Ε.Σ.Τ.Α. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΜΕΝΟ» ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ε.Σ.Τ.Α. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΜΕΝΟ» ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ"

Transcript

1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΜΕΝΟ» ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Β. Η ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Γ. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 1.1. Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ «ΚΡΙΣΗΣ» ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΧΩΡΟ-ΧΡΟΝΙΚΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ «ΚΡΙΣΗ» ΟΙ ΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΠΡΟ ΡΟΜΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΦΑΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΟΡΥΦΩΣΗ ΦΑΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΦΑΣΗ ΥΦΕΣΗΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ Η ΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ «ΚΡΙΣΗ» ΚΑΙ «ΕΚΤΑΚΤΗ ΑΝΑΓΚΗ» Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ «ΚΙΝ ΥΝΟΥ» ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΙΑΡΚΕΙΑ ΜΙΑΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ

2 ΙΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΜΗΣ ΤΗΣ ΥΠΟΛΟΙΠΗΣ ΙΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΑΡΧΟΝΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΜΕΘΟ ΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΕΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΙΕΡΓΑΣΙΑΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ 2.1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΥΣΩΝΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΥΣΩΝΑ ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΚΑΥΣΩΝΑ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΥΣΩΝΑ ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΣΧΗΜΑ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΩΝ ΕΞΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ...94 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΣΥΝ ΕΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΟΛΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΩΝ 3. ΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΩΝ..97 8

3 3.1. ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΛΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΙΠΟΛΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΟΛΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙV ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΕΠΙΤΕΥΞΗΣ ΣΤΟΧΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ 4.1. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΙΟΡΘΩΤΙΚΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ «ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΙΤΙΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ» ΣΕ ΕΙ ΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 115 ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΥΣΩΝΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΥΠΟΘΕΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.131 9

4 ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΜΑ 1. ΤΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ 23 ΓΡΑΦΗΜΑ 2. Η ΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ.31 ΓΡΑΦΗΜΑ 3. ΙΕΡΓΑΣΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΣΕΩΝ.37 ΓΡΑΦΗΜΑ 4. ΧΡΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΦΑΣΕΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΣΕΩΝ 38 ΓΡΑΦΗΜΑ 5. ΤΑ ΕΝΝΕΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ 54 ΓΡΑΦΗΜΑ 6. Η ΙΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΩΝ 62 ΓΡΑΦΗΜΑ 7. ΕΞΕΛΙΞΗ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΚΑΥΣΩΝΑ ΣΕ ΚΡΙΣΗ/ ΕΚΤΑΚΤΗ ΑΝΑΓΚΗ.76 ΓΡΑΦΗΜΑ 8. ΣΧΗΜΑ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΩΝ ΓΡΑΦΗΜΑ 9. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΚΑΙ ΚΡΙΣΕΩΝ.99 ΓΡΑΦΗΜΑ 10. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΡΑΦΗΜΑ 11. Ε ΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΛΗΣΙΟΝ ΤΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΓΡΑΦΗΜΑ 12. ΙΠΟΛΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ..108 ΓΡΑΦΗΜΑ 13. ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟ ΧΡΟΝΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΓΡΑΦΗΜΑ 14. ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΚΑΥΣΩΝΑ ΓΡΑΦΗΜΑ 15. ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΙΤΙΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΥΣΩΝΑ..122 ΠΙΝΑΚΕΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΑΝΑΓΓΕΛΙΑΣ ΚΡΙΣΕΩΝ 27 ΠΙΝΑΚΑΣ 2. ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΚΑΥΣΩΝΑ.77 ΠΙΝΑΚΑΣ 3. ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΟΙ ΦΟΡΕΙΣ...87 ΠΙΝΑΚΑΣ 4. ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΘΕΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ 5. STEP BY STEP ΟΛΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΜΕΝΟ» ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Στον 21 αιώνα οι νέες συνθήκες της παγκοσµιοποίησης δηµιουργούν πολιτισµικές, οικονοµικές, κοινωνικές και πολιτικές διαταράξεις στην οµαλή λειτουργία των οργανισµών και των επιχειρήσεων. Η σύγχρονη κοινωνία ασφαλώς αποτελεί πρόοδο έναντι προηγούµενων µορφών και είναι αποτέλεσµα θεσµικής και οικονοµικής εξέλιξης σε παγκόσµιο επίπεδο. Συγχρόνως όµως οι εστίες συγκρούσεων και κραδασµών έχουν πολλαπλασιασθεί και οι κίνδυνοι έχουν απλωθεί σε όλο τον κόσµο. Αυτό δεν σηµαίνει ότι ο κόσµος µας είναι πιο ανασφαλής από ότι ήταν στο παρελθόν, αλλά ότι η διακινδύνευση είναι πιο «διασκορπισµένη» ενώ παράλληλα νέες µορφές κινδύνων έχουν αναπτυχθεί. Συνεπώς, µπορούµε να πούµε πως η ανασφάλεια είναι πλέον παγκοσµιοποιηµένη. Η άµεση δυνατότητα επικοινωνίας, µεταφοράς κεφαλαίων και πληροφορίας ανά την υφήλιο σηµαίνει ότι τα πάντα είναι µεταφερτά και ότι οι επιπτώσεις οποιουδήποτε µείζονος σηµασίας γεγονότος, σε πολλά αν όχι σε όλα τα µέρη του πλανήτη, θα είναι άµεσες. Οι καταστροφές εποµένως, µπορούν να επέλθουν οπουδήποτε και µ αυτήν την έννοια αυξάνεται η συχνότητα του τυχαίου και του απρόβλεπτου, ενώ οι επιπτώσεις των καταστροφών και οι δυνητικοί κίνδυνοι δεν επηρεάζουν µόνο τους άµεσα πληγέντες αλλά παράλληλα σε αρκετές των περιπτώσεων έχουν και πολλαπλασιαστικό χαρακτήρα. Οι τροµοκρατικές επιθέσεις, οι οικονοµικές κρίσεις και πολιτισµικές διαταράξεις σε συνδυασµό µε την υπερεκµετάλλευση και κατά συνέπεια µε την «παρακµή» του φυσικού περιβάλλοντος, αποτελούν καθηµερινές εστίες κρίσεων σε όλες τις περιοχές του πλανήτη µας. Είναι διάχυτες πλέον οι ανησυχίες πολλών ερευνητών µελετητών για τις επιπτώσεις που µπορεί να επιφέρει η άνοδος της θερµοκρασίας που έχει παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια. 11

6 Επιπτώσεις οι οποίες, µε βάση τα χαρακτηριστικά της σύγχρονης κοινωνίας, µπορεί να είναι: άµεσες, έµµεσες, καταστροφικές, να αποτελέσουν πηγή δευτερογενών καταστροφών, να προκαλέσουν δυσµενείς συνθήκες διαβίωσης, να πλήξουν µεγάλο αριθµό ανθρώπων, να προκαλέσουν δυσλειτουργίες σε υποδοµές, να επιφέρουν οικονοµικές ζηµίες, να προκαλέσουν πτώση παραγωγικότητας κ.ά. Καλούµαστε πλέον να εθισθούµε σε µία πραγµατικότητα όπου δεν γίνεται να εξασφαλισθούµε πλήρως κατά της ανασφάλειας, αλλά είναι εφικτό και θεωρείται επιβεβληµένο να τη διαχειρισθούµε µε τον καλύτερο δυνατό τρόπο. 12

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 13

8 1. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η µεθοδολογία της εργασίας στηρίχτηκε στην καταγραφή, κωδικοποίηση και ανάλυση των µεταβλητών του φυσικού φαινοµένου «καύσωνας». Η επιλογή της συγκεκριµένης µελέτης περίπτωσης, έγινε µε γνώµονα το γεγονός ότι η µελέτη του υπό έρευνα φαινοµένου έχει ιδιαίτερη σηµασία για την εξαγωγή συµπερασµάτων αναφορικά µε: Τα αίτια και τους παράγοντες που συντελούν στην αύξηση των συνεπειών του φαινοµένου. Τον βαθµό αποτελεσµατικότητας της διαχείρισης αυτού. Τις επιπτώσεις του φαινοµένου στον άνθρωπο, το περιβάλλον και την οικονοµία. Βασικό κριτήριο επιλογής του συγκεκριµένου φαινοµένου, ως µελέτη περίπτωσης, αποτέλεσε το γεγονός ότι ενώ αποτελεί φυσικό κίνδυνο µε αυξηµένη συχνότητα εµφάνισης, δεν έχει αναλυθεί, τουλάχιστον µέχρι στιγµής, σε ικανοποιητικό βαθµό και δεν τυγχάνει της δέουσας σηµασίας. Επιπλέον, τα τελευταία περιστατικά καύσωνα που βίωσε η Ελλάδα, µε τον πλέον δραµατικό τρόπο, καθώς και οι δυσοίωνες προβλέψεις διεθνών οργανισµών, που κάνουν λόγο για αύξηση της συχνότητας εµφάνισης αυτού του φαινοµένου, λειτούργησαν καταλυτικά για την ανάλυση και κωδικοποίησή του, στις βασικές του µεταβλητές. Πρέπει να γίνει σαφές ότι στα πλαίσια της µεθοδολογικής ανάλυσης, υπάρχει πιθανότητα σφάλµατος και «αστοχίας» στην εξαγωγή των συµπερασµάτων: Εξαιτίας της έλλειψης επίσηµων καταγεγραµµένων στοιχείων που να αφορούν το φαινόµενο καθώς και της σύντοµης χρονικά «ιστορίας» του. Εξαιτίας της επιστηµονικής δυσκολίας που υπάρχει στην πλήρη αποσαφήνιση των παραµέτρων του φαινοµένου. Εξαιτίας της ανυπαρξίας πλήρους νοµοθετικής κάλυψης του φαινοµένου. Εξαιτίας του περιορισµένου χρόνου διεκπεραίωσης της εργασίας. Από την πρώτη συνεδρία µε την επιβλέπουσα καθηγήτρια, συνειδητοποιήσαµε ότι το θέµα προσφέρεται για επιστηµονική έρευνα και ανάλυση σε βάθος. 14

9 Η έρευνά µας επικεντρώθηκε αποκλειστικά στη µελέτη και καταγραφή των µεταβλητών του φυσικού κινδύνου «καύσωνα», καθώς την ολική διαχείριση κινδύνων και κρίσεων εκτάκτων αναγκών την συναντάµε και: Στις ασύµµετρες απειλές (τροµοκρατικές, χηµικές, βιολογικές, ραδιολογικές, πυρηνικές ενέργειες, Χ.Β.Ρ.Π. πόλεµοι). Στις φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές, τσουνάµι, σεισµοί, κατολισθήσεις, ηφαιστειακές εκρήξεις, πληµµύρες). Βιοµηχανικές και τεχνολογικές καταστροφές. ερωτήµατα: Στην παρούσα εργασία θέτουµε και προσπαθούµε να απαντήσουµε στα ακόλουθα Ποια η συµβολή της ολικής διαχείρισης κινδύνων και κρίσεων στην αποτελεσµατική αντιµετώπιση του φαινοµένου; Ποιες είναι οι βασικές µεταβλητές του; Ποιες οι επιπτώσεις του στο ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον; Πως µπορεί το φαινόµενο να εξελιχθεί σε µία κρίση ή έκτακτη ανάγκη; Γιατί είναι σηµαντική η εφαρµογή των αρχών ιοίκησης Ολικής Ποιότητας και Ολικής ιαχείρισης Κινδύνων και Κρίσεων; Ποια η συµβολή των τεχνικών και εργαλείων ελέγχου επίτευξης στόχου; Αρκεί το υπάρχον θεσµικό πλαίσιο για την αποτελεσµατική αντιµετώπιση του φαινοµένου; Όλα αυτά τα ερωτήµατα προσπαθούµε στην πορεία της εργασίας να τα αναλύσουµε επιστηµονικά µε τη χρήση ποιοτικής και κατά το δυνατό ποσοτικής ανάλυσης. Εστιάζοντας στη χρησιµότητα αλλά και στην επαλήθευση της χρησιµότητας των σχετικών εργαλείων. 15

10 2. Η ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η παρούσα εργασία έχει ως κύρια κατεύθυνση την ανάδειξη της «Ολικής ιαχείρισης Κινδύνου και Κρίσεων Εκτάκτων Αναγκών» ως ένα σύγχρονο µοντέλο διαχείρισης κινδύνου και κρίσεων, το οποίο θα λειτουργεί ως οµπρέλα και συνδετικός κρίκος, όλων των φάσεων εκδήλωσης του φαινοµένου της κρίσης έκτακτης ανάγκης. Παράλληλα αναδεικνύει την συµβολή της Ολικής Ποιότητας στην διαχείριση κινδύνων και κρίσεων και ειδικότερα την ανάγκη εισαγωγής της έννοιας της ολικής ποιότητας στο µοντέλο διοίκησης. Η Ολική Ποιότητα στην ιαχείριση Κινδύνου και Κρίσεων συνεπάγεται: Επαρκές θεσµικό πλαίσιο λειτουργίας και επέµβασης φορέων (ιδιωτικών δηµόσιων). Πλήρη αξιοποίηση ανθρώπινου δυναµικού. Επαρκή υλικοτεχνική υποδοµή. Χρήση νέων τεχνολογιών. Επικοινωνία και συνεργασία οργανισµών. Πραγµατοποίηση υποθετικών σεναρίων. «ια Βίου» εκπαίδευση Ανθρώπινου δυναµικού Τεχνικές επαλήθευσης και παρακολούθησης διαδικασιών. Σχεδιασµένη αλλαγή βελτίωση όπου χρειάζεται. 3. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η συγκεκριµένη εργασία, στα πλαίσια της ανάθεσης εργασιών στο σύνολο των σπουδαστών της Εθνικής Σχολής Τοπικής Αυτοδιοίκησης, έχει διττό στόχο: αφενός αποτελεί µία µορφή άσκησης διοικητικής σκέψης και αφετέρου συµβάλλει στην προώθηση και έρευνα της επιστηµονικής σκέψης και συζήτησης. Ο σπουδαστής µέσα από τη συγκεκριµένη διαδικασία: 16

11 Θέτει ερωτήµατα. Αναζητά απαντήσεις. Αιτιολογεί και δεν παραµένει στην απλή καταγραφή. Αναπτύσσει κριτική σκέψη. Συνθέτει. Εξάγει συµπεράσµατα και παραθέτει προτάσεις. Η εκπόνηση της εργασίας, ως συστηµατική διαδικασία ανάπτυξης διοικητικής σκέψης, προωθεί τη βελτιστοποίηση του µελλοντικού στελέχους που θα ενταχθεί στο χώρο της ηµόσιας ιοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, µε απώτερο σκοπό την συνεισφορά έργου στην κοινωνία των πολιτών. Επιπλέον όµως, η συγκεκριµένη εργασία στοχεύει: Στην παρουσίαση των Βασικών Αρχών Ολικής Ποιότητας. Στην παράθεση και ανάλυση των φάσεων της κρίσης. Στην ταυτοποίηση του περιβάλλοντος Ολικής Ποιότητας και Επιστηµονικής ιαχείρισης Κινδύνου και Κρίσεων Εκτάκτων Αναγκών. Στην ανάδειξη του φαινοµένου καύσωνα ως φυσικού κινδύνου µε «βλαβερές» συνέπειες για τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την οικονοµία. Στην ενεργοποίηση επόµενου µελετητή για περαιτέρω συνέχιση της συγκεκριµένης έρευνας. Στην ευαισθητοποίηση πολιτών και αρµοδίων για το συγκεκριµένο φαινόµενο. Στην ανάδειξη της σηµασίας των εργαλείων και τεχνικών ελέγχου και επίτευξης στόχου. Στην προώθηση της συνεργασίας των εµπλεκόµενων φορέων. 17

12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ I ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 18

13 1.1. Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ Οι Κινέζοι έχουν προσδιορίσει την έννοια της κρίσης εδώ και αιώνες. Η κινεζική λέξη για την κρίση αποτελείται από δύο ιδεογράµµατα µαζί. Όταν αυτά τα δύο βρίσκονται µαζί χαρακτηρίζουν την λέξη «κρίση». Αν αυτά διαβαστούν ξεχωριστά, τότε χαρακτηρίζουν δύο διαφορετικές καταστάσεις. Το πρώτο ιδεόγραµµα αποτυπώνει τη λέξη «κίνδυνος» ενώ το δεύτερο τη λέξη «ευκαιρία». Κρίση µπορεί να συµβεί χωρίς προειδοποίηση, οποτεδήποτε και οπουδήποτε, σε κάθε οργανισµό, δηµόσιο ή ιδιωτικό, µικρό ή µεγάλο. Η κρίση δεν είναι µόνο µία άσχηµη είδηση αλλά µία πραγµατικότητα, η οποία µε σωστό σχεδιασµό µπορεί να µας δώσει τη θετική πλευρά της. Η πρόβλεψη και αξιοποίηση µιας κρίσης δεν είναι ευθύνη και προνόµιο µόνο των υψηλόβαθµων στελεχών µιας υπηρεσίας ή οργανισµού. Όλοι οι «εµπλεκόµενοι» στην λειτουργία της υπηρεσίας ή του οργανισµού, µπορούν και οφείλουν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην αποτροπή ή την ελαχιστοποίηση µιας κρίσης. «Εµπλεκόµενος» σε µία κρίση είναι ένα άτοµο, µία οµάδα, ένα τµήµα ή ολόκληρος οργανισµός. Ο εµπλεκόµενος ή οι εµπλεκόµενοι, θα πρέπει να είναι έτοιµοι να δώσουν απάντηση στην κρίση. Σηµαντικό παράγοντα θα αποτελέσει ο κατάλληλος σχεδιασµός και η ορθή µέθοδος χειρισµού. Η ικανότητα της διαχείρισης των διαφόρων καταστάσεων και της λήψης ορθών αποφάσεων είναι ζωτικής σηµασίας για την επιτυχία στη ζωή και τη λειτουργία κάθε υπηρεσίας ή οργανισµού ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ «ΚΡΙΣΗΣ» Για την κατανόηση της κρίσης σαν κατάσταση, θα πρέπει πρώτα να αποσαφηνισθεί εννοιολογικά ο ορισµός της. ιεθνώς η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται από την ελληνική λέξη, η σηµασία της οποίας παρουσιάζεται στη συνέχεια. Κρίση 1 (στην ελληνική γλώσσα) είναι: 1. ηµητράκου, Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης, Εκδόσεις οµή. 19

14 1. Η διανοητική ενέργεια η οποία µε την εκτίµηση των προσώπων, πραγµάτων και καταστάσεων, εξάγει λογικά συµπεράσµατα και έκφραση γνώµης. 2. Η πράξη του «κρίνειν» και «δικάζειν». Η δίκη ή δικαστική γνωµοδότηση. 3. Περίοδος ανώµαλης κατάστασης δυσχερούς και επικίνδυνης εκτροπής από κανονικές συνθήκες της ζωής. Κρίση 2, για έναν οργανισµό ονοµάζουµε: οποιοδήποτε παγκόσµιο, περιφερειακό, ή τοπικό (ενδογενές ή εξωγενές) γεγονός, το οποίο οφείλεται σε φυσικά φαινόµενα, ανθρώπινες ενέργειες, (εταιρικές, κυβερνητικές, τεχνολογικές), οι οποίες δηµιουργούν κίνδυνο για: 1. Κλιµακούµενη ένταση. 2. Αρνητική επίδραση στην οικονοµική κατάσταση του οργανισµού ή/ και στην αξία των µετοχών του οργανισµού, (αν υφίσταται τέτοια). 3. Πρόκληση βλάβης σε ανθρώπους, (εντός ή εκτός του οργανισµού). 4. Καταστροφή της ιδιοκτησίας (του οργανισµού ή τρίτων) ή του περιβάλλοντος. 5. Παρεµπόδιση της κανονικής λειτουργίας των διεργασιών και διαδικασιών του οργανισµού, µε µεγάλη σπατάλη διοικητικού χρόνου ή / και οικονοµικών πόρων. 6. Επιπτώσεις στο ηθικό των στελεχών και εργαζοµένων στον οργανισµό. 7. Επιπτώσεις στη φήµη, τη δηµόσια εικόνα, τα προϊόντα/ υπηρεσίες και τα στελέχη του οργανισµού και εποµένως αρνητικές επιπτώσεις και για το µέλλον. 8. Την πρόκληση της προσοχής των µέσων, µαζικής ενηµέρωσης και των κρατικών και ελεγκτικών µηχανισµών και υπηρεσιών. 2 ASIS International, Business Guideline, USA, 2005 (p.p.7). 20

15 Γενικά έχουν δοθεί πάρα πολλοί ορισµοί για την κρίση, µε προσπάθεια προσδιορισµού των χαρακτηριστικών της, από συγγραφείς όπως οι Foster (1980), Rosenthal & Pijneburg (1991), Barton (1993), Green (1992) και Mitroff & Pearson (1993). Συνοψίζοντας, καταλήγουµε στο συµπέρασµα ότι µια κατάσταση κρίσης αποτελείται πάντοτε από τα ίδια δοµικά στοιχεία. Το µέγεθος και η διάρκεια των στοιχείων αυτών συνθέτουν και προσδιορίζουν τη σοβαρότητα και τα αποτελέσµατά της ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Η κάθε κρίση, ανεξάρτητα από τη µορφή της και την Υπηρεσία, την εταιρεία ή τον Οργανισµό στο οποίο ανακύπτει, χαρακτηρίζεται από τα εξής : 1. Είναι κλιµακούµενη σε ένταση. Η κατάσταση σε µια κρίση είναι δυναµική. Όσο παρέρχεται ο χρόνος πληθαίνουν οι πληροφορίες, αυξάνεται η γνώση. Έτσι οι εµφανιζόµενες κρίσεις συνήθως δεν εκδηλώνονται από την πρώτη στιγµή µε την µεγαλύτερη τους ένταση αλλά κλιµακωτά και τότε: 2. Επικρατεί υψηλό αίσθηµα ανασφάλειας και κινδύνου. Κατά τη περίοδο που µια κρίση ανακύπτει οι εµπλεκόµενοι διακατέχονται από άγχος, νοιώθουν ανασφαλείς και πως κινδυνεύουν για το χειρότερο, µε αποτέλεσµα να : 3. Επηρεάζονται οι συνήθεις λειτουργίες και ρυθµοί. Η ένταση και η ανησυχία για την χειρότερη εκδοχή αναστατώνουν, διαταράσσουν και µεταβάλλουν τη συνήθη ροή των πραγµάτων καθώς : 4. ιακινδυνεύει να πληγεί η δηµόσια -διεθνής εικόνα της µονάδας- χώρας. 21

16 Κάθε εµφανιζόµενη κρίση που ενδεχοµένως οδηγήσει σε αρνητικές επιπτώσεις, είναι επόµενο ότι θα επιφέρει πλήγµα στην «εικόνα», ιδίως εάν: 5. Θα καταλήξει σε έλεγχο από τα αρµόδια κρατικά- διακρατικά όργανα ή /και τα Μέσα Μαζικής Ενηµέρωσης (Μ.Μ.Ε). Πάντοτε η εκδήλωση µιας κρίσης, είναι πολύ πιθανό να προκαλέσει την παρέµβαση ορισµένων κρατικών φορέων, ή του διεθνή παράγοντα και των Μ.Μ.Ε, γεγονός που αναπόφευκτα : 6. Προκαλεί ποικίλες βλάβες και υλικές ζηµιές. «Χρειάζεσαι 20 χρόνια να κτίσεις τη φήµη σου και 5 λεπτά για να τη γκρεµίσεις». Προκαλείται συνήθως ηθική βλάβη, η οποία ζηµιώνει την ισχύ της χώρας, το προφίλ της υπηρεσίας, της εταιρείας- Οργανισµού και τραυµατίζει µε κάθε τρόπο τη διάθεση των υπηρεσιών (προϊόντων) της ΤΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Μία κατάσταση κρίσης, αποτελείται από τα εξής συστατικά - δοµικά µέρη: ΑΠΕΙΛΗ: Υφίσταται έµµεση ή άµεση απειλή σχετική µε πόρους του οργανισµού. Όµως µπορεί να εµπεριέχεται και απειλή για το ευρύτερο κοινωνικό - οικονοµικό περιβάλλον. ΑΠΩΛΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ: Ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά µιας κρίσης είναι η αίσθηση της απώλειας ή τελικά η πραγµατική απώλεια του ελέγχου της κατάστασης, η οποία επιδεινώνει αυτή καθαυτή την κατάσταση αλλά και τροφοδοτεί συνεχώς µε δυσµενή στοιχεία την κρίση. ΕΜΜΕΣΕΣ ΚΑΙ ΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ: Μία κρίση συνοδεύεται απαραίτητα από άµεσες και έµµεσες συνέπειες για τον οργανισµό. Οι συνέπειες αυτές βέβαια δεν είναι κατ ανάγκη και δυσµενείς. Μία κρίση µπορεί να έχει πολύ θετικές και ευεργετικές 22

17 συνέπειες, οι οποίες όµως σε κάθε περίπτωση θα οφείλονται στον ορθό προγραµµατισµό και την αποτελεσµατική διαχείρισή της, (Γράφηµα 1). ΓΡΑΦΗΜΑ 1. ΤΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΑΠΕΙΛΗ ΚΡΙΣΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΜΕΣΕΣ ΕΜΜΕΣΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ Πότε όµως έχουµε µία κρίση; Πότε συµβαίνει και ποια είναι τα στοιχεία που την χαρακτηρίζουν και την ταυτοποιούν; Πώς θα την αναγνωρίσουµε πριν λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις; Γιατί έχουµε απώλεια ελέγχου; Από την πλευρά του ανθρώπινου παράγοντα, σε ένα οργανισµό, βρισκόµαστε σε κατάσταση κρίσης όταν συµβαίνουν τα παρακάτω 3 : Βρισκόµαστε στην διάρκεια της εξέλιξης µιας «µη αναµενόµενης κατάστασης». Ο χρόνος µέσα στον οποίο καλούµεθα να αντιδράσουµε είναι πολύ περιορισµένος ή οι πιέσεις οι οποίες ασκούνται από ενδογενείς ή/ και εξωγενείς παράγοντες, τον κάνουν να φαίνεται σαν τέτοιος. Υπάρχει αναγκαιότητα για άµεσες και δραστικές αποφάσεις κάτω από την πίεση του χρόνου. Η διαθέσιµη πληροφόρηση µπορεί να είναι ελλιπής και να περιλαµβάνει συγκεχυµένες και αντικρουόµενες πληροφορίες ή φήµες. 3 Robert Helth, ιαχείριση Κρίσεων, Εκδόσεις Γκιούρδας, Αθήνα 2005, σελ

18 και µέσα. Υπάρχει η αίσθηση (ή η πραγµατικότητα) του ελλείµµατος σε ανθρώπους ΧΩΡΟ-ΧΡΟΝΙΚΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ 4 ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ «ΚΡΙΣΗ» Σύµφωνα µε όσα έχουν ήδη αναφερθεί, ορίζεται ως «Κρίση» ή «Κατάσταση Κρίσης», η Περίοδος ιαταραχής της Κατάστασης πλησίον της Ισορροπίας του ιοικητικού Περιβαλλοντικού Χάρτη ενός Οργανωτικού Συστήµατος, ή αλλιώς ενός Οργανισµού, από τη Βίαιη Εισροή δεδοµένων από το Εξωτερικό Περιβάλλον της Οργάνωσης ή από διαταραχή, η οποία προκύπτει από την Βίαιη Κίνηση της Πληροφορίας στο Εσωτερικό Περιβάλλον του Συστήµατος, από δύσκολα προβλεπόµενους παράγοντες. Η Χαοτική Κατάσταση του Συστήµατος µέχρι την ανασύνταξή του και µέχρι τον επαναπροσδιορισµό της οργάνωσής του, ορίζεται ως «Περίοδος Κρίσης» του ιοικητικού Συστήµατος της Οργάνωσης. Ο ορισµός αυτός προσδιορίζει την έννοια των Κρίσεων, από το Σύστηµα της προσωπικότητας ενός και µόνου Ατόµου, της Οικογένειας, της Επιχείρησης, του Κράτους, µέχρι και το Σύστηµα της Κοινωνίας, απέναντι σε µικρές ή βιβλικές καταστροφές. Σύµφωνα µε τη ιαχειρισιολογική ερµηνεία, δηλαδή στη βάση της ποσοτικοποίησης των µεταβλητών του ιοικητικού Περιβάλλοντος, «Κρίση» σε έναν Οργανισµό ονοµάζεται, το Έλλειµµα το οποίο εµφανίζεται στο Ενεργειακό Ισοζύγιό του και προκαλείται από ενδογενείς ή εξωγενείς παράγοντες ή βίαιες παρεµβολές και το οποίο τον εκτρέπει από την Κατάσταση Ισορροπίας στην οποία βρισκόταν. Ως «αποθηκευµένη ενέργεια» διαθέσιµη για περίοδο κρίσης και κατάστασης έκτακτης ανάγκης, µπορούµε να ορίσουµε το σχέδιο διαχείρισης και τις υποδοµές που είναι δεσµευµένες για την εφαρµογή του (για παράδειγµα: τα συστήµατα πυροπροστασίας και ασφαλείας, το προσωπικό ασφαλείας, η εκπαίδευση του 4 Α. Ζυγούµη-Φιλολία, «Ανθρώπινος Παράγοντας και Συστηµικός Σχεδιασµός του ιοικητικού Περιβάλλοντος - Χωρο-χρονική Μεθοδολογία», 2005, Εκδόσεις Ι.ΒΙ.Π.Ε., Αθήνα, σελ

19 προσωπικού, οι πάσης φύσεως ασφαλιστικές εισφορές για ανθρώπους, µέσα και υποδοµές, οι διαθέσιµοι πόροι για αποκατάσταση κ.ο.κ.) ΟΙ ΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Αναφέρθηκε προηγουµένως ότι µία κρίση µπορεί να συµβεί σε κάθε οργανισµό, ανά πάσα στιγµή και χωρίς προηγούµενη προειδοποίηση. Αυτή είναι η αίσθηση (ή η δικαιολογία), η οποία αποµένει τελικά στους διαχειριστές της. εν είναι όµως πάντοτε αυτή η κατάσταση. Εάν εξετάσουµε προσεκτικά τις διάφορες κρίσεις µπορούµε να διακρίνουµε τα στάδια, (φάσεις), από τα οποία έχουν περάσει. Κάθε κρίση χαρακτηρίζεται από 4 διαφορετικές και διακριτές φάσεις. 5 Για την ονοµασία των φάσεων αυτών χρησιµοποιούνται όροι οι οποίοι θυµίζουν ιατρική, αφού κάθε κρίση θα µπορούσε κάλλιστα να χαρακτηρισθεί και σαν µία ασθένεια. Οι φάσεις αυτές είναι οι ακόλουθες: Πρόδροµη φάση της κρίσης οι οιωνοί (Prodromal crisis stage). Εκδήλωση της κρίσης Κορύφωση (Acute crisis stage). Στάδιο επιπτώσεων (Chronic crisis stage). Στάδιο ύφεσης επίλυσης (Crisis resolution stage) ΠΡΟ ΡΟΜΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Πριν από την εµφάνιση κάποιας κρίσης υπάρχουν κάποιες ενδείξεις για την επερχόµενη κατάσταση. Η διάγνωση των ενδείξεων αυτών είναι δύσκολη και προϋποθέτει ένα άριστο σύστηµα πληροφόρησης, εκπαιδευµένη οµάδα διαχείρισης και τις περισσότερες φορές τόλµη για ανάληψη δράσης πριν την εκδήλωση της ανεπιθύµητης κατάστασης. 5 Steven Fink. «Crisis Management Planning for the inevitable», Amacon, ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ, 1986 σελ.,

20 Η φάση αυτή µπορεί να χαρακτηρισθεί και ως φάση προειδοποίησης ή συναγερµού, αφού µετά την εµφάνιση κάποιου ασυνήθιστου γεγονότος (τις περισσότερες φορές αµελητέου) µπορεί, ανά πάσα στιγµή, να ξεσπάσει η κρίση µε πολλαπλάσιες συνέπειες. Χαρακτηριστικό της φάσης αυτής είναι ότι αν διαγνωσθούν τα συµπτώµατα έγκαιρα, τότε η διαχείριση της κρίσης είναι πολύ απλή υπόθεση και το συµβάν θα παραµείνει εντός του οργανισµού και το πιθανότερο είναι να περάσει σχεδόν απαρατήρητο. Πώς όµως θα µπορούσαν να εντοπισθούν αυτά τα συµπτώµατα ή τα «σήµατα» που εκπέµπονται από διάφορες πηγές; Κατ αρχήν για να εντοπισθούν τα σήµατα αυτά και στη συνέχεια να αξιολογηθούν, θα πρέπει να υπάρχουν οι κατάλληλοι «δέκτες» 6. Όσο απλό µπορεί να ακούγεται αυτό, τόσο πολύπλοκο έως αδύνατο είναι στην πραγµατικότητα, αφού οι περισσότεροι οργανισµοί δεν διαθέτουν τους «δέκτες» αυτούς. Αν παραλληλίσουµε τα σήµατα µιας κρίσης µε αυτά του ασυρµάτου, µπορούµε πολύ εύκολα να αντιληφθούµε ότι λαµβάνουµε σήµατα από τη στιγµή κατά την οποία έχουµε τον ασύρµατο ανοικτό και ρυθµισµένο σε µία συχνότητα. Τότε είµαστε ικανοί να λαµβάνουµε σήµατα αλλά µόνο από αυτή τη συχνότητα και όχι από άλλες. Το πρόβληµα που ανακύπτει είναι από την διαφορετικότητα και πολυπλοκότητα των κρίσεων, οι οποίες εκπέµπουν πολλά και τελείως διαφορετικά σήµατα. Για το σκοπό αυτό κάθε οργανισµός θα πρέπει να απαντήσει στην ερώτηση: «Τι θα χαρακτηρίζαµε σαν εισερχόµενο σήµα το οποίο θα προειδοποιούσε για τον ερχοµό µια συγκεκριµένης κρίσης;» Για παράδειγµα εάν εµφανίζονται µε σταθερή αλλά αυξανόµενη συχνότητα ελαττωµατικά προϊόντα-ελαττωµατικές υπηρεσίες-ατυχήµατα, τα οποία δεν εντοπίζονται από τον ποιοτικό έλεγχο µιας παραγωγικής διεργασίας, αλλά καταλήγουν στον τελικό αποδέκτη, αυτό µπορεί να είναι ένα «σήµα» ότι πολύ σύντοµα θα ξεσπάσει µία 6 Ian. I. Mitroff with Gus Anagnos. Managing Crises Before they Happen. Amacon New York. 2000, σελ

21 γενικευµένη κρίση σε ό,τι αφορά την αξιοπιστία των προϊόντων-υπηρεσιών και το όνοµα του οργανισµού παραγωγού. Τα πρόδροµα συµπτώµατα του Fink ή τα «σήµατα» του Mitroff, διαφοροποιούνται και χαρακτηρίζονται από δύο διαστάσεις. Η πρώτη διάσταση αναφέρεται στην πηγή του σήµατος, ενώ η δεύτερη στο είδος του. Αναφορικά µε την πρώτη διάσταση, τα σήµατα προαναγγελίας κρίσης µπορεί να προέρχονται είτε από το εσωτερικό, είτε από το εξωτερικό περιβάλλον του οργανισµού. Αναφορικά µε τη δεύτερη διάσταση τα σήµατα µπορεί να προέρχονται από (κυρίως τεχνικά) µέσα, (τα οποία καταγράφονται από συσκευές µέτρησης) ή ανθρώπους, (καταγραφή σε αναφορές), (Πίνακας 1). ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΑΝΑΓΓΕΛΙΑΣ ΚΡΙΣΕΩΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΜΕΣΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ Εκ των έσω συλλογή πληροφοριών Εσωτερικά τεχνικά σήµατα ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ Εκ των έξω συλλογή πληροφοριών Εξωτερικά τεχνικά σήµατα 27

22 Το επόµενο στάδιο από αυτό της αναγνώρισης του σήµατος, είναι η αναγνώριση και ταξινόµησή του, σύµφωνα µε κάποια προδιαγεγραµµένα στοιχεία και όρια αποδοχής, (τι είναι αποδεκτό, από ποιόν και γιατί). Με άλλα λόγια κάθε ανιχνευτής, (δέκτης) σήµατος, θα πρέπει να είναι «ρυθµισµένος» µε τις σχετικές παραµέτρους, ώστε να µπορεί να αναγνωρίσει εάν το λαµβανόµενο σήµα αποτελεί ένδειξη «κινδύνου», «πιθανού κινδύνου». Από τα ανωτέρω συµπεραίνουµε ότι κατά τη στιγµή της άφιξης ενός σήµατος, θα πρέπει αυτό να ληφθεί από την κατάλληλη οµάδα, άτοµο ή όργανο µέτρησης και καταγραφής. Προειδοποιητικά σήµατα φτάνουν κάθε µέρα στους Οργανισµούς (ειδικά σε µεγάλους και σύνθετους), κάθε είδους (Από τη µικρή επιχείρηση των 5-10 ατόµων, έως τα Κράτη ή και ακόµη τη ιεθνή Κοινότητα). Το πρόβληµα είναι ότι δεν βρίσκεται κανείς εκεί για να τα καταγράψει, να τα αξιολογήσει και να λάβει µέτρα. Είναι σαν να µην έφτασαν ποτέ Χρονικά, η διάρκεια αυτής της φάσης, µπορεί να είναι πολύ µακρά, (από πολλές ηµέρες έως και χρόνια), γεγονός το οποίο ενσωµατώνει στην καθηµερινότητα τα πρόδροµα συµπτώµατα και έτσι τα κάνει µη αναγνωρίσιµα. υστυχώς τα περισσότερα από αυτά θα αναγνωρισθούν όταν πλέον θα είναι αργά και τότε θα µπορούν να αποτελέσουν µέτρα πρόληψης για το µέλλον ΦΑΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ - ΚΟΡΥΦΩΣΗ Μετά τη φάση των προδρόµων συµπτωµάτων και αφού έχει µερικά ή ολικά αποτύχει η διαχείρισή τους στη φάση της γένεσης, περνάµε από το σηµείο «χωρίς επιστροφή». Η κρίση αρχίζει και εκδηλώνεται. Από εδώ και πέρα, σίγουρα θα υπάρξουν απώλειες και ανεπιθύµητα αποτελέσµατα. Τα ερωτήµατα γεννούνται τώρα είναι τα ακόλουθα: Ποιοι θα διαχειρισθούν την κρίση; Ποιες είναι οι κατάλληλες ενέργειες; 28

23 Ποιες και πόσες θα είναι οι απώλειες; Πώς µπορούµε να εκµεταλλευθούµε θετικά την κρίση; Τα ερωτήµατα αυτά µπορούν να απαντηθούν µέσα από ένα σωστό και πλήρη Προγραµµατισµό ιαχείρισης Κρίσεων και φυσικά µε µια κατάλληλα εκπαιδευµένη και εφοδιασµένη µε όλα τα αναγκαία µέσα, εξειδικευµένη οµάδα. Η χρονική διάρκεια της φάσης αυτής, είναι η συντοµότερη απ όλες τις υπόλοιπες, αλλά λόγω της ταχύτητας εξέλιξης των γεγονότων και της υπερβολικά µεγάλης ασκούµενης πίεσης (απ όλες τις πλευρές), µοιάζει σαν να είναι η µεγαλύτερη ΦΑΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Κατά τη διάρκεια της φάσης αυτής το τοπίο αρχίζει να ξεκαθαρίζει και οι εµπλεκόµενοι στην κρίση θα καταγράψουν τις απώλειές τους. Βρισκόµαστε στην περίοδο της αυτό - αξιολόγησης των στελεχών και της αναζήτησης των αιτίων και πιθανώς των υπαιτίων. Σε πάρα πολλές κρίσεις πρέπει να βρεθεί τελικά το εξιλαστήριο θύµα το οποίο θα αναλάβει, (ή θα του αποδοθούν οι ευθύνες), προκειµένου να περάσει ο οργανισµός στην επόµενη φάση. Σε αυτό το στάδιο και µετά από µία αποτελεσµατική διαχείριση της κρίσης, εντάσσεται και η περίοδος των συγχαρητήριων προς τη επιτυχηµένη οµάδα, η οποία κατάφερε να περιορίσει τα αποτελέσµατά της στο ελάχιστο, ή να ανατρέψει το κλίµα, προς όφελος τελικά του οργανισµού. Έχει αποδειχθεί µετά από έρευνες 7 ότι η καλά προετοιµασµένη και εκπαιδευµένη οµάδα διαχείρισης κρίσεων, θα αντιµετωπίσει την κατάσταση αυτή και θα µειώσει τη χρονική διάρκεια της φάσης αυτής έως και δυόµισι φορές, σε αντίθεση µε τους οργανισµούς, οι οποίοι δεν διέθεταν σχέδιο και οµάδα διαχείρισης ΦΑΣΗ ΥΦΕΣΗΣ - ΕΠΙΛΥΣΗΣ 7 Steven Fink. Crisis Management Planning for the inevitable. Amacon, New York 1986, σελ

24 Βρισκόµαστε στο τελευταίο στάδιο της κρίσης το οποίο πρέπει να αποτελεί και τον κύριο στόχο της κάθε οµάδας διαχείρισης κρίσεων. Ο «καλός» διαχειριστής, από τη φάση των πρόδροµων συµπτωµάτων, θα πρέπει να αναζητεί και να προδιαγράφει την όσο το δυνατόν συντοµότερη άφιξη στο τέλος της δύσκολης διαδροµής, το οποίο δεν είναι άλλο από την επιστροφή στην πρότερη κατάσταση, όχι µόνο µε τις λιγότερες απώλειες, αλλά αποκοµίζοντας οφέλη και βελτιωµένη θέση έναντι της πελατειακής του βάσης ή του κοινωνικού συνόλου Η ΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Από την περιγραφή των παραπάνω φάσεων, συµπεραίνουµε ότι µία προσπάθεια διαγραµµατικής απεικόνισης της εξέλιξης µιας κρίσης (σε απλή µορφή), θα κατέληγε σε µία κυµατοµορφή, η οποία παρουσιάζει τελικά την «βλάβη» ή την εξασθένιση και το έλλειµµα του Ενεργειακό ισοζυγίου του Οργανισµού, από την επίδραση της κρίσης στη διάρκεια του χρόνου. Στο Γράφηµα 2, που ακολουθεί, παρουσιάζεται σχηµατικά η χρονική εξέλιξη µιας κρίσης. Ο όρος C.Y.M.A. 8 δηµιουργήθηκε από τους ερευνητές Α. Φιλολία Η. Παπαγεωργίου - Σ. Στεφανάτο για την αποτύπωση της χρονικής εξέλιξης της κρίσης εκφρασµένη µε την αναλισκόµενη ενέργεια σε όλη τη χρονική της διάρκεια. Πριν από την εκδήλωση οποιασδήποτε ένδειξης κρίσης ή ανεπιθύµητης κατάστασης, ο οργανισµός βρίσκεται σε κατάσταση ενεργειακής ισορροπίας (Α). Η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται από µία ελάχιστη ανάλωση πόρων (ενέργειας) ή διαφορετικά από την ρουτίνα της καθηµερινότητας. Με την εµφάνιση των πρώτων συµπτωµάτων αρχίζουν και ασκούνται πιέσεις (ενδογενείς και εξωγενείς), οι οποίες όµως τις περισσότερες φορές περνούν απαρατήρητες και χαρακτηρίζονται σαν «τυχαίο» ή «µεµονωµένο» περιστατικό. Παρατηρούµε ότι κατά τη διάρκεια των πρόδροµων συµπτωµάτων, οι ασκούµενες πιέσεις προς τον οργανισµό είναι µικρές και συνεπώς η διαχείριση της ανεπιθύµητης κατάστασης είναι σχετικά εύκολη υπόθεση. 8 ΑΡΓΥΡΩ ΦΙΛΟΛΙΑ - ΗΛΙΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ - ΣΤΕΛΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΑΤΟΣ, «Ολοκληρωµένο Σύστηµα ιαχείρισης Κρίσεων και Ανθρώπινος Παράγοντας - Παραδείγµατα Εφαρµογής», 2006, Εκδόσεις Νοµική Βιβλιοθήκη, Αθήνα., σελ

25 Με γρήγορες και αποτελεσµατικές διορθωτικές κινήσεις, το πρόβληµα θα παραµείνει εντός του οργανισµού και έτσι η κρίση θα λήξει οµαλά. ΓΡΑΦΗΜΑ 2. Η ΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ C.Y.M.A. Όσο περνάει ο χρόνος, αρχίζουν οι εξωτερικές πιέσεις προς τον Οργανισµό. Το αρχικά «µικρό» πρόβληµα έχει αρχίσει να παίρνει διαστάσεις. Η «δύσκολη κατάσταση» ξεκίνησε, (µαζικές επιστροφές από πελάτες, διαδηλώσεις για µία κυβέρνηση, εκτεταµένες καταστροφές για ένα κράτος, εκτεταµένες βλάβες σε µηχανολογικά συστήµατα, κ.λπ). Αρχίζει να διαφαίνεται η κρίση και αυξάνεται απότοµα η ζήτηση ή η ανάλωση ενέργειας, (παροχή εγγυήσεων, συνεχείς ανακατατάξεις και γενική αναταραχή της οµαλής λειτουργίας του Οργανισµού). Ο κύκλος της κρίσης δεν έχει όµως ολοκληρωθεί. Η επόµενη φάση αρχίζει µε τις πρώτες διαρροές πληροφοριών προς το εξωτερικό περιβάλλον και δηµοσιοποιούνται. Οι διαρροές αυτές µπορεί να οφείλονται σε: 31

26 α) Πληροφορίες που παρέχονται από στελέχη ή µέλη του οργανισµού (είτε από αφέλεια και πληµµελή εκπαίδευση, είτε κακόβουλα, µετά από εσωτερικές αντιπαραθέσεις). β) Ανταγωνιστές ή αντιπάλους, οι οποίοι καραδοκούν, προκειµένου να χρησιµοποιήσουν την κρίση του Οργανισµού προς όφελός τους. γ) Τελικούς, δυσαρεστηµένους, ΑΠΟ ΕΚΤΕΣ υπηρεσιών ή συνεπειών. Οι εξωτερικές παρεµβάσεις που προκαλούνται από τη δηµοσιοποίηση είναι τελικά αναπόφευκτες. Οι πιέσεις που ασκούνται από το ευρύτερο περιβάλλον είναι πολύ µεγάλες και επιταχύνουν και πολλές φορές διογκώνουν την εξέλιξη των γεγονότων. Η συνεχής ενηµέρωση του εξωτερικού περιβάλλοντος µε τα τεκταινόµενα στον Οργανισµό, επηρεάζουν την κοινή γνώµη και τελικά το γεγονός προσελκύει και το ενδιαφέρον των αρχών, (ή του επιβλέποντος οργανισµού, όπως πχ, σε επίπεδο επιχείρησης, έχουµε παρέµβαση του κράτους, σε επίπεδο υπουργείου, έχουµε παρέµβαση του πρωθυπουργού, σε επίπεδο κράτους παρέµβαση ή επέµβαση της διεθνούς κοινότητας, κ.ο.κ). Η κρίση κορυφώνεται. Το βασικό χαρακτηριστικό της περιόδου αυτής είναι η απώλεια του ελέγχου της κατάστασης και σχεδόν η πλήρης υποκατάσταση των κέντρων λήψης αποφάσεων από αναρµόδιους και συνήθως «αυτόκλητους σωτήρες ή κριτές - επικριτές - σχολιαστές και φυσικά ειδικούς» - παρατηρητές των γεγονότων. Από το σηµείο αυτό αρχίζει η αντίστροφη πορεία προς τις τελευταίες φάσεις, τα αποτελέσµατα και την επίλυση, (όχι πάντοτε µε τη θετική έννοια) «ΚΡΙΣΗ» ΚΑΙ «ΕΚΤΑΚΤΗ ΑΝΑΓΚΗ» Είναι σύνηθες το φαινόµενο οι όροι «κρίση» και «έκτακτη ανάγκη» να συγχέονται και αρκετές φορές να χρησιµοποιούνται ταυτόχρονα. 32

27 Σαν «έκτακτη ανάγκη» 9 (emergency) χαρακτηρίζουµε κάθε «µη κανονική» ή «ανώµαλη» αλλά γνωστή και συγκεκριµένη κατάσταση η οποία διαταράσσει τις συνήθεις διαδικασίες η αλλιώς την καθηµερινότητα και απαιτεί άµεσες ενέργειες και παρεµβάσεις προκειµένου να περιορισθούν οι βλάβες που ενδέχεται να προκληθούν σε πρόσωπα, περιουσία ή στο περιβάλλον. Η έκτακτη ανάγκη είναι δυνατόν να οδηγήσει σε κρίση και προηγείται χρονικά αυτής. Η «κρίση» (crisis) περιλαµβάνει όλα τα χαρακτηριστικά της «έκτακτης ανάγκης» και επιπλέον έχει το χαρακτήρα της εξάπλωσης και πιθανά της γενικευµένης κατάστασης, έχει άµεσο αντίκτυπο στο «κοινό αίσθηµα», εντός ή/και εκτός του οργανισµού, και προκαλεί την αίσθηση της ανεπάρκειας, της ακαταλληλότητας και του γενικευµένου κινδύνου. Για παράδειγµα µία ξαφνική µεγάλη χιονόπτωση αποτελεί µία έκτακτη ανάγκη η οποία µπορεί να οδηγήσει σε κρίση µία κυβέρνηση εάν δεν επαρκούν τα µέσα (ανθρώπινοι πόροι, υλικοτεχνική υποδοµή κ.τ.λ.) διάνοιξης των δρόµων. Επειδή οι δύο αυτές έννοιες βρίσκονται πολύ κοντά η µία µε την άλλη και δεν είναι πάντοτε δυνατός ο διαχωρισµός τους σε πραγµατικές συνθήκες όσον αφορά την αντιµετώπισή τους ακολουθείται ακριβώς η ίδια µεθοδολογία, η οποία περιλαµβάνει τις φάσεις της πρόληψης/ µετριασµού προετοιµασίας ανταπόκρισης/ αντιµετώπισης ανάκαµψης/ αποκατάστασης, οι οποίες αναλύονται στην Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ «ΚΙΝ ΥΝΟΥ» Ονοµάζουµε γενικά «κίνδυνο» (hazard) κάθε φαινόµενο ή διαδικασία που ενέχει πιθανότητα πρόκλησης καταστροφής (ως καταστροφή ορίζεται µία κατάσταση ή ένα συµβάν που προκαλεί απώλειες ανθρωπίνων ζωών και µεγάλες υλικές ζηµίες, του οποίου η αντιµετώπιση υπερβαίνει την ικανότητα µίας οργάνωσης ή κοινωνίας και απαιτείται η συνδροµή εθνικών ή διεθνών οργανισµών ή κρατών), µικρής ή µεγάλης κλίµακας. Με τον όρο κίνδυνο ορίζουµε ένα δυνητικά καταστροφικό γεγονός, φαινόµενο ή ανθρώπινη δραστηριότητα που µπορεί να προκαλέσει απώλειες ζωής ή τραυµατισµούς, ζηµιές σε περιουσίες, κοινωνικές και οικονοµικές διαταραχές ή περιβαλλοντική 9 ΑΡΓΥΡΩ ΦΙΛΟΛΙΑ - ΗΛΙΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ - ΣΤΕΛΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΑΤΟΣ, «Ολοκληρωµένο Σύστηµα ιαχείρισης Κρίσεων και Ανθρώπινος Παράγοντας - Παραδείγµατα Εφαρµογής», 2006, Εκδόσεις Νοµική Βιβλιοθήκη, Αθήνα., σελ

28 υποβάθµιση. Τέτοια φαινόµενα µπορούν να προκαλέσουν προβλήµατα σε ανθρώπινες κοινωνίες και υποδοµές, καθώς η δυναµική των φαινοµένων είναι µεγαλύτερη από αυτή την οποία οι κοινωνίες και οι υποδοµές αντιµετωπίζουν συνήθως. Συνεπώς ο κίνδυνος είναι ένα ενδεχόµενο καταστροφικό γεγονός, φαινόµενο ή ανθρώπινη δραστηριότητα, που µπορεί να προκαλέσει απώλειες ζωών ή τραυµατισµούς, ζηµίες σε περιουσίες, κοινωνικές και οικονοµικές διαταραχές ή περιβαλλοντική υποβάθµιση. Στο σηµερινό πολύπλοκο και αβέβαιο κόσµο που συχνά προσεγγίζεται µόνο πιθανολογικά, µηδενικός κίνδυνος σπάνια υπάρχει και απόλυτη ασφάλεια είναι αδύνατο να επιτευχθεί. Εφικτός στόχος µπορεί να είναι µόνο η εφαρµογή ακριβέστερων και ασφαλέστερων µεθόδων αξιολόγησης των κινδύνων, η παραγωγή, ο έλεγχος, η επιβεβαίωση και η τακτική ενηµέρωση των ειδικών γνώσεων που είναι αναγκαίες για την πρόβλεψη των κρίσεων και η έγκαιρη και αποτελεσµατική αντίδραση στην εµφάνισή τους. Οι κίνδυνοι µπορούν να ταξινοµηθούν στις ακόλουθες κατηγορίες: Α. ΦΥΣΙΚΟΙ ΚΙΝ ΥΝΟΙ. Είναι κάθε φυσικό φαινόµενο ή διαδικασία που ενέχει πιθανότητα πρόκλησης µικρής ή µεγάλης κλίµακας καταστροφής στο Ανθρωπογενές ή/και στο φυσικό περιβάλλον. Είδη φυσικών κινδύνων: Κοσµικοί, όταν η προέλευση του κινδύνου βρίσκεται έξω από τον πλανήτη Γη στο κοσµικό διάστηµα, Ατµοσφαιρικοί, όταν η προέλευση του κινδύνου βρίσκεται στην ατµόσφαιρα και προκύπτει από τα µετεωρολογικά φαινόµενα, Γεωλογικοί, όταν η προέλευση του κινδύνου είναι ατµοσφαιρική, αλλά το φυσικό σύστηµα µέσα στο οποίο παράγεται ή εξελίσσεται ο κίνδυνος είναι η υδρόσφαιρα, δηλαδή το νερό στην επιφάνεια της γης ή η θάλασσα, και Βιολογικοί, όταν η προέλευση του κινδύνου εντοπίζεται σε βιολογικές διαδικασίες. 34

29 Οι γεωλογικοί, υδρολογικοί και ατµοσφαιρικοί κίνδυνοι συνιστούν τους γεωφυσικούς κινδύνους γιατί έχουν άµεση σχέση µε φυσικές διαδικασίες που γίνονται στο στερεό, το υγρό ή το αέριο τµήµα της γης. Β. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΙΝ ΥΝΟΙ. Είναι κάθε τεχνολογική δραστηριότητα που ενέχει πιθανότητα πρόκλησης καταστροφής µεγάλης ή µικρής κλίµακας. Τέτοιοι κίνδυνοι είναι: Τα τροχαία ατυχήµατα. Οι βιοµηχανικές εκρήξεις και πυρκαγιές. Η τυχαία διαφυγή τοξικών αερίων ή άλλων χηµικών ουσιών. Οι αστοχίες σε πυρηνικά εργοστάσια και η διαφυγή πυρηνικών ουσιών. Η αποψίλωση των δασών. Η ερηµοποίηση των περιοχών. Η µείωση του στρώµατος του στρατοσφαιρικού όζοντος. Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. Η ανύψωση της στάθµης των υδάτων. Γ. ΦΥΣΙΚΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΙΝ ΥΝΟΙ. Είναι συνδεδεµένοι µε φυσικές διαδικασίες, αλλά η αρχική τους προέλευση αποδίδεται σε τεχνολογική δραστηριότητα, ή αντιστρόφως. Συνηθισµένες περιπτώσεις είναι αυτές που προκύπτουν, όταν εξαιτίας κάποιου φυσικού γεγονότος π.χ. µεγάλου σεισµού, διαφεύγουν επικίνδυνες ή ραδιενεργές ουσίες ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ 10 ιαχείριση κρίσεων καλείται το σύνολο των προληπτικών, παρεµβατικών και συντονιστικών ενεργειών, οι οποίες πραγµατοποιούνται, πριν, κατά την διάρκεια και µετά από µία ανεπιθύµητη κατάσταση (κρίση ή έκτακτη ανάγκη), από µεµονωµένα άτοµα ή συγκροτηµένες οµάδες, και έχουν ως στόχο την προσπάθεια άµβλυνσης των δυσµενών 10 ΑΡΓΥΡΩ ΦΙΛΟΛΙΑ - ΗΛΙΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ - ΣΤΕΛΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΑΤΟΣ, «Ολοκληρωµένο Σύστηµα ιαχείρισης Κρίσεων και Ανθρώπινος Παράγοντας - Παραδείγµατα Εφαρµογής», 2006, Εκδόσεις Νοµική Βιβλιοθήκη, Αθήνα, σελ

30 αποτελεσµάτων και των επιπτώσεών της στον οργανισµό και το ευρύτερο περιβάλλον του. Η διαχείριση κρίσεων είναι εξ ορισµού, µία δυναµική και συνεχής διεργασία, η οποία αρχίζει πολύ πιο πριν από την εµφάνιση του ανεπιθύµητου γεγονότος, συνεχίζεται κατά την διάρκεια του περιστατικού και «τελειώνει» µε εκ νέου προετοιµασία και αναθεώρηση σχεδίων, αφού έχουν ληφθεί υπόψη οι εµπειρίες από το προηγούµενο περιστατικό, µε αντικειµενικό σκοπό να αποφευχθεί η επανάληψή του. εδοµένου του ότι µία κρίση είναι ένα αναπάντεχο γεγονός, περιλαµβάνει πάντοτε και τις φυσιολογικές ανθρώπινες αντιδράσεις και άµυνες όπως αυτές της έκπληξης, της άρνησης, του θυµού, του φόβου κ.τ.λ.. Κατά την στιγµή της κρίσης, αυτά τα συναισθήµατα µπορούν να καταπολεµηθούν µέσω της ανάπτυξης του αισθήµατος της εσωτερικής εµπιστοσύνης και της πίστης στις δυνάµεις του οργανισµού. Με την απώλεια της εσωτερικής εµπιστοσύνης και την εµφάνιση δυσπιστίας, η κατάσταση από µόνη της οδηγεί τα µέλη του οργανισµού σε αλληλοκατηγορίες, πανικό, απόρριψη και τελικά στην κατάρρευση του συστήµατος. Την στιγµή της κορύφωσης της κρίσης θα πρέπει να επικρατήσουν η ψυχραιµία, η διεξοδική συζήτηση, η συναίνεση προς µία συγκεκριµένη κατεύθυνση και η εµπιστοσύνη, δίνοντας έµφαση στην κατανόηση και εξήγηση των γεγονότων και τελικά στην προσπάθεια επαναπροσανατολισµού του ίδιου του γεγονότος µε τελικό στόχο την «εκµετάλλευση της ευκαιρίας» προς όφελος του οργανισµού. 36

31 Το πλαίσιο καθορισµού ενός σχεδίου διαχείρισης κρίσεων ενσωµατώνει µία διεργασία βασισµένη σε τέσσερις φάσεις οι οποίες είναι: Πρόληψη Προετοιµασία Ανταπόκριση Ανάκαµψη. (γράφηµα 3) ΓΡΑΦΗΜΑ 3. ΙΕΡΓΑΣΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΣΕΩΝ Η ιδανική κατανοµή των φάσεων αυτών µέσα στο χρονικό µιας κρίσης είναι η ανάληψη των ενεργειών πρόληψης και προετοιµασίας όταν ο οργανισµός βρίσκεται σε κατάσταση ισορροπίας (δηλ. πριν εµφανισθούν τα πρώιµα σηµάδια που φανερώνουν τον πιθανό ερχοµό µιας κρίσης), ανταπόκρισης κατά την διάρκεια της κρίσης και τέλος, ανάκαµψης και αποκατάστασης αµέσως µετά το τέλος της κρίσης και επιστροφή σε νέα 37

32 φάση πρόληψης και προετοιµασίας, έχοντας υπόψη τα νέα δεδοµένα και πιθανόν τις νέες ισορροπίες που διαµορφώθηκαν µετά την κρίση που µόλις πέρασε. (γράφηµα 4) ΓΡΑΦΗΜΑ 4. ΧΡΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΦΑΣΕΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΣΕΩΝ Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Η φάση της πρόληψης περιλαµβάνει τις ενέργειες που αναλαµβάνονται προκειµένου να µειωθούν οι συνέπειες µιας κρίσης ή µιας έκτακτης ανάγκης. Οι δραστηριότητες πρόληψης στοχεύουν να προσδιορίσουν και να προβλέψουν στην καλύτερη περίπτωση, τις πιθανές κρίσεις και έκτακτες ανάγκες. Συνίστανται δε στον 38

33 προσδιορισµό των ευπαθών σηµείων και λειτουργιών του οργανισµού και στη λήψη δυναµικών µέτρων σχετικά µε την κάλυψη των «κενών» που διαπιστώνονται. Οι ενέργειες αυτές συνίστανται σε: Μελέτη και ανασκόπηση της παρούσας κατάστασης (προσδιορισµός των πιθανών κινδύνων και κρίσιµων παραµέτρων). βαρύτητας). πρόβλεψης). Εκτίµηση της σηµαντικότητας των κινδύνων (πιθανοί κίνδυνοι κατά σειρά Μελέτη των «χειρότερων σεναρίων» (ανάλυση σεναρίων και µοντέλα Μελέτη παλαιότερων καταστάσεων (αναδροµική µελέτη παρόµοιων κρίσεων και εκτάκτων αναγκών). Αναζήτηση επιπλέον τεχνογνωσίας (προσδιορισµό των εξειδικευµένων ατόµων στελεχών, συµβούλων και συνεργατών που απαιτούνται για κάθε πιθανή κρίση). Καθορισµό µιας αξιόπιστης µεθόδου συνεχούς αξιολόγησης. Γενικά, πρέπει να δεχθούµε ότι είναι αδύνατο να αποτραπούν συνολικά οι κρίσεις. Εν τούτοις, οι συνεχείς προσπάθειες να προληφθούν αυξάνουν την πιθανότητα αποφυγής ή µείωσης της σοβαρότητας των συνεπειών τους. Οι ενέργειες πρόληψης είναι ουσιαστικές και απαραίτητες προκειµένου να προτείνουν και να κατευθύνουν τις δραστηριότητες στο πεδίο της προετοιµασίας Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Η φάση της προετοιµασίας περιλαµβάνει όλα τα µέτρα που λαµβάνονται για την εξασφάλιση της ικανότητας για αποτελεσµατική ανταπόκριση σε περίοδο κρίσης. Οι δραστηριότητες προετοιµασίας συνίστανται στον προγραµµατισµό, από πλευράς λειτουργιών και επικοινωνίας, των κυρίων παραµέτρων αντίδρασης, του τρόπου διαχείρισης, των πόρων που απαιτούνται καθώς επίσης και της εκπαίδευσης και της δοκιµαστικής εφαρµογής των σχεδίων δράσης. Ειδικότερα οι ενέργειες στην φάση της προετοιµασίας αφορούν: 39

34 Α) την κατάρτιση σχεδίου δράσης (λειτουργιών και επικοινωνιών). Η διαχείριση κρίσεων και εκτάκτων αναγκών περιλαµβάνει την ανάπτυξη δύο τύπων σχεδίων: το λειτουργικό σχέδιο και το σχέδιο επικοινωνιών. Το λειτουργικό σχέδιο είναι ένα πλαίσιο που περιέχει όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται η διοίκηση του οργανισµού προκειµένου να διαχειριστεί αποτελεσµατικά µία κρίση ή έκτακτη ανάγκη. Ειδικότερα είναι ένα σχέδιο το οποίο δείχνει πως προτίθεται να χρησιµοποιηθούν το προσωπικό, τα µηχανήµατα, τα εφόδια και τα µέσα. Ένα λειτουργικό σχέδιο πρέπει να περιλαµβάνει: Καθορισµό των κινδύνων και κατά συνέπεια των κρίσεων και των εκτάκτων αναγκών που καλύπτονται από το σχέδιο. ιοικητικό µοντέλο, π.χ. τη διοικητική οµάδα, τις σχέσεις µε τα άλλα τµήµατα κ.τ.λ. Τεκµηριωµένες πολιτικές διαχείρισης και διαδικασίες για την ενεργοποίηση και τη διευκόλυνση της λήψης αποφάσεων κατά την διάρκεια της κρίσης ή έκτακτης ανάγκης Περιγραφή διαθέσιµων πόρων και υποδοµών (κέντρο διαχείρισης κρίσεων, διαχείριση εφοδίων κ.τ.λ.). Παράλληλα µε το λειτουργικό σχέδιο επιβάλλεται να αναπτυχθεί και ένα σχέδιο επικοινωνιών το οποίο θα «συνεργάζεται» µε αυτό, και το οποίο πρέπει να: Παρέχει τις απαραίτητες κατευθυντήριες οδηγίες και τακτικές οι οποίες είναι απαραίτητες καθ όλη την διάρκεια του κύκλου ζωής της κρίσης (βλ. 1.5). Καθορίζει κοινή ορολογία και ενιαία σηµείά αναφοράς για όλους τους εµπλεκόµενους, προκειµένου να εξασφαλισθεί η αδιατάρακτη εσωτερική επικοινωνία καθώς επίσης και η, προς το εξωτερικό περιβάλλον, παρουσία του οργανισµού. Βοηθά όλους τους εµπλεκόµενους µε τον καθορισµό αρµοδιοτήτων και τις προβλεπόµενες αντιδράσεις κατά την φάση της αντίδρασης στην κρίση. 40

35 Καθορίζει τον προεπιλεγµένο εκπρόσωπο τύπου του οργανισµού, την οµάδα στόχο του, τα µέσα που πρόκειται να χρησιµοποιηθούν κ.τ.λ. Προσδιορίζει τις απαιτούµενες ανάγκες εκπαίδευσης, τυπικά και απαραίτητα προσόντα κ.τ.λ. Β) τον καθορισµό των συνεργατών. Ο καθορισµός των συνεργατών, οι οποίοι θα χρησιµοποιηθούν κατά την διάρκεια µιας κρίσης, υπονοεί ότι πριν την κρίση θα πρέπει να έχουν πραγµατοποιηθεί οι απαραίτητες αµοιβαίες συµφωνίες (οι οποίες θα καθορίζουν π.χ. την αµοιβή των συνεργατών, σε ποιες καταστάσεις θα εµπλακούν, τον απαιτούµενο χρόνο αντίδρασης, το µέρος στο οποίο θα γίνει η συνάντηση, ποια θα είναι η προσφορά τους κ.τ.λ.) καθώς επίσης θα πρέπει να έχει οργανωθεί και προκαθορισθεί ένας δίαυλος επικοινωνίας µεταξύ του επικεφαλής του τµήµατος (ή οµάδας) και των συνεργατών (προσώπων, οµάδων ή και άλλων οργανισµών), γεγονός το οποίο θα συµβάλλει στην βελτιστοποίηση του συντονισµού κατά την διάρκεια των γεγονότων. Γ) την εγκατάσταση του συστήµατος. Το σύστηµα το οποίο θα προκύψει από την παραπάνω ανάλυση πρέπει να περιλαµβάνει όλους τους αναγκαίους πόρους και λοιπές υποδοµές οι οποίοι θα διασφαλίζουν ότι κατά την διάρκεια της κρίσης, το σύστηµα και κατ επέκταση ο οργανισµός, θα είναι λειτουργικά. Τα συστατικά µέρη του συστήµατος είναι: Οι υποδοµές του οργανισµού (οι εγκαταστάσεις, η υλικοτεχνική υποδοµή κ.τ.λ.) Οι διαθέσιµοι πόροι (οικονοµικοί πόροι, πιστοληπτική ικανότητα, αποθέµατα κ.τ.λ.) Το ανθρώπινο δυναµικό του (εκπαιδευµένα στελέχη και οµάδες απόκρισης, άµεσης επέµβασης, αποκατάστασης κ.τ.λ.) 41

36 Τέλος η τεκµηρίωσή του, η γραπτή µορφή του, η οποία παρουσιάζει αντικειµενικά και απλά (δηλ. όχι περίπλοκα, γεγονός το οποίο αυξάνει την σύγχυση) το εγκεκριµένο πλάνο δράσεων. Απαραίτητο στοιχείο αποτελεί και η διαβεβαίωση από την διοίκηση ότι όλα τα παραπάνω είναι εκ των προτέρων διαθέσιµα και ότι ο εξοπλισµός ο οποίος έχει διατεθεί λειτουργεί ανά πάσα στιγµή. ) εκπαίδευση του προσωπικού και δοκιµή του συστήµατος. Το σχέδιο που εκπονήθηκε πολύ εύκολα µπορεί να αποδειχθεί «άχρηστο» και αναποτελεσµατικό εάν δεν δοκιµασθεί, προσοµοιώνοντας τις πραγµατικές συνθήκες. Από µόνο του είναι δυνατόν να δίνει την εντύπωση ενός ψευδούς συναισθήµατος ασφάλειας. Προκειµένου να αποφευχθεί η διατήρηση ενός σχεδίου «στα χαρτιά», απαιτείται περιοδική δοκιµαστική εφαρµογή των προδιαγεγραµµένων µέτρων και ενεργειών µε συµµετοχή της οµάδας διαχείρισης κρίσεων και όλου του υπόλοιπου εµπλεκόµενου προσωπικού. Πριν την οποιαδήποτε άσκηση όλοι οι συµµετέχοντες θα πρέπει να λάβουν την κατάλληλη, στα σχετικά, µε την εφαρµογή του πλάνου θέµατα, εκπαίδευση και ενηµέρωση. Η εκπαίδευση και δοκιµαστική εφαρµογή θα συµβάλλουν κυρίως: Στη διατήρηση ενός υψηλού επιπέδου ετοιµότητας Στην εξοικείωση του προσωπικού µε τα σχέδια αντιµετώπισης (λειτουργιών και επικοινωνιών) Στην επιβεβαίωση ότι όλοι οι εµπλεκόµενοι γνωρίζουν τον ρόλο τους µε βάση το σχέδιο (ευθύνες και αρµοδιότητες) Στην πρακτική εφαρµογή και αξιολόγηση των προβλεπόµενων στο σχέδιο, και Στην δηµιουργία ευκαιριών για συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων Κάθε άσκηση προσοµοίωσης οφείλει να ακολουθείται από µία διεξοδική συζήτηση και εξαγωγή συµπερασµάτων για το τι «δούλεψε» και τι όχι. Η συζήτηση αυτή θα δώσει την ευκαιρία για επανεξέταση των σχεδίων τόσο σε επίπεδο υποδοµών, όσο και 42

37 σε επίπεδο ανθρωπίνων πόρων, µε πιθανές ανακατατάξεις ή ανακατανοµές σε ότι αφορά ευθύνες, αρµοδιότητες και προκαθορισµένες ενέργειες Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ Η φάση της ανταπόκρισης εµπεριέχει δράσεις οι οποίες αναλαµβάνονται από τον οργανισµό, σε µία προσπάθεια ελέγχου των συνεπειών µιας κρίσης. Οι δράσεις αυτές έχουν σαν κύριο στόχο τον µετριασµό των αρνητικών επιπτώσεων και αποτελεσµάτων της κρίσης και οφείλουν να είναι συνεχείς, επαναλαµβανόµενες και ταυτόχρονες, εξ αιτίας της αβεβαιότητας που περιβάλλει τις κρίσεις και τις έκτακτες ανάγκες. Βασικά χαρακτηριστικά της φάσης αυτής αποτελούν τόσο ο συντονισµός των δράσεων των εµπλεκοµένων, όσο και οι µέθοδοι επικοινωνίας µεταξύ τους, τα οποία εξαρτώνται άµεσα από τη φύση και τη σοβαρότητα της κρίσης. βήµατα: Η φάση της ανταπόκρισης µπορεί να χαρακτηρισθεί από τρία διακεκριµένα ΒΗΜΑ 1 : Αξιολόγηση της κατάστασης. Η αξιολόγηση της κατάστασης συνίσταται αρχικά στη συγκέντρωση των πληροφοριών και τον έλεγχο της αξιοπιστίας των πηγών πληροφόρησης. Αυτό το αρχικό βήµα θα συµβάλλει αποφασιστικά στην αξιολόγηση της φύσεως της κρίσης, καθορίζοντας µε αυτόν τον τρόπο και το τµήµα του οργανισµού το οποίο θα αναλάβει δράση. Σύµφωνα µε το αποτέλεσµα της αξιολόγησης θα ενεργοποιηθούν και τα ανάλογα σχέδια αντιµετώπισης και επικοινωνιών. Το βήµα αυτό θα «σφραγίσει» και θα χαρακτηρίσει την κρίση, την εξέλιξή της και της συνέπειές της. Ολιγωρία ή υποτίµηση της κατάστασης θα φέρει κατά πάσα πιθανότητα καταστροφικά αποτελέσµατα για το εσωτερικό και εξωτερικό περιβάλλον του οργανισµού. Είναι η στιγµή κατά την οποία δηµιουργούνται οι «ήρωες» ή οι «υπαίτιοι», µε µόνη διαφορά µεταξύ των δύο, ίσως µερικά δευτερόλεπτα στην λήψη µιας απόφασης. 43

Αθλητικών Εγκαταστάσεων. ιοίκηση Αθλητικών Εγκαταστάσεων. Ασφάλεια. Σύστηµα Ασφάλειας. Τι είναι έκτακτη ανάγκη; Περιστατικά Έκτακτης Ανάγκης

Αθλητικών Εγκαταστάσεων. ιοίκηση Αθλητικών Εγκαταστάσεων. Ασφάλεια. Σύστηµα Ασφάλειας. Τι είναι έκτακτη ανάγκη; Περιστατικά Έκτακτης Ανάγκης ιοίκηση Αθλητικών Εγκαταστάσεων ιοίκηση Αθλητικών Εγκαταστάσεων Ένα αθλητικό κέντρο για να λειτουργεί οµαλά και αποτελεσµατικά χρειάζεται να ληφθούν υπόψη συγκεκριµένες λειτουργικές περιοχές Ασφάλεια Αθλητικών

Διαβάστε περισσότερα

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης «Νέο διεθνές πρότυπο πιστοποίησης για τα συστήµατα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίµων και ανταπόκριση στις σύγχρονες ανάγκες των επιχειρήσεων στην παγκόσµια αλυσίδα τροφίµων» Ιωάννης Χ. Σαριδάκης Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» 3ο ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Συντονιστής: Κων/νος Κλουβάτος

Διαβάστε περισσότερα

Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20

Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20 Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20 1. Νέο διεθνές πρότυπο για τα συστήματα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίμων Το νέο πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 «Συστήματα διαχείρισης της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Πολιτικής Προστασίας στη Διαχείριση Καταστροφών από πλημμυρικά

Ο ρόλος της Πολιτικής Προστασίας στη Διαχείριση Καταστροφών από πλημμυρικά «Ο ρόλος της Πολιτικής Προστασίας στη Διαχείριση Καταστροφών από πλημμυρικά φαινόμενα Σχεδιασμός της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για την πρόληψη & την αντιμετώπιση του πλημμυρικού κινδύνου» Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Diadilos Solutions παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζει την πλήρη ικανοποίηση των αναγκών των πελατών της.

Η Diadilos Solutions παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζει την πλήρη ικανοποίηση των αναγκών των πελατών της. Η Diadilos Solutions παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζει την πλήρη ικανοποίηση των αναγκών των πελατών της. Η εταιρεία μας στελεχώνεται από πραγματογνώμονες, μηχανολόγους, πολιτικούς

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΥΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Σεμινάριο ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ -ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ - ΣΤΟΧΟΘΕΣΙΑΣ Θέμα: «Τεχνικές Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι SEVESO ΙΙΙ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΥΓΕΙΑ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΣΚΕΨΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ REACH, CLP-2015 & Εθνική Συνάντηση Εργασίας (Workshop) Ευρωπαϊκού Προγράμματος PROTEAS ΑΘΗΝΑ, 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑ και άλλες βιομηχανικές δραστηριότητες

ΕΤΑ και άλλες βιομηχανικές δραστηριότητες Το παρακάτω κείμενο περιέχει οδηγίες, παραδείγματα και διευκρινήσεις σχετικά με το τι θεωρείται Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη, με έμφαση σε βιομηχανικές δραστηριότητες. Βασίζεται στο εγχειρίδιο Frascati

Διαβάστε περισσότερα

Μαζ α ι ζ κ ι έ κ ς έ ς Συ Σ γκε κ ν ε τρώσ ώ ε σ ι ε ς ι Τ π ο ικ ι έ κ ς έ ς κα κ ι α ι Παγ α κό κ σ ό µ σ ιε ι ς ε ς Συ Σ νέπ έ ει ε ε ι ς

Μαζ α ι ζ κ ι έ κ ς έ ς Συ Σ γκε κ ν ε τρώσ ώ ε σ ι ε ς ι Τ π ο ικ ι έ κ ς έ ς κα κ ι α ι Παγ α κό κ σ ό µ σ ιε ι ς ε ς Συ Σ νέπ έ ει ε ε ι ς Μαζικές Συγκεντρώσεις Τοπικές και Παγκόσµιες Συνέπειες ρ. Πάνος Ευσταθίου ιοικητής ΕΚΕΠΥ οµή Παρουσίασης 1 ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΑΖΙΚΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ 2 ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ 3 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΑΖΙΚΕΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Εκτάκτων Αναγκών- Φιλοσοφία Σχεδιασµού & Αντικείµενο των Σχεδίων

Σχέδια Εκτάκτων Αναγκών- Φιλοσοφία Σχεδιασµού & Αντικείµενο των Σχεδίων Σχέδια Εκτάκτων Αναγκών- Φιλοσοφία Σχεδιασµού & Αντικείµενο των Σχεδίων ούµα Αθανασία /νση Πολιτικής Προστασίας Αποκεντρωµένη ιοίκηση Μακεδονίας- Θράκης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές έννοιες κινδύνου Σχέδια Εκτάκτων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΠΕ (21-7-04)

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΠΕ (21-7-04) Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΠΕ (21-7-04) 1. Οι οδηγίες που ακολουθούν εστιάζονται µόνο στα θέµατα εφαρµογής του ΠΠΕ και δεν έχουν ως αντικείµενό τους τον έλεγχο της σύνταξης του ΠΠΕ, το οποίο θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Ασφαλιστική Αγορά Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας 30 Ιουνίου 2010 / Αθήνα Μαρία Φαράντου Νομικός Σύμβουλος Ε.Α.Ε.Ε. Ε Ε Οδηγία 2004/35/ΕΚ & Π.Δ. 148/2009 ΕΝΩΣΗ «Σκοπός»: η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011

ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011 ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011 Ι. Σκοπός Η Πολιτική Αποδοχών θεσπίζει το πλαίσιο και καθορίζει τις αρχές, σύμφωνα με τις οποίες η Εθνική

Διαβάστε περισσότερα

Μνηµόνιο Συνεργασίας. µεταξύ. του Υπουργείου Ανάπτυξης. και. του ΣΕΒ συνδέσµου επιχειρήσεων και βιοµηχανιών

Μνηµόνιο Συνεργασίας. µεταξύ. του Υπουργείου Ανάπτυξης. και. του ΣΕΒ συνδέσµου επιχειρήσεων και βιοµηχανιών Μνηµόνιο Συνεργασίας µεταξύ του Υπουργείου Ανάπτυξης και του ΣΕΒ συνδέσµου επιχειρήσεων και βιοµηχανιών Στην Αθήνα σήµερα την 23 η του µηνός Ιουνίου 2009, οι κατωτέρω συµβαλλόµενοι: 1. Το Ελληνικό ηµόσιο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

CyberEdge από την AIG

CyberEdge από την AIG Προστασία από τις συνέπειες των ηλεκτρονικών και διαδικτυακών κινδύνων Business Solutions CyberEdge από την AIG ηλεκτρονικοί και Οι ηλεκτρονικοί και διαδικτυακοί κίνδυνοι αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Ι. Γ. Μπάρτζης bartzis@uowm.gr Η ΓΗΙΝΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Αποτελεί θεµελιώδη συνιστώσα στην διατήρηση ζωής στον πλανήτη. Υφίσταται την πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ/ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΣΥ ΚΟ-ΑΣΤΙΚΕΥΘ/01/00/30-06-2008 1/5 ΕΣΥ ΚΟ-ΑΣΤΙΚΕΥΘ Έκδοση: 01

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΕΙΣ ΜΥΟΚΤΟΝΙΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΕΙΣ ΜΥΟΚΤΟΝΙΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΕΙΣ ΜΥΟΚΤΟΝΙΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Α Ε Π Ε Ξ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Τ Ρ Ο Φ Ι Μ Ω Ν Ποιοι είµαστε Η SANECO ιδρύθηκε το 1996 µε σκοπό την ανάπτυξη αξιόπιστων λύσεων διαχείρισης παρασίτων

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανάθεση του ΥΠΟΙΟ στον ΕΛΟΤ τον Αύγ. 07 για την ανάπτυξη Ελληνικών Προτύπων ιαχείρισης Έργων µέχρι το τέλος του 2008. Τα πρότυπα & οι προδιαγραφές θα

Ανάθεση του ΥΠΟΙΟ στον ΕΛΟΤ τον Αύγ. 07 για την ανάπτυξη Ελληνικών Προτύπων ιαχείρισης Έργων µέχρι το τέλος του 2008. Τα πρότυπα & οι προδιαγραφές θα Το νέο πρότυπο για τη διαχειριστική επάρκεια ΣΕΠ ΕΛΟΤ 1429 Γρηγόρης Γρηγορόπουλος Καθηγητής ΕΜΠ Η παρουσίαση θα αναφερθεί στα εξής: Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΟΙ & ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Κρίσεων (Crisis Management) Επιμελητήριο Χανίων Μάρτιος 2013

Διαχείριση Κρίσεων (Crisis Management) Επιμελητήριο Χανίων Μάρτιος 2013 Διαχείριση Κρίσεων (Crisis Management) Επιμελητήριο Χανίων Μάρτιος 2013 Ας γνωρισθούμε Ποιοι είμαστε: Ενεργά και πρώην ανώτατα διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων που μοιράζονται κοινά βιώματα και εμπειρίες

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014 Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Βασικότερος και παράλληλα αναπόφευκτος κίνδυνος όλων των κοινωνιών αποτελεί η γήρανση του πληθυσμού. Για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Γ. Σταµπουλής, Γ. Παπαχρήστος, Ε.. Αδαµίδης και Μ. Ψωφάκη Τµήµα Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Κίνδυνος - Ρίσκο Επιχειρησιακό Όφελος ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Αρχές δεκαετίας του 90 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ: Πληθώρα τυποποιημένων διαδικασιών,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων Χριστίνα Καλογεροπούλου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Μέλος ΤΕΕ Αρ Μητρώου: 127929 Τηλ.: 2710-2790 Κιν.: 699-3996226 E-mail: christy_jour@yahoo.gr Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

13.1 Γιατί ένα Σύστηµα ιαχείρισης;

13.1 Γιατί ένα Σύστηµα ιαχείρισης; 13. ιαχείριση της Ποιότητας µε βάση το διεθνές πρότυπο ISO 9001:2000 13.1 Γιατί ένα Σύστηµα ιαχείρισης; Όπως αναπτύχθηκε στα προηγούµενα, ένα Σύστηµα ιαχείρισης αποτελεί ένα από τα πλέον κατάλληλα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης Ιστορικό υπόβαθρο Το παλαιότερο παράδειγµα πιστοποίησης ήταν πρότυπα µέτρα και σταθµά

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων»

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» «Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» ρ. Ευάγγελος Ευµορφόπουλος, Επιθεωρητής του ΕΦΕΤ, Επιστηµονικός Συνεργάτης του ΤΕΙ Αθηνών Σε ένα ανταγωνιστικό παγκόσµιο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο (νομοθεσία) που διέπει τις δραστηριότητες της εταιρείας «ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα»

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» Κυρίες και κύριοι, Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 Χαιρετισμός από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

ISO 9001:2000 - Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΤΥΠΟ

ISO 9001:2000 - Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ISO 9001:2000 - ΡΟΕΓΓΙ ΤΟ ΝΕΟ ΡΟΤΥΟ Γεώργιος. τυλιανάκης, Χηµικός Μηχανικός M.Sc. ύµβουλος Επιχειρήσεων-Q.A. Systems Καθηγητής οιότητας στο Global University 1. Γενικά Τα υστήµατα ιαχείρισης οιότητας εµφανίσθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ Α ΕΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Α.Π.Ε. ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ Α ΕΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Α.Π.Ε. ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 69, ΑΘΗΝΑ 105 64 ΤΗΛ. : 010-3727400, FAX: 010-3255460, E-MAIL: info@rae.gr, WEB: info.rae.gr ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ Α ΕΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Α.Π.Ε. ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Σακκαλής Πυραγός Χηµικός Μηχανικός Αρχηγείο Πυροσβεστικού Σώµατος / ιεύθυνση Πυρόσβεσης ιάσωσης. Νοέµβριος 2003

Νικόλαος Σακκαλής Πυραγός Χηµικός Μηχανικός Αρχηγείο Πυροσβεστικού Σώµατος / ιεύθυνση Πυρόσβεσης ιάσωσης. Νοέµβριος 2003 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΒΙΟΧΗΜΙΚΗΣ ΑΠΕΙΛΗΣ Νικόλαος Σακκαλής Πυραγός Χηµικός Μηχανικός Αρχηγείο Πυροσβεστικού Σώµατος / ιεύθυνση Πυρόσβεσης ιάσωσης Νοέµβριος 2003 ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Ελαχιστοποίηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Minimising Environmental Impact)

Ενότητα 1: Ελαχιστοποίηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Minimising Environmental Impact) Το παρόν αποτελεί την ακριβή μετάφραση του κειμένου του Οδηγού Καλών Πρακτικών που υπάρχει στο site του έργου http://www.project-gpwind.eu/ και ακολουθεί την δομή του site. Για κάθε μία από τις τρεις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείρισηέργων I. Sommerville 2006 Κεφ. 5 ΒασικέςαρχέςΤεχνολογίαςΛογισµικού, 8ηαγγ. έκδοση

ιαχείρισηέργων I. Sommerville 2006 Κεφ. 5 ΒασικέςαρχέςΤεχνολογίαςΛογισµικού, 8ηαγγ. έκδοση ιαχείρισηέργων Στόχοι Ερµηνεία των κύριων εργασιών ενός διευθυντή έργου λογισµικού Παρουσίαση της διαχείρισης έργων λογισµικού και περιγραφή των χαρακτηριστικών που τη διακρίνουν Εξέταση του σχεδιασµού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ. Χρηματοδοτικό Πρόγραμμα «Ολοκλήρωση Πολεοδομικού Σχεδιασμού»

ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ. Χρηματοδοτικό Πρόγραμμα «Ολοκλήρωση Πολεοδομικού Σχεδιασμού» ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Χρηματοδοτικό Πρόγραμμα Απρίλιος 2012 1. ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 1.1 Εισαγωγή Το Πράσινο Ταμείο έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008 ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008 ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Eνισχύει άμεσα την εμπιστοσύνη των πελατών στην εταιρεία Αναβαθμίζει το κύρος της επιχείρησης προς αρχές, δανειστές, επενδυτές Αποτελεί αναγνωρίσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικοποίηση της επικινδυνότητας στον εργασιακό χώρο Εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου Μελέτη επικινδυνότητας εργασιακού χώρου

Ποσοτικοποίηση της επικινδυνότητας στον εργασιακό χώρο Εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου Μελέτη επικινδυνότητας εργασιακού χώρου Ποσοτικοποίηση της επικινδυνότητας στον εργασιακό χώρο Εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου Μελέτη επικινδυνότητας εργασιακού χώρου Γιάννης Σταθόπουλος Μηχανολόγος Μηχανικός Κεντρικός Συντονιστής Υγείας Ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟΨΕΩΝ : ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ»

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» «DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΕ Ανατολικής Στερεάς Η µεταλλευτική δραστηριότητα του Βωξίτη στην Ανατολική Στερεά. Ιστορική διαδροµή Βιωσιµότητα και προοπτικές Κ. Αργύρης- Ζ. Γεωργιάννης- Θ. Μαργωµένος- Ν. Σακελλάρης- Χ. Σιαφάκας-

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής I

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής I Case Study Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής I ΛΟΓΟΙ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΛΑΤΗ Οι σηµαντικότερες αιτίες που οδηγούν στην ανάγκη µέτρησης

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενίσχυση του Ρόλου της Κοινωνικής Ασφάλισης & η Έλευση των Επαγγελματικών Ταμείων Επικουρικής Ασφάλισης

Η Ενίσχυση του Ρόλου της Κοινωνικής Ασφάλισης & η Έλευση των Επαγγελματικών Ταμείων Επικουρικής Ασφάλισης Μάιος 2004 Η Ενίσχυση του Ρόλου της Κοινωνικής Ασφάλισης & η Έλευση των Επαγγελματικών Ταμείων Επικουρικής Ασφάλισης Ιωάννης Ασημακόπουλος (*) Οι δημογραφικές αλλαγές, ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση επαγγελµατικού κινδύνου -πρακτικές οδηγίες

Εκτίµηση επαγγελµατικού κινδύνου -πρακτικές οδηγίες Εκτίµηση Επαγγελµατικού Κινδύνου 1 Εκτίµηση επαγγελµατικού κινδύνου -πρακτικές οδηγίες Στη συνέχεια θα δώσουµε απλές και πρακτικές οδηγίες για την σύνταξη της µελέτης της εκτίµησης του επαγγελµατικού κινδύνου.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ» «ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ» ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Ημερίδα για την Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας Αθήνα, 19 Μαρτίου 2013 Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Γιώργος Γιαννής, Κώστας Αντωνίου, Ματθαίος Καρλαύτης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΕΝΟΤΗΤΑ 6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Ιωάννης Πασπαλιάρης, Καθηγητής, Τομέας Μεταλλουργίας Γεώργιος Ν. Παναγιώτου,

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα Παρουσίασης 2.12

Περιεχόµενα Παρουσίασης 2.12 Κεφάλαιο2ο Πυρηνική Τεχνολογία - ΣΕΜΦΕ Παρουσίαση2.12 1 Περιεχόµενα Παρουσίασης 2.12 1. Αρχή Λειτουργίας των ΠΑΙ : Η Σχάση 2. Πυρηνική Ηλεκτροπαραγωγή ΠΗΣ 3. Πυρηνικά Υλικά και Τύποι ΠΑΙ 4. Σύγχρονοι ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ» ΡΑΣΗ «Υποστήριξη των Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Ηµερίδα της Ένωσης τ. Βουλευτών Ευρωβουλευτών «Η προστασία των φυσικών πόρων» Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Πολιτικός Μηχανικός Επιµελήτρια της Μόνιµης Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Νικόλαος Ηλιού Αναπλ. Καθηγητής Πανεπ. Θεσσαλίας neliou@civ.uth.gr Το πρόβλημα την τελευταία δεκαετία, η Ελλάδα καταλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΣΧΕΔΟΝ ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ (NZEB) ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΠΡΟΤΥΠΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΣΧΕΔΟΝ ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ (NZEB) ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΠΡΟΤΥΠΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΣΧΕΔΟΝ ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ (NZEB) ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ H κατασκευή κτιρίων σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Tων Νικόλαου Α. Παναγιώτου Λέκτορα ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Eρευνας* και Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

«Το Σ ΑΤ ISO22000:2005 Πλεονεκτήµατα & Μειονεκτήµατα απο την εφαρµογή του» ρ. Γεώργιος Γαϊτάνος LRQA Lead Auditor LRQA Πειραιάς

«Το Σ ΑΤ ISO22000:2005 Πλεονεκτήµατα & Μειονεκτήµατα απο την εφαρµογή του» ρ. Γεώργιος Γαϊτάνος LRQA Lead Auditor LRQA Πειραιάς «Το Σ ΑΤ ISO22000:2005 Πλεονεκτήµατα & Μειονεκτήµατα απο την εφαρµογή του» ρ. Γεώργιος Γαϊτάνος LRQA Lead Auditor LRQA Πειραιάς ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ :Το υπόδειγµα Στοιχεία του ιοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Υπηρεσίες και προϊόντα υποστήριξης προληπτικού σχεδιασμού αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών μετά την πυρκαγιά 3 ο Συμμετοχικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Συντονιστής: Καθ. Αθανάσιος Λουκάς Επιστ. Υπεύθυνος: Αναπλ. Καθ. Νικήτας Μυλόπουλος Δρ. Λάμπρος Βασιλειάδης Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Πεδίον Άρεως,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΑΝ ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΥΝΑΜΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ISO 9001

Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΑΝ ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΥΝΑΜΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ISO 9001 Αθήνα 30-6-08 Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΑΝ ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΥΝΑΜΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ISO 9001 Από Γεώργιο Παπαλόη i H εσωτερική επιθεώρηση ενός συστήµατος διαχείρισης ποιότητας ISO 9001

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ HELLENIC ASSOCIATION OF CHEMICAL ENGINEERS Αριστείδου 99, 17672, Καλλιθέα Αττικής Τηλ.: 210 9536775-6, Fax: 210 9536777 99 Aristidou, Kallithea EL17672 Attiki Greece

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία

Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία Ενημερωτικό Δελτίο (Fact Sheet) N 304 Μάϊος 2006 Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία Σταθμοί βάσης και ασύρματες τεχνολογίες Η κινητή τηλεφωνία είναι πλέον κοινή πρακτική σε όλο τον κόσμο. Η ασύρματη

Διαβάστε περισσότερα

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τα 4P Προϊόντων Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Νοέμβριος 2004 Περιεχόμενα ιαδικασία Βασικά Στοιχεία ς ιαφήμιση 2 ιαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Τεκμηριώνει στις αρχές τη συμμόρφωση με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία Ελαχιστοποιεί το ρίσκο - Μειώνει τον κινδύνο αποζημιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΡΑΣΗ ΡΑΣΗ 4.3 Κατάρτιση και δικτύωση όσων δραστηριοποιούνται στον τοµέα της νεολαίας και των οργανώσεων νέων 1) Κωδικός αριθµός: ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ: Φεβρουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Οι επόμενες σελίδες αποτελούν την Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική. Τα άρθρα της Διακήρυξης είναι τα κοινώς συμφωνηθέντα σε ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Σχεδιαστής Ιστοσελίδων 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Γνωστό και ως Συνοπτική Ένας σχεδιαστής ιστοσελίδων κατασκευάζει και ενημερώνει ιστοσελίδες ως προς τη σχεδίαση και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Ρόλος των ΑΝ.ΕΤ. στα πλαίσια της 4 ης Προγραµµατικής Περιόδου

Ρόλος των ΑΝ.ΕΤ. στα πλαίσια της 4 ης Προγραµµατικής Περιόδου Ρόλος των ΑΝ.ΕΤ. στα πλαίσια της 4 ης Προγραµµατικής Περιόδου [202/Η72/ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΕΤ(1).DOC Σελ. 1/12 Οι Αναπτυξιακές Εταιρείες µπορούν να δράσουν ως τοπικοί πολλαπλασιαστές επιταχυντές, σε εφαρµογή της

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Σεμινάριο μετεκπαίδευσης εκπαιδευτών οδήγησης Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2014 Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Tην

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα