ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ 2001 - ΟΡΟΣΗΜΟ"

Transcript

1 3 η ΕΚ ΟΣΗ

2 1

3 2

4 3

5 ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Οργανική χηµεία. Είναι ο κλάδος της χηµείας ου ασχολείται µε τις ενώσεις του άνθρακα. Οργανικές ενώσεις. Είναι οι χηµικές ενώσεις ου εριέχουν άνθρακα. Εξαίρεση α οτελούν το µονοξείδιο του άνθρακα (CO), το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ) το ασταθές ανθρακικό οξύ ( H 2 CO 3 ) και τα ανθρακικά άλατα (.χ CaCO 3, Na 2 CO 3 ) ου εξετάζονται α ό την ανόργανη χηµεία. Ε ι ρόσθετες εξαιρέσεις είναι ενώσεις του άνθρακα µε µέταλλα, κυανιούχα µέταλλα και ( SC) 2. Το λήθος των οργανικών ενώσεων ου α οµονώθηκαν και αρασκευάστηκαν συνθετικά µέχρι σήµερα ξε ερνά τα Aντίθετα οι ανόργανες ενώσεις είναι µόνο εκατοντάδες χιλιάδες. Αυτός ο µεγάλος αριθµός των οργανικών ενώσεων οφείλεται στα εξής. Στην ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου του άνθρακα. Ο άνθρακας βρίσκεται στην ρώτη θέση της VIA κύριας οµάδας του εριοδικού ίνακα και έχει ατοµικό αριθµό Z=6. Η ηλεκτρονιακή δοµή του είναι : K(2) L(4) δηλαδή έχει 4 µονήρη ηλεκτρόνια στην εξωτερική του στοιβάδα. Άρα µε τα 4 µονήρη ηλεκτρόνια ου διαθέτει το άτοµο άνθρακα µ ορεί να ενωθεί µε άτοµα άλλων στοιχείων ή και µε άλλα άτοµα C σε διάφορους συνδυασµούς... C. έχει 4 µονήρη ηλεκτρόνια άρα σχηµατίζει 4 οµοιο ολικούς δεσµούς C. Έχει µικρή ατοµική ακτίνα. Το άτοµο του άνθρακα έχει µικρό σχετικά µέγεθος άρα τα ηλεκτρόνια των δεσµών ου σχηµατίζει συγκρατούνται ισχυρά ε ειδή βρίσκονται κοντά στον υρήνα του C. Άρα. Ο άνθρακας σχηµατίζει σταθερούς οµοιο ολικούς δεσµούς µε τα ερισσότερα στοιχεία. Μερικοί α ό τους δεσµούς αυτού ς είναι C-H,C-X ( X: F, CI, Br, I), C-O, C-N Ο δεσµός C-C είναι ολύ σταθερός µε α οτέλεσµα τα άτοµα C να έχουν την δυνατότητα να ενώνονται µεταξύ τους και να σχηµατίζουν ανθρακικές αλυσίδες µε διάφορους συνδυασµούς. Με α λό δεσµό. Γίνεται αµοιβαία συνεισφορά α ό 1 ηλεκτρόνιο α ό κάθε άτοµο C ο ότε σχηµατίζεται µεταξύ τους ένας α λός οµοιο ολικός δεσµός... 4

6 . C : C. ή C C.. H H χ H-C- C- H H H Με δι λό δεσµό. Κάθε άτοµο C συνεισφέρει 2 ηλεκτρόνια ο ότε σχηµατίζονται µεταξύ τους 2 κοινά ζεύγη ηλεκτρονίων... C : : C. ή C = C H H χ H C=C H Με τρι λό δεσµό. Κάθε άτοµο C συνεισφέρει 3 ηλεκτρόνια ο ότε σχηµατίζονται 3 κοινά ζεύγη ηλεκτρονίων. C : : : C. ή - C C - χ H-C C-H Ένα άτοµο άνθρακα µ ορεί να σχηµατίζει α λό δεσµό, δι λό δεσµό η τρι λό δεσµό µε τα άτοµα των άλλων στοιχείων.χ Α λός δεσµός. C H, C X ( X: CI,Br, I, F) ι λός δεσµός. C = Ν, C =Ο 5

7 Τρι λός δεσµός C Ν ΟΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΙΑΚΡΙΝΟΝΤΑΙ Α) Aνάλογα µε το είδος του δεσµού µεταξύ των ατόµων C διακρίνονται σε: Κορεσµένες αν τα άτοµα του C της ανθρακικής αλυσίδας συνδέονται µε α λό οµοιο ολικό δεσµό ( ένα κοινό ζεύγος ηλεκτρονίων) χ - Ακόρεστες αν µεταξύ των ατόµων C υ άρχει τουλάχιστον ένας δι λός ( 2 κοινά ζεύγη ηλεκτρονίων) ή τρι λός (3 κοινά ζεύγη ηλεκτρονίων) οµοιο ολικός δεσµός..χ CH 2 =CH-, HC CH Β)Ανάλογα µε την µορφή της ανθρακικής αλυσίδας σε Άκυκλες ή αλειφατικές. Περιέχουν στο µόριο τους ανοιχτή ανθρακική αλυσίδα. Χωρίζονται σε αυτές µε ευθύγραµµη (ευθεία) αλυσίδα και σε αυτές µε διακλαδισµένη. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΑΝΘΡΑΚΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙ ΑΣ ΕΥΘΕΙΑ ΑΛΥΣΙ Α -CH 2 -CH 2 - CH 2 =CH- -O- βουτάνιο ρο ένιο διµεθυλο αιθέρας ΙΑΚΛΑ ΙΣΜΕΝΗ ΑΛΥΣΙ Α -CH-CH 2-2-µεθυλοβουτάνιο -C- διµεθυλο ρο άνιο 6

8 ΠΡΟΣΟΧΗ: Γενικά για να έχω διακλάδωση ρέ ει να είναι σε µεσαίο άτοµο άνθρακα Κυκλικές. Οι ενώσεις στο µόριο των ο οίων υ άρχει τουλάχιστον ένας δακτύλιος δηλαδή εριέχουν κλειστή ανθρακική αλυσίδα Πχ κλειστής ανθρακικής αλυσίδας CH 2 CH 2 κυκλοβουτάνιο CH 2 CH 2 CH 2 / \ CH 2 CH 2 κυκλο ρο άνιο Χωρίζονται στις ετεροκυκλικές ό ου ο δακτύλιο εριέχει και άτοµα άλλων στοιχείων ( χ N, O, S) και όχι µόνο άτοµα άνθρακα. Π.χ Ο / \ CH 2 CH 2 Και στις ισοκυκλικές ό ου ο δακτύλιος (η κλειστή ανθρακική αλυσίδα) α οτελείται α οκλειστικά α ό άτοµα C. Παράδειγµα ισοκυκλικής ένωσης είναι το κυκλοβουτάνιο. CH 2 CH 2 CH 2 CH 2 Οι ισοκυκλικές ενώσεις χωρίζονται στις αρωµατικές ου εριέχουν στο µόριό τους εξαµελή αρωµατικό δακτύλιο µε τρεις δι λούς δεσµούς εναλλασσόµενους µε τρεις α λούς δεσµούς. 7

9 Σχήµα: Αρωµατικός δακτύλιος εξαµελής Και στις αλεικυκλικές ου εριλαµβάνουν τις υ όλοι ες ερι τώσεις ισοκυκλικών ενώσεων. Π.χ CH 2 CH 2 κυκλοβουτάνιο CH 2 CH 2 CH 2 / \ κυκλο ρο άνιο. CH 2 CH 2 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ 8

10 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΟΜΑ ΕΣ Χαρακτηριστική οµάδα µιας οργανικής ένωσης είναι ένα άτοµο ή ένα συγκρότηµα ατόµων ή ο οία όταν συνδέεται µε άτοµα άνθρακα της ανθρακικής αλυσίδας ε ηρεάζει σηµαντικά (χαρακτηριστικά) τις ιδιότητες της ένωσης OMA Α ΟΝΟΜΑ ΟΜΑ ΑΣ ΧΗΜΙΚΗ ΤΑΞΗ --C-OH υδροξύλιο αλκοόλες --C O C αιθεροµάδα αιθέρας ( Tο οξυγόνο µ αίνει άντα στην µέση και έχει αριστερά και δεξιά άτοµα C ) C=O καρβονύλιο καρβονυλικές ενώσεις --CH=O αλδευδοµάδα αλδεύδες ( µ αίνει άντα στην άκρη) --C C C κετονοµάδα κετόνες (ο δι λός δεσµός C=O µ αίνει άντα O στην µέση και έχει αριστερά και δεξιά Άτοµα C) --COOH ή -C OH καρβοξύλιο καρβοξυλικά οξέα ( µ αίνει άντα στην άκρη) O 9

11 --C O C ή --COO C-- εστεροµάδα εστέρες O -Χ ( X: F,CI,Br, I ) αλογονοµάδα αλογονο αράγωγο -- αλογόνα-- ---αλογονίδιο--- --C N ή --CN κυανοµάδα νιτρίλια ( µ αίνει άντα στην άκρη) -- NH2 ή --N H αµινοµάδα αµίνες H --NH2 --NH-- --N ρωτοταγής αµίνη δευτεροταγής αµίνη τριτοταγής αµίνη ΟΜΟΛΟΓΕΣ ΣΕΙΡΕΣ Οµόλογη σειρά ονοµάζεται το σύνολο των οργανικών ενώσεων ου αρουσιάζουν τα εξής χαρακτηριστικά γνωρίσµατα. Έχουν τον ίδιο γενικό µοριακό τύ ο Έχουν την ίδια χαρακτηριστική οµάδα Παρασκευάζονται µε ανάλογο τρό ο Έχουν αρόµοιες φυσικές ιδιότητες µεταβαλλόµενες σε συνάρτηση µε το ΜΒ ( µοριακό βάρος) τους. Έχουν ανάλογες χηµικές ιδιότητες (οφείλονται στην ίδια χαρακτηριστική οµάδα) Κάθε µέλος διαφέρει α ό το ροηγούµενο ( και το ε όµενο) κατά την ρίζα ( CH 2 ) ου λέγεται µεθυλένιο. µεθυλένιο Πχ ε όµενο CH 2 Αιθάνιο ρο άνιο 10

12 ΑΛΚΥΛΙΑ Αλκύλιο ονοµάζουµε την µονοσθενή ρίζα ου ροκύ τει όταν α ό ένα αλκάνιο C ν Η 2ν+2 α οσ αστεί ένα άτοµο υδρογόνο H. CνΗ2ν+2 αφαίρεση ενός H Cν Η2ν+1 ή R H αφαίρεση ενός H R ηλαδή το αλκύλιο το συµβολίζουµε µε το R µε την διαφορά ότι αντί για την κατάληξη άνιο βάζουµε την κατάληξη ύλιο. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΑΛΚΥΛΙΩΝ δεσµός CH 4 αφαίρεση ενός H (µεθάνιο) (µεθύλιο) C 2 H 6 (δεσµός:δυνατότητα σύνδεσης µε άτοµα στοιχείων εκτός α ό C µε Ν, Ο, S) αφαίρεση ενός H CH 2 ( Αιθάνιο ) ( αιθύλιο) ( ρο άνιο) CH 2 αφαίρεση ενός H CH 2 CH 2 ( ρο ύλιο) CH 2 αφαίρεση ενός H CH ( ισο ρο ύλιο ή δευτεροταγές ρο ύλιο) (βουτάνιο) CH 2 CH 2 αφαίρεση ενός H CH 2 CH 2 CH 2 ( βουτύλιο) 11

13 (βουτάνιο) CH 2 CH 2 αφαίρεση ενός H CH 2 CH (δευτεροταγές βουτύλιο) CH αφαίρεση ενός H CH CH 2 (ισοβουτάνιο) (ισοβουτύλιο) CH αφαίρεση ενός H C (Ισοβουτάνιο) (τριτοταγές βουτύλιο) ΓΕΝΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΣΕΙΡΩΝ 1. Αλκάνια ή κορεσµένοι υδρογονάνθρκες ή αραφίνες Υδρογονάνθρακας είναι µία ένωση ου έχει υδρογόνο και άνθρακα αλλά δεν έχει χαρακτηριστική οµάδα. CvH2v+2 v 1 ή RH ό ου R CνΗ2ν+1 ( αλκύλιο) H Για ν=1 C v H 2v+2 CH 4 ή H C H (µεθάνιο) H Για ν=2 H H C v H 2v+2 C 2 H 6 ή ή Η C C H H H (αιθάνιο) 12

14 2. Αλκένια ή ακόρεστοι υδρογονάνθρακες µε έναν δι λό δεσµό ή ολεφίνες. CvH2v v 2 Η Η Για ν=2 C v H 2v C 2 H 4 ή CH 2 =CH 2 ή C = C (αιθένιο) Η Η 3. Αλκίνια ή ακόρεστοι υδρογονάνθρακες µε έναν τρι λό δεσµό CvH2v-2 v 2 Για ν=2 C v H 2v-2 C 2 H 2 ή HC CH ή H C C H (αιθίνιο) 4. Αλκαδιένια ή ακόρεστοι υδρογονάνθρακες µε 2 δι λούς δεσµούς ή διολεφίνες CvH2v-2 v 3 Για ν=3 C v H 2v-2 C 3 H 4 ή CH 2 =C=CH 2 ( ρο αδιένιο) 5.Kορεσµένες µονοσθενείς αλκοόλες CvH2v+1OH v 1 ή CvH2v+2O ή ROH ό ου R =αλκύλιο ( CvH2v+1 ) Για ν=1 -OH µεθανόλη Για ν=1 -CH 2 -OH αιθανόλη 6.Kορεσµένοι µονοσθενείς αιθέρες CvH2v+1 O CλΗ2λ+1 v 1 λ 1 ή CkH2k+2O k 2 ή R-O-R ( α λός αιθέρας) ή R-O-R`( µικτός αιθέρας) Για κ=2 C 2 H 6 O ή -O- διµεθυλαιθέρας 13

15 7. Kορεσµένες µονοσθενείς αλδεύδες CvH2vO v 1 ή Ck H2k+1-C-H k O ή RCHO O Για κ=1 CH 2 O ή HCHO ή Η-C=O φορµαλδεύδη H 8. Kορεσµένες µονοσθενείς κετόνες CvH2v+1 C CλΗ2λ+1 v 1 ή O λ 1 CkH2kO k 3 ή R-C-R (α λή κετόνη) ή R-C-R`(µικτή κετόνη) Ο Ο Για κ=3 C 3 H 6 O ή -C- ακετόνη (ασετόν) ή ρο ανόνη ή διµεθυλοκετόνη O Οι κορεσµένες µονοσθενείς αλδεύδες και οι κορεσµένες µονοσθενείς κετόνες λέγονται καρβονυλικές ενώσεις. 9. Kορεσµένα µονοκαρβοξυλικά οξέα CvH2v+1-C-OH v O ή Ck H2k O2 k 1 ή R-C-OH ή R-COOH O O Για ν=ο H-C-OH ή HCOOH µυρµηκικό οξύ ή µεθανικό οξύ O 14

16 Για ν=1 -C-OH ή COOH αιθανικό οξύ ή οξικό οξύ O 10.Εστέρες κορεσµένων µονοκαρβοξυλικών οξέων µε κορεσµένες µονοσθενείς αλκοόλες CvH2v+1-C-O-CλΗ2λ+1 ή CkH2kO2 k 2 ή R-C-O-R ή RCOOR` Ο O v Ο λ 1 για κ=2 C 2 H 4 O 2 ή HCOO ή H-C-O- µεθανικός µεθυλεστέρας O 11. Aλκυλαλογονίδια CvH2v+1X v 1 ή R-X ό ου Χ = αλογόνο ( F, CI, Br, I) Για ν=1 -CI χλωροµεθάνιο ή µεθυλοχλωρίδιο ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΩΝ Για να ονοµάσουµε µια οργανική ένωση (κατά I.U.P.A.C) ορίζουµε την µεγαλύτερη ανθρακική αλυσίδα ου θα εριέχει υ οχρεωτικά τους ακόρεστους δεσµούς ( δι λούς ή τρι λούς ή και τους δύο) και την χαρακτηριστική οµάδα ( αν υ άρχουν ). Στο όνοµα µιας άκυκλης οργανικής ένωσης διακρίνουµε γενικά δύο µέρη. Το βασικό όνοµα ου αναφέρεται στην κύρια ανθρακική αλυσίδα Τα ονόµατα των διακλαδώσεων ου µ αίνουν ριν α ό το βασικό όνοµα ως ροθέµατα. Οι ονοµασίες των άκυκλων οργανικών ενώσεων ου έχουν ευθεία (συνεχή) αλυσίδα χωρίς διακλαδώσεις ροκύ τουν α ό τον συνδυασµό τριών συνθετικών. Τα συνθετικά δίνονται αρακάτω. 15

17 Πρώτο συνθετικό. ηλώνει τον αριθµό ατόµων C της µεγαλύτερης συνεχόµενης ανθρακικής αλυσίδας. Άτοµα C ονοµασία Μεθ- Αιθ- Προ - Βουτ- Πεντ- Εξ- εύτερο συνθετικό. ηλώνει αν η ένωση είναι κορεσµένη ή ακόρεστη δηλαδή (τον βαθµό κορεσµού της ένωσης). Αν η ένωση είναι κορεσµένη -αν- Αν η ένωση είναι ακόρεστη µε 1 δι λό δεσµό -εν- Αν η ένωση είναι ακόρεστη µε 2 δι λούς δεσµούς -διεν- Αν η ένωση είναι ακόρεστη µε 1 τρι λό δεσµό -ιν- Αν η ένωση είναι ακόρεστη µε 2 τρι λούς δεσµούς -διιν- Τρίτο συνθετικό. ηλώνει την οµόλογη σειρά ου ανήκει η ένωση ή την χηµική τάξη ανάλογα µε την χαρακτηριστική οµάδα. Αν η ένωση είναι υδρογονάνθρακας -ιο Αν η ένωση είναι αλκοόλη. -όλη Αν η ένωση είναι αλδεύδη. -άλη Αν η ένωση είναι κετόνη. -όνη Αν η ένωση είναι καρβοξυλικό οξύ -ικό οξύ ή ( -οϊκό οξύ ) Παραδείγµατα 1. CH3-CH2-CH3 ρο -άν-ιο ( 3 άτοµα C κορεσµένη ένωση-υδρογονάνθρακας) 2. CH3-OH µεθ-αν-όλη ( 1 άτοµο C κορεσµένη ένωση- αλκοόλη) 3. CH3-CH2-CH=O ρο -αν-άλη ( 3 άτοµα C κορεσµένη ένωση αλδεΰδη) 4. CH3-C-CH3 ρο -αν-όνη ( 3 άτοµα C-κορεσµένη ένωση κετόνη ) O 16

18 5. CH3-COOH αιθ-αν-ικό οξύ ή (αιθ-αν-οϊκό οξύ) ( 2 άτοµα C-κορεσµένη ένωση οξύ) 6. CH3-CH2-CH2-COOH βουτ-αν-ικό οξύ ή (βουτ-αν-οϊκό οξύ) ( 4 άτοµα C κορεσµένη ένωση οξύ ) 7. CH3-C-CH2-CH3 βουτ-αν-όνη ( 4 άτοµα C κορεσµένη ένωση-κετόνη) O 8. CH2=CH-CH3 ρο -έν-ιο ( 3 άτοµα C ακόρεστη ένωση µε 1 δι λό δεσµό υδρογονάνθρακας ) 9. CH C-CH3 ρο -ίν-ιο ( 3 άτοµα C ακόρεστη ένωση µε 1 τρι λό δεσµό- υδρογονάνθρακας) ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΟΡΕΣΜΕΝΩΝ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ Με ευθεία αλυσίδα ονοµάζονται κανονικοί. Π.χ. -CH 2 -CH 2 - κανονικό βουτάνιο Με διακλάδωση ακολουθούµε την εξής διαδικασία. ιαλέγουµε την αλυσίδα εκείνη ου εριέχει τα ερισσότερα άτοµα C (ανεξάρτητα αν είναι ευθεία ή σχηµατίζουν κά οια γωνία). Αριθµούµε τα άτοµα του άνθρακα της αλυσίδας ξεκινώντας α ό εκείνο το άκρο ου βρίσκεται λησιέστερα στις διακλαδώσεις ώστε να χρησιµο οιούνται οι µικρότεροι αριθµοί ου καθορίζουν τα άτοµα του άνθρακα της διακλάδωσης. Αν δεν µ ορούµε ευθύς εξαρχής να καθορίσουµε το άκρο αυτό, τότε αριθµούµε και α ό τις δύο µεριές και α ό ό ου το άθροισµα των διακλαδώσεων είναι ιο µικρό είναι και το ιο σωστό. Πρώτα ονοµάζουµε την κεντρική αριθµηµένη αλυσίδα και στην συνέχεια µ ροστά α ό την ένωση τα αλκύλια κατά αλφαβητική σειρά µε τον αριθµό της αλυσίδας ου ανήκουν. 17

19 CH-CH 2 -CH 2-2 CH µεθυλο-εξάνιο C-CH 2-2,2 διµεθυλο-βουτάνιο CH 2 -CH 2 -CH- 2-µεθυλο εντάνιο C 2 H C-CH 2 -CH-C-CH 2 - C 2 H 5 4,5-διαιθυλο-2,2,5-τριµεθυλο-ε τάνιο 18

20 Όταν δίνεται το όνοµα της ένωσης και ζητείται να γραφεί ο συντακτικός τύ ος της γράφουµε τα άτοµα του C στη σειρά, τα αριθµούµε α ό ό οιο άκρο θέλουµε, στην συνέχεια το οθετούµε τις διακλαδώσεις στις αντίστοιχες θέσεις και τέλος σε κάθε άτοµο C συµ ληρώνουµε τα α αιτούµενα άτοµα Η. Π.χ 3,5-διαιθυλο-4- ρο υλο-2,5,7-τριµεθυλο-οκτάνιο Βήµα ρώτο. οκτάνιο άρα 8 άτοµα άνθρακα σε ευθεία C-C-C-C-C-C-C-C Βήµα δεύτερο Αρχίζω την αρίθµηση της ανθρακικής αλυσίδας α ό ό οιο άκρο θέλω C-C-C-C-C-C-C-C Βήµα τρίτο Το οθετώ τις διακλαδώσεις στις αντίστοιχες θέσεις C2H5 C3H7 CH C C C - C - C - C - C - C CH3 C2H5 CH3 Βήµα τέταρτο συµ ληρώνω τα α αιτούµενα άτοµα Η. C2H5 C3H7 CH CΗ3 CΗ CΗ - CΗ - C - CΗ2 - CΗ - CΗ3 CH3 C2H5 CH3 Ως κύρια ανθρακική αλυσίδα θεωρείται η µεγαλύτερου µήκους συνεχής ανθρακική αλυσίδα η ο οία εριέχει κατά σειρά ροτεραιότητας τις 19

21 ερισσότερες χαρακτηριστικές οµάδες και τους ερισσότερους ολλα λούς δεσµούς και ε ι λέον έχει τα ερισσότερα άτοµα άνθρακα CH2=CH- CH - CH2 CH3-CH-CH2-CH3 CH 2 OH 2CH 1 CH2 H κύρια ανθρακική αλυσίδα δηλαδή εριέχει τη χαρακτηριστική οµάδα κα τον ολλα λό δεσµό CH3-CH2-CH2-CH- 2CH2 1 CH3 H κύρια αλυσίδα έχει τα ερισσότερα άτοµα C σε συνεχόµενη διάταξη. ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΚΟΡΕΣΤΩΝ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ ιαλέγουµε τη µεγαλύτερη ανθρακική αλυσίδα ου εριέχει υ οχρεωτικά τον ή τους ολλα λούς δεσµούς. Αριθµούµε τα άτοµα άνθρακα της αλυσίδας ξεκινώντας α ό εκείνο το άκρο ου βρίσκεται λησιέστερα στον ολλα λό δεσµό. Αν αυτός βρίσκεται σε θέση συµµετρική κα υ άρχουν διακλαδώσεις η αρίθµηση θα αρχίζει α ό εκείνο το άκρο ου το άθροισµα των αριθµών των διακλαδώσεων τον ατόµων C είναι ιο µικρό. Αρχικά γράφουµε τις διακλαδώσεις, στην συνέχεια το όνοµα της κύριας αλυσίδας ενώ στο τέλος δηλώνεται η θέση των ολλα λών δεσµών CH 2 =CH-CH=CH- 1,3- ενταδιένιο 20

22 C-CH 2 -CH- 2 CH 1CH 2 3,3,5-τριµεθυλο-1-εξένιο CH 2 = C C = CH 2 CH 2 CH 2 2,3-διαιθυλο-1,3-βουταδιένιο C=CH- 2-µεθυλο -2- βουτένιο ΣΗΜΕΙΩΣΗ Όταν η ένωση εριέχει δι λό και τρι λό δεσµό σε θέσεις συµµετρικές ο δι λός δεσµός είναι ιο ισχυρός όσο αφορά την αρίθµηση ενώ η ένωση ακούγεται ως αλκίνιο αφού µ αίνει κατάληξη ίνιο CH 2 = CH C CH 1-βουτεν-3-ίνιο ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΜΕ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ιαλέγουµε άντα την αλυσίδα η ο οία εριέχει την χαρακτηριστική οµάδα. Αριθµούµε τα άτοµα C ξεκινώντας α ό εκείνο το άκρο ου βρίσκεται λησιέστερα στη χαρακτηριστική οµάδα και αν αυτή έχει C υ ολογίζεται και αυτός στην αλυσίδα. 21

23 Η χ.ο είναι ιο ισχυρή α ό τον ολλα λό δεσµό και αυτός ιο ισχυρός α ό την διακλάδωση. Η αρίθµηση της κύριας ανθρακικής αλυσίδας αρχίζει α ό το άκρο ου είναι λησιέστερο στη χαρακτηριστική οµάδα ή α ό το άκρο ου είναι λησιέστερο στον ολλα λό δεσµό αν δεν υ άρχει χαρακτηριστική οµάδα, ή α ό το άκρο ου είναι λησιέστερο στην ρώτη διακλάδωση αν δεν υ άρχει ούτε χαρακτηριστική οµάδα ούτε ολλα λός δεσµός. ηλαδή η σειρά ροτεραιότητας για την αρίθµηση είναι η εξής. Χαρακτηριστική οµάδα > ολλα λός δεσµός > διακλάδωση Παραδείγµατα CH-CH 2 -C=CH 2 -CH-CH-CH=CH 2 OH CH 2 CH CH 2 -CH-CH 2 -C- Tα ονόµατα των διακλαδώσεων αναφέρονται ριν α ό το βασικό όνοµα της κύριας ανθρακικής αλυσίδας κατά αλφαβητική σειρά.(αίθυλο > µέθυλο > ρό υλο) Ονοµάζουµε την αλυσίδα µε την κατάληξη της χ.ο µαζί µε τον αριθµό ατόµου C ου την συγκρατεί, ενδιάµεσα µ αίνει το ρόθεµα ου δηλώνει το είδος του δεσµού µαζί µε τον αριθµό του ατόµου C ου τον συγκρατεί ενώ στην αρχή µ αίνουν άντα οι διακλαδώσεις CH-CH=C-CH 2 -OH 2,4-διµεθυλο-2- εντεν-1-όλη CH 2 =CH-CH 2 -COOH 3-βουτενικό οξύ 22

24 ΣΗΜΕΙΩΣΗ Στις αλδεύδες ( -CH=O), στα καρβοξυλικά οξέα (-COOH) και στα νιτρίλια ( -CN),η χαρακτηριστική οµάδα βρίσκεται άντα στην άκρη της ανθρακικής αλυσίδας ( ακραία οµάδα) και η αρίθµηση αρχίζει α ό αυτήν. Έτσι δεν χρειάζεται να γραφεί ο αριθµός 1 στο όνοµά τους για να δείξει την θέση της οµάδας. Όταν η χ.ο βρίσκεται σε θέση συµµετρική η αρίθµηση γίνεται µε βάση τους ακόρεστους δεσµούς ( δι λούς ή τρι λούς) ή τις διακλαδώσεις ου ιθανόν υ άρχουν CH-CH-CH 2 - OH 2-µεθυλο-3- εντανόλη CH 2 =CH-CH-C=CH 2 OH 2-µεθυλο-1,4- ενταδιεν-3-όλη CH 2 -C-CH- O 2-µεθυλο-3- εντανόνη Όταν η θέση της χ.ο, του ακόρεστου δεσµού και της διακλάδωσης είναι µοναδική δεν την δηλώνουµε. -C- O Προ ανόνη ( όχι 2- ρο ανόνη) -C-C CH διµεθυλοβουτίνιο (όχι 3,3-διµεθυλο-1-βουτίνιο) 23

25 -C-CH 2 -OH διµεθυλο- ρο ανόλη (όχι 2,2-διµεθυλο-1- ρο ανόλη) Αν η ανθρακική αλυσίδα εριέχει ερισσότερες α ό µία όµοιες χ.ο τότε η αρίθµηση αρχίζει α ό εκείνο το άκρο ου δίνει µικρότερο άθροισµα αριθµών ου δηλώνουν τη θέση των χ.ο και θα χρησιµο οιείται αριθµητικό ου θα δηλώνει των αριθµό των οµάδων.( δι, τρι, κτλ). OH OH CH = C - C- CH - C= CH 2 C 2 H 5 5-αιθυλο-2,4-διµεθυλο-1,5-ε ταδιεν-3,4-διόλη Αν η αλυσίδα εριέχει ερισσότερες α ό µία διαφορετικές χ.ο τότε η αρίθµηση αρχίζει α ό εκείνη την οµάδα ου είναι ιο ισχυρή και α ό την ο οία θα άρει την κατάληξή της, ενώ οι υ όλοι ες οµάδες µ αίνουν µ ροστά α ό το κυρίως όνοµα σαν ροθέµατα. ΣΕΙΡΑ ΙΣΧΥΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΟΜΑ ΩΝ -COOH > -COOR > -CN > -CH=O > -C=O > -OH >-NH2> δεσµοί > -X ( Αλογόνα) > -ΝΟ2 ή καρβοξύλιο> εστεροµάδα > κυανοµάδα > αλδευδοµάδα > κετονοµάδα > υδροξύλιο > αµινοµάδα > δεσµοί > αλογονοµάδα > νιτροµάδα 24

26 ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΣΧΥΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΟΜΑ ΩΝ. -CN -CH=O -C=O -OH κυανο- οξο- ή φορµυλο- ή (αλδο-) οξο- ή κετο- υδροξυ- -NH2 αµινο- - CI,Br,I χλωρο-, βρωµο-, ιωδο-, --ΝΟ2 νιτρο- -COOH καρβοξυ CH3 - CH2 - C C CH - CH2 - COOH C 2H 5 OH 5-αιθυλο-4,4,5-τριµεθυλο-3-υδροξυε τανικό οξύ CH2-CH2-CH=CH-CH2-C-CH2-COOH OH O 3-κετο-8-υδροξυ- 5-οκτενικό οξύ CH CH3 - CH - C - CH - CH = O CI CH3 CH3 2,3,3-τριµεθυλο-4-χλωρο- εντανάλη 25

27 3 2 1 CH3-CH-COOH OH 2-υδροξυ ρο ανικό οξύ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΙΘΕΡΩΝ Ονοµάζονται µε το όνοµα των αλκυλίων (κατά αλφαβητική σειρά) και τη λέξη -αιθέρας- CH3-O-CH2-CH3 Αιθυλο µεθυλο αιθέρας CH3-O-CH3 ιµεθυλο αιθέρας CH3-CH-O-CH-CH3 CH3 CH3 ιισο ρο υλο αιθέρας CH3CH2-O-CH-CH3 CH3 Αιθυλο ισο ρο υλο αιθέρας ΣΗΜΕΙΩΣΗ Οι αιθέρες µ ορούν να ονοµασθούν και κατά κά οιο διαφορετικό τρό ο. Το αλκύλιο µε τα ερισσότερα άτοµα C το λαµβάνουµε ως κύρια αλυσίδα και το υ όλοι ο τµήµα ( -O-R ) ως ρόθεµα. 26

28 2 1 CH3-O-CH-CH3 3 CH3 2 1 CH3-CH2-O-CH-CH3 3 CH3 CH3-CH2-O-CH3 CH3-O-CH3 2-µεθοξυ ρο άνιο 2-αιθοξυ ρο άνιο (1)µεθοξυαιθάνιο µεθοξυµεθάνιο ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΕΣΤΕΡΩΝ ΚΑΘΕ ΕΣΤΕΡΑΣ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΟΤΙ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΑ ΟΞΥ ΚΑΙ ΜΙΑ ΑΛΚΟΟΛΗ. RCOOH + R OH RCOO R + H2O H ονοµασία των εστέρων γίνεται µε το όνοµα του αντίστοιχου οξέος. Η ονοµασία τους ακολουθεί το αρακάτω ρότυ ο: όνοµα οξέος (-ικός) αλκυλ εστέρας CH3COOCH3 αιθανικός ή (οξικός ) µεθυλεστέρας HCOOCHCH3 CH3 µεθανικός ή (µυρµηκικός) ισο ρο υλεστέρας COOCH3 COOCH3 Αιθανοδιικός ( ή οξαλικός ) µεθυλεστέρας 27

29 CH3CH2COOCH2-CH-CH3 CH3 Προ ανικός ισοβουτυλεστέρας ONOMATOΛΟΓΙΑ ΝΙΤΡΙΛΙΩΝ Ονοµάζονται µε το όνοµα του αλκυλίου ( -R ) και τη λέξη κυανίδιο CH 2 CN CH 2 CH 2 CN αιθυλοκυανίδιο ( ή ρο ανονιτρίλιο) ρο υλοκυανίδιο( ή βουτανονιτρίλιο) OΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΙΝΩΝ Ονοµάζονται µε το όνοµα των αλκυλίων και τη λέξη αµίνη. CH 2 -NH 2 αιθυλαµίνη ( ρωτοταγής) -NH- -N-CH 2 - διµεθυλαµίνη (δευτεροταγής) αιθυλοδιµεθυλαµίνη (τριτοταγής) ONOMATOΛΟΓΙΑ ΑΛΟΓΟΝΙ ΙΩΝ (ΑΛΟΓΟΝΟΠΑΡΑΓΩΓΑ) Αλογονο αράγωγα ή αλογονίδια είναι οι ενώσεις ου ροκύ τουν α ό υδρογονάνθρακες µε αντικατάσταση ενός ή ερισσοτέρων ατόµων Η α ό αλογόνα (CI,Br,I,F). Ονοµάζονται µε το όνοµα του υδρογονάνθρακα και µ ροστά βάζουµε το όνοµα και τη θέση του αλογόνου ( ή των αλογόνων). Ακόµη τα αλκυλαλογονίδια µ ορούν να ονοµασθούν µε το όνοµα του αλκυλίου, το όνοµα του αλογόνου και την κατάληξη ίδιο. -CH- 2-βρωµο- ρο άνιο ή ισο ρο υλοβρωµίδιο Br 28

30 -CH 2 -CI χλωροαιθάνιο ή αιθυλοχλωρίδιο CH 2 -CH 2 1,2-διχλωροαιθάνιο CI CI CH 2 =CH-CH- 3-χλωρο-1-βουτένιο CI ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 1. Να ονοµάσετε τις ενώσεις. CH 2 CO CH 2 CH 2 CH=CH 2 -CH-CH 2 - -CH=CH-CH 2 - CH 2 =CH-CH 2 -CH=CH 2 CH 2 CI-CH 2 -CH 2 CH 2 Br CH 2 OH HC C-CH 2 -CH 2 - -CH 2 -CH=O -CH 2 -CH 2 -COOH HC-CH 2 -CH 2 - -CH 2 -CH- O OH CH 2 C C- CH 2 CH 2 C HC CCH 2 COOH CH 2 =CH-CH 2 -C CH O CH 2 =CHCH 2 -C- CH 2 =CH-CH- O OH -CH-CH 2 -CH 2 -CH- CH 2 =CH-CH=O -CH-CH- -C-CH 2 -CH 2 C 2 H 5 C 2 H 5 29

31 ΙΣΟΜΕΡΕΙΑ Ισοµέρεια είναι το φαινόµενο κατά το ο οίο δύο ή ερισσότερες ενώσεις ενώ έχουν τον ίδιο µοριακό τύ ο εµφανίζουν διαφορετικές ιδιότητες γιατί συνδέονται µε διαφορετικό τρό ο τα άτοµα του µορίου είτε στο ε ί εδο (συντακτική ισοµέρεια) είτε στον χώρο (στερεοϊσοµέρεια) Οι ενώσεις αυτές ονοµάζονται ισοµερείς. Η στερεοϊσοµέρεια ( ου οφείλεται στον διαφορετικό στερεοχηµικό τύ ο) διακρίνεται στην διαστερεισοµέρεια και την ο τική ισοµέρεια. ΕΙ Η ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΙΣΟΜΕΡΕΙΑΣ ΙΣΟΜΕΡΕΙΑ ΑΛΥΣΙ ΑΣ. Oφείλεται στον διαφορετικό τρό ο σύνδεσης των ατόµων του άνθρακα στο µόριο της ένωσης. Π.χ -CH 2 -CH 2 - (κανονικό βουτάνιο) -CH- (µεθυλο ρο άνιο ή ισοβουτάνιο) ΙΣΟΜΕΡΕΙΑ ΘΕΣΗΣ. Οφείλεται στην διαφορετική θέση της χαρακτηριστικής οµάδας ή του ολλα λού δεσµού στο µόριο της ένωσης. Π.χ -CH 2 -CH 2 OH 1- ρο ανόλη -CH- 2- ρο ανόλη OH ή -CH 2 -CH=CH 2 1-βουτένιο -CH=CH- 2- βουτένιο ΙΣΟΜΕΡΕΙΑ ΟΜΟΛΟΓΗΣ ΣΕΙΡΑΣ. Οφείλεται στην διαφορετική χαρακτηριστική οµάδα στο µόριο της ένωσης. Οι ισοµερείς ενώσεις αυτού του είδους ανήκουν σε διαφορετικές οµόλογες σειρές αρόλο ου έχουν τον ίδιο µοριακό τύ ο. Οι κυριότερες ερι τώσεις αυτού του είδους είναι Ισοµέρεια αλκινίων αλκαδιενίων µε γενικό µοριακό τύ ο C v H 2v-2 30

32 Π.χ C 3 H 4 -C CH ρο ίνιο CH 2 =C=CH 2 ρο αδιένιο Ισοµέρεια κορεσµένων µονοσθενών αλκοολών και κορεσµένων αιθέρων µε γενικό µοριακό τύ ο C v H 2v+2 O Π.χ C 2 H 6 O -CH 2 -OH αιθανόλη -O- διµεθυλαιθέρας Ισοµέρεια κορεσµένων αλδεϋδών και κορεσµένων κετόνων µε γενικό µοριακό τύ ο C v H 2v O Π.χ C 3 H 6 O CH 2 CH=O ρο ανάλη -C- ρο ανόνη O Ισοµέρεια κορεσµένων µονοκαρβοξυλικών οξέων και εστέρων κορεσµένων µονοκαρβοξυλικών οξέων µε κορεσµένη µονοσθενή αλκοόλη µε γενικό µοριακό τύ ο C v H 2v O 2 Π.χ C 2 H 4 O 2 COOH αιθανικό οξύ ΗCOO µεθανικός µεθυλεστέρας ΕΥΡΕΣΗ ΙΣΟΜΕΡΩΝ ΚΟΡΕΣΜΕΝΩΝ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ Οι κορεσµένοι υδρογονάνθρακες εµφανίζουν µόνο ισοµέρεια αλυσίδας. Αρκεί λοι όν να βρεθούν όλοι οι δυνατοί διαφορετικοί τρό οι σύνδεσης των ατόµων του άνθρακα και να συµ ληρωθούν τα άτοµα Η. Η διεργασία ου ακολουθούµε είναι η εξής. Γράφουµε όλα τα άτοµα του C σε µια ευθεία αλυσίδα ( σε µία σειρά). Α ό την ευθεία αλυσίδα αφαιρούµε ένα άτοµο C και το το οθετούµε σαν διακλάδωση σε όλες τις δυνατές θέσεις της νέας αλυσίδας ου έχει ροκύψει. Α ό την αρχική ευθεία αλυσίδα αφαιρούµε δύο άτοµα C τα ο οία τα το οθετούµε ως διακλάδωση ( σαν C 2 H 5 ή CH 2 - ή σαν δύο ) σε όλες τις δυνατές διαφορετικές θέσεις. 31

33 Παράδειγµα. Να βρεθούν τα ισοµερή του τύ ου C 7 H 16 και να τα ονοµάσετε. ΛΥΣΗ Η ένωση ανήκει στους κορεσµένους υδρογονάνθρακες C v H 2v+2 εµφανίζει µόνο ισοµέρεια αλυσίδας. ε οµένως -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH 2 - -CH-CH 2 -CH 2 -CH 2 - -CH 2 -CH-CH 2 -CH 2 - -CH 2 -CH-CH 2 - CH 2 κανονικό ε τάνιο 2-µεθυλο-εξάνιο 3- µεθυλο- εξάνιο 3- αιθυλο- εντάνιο -C-CH 2 -CH 2-2,2-διµεθυλο- εντάνιο -CH-CH-CH 2 - -CH-CH 2 -CH- 2,3-διµεθυλο- εντάνιο 2,4-διµεθυλο- εντάνιο 32

34 -CH 2 - C-CH 2-3,3-διµεθυλο- εντάνιο -C- CH- 2,2,3-τριµεθυλο-βουτάνιο ΕΥΡΕΣΗ ΙΣΟΜΕΡΩΝ ΑΚΟΡΕΣΤΩΝ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ Βρίσκουµε αρχικά τα ισοµερή αλυσίδας Σε κάθε ισοµερές αλυσίδας βάζουµε τον ολλα λό ή τους ολλα λούς δεσµούς σε όλες τις δυνατές διαφορετικές θέσεις. Π.χ Να βρεθούν τα ισοµερή του τύ ου C 6 H 10 και να τα ονοµάσετε ΛΥΣΗ. Ο γενικός τύ ος της ένωσης είναι CvH2v-2. Ε οµένως εµφανίζει ισοµέρεια οµόλογης σειράς. Μ ορεί να είναι αλκίνιο ή αλκαδιένιο. Μελετούµε κάθε ερί τωση ξεχωριστά. Α. αλκίνιο. CH C-CH 2 -CH 2 -CH 2 - -C C-CH 2 -CH 2 - -CH 2 -C C-CH 2-1-εξίνιο 2-εξίνιο 3- εξίνιο 33

35 -CH-C C- -CH-CH 2 -C CH CH C-CH-CH 2-4-µεθυλο-2- εντίνιο 4-µεθυλο-1- εντίνιο 3-µεθυλο-1- εντίνιο - C- C CH διµεθυλοβουτίνιο Β. αλκαδιένιο CH 2 =C=CH-CH 2 -CH 2 - CH 2 =CH-CH=CH-CH 2 - CH 2 =CH-CH 2 -CH=CH- CH 2 =CH-CH 2 -CH 2 -CH=CH 2 -CH=C=CH-CH 2 - -CH=CH-CH=CH- CH 2 =C-CH=CH- -C=C=CH- 1,2-εξαδιένιο 1,3-εξαδιένιο 1,4-εξαδιένιο 1,5-εξαδιένιο 2,3-εξαδιένιο 2,4 -εξαδιένιο 2-µεθυλο-1,3- ενταδιένιο 2-µεθυλο-2,3- ενταδιένιο 34

36 CH 2 =C-CH 2 -CH=CH 2 -C=CH-CH=CH 2 -CH-CH=C=CH 2 CH 2 =C=C-CH 2-2-µεθυλο-1,4- ενταδιένιο 4-µεθυλο-1,3- ενταδιένιο 4-µεθυλο-1,2 - ενταδιένιο 3-µεθυλο-1,2- εναδιένιο CH 2 =CH-C=CH- CH 2 =CH-CH-CH=CH 2 3-µεθυλο-1,3- ενταδιένιο 3-µεθυλο-1,4- ενταδιένιο CH 2 =C-CH=CH 2 2-αιθυλο-1,3-βουταδιένιο ή αιθυλοβουταδιένιο CH 2 CH 2 =C-C=CH 2 2,3-διµεθυλο-1,3-βουταδιένιο ή διµεθυλοβουταδιένιο 35

37 ΕΥΡΕΣΗ ΙΣΟΜΕΡΩΝ ΜΟΝΟΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΩΓΩΝ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ. Μονο αράγωγα ονοµάζονται οι οργανικές ενώσεις ου ροκύ τουν θεωρητικά α ό τους υδρογονάνθρακες µε αντικατάσταση ενός ατόµου Η α ό άλλο άτοµο ή ρίζα χ CI, Br, -OH. Πολυ αράγωγα ονοµάζονται οι ενώσεις ου ροκύ τουν α ό τους υδρογονάνθρακες µε αντικατάσταση 2 ή ερισσότερων ατόµων Η α ό άλλα άτοµα ή ρίζες. Για την εύρεση των ισοµερών εργαζόµαστε ως εξής. Βρίσκουµε τα ισοµερή αλυσίδας Για κάθε ισοµερές αλυσίδας βρίσκουµε τα ισοµερή λόγω θέσης του ολλα λού ή ολλα λών δεσµών αν υ άρχουν Σε κάθε ισοµερές βρίσκουµε τις διαφορετικές δυνατές θέσεις των υ οκαταστατών. Π.χ Να βρεθούν και να ονοµαστούν τα ισοµερή του τύ ου C 4 H 9 CI ΛΥΣΗ Η ένωση θεωρητικά ροκύ τει α ό το C 4 H 10 µε αντικατάσταση ενός ατόµου Η α ό CI. Ε οµένως για κάθε ισοµερές αλυσίδας βρίσκουµε τις δυνατές θέσεις του CI. -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CI -CH 2 -CH- CΙ -CH-CH 2 -CI CΗ 3 1-χλωρο-βουτάνιο 2-χλωρο-βουτάνιο µεθυλο-1-χλωρο- ρο άνιο 36

38 CI -C- µεθυλο-2-χλωρο- ρο άνιο Π.χ Να βρεθούν και να ονοµαστούν τα ισοµερή του τύ ου C 4 H 7 Br ΛΥΣΗ Προκύ τει α ό το C 4 H 8 µε αντικατάσταση ενός ατόµου Η α ό Br. Ε οµένως εκτός α ό ισοµέρεια αλυσίδας θα εµφανίζει ισοµέρεια θέσης ενός δι λού δεσµού και ισοµέρεια θέσης του ενός ατόµου Br. C-C-C-C C=C-C-C Br-CH=CH-CH 2 - CH 2 =C-CH 2 - Br CH 2 =CH-CH- Br CH 2 =CH-CH 2 -CH 2 -Br 1-βρωµο-1-βουτένιο 2-βρωµο-1- βουτένιο 3-βρωµο-1-βουτένιο 4-βρωµο-1-βουτένιο C-C-C-C C-C=C-C Br-CH 2 -CH=CH- 1-βρωµο-2-βουτένιο 37

39 -C=CH- Br 2-βρωµο-2-βουτένιο C-C-C C=C-C C C CHBr=C- CH 2 =C-CH 2 -Br 1-βρωµο-µεθυλο- ρο ένιο 3-βρωµο-µεθυλο- ρο ένιο Π.χ Να βρεθούν και να ονοµαστούν τα ισοµερή του τύ ου C 4 H 7 OH. ΛΥΣΗ Προκύ τει α ό το C 4 H 8 µε αντικατάσταση ενός ατόµου Η α ό ΟΗ. Ε οµένως ρώτα θα βρούµε τα ισοµερή αλυσίδας στην συνέχεια τα ισοµερή λόγω του δι λού δεσµού και τέλος σε κάθε ισοµερές βρίσκουµε τις δυνατές θέσεις του ΟΗ έχοντας υ όψη ότι. Ακόρεστο άτοµο C δεν συγκρατεί ΟΗ Ένα άτοµο C συγκρατεί το ολύ ένα ΟΗ. Έτσι έχουµε λοι όν. C-C-C-C C=C-C-C CH 2 =CH-CH- OH CH 2 =CH-CH 2 -CH 2 -OH 3-βουτεν-2-όλη 3-βουτεν-1-όλη C-C-C-C C-C=C-C-C OH-CH 2 -CH=CH- 2-βουτεν-1-όλη 38

40 C-C-C C=C-C C C CH 2 =C-CH 2 -OH µεθυλο-2- ρο εν-1-όλη Π.χ Να βρεθούν και να ονοµαστούν τα ισοµερή C 3 H 6 Br 2 ΛΥΣΗ Προκύ τει α ό το C 3 H 8 µε αντικατάσταση 2 ατόµων Η α ό ισάριθµα άτοµα Br. Ισοµέρεια αλυσίδας δεν υ άρχει αφού ρόκειται για τρία άτοµα C. Θα βρούµε τα ισοµερή θέσης για τα δύο άτοµα Br. -CH 2 -CH-Br Br -CH-CH 2 -Br Br Br-CH 2 -CH 2 -CH 2 -Br Br -C- Br 1,1-διβρωµο- ρο άνιο 1,2-διβρωµο- ρο άνιο 1,3 διβρωµο- ρο άνιο 2,2-διβρωµο- ρο άνιο ΕΥΡΕΣΗ ΙΣΟΜΕΡΩΝ ΑΛ ΕΥ ΩΝ-ΚΕΤΟΝΩΝ Βρίσκουµε τα ισοµερή αλυσίδας και σε καθένα α ό αυτά βρίσκουµε τις δυνατές διαφορετικές θέσεις των χαρακτηριστικών οµάδων έχοντας υ όψη ότι η αλδευδοµάδα (-CH=O) θα βρίσκεται µόνο σε ακραία άτοµα C ενώ η κετονοµάδα (-C-C-C- ) σε ενδιάµεσα άτοµα C. O 39

41 Π.χ Να βρεθούν και να ονοµαστούν τα ισοµερή του τύ ου C 5 H 10 O. ΛΥΣΗ Η ένωση ανήκει στον γενικό µοριακό τύ ο C v H 2v O ε οµένως εµφανίζει ισοµέρεια οµόλογης σειρά. Μ ορεί να είναι αλδεύδη ή κετόνη. Α. αλδεύδη -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH=O -CH 2 -CH-CH=O -CH-CH 2 -CH=O εντανάλη 2-µεθυλο-βουτανάλη 3-µεθυλο-βουτανάλη -C-CH=O 2,2-διµεθυλο- ρο ανάλη ( ή διµεθυλο ρο ανάλη) Β. Κετόνη -CH 2 -CH 2 -C- O -CH 2 -C-CH 2 - O -CH-C- O 2- εντανόνη 3- εντανόνη µεθυλο-βουτανόνη ( ή 3-µεθυλο-2-βουτανόνη) ΕΥΡΕΣΗ ΙΣΟΜΕΡΩΝ ΑΙΘΕΡΩΝ Ξεκινούµε έχοντας ένα άτοµο C ριν το Ο της αιθεροµάδας( R-O-R) και όλα τα υ όλοι α άτοµα C µετά. Βρίσκουµε όλα τα δυνατά ισοµερή αλυσίδας αυτών. Στην συνέχεια βάζουµε 2 άτοµα C ριν το Ο- της αιθεροµάδας(r-o-r), 40

42 τα υ όλοι α µετά και συνεχίζουµε µε τον ίδιο τρό ο µέχρι να βρούµε µια ένωση ου την έχουµε και αρα άνω αλλά αντεστραµµένη µιας και οι αιθέρες είναι συµµετρικές ενώσεις. Π.χ Να γραφούν και να ονοµαστούν τα συντακτικά ισοµερή ου αντιστοιχούν στον µοριακό τύ ο C 4 H 10 O. ΛΥΣΗ Ο µοριακός τύ ος C 4 H 10 O αντιστοιχεί στον γενικό µοριακό τύ ο C v H 2v+2 O δηλαδή η ένωση είναι κορεσµένη µονοσθενής αλκοόλη ή κορεσµένος µονοσθενής αιθέρας. Α. αλκοόλες. C-C-C-C -CH 2 -CH 2 -CH 2 -OH 1-βουτανόλη -CH 2 -CH- OH 2-βουτανόλη C-C-C C OH -C- µεθυλο-2- ρο ανόλη -CH-CH 2 -OH Β. Αιθέρας -O-CH 2 -CH 2 - µεθυλο-1- ρο ανόλη µεθυλο ρο υλο αιθέρας ( ή 1-µεθοξυ ρο άνιο) 41

43 -O-CH- -CH 2 -O-CH 2 - ισο ρο υλο µεθυλο αιθέρας ( ή 2-µεθοξυ ρο άνιο) διαιθυλο αιθέρας ( ή αιθοξυαιθάνιο) ΕΥΡΕΣΗ ΙΣΟΜΕΡΩΝ ΟΞΕΩΝ-ΕΣΤΕΡΩΝ Όσο αφορά τα οξέα βρίσκουµε τα ισοµερή αλυσίδας και σε καθένα α ό αυτά βρίσκουµε τις δυνατές διαφορετικές θέσεις του καρβοξυλίου( -COOH) έχοντας υ όψη ότι αυτό θα βρίσκεται σε ακραία άτοµα C. Όσο για τους εστέρες ξεκινάµε έχοντας ένα άτοµο C ριν τα οξυγόνα της εστεροµάδας ( -COOR) και τα υ όλοι α µετά. Βρίσκουµε όλα τα ισοµερή αλυσίδας αυτών. Συνεχίζουµε βάζοντας 2 άτοµα C ριν τα οξυγόνα της εστεροµάδας και τα υ όλοι α µετά. Συνεχίζουµε µε τον ίδιο τρό ο µέχρι να καταλήξουµε να έχουµε 1 άτοµο C µετά τα οξυγόνα και όλα τα άλλα ριν, µε όλες βέβαια τις δυνατές ισοµέρεις αλυσίδες αυτών. Π.χ Να βρεθούν και να ονοµαστούν τα ισοµερή του τύ ου C 5 H 10 O 2 ΛΥΣΗ Η ένωση ανήκει στον γενικό µοριακό τύ ο C v H 2v O 2. Ε οµένως εµφανίζει ισοµέρεια οµόλογης σειράς. Μ ορεί να είναι οξύ ή εστέρας. Α. οξύ -CH 2 -CH 2 -CH 2 -COOH -CH 2 -CH-COOH -CH-CH 2 -COOH εντανικό οξύ 2-µεθυλο-βουτανικό οξύ 3-µεθυλο- βουτανικό οξύ 42

44 -C-COOH διµεθυλο ρο ανικό οξύ ή (2,2-διµεθυλο- ρο ανικό οξύ) Β. εστέρας H-COO-CH 2 -CH 2 -CH 2 - H-COO-CH 2 -CH- H-COO-CH-CH 2 - µεθανικός βουτυλεστέρας µεθανικός ισοβουτυλεστέρας µεθανικός δευτεροταγής βουτυλεστέρας H-COO-C- -COO-CH 2 -CH 2 - -COO-CH- -CH 2 -COO-CH 2 - -CH 2 -CH 2 -COO- µεθανικός τριτοταγής βουτυλεστέρας αιθανικός ρο υλεστέρας αιθανικός ισο ρου υλεστέρας ρο ανικός αιθυλεστέρας βουτανικός µεθυλεστέρας -CH-COO- 2-µεθυλο- ρο ανικός µεθυλεστέρας ή ισοβουτανικός µεθυλεστέρας 43

45 ΕΥΡΕΣΗ ΙΣΟΜΕΡΩΝ ΑΜΙΝΩΝ Στον γενικό τύ ο C v H 2v+3 N αντιστοιχούν οι κορεσµένες µονοσθενείς αµίνες ου µ ορεί να είναι ρωτοταγείς ( R-NH 2 ), δευτεροταγείς ( R-NH-R`) ή τριτοταγείς (R-N-R`) R`` Για να βρούµε τις ισοµερείς ρωτοταγείς αµίνες βρίσκουµε ρώτα όλα τα ισοµερή αλυσίδας και το οθετούµε σε όλες τις δυνατές θέσεις την αµινοµάδα NH 2. Για τις δευτεροταγείς αµίνες δουλεύουµε ό ως και στους αιθέρες ενώ για τις τριτοταγείς χωρίζουµε τα άτοµα C ου υ άρχουν στο µόριο της αµίνης σε τριάδες αλκυλίων. Τα αλκύλια κάθε τριάδας τα ενώνουµε µε το άτοµο του Ν. Π.χ Να βρεθούν και να ονοµαστούν τα ισοµερή του τύ ου C 4 H 11 N. ΛΥΣΗ Η ένωση ανήκει στον γενικό µοριακό τύ ο C v H 2v+3 N. Πρόκειται δηλαδή για κορεσµένη µονοσθενή αµίνη. Α. ρωτοταγείς. -CH 2 -CH 2 -CH 2 -NH 2 -CH 2 -CH-NH 2 -CH-CH 2 -NH 2 βουτυλαµίνη δευτεροταγής βουτυλαµινη ισοβουτυλαµίνη -C-NH 2 τριτοταγής βουτυλαµίνη Β.δευτεροταγείς -NH-CH 2 -CH 2 - µεθυλο ρο υλαµίνη 44

46 -NH-CH- ισο ρο υλο µεθυλαµίνη -CH 2 -NH-CH 2 - διαιθυλαµίνη Γ. Τριτοταγείς -N-CH 2 - αιθυλο διµεθυλαµίνη ΚΑΥΣΗ ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ µιας αντίδρασης είναι ότι α οµένει α ό µια καύση δηλαδή ροϊόντα καύσης και ερίσσεια αντιδρώντος ή και το σώµα ου δεν αντέδρασε. Αν η καύση ραγµατο οιηθεί σε ευδιόµετρο οι υδρατµοί υγρο οιούνται και δεν υ ολογίζονται στα καυσαέρια. Π.χ C 2 H 4 + 3Ο 2 2CO 2 + 2H 2 O Α) Η καύση γίνεται µε O 2 Στις ασκήσεις η λύση γίνεται στοιχειοµετρικά χρησιµο οιώντας ένα δεδοµένο της άσκησης. ΠΡΟΣΟΧΗ όµως γιατί το O 2 µ ορεί να είναι σε ερίσσεια, ο ότε την οσότητα του δεν µ ορούµε να την χρησιµο οιήσουµε στοιχειοµετρικά. εν θα υ άρχει ερίσσεια οξυγόνου αν η άσκηση αναφέρει ότι έχουµε την α αιτούµενη ή την ελάχιστη οσότητα οξυγόνου. Β) Η καύση γίνεται µε αέρα. Ο αέρας είναι µίγµα ου α οτελείται α ό 20% Ο 2 και 80% N 2 v/v. Άρα µόνο το O 2 θα χρησιµο οιηθεί στην καύση. Το N 2 όµως ου δεν θα άρει µέρος στην αντίδραση θα υ άρχει στα καυσαέρια µε α οτέλεσµα να ε ηρεάζει τον όγκο τους. Έτσι όταν δίνεται ή ζητείται ο όγκος του αέρα υ ολογίζουµε τον όγκο του O 2 ου εριέχεται σε αυτόν ο ότε θα έχουµε ένα ρόβληµα καύσης µε Ο 2. 45

47 Για τον αέρα δίνεται ή σύσταση 20% v/v Ο 2 80% v /v Ν 2 ου σηµαίνει. Σε 100 L αέρα εριέχονται 20 L O 2 και 80 L N 2. Αν σε µία άσκηση αναφέρεται ότι έχουµε τον α αιτούµενο ή ελάχιστο όγκο αέρα σηµαίνει ότι ο αέρας ου χρησιµο οιούµε είναι τόσος ώστε ο οξυγόνο του να κάψει την ένωση και να µην ερισσέψει οξυγόνο. Σχέσεις µεταξύ αέρα, οξυγόνου, αζώτου. VN 2 /VO 2 = 80/20 VN 2 =4VO 2 VO 2 /Vαέρα= 20 /100 VN 2 /Vαέρα=80/100 VO 2 =1/5 Vαέρα VN 2 =4/5Vαέρα ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ η αναλογία όγκων είναι και αναλογία mol όταν οι όγκοι έχουν µετρηθεί στις ίδιες συνθήκες ίεσης και θερµοκρασίας ο ότε για τους αριθµούς mol Ο 2 και Ν 2 στον αέρα ισχύει. no 2 / nn 2 = VO 2 /VN 2 =20 / 80 ή no 2 /nn 2 =1/4 Γ) H καύση γίνεται µε οξείδιο του χαλκού CuO. Σε υρωµένο σωλήνα ου εριέχει CuO διαβιβάζεται µια ένωση για καύση. Ένα µέρος του CuO θα χρησιµο οιηθεί για την καύση και θα α οχωρήσουν τα καυσαέρια. Π.χ C 2 H 4 + 6CuO 2CO 2 + 2H 2 O + 6Cu O χαλκός ου αράγεται είναι στερεός και µένει µέσα στο σωλήνα. Γι αυτό αν δίνεται ή ζητείται η µεταβολή της µάζας του σωλήνα ριν και µετά την καύση, η οσότητα θα α οτελεί τα g του οξυγόνου ου χρησιµο οιήθηκαν. Ο σωλήνας ου εριέχει το CuO αρουσιάζει ελάττωση µάζας η ο οία αριστάνει την µάζα του οξυγόνου ου υ ήρχε στην οσότητα του CuO ου αντέδρασε m ( σωλήνα )=mcuo mcu=mo µάζα οξυγόνου ου χρησιµο οιήθηκε. 46

48 ΠΩΣ ΣΗΜΠΛΗΡΩΝΟΥΜΕ ΜΙΑ ΕΞΙΣΩΣΗ ΚΑΥΣΗΣ. Ο αριθµός ατόµων του C του ρώτου µέλους µ αίνει συντελεστής στο CO 2 των ροϊόντων. C 4 H 8 + O 2 4CO 2 + H 2 O Το ½ του αριθµού των ατόµων Η του ρώτου µέλους µ αίνει συντελεστής στο Η 2 Ο των ροϊόντων. C 4 H 8 + O 2 4CO 2 + 4H 2 Ο Υ ολογίζουµε τα άτοµα του Ο στο δεύτερο µέλος και το ½ αυτών το βάζουµε συντελεστή στο Ο 2 των αντιδρώντων. C 4 H 8 + 6O 2 4CO 2 +4H 2 O Αν η οργανική ένωση ου καίγεται έχει στο µοριακό τύ ο της οξυγόνο τότε α ό τον αριθµό των ατόµων οξυγόνου των ροϊόντων αφαιρούµε τα οξυγόνα ου έχει ο Μ.Τ της ένωσης και το ½ της διαφοράς αυτής βάζουµε συντελεστή στο Ο 2. Α. Kαύση αλκανίου ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΑΥΣΗΣ CvH2v+2 + (3v+1) O2 VCO2 + ( v+ 1) H2O 2 CvH2v+2 + (3v+1) CuO VCO2 + (v+1) H2O + (3v+1) Cu B. Kαύση αλκενίου CvH2v + 3v O2 v CO 2 + v H 2O 2 CvH2v + 3v CuO vco2 + vh2o + 3v Cu Γ. Kαύση αλκινίου - αλκαδιενίου CvH2v (3v-1) O2 vco2 + (v-1) H2O 2 CvH2v (3v-1) CuO vco2 + (v-1) H2O + (3v-1) CuO. Kαύση υδρογονάνθρακα CxHψ + (4χ+ ψ ) O2 χco2 + ψ Η2Ο

49 CxHψ + (4χ+ ψ ) CuO χco2 + ψ Η2Ο + (4χ + ψ) Cu E. Καύση αλκοολών ή αιθέρων ( κορεσµένων) CvH2v + 2O + 3v O2 vco2 + (v+1) H2O 2 CvH2v + 2O + 3v CuO vco2 + (v+1) H2O + 3v Cu Z. Καύση αλδεϋδών ή κετονών ( κορεσµένων) CvH2vO + (3v-1) O2 vco2 + vh2o 2 CvH2vO + (3v-1) CuO vco2 + vh2o + (3v-1) Cu H. Καύση οξέων ή εστέρων ( κορεσµένων) CvH2vO2 + (3v-2) O2 v CO2 + V H2O 2 CvH2vO2 + 3v-2 CuO v CO2 + VH2O + (3v-2) Cu Θ. Καύση οξυγονούχου ένωσης CxHψΟz + (4x + ψ -2z) O2 xco2 + ψ Η2Ο 2 2 ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΕΣΜΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ Τα αέρια ροϊόντα της καύσης (καυσαέρια) εριέχουν CO 2, υδρατµούς (Η 2 Ο), Ο 2 (αν βρίσκεται σε ερίσσεια) και Ν 2 (αν η καύση γίνεται µε αέρα) Α. Yδρατµοί. Το Η 2 Ο ου σχηµατίζεται σε µια καύση είναι σε αέρια κατάσταση (υδρατµός). Έτσι µε ψύξη των καυσαερίων οι υδρατµοί υγρο οιούνται ο ότε η ελάττωση του όγκου των καυσαερίων κατά την ψύξη τους αριστάνει τον όγκο των υδρατµών V ψύξη= VH2O H α οµάκρυνση των υδρατµών α ό τα καυσαέρια µ ορεί ακόµα να γίνει και µε διοχέτευση των καυσαερίων σε κά οιο αφυδατικό σώµα το ο οίο έχει την 48

50 ικανότητα να δεσµεύει το Η 2 Ο. Τέτοια σώµατα είναι το υκνό H 2 SO 4,το άνυδρο CaCI 2, το ZnCI 2, το P 2 O 5, το Mg(CIO 4 ) 2, το CuSO 4 κα Στην ερί τωση αυτή ο όγκος των καυσαερίων ελαττώνεται ενώ η αύξηση της µάζας του αφυδατικού αριστάνει την µάζα του Η 2 Ο ου δεσµεύτηκε δηλαδή. V καυσαερίων = VH2O και m αφυδατικού =mh2o Β. ιοξείδιο του άνθρακα CO 2 To CO 2 έχει όξινες ιδιότητες και δεσµεύεται α ό διάλυµα βάσης ό ως ΚΟΗ, ΝαΟΗ, Ca(OH) 2 και ανθρακικού άλατος ( Na 2 CO 3, K 2 CO 3 ). Οι αντιδράσεις εξουδετέρωσης ου ραγµατο οιούνται είναι 2NaOH + CO 2 Na 2 CO 3 + H 2 O Ca(OH) 2 + CO 2 CaCO 3 + H 2 O Λευκό ίζηµα Η ελάττωση του όγκου των καυσαερίων κατά την διαβίβαση τους σε διάλυµα βάσης αριστάνει τον όγκο του CO 2 ου υ ήρχε στα καυσαέρια. Η αύξηση µάζας του διαλύµατος της βάσης αριστάνει την µάζα του CO 2 ου υ ήρχε στα καυσαέρια. ηλαδή V καυσαερίων = VCO2 και m βάσης =mco2 ΠΡΟΣΟΧΗ. Σε ορισµένες ασκήσεις δίνεται η οσότητα του ιζήµατος CaCO 3 ου καταβυθίζεται ο ότε µε βάση την στοιχειοµετρία της αντίδρασης υ ολογίζουµε την οσότητα του CO 2 στα καυσαέρια. Γ. Οξυγόνο Ο 2 H οσότητα του Ο 2 ου χρησιµο οιείται για την λήρη καύση ενός σώµατος είναι συνήθως µεγαλύτερη α ό την οσότητα ου α αιτείται. Έτσι σε αρκετές ερι τώσεις στα καυσαέρια υ άρχει και η οσότητα του Ο 2 ου ερίσσεψε ( ερίσσεια Ο 2 ) Η οσότητα του Ο2 στα καυσαέρια δεσµεύεται µε κά οιο αναγωγικό σώµα ό ως είναι η σκόνη θερµαινόµενου χαλκού Cu, ο φώσφορος P(ερυθρός), το αλκαλικό διάλυµα υρογαλλόλης. Η ελάττωση της οσότητας των καυσαερίων 49

51 κατά την διοχέτευση τους σε αυτά τα σώµατα είναι η οσότητα του οξυγόνου ου ερίσσεψε. Η οσότητα του Ο 2 ου αντέδρασε κατά την καύση είναι VO2 (αντέδρασε) = VO2 (αρχικό) VO2 ( ερίσσεψε) Αν η καύση γίνεται σε ευδιόµετρο οι συνθήκες είναι τέτοιες ώστε το νερό να είναι υγρό και όχι αέριο. Οι υδρατµοί (Η 2 Ο) υγρο οιούνται και δεν υ ολογίζονται στα καυσαέρια.. Άζωτο Ν 2. Το άζωτο Ν 2 υ άρχει στα καυσαέρια όταν η καύση ραγµατο οιείται µε αέρα. Όµως το Ν 2 είναι αδρανές αέριο και δεν δεσµεύεται α ό κανένα σώµα. Έτσι αν µετά την δέσµευση του Η 2 Ο, του CO 2 και του Ο 2 των καυσαερίων αραµένει κά οιο σώµα αυτό είναι το Ν 2 ου υ ήρχε στον αέρα. Στα ροβλήµατα µεταβολής όγκου κατά την καύση ισχύουν τα αρακάτω. Μεταβολή του όγκου των αντιδρώντων µετά την καύση σηµαίνει V=Vαντιδρώντων ριν την καύση V ροϊόντων καύσης Μεταβολή του όγκου των αντιδρώντων µετά την καύση και ψύξη σηµαίνει V= Vαντιδρώντων ριν την καύση V ροϊόντων καύσης εκτός Η2Ο Μεταβολή του όγκου των ροϊόντων µετά την ψύξη τους σηµαίνει V=VΗ2Ο Η ερίσσεια του Ο 2 στην καύση : ΠΕΡΙΣΣΕΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΕΙΜΜΑ Ο2 % ερίσσεια Ο2= οσότητα Ο2 ου ερίσσεψε. 100 Ποσότητα Ο2 για λήρη καύση Το έλλειµµα Ο 2 στην καύση : % έλλειµµα Ο2 στην καύση = οσότητα Ο2 ου λεί ει. 100 Ποσότητα Ο2 για λήρη καύση 50

52 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΑΣΚΗΣΗΣ ΠΡΩΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 1. Ποιες α ό τις αρακάτω ενώσεις είναι ακόρεστες και οιες κορεσµένες; -C-H -C- -C CH CH 2 =CH 2 O O -CH 2 -CH 2 -CH- -C-OH -CH 2 -OH O -C N -CH 2 - H-C-O-CH 2 - O 2. Nα γράψετε τον µοριακό τύ ο του ρώτου και του έκτου µέλους κάθε µιας α ό τις αρακάτω οµόλογες σειρές. Αλκένια Κορεσµένα µονοκαρβοξυλικά οξέα Κορεσµένοι µονοσθενείς αιθέρες Κορεσµένες µονοσθενείς κετόνες 3. Σε οιες οµόλογες σειρές ανήκουν οι αρακάτω ενώσεις C 3 H 8, C 5 H 10, C 3 H 4, C 4 H 8 O 2, C 2 H 6 O, C 4 H 8 O, CH 2 O 2 4.Nα ονοµάσετε τις ενώσεις. -CH 2 -CH 2 -CH 2 - -CH 2 -CH=CH- -CH 2 -C CH -C-CH 2 CH 2 CH 2 O -CH 2 -CH-CH 2 - OH 51

53 CH 2 -CH-CH 2 -CH- ( ) 2 C=CH- -CH 2 -CH-C=CH 2 -CΗ-CH 2 - C 2 H 5 CH 2 =CH-CH-COOH 5. Nα βρείτε τα συντακτικά ισοµερή ου αντιστοιχούν στoν µοριακό τύ ο C4H6 και να τα ονοµάσετε. ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΞΑΣΚΗΣΗ (αντιδράσεις) 1) Ποιες α ό τις αρακάτω ροτάσεις για τα αλκένια είναι σωστές και οιες λάθος ; Όταν κάνουµε ροσθήκη ΗBr σε ένα αλκένιο το άτοµο του Η ενώνεται µε τον άνθρακα ου έχει τα λιγότερα υδρογόνα. Τα αλκένια έχουν γενικό χηµικό τύ ο C v H 2V µε v>1 και εριέχουν στο µόριο τους 1 δ.δ. Ο α οχρωµατισµός διαλύµατος βρωµίου δείχνει ότι µία ένωση εριέχει δ.δ Η αφυδάτωση των αλκοολών γίνεται αρουσία. H 2 SO 4 52

54 2) Nα συµ ληρωθούν οι αντιδράσεις και ό ου χρειάζονται οι καταλύτες. -CH=C- + HCI... CH 2 =CH 2 + CI CH=CH CH- OH -CH=CH- + Βr CH 2 -CH=CH- + H CH 2 -CHCH 2 CI CI -CH 2 -CH 2 -Br + KOH... 3) Η CH 2 CH 2 OH αρουσία. H 2 SO 4 στους 170 C οια ροϊόντα δίνει; Να δοθούν οι ονοµασίες των οργανικών ενώσεων (αντιδρώντων και ροϊόντων). 4) Ποια αλκένια µε ροσθήκη HCI δίνουν το ίδιο αλκυλοχλωρίδιο; 5) Να γράψετε τα ροϊόντα ου ροκύ τουν κατά την ε ίδραση CI 2 σε µεθάνιο και αιθάνιο. 6) Nα γραφούν οι χηµικές εξισώσεις των αρακάτω αντιδράσεων. Ε ίδραση υδροξειδίου του νατρίου σε 2- χλωρο ρο άνιο Προσθήκη νερού σε µεθυλο- ρο ένιο Προσθήκη υδροβρωµίου σε αιθυλένιο 53

55 Αφυδάτωση της διµεθυλο ρο ανόλης αρουσία. H 2 SO 4 7) Ποια αντίδραση χρησιµο οιείται για α λό εργαστηριακό έλεγχο της ακορεστότητας (δηλαδή αν η ένωση είναι ακόρεστη) ; 8) Να γραφούν οι αντιδράσεις ολυµερισµού Βινυλοχλωριδίου Βινυλοκυανιδίου 1- βουτένιο 9) Να γραφούν οι χηµικές εξισώσεις των αρακάτω αντιδράσεων. Προσθήκη Η 2 σε αιθένιο Πολυµερισµός ρο υλενίου Ε ίδραση Η 2 Ο σε 2- βουτένιο Προσθήκη ΗCI σε ρο ένιο 10)Α ό τον ολυµερισµό οιας ένωσης ροκύ τει το συνθετικό καουτσούκ; 11) Να γραφούν οι χηµικές εξισώσεις των αρακάτω αντιδράσεων Προσθήκη ερίσσειας Η 2 στο ακετυλένιο αρουσία Νi Προσθήκη νερού σε ρο ίνιο Προσθήκη ΗCN σε ακετυλένιο ιµερισµός αιθινίου Αιθίνιο αρουσία Fe στους 500 C Προσθήκη νερού στο 2- βουτίνιο Προσθήκη CI 2 σε ακετυλένιο. Προσθήκη ΗCI στο ρο ίνιο. 12) Η αντίδραση του ακετυλενίου µε Να τι ροϊόντα δίνει; 13) Τι γνωρίζετε για την οξυακετυλενική φλόγα; Να γραφεί η αντίδραση και οι χρήσεις της. 14) Πως ροκύ τουν τα ακετυλενίδια; Nα γραφούν οι αντιδράσεις ου δίνουν ροϊόντα Μονονάτριο ακετυλενίδιο ινάτριο ακετυλενίδιο 54

56 15) Να γραφούν όλες οι αντιδράσεις υρόλυσης του εντανίου. 16) Αλκένιο έχει Μ.Β = 56. Να βρεθούν Ποιος είναι ο Μ.Τ του Ποιοι είναι οι δυνατοί συντακτικοί τύ οι Ποια είναι τα ροϊόντα ου δίνουν τα αρα άνω αλκένια µε ε ίδραση 1) Η 2 Ο 2) Βr 2 3) HCI 1 ΘΕΜΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1.Με τον χηµικό τύπο C ν Η 2ν-2 ( ν 3) συµβολίζονται: α) τα αλκάνια β) τα αλκένια γ) τα αλκίνια δ) τα αλκαδιένια 2.Το φυσικό αέριο είναι µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το: α) CH 4 β) C 2 H 4 γ) C 2 H 6 δ) C 3 H 6 3.Η αλογόνωση του µεθανίου γίνεται παρουσία α) νικελίου β) οξέος γ) φωτός δ) αλκοόλης (µονάδες 9) Β. Ερωτήσεις θεωρίας 1. Τι είναι α) ισοµέρεια β) πυρόλυση γ) πολυµερισµός 2. Τι ονοµάζουµε οξυακετυλενική φλόγα και ποια αντίδραση την δηµιουργεί; (µονάδες 6) Γ. Να γραφούν οι συντακτικοί τύποι των ενώσεων. α) προπανάλη β) 2,3-διµέθυλο- πεντάνιο 55

57 γ) 2- βρωµοβουτάνιο δ) 2- υδροξυ-πεντανικό οξύ ε) διµεθυλαιθέρας (µονάδες 10) 2 ΘΕΜΑ Α. Να ονοµαστούν οι ενώσεις -CH 2 -CH=CH 2 CH 2 =CH-CH- OH -O-CH 2 - -CH 2 -CH-COOH -CH 2 -COO- B.Nα βρεθούν και να ονοµαστούν τα ισοµερή των ενώσεων. α) C 5 H 8 β) C 5 H 10 γ) C 4 H 8 O 2 (µονάδες 10) (µονάδες 15) 3 ΘΕΜΑ Να γραφούν οι αντιδράσεις, τα ονόµατα των αντιδρώντων και οι καταλύτες όπου είναι απαραίτητο. CH 2 -CH 2 -CH NaOH CI -CH 2 -C CH + 2H 2 -CH=CH 2 + Br 2 -CH 2 -CH-CH 2 + 2KOH CI CI HC CH +HC CH -CH 2 -C CH +H 2 O -CH=CH 2 + H 2 O HC CH + HCN vch 2 =CH- -CH 2 -CHO + H 2 (µονάδες 25) 56

58 4 ΘΕΜΑ Α. 1,2 g µιας κορεσµένης πρωτοταγούς αλκοόλης καίγονται πλήρως οπότε προκύπτουν 2,64 g CO 2. α)nα βρεθεί ο Μοριακός τύπος της αλκοόλης. β)να γράψετε τις αντιδράσεις αφυδάτωσης της αλκοόλης αυτής. γ)από ποιο αλκυλοβρωµίδιο µπορεί να παρασκευαστεί η αλκοόλη. Να γραφεί η αντίδραση. (µονάδες 15) Β. 9,2 g αιθανόλης αντιδρούν µε Να. α) Να υπολογιστεί ο όγκος του αερίου που εκλύεται σε STP και να ονοµαστεί το άλας που προκύπτει. β)αν η αιθανόλη αντιδράσει µε πεντανικό οξύ τι προκύπτει; Να γραφεί η αντίδραση και να ονοµαστεί το κύριο προϊόν της. (µονάδες 10) Ασκήσεις µε µίγµατα 1. 6 g µίγµατος ου α οτελείται α ό CH 4 και C 3 H 8 καίγονται λήρως µε οξυγόνο. ίνεται ότι η µάζα του νερού είναι 10,8 g. Να υ ολογίσετε την σύσταση του µίγµατος. 2. Αέριο µίγµα C 2 H 4 και C 2 H 2 α αιτεί για λήρη καύση 700 ml αέρα ( 20% O 2, 80%Ν 2 v/v). Α ό τα καυσαέρια α οµακρύνονται οι υδρατµοί µε ψύξη. ίνεται ότι ο όγκος του CO 2 είναι 100ml. Να υ ολογιστεί η % v/v σύσταση του αρχικού µίγµατος. Όλοι οι όγκοι µετρήθηκαν στις ίδιες συνθήκες ίεσης και θερµοκρασίας g ενός αλκενίου Α έχουν όγκο 5,6L σε STP. Ποιος είναι ο συντακτικός τύ ος του ακλενίου Α Ένα ολυµερές ου ροκύ τει α ό το αλκένιο έχει σχετική µοριακή µάζα Να βρεθεί ο αριθµός των µορίων του µονοµερούς ου εριέχονται στο µόριο του ολυµερούς και να γραφεί η χηµική εξίσωση αντίδρασης ολυµερισµού. Ποια µάζα α ό το αλκένιο Α ρέ ει να ολυµεριστεί ώστε να σχηµατιστούν 70 Kg ολυµερούς ; 57

59 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 1. Σε ένα δοχείο εριέχεται ένα υγρό το ο οίο µ ορεί να είναι ο διαιθυλαιθέρας ή η 1- βουτανόλη, ή η 2- µεθυλο-2- ρο ανόλη. Πως µ ορούµε να διακρίνουµε οια ένωση είναι το υγρό αυτό. 2. Χρησιµο οιώντας ως ρώτη ύλη αλκοόλη να αρασκευάσετε τις ακόλουθες ενώσεις: α) αιθανάλη β) δι ρο υλαιθέρας γ) 2- µεθυλο ρο ανικό οξύ δ) ρο ένιο 3. Κορεσµένη µονοσθενής αλκοόλη Α έχει Μr = 60. α) Nα βρεθούν τα συντακτικά ισοµερή της αλκοόλης Α. β) Nα γραφούν οι αντιδράσεις οξείδωσης των ισοµερών και οι αντιδράσεις εστερο οίησής τους µε αιθανικό οξύ. 4.11,2 L αιθενίου µετρηµένα σε STP αντιδρούν µε ερίσσεια υδρατµών αρουσία καταλύτη. Η οργανική ένωση ου ροκύ τει καίγεται λήρως µε οξυγόνο. Να υ ολογίσετε των όγκο του οξυγόνου ου α αιτείται µετρηµένο σε STP. 5. 4,48 L αλκενίου Α µετρηµένα σε STP αντιδρούν λήρως µε HCI. Η ένωση Β ου ροκύ τει αντιδρά µε ερίσσεια AgOH και σχηµατίζει 12 g οργανικής ένωσης Γ. Ποιος είναι ο συντακτικός τύ ος της ένωσης Γ; 6. ιάλυµα γλυκόζης έχει όγκο 750 ml και εριεκτικότητα 10% w/v. Το διάλυµα αυτό ζυµώνεται και µετά α ό κά οιο χρονικό διάστηµα δια ιστώνεται ότι έχουν ελευθερωθεί 11,2 L αερίου µετρηµένα σε STP. α) Ποιο είναι το οσοστό της γλυκόζης ου έχει υ οστεί ζύµωση στο αρα άνω χρονικό διάστηµα; β) Ποια µεταβολή αρουσιάζει η µάζα του διαλύµατος; 7. Ποσότητα αιθανόλης ίση µε 23 g χωρίζεται σε δύο ίσα µέρη. Το ρώτο µέρος αντιδρά µε ερίσσεια Na και ελευθερώνει αέριο. α) Ποιος είναι ο όγκος του αερίου µετρηµένος σε STP; β)tο δεύτερο µέρος της αιθανόλης αντιδρά µε ερίσσεια κορεσµένου µονοκαρβοξυλικού οξέος Α ο ότε αράγεται οργανική ένωση Β ου έχει σχετική µοριακή µάζα Mr=88. Ποιος είναι ο συντακτικός τύ ος και οια η ονοµασία της 58

60 ένωσης Β; Αν η α όδοση της αντίδρασης είναι 80% να υ ολογιστεί η µάζα της ένωσης Β ,6 g αιθανόλης αναµιγνύονται µε 36 g αιθανικού οξέος αρουσία H 2 SO 4 και ραγµατο οιείται αµφίδροµη αντίδραση. Όταν α οκαθίσταται ισορρο ία η οσότητα του εστέρα ροκύ τει ότι είναι ίση µε 35,2 g. Ποια είναι η % α όδοση της αντίδρασης; 4 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Κ α ρ β ο ξ υ λ ι κ ά ο ξ έ α Καρβοξυλικά οξέα ονοµάζονται οι οργανικές ενώσεις, ου εριέχουν στο µόριό τους την οµάδα του καρβοξυλίου -CΟΟΗ. Ταξινόµηση των καρβοξυλικών οξέων Τα καρβοξυλικά οξέα ταξινοµούνται: 1. Ανάλογα µε τον αριθµό των καρβοξυλίων (-CΟΟΗ), ου εριέχουν στο µόριό τους, σε µονοκαρβοξυλικά και ολυκαρβοξυλικά. COOH (αιθανικό οξύ ή οξικό οξύ- µονοκαρβοξυλικό οξύ) COOH (αιθανοδιικό ή οξαλικό οξύ - δικαρβοξυλικό οξύ) COOH 2. Ανάλογα µε το αν εριέχουν στο µόριό τους και άλλη χαρακτηριστική οµάδα, σε υδροξυοξέα ( εριέχουν και -ΟΗ), αλογονοξέα ( εριέχουν και αλογόνο -Χ), αµινοξέα ( εριέχουν και -ΝΗ 2 ), κ.α. CHCH 2 COOH CH 2 CHCH 2 CH 2 COOH CHCOOH OH CI NH 2 Υδροξυοξύ αλογονοξύ αµινοξύ 4.1. Κορεσµένα µονοκαρβοξυλικά οξέα Κορεσµένα µονοκαρβοξυλικά οξέα ονοµάζονται τα οξέα ου ροκύ τουν, θεωρητικά, α ό τα αλκάνια µε αντικατάσταση ενός ατόµου Η µε καρβοξύλιο (- COOH). 59

61 Έχουν γενικό τύ ο CνΗ2ν+1 COOH ή RCOOH. Τα ιο χαρακτηριστικά µέλη της οµόλογης σειράς είναι τα εξής: Μεθανικό ή µυρµηκικό οξύ HCOOH Αιθανικό οξύ ή οξικό οξύ COOH Προ ανικό οξύ ή ρο ιονικό οξύ CH 2 COOH Boυτανικό οξύ ή βουτυρικό οξύ CH 2 CH 2 COOH Μεθυλο ρο ανικό οξύ ή ισοβουτυρικό οξύ CHCOOH ΓΕΝΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΚΟΡΕΣΜΕΝΩΝ ΜΟΝΟΚΑΡΒΟΞΥΛΙΚΩΝ ΟΞΕΩΝ 1. Α ό τις ρωτοταγείς αλκοόλες (RCH2OH) ή τις αλδεύδες ( RCH=O) µε οξείδωση. RCH2OH + O RCΗ=Ο + H2O RCH=O + O RCOOH ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ CH 2 CH 2 OH + O CH 2 CH=O + H 2 O CH 2 CH=O +O CH 2 COOH Ή µε α ευθείας οξείδωση της ρωτοταγούς αλκοόλης σε µονοκαρβοξυλικό οξύ CH 2 CH 2 OH +2O CH 2 COΟΗ + H 2 O 2. Α ό τα νιτρίλια (RCN) µε υδρόλυση η ο οία ραγµατο οιείται αρουσία αραιού διαλύµατος οξέος ή βάσης. H + RCN + 2H2O RCOOH + NH3 ή OH - 60

62 ΠΑΡΑ ΕΊΓΜΑ H + CH 2 CN +2H 2 Ο CH 2 COOH + NH 3 ή OH - ρο ανονιτρίλιο ρο ανικό οξύ ή ρο ιονικό οξύ ή αιθυλοκυανίδιο 3.Α ό τους εστέρες µε υδρόλυση. υδρόλυση RCOOR` + H2O RCOOH + R`OH H+ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ CH 2 CH 2 CH 2 COOCH 2 + H 2 O CH 2 CH 2 CH 2 COOH + CH 2 OH εντανικός αιθυλεστέρας εντανικό οξύ αιθανόλη Α ι θ α ν ι κ ό ο ξ ύ ή οξικό οξύ CH3COOH Το αιθανικό ή οξικό οξύ είναι το ιο σηµαντικό α ό τα καρβοξυλικά οξέα. Το ξίδι, ου χρησιµο οιούµε στο σ ίτι για συντήρηση και αρωµατισµό των τροφών, είναι αραιό υδατικό διάλυµα οξικού οξέος. ΠΑΡΑΣΚΕΥΕΣ ΤΟΥ ΑΙΘΑΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ - CH3COOH Στο εργαστήριο αρασκευάζεται µε λήρη οξείδωση της αιθανόλης ή της αιθανάλης. CH 2 OH +O CH=O + O COOH -H 2O Στη βιοµηχανία αρασκευάζεται: 1. Με οξική ζύµωση, κατά την ο οία αράγονται αραιά υδατικά διαλύµατα του οξέος, εριεκτικότητας 5-10%. Οξική ζύµωση ονοµάζεται η οξείδωση της αιθανόλης των αλκοολούχων διαλυµάτων (.χ. κρασιών χαµηλής οιότητας) σε οξικό οξύ. Η οξείδωση γίνεται 61

63 α ό το οξυγόνο του αέρα µε τη βοήθεια ειδικού ενζύµου, ου εκκρίνεται α ό ορισµένους µύκητες. CH 2 OH +O 2 COOH + H 2 O αιθανόλη αιθανικό ή οξικό οξύ H αντίδραση ραγµατο οιείται αρουσία ενός ενζύµου αλκοοξειδάση. 2. Με οξείδωση των αλκανίων, ου ροέρχονται α ό ετρέλαιο. Βουτάνιο (ή νάφθα) οξειδώνονται α ό το οξυγόνο του αέρα αρουσία καταλυτών. Εκτός α ό το οξικό οξύ, ου είναι το κύριο ροϊόν, σχηµατίζονται και διάφορα άλλα αρα ροϊόντα C 4 H 10 + O 2 COOH + αρα ροϊόντα Βουτάνιο αιθανικό οξύ 3. Με καταλυτική ( αρουσία οξικού κοβαλτίου) οξείδωση της ακεταλδεύδης( CH=O) CH=O + ½ O 2 COOH H ακεταλδεύδη µ ορεί να αρασκευαστεί είτε µε ροσθήκη νερού στο ακετυλένιο (αιθίνιο ) ή µε οξείδωση της αιθανόλης. 4. Α ό την µεθανόλη µε ε ιδραση µονοξειδίου του άνθρακα CO αρουσία καταλύτη ( Rh) OH + CO COOH Φυσικές ιδιότητες του αιθανικού οξέος και γενικά των κορεσµένων µονοκαρβοξυλικών οξέων Το οξικό οξύ είναι υγρό, άχρωµο µε τη χαρακτηριστική οσµή του ξιδιού. Το καθαρό έχει σηµείο τήξεως 17 ο C, στερεο οιείται σχηµατίζοντας κρυστάλλους, ου µοιάζουν µε άγο και είναι γνωστό ως αγόµορφο (ή Glacial) οξικό οξύ. Γενικά, τα κατώτερα µέλη της σειράς είναι υγρά, ευδιάλυτα στο νερό, µε δια εραστική οσµή. Τα µέσα µέλη είναι υγρά, λίγο διαλυτά στο νερό, µε δυσάρεστη οσµή και τα ανώτερα µέλη είναι στερεά, αδιάλυτα στο νερό και άοσµα. 62

2. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 5,6L (σε STP) που αποτελείται µόνο από

2. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 5,6L (σε STP) που αποτελείται µόνο από ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΥΣΗ Καύση & εύρεση σύστασης βιοαερίου 1. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 8,96L (σε STP) που αποτελείται µόνο από CH4 και CO2, καίγεται πλήρως. Τα καυσαέρια περιέχουν 10,8g Η2Ο.

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Λύσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή λύσεων: Χρήστος Κόκκινος ΘΕΜΑΤΑ (17740-18017) Χρησιμοποιείτε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Λύσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή λύσεων: Χρήστος Κόκκινος ΘΕΜΑΤΑ (16503-17006) Χρησιμοποιείτε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισμα Οργανικής Χημείας 3ωρης διάρκειας

Επαναληπτικό διαγώνισμα Οργανικής Χημείας 3ωρης διάρκειας παναληπτικό διαγώνισμα Οργανικής Χημείας ωρης διάρκειας 1 ΘΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α.1. έως Α.. να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α.1.

Διαβάστε περισσότερα

5.3 Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων

5.3 Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων 5. Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων Η ταξινόμηση των οργανικών αντιδράσεων μπορεί να γίνει με δύο διαφορετικούς τρόπους : α.

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 1. Συμβολισμοί - Ονοματολογία - Ισομέρεια

ENOTHTA 1. Συμβολισμοί - Ονοματολογία - Ισομέρεια ENOTHTA 1. Συμβολισμοί - Ονοματολογία - Ισομέρεια 1.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν ως σωστές ή ως λανθασμένες και να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας: 1. Κάθε χημική ένωση που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ 6 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 6.1 Εισαγωγή στην οργανική χημεία 6.2 Ταξινόμηση οργανικών ενώσεων - Ομόλογες σειρές 6.3 Ονοματολογία οργανικών ενώσεων 6.4 Ισομέρεια 6.5 Ανάλυση οργανικών

Διαβάστε περισσότερα

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθηµα: ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: Πέµπτη, 8 Ιουνίου 2006 7:30-10:30 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λτκείξτ Τπάοεζα θεμάσωμ 12

Χημεία Β Λτκείξτ Τπάοεζα θεμάσωμ 12 Χημεία Β Λτκείξτ Τπάοεζα θεμάσωμ 12 2.Υδρογονάνθρακεσ 2.1 Να χαρακτηρίςετε τισ προτάςεισ που ακολουθούν ωσ ςωςτέσ ή ωσ λανθαςμένεσ. Να αιτιολογήςετε τισ απαντήςεισ ςασ. 1. Η βενζίνη λαμβάνεται μόνο από

Διαβάστε περισσότερα

5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής

5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής 5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής Τι ονομάζεται οξείδωση και τι αναγωγή; Οξείδωση είναι η αύξηση του αριθμού οξείδωσης ατόμου ή ιόντος Αναγωγή είναι η ελάττωση του αριθμού οξειδώσεως ατόμου ή ιόντος

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο 19 1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο Γενικά Αλκένια ονομάζονται οι άκυκλοι ακόρεστοι υδρογονάνθρακες, οι οποίοι περιέχουν ένα διπλό δεσμό στο μόριο. O γενικός τύπος των αλκενίων είναι C ν Η 2ν (ν 2). Στον

Διαβάστε περισσότερα

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007.

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007. Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη, 12 Ιουνίου 2007 7:30-10:30

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2013 7:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία B ΛΥΚΕΙΟΥ. Γενικής Παιδείας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Χημεία B ΛΥΚΕΙΟΥ. Γενικής Παιδείας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Χημεία B ΛΥΚΕΙΟΥ Γενικής Παιδείας ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» ΥΠOΥΡΓΕIO ΠΑIΔΕIΑΣ ΚΑI ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 5ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει σε ποιες περιπτώσεις δηµιουργείται δεσµός π και τα

Μετά το τέλος της µελέτης του 5ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει σε ποιες περιπτώσεις δηµιουργείται δεσµός π και τα Μετά το τέλος της µελέτης του 5ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει τα βασικά σηµεία της θεωρίας των µοριακών τροχιακών Να γνωρίζει τα βασικά σηµεία της θεωρίας δεσµού σθένους

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια 1. Αλκοόλες Ενώσεις που περιέχουν ομάδες υδροξυλίου συνδεδεμένες με κορεσμένα άτομα άνθρακα υβριδισμού sp 3 Βάσει παραπάνω ορισμού,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες. Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Ημερομηνία εξέτασης: Παρασκευή 28 Μαΐου 2010 Ώρα εξέτασης: 07:30

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Υλικό Φυσικής-Χηµείας 1. CH 3 CH=CH 2 +HCl!... (το προϊόν που σχηµατίζεται σε µεγαλύτερη αναλογία) + Μg! CH 3 - C.

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Υλικό Φυσικής-Χηµείας 1. CH 3 CH=CH 2 +HCl!... (το προϊόν που σχηµατίζεται σε µεγαλύτερη αναλογία) + Μg! CH 3 - C. Υλικό Φυσικής-Χηµείας 1 ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1) Η αντίδραση CH 3 Cl + CH 3 CH 2 ONa CH 3 -O-CH 2 CH 3 + NaCl χαρακτηρίζεται ως: α. αντίδραση αποικοδόµησης β. αντίδραση πυρηνόφιλης υποκατάστασης γ. αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ(5) Για τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ 28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Σάββατο, 22 Μαρτίου 2014 Οργανώνεται από την ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ'ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:NIKOΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ ΧΗΜΙΚΟΣ Α.Π.Θ

ΧΗΜΕΙΑ Γ'ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:NIKOΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ ΧΗΜΙΚΟΣ Α.Π.Θ ΧΗΜΕΙΑ Γ'ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:NIKOΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ ΧΗΜΙΚΟΣ Α.Π.Θ 2 ΤΑ ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ EΛΛΗΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΣΥΜΒΟΛΟ Υδρογόνο Η Άνθρακας C Oξυγόνο O Άζωτο N Φώσφορος P Θείο S Πυρίτιο Si Φθόριο F Χλώριο

Διαβάστε περισσότερα

Νίκου και Δέσποινας Παττίχη 116, ΛΕΜΕΣΟΣ (100 μέτρα από τον κυκλοφοριακό κόμβο Τροόδους) Τηλ.25345800, ΦΑΞ: 25345808 e-mail: iek@iekvasiliou.

Νίκου και Δέσποινας Παττίχη 116, ΛΕΜΕΣΟΣ (100 μέτρα από τον κυκλοφοριακό κόμβο Τροόδους) Τηλ.25345800, ΦΑΞ: 25345808 e-mail: iek@iekvasiliou. ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ Επιμέλεια Λύσεων : Έλενα Ανδρέου Χημικός, με πτυχίο Χημείας της Σχολής Θετικών Επιστημών Πανεπιστημίου Κύπρου, μεταπτυχιακό τίτλο ΜRes in

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ - Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ

ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ - Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ Ï ÈÔ 1 ÎÂÊ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÂÓÈÎfi Ì ÚÔ ÚÁ ÓÈÎ ÃËÌÂ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ - Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ - Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ ÎÂÊ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ 5.1. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-51 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015

Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Ν. Π. Δ. Δ. Ν. 1804/1988 Κάνιγγος 27 106 82 Αθήνα Τηλ.: 210 38 21 524 210 38 29 266 Fax: 210 38 33 597 http://www.eex.gr E-mail: info@eex.gr ASSOCIATION OF GREEK CHEMISTS 27 Kaningos

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α.1 γ. Α.2 β. Α.3 β. Α.4 γ. A.5 α) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 13. β) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 122. ΘΕΜΑ Β B.1 α.

Διαβάστε περισσότερα

Αντιδράσεις Οργανικής Χημείας

Αντιδράσεις Οργανικής Χημείας Αντιδράσεις Οργανικής Χημείας Α. Αντιδράσεις προσθήκης. α. Προσθήκη στο διπλό δεσμό C = C Γίνεται σύμφωνα με τον κανόνα του Markownikow όπως παρακάτω: Γενικά: -CΗ = + Α δ+ - Β δ- B A i. Προσθήκη Η C v

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ - Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ - Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ - Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ 2.1. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Οδηγία: Στις παρακάτω ερωτήσεις (1-35) να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η χηµική ανάλυση έδειξε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 27/05/2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ Α A1. γ A2. β A3. γ A4. α A5.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

α: i)ο σ δεσµός δηµιουργείται µεαξονική επικάλυψη των ατοµικών τροχιακών, ενώ ο π δεσµός δηµιουργείται µε πλευρική επικάλυψη των ατοµικών τροχιακών.

α: i)ο σ δεσµός δηµιουργείται µεαξονική επικάλυψη των ατοµικών τροχιακών, ενώ ο π δεσµός δηµιουργείται µε πλευρική επικάλυψη των ατοµικών τροχιακών. ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ(ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1: γ, Α2: β, Α3: α, Α4: β, Α5: β Β1 α: Λ, β:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις.

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις. Ενθαλπία (Η), ονομάζεται η ολική ενέργεια ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 7 η θεματική ενότητα: Οι αντιδράσεις του διπλού δεσμού

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 7 η θεματική ενότητα: Οι αντιδράσεις του διπλού δεσμού ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 7 η θεματική ενότητα: Οι αντιδράσεις του διπλού δεσμού Σχολή: Περιβάλλοντος Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Εκπαιδευτής: Χαράλαμπος Καραντώνης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες Σχολή: Περιβάλλοντος Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Εκπαιδευτής: Χαράλαμπος Καραντώνης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη;

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Επίδραση κοινού ιόντος έχουμε όταν σε διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη προσθέσουμε έναν άλλο ηλεκτρολύτη που έχει κοινό ιόν με

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Χημεία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 27 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Χημεία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 27 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Χημεία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 27 Μαΐου 2015 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. γ Α4. α Α5. β ΘΕΜΑ Β Β1. α. Λάθος Αν το διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΔΕΚΑ (10) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Γενικής Παιδείας... ιδακτική ενότητα Γενικό µέρος Οργανικής Χηµείας Τµήµα... Απαιτούµενος χρόνος 1 διδακτική ώρα Ηµεροµηνία...

Χηµεία Γενικής Παιδείας... ιδακτική ενότητα Γενικό µέρος Οργανικής Χηµείας Τµήµα... Απαιτούµενος χρόνος 1 διδακτική ώρα Ηµεροµηνία... Ισοµέρεια υδρογονανθράκων Φύλλο εργασίας Τάξη B Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο Χηµεία Γενικής Παιδείας Ισοµέρεια Υδρογονανθράκων.......................... ιδακτική ενότητα Γενικό µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Για τους διαγωνιζόµενους Αγαπητοί µαθητές και µαθήτριες, κατ αρχήν σας συγχαίρουµε για την εξαιρετική επίδοσή σας στην α φάση του 17 ου Πανελλήνιου Μαθητικού ιαγωνισµού Χηµείας, βάσει των αποτελεσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

CHs ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΑΘΗΝΑ

CHs ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΑΘΗΝΑ JJ f i T lit O/* ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ S f J A W f F JH" 1 s H a q O 6 14 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ CHs ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΑΘΗΝΑ )CJC * X- ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής

Θέμα 1 ο. πολλαπλής επιλογής Χημεία Α ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. Σα όξινα οξείδια είναι τα οξείδια : a. Που αντιδρούν με οξέα b. Που αντιδρούν με βάσεις c. Που λέγονται και ανυδρίτες οξέων αφού προκύπτουν από αφυδάτωση

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Χημεία καρβονυλικών ενώσεων & Κεφάλαιο 19: Αλδεϋδες και κετόνες

Οργανική Χημεία. Χημεία καρβονυλικών ενώσεων & Κεφάλαιο 19: Αλδεϋδες και κετόνες Οργανική Χημεία Χημεία καρβονυλικών ενώσεων & Κεφάλαιο 19: Αλδεϋδες και κετόνες 1. Καρβονυλικές ενώσεις Καρβονυλική ομάδα C=O σημαντικότερη λειτουργική ομάδα οργανικής χημείας Καρβονυλικές ομάδες βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3 Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 2 0 1 Χ Η Μ Ε Ι Α Θ Ε Τ Ι Κ Η Σ Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ 2 9. 0 5. 2 0 1 ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. Α1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Για τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ 28 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Σάββατο, 22 Μαρτίου 2014 Οργανώνεται από την ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του συνεξεταζόμενου γνωστικού αντικειμένου Χημείας ΠΕ 04 που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ 2.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-28 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η καύση ορισµένων παραγώγων του πετρελαίου γίνεται µε σκοπό:

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

Σ Ο. Αντιδράσεις Προσθήκης

Σ Ο. Αντιδράσεις Προσθήκης Κ ΚΥ ΥΡ ΡΙΙΟ ΟΤ ΤΕ ΕΡ ΡΕ ΕΣ Σ Α ΑΝ ΝΤ ΤΙΙ Ρ ΡΑ ΑΣ ΣΕ ΕΙΙΣ Σ Ο ΟΡ ΡΓ ΓΑ ΑΝ ΝΙΙΚ ΚΩ ΩΝ Ν Ε ΕΝ ΝΩ ΩΣ ΣΕ ΕΩ ΩΝ Ν Αντιδράσεις Προσθήκης 1. Προσθήκη στον διπλό δεσµό Στις αντιδράσεις προσθήκης στο διπλό δεσµό

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015

Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Ν. Π. Δ. Δ. Ν. 1804/1988 Κάνιγγος 27 106 82 Αθήνα Τηλ.: 210 38 21 524 210 38 29 266 Fax: 210 38 33 597 http://www.eex.gr E-mail: info@eex.gr ASSOCIATION OF GREEK CHEMISTS 27 Kaningos

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια:

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ Θωμάς Kρεμιώτης 1 από 6 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ α/α ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

22 ος ΠΜ Χ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1o κεφάλαιο

22 ος ΠΜ Χ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1o κεφάλαιο 22 ος ΠΜ Χ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1o κεφάλαιο 1. Σε 2 όµοια κενά δοχεία 1 και 2 στην ίδια θερµοκρασία εισάγεται η ίδια ποσότητα υγρής CH 3 CH(OH)CH 3 και υγρού CH 3 CH 2 -O-CH 3. Μετά από αρκετό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΚ ΟΣΣ Θ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2.1. Ba(OH)2(aq) + H2SO4(aq) BaSO4 + 2H2O. 2Al(s) + 6HCl(aq) 2AlCl3(aq) + 3H2

ΙΙΚ ΟΣΣ Θ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2.1. Ba(OH)2(aq) + H2SO4(aq) BaSO4 + 2H2O. 2Al(s) + 6HCl(aq) 2AlCl3(aq) + 3H2 1 Κ ΚΩ Ω ΙΙΚ ΚΟ ΟΣΣ Θ ΘΕ ΕΜ ΜΑ ΑΤΤΟ ΟΣΣ:: G GII A A C CH HIIM M 00 997733 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα ο.1 Ba(OH)(aq) HSO4(aq) BaSO4 HO Al(s) 3HCl(aq) AlCl3(aq) NaCO3(aq) HCl(aq) NaCl(aq) CO HO Η αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη

Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη Ε. Μαλαμίδου-Ξενικάκη Θεσσαλονίκη 2015 ΑΛΚΥΝΙΑ: C ν H 2ν-2 Ο τριπλός δεσμός άνθρακα άνθρακα Τριπλός δεσμός αλκυνίου ΑΛΚΥΝΙΑ Μόρια πρότυπα για «μοριακούς διακόπτες» Μικροσκοπία σάρωσης σήραγγας (Scanning

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2013 ΤΑΞΗ: B ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ : 2.30 ώρες ΩΡΑ: 7:45 10:15 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΘΕΜΑ A ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Στην ετικέτα φιάλης νερού Λουτρακίου (atural Mineral Water) αναγράφεται η τιμή ολικής σκληρότητας 89 αμερικανικοί βαθμοί σκληρότητας. Πόσα ml προτύπου διαλύματος EDTA

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 17 Ιουνίου 2007

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 17 Ιουνίου 2007 ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ (ΦΥΕ 12) Ονοματεπώνυμο Φοιτητή: Αριθμός Μητρώου: ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 2007 Ημερομηνία εξετάσεων: 17 Ιουνίου 2007 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Διαβάστε με προσοχή το

Διαβάστε περισσότερα

αποτελεί παράδειγμα: α. εφαρμογής του κανόνα του Markovnikov β. εφαρμογής του κανόνα του Saytzev γ. αντίδρασης προσθήκης δ. αντίδρασης υποκατάστασης

αποτελεί παράδειγμα: α. εφαρμογής του κανόνα του Markovnikov β. εφαρμογής του κανόνα του Saytzev γ. αντίδρασης προσθήκης δ. αντίδρασης υποκατάστασης ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

2.13 Πηγές των Αλκανίων και των Κυκλοαλκανίων

2.13 Πηγές των Αλκανίων και των Κυκλοαλκανίων 2.13 Πηγές των Αλκανίων και των Κυκλοαλκανίων Αργό πετρέλαιο Νάφθα Νάφθα (σζ (σζ 95-150 95-150 C) C) C 5 -C 12 Κηροζίνη Κηροζίνη (σζ (σζ σζ: σζ: :: 150-230 150-230 C) C) C 12 -C 15 Ελαφριά Ελαφριά βενζίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου Α) Να επιλέξετε σε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις τη σωστή απάντηση: 1. To στοιχείο που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1.Ποια χηµικά στοιχεία συµµετέχουν στην σύνθεση των µορίων των οργανισµών σε σηµαντικό βαθµό; (σελ.18) 2. Γιατί είναι σηµαντικά τα ιχνοστοιχεία;(σελ.18)

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr

Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Περικλέους Σταύρου 31 34100 Χαλκίδα Τ: 2221-300524 & 6937016375 F: 2221-300524 @: chalkida@diakrotima.gr W: www.diakrotima.gr Προς: Μαθητές Α, Β & Γ Λυκείου / Κάθε ενδιαφερόμενο Αγαπητοί Φίλοι Όπως σίγουρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) Θέμα Α Στις

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 11. 1 o ιαµοριακές δυνάµεις Καταστάσεις της ύλης Α. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Ενδοµοριακές δυνάµεις: Ονοµάζονται οι δυνάµεις που συγκρατούν τα άτο- µα στα µόρια των στοιχείων ή των ενώσεων. Στις ετεροπολικές

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χηµικός ιδάκτωρ Παν. Πατρών Παρα γοντες που επηρεα ζουν την ταχυ τητα αντι δρασης. Καταλυ τες Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η Πως επηρεάζει η συγκέντρωση την Πως επηρεάζει η πίεση την Πως επηρεάζει η

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Στοιχειομετρία. Σχετική ατομική μάζα σχετική μοριακή μάζα- mole- γραμμομοριακός όγκος

Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου. Στοιχειομετρία. Σχετική ατομική μάζα σχετική μοριακή μάζα- mole- γραμμομοριακός όγκος 1 Web page www.a8eno.gr e-ail vrentzou@a8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή a8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Χημείας Α Λυκείου Στοιχειομετρία Σχετική ατομική μάζα σχετική μοριακή

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα.

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα. 3.1 Οξέα Βάσεις Ιοντικά υδατικά διαλύματα Τι είναι διάλυμα; Διάλυμα είναι κάθε ομογενές μίγμα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων καθαρών ουσιών. Στα διαλύματα, μία από τις ουσίες θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Η συγκέντρωση συμβολίζεται γενικά με το σύμβολο C ή γράφοντας τον μοριακό τύπο της διαλυμένης ουσίας ανάμεσα σε αγκύλες, π.χ. [ΝΗ 3 ] ή [Η 2 SO 4 ]. Σε κάθε περίπτωση,

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων ΑΣΚΗΣΗ 4η Οξύτητα (Acidity) Θεωρητικό υπόβαθρο Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων Εκφράζει την ποσοτική ικανότητα του νερού στην εξουδετέρωση ισχυρής βάσεως µέχρι επιθυµητής τιµής ph Οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα