέεται στον ειδικό καθετήρα και θα τα χορηγεί σε σας με ελεγχόμενη ροή. Αυτή η μέθοδος σας επιτρέπει να είστε στο σπίτι σας μετά από την τοποθέτηση της αντλίας, ενώ συγχρόνως 21

24 προστατεύονται οι φλέβες στα χέρια σας από πιθανή φλεγμονή ή θρόμβωση. Αν η θεραπεία που έχει επιλέξει ο γιατρός σας για σας μπορεί να χορηγηθεί μέσα σε λίγες ώρες, τότε μπορείτε να την λαμβάνετε στο τμήμα ημερήσιας νοσηλείας, ως εξωτερικός ασθενής. Μετά από κάθε χημειοθεραπεία ακολουθεί μία περίοδος μερικών ημερών ή εβδομάδων για ξεκούραση και ανάρρωση του οργανισμού σας από την επίδραση της θεραπείας. Τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα, παράλληλα όμως καταστρέφουν και κάποια υγιή κύτταρα. Ο ιατρός σας το γνωρίζει αυτό και φροντίζει να προλάβει και να ελέγξει τις παρενέργειες που είναι επακόλουθες αυτού του γεγονότος με διάφορους τρόπους και ειδικά υποστηρικτικά φάρμακα. Επιπρόσθετα, συνήθως και σε τακτά χρονικά διαστήματα ο γιατρός σας θα ελέγχει την αιματολογική σας εικόνα. Η ναυτία και ο εμετός, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν τα φάρμακα σήμερα προλαμβάνονται στις περισσότερες των περιπτώσεων με ειδική αντιεμετική αγωγή που θα σας δώσει ο ιατρός σας. Δυστυχώς η απώλεια των μαλλιών (αλωπεκία) είναι μια από τις πιο συνηθισμένες παρενέργειες ορισμένων φαρμάκων. Ρωτήστε τον γιατρό σας αν τα φάρμακα της δικής σας θεραπείας θα προκαλέσουν απώλεια των μαλλιών σας. Σε κάθε περίπτωση, εκείνο που πρέπει να γνωρίζετε είναι ότι τα μαλλιά μέσα σε περίοδο λίγων μηνών μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας θα επανέλθουν. Κατά τη διάρκεια των χημειοθεραπειών, είναι πιθανόν να κουράζεστε εύκολα και να είστε ευάλωτοι στις μολύνσεις. Μην αμελήσετε να ενημερώσετε τον γιατρό σας αμέσως αν έχετε πυρετό (πάνω από 38 ο C). Η χημειοθεραπεία επιδρά στους ασθενείς με διάφορους τρόπους. Μερικοί συνεχίζουν να ζουν φυσιολογικά καθ όλη την διάρκεια της, κάποιοι όμως αισθάνονται την ανάγκη να μειώσουν ή να τροποποιήσουν τις δραστηριότητες τους. Μην διστάζετε να είστε σε συνεχή επικοινωνία με τον ιατρό σας: είναι εκεί για να σας βοηθήσει και να σας συμπαρασταθεί. 22

25 Στοχεύουσα θεραπεία Ακτινοβολία Δεύτερη Γνώμη ΣΤΟΧΕΥΟΥΣΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Σε κάποιες περιπτώσεις ασθενών με μεταστατικό καρκίνο στο πάγκρεας, υπάρχει περίπτωση να χορηγηθεί σε συνδυασμό με τη χημειοθεραπεία μια στοχεύουσα θεραπεία. Το φάρμακο αυτό λαμβάνεται από το στόμα. Οι συχνότερες παρενέργειές του είναι η διάρροια, η ναυτία, ο εμετός, το εξάνθημα και η δύσπνοια. Μια σειρά από ερωτήσεις που ενδεχομένως θα θέλατε να απευθύνετε προς τον γιατρό σας σχετικά με τη στοχεύουσα θεραπεία είναι οι παρακάτω: Ποιός είναι ο στόχος της θεραπείας; Γιατί χρειάζομαι αυτήν την θεραπεία; Πως λειτουργούν τα φάρμακα; Πότε θα αρχίσει και πότε θα τελειώσει η θεραπεία; Θα έχω παρενέργειες μακροπρόθεσμα; ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιεί υψηλής ενέργειας ακτίνες για να σκοτώσει τα καρκινικά κύτταρα. Μπορεί να χορηγηθεί σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες, συμπεριλαμβανομένης και της χημειοθεραπείας. Η ακτινοθεραπεία χορηγείται από ένα μεγάλο μηχάνημα το οποίο στοχεύει με δέσμες ακτινοβολίας τον καρκίνο που βρίσκεται στην κοιλιακή χώρα. Οι συνεδρίες είναι καθημερινές, για 5 ημέρες την εβδομάδα και η θεραπεία διαρκεί αρκετές εβδομάδες μέχρι να ολοκληρωθεί. Κάθε συνεδρία διαρκεί περίπου 30 λεπτά. Η ακτινοθεραπεία είναι ανώδυνη, μπορεί όμως να προκαλέσει άλλες παρενέργειες. Στις παρενέργειες αυτές περιλαμβάνονται η ναυτία, ο εμετός ή η διάρροια. Μπορεί επίσης να αισθάνεστε κόπωση και αδυναμία. 23

26 Μια σειρά από ερωτήσεις που ενδεχομένως θα θέλατε να απευθύνετε προς τον ιατρό σας σχετικά με την ακτινοθεραπεία είναι οι παρακάτω: Γιατί χρειάζομαι αυτήν την θεραπεία; Πότε θα αρχίσουν και πότε θα τελειώσουν οι θεραπείες; Πώς θα αισθάνομαι κατά τη διάρκεια της θεραπείας; Πώς θα ξέρουμε αν η θεραπεία με ακτινοβολία έχει αποτελέσματα; Θα έχω παρενέργειες μακροπρόθεσμα; ΔΕΥΤΕΡΗ ΓΝΩΜΗ Πριν αρχίσει η θεραπεία, μπορεί να θέλετε μία δεύτερη γνώμη για την διάγνωση της νόσου σας, το στάδιο και το πλάνο της θεραπείας. Μπορεί επίσης, να θέλετε να βρείτε ένα εξειδικευμένο ιατρικό κέντρο το οποίο να έχει μεγάλη εμπειρία στη θεραπεία ασθενών με καρκίνο παγκρέατος. Μερικοί ασθενείς νομίζουν πως ο θεράπων ιατρός θα προσβληθεί εάν θελήσουν να λάβουν μια δεύτερη ιατρική γνώμη και ανησυχούν πολύ για αυτό. Συνήθως, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Οι περισσότεροι ιατροί δεν έχουν κανένα πρόβλημα αν οι ασθενείς τους θελήσουν να λάβουν μια δεύτερη γνώμη. Αν λάβετε μια δεύτερη γνώμη, ο δεύτερος ιατρός μπορεί να συμφωνήσει με την διάγνωση και το πλάνο της θεραπείας του πρώτου ή μπορεί να προτείνει μία άλλη προσέγγιση. Και στις δυο περιπτώσεις το θετικό είναι ότι έχετε συλλέξει περισσότερες πληροφορίες και έχετε μεγαλύτερη αίσθηση ελέγχου σε ό,τι αφορά στη νόσο σας. Με την αναζήτηση γιατρού για δεύτερη γνώμη ενδέχεται να καθυστέρησει η προγραμματισμένη έναρξη της θεραπείας σας. Συνήθως η καθυστέρηση αυτή, εφόσον είναι σε λογικά χρονικά πλαίσια, δεν καθιστά την ενδεχόμενη θεραπεία λιγότερο αποτελεσματική. Για να βεβαιωθείτε όμως καλό είναι να συζητήσετε με τον ιατρό σας τα χρονικά περιθώρια που έχετε. 24

Τα ενδοφλέβια υγρά θα αναπληρώνουν τις ανάγκες του οργανισµού σας για µερικές ηµέρες µέχρις ότου µπορέσετε να τρέφεστε κανονικά.

Τα ενδοφλέβια υγρά θα αναπληρώνουν τις ανάγκες του οργανισµού σας για µερικές ηµέρες µέχρις ότου µπορέσετε να τρέφεστε κανονικά. Μετά την χειρουργική επέµβαση Η ανάρρωση µετά από την χειρουργική επέµβαση στους πνεύµονες επέρχεται µετά από πάροδο µερικών εβδοµάδων. Κάποιοι ασθενείς φυσικά αναρρώνουν πιο γρήγορα από άλλους. Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ;

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με την ευγενική χορηγία της Roche

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ESMO O οδηγός αυτός δημιουργήθηκε από τον Οργανισμό Anticancer Fund.

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΛΑΚΩΔΟΥΣ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ

ΜΕΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΛΑΚΩΔΟΥΣ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ Διαμαντόπουλος Παντελής, Κυριαζή Μαρία, Κατσούρη Μαρία Ζαφείρης Χρήστος, Τριχιά Ελένη, Σοφούδης Χρυσόστομος, Νομικός Ιάκωβος Β Χειρουργική κλινική, Ε.Α.Ν.Π «Μεταξά», Πειραιάς, Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι:

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι: ΟΥΡΗΤΗΡΙΚΑ STENTS ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στους ασθενείς που έχουν ή πιθανόν να έχουν απόφραξη του νεφρού, τοποθετείται ένας εσωτερικός σωλήνας παροχέτευσης, ο οποίος ονομάζεται stent, στον ουρητήρα που είναι το σωληνάκι

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ COPYRIGHT 2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2,

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2, ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Κ. Παπαλλά 1, Δ. Μπισιρτζόγλου2, Αθ. Ζέτος 2,Β.Αναστασάκος2, 2Γ. Ιωαννίδου 1, 2Δ. Ξεσφύγγη 1, Μ.Πλόχωρου1,Μ.Καραβαλλάκης 1 Ι.Τσαλαφουτας 1 Γ. Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ορισμός. Συμπτώματα. Αίτια

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ορισμός. Συμπτώματα. Αίτια Ορισμός Συμπτώματα Αίτια Παράγοντες κινδύνου Επιπλοκές Προετοιμασία για το ραντεβού Εξετάσεις και διάγνωση Θεραπεία Αντιμετώπιση και υποστήριξη Πρόληψη Ορισμός ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο καρκίνος του προστάτη

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ 1 Η απεικόνιση βοηθά τους γιατρούς στη διάγνωση και στην

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ Τι είναι ο καρκίνος του παχέος εντέρου; Καρκίνος του παχέος εντέρου ονομάζεται η ανάπτυξη όγκου πρωταρχικά στο τμήμα εκείνο του γαστρεντερικου σωληνα που ενώνει το λεπτό έντερο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ: Replete. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης

ΟΜΑΔΑ: Replete. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης ΟΜΑΔΑ: Replete ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ & ΙΑΤΡΙΚΗ Στον τομέα της ιατρική η ρομποτική παίζει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα:

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: Ο καρκίνος της κύστης αποτελεί τον δεύτερο συχνότερο ουρολογικό καρκίνο. ευθύνονται για το 3% των

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΖΩ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ!

ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΖΩ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ! ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΖΩ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ! Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με την ευγενική χορηγία της Roche

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο Προστατικός αδένας είναι όργανο πο ευρίσκεται μόνο στον άνδρα και δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στην γυναίκα. Έχει περίπου το μέγεθος ενός καρυδιού και ευρίσκεται ακριβώς κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ Μέχρι πρόσφατα, παρ όλες τις δυνατότητες που έχουμε στο οπλοστάσιο μας για να απεικονίζουμε όγκους στο ήπαρ και στο πάγκρεας, λόγω της έλλειψης λεπτομερούς απεικονίσεως αλλά και ουσιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί την τρίτη αιτία διεθνώς, θανάτων από κακοήθη νόσο. Ο λόγος είναι ότι οι πολύποδες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S The "Annual Report to the Nation on the Status of Cancer,, 1975-2001*"

Διαβάστε περισσότερα

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΟΡΘΟΥ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ A1. Εθνικότητα Ελληνική Άλλη Εθνικότητα Άλλη Εθνικότητα A2. Τωρινό Επάγγελμα A3. Έτη στο τωρινό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η Χρηματοδοτιση του εργου Εγινε απο το Υπουργειο Υγειας και Μακροχρονης Φροντιδας του Ονταριο. www.oha.com 1. Συμμετεχετε στην φροντιδα της υγειονομικης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ

ΤΟ ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ ΤΟ ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ Aποτελεί μια λεπτή και διάφανη μεμβράνη, που καλύπτει την εσωτερική επιφάνεια της περιτοναϊκής και πυελικής κοιλότητας καθώς και όλα τα σπλαγχνικά όργανα που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ενημερωτικός οδηγός για τον ασθενή και την οικογένεια Ο θυρεοειδής αδένας: έχει σχήμα πεταλούδας, βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το λάρυγγα και αποτελείται από δύο λoβούς,

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Καρκίνος του Νεφρού Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Λιθίαση ουροποιητικού συστήματος Στένωση Πυελοουρητηρικής Συμβολής Τα Επινεφρίδια Nεφρικές κύστες Καρκίνος του Νεφρού Το Νεφρικό Καρκίνωμα

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ. Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΤΡΑΧΕΙΟΣΤΟΜΙΑ Μπάρδης Παναγιώτης 10522 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ Οι Τεχνικές Διαχείρισης των

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα );

Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα ); ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΥΕΡΕΘΙΣΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ή SIBO Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα ); Θα μπορούσε απλώς να είναι μια εντερική βακτηριακή υπερανάπτυξη του λεπτού εντέρου

Διαβάστε περισσότερα