Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick"

Transcript

1

2 Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών του Πανεπιστηµίου Δυτικής Μακεδονίας (Φλώρινα) (Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραµµάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας), το Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, του Αριστοτελείου Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, και το Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick της Κύπρου σε συνεργασίας µε τους τοπικούς εκπαιδευτικούς-επιστηµονικούς φορείς (ΕΛΜΕ και Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης)! Επιστηµονική - Οργανωτική επιτροπή Έλενα Γρίβα, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Δηµήτριος Κουτσογιάννης, αν. καθηγητής, Τµήµα Φιλολογίας Α.Π.Θ. Κωνσταντίνος Ντίνας, καθηγητής, ΠΤΝ, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Αναστασία Στάµου, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Άννα Χατζηπαναγιωτίδη, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Frederick, Κύπρος Σωφρόνιος Χατζησαββίδης, καθηγητής, ΤΕΠΑΕ, Α.Π.Θ.!! Πλήρης βιβλιογραφική αναφορά άρθρου: Γρίβα, Ε., Κουτσογιάννης, Δ., Ντίνας, Κ., Στάµου, Α., Χατζηπαναγιωτίδη, Ά. & Χατζησαββίδης, Σ. (επιµ.) Πρακτικά Πανελλήνιου Συνεδρίου «Ο Κριτικός Γραµµατισµός στη σχολική πράξη», ηµεροµηνία πρόσβασης: ηη/µµ/εε

3

4

5

6

7

8 Από την παραδοσιακή στη λειτουργική γραµµατική και ο κριτικός γραµµατισµός Σωφρόνης Χατζησαββίδης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Τ.Ε.Π.Α.Ε. Abstract Τhe aim of this paper is to demonstrate ways of using traditional grammar for the teaching of language within the framework of critical literacy. Initially, we define the notion of traditional grammar, the conditions under which it has been formulated and developed and we describe the basic landmarks as regards the teaching practices suggested by the literature. We also describe pertinent developments that took place within the communicative and the post-communicative approaches, giving special attention to Systemic Functional Grammar, which is the type of grammar used mainly within a critically-based pedagogical context. At the same time, we present some examples of the way functional grammar has been used in the new grammar textbooks designed for Modern Greek. In the end, we propose ways of incorporating traditional grammar into a critical literacy pedagogy, by citing and discussing examples from the grammar-based teaching practices developed within the language curriculum that has been designed for the teaching of Modern Greek in Cyprus. 1. Εισαγωγή Ένα πλαίσιο διδασκαλίας της γλώσσας που στηρίζεται στις αρχές της παιδαγωγικής του κριτικού γραµµατισµού και έχει ως στόχο να αναδείξει την ιδεολογική λειτουργία της γλώσσας είναι θεµιτό να θέτει τη διαλογικότητα ως διδακτική και επιστηµολογική προϋπόθεση. Αυτή µε τη σειρά της προϋποθέτει µια λειτουργική προσέγγιση της γλώσσας και της δοµής της που να καταδεικνύει πώς οι χρησιµοποιούµενες γλωσσικές µορφές σ ένα κείµενο συνδέονται µε κοινωνικές λειτουργίες. Την οπτική αυτή τη δίνει η Συστηµική Λειτουργική Γραµµατική του Halliday (1985). Το πλαίσιο διδασκαλίας της γλώσσας επί δεκαετίες, µέχρι και σήµερα, στηρίζεται σε αρχές που στοχεύουν είτε στην απόκτηση γνώσεων της γλώσσας για τη γλώσσα ή για την επικοινωνία και όχι (ή πολύ λίγο) για τον κριτικό γραµµατισµό και θέτει ως διδακτική και επιστηµολογική προϋπόθεση τη στήριξη του σχολικού ή και κοινωνικού κυρίαρχου λόγου, η οποία απέχει από τη διαλογικότητα. Αυτή µε τη σειρά της προϋποθέτει µια δοµιστικού τύπου προσέγγιση που να αναδεικνύει το σύστηµα της γλώσσας, τα µέρη από τα οποία αποτελείται και τους τρόπους συνάρθρωσής τους µε

9 απώτερο σκοπό τη «σωστή» χρήση της γλώσσας από τους/τις µαθητές/τριες. Την οπτική αυτή τη δίνει η Παραδοσιακή Γραµµατική. Στο παρόν κείµενο επιχειρείται ακριβώς να περιγραφούν οι διαστάσεις των δύο τύπων γραµµατικής, της παραδοσιακής και της λειτουργικής, και να καταδειχτεί και µε παραδείγµατα- µε ποιο τρόπο µπορούν να αξιοποιηθούν στο σχολείο, ώστε να συνεισφέρουν στην κριτική και διαλογική ανάγνωση της πολυσηµειωτικής πραγµατικότητας 2. H έννοια της παραδοσιακής γραµµατικής Η γλώσσα είναι ένα σύνολο ετεροτήτων, διαφορών και αντιθέσεων, οι οποίες σχετίζονται µεταξύ τους και αποτελούν ένα οργανωµένο και συστηµατοποιηµένο δίκτυο- διαφορετικής υφής σε κάθε γλώσσα- µε τέτοιο τρόπο, ώστε να δίνεται η δυνατότητα στους χρήστες της γλώσσας να προσλαµβάνουν και να προσφέρουν νοήµατα και έτσι να επικοινωνούν. Το οργανωµένο δίκτυο των σχέσεων είναι αυτό που ονοµάζεται «γραµµατική». Στην εκπαίδευση οι τοµείς που ασχολούνται µε τη διδασκαλία του συστήµατος της γλώσσας συνηθίζεται να ονοµάζονται γραµµατική και συντακτικό. Στην κλασική αρχαιότητα η δοµή της γλώσσας δεν αποτελούσε αντικείµενο συστηµατικής διδασκαλίας. Η γραµµατική ως µάθηµα αφορούσε τη διδασκαλία των γραµµάτων. Ίσως οι αρχαίοι Έλληνες να θεωρούσαν ότι η δοµή της γλώσσας, σε επίπεδο τουλάχιστον µικροδοµής, αποκτιέται µέσω της χρήσης και της επικοινωνίας, ίσως ακόµη να µην είχε προχωρήσει τόσο η γραµµατική ανάλυση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, ώστε να µπορεί αποτελέσει αντικείµενο διδασκαλίας. Αντίθετα, γινόταν διδασκαλία της γλώσσας σε επίπεδο µακροδοµής, διδακτική δραστηριότητα, η οποία είναι γνωστή µε την ονοµασία Ρητορική. Η διδασκαλία της γραµµατικής, µε µια ανάλογη µορφή µε αυτή που γνωρίζει η σηµερινή εκπαίδευση, θα πρέπει να άρχισε να υιοθετείται µετά την έκδοση του έργου του Διονύσιου του Θράκα µε τίτλο «Γραµµατική τέχνη». Η Γραµµατική αυτή διαµόρφωσε τους επόµενους αιώνες, µέχρι και τον 20ο, µια γραµµατική παράδοση, η οποία είχε τα εξής χαρακτηριστικά: α) ρυθµιστικός χαρακτήρας, β) σύνδεση της διδασκαλίας της γραµµατικής µε τα θεωρούµενα ως πρότυπα γραπτά κείµενα και γ) σύνδεση µε τον λογοτεχνικό λόγο. Πάνω σε αυτήν την κατεύθυνση κινήθηκαν και οι Ρωµαίοι Γραµµατικοί (Ουάρων,

10 Κοϊντιλιανός, Πρισκιανός) αλλά και η εκπαίδευσή των περισσοτέρων ευρωπαϊκών χωρών, στην οποία κυριαρχούσε έως τον 18 ο αι. περίπου η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής και λατινικής γλώσσας. Τον 18 ο αι. εµφανίζονται στη δυτική Ευρώπη εγχειρίδια γραµµατικής, τα οποία χρησιµοποιούνταν για τη διδασκαλία κυρίως των εθνικών γλωσσών, χωρίς βέβαια να αγνοείται και η διδασκαλία στοιχείων της λατινικής. Τα εγχειρίδια αυτά ακολουθώντας τα πρότυπα της παραδοσιακής γραµµατικής στόχευαν στην εκµάθηση της «σωστής» προφοράς από τους µαθητές και τις µαθήτριες, των κανόνων της ορθογραφίας και των µορφολογικών κυρίως κανόνων της διδασκόµενης γλώσσας. Χαρακτηριστικό παράδειγµα τέτοιου εγχειριδίου γραµµατικής για τη γαλλική γλώσσα είναι το βιβλίο του Lhomond µε τίτλο «Elements de la grammaire françoise» (1780), στο οποίο µάλιστα σηµειώνεται ότι «γραµµατική είναι η τέχνη του οµιλείν και του γράφειν». Με το πνεύµα αυτό ήταν φυσικό η έµφαση κατά τη διδασκαλία της γραµµατικής να δίνεται στη µικροδοµή, κάτι που ως θεωρία και πρακτική συνεχίστηκε σχεδόν σε όλη την Ευρώπη µέχρι και τη δεκαετία του Από την παραδοσιακή στη λειτουργική γραµµατική 3. 1 Από τον δοµισµό στην επικοινωνιακή προσέγγιση Τον 20ο αιώνα εµφανίστηκε ένας µεγάλος αριθµός όρων, των οποίων το τελευταίο σκέλος περιλαµβάνει τον όρο γραµµατική, όπως για παράδειγµα η Γενετική Γραµµατική, η Λειτουργική Γραµµατική, η Δοµιστική Γραµµατική κτλ. Πρόκειται για σύνολα θεωρητικών αρχών για την περιγραφή της γλώσσας και όχι για µορφές παρουσίασης της δοµής της γλώσσας. Οι θεωρίες αυτές δεν αφορούν τη διδασκαλία της δοµής της γλώσσας, αλλά ορισµένες από αυτές περιέχουν στοιχεία αξιοποιήσιµα στη διδασκαλία. Τη δεκαετία του 1970, έρευνες που διεξήχθησαν στο πλαίσιο του κλάδου της διδασκαλίας των γλωσσών, αλλά και θεωρητικές απόψεις ειδικών κλόνισαν τις παγιωµένες απόψεις γύρω από τη διδασκαλία των γλωσσών και άρχισε να κάνει την εµφάνισή του ένας όρος, που κυριάρχησε τις δεκαετίες του 1980 και Πρόκειται για τον όρο επικοινωνιακή ικανότητα, του οποίου η έννοια είναι κατά πολύ ευρύτερη της έννοια της γλωσσικής ικανότητας αλλά και της έννοιας της γλωσσικής επιτέλεσης. Ο όρος αυτός και η έννοια που τον ακολουθεί άλλαξε τη φιλοσοφία, µε την οποία προσεγγίζεται διδακτικά η γλώσσα. Έγινε στροφή από την προσέγγιση της

11 µορφολογικής πλευράς της γλώσσας στη προσέγγιση της επικοινωνιακής της πλευράς. Έτσι η γραµµατική και το συντακτικό, που αποτελούσαν µέχρι τότε τα βασικά αντικείµενα διδασκαλίας της γλώσσας, απέκτησαν µια δευτερεύουσα σηµασία και έγιναν εργαλεία στην υπηρεσία των µέσων που βοηθούν στην κατανόηση και παραγωγή προτάσεων και κειµένων. Μέσα σ αυτό το πλαίσιο έγινε κατανοητό ότι δε φτάνει µόνο να γνωρίζουν οι µαθητές/τριες ποια είναι τα γραµµατικοσυντακτικά στοιχεία που απαρτίζουν µια πρόταση, αλλά προπαντός να γνωρίζουν να διακρίνουν τις διάφορες αξίες που παίρνει το εκφώνηµα, ανάλογα µε τις επικοινωνιακές παραµέτρους που συµµετέχουν σε µια επικοινωνιακή συνθήκη (ποµπός, δέκτης, πρόθεση, ύφος κτλ.). Άρχισε λοιπόν να γίνεται πεποίθηση ότι η γνώση των κανόνων που διέπουν τη δοµή µιας γλώσσας από µόνοι τους δεν προσφέρουν τίποτε στην επικοινωνιακή ικανότητα του ατόµου. Παράλληλα, οι θεωρίες για την απόκτηση της µητρικής γλώσσας από το παιδί, καθώς και η παιδοκεντρική αντίληψη για τη διδασκαλία που άρχισε να κυριαρχεί τη δεκαετία του 1970, άρχισαν να θέτουν ένα σκεπτικισµό για τον ρόλο και τη σηµασία της γραµµατικής στη διδασκαλία της µητρικής αλλά και της ξένης γλώσσας. Κάτω από την επίδραση αυτών των απόψεων διαµορφώθηκαν διεθνώς διάφορες θέσεις για τη διδασκαλία της γραµµατικής. Ορισµένες από αυτές υιοθετούν τον πλήρη αποκλεισµό της διδασκαλίας της γραµµατοσυντακτικής πλευράς της γλώσσας, άλλες δέχονται τη διδασκαλία της σε ένα περιορισµένο επίπεδο και οπωσδήποτε µια διαδικασία η οποία θα συνδυάζει τη διδασκαλία της γραµµατοσυντακτικής µε την επικοινωνιακή πλευρά της γλώσσας. Τέλος, υπάρχουν και θέσεις οι οποίες υιοθετούν τη διδασκαλία της γραµµατικοσυντακτικής πλευράς της γλώσσας, υποστηρίζοντας µάλιστα ότι η διδασκαλία η επικεντρωµένη στην επικοινωνιακή πλευρά προσφέρει έναν ελκυστικό τρόπο για τη διδασκαλία της µορφοσύνταξης. Η ποικιλία αυτών των θέσεων και απόψεων ήταν επόµενο να δηµιουργήσει και εκλεκτικιστικές απόψεις, µε τις οποίες υποστηρίζεται η σταδιακή εισαγωγή της διδασκαλίας της γραµµατικοσυντακτικής πλευράς της γλώσσας, η οποία θα αρχίζει όταν οι µαθητές/τριες θα αρχίζουν να κατακτούν ορισµένους αυτοµατισµούς της γλώσσας τους και θα ολοκληρώνονται όταν οι µαθητές/τριες θα βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο εκµάθησης της γλώσσας τους.

12 3. 2 Από την επικοινωνιακή προσέγγιση στον κριτικό γραµµατισµό Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα ορισµένες εναλλακτικές προτάσεις διδασκαλίας της δοµής της γλώσσας, οι οποίες επιχειρούν να προσεγγίσουν διδακτικά τη δοµή της γλώσσας. Όλες αυτές οι προσεγγίσεις δίνουν έµφαση στη διδασκαλία της δοµής της γλώσσας µέσω της χρήσης της σε πραγµατικές και εικονικές συνθήκες επικοινωνίας, γιατί θεωρούν ότι η εσωτερίκευση και κατανόηση της δοµής µιας γλώσσας περνά από την εδραίωση σχέσεων µεταξύ των βασικών δοµών της γλώσσας και του νοήµατος που εκπέµπει το κείµενο. Δέχονται επίσης ότι οι µαθητές/τριες, όταν πρόκειται για διδασκαλία της µητρικής τους γλώσσας, έχουν εσωτερικευµένες γνώσεις για τη φωνολογική, µορφολογική και συντακτική πλευρά της γλώσσας τους, η οποία κάλλιστα µπορεί να αξιοποιηθεί κατά τη διδασκαλία της γλώσσας. Πρόκειται για τη διαισθητική γνώση της γλώσσας από τους/τις µαθητές/τριες. Ακόµη και για τη διδασκαλία της ορθογραφίας διατυπώνεται η άποψη από ορισµένες από τις προτάσεις αυτές ότι οι µαθητές/τριες ανακαλύπτουν µέσω της χρήσης σταδιακά τις κανονικότητες που διέπουν την ορθογραφία στον γραπτό λόγο µιας γλώσσας. Υποστηρίζουν µάλιστα ότι η διδασκαλία της δοµής δεν είναι αναγκαίο να γίνεται µε γραµµική σειρά, αλλά κατά περίπτωση και ανάλογα µε τις ανάγκες των µαθητών/τριών της τάξης. Οι εναλλακτικές αυτές προτάσεις συγκροτούν ένα σύνολο θεωρητικών απόψεων και εφαρµογών, οι οποίες δεν εισέρχονται στο δίληµµα, το οποίο προβληµάτισε για αρκετό χρόνο τους ειδικούς, αν δηλαδή θα πρέπει να διδάσκεται η δοµή της γλώσσας ή όχι, µε άλλα λόγια αν θα πρέπει να διδάσκεται η θεωρητική (explicite), δηλαδή κανόνες, ορισµοί, κλιτικά παραδείγµατα κτλ., ή η πρακτική (implicite) γραµµατική, δηλαδή εσωτερίκευση της δοµής χωρίς ιδιαίτερη διδασκαλία, αλλά µέσω της χρήσης της γλώσσας. Στο πλαίσιο του κριτικού γραµµατισµού η διδασκαλία της γραµµατικής αποκτάει µια πολυδιάστατη σηµασία και συνδέεται κάθε φορά µε τον λόγο µέσα στον οποίο εντάσσεται, ο οποίος συνυφαίνεται µε την επιστηµολογική βάση του γραµµατισµού. Έτσι η διδασκαλία της γραµµατικής µπορεί να πάρει µορφές από πολύ παραδοσιακές έως µορφές που εξετάζουν και συνδέουν τις γραµµατικοσυντακτικές δοµες µε τις δοµές της κοινωνικής πραγµατικότητας, στο πλαίσιο της οποίας παράγονται. Αυτή η ποικιλία βέβαια όσο κι αν φαίνεται χαοτική σήµερα έχει επικρατήσει κυρίως το µοντέλο της

13 Συστηµικής Λειτουργικής Γραµµατικής (εφεξής ΣΛΓ), το οποίο φαίνεται πιο αντιπροσωπευτικό για τη σύνδεση των γραµµατικοσυντακτικών δοµών µε την ιδεολογία και την κοινωνική πραγµατικότητα Στοιχεία λειτουργικής γραµµατικής στις νεότερες Γραµµατικές της νέας ελληνικής Η συζήτηση στην Ελλάδα για µια λειτουργική γραµµατική σε διάκριση προς την παραδοσιακή γραµµατική, χωρίς αναγκαστικά να γίνεται αναφορά στη ΣΛΓ του M.A.K. Halliday ( 1985) άρχισε ουσιαστικά το 1976, όταν ο Χρ. Τσολάκης (1976), δηµοσίευσε ένα κείµενο που έφερε τον χαρακτηριστικό τίτλο «Για µια λειτουργική γραµµατική» και στο οποίο έκανε αναφορά σε µια γραµµατική «η οποία δε θα κωδικοποιεί τα γλωσσικά φαινόµενα στατικά, όπως κάθε παραδοσιακή γραµµατική αλλά θα αναπαράγει δυναµικά το γλωσσικό υλικό». Στο ίδιο κείµενο και προσπαθώντας να εξηγήσει την έννοια που έδινε στη λειτουργική γραµµατική υποστηρίζει ότι στη γραµµατική αυτή θα διαπλέκονται τα γραµµατικά, εννοώντας προφανώς τα µορφολογικά, µε τα συντακτικά φαινόµενα, µονάδα διδασκαλίας θα είναι η φράση και το διδακτικό υλικό θα προέρχεται από την καθηµερινή ζωή. To 1997 οι Χαραλαµπόπουλος και Χατζησαββίδης (βλ. Χαραλαµπόπουλος Χατζησαββίδης 1997) στην πρότασή τους που έκαναν για τη διδασκαλία της νέας ελληνικής πρότειναν µια λειτουργική προσέγγιση της διδασκαλίας της γλώσσας δίνοντας µάλιστα και αρκετά παραδείγµατα. 1 Η πρόταση αυτή είχε αρκετά στοιχεία από τη ΣΛΓ, χωρίς όµως να ταυτίζεται µε αυτήν. Δινόταν έµφαση περισσότερο στην κατανόηση της λειτουργίας του υπό εξέταση γλωσσικού φαινοµένου και λιγότερο στη σχέση του µε την κοινωνική πραγµατικότητα και την ιδεολογία του συντάκτη του κειµένου. Παράλληλα µε αυτή την πρόταση άρχισε να εκδίδεται από το 1994 σε αυτόνοµους τόµους, οι οποίοι ενοποιήθηκαν και συµπληρώθηκαν στην έκδοση του 2005, η Γραµµατική της Νέας Ελληνικής των Κλαίρη & Μπαµπινιώτη και συνεργατών (2005), η οποία, όπως λέγεται και στον υπότιτλο είναι «δοµολειτουργικήεπικοινωνιακή» µε την έννοια ότι επιχειρείται σ αυτήν να περιγραφούν οι τρόποι µε τους οποίους «οι συντακτικές λειτουργίες συντελούν στην οργάνωση των µηνυµάτων», 1 Εδώ θα πρέπει να τονιστεί ότι η πρόταση αυτή είχε ήδη δηµοσιευτεί το 1992.

14 η χρήση που εµφανίζουν οι δοµές στην επικοινωνία, η προβολή της δυναµικής και των εξελικτικών τάσεων της νέας ελληνικής και η απαλλαγή της περιγραφής «των γραµµατικών µηχανισµών από ρυθµιστικές δεσµεύσεις» (σ. ΧΙΙ). Αποτέλεσµα όλων αυτών των προσπαθειών ήταν να µπολιαστούν και τα τελευταία εγχειρίδια της γραµµατικής του Δηµοτικού (Φιλιππάκη κ.ά. 2011) και του Γυµνασίου (Χατζησαββίδης & Χατζησαββίδου 2011) µε στοιχεία λειτουργικά, από τα οποία λόγω έλλειψης χώρου θα αναφέρω επιγραµµατικά τα παρακάτω: Στο εγχειρίδιο γραµµατικής του Δηµοτικού 1. Στις σελίδες γίνεται λόγος για τις λεκτικές πράξεις και δίνονται σε στιλ κινούµενων σχεδίων διάφορα παραδείγµατα από την καθηµερινή χρήση. 2. Στις σελίδες γίνεται αναφορά στην επιλογή ύφους, στους κανόνες συνεργασίας και συµπεριφοράς κατά την επικοινωνία 3. Στη σελίδα 113 δίνεται παράδειγµα για να γίνει κατανοητή η λειτουργία των αντωνυµιών Στο εγχειρίδιο γραµµατικής του Γυµνασίου 1. Στη σελ. 18 (παρατηρώ και καταλαβαίνω), όπου δίνονται κάποια στοιχεία της λειτουργίας της ποικιλία προφοράς 2. Στη σελ. 29, όπου γίνεται λόγος για τη λειτουργία του άρθρου 3. Στη σελ. 33, (παρατηρώ και καταλαβαίνω) όπου γίνεται λόγος για τη λειτουργία των κεφαλαίων και πεζών γραµµάτων. 4. Στη σελίδα 49 κεξ, όπου γίνεται αναφορά στη λειτουργία του επιθέτου Στις σελίδες , όπου γίνεται αναφορά στις λεκτικές πράξεις 4. Παραδοσιακή γραµµατική και κριτικός γραµµατισµός στα νέα προγράµµατα Κύπρου και Ελλάδας. Όπως είναι γνωστό, στην Κύπρο επιχειρήθηκε το 2008 µια εκπαιδευτική µεταρρύθµιση, η οποία περιλάµβανε αλλαγές τόσο στο ωρολόγιο όσο και στο Αναλυτικό Πρόγραµµα των µαθηµάτων από την προδηµοτική έως και τη δευτεροβάθµια εκπαίδευση. Στο πλαίσιο αυτής της µεταρρύθµισης συντάχθηκε και άρχισε να εφαρµόζεται σταδιακά από το 2010 και Πρόγραµµα Σπουδών (ΠΣ) για τη διδασκαλία της νέας ελληνικής γλώσσας. Στο πρόγραµµα αυτό προβλέπεται, εκτός όλων των άλλων στοιχείων που παραπέµπουν στις αρχές και τη φιλοσοφία του κριτικού γραµµατισµού, και στη

15 διδασκαλία της γραµµατικής σύµφωνα µε τις αρχές της ΣΛΓ, όπως ρητά µάλιστα διατυπώνεται στο παρακάτω σηµείο του ΠΣ (ΥΠΠΚ 2010: Α,66): «Η διδασκαλία της δοµής της νέας ελληνικής γίνεται µε σκοπό την εµπέδωση και την κατανόηση του τρόπου που τα φωνολογικά, µορφολογικά, και τα συντακτικά στοιχεία λειτουργούν για να επιτελέσουν συγκεκριµένες λειτουργίες, όπως είναι η κατασκευή τρόπων αναπαράστασης του θέµατος (η αναπαραστατική λειτουργία), η οικοδόµηση συγκεκριµένων σχέσεων µε το συνοµιλητή/ τη συνοµιλήτρια (η διαπροσωπική λειτουργία) και η σύνδεση προτάσεων (η κειµενική λειτουργία) Για το λόγο αυτό δίνεται έµφαση στο λειτουργικό ρόλο που τα στοιχεία της µικροδοµής επιτελούν (το προτασιακό επίπεδο), αλλά και στη µακροδοµή (στο κείµενο) και στις µεταξύ τους αλληλεπιδράσεις» Η µετάβαση βέβαια της προσέγγισης της δοµής της γλώσσας από την παραδοσιακή στη λειτουργική δεν ήταν (ούτε και είναι) µια εύκολη διαδικασία σε ένα εκπαιδευτικό σύστηµα που σε όλη του την πορεία γνώρισε την παραδοσιακή προσέγγιση. Ήταν επόµενο να υπάρξουν αντιδράσεις, αίτηµα για πολλές επιµορφώσεις, και απορίες για θέµατα, όπως: α) πώς θα γνωρίζει ο δάσκαλος ποιες γραµµατικές γνώσεις έχει αποκτήσει το παιδί σε προηγούµενες τάξεις, β) πώς θα ιεραρχηθούν οι γραµµατικές γνώσεις κατά τάξη; γ) πώς θα διδαχθεί η ορθογραφία χωρίς διδασκαλία της παραδοσιακής γραµµατικής; δ) πώς είναι δυνατό να διδαχτεί λειτουργικά η γραµµατική σε µικρές τάξεις; ε) γιατί η λειτουργική προσέγγιση είναι καλύτερη από την παραδοσιακή για τη γλωσσική επάρκεια των παιδιών; Παρόµοιες επιφυλάξεις και αντιδράσεις παρουσιάστηκαν κατά την περίοδο της επιµόρφωσης που έγινε στους εκπαιδευτικούς της Ελλάδας πάνω στα νέο πρόγραµµα γλωσσικής διδασκαλίας. Η επιµόρφωση βέβαια σταµάτησε, το νέο όµως ΠΣ υπάρχει δηµοσιευµένο. Όλα αυτά τα ερωτήµατα και οι αντιδράσεις µας οδήγησαν σε µια ορθολογική, κατά την άποψή µας πρακτική, στην οποία µπορεί να συνδυάζεται η παραδοσιακή µε τη λειτουργική προσέγγιση της δοµής της γλώσσας. Ας δούµε δύο παραδείγµατα διδακτικών προτάσεων που έγιναν στο πλαίσιο της επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών στην Κύπρο και στην Ελλάδα, όπου γίνεται καταφανής ο συνδυασµός της λειτουργικής µε την παραδοσιακή προσέγγιση της δοµής της νέας ελληνικής.

16 Το πρώτο παράδειγµα προέρχεται από µία θεµατική ενότητα, που είχε ως θέµα το ποδήλατο και τίτλο «Το όµορφο ποδήλατό µου στη λογοτεχνία και στην ψυχή µου» και απευθύνεται σε µαθητές/τριες Γ (ή και Β ) Δηµοτικού, οι οποίοι/ες δεν έχουν εξοικείωση µε την γραµµατική ορολογία. Σε µια αρχική φάση επιχειρείται να γίνει η συνοικοδόµηση της ενότητας, οι µαθητές/τριες επιλέγουν το θέµα και τις πτυχές που θα συζητήσουν, οι οποίες είναι σχετικές µε το ποδήλατο στη λογοτεχνία και τη φροντίδα και προστασία του ποδηλάτου, φέρνουν στην αίθουσα σχετικά κείµενα και τελικά γίνεται η επιλογή των τεσσάρων κειµένων που θα επεξεργαστούν. Σε µια δεύτερη φάση γίνεται επεξεργασία των τεσσάρων κειµένων (στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α για λόγους χώρου παρατίθεται το πρώτο κείµενο) σε σχέση µε το επικοινωνιακό τους πλαίσιο, τη γλωσσική και νοηµατική δοµή τους, τη σχέση τους µε την κοινωνία και η αξιολόγησή του. Σ αυτή τη φάση, κατή την οποία γίνεται συνήθως και η προσέγγιση της δοµής και των γλωσσικών στοιχείων, προτείνονται τα εξής: 1.-Να παρατηρήσετε τις φράσεις και τις λέξεις που είναι µέσα σε εισαγωγικά. Να δικαιολογήσετε ξεχωριστά για κάθε φράση γιατί ο συγγραφέας τα έβαλε σε εισαγωγικά; [λειτουργία εισαγωγικών] 2.-να βρείτε όλα τα το, του, τους, τις και της στα κείµενα που έχετε µπροστά σας. Έχουν την ίδια σηµασία; Βάλτε σε χωριστές στήλες ανάλογα µε τη σηµασία τους [λειτουργία άρθρου και κτητικής αντωνυµίας] 3. -να βρείτε 2-3 λέξεις-φράσεις που θα µπορούσαν να ειπωθούν µόνο προφορικά και άλλες 2-3 που θα µπορούσαν να είναι µόνο γραπτές και γιατί; [διαφορετική λειτουργία προφορικού και γραπτού λόγου] Στην πρώτη πρόταση και µε τη διδασκαλία που ακολουθεί επιδιώκεται αφενός να προσεγγιστεί το κείµενο λειτουργικά (λειτουργία των εισαγωγικών στον γραπτό λόγο), αλλά και παραδοσιακά, αφού θα διδαχτούν οι χρήσεις των εισαγωγικών στον λόγο και µπορούν ακόµη να δοθούν και ασκήσεις για σωστή χρήση των εισαγωγικών. Στη δεύτερη πρόταση και µε τη διδασκαλία που ακολουθεί επιδιώκεται αφενός να προσεγγιστεί το κείµενο λειτουργικά (διαφορετική λειτουργία του άρθρου και της αντωνυµίας) και παραδοσιακά, αφού θα δοθεί η δυνατότητα να διδαχτεί το οριστικό

17 άρθρο, µε όλους τους τύπους, καθώς και η κτητική αντωνυµία. Μπορεί µάλιστα να δοθεί και σχετική άσκηση. Στην τρίτη πρόταση και µε τη διδασκαλία που ακολουθεί επιδιώκεται αφενός να προσεγγιστεί το κείµενο λειτουργικά (διαφορετική λειτουργία προφορικού και γραπτού λόγου) και παραδοσιακά, αφού θα δοθεί η δυνατότητα να δοθούν 2-3 στοιχεία διαφορών του προφορικού µε τον γραπτό λόγο (φθόγγοι-γράµµατα/ λαϊκό λεξιλόγιολόγιο λεξιλόγιο/ χαλαρή σύνταξη-αυστηρή σύνταξη/ κτλ.). Μπορεί µάλιστα να δοθεί και σχετική άσκηση, στην οποία να ζητείται η µετατροπή ενός κειµένου µε έντονα στοιχεία προφορικότητας σε κείµενο γραπτού λόγου. Σε µια τελευταία φάση γίνεται συζήτηση για τη φροντίδα του ποδηλάτου και αποφασίζεται να γίνει µια συλλογή κειµένων µε θέµα «Το ποδήλατο» (π.χ. το ποδήλατό µου, µια βόλτα µε ποδήλατο, ποιήµατα για το ποδήλατο, παραµύθια µε βασικό θέµα το ποδήλατο κτλ.), η οποία δηµοσιοποιείται στην ιστοσελίδα του σχολείου. Το δεύτερο παράδειγµα προέρχεται από µία θεµατική ενότητα, που είχε ως θέµα τις µη κυβερνητικές οργανώσεις και απευθύνεται σε µαθητές/τριες Στ Δηµοτικού (ή και Α και Β Γυµνασίου), οι οποίοι/ες έχουν σχετική εξοικείωση µε την γραµµατική ορολογία, αλλά υστερούν στη γνώση των όρων και των λειτουργιών κάποιων γλωσσικών σπάνιων φαινοµένων. Σε µια αρχική φάση επιχειρείται να γίνει η συνοικοδόµηση της ενότητας, οι µαθητές/τριες επιλέγουν το θέµα «Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις» (ΜΗΚΥΟ), για το οποίο επεξεργάζονται κείµενα και φέρνουν και συζητούν για την κοινωνική επίδραση. Ακολουθεί απόφαση για το ειδικό θέµα που θα συζητήσουν (Μη κυβερνητικές Οργανώσεις υγιειονοµικού περιεχοµένου) φέρνουν στην αίθουσα σχετικά κείµενα και τελικά γίνεται η επιλογή των δύο κειµένων που θα επεξεργαστούν. Σε µια δεύτερη φάση γίνεται επεξεργασία των δύο κειµένων (βλ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β) σε σχέση µε το επικοινωνιακό τους πλαίσιο, τη γλωσσική και νοηµατική δοµή τους, τη σχέση τους µε την κοινωνία και η αξιολόγησή του. Σ αυτή τη φάση, κατή την οποία γίνεται συνήθως και η προσέγγιση της δοµής και των γλωσσικών στοιχείων, προτείνονται τα εξής: 1.-Οι γραµµατικοί τύποι στο «Γιατροί του κόσµου» (βασιζόµενη, διατηρώντας, συµπληρώνοντας, προσφέροντας) και στο «Γιατροί χωρίς

18 σύνορα» (εργαζόµενοι) µπορούν να εκφραστούν διαφορετικά; Αν ναι πώς; Γιατί προτιµήθηκαν αυτοί οι τύποι; Διδάσκουµε µετοχές 2.- Οι γραµµατικοί τύποι στο «Γιατροί του κόσµου» (έχουν αναγνωριστεί, έχουν βρεθεί, έχουν πραγµατοποιηθεί) και στο «Γιατροί χωρίς σύνορα» (έχουν πληγεί) µπορούν να διατυπωθούν µε άλλον (ή άλλους) ρηµατικό τύπο. Διδασκαλία συντελικών χρόνων (χρόνος και ποιόν ενέργειας): Στην πρώτη πρόταση και µε τη διδασκαλία που ακολουθεί επιδιώκεται αφενός να προσεγγιστεί το κείµενο λειτουργικά (λειτουργία των µετοχών σε σχέση µε άλλους ρηµατικούς τύπους), αλλά και παραδοσιακά, αφού θα διδαχτούν οι διάφοροι τύποι της µετοχής της νέας ελληνικής και µπορεί να ζητηθεί να βρεθούν σπάνιοι τύποι µετοχών σε κείµενα (π.χ. σώµατα κειµένων). Στη δεύτερη πρόταση και µε τη διδασκαλία που ακολουθεί επιδιώκεται αφενός να προσεγγιστεί το κείµενο λειτουργικά (λειτουργία των συντελικών χρόνων σε σχέση µε τους παρελθοντικούς και η λειτουργία του ποιού ενέργειας), αλλά και παραδοσιακά, αφού θα διδαχτεί ο σχηµατισµός των συντελικών χρόνων. Σε µια τελευταία φάση γίνεται συζήτηση για τον ρόλο των δύο ΜΗΚΥΟ και τις διαφορές τους και αποφασίζεται να στείλουν κατά οµάδες µια ΜΗΚΥΟ που φαντάζονται και θέλουν να συµµετάσχουν ως µέλη τους. 5. Συµπέρασµα υπό τύπον πρότασης Η προβληµατική γύρω από τη διδακτική προσέγγιση της δοµής της γλώσσας υπήρξε, όπως ειπώθηκε και παραπάνω, πάντα ένα στοιχείο δεµένο µε τη διδασκαλία των γλωσσών. Για ένα πάρα πολύ µεγάλο χρονικό διάστηµα αντιµετωπίστηκε µε έναν περισσότερο ή λιγότερο φορµαλιστικό και αποπλαισιωµένο από τα κοινωνικά συµφραζόµενα τρόπο και χωρίς να λαµβάνεται υπόψη η επικοινωνιακή και λειτουργική διάσταση, διαστάσεις που ούτως ή άλλως ενέχει η γλώσσα. Σήµερα, που έχει γίνει πλέον πεποίθηση ότι η γλώσσα είναι ένα σηµειωτικό σύστηµα, το οποίο είναι απόρροια των κοινωνικών συµφραζοµένων αλλά και των υποκειµένων που τη χρησιµοποιούν, αλλά και ότι µέσω αυτού εκφράζονται όχι µόνο πληροφορίες αλλά και στάσεις και ιδεολογίες, οι οποίες αντικατοπτρίζονται µέσα από

19 τα γλωσσικά δοµικά στοιχεία (φωνητικά, φωνολογικά, µορφολογικά, συντακτικά και λεξιλογικά) η προσέγγιση της γλώσσας δεν µπορεί να ακολουθεί έναν φορµαλιστικό και αποπλαισιωµένο τρόπο. Από την άλλη, γενιές µαθητών και µαθητριών που είναι σήµερα εκπαιδευτικοί και έχουν αναλάβει τη διδασκαλία της γλώσσας στα σηµερινά παιδιά έχουν διαµορφωθεί µε την προσέγγιση της παραδοσιακής φορµαλιστικού τύπου γραµµατικής, µε αποτέλεσµα στους περισσότερους και στις περισσότερες να έχει γίνει πεποίθηση ότι διδασκαλία της γλώσσας σηµαίνει κυρίως µετάδοση γνώσεων για τη γλώσσα ή αλλιώς διδασκαλία της παραδοσιακής γραµµατικής και της µεταγλώσσας που τη συνοδεύει. Παράλληλα όµως είναι εµφανές ότι αυτή η γραµµατική µεταγλώσσα είναι απαραίτητη, τουλάχιστον στα πρώτα στάδια εκµάθησης της γλώσσας, ώστε να καταστεί δυνατή σε επόµενα στάδια η προσέγγιση µε βάση τη λειτουργική γραµµατική. Αυτή η πραγµατικότητα, που ούτως ή άλλως υφίσταται στην ελλαδική και κυπριακή πραγµατικότητα, κατά τη γνώµη µου δηµιουργεί µια διαλογικότητα της κοινωνικής ζωής στον τοµέα αυτόν. Αυτήν τη διαλογικότητα ο κριτικός γραµµατισµός οφείλει να την αναδείξει, έστω και αν υποχρεωθεί να χρησιµοποιήσει µη κριτικές γλωσσοδιδακτικές θεωρήσεις. Αυτό γίνεται µέσα από µια αναστοχαστική οπτική, η οποία θα διαµορφώσει και τις ανάλογες στάσεις των εκπαιδευτικών απέναντι στην προσέγγιση της δοµής της γλώσσας αλλά και την εκπαιδευτική πολιτική και ταυτόχρονα θα δείξει ότι ο κριτικός γραµµατισµός δεν είναι ένα παγιωµένο επιστηµολογικά σχήµα, αλλά ενέχει την έννοια της διαλογικότητας, η οποία οδηγεί σε µια λειτουργική προσέγγιση της γλώσσας. και µε αυτήν την έννοια ο συνδυασµός παραδοσιακής και λειτουργικής προσέγγισης αποτελεί κάτω από τις σηµερινές συνθήκες την πιο ορθολογική αλλά και επιστηµολογικά την πιο κατάλληλη διδακτικά λύση για την προσέγγιση της δοµής της γλώσσας. Χρειάζεται όµως και κάτι άλλο: οι δυο αυτές θεωρήσεις δε θα πρέπει να παρουσιάζονται ανεξάρτητα σαν να πρόκειται για δύο διαφορετικές προσεγγίσεις αλλά µε έναν συνδυασµένο τρόπο, ώστε να φαίνεται ότι η µία συµβάλλει στην κατανόηση της άλλης και οι δύο στην κατανόηση της δοµής της γλώσσας αλλά και των λειτουργιών που επιτελεί αυτή η δοµή.

20

21

22

23

24 Βιβλιογραφία Κλαίρης, Χρ. & Μπαµπινιώτης, Γ Γραµµατική της νέας ελληνικής. Δοµολειτουργικήεπικοινωνιακή. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Τσολάκης, Χρ «Για µια λειτουργική Γραµµατική». Λόγος και Πράξη 3, Υ.Π.Π.Κ Αναλυτικά Προγράµµατα προδηµοτικής, δηµοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης. Λευκωσία: Π.Ι.Κ.-Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραµµάτων. Φιλιππάκη-Warburton, Ει., Γεωργιαφέντης, Μ., Κοτζόγλου, Γ., Λουκά, Μ Γραµµατική Ε και ΣΤ Δηµοτικού. Αθήνα, ΟΕΔΒ. Χαραλαµπόπουλος Αγ. & Χατζησαββίδης Σ Διδασκαλία της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας. Θεσσαλονίκη: Κώδικας. Χατζησαββίδης, Σ & Χατζησαββίδου, Α Γραµµατική νέας ελληνικής γλώσσας Α, Β, Γ Γυµνασίου. Αθήνα: ΟΕΔΒ. Halliday, Μ.Α.Κ An Introduction to Functional Grammar. London: Edward Arnold.

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό.

Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό. Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό. Σωφρόνης Χατζησαββίδης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Abstract This paper

Διαβάστε περισσότερα

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα Αντώνιος Τζες Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Γρ. Δαβράζος 1, Β. Γαλάνης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ19, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η. Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα, μαζική κουλτούρα και κριτικός γραμματισμός

Γλώσσα, μαζική κουλτούρα και κριτικός γραμματισμός Γλώσσα, μαζική κουλτούρα και κριτικός γραμματισμός ΜΜΕ και κριτικός γραμματισμός Διημερίδα διάχυσης των αποτελεσμάτων του προγράμματος Θαλής (2011-2015) Γλωσσική ποικιλότητα και γλωσσικές ιδεολογίες στα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 2000 12 Η συγγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Π3.1.3 Μεθοδολογία και διαδικασίες ανάπτυξης εκπαιδευτικών σεναρίων στα Γλωσσικά μαθήματα

Π3.1.3 Μεθοδολογία και διαδικασίες ανάπτυξης εκπαιδευτικών σεναρίων στα Γλωσσικά μαθήματα Π3.1.3 Μεθοδολογία και διαδικασίες ανάπτυξης εκπαιδευτικών σεναρίων στα Γλωσσικά μαθήματα Μελέτη για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την εφαρμογή σεναρίων και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων για τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΟΥΣΕΙΑ: ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟ, ΜΕ ΛΙΓΑ ΚΛΙΚ.

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΟΥΣΕΙΑ: ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟ, ΜΕ ΛΙΓΑ ΚΛΙΚ. ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪ ΟΥ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΟΥΣΕΙΑ: ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟ, ΜΕ ΛΙΓΑ ΚΛΙΚ. Ακολουθεί µια διδακτική πρόταση που αφορά τη διδασκαλία συγκεκριµένης διδακτικής ενότητας (νεοελληνική γλώσσα, Α Γυµνασίου)

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α' ΛΥΚΕΙΟΥ 51 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α' ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Εισαγωγή Η σύγχρονη κοινωνική, οικονοµική, πολιτισµική και πολιτική πραγµατικότητα στις κοινωνίες δυτικού τύπου απαιτεί όλο και περισσότερο ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ Ι ΑΙΘΟΥΣΑ ΙΙ ΑΙΘΟΥΣΑ ΙΙΙ Κριτικός γραµµατισµός και γλωσσική διδασκαλία Προεδρείο: Κ. Ντίνας - Α. Ξανθόπουλος

ΑΙΘΟΥΣΑ Ι ΑΙΘΟΥΣΑ ΙΙ ΑΙΘΟΥΣΑ ΙΙΙ Κριτικός γραµµατισµός και γλωσσική διδασκαλία Προεδρείο: Κ. Ντίνας - Α. Ξανθόπουλος ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 17:00-18:00 Εγγραφή Συνέδρων 18:00-18:30 18:30-19:00 19:00-19:30 19:30-20:00 Ι ΙΙ Κριτικός γραµµατισµός και γλωσσική διδασκαλία Προεδρείο: Κ. Ντίνας - Α. Ξανθόπουλος Α. Νικολαΐδης

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ)

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΑΘΗΝΑ 1998 Οµάδα Σύνταξης Άννα ηµητροκάλη, Φιλόλογος,

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλίο Περιλήψεων. σελ. 1 από 36

Βιβλίο Περιλήψεων. σελ. 1 από 36 Βιβλίο Περιλήψεων σελ. 1 από 36 Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Το παραμύθι της τάξης» ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Τριανταφυλλιά Κωστούλη

ΚΕΙΜΕΝΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Τριανταφυλλιά Κωστούλη ΚΕΙΜΕΝΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Τριανταφυλλιά Κωστούλη Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια η γλωσσολογική έρευνα, µε τη διαµόρφωση νέων διεπιστηµονικών προσεγγίσεων, χαρακτηρίζεται από τη σταδιακή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη θεματική:

Εισαγωγή στη θεματική: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έργο «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

1976-2011: 35 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΛΩΣΣΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

1976-2011: 35 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΛΩΣΣΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραμμάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Εργαστήριο Εφαρμοσμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματική Οργάνωση και Διοίκηση Σύγχρονων Επιχειρήσεων και Οργανισμών

Αποτελεσματική Οργάνωση και Διοίκηση Σύγχρονων Επιχειρήσεων και Οργανισμών Αποτελεσματική Οργάνωση και Διοίκηση Σύγχρονων Επιχειρήσεων και Οργανισμών Πρόγραμμα e-learning Επιμόρφωσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου Σκοπός του προγράμματος είναι να καλύψει την επιτακτική ανάγκη που

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ 2986/5 Νοεμβρίου 2014 Οι απόφοιτοι του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΉ ΗΜΕΡΊΔΑ «ΔΙΔΑΚΤΙΚΆ ΜΟΝΤΈΛΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΈΣ ΠΡΟΣΕΓΓΊΣΕΙΣ ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΜΕΤΆΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΏΝ/ΤΡΙΏΝ ΑΠΌ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΌ ΣΤΟ ΓΥΜΝΆΣΙΟ»

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΉ ΗΜΕΡΊΔΑ «ΔΙΔΑΚΤΙΚΆ ΜΟΝΤΈΛΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΈΣ ΠΡΟΣΕΓΓΊΣΕΙΣ ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΜΕΤΆΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΏΝ/ΤΡΙΏΝ ΑΠΌ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΌ ΣΤΟ ΓΥΜΝΆΣΙΟ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. Β ΑΘΗΝΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΉ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ οδηγός εκπαιδευτικού γλώσσα ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ γλώσσα ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Προγράμματα για την Ενιαία Εκπαίδευση: Μια προσέγγιση στην πρόκληση της διαφοροποίησης

Αναπτύσσοντας Προγράμματα για την Ενιαία Εκπαίδευση: Μια προσέγγιση στην πρόκληση της διαφοροποίησης Αναπτύσσοντας Προγράμματα για την Ενιαία Εκπαίδευση: Μια προσέγγιση στην πρόκληση της διαφοροποίησης Σταυρούλα Φιλίππου Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου & Σιμώνη Συμεωνίδου Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Η

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Εισαγωγή / σκοποί Έλενα Ιωαννίδου Πανεπιστήμιο Κύπρου Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στην κατεύθυνση της καλλιέργειας Γνώσεων και Ικανοτήτων για τη ζωή με την αξιοποίηση των ΤΠΕ: Διδακτικές παρεμβάσεις στην ενότητα της "Θερμότητας" στην Ε' τάξη Χρήστος Πράμας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Το σεμινάριο στοχεύει στην εξέταση βασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ & ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Σάββατο 20 - Κυριακή 21 Μαρτίου 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δρ Μπρίνια Βασιλική

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ & ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Σάββατο 20 - Κυριακή 21 Μαρτίου 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δρ Μπρίνια Βασιλική Επιμορφωτικό σεμινάριο υποψηφίων ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ & ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Metropolitan Hotel Σάββατο 20 - Κυριακή 21 Μαρτίου 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Προσκεκλημένη εισηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη του Συνεδρίου Eλένη Χοντολίδου. ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: Γλώσσα, λογοτεχνία & ιστορία στη σχολική εκπαίδευση Συντονισμός: Αντωνία Παπαδάκη & Άννα Ρογδάκη

Έναρξη του Συνεδρίου Eλένη Χοντολίδου. ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: Γλώσσα, λογοτεχνία & ιστορία στη σχολική εκπαίδευση Συντονισμός: Αντωνία Παπαδάκη & Άννα Ρογδάκη Παρασκευή 14 Οκτωβρίου 2011 15.00-15.30 Εγγραφές 15.30-16.00 Χαιρετισμοί από τον Πρύτανη του Α.Π.Θ. Καθηγητή κο Γιάννη Μυλόπουλο από τον Κοσμήτορα της Φιλοσοφικής Σχολής Καθηγητή κο Μιλτιάδη Παπανικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ επιμέλεια: Γεώργιος Μπαρμπούτης

Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ επιμέλεια: Γεώργιος Μπαρμπούτης ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ επιμέλεια: Γεώργιος Μπαρμπούτης Α. Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ 1. Διαβάζουμε προσεκτικά ολόκληρο το κείμενο, για να κατανοήσουμε το περιεχόμενό του και να επισημάνουμε το θεματικό του

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Κουτσογιάννης (2007) Θεσσαλονίκη - Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας dkoutsog@lit.auth.gr. Έρευνα του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, Έκδοση 1.0.

Δημήτρης Κουτσογιάννης (2007) Θεσσαλονίκη - Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας dkoutsog@lit.auth.gr. Έρευνα του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, Έκδοση 1.0. Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων και κυρίως στη διδασκαλία της ελληνικής. Έρευνα στους φιλολόγους που επιμορφώθηκαν στο πλαίσιο του έργου

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

3o Συνέδριο ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. Μαθηματική εκπαίδευση και Οικογενειακές πρακτικές

3o Συνέδριο ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. Μαθηματική εκπαίδευση και Οικογενειακές πρακτικές 2 η Ανακοίνωση 3o Συνέδριο ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. Μαθηματική εκπαίδευση και Οικογενειακές πρακτικές Ρόδος, Πέμπτη 29 - Σάββατο 31Οκτωβρίου 2009 Το 3 ο Συνέδριο της ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. θα φιλοξενήσει ομιλίες ολομέλειας, στρογγυλά

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα