Διευθυντής Σύνταξης. Αναπληρωτές Δ/ντές Σύνταξης. Συντακτική Επιτροπή. Εκδότης. Ιδιοκτήτης. Ανταποκριτές Σύνταξης ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διευθυντής Σύνταξης. Αναπληρωτές Δ/ντές Σύνταξης. Συντακτική Επιτροπή. Εκδότης. Ιδιοκτήτης. Ανταποκριτές Σύνταξης ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ"

Transcript

1

2 Εκδότης Μποδοσάκης-Πρόδρομος Μερκούρης Μ. Χουρμούζη 28 Κ. Τούμπα Θεσσαλονίκη Τηλ. (2310) Ιδιοκτήτης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΕΓΕΙΑ Πρόεδρος Μποδοσάκης-Πρόδρομος Μερκούρης Αντιπρόεδρος Α Αθανάσιος Συμεωνίδης Αντιπρόεδρος Β Στέλλα Αργυριάδου Γενικός Γραμματέας-Ταμίας Αντώνης Μπατίκας Ειδικός Γραμματέας Ανάργυρος Μαριόλης Μέλη Βασιλική Γκαρμίρη Νικόλαος Παπανικολάου Εκπρόσωποι Ειδικευομένων Ευρυπίδης Ζώτας Άρης Καραφώτης Γραμματεία Σύνταξης Αναστασία Ρωμανίδου Τηλ.: (2810) , (28310) Διευθυντής Σύνταξης Χρήστος Λιονής, Aναπληρωτής Καθηγητής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης Τ.Θ. 2208, Ηράκλειο Τηλ. (2810) , Fax. (2810) Αναπληρωτές Δ/ντές Σύνταξης Παναγιώτης Αλτάνης (Αθήνα) Ελευθέριος Θηραίος (Αθήνα) Κορνηλία Μακρή (Ηράκλειο) Ανάργυρoς Μαριόλης (Αθήνα) Συντακτική Επιτροπή Αλκιβιάδης Αλεβίζος (Αθήνα) Φωτεινή Αναστασίου (Ηράκλειο) Κωνσταντίνος Βαρδαβάς (Αθήνα) Βασιλική Γκαρμίρη (Θεσσαλονίκη) Νίκη Γλύστρα (Θεσσαλονίκη) Ιωάννης Λέντζας (Αθήνα) Άντα Μαρκάκη (Ηράκλειο) Κωνσταντίνος Μίχας (Εύβοια) Ρένα Οικονομίδου (Θεσσαλονίκη) Αριστοφάνης Παγανάς (Πιερία) Νίκος Παπανικολάου (Αθήνα) Εμμανουήλ Συμβουλάκης (Ηράκλειο) Γιώργος Τζανίδης (Πάρος) Ζωή Τσιμτσίου (Θεσσαλονίκη) Ειρήνη Χατζοπούλου (Θεσσαλονίκη) Ανταποκριτές Σύνταξης Έλενα Ευαγγελάκη (Κύπρος) Θεοδώρα Ζαχαριάδου (Κύπρος) Llukan Rrumbullaku (Αλβανία) Συμβουλευτική Επιτροπή Π. Βάρδας, Καθ. Καρδιολογίας Παν/μίου Κρήτης Μ. Γείτονα, Eπίκ. Καθ. Διοίκησης Υπηρ. Υγείας Παν/μίου Θεσσαλίας Ε. Γελαστοπούλου, Επίκ. Καθ. Υγιεινής Παν/μίου Πατρών Δ. Γλάρος, Ομ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Παν/μίου Ιωαννίνων Α. Καφάτος, Ομ. Καθ. Προληπτικής Ιατρικής & Διατροφής Παν/μίου Κρήτης Ι. Κυριόπουλος, Καθ. Οικονομικών της Υγείας Εθνικής Σχ. Δημόσιας Υγείας Θ. Κωνσταντινίδης, Επίκ. Καθ. Υγιεινής, Πανεπιστήμιο Θράκης Β. Μαυρέας, Καθ. Ψυχιατρικής Παν/μίου Ιωαννίνων M. Σγάντζος, Λέκτ. Ανατομίας Παν/μίου Θεσσαλίας K. Σιαμόπουλος, Καθ. Νεφρολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων Ν. Σιαφάκας, Καθ. Πνευμονολογίας Παν/μίου Κρήτης K. Σουλιώτης, Διδάκτωρ Οικονομικών και Πολιτικής Υγείας Λ. Σπάρος, Ομ. Καθ. Κοινωνικής Ιατρικής Παν/μίου Αθηνών T. Φιλαλήθης, Αναπλ. Καθ. Κοινωνικής Ιατρικής Παν/μίου Κρήτης Γ. Χριστοδούλου, Καθ. Ψυχιατρικής Παν/μίου Αθηνών

3 Editor-in-Chief Christos Lionis, Αssociate Professor Faculty of Medicine, University of Crete P.O. Box 2208, Heraklio Tel.: , Fax: Associate Editors Panagiotis Altanis (Athens) Εleftherios Thireos (Athens) Kornilia Makri (Heraklio) Anargiros Mariolis (Athens) Editorial Board Alkis Alevizos (Athens) Fotini Anastassiou (Heraklio) Cοnstantinos Varvadas (Thessaloniki) Vasiliki Garmiri (Thessaloniki) Niki Glistra (Zagliveri) Ioannis Lentzas (Athens) Ada Markaki (Heraklio) Constantinos Mihas (Evia) Irene Ikonomidou (Thessaloniki) Aristofanis Paganas (Pieria) Nikos Papanikolau (Athens) Emmanouil Symvoulakis (Heraklion) Giorgos Tzanidis (Paros) Zoi Tsimtsiou (Thessaloniki) Irini Chatzopoulou (Thessaloniki) Corresponding Editors Elena Evaggelaki (Cyprus) Theodora Zaxariadou (Cyprus) Llukan Rrumbullaku (Αlbania) Advisory Board P. Vardas, Professor of Cardiology, University of Crete M. Geitona, Assistant Professor, University of Thessalia E. Gelastopoulou, Assistant Professor of Hygiene, University of Patras D. Glaros, Εmeritus Professor of Medical Physics, University of Ioannina A. Kafatos, Εmeritus Professor of Health Promotion and Nutrition, University of Crete Τh. Konstantinides, Assistant Professor of Hygiene, University of Thrace J. Kyriopoulos, Professor of Health Economics, National School of Public Health V. Mavreas, Professor of Psychiatry, University of Ioannina M. Sgantzos, Lecturer of Anatomy in University of Thessalia K. Siamopoulos, Professor of Nephrology, University of Ioannina N. Siafakas, Professor of Lung and Thorax, University of Crete K. Souliotis, PhD, Health Policy and Economics L. Sparos, Εmeritus Professor of Social Medicine, University of Athens A. Philalithis, Associate Professor of Social Medicine, University of Crete G. Christodoulou, Professor of Psychiatry, University of Athens Editor-in-Chief Christos Lionis, Αssociate Professor Faculty of Medicine, University of Crete P.O. Box 2208, Heraklio Tel.: , Fax: Ιδιοκτήτης GREEK ASSOCIATION OF GENERAL PRACTITIONERS Executive Board of the Greek Association of General Practitioners President Bodosakis-ProdromosMerkouris Vice-President A Athanasios Simeonidies Vice-President B Stella Argyriadou General Secretary Treasurer Antonis Batikas Special Secretary Anargiros Mariolis Members Vasiliki Garmiri Nikolaos Papanikolaou Evripidis Zotas Aristidis Karafotis Secretary of Editor-in-Chief Anastasia Romanidou Tel: (2810) , (28310)

4 7 9 Της Σύνταξης X. Λιονής Είκοσι τρία χρόνια ζωής με την «Πρωτοβάθμια φροντίδα Υγείας: Σκέψεις στην απαρχή μιας νέας περιόδου Μ. Μερκούρης και Α. Μαργιόλης Προτάσεις για την οργάνωση και λειτουργία του Γενικού Συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας 13 Ερευνητική εργασία Ι. Τσιλιγιάννη, Θ. Βασιλόπουλος, Γ. Αρσένη, Ζ. Φουστέρη, Γ. Κατζουράκη, Φ. Καρδαμίτση Μελέτη Διαχείρισης και Αντιμετώπισης της κατάχρησης οινοπνεύματος σε Αγροτική Περιοχή της Κρήτης 23 Ανασκόπηση Ε. Βαφοπούλου, Α.Ι. Παπαϊωάννου, Ζ. Δανιήλ, Κ.Ι. Γουργουλιάνης, Ε. Ζακυνθινός Το βρογχικό άσθμα στην τρίτη ηλικία: Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αγωγή Σύντομη αναφορά K. Πολίτου, Α. Καραμβάση, Π. Παπαδημητρίου Κατάθλιψη σε μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων παραμεθορίου νησιωτικής περιοχής Μ. Τριγώνη, Χ. Λιονής Η μαστογραφία στην Κρήτη: Πρoσυμπτωματικός έλεγχος, μια πρόκληση για τον ιατρό Γενικής Ιατρικής. Εμπειρίες από μια διδακτορική διατριβή στην Κρήτη Νέα της Γενικής Ιατρικής Αποτίμηση του 1ου Συμποσίου της Ένωσης Γενικών ιατρών Συνέδρια στην Ελλάδα Διεθνή Συνέδρια Οδηγίες για τους συγγραφείς

5 7 9 Editorials C. Lionis Twenty three years together with the Journal of Primary Health Care : Thoughts on the stant of a new period M.P. Merkouris, A. Mariolis Proposals of the Greek Association of General Matcices to the upcoming Health act on the Greek Primary Care System 13 Original Paper I. Tsiligianni, Th. Vasilopoulos, G. Arseni, Z. Fousteri, G. Katzouraki, F. Kardamitsi Εvaluation of an attempt to manage and treat oversuse of alchool in a rural area of Grete. 23 Review E. Vafopoulou, Z. Papaioannou, A.I. Daniil, K.I. Gourgoulianis, E. Zakynthinos Asthma in the elderly, diagnostic approach and therapeutic strategies Brief Reports K. Politou, A. Karamvasi, I. Papadimitriou Depression in a house for the elderly in a border-land region primary health care M. Trigoni, C. Lionis Mamography on Grete: A challenge for General Practioners. Experiences gained from a PhD News The 1st Symposium of the Greek Union of GPS Congresses International Congresses Instructions to Authors

6

7 Είκοσι τρία χρόνια ζωής με την «Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας»: Σκέψεις στην απαρχή μιας νέας περιόδου Σήμερα ανοίγει μια καινούργια σελίδα στο βιβλίο του που φαίνεται να τη σηματοδοτεί όχι μόνο η αλλαγή του τυπογράφου αλλά κυρίως η επιθυμία αλλαγής στο περιεχόμενο, στη μεθοδολογία και στην θεματολογία που διακατέχει τη Συντακτική Επιτροπή της «Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας» στη νέα περίοδο κυκλοφορίας της. Ίσως αυτή η αλλαγή της σελίδας να ταυτίζεται και με την αλλαγή που η Γενική Ιατρική (Γ.Ι.) υφίσταται τη στιγμή αυτή στη χώρα μας. Μια αλλαγή που φαίνεται να τη χαρακτηρίζει ενθουσιασμός αλλά και η ελπίδα πολλών νέων γιατρών Γενικής Ιατρικής που μετά την απόκτηση της ειδικότητας βρίσκονται στο δρόμο της απόφασης για την επαγγελματική τους καριέρα. Η απόφαση αυτή φαίνεται να έχει αρκετές δυσκολίες. Η επίτευξητης εξαρτάται κυρίως ανάμεσα σε άλλα και από την ανάπτυξη των υποδομών και των πόρων που διατίθενται για την Π.Φ.Υ. και τη Γενική Ιατρική. Μια πρώτη ανάγνωση της σημερινής καταγράφει αρκετά θετικά μέτρα όπως τα προγράμματα συνεχιζόμενης εκπαίδευσης και οι επιλεγμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες που η Εταιρεία Γενικής Ιατρικής (ΕΛΕΓΕΙΑ) έχει καθιερώσει τα τελευταία χρόνια (δραστηριότητες εκπαίδευσης για τον εκπαιδευτή αλλά και για τον ερευνητή στη Γ.Ι.) αλλάκαι η πρόσφατη θετική εξέλιξη με τηνανάπτυξη ενός μεταπτυχιακού προγράμματος ειδικά προσανατολισμούστη Γενική Ιατρικήπου ξεκίνησε πριν από ένα χρόνο στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης. Παρ όλες αυτές τις επιτεύξεις υπάρχει ακόμη μεγάλη διαδρομή για υποδομές που η Γ. Ι. και οι Γενικοί Ιατροί σή- 1 Χ. Λιονής Αναπληρωτής Καθηγητής Διευθυντής Σύνταξης Ελληνικές λέξεις-κλειδιά: Primary Health, care, journal, Greece Υπεύθυνος Αλληλογραφίας: X. Λιονής, Κλινική Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής, Παν/μίου Κρήτης. Τ.Κ , τηλ , κινητό , Τόμος 21 Τεύχος 1 Ιανουάριος - Μάρτιος

8 X. ΛΙΟΝΗΣ μερα χρειάζονται. Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε είναι αναγκαία η ανάπτυξη υποδομών ακαδημαϊκής Γ.Ι. 1, καθώς και η δικτύωση αυτής με τα θεσμικά όργανα της Γ. Ι.. Η δικτύωση και ιδιαίτερα η ανάπτυξη έρευνας βασισμένης στην κλινική πρακτική και αναπτυσσόμενης από συνεργαζόμενεςομάδες Γ. Ι. αποτελεί σήμερα ένα ζητούμενο στη σημερινή ελληνική πραγματικότητα 2. Η εκπαίδευση στην ειδικότητα παρά τις σημαντικές προσπάθειες που έχουν γίνει φαίνεται να αναζητεί ένα αποτελεσματικότερο συντονισμό και η δεκάμηνη εκπαίδευση στο Κέντρο Υγείαςσημαντικές βελτιώσεις αλλά και επιλεγμένα και στελεχωμένακαι εξοπλισμένα Κέντρα Υγείας και εκπαιδευτές. Η Γ.Ι αλλά και η Π.Φ.Υ. όσο κανένα άλλο πεδίο απαιτούν ουσιαστικά μέτρα αλλά και μηχανισμούςγια την διασφάλιση της ποιότητας της παρερχομένης φροντίδας, τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας και την εξέταση μέτρων που θα βελτιώνουν την ασφάλεια του ασθενούς. Η πρόταση της Επιτροπής Διασφάλισης της ΕΛΕΓΕΙΑ βρίσκεται σε ουσιαστική κατεύθυνση. Φαίνεται να έχουν γίνει περισσότερα από όσα γνωρίζουμε, είναι βέβαιο πως χρειάζεται πολλά ακόμανα γίνουν αλλά και αρκετά να μετρηθούν, να συζητηθούν και να διαδοθούν. Το Περιοδικό «Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας» σ αυτή την καινούργια σελίδα που η Συντακτική του Επιτροπή και το Δ.Σ. της ΕΛΕΓΕΙΑ ανοίγουν, επιθυμεί να προβάλλει και να συμβάλλει στην συζήτηση μιας διαρκούς ατζέντας για τη βελτίωση του επιπέδου της Γενικής Ιατρικής στη χώρα μας μέσω της δημοσίευσης ερευνητικών άρθρων, άρθρων γνώμης και γραμμάτων προς τον Εκδότη. g Βιβλιογραφία 1. Lionis C, Carelli F, Soler JK. Developing academic careers in family medicine within the Medeteranean setting. Fam- Pract, 21: , Van Weel C, Rosser WW. Improving health care globally: a critical review of the neccesity of family medicine research and recommadations to build research capacity. Ann Fam Med, Suppl 2 : 55-16, Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας

9 Προτάσεις για την οργάνωση και λειτουργία του Γενικού Συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Με την ευκαιρία της κατάθεσης σχετικού υπομνήματος στον Υπουργό Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης κ. Δ. Αβραμόπουλο από την ΕΝΩΣΗ και την ΕΛΕΓΕΙΑ, των φορέων που εκπροσωπούν επιστημονικά και επαγγελματικά τη Γενική Ιατρική στην Ελλάδα, παραθέτουμε παρακάτω τις βασικές προτάσεις μας με αφορμή το υπό συζήτηση νομοσχέδιο για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (Π.Φ.Υ), λαμβάνοντας υπόψη τη συζήτηση που έχει προηγηθεί το τελευταίο διάστημα μεταξύ των μελών μας, τις προγραμματικές δηλώσεις του κ. Υπουργού, αλλά κυρίως τη νέα αναθεωρημένη Δ' Πρόταση του σχεδίου νόμου. Βάση της κριτικής και των προτάσεων μας αποτελεί η διεθνώς αποδεκτή και τεκμηριωμένη αρχή ότι η Π.Φ.Υ αποτελεί σύστημα παροχής υπηρεσιών υγείας που αναφέρεται στην ολιστική προσέγγιση του ατόμου, της οικογένειας, της κοινότητας, από την πρόληψη έως την αντιμετώπιση και αποκατάσταση της νόσου, με απώτερο σκοπό την προαγωγή της υγείας. Σκοπός της Π.Φ.Υ μεταξύ των άλλων θα πρέπει να είναι η συστηματική και εξατομικευμένη παρακολούθηση του πολίτη μέσω της εφαρμογής πιστοποιημένων κανόνων πρόληψης, διατήρησης αλλά και αποκατάστασης της υγείας. Τα παραπάνω, πέρα από τον ορισμό της Π.Φ.Υ, αποτελούν και στοιχειοθετούν σε παγκόσμιο επίπεδο το ρόλο του Γενικού/Οικογενειακού Γιατρού. Είναι σαφές πως θα πρέπει να συντονιστούν οι προσπάθειες με στόχο τη σωστή εφαρμογή των κανόνων της Π.Φ.Υ. Είναι εξίσου σημαντικό να υπογραμμιστεί πως η ορθή εφαρμογή της Π.Φ.Υ, πέραν των ευεργετικών αποτε- 1 Μ. Π. Μερκούρης Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Γενικής Ιατρικής 1 Α. Μαριόλης Ειδικός Γραμματέας Ελληνικής Εταιρείας Γενικής Ιατρικής Ελληνικές λέξεις-κλειδιά: Eλλάδα, Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Υπεύθυνος Αλληλογραφίας: Μποδοσάκης-Πρόδρομος Μερκούρης, Πρόεδρος ΕΛΕΓΕΙΑ, Ν. Κουντουριώτη 21, Θεσ/νίκη, τηλ Τόμος 21 Τεύχος 1 Ιανουάριος - Μάρτιος

10 Μ. Π. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ, A. ΜΑΡΙΟΛΗΣ λεσμάτων για τον ίδιο τον πολίτη, θα αποφέρει σταδιακά τον έλεγχο και την εξυγίανση σ ότι αφορά την περιστολή των αλόγιστων δαπανών στον τομέα της Υγείας. Δυστυχώς όμως και στο υπό συζήτηση σχέδιο νόμου εξακολουθεί να μην λαμβάνονται υπόψη τα παραπάνω, αντίθετα υποβαθμίζεται ή και αγνοείται ακόμα παραπέρα η σημασία και η αναγκαιότητα στήριξης της Π.Φ.Υ από γενικούς ιατρούς. Ακόμα και ο τίτλος Οικογενειακός Γιατρός των προηγούμενων (Α και Β) σχεδίων εγκαταλείπεται και αντικαθίσταται από τον ορισμό «Προσωπικός» Γιατρός. Θα επαναλάβουμε την ένστασή μας σ ότι αφορά στην ανάθεση της σύνταξης πρωτοκόλλων πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας της Π.Φ.Υ., στο Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕ- ΣΥ). Είναι προφανείς οι λόγοι. Με την υπάρχουσα σύνθεση και λειτουργία, είναι αδύνατο και πρωτοφανές να αναφερόμαστε σε δημιουργία πρωτοκόλλων της Π.Φ.Υ. τη στιγμή που η Γενική Ιατρική μέσω των επίσημων φορέων της απουσιάζει εντελώς από τη σύνθεση του ΚΕΣΥ και πέραν αυτού τα μέλη του συμβουλίου γενικότερα δεν είναι στην πλειοψηφία τους επιστήμονες υγείας. Είναι ζωτικής σημασίας η ανάγκη για εφαρμογή ιατρικών πρωτοκόλλων, ωστόσο θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη που αναφέρονται και ποιος αναλαμβάνει τη σύνταξη τους. Έτσι λοιπόν, δεν μπορούν να συντίθενται ιατρικά πρωτόκολλα από επιτροπές χωρίς εξειδικευμένες ιατρικές γνώσεις σε σχέση με το πού αναφέρονται, όπως επίσης δεν μπορούν να εφαρμόζονται πρωτόκολλα από ιατρούς Δημοσίου και Ιδιωτικού τομέα απλά και μόνο επειδή συμβάλλονται στο σύστημα της Π.Φ.Υ. Είναι επιστημονικά απαράδεκτο αλλά και επικίνδυνο, είτε αφορά τη σύνταξη, είτε την εφαρμογή, ο «οποιοσδήποτε» να αναλαμβάνει το «οτιδήποτε» και έτσι να οραματιζόμαστε και να αναθέτουμε - σύμφωνα με τη λογική του σχεδίου νόμου - την αντιμετώπιση του ελικοβακτηριδίου σε Καρδιολόγους, της υπέρτασης σε Παιδιάτρους και την πρόληψη σε Μικροβιολόγους! Σε όλη την Ευρώπη, η σύνθεση και η εισήγηση των ιατρικών πρωτοκόλλων αναλαμβάνεται από τις επιστημονικές εταιρείες και τους αντίστοιχους επαγγελματικούς φορείς. Τα πρωτόκολλα αυτά στη συνέχεια γίνονται αποδεκτά από την επιστημονική κοινότητα στο σύνολό της και τελικά επικυρώνονται από την Πολιτεία, αποτελώντας πλέον σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες και όχι «πρωτόκολλα» γενικώς και αορίστως. Η «υπαγωγή» των Κέντρων Υγείας, Περιφερειακών Πολυϊατρείων και Περιφερειακών Ιατρείων, διοικητικά στις ΥΠΕ και στη Γενική Διεύθυνση Π.Φ.Υ., αλλά ως προς τη στελέχωση, λειτουργία και επιστημονική εποπτεία τους, στη Διοίκηση του πλησιέστερου νοσοκομείου του ΕΣΥ, ουσιαστικά παρατείνει το ισχύον καθεστώς αποδυνάμωσης και υπολειτουργίας τους, όταν είναι γνωστά ήδη τα μεγάλα προβλήματα σε πόρους και προσωπικό που αντιμετωπίζει χρόνια τώρα η Τριτοβάθμια Περίθαλψη. Ο μόνος τρόπος που αποδεδειγμένα (και αναφερόμαστε στο επιτυχημένο παράδειγμα της περιφέρειας της Κρήτης) μπορεί να αποδώσει λειτουργικά και οικονομικά, είναι η πλήρης ανεξαρτητοποίηση των Κ.Υ και των Π.Ι από τα Νοσοκομεία. Θα χρειαστεί να επανέλθουμε και να υπενθυμίσουμε για άλλη μια φορά τον ορισμό της Π.Φ.Υ και τον ρόλο του Γενικού/Οικογενειακού Ιατρού. Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 5, ο ασφαλισμένος επιλέγει τον προσωπικό του ιατρό, ωστόσο σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 4, ο ιατρός αυτός μπορεί να είναι οποιασδήποτε ειδικότητας! Ο ορθοπαιδικός, ο μικροβιολόγος, ο ακτινολόγος μπορούν, σύμφωνα με το προτεινόμενο σχέδιο νόμου, να αναλάβουν από την πρόληψη έως την αποκατάσταση, καθώς και την πλήρη και αποκλειστική ιατρική ευθύνη αναφορικά με τον πληθυσμό της περιοχής τους! Λυπούμαστε αλλά δυστυχώς θα πρέπει κάποια στιγμή να τοποθετήσουμε τα πράγματα όπως είναι και όχι όπως «χαριτωμένα» αφήνουμε να εννοηθούν. Δε μπορεί μόνο στην Ελλάδα η Π.Φ.Υ να έχει άλλη ερμηνεία και ο Γενικός Ιατρός άλλον ρόλο σε σχέση με την παγκόσμια κοινότητα. Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου, στο σημείο αυτό, αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία και αναιρεί πλήρως τα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σχετικά με την οικογενειακή ιατρική. Ο οικογενειακός ιατρός δεν είναι το «εισιτήριο» για την κάθε ειδικότητα ως επαγγελματική αποκατάσταση. Δεν είναι το «μέσο» για μονιμότητα - σχετικά άμεσης έναρξης - στον επαγγελματικό στίβο, ούτε το διαβατήριο για συλλογή «πελατολογίου». Πρέπει να γίνει σαφές πως ολιστικά ο άν- 10 Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας

11 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΥΓΕΙΑΣ θρωπος, η οικογένεια και η κοινότητα δεν μπορούν να γίνουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης για το «ποιος θα πάρει μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά εργασίας»! Ο αντίλογος ίσως ισχυριστεί πως δεν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμοι γενικοί γιατροί, τουλάχιστον όσοι χρειάζονται για να καλύψουν επαρκώς το σύστημα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας. Κι έχουν δίκιο, ωστόσο κανείς δεν λαμβάνει σοβαρά υπόψη του τις καθυστερήσεις αλλά και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν συνεχώς οι συνάδελφοι Γενικοί Γιατροί στην προσπάθεια ανεύρεσης θέσεως είτε μέσω κρίσης είτε με απευθείας επιλογή. Η αναμονή για ειδικότητα γενικής ιατρικής σε μερικές περιπτώσεις αγγίζει την 8ετία, ενώ συνεχώς οι αιτήσεις των νέων συναδέλφων συσσωρεύονται. Στο πλαίσιο αυτό προτείνουμε: Tην άμεση ένταξη όλων των ειδικευμένων γενικών γιατρών ως οικογενειακών γιατρών στο σύστημα Π.Φ.Υ. (δημοσίου και ιδιωτικού φορέα). Tη μείωση του χρόνου αναμονής για τη κάλυψη - μέσω προκηρύξεων - των κενών θέσεων στα Κ.Υ. σε λογικό διάστημα και όχι σε 2 χρόνια όπως ισχύει σήμερα. την άμεση προκήρυξη (κάθε εβδομάδα) των κενών θέσεων ΠΙ και Κ.Υ., καθώς και την άμεση επίλυση των γραφειοκρατικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουμε στην επιλογή θέσης από τους πίνακες κενών θέσεων Π.Ι., Π.Π.Ι. και Κ.Υ του Υπουργείου. Tη μείωση του χρόνου αναμονής για έναρξη ειδικότητας Γενικής Ιατρικής με τη σύσταση νέων θέσεων ειδικευομένων στα Νοσοκομεία. Tην κάλυψη των κενών θέσεων οικογενειακών γιατρών - μέχρις ότου συμπληρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός ειδικών γενικών ιατρών - από ειδικούς παθολόγους ή παιδίατρους με ειδική ρύθμιση για χρόνο σύμβασης εργασίας από 3 έως 5 έτη (χρονικό διάστημα ικανό για την εκπαίδευση του απαραίτητου αριθμού γενικών γιατρών στην Ελλάδα) και εν συνεχεία την πλήρη ένταξη στο σύστημα της Π.Φ.Υ. ως οικογενειακών ιατρών μόνο των ειδικών Γενικών Ιατρών. Με τη σύντομη αυτή κριτική σκοπεύουμε να επισημάνουμε τα κενά που κατά τη γνώμη μας παρουσιάζει και το Δ Προσχέδιο Νόμου, όπως και τα προηγούμενα. Είναι φανερό, ότι η Ελληνική Ένωση Γενικής Ιατρικής και η Ελληνική Εταιρεία Γενικής Ιατρικής θα είναι στη διάθεση του Υ.Υ.Κ.Α. για περαιτέρω διάλογο και ουσιαστική συμβολή, τόσο στο υπό συζήτηση σχέδιο νόμου, όσο και γενικότερα σε οποιοδήποτε θέμα άπτεται της Π.Φ.Υ. και του Γενικού/Οικογενειακού Γιατρού. g Τόμος 21 Τεύχος 1 Ιανουάριος - Μάρτιος

12

13 Μελέτη Διαχείρισης και Αντιμετώπισης της Κατάχρησης Οινοπνεύματος σε Αγροτική Περιοχή της Κρήτης περίληψη Υπόβαθρο: Η κατάχρηση αλκοόλ αποτελεί τρόπο ζωής πιθανόν για ένα σημαντικό ποσοστό ατόμων που κατοικούν σε αγροτικές περιοχές της Κρήτης. Η εξάρτηση από αυτό έχει σημαντικές συνέπειες για την υγεία, το περιβάλλον και την κοινωνική ζωή των αλκοολικών ατόμων. Η ανάγκη παρέμβασης των γιατρών της ΠΦΥ στη διαχείριση του προβλήματος αλκοολισμού αναγνωρίζεται επιτακτική. Σκοπός της μελέτης είναι η αξιολόγηση της προόδου αλκοολικών ασθενών στην προσπάθεια διακοπής χρήσης αλκοόλ, στηριζόμενοι στην κλίμακα OCDS, και η ανάδειξη του κρίσιμου ρόλου που ο Γενικός Ιατρός δύναται να αναλάβει στη διαχείριση του αλκοολισμού. Πληθυσμός και Μέθοδος: 18 άνδρες αλκοολικοί, ηλικίας 47 έως 66 ετών, προσήλθαν στο ΚΥ Αγ. Βαρβάρας, αναζητώντας βοήθεια για τη διακοπή κατανάλωσης αλκοόλ. Πρόκειται για ασθενείς που σε προηγουμένη μελέτη βάσει του AUDIT test, είχαν score >9. Η μελέτη διενεργήθηκε εντός 2 ετών (Δεκέμβριος 2005-Δεκέμβριος 2007), κατά τη διάρκεια των οποίων τα 18 άτομα τέθηκαν υπό φαρμακευτική αγωγή και ψυχοκοινωνική θεραπεία. Η πρόοδός και η αποτελεσματικότητα της συνολικής θεραπευτικής αντιμετώπισής εκ μέρους του γιατρού της ΠΦΥ αξιολογήθηκε συμπληρώνοντας την κλίμακα OCDS. Αποτελέσματα: 10/18 ασθενείς παρουσίασαν αξιοσημείωτα μεγάλη πρόοδο ενώ η καταναγκαστική επιθυμία τους για λήψη αλκοόλ ήταν ιδιαίτερα χαμηλή. Αντίθετα, 3/18 άνδρες βρίσκονταν στο ίδιο αρχικό επίπεδο, με χαρακτηριστικές ιδεοληπτικές σκέψεις και καταναγκαστικές συμπεριφορές κατανάλωσης αλκοόλ βάσει της κλίμακας OCDS. Οι υπόλοιποι 5 ασθενείς παρουσίασαν μικρή βελτίωση, με συχνές υποτροπές και κρίσεις. Η παρέμβαση ήταν αποτελεσματική τόσο στους ασθενείς τους ήδη εξαρτημένους από το αλκοόλ όσο και στην ομάδα των ασθενών που είχαν αρχίσει να παρουσιάζουν επικίνδυνη συμπεριφορά Συμπεράσματα: παρά το μικρό δείγμα ασθενών, η μελέτη δείχνει ότι η ΠΦΥ πρέπει και μπορεί να διαχειριστεί το πρόβλημα του αλκοολισμού με αρκετά ικανοποιητικά αποτελέσματα, αφού στις αγροτικές και κλειστές κοινωνίες όπως αυτή της μελέτης μας ο γενικός ιατρός αποτελεί την πρώτη στάση και πιθανόν την τελευταία για τους αλκοολικούς που αναζητούν βοήθεια στο πρόβλημά τους. g 1 Ι. Τσιλιγιάννη Κέντρο υγείας Αγ. Βαρβάρας, Ηράκλειο, Κρήτη 1 Θ. Βασιλόπουλος Κέντρο υγείας Αγ. Βαρβάρας, Ηράκλειο, Κρήτη 1 Γ. Αρσένη Κέντρο υγείας Αγ. Βαρβάρας, Ηράκλειο, Κρήτη 1 Ζ. Φουστέρη Κέντρο υγείας Αγ. Βαρβάρας, Ηράκλειο, Κρήτη 1 Γ. Κατζουράκη Κέντρο υγείας Αγ. Βαρβάρας, Ηράκλειο, Κρήτη 1 Φ. Καρδαμίτση Κέντρο υγείας Αγ. Βαρβάρας, Ηράκλειο, Κρήτη Ελληνικές λέξεις-κλειδιά: management, problem, alcoolism, rural, Grete, Greece Υποβλήθηκε 17 Ιουνίου 2008 Επανυποβλήθηκε 31 Οκτωβρίου 2008 Έγινε δεκτή για δημοσίευση 5 Νοεμβρίου 2008 Υπεύθυνη Αλληλογραφίας: Iωάννα Τσιλιγιάννη, Κέντρο Υγείας Aγίας Βαρβάρας, Ηράκλειο, Κρήτη. Τ.Κ. 7003, Tηλ , κινητό: Τόμος 21 Τεύχος 1 Ιανουάριος - Μάρτιος

14 Ι. ΤΣΙΛΙΓΙΑΝΝΗ, Θ. ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ, Γ. ΑΡΣΕΝΗ ΚΑΙ ΣΥΝ. 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο αλκοολισμός αποτελεί ένα περίπλοκο πρόβλημα για τη σημερινή κοινωνία με σημαντικά σωματικά - ψυχολογικά ή κοινωνικά επακόλουθα. 1,2 Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο αλκοολισμός αναγνωρίστηκε ως χρόνια ασθένεια το 1995, ενώ το αλκοόλ συγκαταλέγεται πλέον στις καρκινογόνες ουσίες. 3 Αν και η αιτιολογία του αλκοολισμού είναι βασικά άγνωστη, εντούτοις έχουν ενοχοποιηθεί διάφοροι γενετικοί και ψυχοκοινωνικοί παρά - γοντες. 4,5 Από τους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες σημαντικό ρόλο κατέχει η επικρατούσα πολιτισμική στάση απέναντι στο αλκοόλ, οι προσδοκίες για τα αποτελέσματα του αλκοόλ πάνω στη διάθεση και τη συμπεριφορά, το στρες κ.ά.. Τέλος, ανάμεσα στους αιτιολογικούς παράγοντες, η ύπαρξη ψυχοπαθολογίας φαίνεται να διαδραματίζει ιδιαίτερο ρόλο. 6,7 Ο αλκοολισμός αντιπροσωπεύει στην κλίμακα νοσηρότητας των εξαρτήσεων μια μορφή τοξικομανίας, η οποία είναι προσιτή, διαδεδομένη και νόμιμη, αφού η διακίνηση και η κατανάλωση οινοπνεύματος είναι πολιτιστικά, κοινωνικά και ιδεολογικά αποδεκτή 2,3. Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα παρατηρείται αλλαγή του σχετικά ήπιου μέχρι πρότινος, παραδοσιακού μοντέλου. 8 Οι δείκτες κατανάλωσης αλκοόλ σε σχέση με την ποιότητα, την ποσότητα ή τη συχνότητα έχουν αλλάξει, και κυρίως στις νέες ηλικίες, όπως προκύπτει και από τα στοιχεία του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (Ε.Π.Ι.Ψ.Υ), σύμφωνα με τα οποία οι Έλληνες έφηβοι καταναλώνουν αλκοόλ σε ποσοστό 28,2%, και «σκληρά» ποτά, 1-2 φορές την εβδομάδα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) προειδοποιεί ότι το φαινόμενο της υπερβολικής κατανάλωσης οινοπνευματωδών ποτών καταλαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις, με αποτέλεσμα να αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές απειλές για την παγκόσμια υγεία Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα του τύπου, το 40% των τροχαίων θανατηφόρων ατυχήματα αποδίδεται στην κατάχρηση αλκοόλ Η καθημερινή κατανάλωση οινοπνευματωδών φτάνει στις ημιαστικές και αγροτικές περιοχές το 20% σε σύγκριση με το 16% που είναι στις λοιπές αστικές περιοχές. Επιπλέον, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία (Ετήσια Έκθεση του Ε.Π.Ι.Ψ.Υ), οι εξαρτημένοι από το αλκοόλ στη χώρα μας ανέρχονται σε Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), αλκοολικό είναι το άτομο που χαρακτηρίζεται «από υπερβολική κατανάλωση οινοπνεύματος και του οποίου η εξάρτηση από αυτό έχει φτάσει σε τέτοιο βαθμό, ώστε να διακρίνονται έντονα σημεία βλάβης της υγείας τουσωματικά και ψυχικά- διαταραχές στην επικοινωνία του με άλλα άτομα, όπως και βλάβες στο κοινωνικό και οικονομικό του περιβάλλον ή πρόδρομα σημεία μιας τέτοιας εξέλιξης». 2,10 Η πορεία ενός ατόμου από την κατάσταση που αποκαλούμε «κοινωνικός πότης» προς την κατάσταση της εξάρτησης και του εθισμού από το αλκοόλ, («προβληματικός πότης»), διακρίνεται σε φάσεις με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά η κάθε μία, που μας επιτρέπουν να κατατάξουμε καλύτερα έναν χρήστη και να μην περιμένουμε την χρόνια εξάρτηση για να συνειδητοποιήσουμε το πρόβλημα. Είναι αυτό που αναφέρθηκε ως «πρόδρομα σημεία μίας τέτοιας εξέλιξης» Η χρονική διάρκεια των φάσεων αυτών ποικίλλει από 3-5 χρόνια έως και δεκαετίες και είναι: η προαλκοολική φάση, η αρχική φάση, η κρίσιμη φάση, η χρόνια φάση. Διακρίνουμε όμως και διαφορετικούς τύπους αλκοολικού, ανάλογα με το κίνητρο: τύπος α, τύπος β, τύπος γ, τύπος δ, τύπος ε Οι τρείς τελευταίοι τύποι είναι εξαρτημένοι παθολογικά, και χαρακτηρίζονται από συνεχή απώλεια του ελέγχου (μέθη). Σύμφωνα με την πρόσφατη ταξινόμηση του αμερικανικού εγχειριδίου ψυχικών διαταραχών, τα κριτήρια για τη διάγνωση της εξάρτησης 15,16 από το οινόπνευμα είναι: ανοχή, στέρηση, κατανάλωση μεγαλύτερων ποσοτήτων οινοπνεύματος για πολύ μεγαλύτερες περιόδους, δαπάνη χρόνου για αλκοόλ, επίμονη επιθυμία να ελέγξει τη χρήση του οινοπνεύματος, περιορισμός σημαντικών δραστηριοτήτων, συνεχίζει να κάνει χρήση παρά το γεγονός ότι γνωρίζει πως το αλκοόλ τον βλάπτει. Αν ένα άτομο έχει τρία ή και περισσότερα από τα παραπάνω κριτήρια σε μια περίοδο ενός έτους θεωρείται ότι πάσχει από αλκοολισμό. Η κατάχρηση συνοδεύεται από συμπτώματα ψυχολογικής και σωματικής εξάρτησης (στερητικό σύνδρομο) Η ψυχική εξάρτηση εκφράζεται κυρίως με δύο χαρακτηριστικά στοιχεία: πρώτον την αδυναμία παραίτησης από τη συχνή χρήση του οινοπνεύματος και συνέχισης αυτής με διάφορες δικαιολογίες, και

15 ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΥ ΣΕ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ δεύτερον την επιθυμία για όλο και μεγαλύτερες ποσότητες οινοπνεύματος μέχρι απώλειας του ελέγχου. Σύνδρομο στέρησης παρατηρείται όταν ο αλκοολικός για οποιοδήποτε λόγο σταματήσει τη συστηματική κατανάλωση αλκοόλ. Η σωματική αυτή εξάρτηση από το αλκοόλ χαρακτηρίζεται από τα συμπτώματα του «συνδρόμου στέρησης» τα οποία εκδηλώνονται σε άλλοτε άλλο βαθμό και είναι συνήθως τρόμος των χεριών, της γλώσσας ή των βλεφάρων, ναυτία, εμετός, πονοκέφαλος, κακή διάθεση, αδυναμία, ταχυκαρδία, ιδρώτας, αυξημένη αρτηριακή πίεση, άγχος, κατάθλιψη, ευερεθιστότητα, ψευδαισθήσεις, παραλήρημα και αϋπνία. Διακρίνου με 19,21 : το ελάσσων σύνδρομο απόσυρσης, το μείζον σύνδρομο απόσυρσης, το τρομώδες παραλήρημα Delirium Tremens, (DT). Η έγκαιρη θεραπεία προλαβαίνει κατά κανόνα την εξέλιξη προς μείζον σύνδρομο στέρησης ή τρομώδες παραλήρημα καθώς και την εμφάνιση σπασμών Το πιο σημαντικό για την αντιμετώπιση του αλκοολισμού είναι ή επίγνωση του προβλήματος από τον ίδιο τον αλκοολικό, 20,21 οπότε και ακολουθεί η αναζήτηση βοήθειας. Είναι γεγονός ότι έχουν δημιουργηθεί αρκετά προγράμματα απεξάρτησης τα οποία είναι σε θέση να βοηθήσουν τους εξαρτημένους από το αλκοόλ να διακόψουν τη χρήση του. 22,23 Στις αγροτικές και κλειστές κοινωνίες, ο γενικός ιατρός αποτελεί την πρώτη στάση και πιθανόν την τελευταία για τους αλκοολικούς που αναζητούν βοήθεια στο πρόβλημά τους. Επομένως, η ανάγκη παρέμβασης των γιατρών της ΠΦΥ στη διαχείριση του προβλήματος του αλκοολισμού αναγνωρίζεται επιτακτική. Στα πλαίσια αυτά, το 2005, στο κέντρο υγείας Αγίας Βαρβάρας Ηρακλείου Κρήτης, διενεργήθηκε μια μελέτη 24 με τη χρήση του ερωτηματολογίου Alcohol Abuse Disorder Identification (AUDIT). Η μελέτη κατέδειξε ότι το 72% των ασθενών είχαν άθροισμα ερωτήσεων >9. 18 άνδρες, που είχαν λάβει μέρος στην μελέτη βάσει του AUDIT test, προσήλθαν στο κέντρο υγείας αποφασισμένοι να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διακόψουν τη χρήση αλκοόλ. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας μιας παρέμβασης για την απεξάρτηση από το αλκοόλ στα πλαίσια της Π.Φ.Υ. Πληθυσμός μελέτης-μέθοδος Πληθυσμός μελέτης: Στη μελέτη, η οποία διήρκησε 2 έτη (Δεκέμβριος Δεκέμβριος 2007), συμμετείχαν 18 άνδρες με score >9 στην προηγούμενη μελέτη, ηλικίας 47 έως 66 ετών, οι οποίοι προσήλθαν στο Κέντρο Υγείας Αγ. Βαρβάρας, αναζητώντας βοήθεια για τη διακοπή κατανάλωσης αλκοόλ. Σε ό,τι αφορά το κοινωνικό προφίλ των ασθενών, επρόκειτο για 18 άνδρες, αγρότες, χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, με σχετικά μικρό μηνιαίο εισόδημα. Η ημερησία κατανάλωση αλκοόλ αποτελούσε για τα άτομα αυτά καθημερινή πρακτική τουλάχιστον επί 25ετίας. Περιγραφή παρέμβασης: Οι ασθενείς προσέρχονταν στον ιατρό του κέντρου υγείας τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, τόσο μόνοι όσο και με τη συνοδεία της οικογένειάς τους, όπου συμβουλεύονταν κατάλληλα από τον ιατρό για θέματα που τους απασχολούσαν, έπειτα από εκτεταμένες και ανοιχτές συζητήσεις μαζί του. Η παρουσία και η συμμετοχή της οικογένειας στην προσπάθεια του ασθενούς για αποκοπή από την χρήση αλκοόλ κρίθηκε κρίσιμη και άκρως απαραίτητη. Οι 18 ασθενείς τέθηκαν υπό φαρμακευτική αγωγή προσαρμοσμένη στην κλινική τους εικόνα και τη βαρύτητα της κατάστασής τους καθώς και σε εξατομικευμένη ψυχοκοινωνική θεραπεία. 11,16,23,25-27 Η διάρκεια παρέμβασης ήταν διετής από το 12/2005 και οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν έως το 12/2007 συμπληρώνοντας την κλίμακα ανά εξάμηνο. Ιδιαίτερη προσοχή και μεγάλη σημασία δόθηκε στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων του συνδρόμου στέρησης. Χορηγήθηκαν φάρμακα που έχουν διασταυρούμενη δράση (και αντοχή) με το οινόπνευμα, όπως είναι τα βαρβιτουρικά και οι βενζοδιαζεπίνες. Η διασταυρούμενη αντοχή μπορεί να σημαίνει ανάγκη ασυνήθιστα υψηλών δόσεων σε μερικές περιπτώσεις. Προτιμήθηκαν οι βενζοδιαζεπίνες από τα βαρβιτουρικά γιατί είναι πιο εύκολος ο χειρισμός τους, πιο προβλέψιμο το αποτέλεσμα και προκαλούν λιγότερο έντονη υπνηλία και καταστολή του αναπνευστικού κέντρου. Η τιτλοποίηση της αγωγής γίνεται με κριτήριο τον έλεγχο της ταχυκαρδίας, της υπέρτασης και του τρόμου. Παράλληλα συστήθηκε σωστή και επαρκής δίαιτα, με υποστήριξη αρχικά με πολυβιταμινούχα σκευάσματα και φυσικά, πλήρης αποχή Τόμος 21 Τεύχος 1 Ιανουάριος - Μάρτιος

16 Ι. ΤΣΙΛΙΓΙΑΝΝΗ, Θ. ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ, Γ. ΑΡΣΕΝΗ ΚΑΙ ΣΥΝ. 16 από το αλκοόλ σε οποιαδήποτε μορφή του. Η κλίμακα OCDS: Η πρόοδος και η αποτελεσματικότητα της συνολικής θεραπευτικής αντιμετώπισης εκ μέρους του γιατρού της ΠΦΥ αξιολογήθηκε συμπληρώνοντας την κλίμακα Obsessive Compulsive Drinking Scale (OCDS), και στο τέλος της διετούς προσπάθειας. Πρόκειται για μια αξιόπιστη, ήδη μεταφρασμένη και σταθμισμένη στην Ελληνική γλώσσα κλίμακα, χρήσιμη για την αξιολόγηση ατόμων τα οποία έχουν ήδη αποδειχθεί ότι έχουν προβλήματα κατάχρησης αλκοόλ ή εξάρτησης από αυτό και έχουν ζητήσει βοήθεια προκειμένου να αντιμετωπίσουν το πρόβλημά τους αυτό Γενικά είναι παραδεκτό ότι η επιθυμία λήψης μιας ουσίας, συμβάλλει αποφασιστικά στη μετάβαση από την ελεγχόμενη λήψη, στην εξάρτηση από την ουσία αυτή. Η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων των διαφόρων προγραμμάτων απεξάρτησης αλλά και των προσπάθειες των ίδιων των αλκοολικών για απεξάρτηση μετριάζεται αρκετά από το πρόβλημα των υποτροπών, το οποίο καθιστά την συντήρηση της αποχής δυσχερέστατη. Διάφορες μελέτες έχουν συνδέσει τις υποτροπές αυτές με την καταναγκαστική επιθυμία (craving) για λήψη αλκοόλ. Χαρακτηριστικά μάλιστα, του craving είναι η καταναγκαστική τάση (επιθυμία) για λήψη αλκοόλ, οι επίμονες σκέψεις γύρω από αυτό και η αδυναμία αντίστασης και ελέγχου αυτών. Άλλωστε αρκετοί μέχρι σήμερα έχουν αναφερθεί στην ομοιότητα που παρουσιάζουν οι σκέψεις και οι συμπεριφορές των αλκοολικών με εκείνες των ασθενών με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Η κλίμακα OCDS ποσοτικοποίηση τα ιδεοληπτικά και καταναγκαστικά χαρακτηριστικά των σκέψεων και των συμπεριφορών, ασθενών με σοβαρή κατάχρηση ή εξάρτηση από το αλκοόλ. Η κλίμακα περιλαμβάνει 14 λήμματα με δύο υποκλίμακες, οι οποίες μετρούν την ιδεοληπτική και καταναγκαστική πλευρά της έντονης επιθυμίας λήψης αλκοόλ (craving). Υψηλά επίπεδα βαθμολογίας στην κλίμακα αυτή συσχετίζονται με αυξημένη συχνότητα αποτυχίας στην θεραπεία απεξάρτησης ή με αυξημένη συχνότητα υποτροπών. Aποτελέσματα Τα αποτελέσματα της μελέτης στο σύνολό τους ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Από τους 18 ασθενείς, οι 13 παρουσίαζαν στην προηγούμενη μελέτη που είχε διενεργηθεί βάσει του AU- Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας DIT test score 9-30 και οι 5 είχαν score >30. Έτσι, λοιπόν οι 13 ασθενείς βρίσκονταν στο στάδιο όπου παρουσίαζαν βίαια και επικίνδυνη συμπεριφορά σχετιζόμενη με την κατανάλωση οινοπνεύματος, ενώ οι 5 άλλοι ήταν ήδη στο στάδιο εξάρτησης από το αλκοόλ. Συνολικά 10/18 αλκοολικούς παρουσίασαν αξιοσημείωτα μεγάλη πρόοδο στη διάρκεια των 2 ετών, με σχετικά χαμηλή βαθμολογία στην κλίμακα OCDS ( γενικά,< 12). Από αυτούς 9 ανήκαν στους 13 ασθενείς με AUDIT score 9-30 και ο 1 στους ήδη εξαρτημένους με AUDIT score>30. Και οι 10 αλκοολικοί αυτοί διέκοψαν πλήρως την κατανάλωση οινοπνεύματος σε κάθε του μορφή ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες του ιατρού της ΠΦΥ, ενώ το σημαντικότερο είναι ότι κατάφεραν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της συντήρησης της αποχής, υπερνικώντας ιδεοληπτικές σκέψεις και καταναγκαστικές συμπεριφορές σχετικές με το αλκοόλ, που αρχικά παρουσίαζαν. Παρά το γεγονός ότι και οι 10 εμφάνισαν τα συμπτώματα του στερητικού συνδρόμου, μόνο 2/10 (1/13, 1/5) χρειάστηκε να παραπεμφθούν στην αντίστοιχη κλινική του νοσοκομείου, με ολιγοήμερη παραμονή. Απέχουν πλέον πλήρως από το αλκοόλ, ενώ οι σκέψεις τους γύρω από αυτό, όταν υπάρχουν είναι ελάχιστες που δεν χρειάζεται να καταβάλλουν προσπάθεια για να αντισταθούν. Αντίθετα, επιτυγχάνουν πλήρως να σταματήσουν και να παρακάμψουν τέτοιου είδους σκέψεις και συμπεριφορές. Αντίθετα, 3/18 άνδρες, όλοι τους ήδη εξαρτημένοι από το αλκοόλ με AUDIT score >30, παρά τις όποιες προσπάθειες του ιατρού και της οικογένειας ενδεχομένως, μετά το πέρας της διετίας, δεν κατάφεραν να απαλλαγούν από την ανάγκη τους- την εξάρτησή τους από το αλκοόλ. Οι ασθενείς αυτοί σημείωσαν ιδιαίτερα μεγάλο score στην κλίμακα OCDS (>32), παρουσιάζοντας εντονότατη επιθυμία (craving) λήψης αλκοόλ, στην οποία τελικά κάθε φορά υπέκυπταν. Εξακολουθούσαν, παρά τις προσπάθειές τους, να σκέφτονται το αλκοόλ τουλάχιστον το ένα τρίτο της ημέρας, πράγμα που εμπόδιζε την επαγγελματική και κοινωνική τους λειτουργικότητα και τους δημιουργούσε μεγάλη ανησυχία και πολλές φορές ανεξέλεγκτο εκνευρισμό. Οι υπόλοιποι 5/18 ασθενείς (3/13 και 2/5) παρουσίασαν μικρή μόνο βελτίωση, σημειώνοντας ενδιάμεσα score στην κλίμακα OCDS.

17 ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΥ ΣΕ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Στο διάστημα των 2 ετών παρουσίασαν αρκετές υποτροπές, με αποτέλεσμα κάθε φορά να ξεκινούν την προσπάθειά τους για απεξάρτηση σχεδόν από μηδενικής βάσης, παρά την εντατικοποίηση των προσπαθειών εκ μέρους του ιατρού, με αύξηση των δόσεων των φαρμάκων και με συχνότερες συναντήσεις για ψυχολογική στήριξη. Μάλιστα, 2/5 (1/13 και 1/5) παρουσίασαν ιδιαίτερα έντονο το σύνδρομο της στέρησης την πρώτη φορά που η παραπομπή τους στο νοσοκομείο κρίθηκε αναγκαία. Παρόλο που οι αλκοολικοί αυτοί ασθενείς κατάφεραν να μειώσουν τόσο την ποσότητα αλκοόλ που κατανάλωναν καθημερινά όσο και τη συχνότητα με την οποία λάμβαναν αλκοόλ, απέτυχαν να αντιμετωπίσουν τις ιδεοληπτικές σκέψεις και την παρόρμησή τους για λήψη οινοπνεύματος. Χαρακτηριστικά μάλιστα ανέφεραν ότι με δυσκολία καθυστερούσαν τη λήψη αλκοόλ και τελικά υπέκυπταν στην κατανάλωσή του, αν και λιγότερο συχνά συγκριτικά με πριν. Οι ασθενείς αυτοί, παρόλο που για πολύ μικρά διαστήματα κατάφερναν να απέχουν από το αλκοόλ, είχαν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν υποτροπή, ιδιαίτερα σε περιόδους όπου διακατέχονταν από στρες, οπότε και να αποτύχουν ξανά στην θεραπεία απεξάρτησής τους. Συζήτηση Παρά το μικρό δείγμα ασθενών και το γεγονός ότι η έρευνά μας διενεργήθηκε σε μια μεμονωμένη αγροτική περιοχή που, η μελέτη δείχνει ότι η ΠΦΥ πρέπει και μπορεί σε μεγάλο βαθμό να διαχειριστεί το πρόβλημα του αλκοολισμού με αρκετά ικανοποιητικά αποτελέσματα. Τη μεγαλύτερη σημασία στην πρωτοβάθμια πρόληψη έχουν οι πρώιμες παρεμβάσεις, ώστε τα άτομα υψηλού κινδύνου να αποτραπούν από το να κάνουν χρήση κατανάλωσης οινοπνεύματος. Ο Π.Ο.Υ, μάλιστα, έχει μελετήσει την επίδραση και το κόστος βραχέων συμβουλευτικών παρεμβάσεων σε επίπεδο Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης, για το 25% του σε κίνδυνο ευρισκόμενου πληθυσμού. Σε Ευρωπαικό επίπεδο, επίσης, υπολογίστηκε ότι χρόνια ανικανότητας και πρόωρων θανάτων θα μπορούσαν να αποφευχθούν με κόστος υλοποίησης 740 εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο. 8 Κρίνεται, επομένως, απαραίτητη η προώθηση των κατάλληλων εργαλείων (χρήση κλιμάκων, συμπλήρωση ερωτηματολογίων, κτλ) που θα επιτρέπουν την ταχεία εξακρίβωση των ατόμων που κινδυνεύουν, πριν καν δεχτούν ότι έχουν κάποιο πρόβλημα με το αλκοόλ. Η έγκαιρη άτυπη συζήτηση μεταξύ των ιατρών και των ασθενών συνιστά ένα αποτελεσματικότατο μέσο τόσο για την ενημέρωση των ασθενών γύρω από τους κινδύνους που συνεπάγεται η κατάχρηση οινοπνεύματος όσο και για την προαγωγή των απαραίτητων μεταβολών των προτύπων συμπεριφοράς των εξαρτημένων από την κατανάλωση αλκοόλ. 10 Όπως έγινε φανερό από τη μελέτη μας αλλά και άλλες μελέτες στο εξωτερικό, οι πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί ήδη στο βασικό υγειονομικό επίπεδο, έχουν δώσει θετικά αποτελέσματα: κατά κανόνα, τα ευπαθή άτομα δεν έχουν επίγνωση των επικίνδυνων συμπεριφορών τους που οδηγούν στον αλκοολισμό, αν δεν είναι βέβαια ήδη σε στάδιο εξάρτησης, και χάρη σε αυτή την επαλήθευση μπορούν να παρακινηθούν να αντιμετωπίσουν το νωρίτερο δυνατό το πρόβλημά τους. 37,38 Οι ιατροί της πρωτοβάθμιας περίθαλψης, βρίσκονται ουσιαστικά σε θέση κλειδί για την εξακρίβωση (screening) των ατόμων εκείνων που έχουν προβλήματα με το αλκοόλ. Χαρακτηριστικά μάλιστα, στις αγροτικές και κλειστές κοινωνίες όπως αυτή της μελέτης μας, ο γενικός ιατρός αποτελεί την πρώτη στάση και πιθανόν την τελευταία για τους αλκοολικούς που αναζητούν βοήθεια στο πρόβλημά τους, αλλά και για εκείνους που αγνοούν ότι στην ουσία νοσούν. Αυτό συμβαίνει κυρίως διότι η πρόσβασή τους στον ιατρό της κοινότητας είναι ευκολότερη και διότι μετά το πέρας της επίσκεψης δεν φέρουν το στίγμα της ψυχικής διαταραχής. Έτσι, διευκολύνεται η εξέταση και η διάγνωση του προβλήματος και της πιθανής οργανικής ή ψυχικής συνοσηρότητας και υπάρχει η δυνατότητα αντιμετώπισής του με κατάλληλες οδηγίες και θεραπεία, ή έστω κατεύθυνσης του ασθενούς προς κάποιο κέντρο εξειδικευμένης περίθαλψης. Παραταύτα, μέχρι σήμερα, η ενασχόληση του γενικού ιατρού και η παρέμβασή του στην αντιμετώπιση του προβλήματος του αλκοολισμού είναι ιδιαίτερα περιορισμένη, αν όχι εντελώς ανύπαρκτη Ελάχιστοι ασθενείς ερωτώνται σχετικά με τις συνήθειές τους κατανάλωσης αλκοόλ κατά την τακτική επίσκεψή τους στον ιατρό της ΠΦΥ. Αλλά ακόμα και όταν το πρόβλημα αναγνωρίζεται τελικά, οι περισσότεροι εξ αυτών δεν λαμβάνουν κάποια κατάλληλη συμβουλή ή παρακίνηση για μείωση της χρήσης οινοπνεύματος. Ωστόσο, Τόμος 21 Τεύχος 1 Ιανουάριος - Μάρτιος

18 Ι. ΤΣΙΛΙΓΙΑΝΝΗ, Θ. ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ, Γ. ΑΡΣΕΝΗ ΚΑΙ ΣΥΝ. 18 στις ελάχιστες περιπτώσεις που ο γενικός γιατρός αποφασίζει να παρέμβει δραστικά στο θέμα της αντιμετώπισης του αλκοολισμού, όπως έγινε και στη δική μας μελέτη, τα αποτελέσματα δικαιώνουν την προσπάθεια, αφού γενικά έχει δειχθεί ότι έστω και μια 15λεπτη περίπου συζήτηση κάθε φορά με το εν δυνάμει αλκοολικό άτομο, δύναται να κινητοποιήσει τον ασθενή και να επιφέρει αξιοσημείωτη μείωση στη συχνότητα και την ποσότητα αλκοόλ που καταναλώνει Γίνεται, λοιπόν, αντιληπτό ότι υπάρχει ανάγκη για ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των ιατρών της Π.Φ.Υ πάνω στο θέμα της διαχείρισης του προβλήματος του αλκοολισμού, με πρόγραμμα εκπαίδευσης των επαγγελματιών, δεδομένου ότι οι εμπλεκόμενοι μπορεί να στερούνται ιδιαίτερης εκπαίδευσης για τέτοιου είδους νοσήματα. Έτσι προάγεται η ενημέρωση και η μελλοντική αντιμετώπιση Είναι, επομένως, αναγκαίο και επιβεβλημένο να αναπτυχθούν και να τεθούν σε εφαρμογή επιστημονικά τεκμηριωμένες κατευθυντήριες οδηγίες, καθώς και εκπαιδευτικά και υποστηρικτικά προγράμματα σχετικά με την συμβουλευτική παρέμβαση στην επικίνδυνη και επιβλαβή κατανάλωση αλκοόλ. Η εφαρμογή τους θα πρέπει να οργανωθεί με τήρηση των προτεραιοτήτων και με κλιμάκωση αυτών, ώστε να εναρμονίζεται με τις ικανότητες των παροχέων πρωτοβάθμιας υγείας, αλλά και με την ποιότητα και την προσβασιμότητα των υπηρεσιών υγείας. Επιπλέον, βέβαια, θα πρέπει να εξασφαλιστούν οι πόροι που θα διασφαλίσουν την ευρεία διαθεσιμότητα και προσβασιμότητα των υπηρεσιών ανίχνευσης και συμβουλευτικής παρέμβασης, όσον αφορά την επικίνδυνη κατάχρηση οινοπνεύματος και την εξάρτηση από αυτό. 8,10 Περαιτέρω, οι ιατροί της Π.Φ.Υ, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς και κρατικούς φορείς, μπορούν να συμβάλλουν ενεργά στην ενημέρωση και πληροφόρηση όλων των πολιτών ανεξαιρέτως, σχετικά με την αιτιολογία του αλκοολισμού, τις οργανικές και ψυχικές συνέπειές του, τη θεραπεία καθώς και τις υπηρεσίες στις οποίες μπορεί κανείς να απευθυνθεί για βοήθεια στα διάφορα στάδια. Αυτό μπορεί να συμβεί με την ενεργό συμμετοχή του σε καμπάνιες που θα απευθύνονται στο ευρύ κοινό, σε ενημερωτικά προγράμματα, και άλλες επιμορφωτικές συζητήσεις. 38,60 Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Τέλος, δε θα πρέπει να παραλείψουμε να τονίσουμε ότι κάθε προσπάθεια για θεραπεία και ψυχοκοινωνική αποκατάσταση του αλκοολικού εκ μέρους του ιατρικού προσωπικού αλλά και του ίδιου του ασθενούς θα κατέληγε σε αποτυχία χωρίς την εμπλοκή και την ενεργό συμμετοχή της οικογένειας στη θεραπευτική διαδικασία. 38,60,61 Το πρόβλημα του αλκοολισμού είναι τόσο της οικογένειας όσο και του ατόμου που κάνει κατάχρηση ή έχει εξάρτηση από το αλκοόλ. Κάτω από αυτό το πρίσμα η εμπλοκή της οικογένειας στην θεραπευτική διαδικασία θεωρείται πολύ σημαντική. Στην δική μας μελέτη διαπιστώθηκε ότι η οικογένεια είχε ρόλο κλειδί στηρίζοντας την προσπάθεια του αλκοολικού για απεξάρτηση αλλά και στην διατήρηση της αποχής. Ο ρόλος της οικογένειας συνεχίζει να είναι καταλυτικός ακόμα και μετά το πέρας της θεραπείας του ασθενούς, τότε που ο ιατρός έχει ολοκληρώσει ουσιαστικά το έργο του. Πρόκειται για την φάση που πρέπει ο πρώην αλκοολικός να διατηρήσει τα αποτελέσματα της θεραπείας και να μην υποτρο πιάσει,παρόλο που η πιθανότητα υποτροπής τους πρώτους 3 μήνες αγγίζει το 50%. 36 Μέσα από τη διαδικασία απεξάρτησης, ο αλκοολικός ασθενής επιδιώκει να γίνει μια ανεξάρτητη προσωπικότητα, ώστε αυτόνομα και υπεύθυνα να κατευθύνει την πορεία της ζωής του. Η συνεισφορά επομένως όλων των δομών της τοπικής κοινωνίας, με προεξάρχουσα την Π.Φ.Υ., ιδίως σε απομονωμένες αγροτικές και ημιαστικές περιοχές, είναι αποφασιστική και κρίσιμη. Ο Γενικός Ιατρός, σε συνεργασία πάντα με ένα ευρύτερο δίκτυο κρατικών, τοπικών-κοινωνικών και οικογενειακών φορέων, θα πρέπει να είναι ικανός και πρόθυμος να διαχειριστεί το πρόβλημα της κατάχρησης αλκοόλ σε επίπεδο πρωτοβάθμιας πρόληψης και περίθαλψης, αφού η έγκαιρη και πρώιμη διάγνωση και αντιμετώπισή του επιτρέπει την αποφυγή των δυσμενέστατων σωματικών, ψυχικών και κοινωνικών επιπτώσεών στο άτομο. Θα πρέπει επίσης να αναφέρουμε στους περιορισμούς της μελέτης ότι δεν υπήρχε μια ομάδα ασθενών-μαρτύρων (που δεν θα λάμβανε φαρμακευτικές ουσίες ή εβδομαδιαία συμβουλευτική) ώστε να λάβουμε πιο ασφαλή αποτελέσματα για την αποτελεσματικότητα της παρέμβαση μας. g

19 ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΥ ΣΕ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Βιβλιογραφία 1. Nomenclature and classification of drug- and alcohol-related problems: a shortened version of a WHO memorandum. Br J Addiction, 77: 3 20, Ustun TB, Sartorius N. The Background and rationale of the WHO Collaborative Study on Psychological Problems in General Health Care. In: Ustun TB, Sartorius N. (eds.) Mental illness in General Health Care: An International Study. Chichester, Wiley, 1-14, Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ) Ευρωπαϊκής Περιφέρειας, Κοπεγχάγη Δελτίο Τύπου για τα αποτε λέσματα της έρευνας στο μαθητικό πληθυσμό ESPAD Hackeff Τh, Gastfriend D, Renner J: Alcoholism: acute and chromic states. Hanbook of General Hospital psychiatry (9-22), Vailant G.E., Milofsky E.S. Natural History of male alcoholism. Archives of general Psychiatry, 39: , Kaplan H., Sadock B.: Concise textbook of Clinical Psychiatry ( ), Royal College of General Practitioners, Alcohol. A Balanced View. London, Royal College of General Practitioners, Peter Anderson, Ben Baumberg. Το αλκοόλ στην Ευρώπη από τη σκοπιά της Δημόσιας Υγείας. Μια αναφορά για την Ευρωπαική Επιτροπή. Ινστιτούτο Μελετών του Αλκοόλ, Ηνωμένο Βασίλειο. Ιούνιος Health Statistics. Atlas on mortality in the European U- nion. Ch.19, mortality associated with alcoholism. Data Alessandro Foglietta. Σχέδιο έκθεσης σχετικά με τη στρατηγικήτης Ευρωπαικής Ένωσης για τη στήριξη των κρατών μελών στην προσπάθειά τους να μειώσουν τις βλάβες που προκαλούνται από το οινόπνευμα. (2007/2005 (ΙΝΙ)). 11. Kaplan and Sadock s Ψυχιατρική. Τόμος Β.Λίτσας, Καρβουντζής Γ. Αλκοόλη και αλκοολισμός, Παπαγεωργίου Ε. Εξαρτήσεις στη ζωή μας, Πασχαλίδης, Τούντας Γ. Κοινωνία και Υγεία, Νέα Υγεία, Λύκουρας Λ, Χριστοδούλου Γ. Οινοπνευματώδη, εις την Ψυχιατρική, Βήτα, Schuckit Μ. Alcohol and Alcoholism. Harrison's Principles of Internal Medicine, McMicken DB. Alcohol-related disease. In Rosen P, Barkin R (eds). Emergency Medicine. Mosby. 4th Edition, , Litovitz TL, Schmitz BZ, Holm KC. Annual report of the American Association of Poison Control Centers. National Data Centers. J Emerg Med, 7: , Lerner WD, Fallon JH. The alcoholic withdrawal syndrome. N Engl J Med, 313:951-6, Chick J. Delirium tremens. Try to spot it early. BMJ, 298:3-9, Τurner RC, Lichstein PR, Peden JG, et al. Alcohol withdrawal syndromes: a review of the pathophysiology, clinical presentation and treatment. J Gen Intern Med, 4: , Saltz R, Horton NJ, Sullivan LM, et al. Addressing Alcohol Problems in Primary Care: A Cluster Randomized, Controlled Trial of a Systems Intervention. The Screening and Intervention in Primary Care (SIP) study. Ann Intern Med, 138: , Μονάδα υποστήριξης και παρακολούθησης «ΨΥΧΑΡΓΩΣ - Β ΦΑΣΗ Vasilopoulos T., Kogia C., Makris N., et al. An epidemiological study evaluating the AUDIT test as a screening method. Clinic of Social and Family Medicine, University of Crete, St Barbara Health Center Babor TF, Higgins-Biddle JC, Saunders JB, et al. AUDIT. The Alcohol Use Disorders Identification Test. Guidelines for use in Primary Care. WHO, Department of Mental Health and Substance Dependence. 26. Soyka M, Chick J. Use of acamprosate and opioid antagonists in the treatment of alcohol dependence: A European perspective. American Journal on Addiction, 12: S69 S80, Soyka M, Hasemann S, Scharfenberg CD,et al. New possibilities in treatment and rehabilitation of alcohol-dependent patients - a catamnestic study on the efficiency of outpatient treatment programmes demonstrated by a model procedure. Nervenarzt, 74: , Babor TF, Steinberg K, Anton R,et al. Talk is cheap: Measuring drinking outcomes in clinical trials. Journal of Studies on Alcohol, 61:55 63, Anton RF, Moak DH, Lathamp P.The Obsessive Compulsive Drinking Scale. A new method of assessing outcome in alcoholism treatment studies. Archives of General Psychiatry, 53: , Kranzler HR, Mulgrew CL, Modesto-Lowe V, et al. Validity of the obsessive compulsive drinking scale (OCDS): Does craving predict drinking behavior? Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 23: , Roberts JS, Anton RF, Latham PK, et al. Factor structure and predictive validity of the obsessive compulsive drinking scale. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 23: , Bottlender M, Soyka M. Impact of craving on alcohol relapse during, and 12 months following, outpatient treatment. Alcohol Alcohol, 39:357-61, Bottlender M, Soyka M. Efficacy of an intensive outpatient rehabilitation program in alcoholism: predictors of outcome 6 months after treatment. Eur Addict Res, 11:132-7, Moak DH, Anton RF, Latham PK. Further validation of the Obsessive-Compulsive Drinking Scale (OCDS). Relationship to alcoholism severity. Am J Addict, 7:14-23, Anton RF, Moak DH, Latham P. The Obsessive Compulsive Drinking Scale: a self-rated instrument for the quantification of thoughts about alcohol and drinking behavior. Alcohol Clin Exp Res, 19:92-9, Μουσσάς ΓΙ, Νταντούτη ΜΓ, Ξιφή Φ, Τσελέπης Α. Στάθμιση σε ελληνικό πληθυσμό χρόνιων αλκοολικών και μαρ- Τόμος 21 Τεύχος 1 Ιανουάριος - Μάρτιος

20 Ι. ΤΣΙΛΙΓΙΑΝΝΗ, Θ. ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ, Γ. ΑΡΣΕΝΗ ΚΑΙ ΣΥΝ. τύρων μιας αυτοσυμπληρούμενης κλίμακας (O.C.D.S.) για την μέτρηση της καταναγκαστικής επιθυμίας λήψης αλκοόλ (craving). Hellenic Psychiatry, 4, Greenfield SF, Shore MF. Prevention of psychiatric disorders. Harv Rev Psychiatry, 3: , Φωτιάδου Α, Ηλιοπούλου Λ. Προτάσεις για αντιμετώπιση του Αλκοολισμού σε επίπεδο κοινωνικής υποστήριξης. Γ.Ν.Ι. "Γ. Χατζηκώστα" Ψυχιατρικό Τμήμα, Ιωάννινα, Saunders JB, Aasland OG, Babor TF, et al. Development of the Alcohol Use Disorders Identification Test (AU- DIT): WHO Collaborative Project on Early Detection of Persons with Harmful Alcohol Consumption II. Addiction, 88: , Allen JP, Litten RZ, Fertig JB, et al. A review of research on the Alcohol Use Disorders Identification Test (AU- DIT). Alcoholism Clin Experimental Res, 21: , Bien TH, Miller WR, Tonigan JS. Brief interventions for alcohol problems: a review. Addiction, 88: , WHO Brief Intervention Study Group. A cross-national trial of brief interventions with heavy drinkers. Am J Pub Health, 86: , Reid AL, Webb GR, Hennrikus D, et al. Detection of patients with high alcohol intake by general practitioners. Br Med J Clin Res Ed, 293: , Nielsen SD, Gluud C. Physician's information about alcohol problems at hospitalisation of alcohol misusers. Alcohol Alcoholism, 27: , Brown RL, Carter WB, Gordon MJ. Diagnosis of alcohol ism in a simulated patient encounter by primary care physicians. J Fam Pract, 25: , Richmond RL, Anderson P. Research in general practice for smokers and excessive drinkers in Australia and the UK. III. Dissemination of interventions. Addiction, 89: 49-62, Hansen LJ, Olivarius N, Beich A, et al. Encouraging GPs to undertake screening and a brief intervention in order to reduce problem drinking: a randomized controlled trial. Fam Pract, 16:551-7, Vinson DC, Elder N, Werner JJ,et al. Alcohol-related discussions in primary care: a report from ASPN. Ambulatory Sentinel Practice Network. J Fam Pract, 49:28-33, Fleming MF, Barry KL, Manwell LB,et al. Brief physician advice for problem alcohol drinkers. A randomized controlled trial in community-based primary care practices. JAMA, 277: , Fleming MF, Manwell LB, Barry KL,et al. Brief physician advice for alcohol problems in older adults: a randomized community-based trial. J Fam Pract, 48:378-84, Nordqvist C, Wilhelm E, Lindqvist K, et al. Can screening and simple written advice reduce excessive alcohol consumption among emergency care patients? Alcohol Alcohol, 41:118, Fink A, Elliott MN, Tsai M,et al. An evaluation of an intervention to assist primary care physicians in screening and educating older patients who use alcohol. J Am Geriatr Soc, 53: , D'Amico EJ, Paddock SM, Burnam A,et al. Identification of and guidance for problem drinking by general medical providers: results from a national survey. Med Care, 43:229-36, Spandorfer JM, Israel Y, Turner BJ. Primary care physicians' views on screening and management of alcohol a- buse: inconsistencies with national guidelines. J Fam Pract, 48: , Beich A, Gannik D, Saelan H, et al. Screening and brief intervention targeting risky drinkers in Danish general practice--a pragmatic controlled trial. Alcohol Alcohol, 42: , Saitz R, Horton NJ, Sullivan LM,et al.addressing alcohol problems in primary care: a cluster randomized, controlled trial of a systems intervention. The screening and intervention in primary care (SIP) study. Ann Intern Med, 138:372-82, Seale JP, Shellenberger S, Boltri JM,et al. Effects of screening and brief intervention training on resident and faculty alcohol intervention behaviours: a pre- post-intervention assessment. BMC Fam Pract, 4:6:46, Douglas F, Torrance N, van Teijlingen E,et al. Primary care staff's views and experiences related to routinely advising patients about physical activity. A questionnaire survey. BMC Public Health, 6:138, Funk M, Wutzke S, Kaner E, et al. World Health Organization Brief Intervention Study Group. A multicountry controlled trial of strategies to promote dissemination and implementation of brief alcohol intervention in primary health care: findings of a World Health Organization collaborative study. J Stud Alcohol, 66:379-88, Kessler RC, McLeed J. Social support and psychological distress in community surveys. In: Cohen S, Syme L. Social Support and Health. New York, Academic Press, Ustun TB, Sartorius N. Mental Illness in General Health Care: An International study. Chichester, Wiley, Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 395 396 ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 397 398 399 400 401 402 3 ο Εθνικό Συνέδριο Κλινικής Μικροβιολογίας 9 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων & Υγιεινής,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Γιάννης Κυριόπουλος,MD, MSc, MPH, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Μάιος 2011 Περίγραμμα Εισαγωγή Επίδοση πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΙΣ ΓΙΑ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΙΣ ΓΙΑ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΙΣ ΓΙΑ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Εθνικός σχεδιασμός και ενδυνάμωση των Υπηρεσιών Πρόληψης: α. Καταπολέμηση και προσπάθεια εξάλειψης των αιτιολογικών παραγόντων της αρρώστιας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Μουσσάς Γ.Ι. 1,2, Νταντούτη Μ.Γ. 1, Ξιξή Φ. 1, Τσελέπης Α. 2 1Μονάδα Απεξάρτησης Ψυχιατρικού Νοσοκοµείου Αθηνών

Μουσσάς Γ.Ι. 1,2, Νταντούτη Μ.Γ. 1, Ξιξή Φ. 1, Τσελέπης Α. 2 1Μονάδα Απεξάρτησης Ψυχιατρικού Νοσοκοµείου Αθηνών 22 Κλινικό Άρθρο 4 (1), 2006 ΣΤΑΘΜΙΣΗ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΧΡΟΝΙΩΝ ΑΛΚΟΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΜΙΑΣ ΑΥΤΟΣΥΜΠΛΗΡΟΥΜΕΝΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ (O.C.D.S.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΘΥΜΙΑΣ ΛΗΨΗΣ ΑΛΚΟΟΛ (CRAVING)

Διαβάστε περισσότερα

«Εκπαίδευση στη Γενική Ιατρική: από το Πανεπιστήμιο έως τη δια βίου μάθηση»

«Εκπαίδευση στη Γενική Ιατρική: από το Πανεπιστήμιο έως τη δια βίου μάθηση» «Εκπαίδευση στη Γενική Ιατρική: από το Πανεπιστήμιο έως τη δια βίου μάθηση» Γεώργιος Χρ. ΣΠΑΘΑΡΆΚΗΣ Διευθυντής Γενικής Ιατρικής Κέντρο Υγείας Ιτέας Φωκίδας Γηρίατρος - Γεροντολόγος Ταμίας EURACT ΓΕΝΙΚΉ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ως βασικός πυλώνας του Εθνικού Συστήματος Υγείας πριν, κατά και μετά την κρίση

Η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ως βασικός πυλώνας του Εθνικού Συστήματος Υγείας πριν, κατά και μετά την κρίση Η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ως βασικός πυλώνας του Εθνικού Συστήματος Υγείας πριν, κατά και μετά την κρίση ΤΑΣΟΣ ΦΙΛΑΛΗΘΗΣ Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Κρήτης Εκδήλωση «Υγεία

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Παναγιώτης Μπαμίδης Επίκ. Καθηγητής Ιατρικής Πληροφορικής Ιατρικής Εκπαίδευσης Τριπλή αποστολή και ποικιλομορφία στην Ι.Σ.Α.Π.Θ. Εκπαίδευση Έρευνα Προσφορά φροντίδας υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : Επιλογή θέματος Unsolicited review γενικό μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

383 Συνεδρίαση της Επταμελούς της Επιτροπής Ερευνών του Πανεπιστημίου Κρήτης Ηράκλειο 02-11-2012

383 Συνεδρίαση της Επταμελούς της Επιτροπής Ερευνών του Πανεπιστημίου Κρήτης Ηράκλειο 02-11-2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ 383 Συνεδρίαση της Επταμελούς της Επιτροπής Ερευνών του Πανεπιστημίου Κρήτης Ηράκλειο 02-11-2012 Τμήμα: Διοικητικής Υποστήριξης-Προμήθειες Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007

ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007 ιαγνώσεις που ιαφεύγουν στο ΤΕΠ: Συχνότητα και Σηµασία Π. Αγγουριδάκης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής Αθήνα εκέµβριος 2007 Μια αληθινή ιστορία... Ελληνοτουρκικός πόλεµος 1920.. Στρατιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012 Πρόγραμμα «αντι-στίγμα» Τι είναι η Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Σύνταξης. Αναπληρωτές Δ/ντές Σύνταξης. Συντακτική Επιτροπή. Εκδότης. Ιδιοκτήτης. Ανταποκριτές Σύνταξης ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Διευθυντής Σύνταξης. Αναπληρωτές Δ/ντές Σύνταξης. Συντακτική Επιτροπή. Εκδότης. Ιδιοκτήτης. Ανταποκριτές Σύνταξης ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Εκδότης Μποδοσάκης-Πρόδρομος Μερκούρης Μ. Χουρμούζη 28 Κ. Τούμπα 544 53 Θεσσαλονίκη Τηλ. (2310) 910342 Ιδιοκτήτης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΕΓΕΙΑ Πρόεδρος Μποδοσάκης-Πρόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΡΓΙΛΑ ΕΛΕΝΗ Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάγνωση: είναι η πολύπλοκη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας διαταραχής που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος "Η χρόνια νόσος μέσα από το πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ιατρική ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΟΣΙΟ. Πρόληψη των υποτροπών στον αλκοολισμό. Relapse Prevention in Alcohol Dependence

ΣΥΜΠΟΣΙΟ. Πρόληψη των υποτροπών στον αλκοολισμό. Relapse Prevention in Alcohol Dependence ΣΥΜΠΟΣΙΟ Πρόληψη των υποτροπών στον αλκοολισμό Relapse Prevention in Alcohol Dependence Ηράκλειο, Galaxy Hotel, 7 και 8 Μαίου 2010 Περιλαμβάνεται κοινή συνεδρία με την Ευρωπαϊκή Εταιρεία για την Θεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%)

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%) Εισαγωγή Η εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία ξεκινά συνήθως η χρήση των εξαρτησιογόνων ουσιών νόμιμων και παράνομων. Αν και οι περισσότεροι έφηβοι πειραματίζονται με τις ουσίες ή τις χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

þÿä  ÇÁ à  ±»º Ì». þÿžµ½ ÆÎ½Ä Â, ±½±³¹ÎÄ Â Neapolis University þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

þÿä  ÇÁ à  ±»º Ì». þÿžµ½ ÆÎ½Ä Â, ±½±³¹ÎÄ Â Neapolis University þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ½ ûµÅÄ ÃÄ ½ þÿä  ÇÁ à  ±»º Ì». þÿžµ½ ÆÎ½Ä Â, ±½±³¹ÎÄ

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ Β. Μενούτης, Β. Παυλόπουλος, Λ. Τζέμος, Χ. Δημητρακόπουλος, Χ. Γεωργόπουλος, Σ. Λαρεντζάκης Γραφείο Προληπτικής Ψυχικής Υγιεινής Πολεμικού Ναυτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ.

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. «ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. Άρτεμις Τσίτσικα - Λέκτορας Εφηβικής Παιδιατρικής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου) ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 15-07-2012 Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου) Κατά τα τελευταία χρόνια, το θέμα της κακοποίησης και αμέλειας κατά της ευάλωτης ομάδας των ηλικιωμένων

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Εξαρτησιογόνες ουσίες ονοµάζονται όλες οι ουσίες που προκαλούν εξάρτηση ψυχική ή σωµατική και που η χρήση τους δηµιουργεί µεταβολές στον εγκέφαλο (γνωστικές λειτουργίες και συναισθήµατα)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας

Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας Παρουσίαση έκδοσης Yearbook 2014-2015 The Power of Collaboration Τρίτη 7 Ιουλίου Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας Αθηνά Λινού, MD, MPH, PhD Καθηγήτρια, Διευθύντρια Εργαστηρίου Υγιεινής,

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Σελίδα1 Η ΑΝΑΓΚΗ Η αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Τα οικονομικά της Υγείας από την οπτική του γιατρού

Τα οικονομικά της Υγείας από την οπτική του γιατρού Τα οικονομικά της Υγείας από την οπτική του γιατρού Χρήστος Λιονής Αναπλ. Καθηγητής Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Κρήτης ΕΙΣΑΓΩΓΗ την Ελλάδα η συζήτηση για τα οικονομικά

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικός Σύλλογος. Ηρακλείου. Συνέντευξη τύπου

Ιατρικός Σύλλογος. Ηρακλείου. Συνέντευξη τύπου Ιατρικός Σύλλογος Ηρακλείου Συνέντευξη τύπου 01.02.2010 Η πολιτεία τα τελευταία τριάντα χρόνια αδυνατεί ή δεν θέλει, να λάβει αποφάσεις, να κάνει τομές, να δώσει λύσεις σε θέματα που αφορούν την Υγεία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ή ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ είναι η εφαρμογή της νοσηλευτικής πρακτικής και των ενεργειών της δημόσιας υγείας, με

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχιατρική Περίθαλψη

Ψυχιατρική Περίθαλψη ΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΨΕ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «Γ. ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑ» Εξελίξεις στη ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Συνεχιζόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409)

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Συντονιστής μαθήματος: Αλέξιος Μπένος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής. Τηλ. 2310999137, e-mail: benos@med.auth.gr Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αποτελέσματα από την παρέμβαση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στα κέντρα κράτησης μεταναστών ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 www.msf.gr Εισαγωγή Οι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στα πλαίσια Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης Επαγγελματιών Υγείας για την Οργάνωση Ιατρείων Διακοπής Καπνίσματος

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στα πλαίσια Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης Επαγγελματιών Υγείας για την Οργάνωση Ιατρείων Διακοπής Καπνίσματος ΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛ ΥΜΟΝΟΛΟΓΙ ΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ OΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στα πλαίσια Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης Επαγγελματιών Υγείας για την Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ Αντιμετώπιση Τρομώδους Παραληρήματος (Delirium Tremens)

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ Αντιμετώπιση Τρομώδους Παραληρήματος (Delirium Tremens) ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ Αντιμετώπιση Τρομώδους Παραληρήματος (Delirium Tremens) Πασπάλη Δήμητρα Ψυχίατρος Επιμελήτρια Β ΕΣΥ ΓΝΘ Ιπποκράτειο Ορισμοί: Εξάρτηση: δυσπροσαρμοστικό πρότυπο χρήσης ουσιών με αποτέλεσμα σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής ηµήτριος Γ. Πύρρος, MD, EMDM /ντης Ιατρικών Υπηρεσιών, ΚΥ ΕΚΑΒ President-elect, elect, WADEM Ορισµοί Υπάρχουν τουλάχιστον 50 ορισµοί για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Περιεχόμενα Tηλε-ψυχιατρική Τηλε-ψυχογηριατρική Πρόγραμμα Τηλε-ψυχογηριατρικής Σκοπός, περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Η συν-ευθύνη των ΥΠΕ στην αποτελεσματική διαχείριση του καρκίνου

Η συν-ευθύνη των ΥΠΕ στην αποτελεσματική διαχείριση του καρκίνου Νάνος Παναγιώτης Msc Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας Υποδιοικητής 3 ης Υ. ΠE. Μακεδονίας Η συν-ευθύνη των ΥΠΕ στην αποτελεσματική διαχείριση του καρκίνου 9/12/2014 ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ Καρκίνος: Μείζον

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ Η παχυσαρκία αποτελεί μία ασθένεια η οποία τείνει να εκλάβει διαστάσεις επιδημίας ή κοινωνικής μάστιγας τις τελευταίες δεκαετίες. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Οι διαιτολόγοι, ως μέλη ολοκληρωμένων διεπιστημονικών και πολυεπιστημονικών ομάδων, διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Υγιεινή της Εργασίας είναι: η προάσπιση και προαγωγή της υγείας στον ψηλότερο βαθμό της φυσικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας των εργαζομένων σ όλα τα επαγγέλματα.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους: η εμπειρία από τη λειτουργία του Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου».

Πρόληψη προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους: η εμπειρία από τη λειτουργία του Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου». Πρόληψη προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους: η εμπειρία από τη λειτουργία του Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου». Αθανασοπούλου Ευαγγελινή Παιδοψυχίατρος, Επιμελήτρια Ε.Σ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία Ομαδα Εργασίας Διακοπής Καπνίσματος και Προαγωγης Υγείας Υποτροπή Ορισμοί συχνότητα Παράγοντες κινδύνου Εργαλεία πρόβλεψης

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα