Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια: Από την Παθοφυσιολογία στη Θεραπεία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια: Από την Παθοφυσιολογία στη Θεραπεία"

Transcript

1 ΑΡΘΡΟ ανασκοπησησ Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια: Από την Παθοφυσιολογία στη Θεραπεία Κωνσταντίνος Τραχανάς 1 Σκεύος Σιδέρης 1 Κωνσταντίνα Αγγελή 2 Εμμανουήλ Πουλιδάκης 2 Κωνσταντίνος Γκατζούλης 2 Δημήτριος Τουσουλης 2 Ιωάννης Καλλικάζαρος 1 1 Καρδιολογικό Τμήμα, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο 2 Ά Καρδιολογική κλινική, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο, Αθήνα, Ελλάδα Λέξεις Ευρετηρίου: Διαβητική μυοκαρδιοπάθεια, διαστολική δυσλειτουργία, μυοκαρδιακή ίνωση, συστολική δυσλειτουργία Σκεύος Σιδερής Επιμελητής Α Διεύθυνση Επικοινωνίας: Καρδιολογικό Τμήμα Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Λεωφόρος Β. Σοφίας Αθήνα, Ελλάδα Η στενή συσχέτιση μεταξύ του Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ) και της Καρδιακής Ανεπάρκειας (ΚΑ) είναι γνωστή εδώ και πολλά χρόνια. Για πρώτη φορά το 1881 ο Leyden ισχυρίστηκε ότι η Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια είναι μια κοινή και άξια προσοχής επιπλοκή του ΣΔ. Το 1888 ο Mayer ανακοίνωσε ότι ο ΣΔ είναι μια μεταβολική πάθηση που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιαγγειακή νόσο. Ο όρος Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια (ΔΒΜΚ) εισάχθηκε το 1972 από τον Rubler βασιζόμενος σε νεκροτομικές μελέτες διαβητικών ασθενών με ΚΑ, στους οποίους η κατάχρηση αλκοόλ, η αρτηριακή υπέρταση, η στεφανιαία νόσος και άλλες δομικές καρδιοπάθειες αποκλείστηκαν ως πιθανές αιτίες. 1 Επιδημιολογία Ο ΣΔ έχει λάβει παγκοσμίως επιδημικές διαστάσεις. Ο επιπολασμός του το 1995 υπολογίζονταν στο 4% ενώ αναμένεται το 2025 να ανέλθει στο 5,4%, τιμή που αντιστοιχεί σε 300 εκατομμύρια ενήλικες ασθενείς ανα την υφήλιο. 2 Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στους ασθενείς με ΣΔ είτε λόγω συμπαραμαρτούντων νοσημάτων όπως η στεφανιαία νόσος και η αρτηριακή υπέρταση, 3 είτε λόγω της άμεσης βλαπτικής επίδρασης του ΣΔ στο μυοκάρδιο. Στους ασθενείς με ΣΔ ο επιπολασμός της ΔΒΜΚ είναι 12% και φτάνει το 22% σε άτομα άνω των 64 ετών. 4 Η στενή συσχέτιση μεταξύ ΣΔ και ΚΑ έχει φανεί σε πολλές μελέτες. Στην Framingham Heart Study φάνηκε ότι ο κίνδυνος εμφάνισης ΚΑ είναι 2,4 φορές μεγαλύτερος σε άντρες και 5 φορές μεγαλύτερος σε γυναίκες με ΣΔ απ ότι σε μη ΣΔ ασθενείς και παραμένει αυξημένος ακόμα και μετά την προσαρμογή για την ηλικία,την αρτηριακή πίεση, την παχυσαρκία,την δυσλιπιδαιμία ή την ύπαρξη Στεφανιαίας Νόσου (ΣΝ) ανάμεσα στις δύο ομάδες ασθενών. 5 Στην UKPDS καταγράφηκε αυξημένος επιπολασμός ΚΑ σε σακχαροδιαβητικούς ασθενείς, και μάλιστα σχετίζονταν άμεσα με τα επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c). Η επίπτωση της ΚΑ ήταν 2,3 περιπτώσεις ανά 1000 άτομα-έτος σε ασθενείς με HbA1c<6%, σε αντίθεση με τις 11,9 περιπτώσεις ανά άτομα-έτος σε ασθενείς με HbA1c>10%. Στούς αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη ΔΒΜΚ ανήκουν η αυξημένη HbA1c, 6 ο αυξημένος Δείκτης Μαζας Σώματος (ΔΜΣ), η προχωρημένη ηλικία, η χρήση ινσουλίνης, η πρωτεϊνουρία, η συνύπαρξη ΣΝ ή αγγειακής νόσου περιφερικών οργάνων στόχων όπως νεφροπάθειας και αμφηβληστροειδοπάθειας. 7,8 Στην μελέτη των Bertoni et al 9 βρέθηκε, μετά την προσαρμογή για την ηλικία, το φύλο και την αρτηριακή πίεση, ότι ο ΣΔ σχετίζεται σε στατιστικά σημαντικό βαθμό με την εμφάνιση μυοκαρδιοπάθειας (σχετικός κίνδυνος 1,58, 95% CI ). Επιπλέον στην Reykjavik Study οι Thrainsdottir et al 10 μελέτησαν τη συσχέτηση μεταξύ ΚΑ και προδιαβήτη. Τα odds ratio ήταν 2,8 (95% CI ) για την συσχέτιση ΚΑ και ΣΔ και 1,7 (95% CI ) για την συσχέτιση ΚΑ και προδιαβήτη. 398 // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ HJC

2 Παθοφυσιολογία Δύο είναι οι κύριες κατηγορίες Μυοκαρδιοπάθειας: 1) πρωτοπαθής μυοκαρδιοπάθεια, όπου η δυσλειτουργία της καρδιάς οφείλεται σε καρδιακή νόσο per se. και 2) δευτεροπαθής μυοκαρδιοπάθεια, όπου η καρδιακή δυσλειτουργία είναι αποτόκος συστηματικής νόσου. 11 Η μυοκαρδιοπάθεια οδηγεί σε καρδιακή ανεπάρκεια, η οποία μπορεί να είναι είτε Διαστολική ΚΑ με διατηρημένο το Κλάσμα Εξώθησης της Αριστερής Κοιλίας (ΚΕΑΚ) 12, είτε Συστολική ΚΑ με μειωμένο ΚΕΑΚ. Ο ΣΔ οδηγεί σε ΚΑ όχι μόνο ενισχύοντας την επίδραση των κλασσικών παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου (πχ επιταχύνει την εμφάνιση και την πρόοδο της ΣΝ μέσω της μακροαγγειοπάθειας), αλλά και προκαλόνταν απ ευθείας βλάβη στο μυοκάρδιο. Η παθοφυσιολογική αυτή κατάσταση, γνωστή ώς ΔΒΜΚ, θα μπορούσε να οριστεί ως η παρουσία μυοκαρδιακής βλάβης σε ασθενείς με ΣΔ, που χαρακτιρίζεται από διάταση και υπερτροφία της Αριστερής Κοιλίας (ΑΚ), με συνοδό διαστολική ή /και συστολική δυσλειτουργία, απουσία συνυπάρχουσας ισχαιμικής,υπερτασικής ή βαλβιδικής καρδιακής νόσου Η παρουσία μυοκαρδιακής ίνωσης και υπερτροφίας των μυοκαρδιακών κυττάρων είναι οι δημοφιλέστεροι μηχανισμοί, που εξηγούν τις αλλοιώσεις στην ΔΒΜΚ. Οι ανατομικές και φυσιοπαθολογικές αλλαγές του μυοκαρδίου στην ΔΒΜΚ είναι αποτέλεσμα, όπως έχει δειχθεί σε πολλές μελέτες, διαταραχών στην ενδοκυττάρια μετακίνηση του ασβεστίου, 15 δυσλειτουργίας των συσταλτών πρωτεινών 16 και αυξημένης εναπόθεσης κολλαγόνου. 17 Μυοκαρδιακή Ίνωση Η μυοκαρδιακή ίνωση είναι μια μείζονα συνέπεια του ΣΔ στην καρδιά, η οποία αρχικά περιγράφηκε απο τους Rubler et al και εν συνεχεία ποιστοποιήθηκε σε πολλές παθολογοανατομικές μελέτες τόσο σε ανθρώπους, όσο και πειραματόζωα Οι νεότερες υπερηχοκαρδιογραφικές τεχνικές μπορούν να χρισημοποιηθούν για τον προσδιορισμό του περιεχόμενου κολλαγόνου στο μυοκάρδιο καθως και την επίδρασή του στην καρδιακή λειτουργία. Ο οπισθοσκεδασμός είναι μια υπερηχοκαρδιογραφική τεχνική χαρακτηρισμού των ιστών που βασίζεται στην ανάκλαση των υπερήχων και βοηθά στον προσδιορισμό της ποσότητας του κολλαγόνου εντός του μυοκαρδίου. 18 Οι Di Bello et al. 19 ανέδειξαν αυξημένη ηχογένεια στο μυοκάρδιο 26 ινσουλινοεξαρτώμενων διαβητικών νορμοτασικών ασθενών, όπως αυτή εκτιμήθηκε με βάση τον οπισθοσκεδασμό, σε σχέση με 17 προσαρμοσμένους για ηλικία και φύλο μάρτυρες. Οι Fang et al. 20 επιβεβαίωσαν τα παραπάνω αποτελέσματα σε δική τους μελέτη. Ως δείκτες μυοκαρδιακής ίνωσης, 21 μπορούν να χρισημοποιηθούν βιοδείκτες της σύνθεσης κολλαγόνου (καρβοξυτελικό πεπτίδιο του προκολλαγόνου τύπου Ι (PICP), αμινοτελικό προπεπτίδιο του προκολλαγόνου τύπου Ι, καρβοξυτελικό προπεπτίδιο του προκολλαγόνου τύπου ΙΙΙ, αμινοτελικό προπεπτίδιο του προκολλαγόνου τύπου III), της αποδόμισης του κολλαγόνου (CITP), της ανανέωσης της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας (όπως οι MMPs), καθως και οι αναστολείς τους (TIMP: ιστικοί αναστολείς των MMPs). Διαβητικοί ασθενείς με διαστολική δυσλειτουργία εμφανίζουν αύξηση του MMP-9 και μείωση του TIMP-1/ MMP Τέλος έχει βρεθεί σε διαβητικούς ασθενείς ότι η βράχυνση του ενδοκαρδίου καθώς και του μεσαίου τμήματος του τοιχώματος της αριστερής κοιλίας σχετίζονται με τον βιοδείκτη συνθεσης κολλαγόνου PICP (r = και αντίστοιχα), ενώ η συστολική (s ) και πρώιμη διαστολική (e ) ταχύτητα του μιτροειδικού δακτυλίου σχετίζεται με την υπεροξειδάση της γλουταθειόνης ( και τα δύο r = 0.44). 23 Υπερτροφία των μυοκαρδιακών κυττάρων Ιστικές μελέτες μυοκαρδίου διαβητικών πειραματόζωων υπό ηλεκτρονικό μικροσκόπιο έχουν δείξει ποικίλες ανωμαλίες στην δομή των μυοκαρδιακών κυττάρων: (i). Απώλεια των μικροινιδίων (ii). Απώλεια της διακυτταρικής σύνδεσης στην περιοχή των ενδιάμεσων δίσκων (iii). Αυξημένη εναπόθεση λιπιδίων στο κυτταρόπλασμα και απώλεια των συστατικών του ενδοπλασματικού δυκτίου. 24 Επιπλέον έχει βρεθεί ότι η υπερτροφία της ΑΚ και η συγκεντρική αναδιαμόρφωση σχετίζονται με τον ΣΔ ανεξάρτητα απο άλλους συμπαραμαρτούντες παραγοντες κινδύνου όπως η ηλικία, η παχυσαρκία και η αρτηριακή υπέρταση Στη μελέτη NOMAS ο ΣΔ χαρακτηρίστηκε ως ανεξάρτητος καθοριστικός παράγοντας της μάζας της ΑΚ, επιπρόσθετα με την κοιλιακή παχυσαρκία, όπως αυτή καθορίζεται από την περίμετρο της μέσης. 25 Συγκρίνοντας διαβητικούς και μη ασθενείς οι Fischer et al, εργαζόμενοι σε δείγματα καρδιακού ιστού από ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης, έδειξαν ότι δέν υπάρχει διαφόρα ως προς την υπερτροφία και την ίνωση στις δύο αυτές ομάδες ασθενών. Εν τούτοις παρατήρησαν διαφορές σε ότι αφορά την παρουσία οιδήματος των ενδοθηλιακών κυττάρων και αύξησης του πάχους της βασικής μεμβράνης των τριχοειδών αγγείων. 26 HJC EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ // 399

3 Μηχανισμοί καρδιακής ανεπάρκειας στον ΣΔ Οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που οδηγούν τους ασθενείς με ΣΔ στην σταδιακή ανάπτυξη ΚΑ είναι: Η απευθείας μυοκαρδιακή βλάβη, η υπερφόρτηση όγκου, η υπερφόρτηση πίεσης. Ο ΣΔ όχι μόνο επιταχύνει την ανάπτυξη αθηρωματικής στεφανιαίας νόσου, αλλά προάγει και την εμφάνιση μικροαγγειοπάθειας. Επιπλέον η ΔΒΜΚ επιτείνοντας την εμφάνιση αρτηριακής υπέρτασης, οδηγεί στην αύξηση του μεταφόρτιου της ΑΚ, ενώ μέσω της προκαλούμενης απο τον ΣΔ νεφρικής βλάβης (διαβητική νεφροπάθεια), οδηγεί στην κατακράτηση υγρών και στην υπερφόρτηση όγκου Στον ΣΔ εξαιτίας της έλλειψης ινσουλίνης ή της αντίστασης σε αυτή, ο οργανισμός δεν χρησημοποιεί την γλυκόζη ως καύσιμο αλλά τα λιπαρά οξέα. Έχει παρατηρηθεί εντούτοις, ότι τα μυοκαρδιακά κύτταρα των νορμογλυκαιμικών ατόμων με ΚΑ ή έμφραγμα χρισημοποιούν σαν ενεργειακό υπόστρωμα την γλυκόζη αντί των λιπαρών οξέων και αυτό φαίνεται να έχει προστατευτικό ρόλο έναντι της ισχαιμίας. 27,28 Η σχεδόν αποκλειστική χρήση των λιπαρών οξέων από το μυοκάρδιο των διαβητικών ασθενών, οδηγεί στην συσσώρευσή τους και τελικά στην εμφάνιση λιποτοξικότητας. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται για το παλμιτικό οξύ, η συσσώρευση του οποίου επηρεάζει την συσπαστικότητα του μυοκαρδίου και ευνοεί την απόπτωση των μυοκαρδιακών κυττάρων. Πράγματι στο μυοκάρδιο ΣΔ πειραματόζωων επάγεται η έκφραση του ενζύμου μυική παλμυτόυλτρανφεράση Επιπλέον η υπεργλυκαιμία μπορεί να προκαλέσει απευθείας βλάβη στο μυοκάρδιο μεσω τροποοιημένων πρωτεινών (AGEs-advanced glycation end products) και ελεύθερων ριζών οξυγόνου (ROSreactive oxygen species). Τα AGEs για παράδειγμα, που παράγονται από την γλυκοζυλίωση του κολλαγόνου, συσσωρεύονται στην εξωκυττάρια θεμέλια ουσία και οδηγούν τελίκα σε ίνωση του μυοκαρδίου και ανάπτυξη διαστολικής δυσλειτουργίας. Επιπρόσθετα, τα κυκοφορούντα AGEs συνδέονται στους ανάλογους υποδοχείς (RAGEs), ενεργοποιούν την NADPH οξειδάση και οδηγούν στην παραγωγή υπεροξειδίου και εν τέλη ελεύθερων ριζών οξυγόνου, οι οποίες προκαλούν βλάβη στο DNA των μυοκαρδιακών κυττάρων. 30 Η Συστολική Δυσλειτουργία της ΑΚ στην ΔΒΜΚ Η πρώιμη υποκλινική συστολική δυσλειτουργία της Αριστερής ή της Δεξιάς Κοιλίας σε ασυμπτωματικούς διαβητικούς ασθενής χωρίς προφανή καρδιακή νόσο, μπορεί να ανιχνευθεί με τις νεότερες υπερηχοκαρδιογραφικές τεχνικές όπως το ιστικό Doppler (Tissue Doppler Imaging (TDI)) και η τεχνική της μυοκαρδιακής παραμόρφωσης (Speckle Tracking Imaging (STI)). Η συστολική δυσλειτουργία κατά την επιμήκη μυοκαρδιακή παραμόρφωση έχει αναδειχθεί σε πολλές μελέτες με τη χρήση τόσο του TDI, όσο και του STI Πολλοί συγγραφείς ανέδειξαν ότι η μείωση της επιμήκους ιστικής παραμόρφωσης (longitudinal strain), σχετίζεται με την ανεπαρκή ρύθμιση του σακχάρου (αυξημένα επίπεδα HbA1c) ή την παρουσία μικροαγγειακών επιπλοκών (μικροαλβουμινουρία). 31 Οι μεταβολές αυτές στην επιμήκη ιστική παραμόρφωση σχετίζονται με τον ΣΔ, ανεξαρτήτως της ύπαρξης υπερτροφίας της ΑΚ ή άλλων κλασσικών παραγόντων κινδύνου. Η αξονική (radial) ιστική παραμόρφωση έχει διερευνηθεί λιγότερο και με αντικρουόμενα αποτελέσματα Οι αρχικές μελέτες υποστήριξαν ότι η αξονική λειτουργικότητα της ΑΚ διατηρούνταν ως αντιρρόπιση στην επιμήκη δυσλειτουργια. Όμως οι μελέτες αυτές βασίζονταν στο TDI και στις μετρούμενες με αυτό ιστικές ταχύτητες, που ως γνωστό εξαρτώνται απ την γωνία μεταξύ της κίνησης του μυοκαρδίου και της προσπίπτουσας υπερηχητικής δέσμης. Το STI, ως μέθοδος ανεξάρτητης της γωνίας των υπερήχων, επιτρέπει μια πιό εκτεταμένη εκτίμηση της αξονικής κίνησης του μυοκαρδίου, τόσο σε διαβητικούς, όσο και μη διαβητικούς ασθενείς. 32 Η Διαστολική Δυσλειτουργία της ΑΚ στην ΔΒΜΚ Η διαστολική δυσλειτουργία της ΑΚ, όπως εκτιμάται από την αξιολόγηση της διαμιτροειδικής ροής (π.χ διαταραχή χάλασης ή /και ψευδοφυσιολογικοποίηση), παρατηρήθηκε στο 47 75% των ασυμπτωματικών νορμοτασικών ασθενών με καλά ρυθμιζμένο ΣΔ Το TDI, ως πιο ευαίσθητη μέθοδος, επιτρέπει την μέτρηση ιστικών ταχυτήτων κατα τον επιμήκη άξονα και το πρώιμο διαστολικό κύμα (e ) αντανακλά την συνολική διαστολική λειτουργία της ΑΚ. Μελέτες των Kosmala and Di Bonito αναφέρουν ότι το e ήταν σημαντικά χαμηλότερο σε διαβητικούς νορμοτασικούς ασθενείς απ ότι σε μη διαβητικά άτομα. Επιπλέον οι Boyer et al. 53 έδειξαν ότι η εκτίμηση της διαστολικής δυσλειτουργίας της ΑΚ με TDI είναι πιο αξιόπιστη απο της κλασσικές Doppler μετρήσεις. Η διαστολική λειτουργία έχει προγνωστική αξία σε ΣΔ ασθενείς χωρίς εμφανή καρδιακή νόσο Στην μελέτη των From et al. 57 φάνηκε ότι ο λόγος E/e σχετίζεται με αύξηση της συνολικής θνητότητας μετά την προσαρμογή για την ηλικία, το φύλο, την ύπαρξη αρτηριακής υπέρτασης ή στεφανιαίας νόσου, το κλάσμα εξώθησης της ΑΚ και τον όγκο του αριστερού κόλπου. 400 // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ HJC

4 ΑΡΘΡΟ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗΣ // Σκεύος Σιδερής Η Δεξιά Κοιλία Είναι γνώστο ότι η δυσλειτουργία της δεξιάς κοιλίας (ΔΚ) επιδεινώνει τη συνολική πρόγνωση σε μια πληθώρα καρδιαγγειακών νοσημάτων, συμπεριλαμβανομένου του οξέος εμφράγματος (ΟΕΜ) και της ΚΑ. Αν και οι περισσότερες έρευνες επικεντρώθηκαν στις διαταραχές που προκαλεί ο ΣΔ στην γεωμετρία και τη λειτουργία της ΑΚ, περιορισμένα δεδομένα υποστιρίζουν την εξίσου βλαπτική του επίδραση στην ΔΚ. Υποτίθεται ότι ο ΣΔ επηρεάζει την ΔΚ τόσο απευθείας, όσο και μέσω της αμφικοιλιακής αλληλεπίδρασης. Έχει δειχθεί ότι επηρεάζεται τόσο η συστολική, όσο και η διαστολική λειτουργία της ΔΚ. 35 Οι Van den Brom et al. έδειξαν σε διαβητικούς επίμυες ότι οι διαταραχή στην λειτουργικότητα της ΔΚ συμβαδίζει με αυτη της ΑΚ, αλλά οι διαταραχες στην γεωμετρία και την αναδιαμόρφωση δεν είναι ίδιες. Ποιό συγκεκριμένα η ΑΚ των διαβητικών επίμυων χαρακτιρίζεται από υπερτροφία των μυοκαρδιακών κυττάρων, αλλά όχι διάταση, ενώ οι αντίθετες αλλαγές παρατηρούνται στην ΔΚ. 36 Παρόμοια αποτελέσματα ανακοινώθηκαν και από άλλους ερευνητές. 37 Κλινικές Εκδηλώσεις και Διαγνωστική προσέγγιση Ο ΣΔ οδηγεί σε ΚΑ όχι μόνο ενισχύοντας την επίδραση των κλασσικών παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, αλλά και προκαλόνταν απευθείας βλάβη στο μυοκάρδιο. Η ΔΒΜΚ, θα μπορούσε να οριστεί ως η παρουσία μυοκαρδιακής βλάβης σε ασθενείς με ΣΔ, απουσία συνυπάρχουσας ισχαιμικής, υπερτασικής ή βαλβιδικής καρδιακής νόσου. Η παρουσία μυοκαρδιακής ίνωσης και υπερτροφίας των μυοκαρδιακών κυττάρων είναι οι δημοφιλέστεροι μηχανισμοί, που εξηγούν τις αλλοιώσεις στην ΔΒΜΚ. Στα πρώτα στάδια της ΔΒΜΚ οι ασθενείς είναι συνήθως ασυμπτωματικοί. Σε προχωρημένο στάδιο της νόσου παρατηρείται έκδηλη ΚΑ. Οι ασθενείς αναπτύσουν συμπτώματα συμβατά με προς τα πρόσω (αδυναμία, καταβολή, στηθάγχη, συγκοπή) και προς τα πίσω (δύσπνοια, αυξημένη κεντρική φλεβική πίεση, ηπατομεγαλία, οίδημα κατω άκρων) ΚΑ. 38 Η διάμεση και περιαγγειακή ίνωση είναι το παθολοανατομικό ορόσημο της ΔΒΜΚ και ο βαθμός της ίνωσης σχετίζεται με το βάρος της καρδιάς. Επιπρόσθετα με την αυξημένη εναπόθεση κολλαγόνου, αυξάνεται και η αλληλοσύνδεση μεταξύ των ινών κολλαγονου, συμβάλλοντας έτι περαιτέρω στην μείωση της ενδοτηκότητας των κοιλιών Ο βαθμός της μυοκαρδιακής ίνωσης στο μυοκάρδιο των ΣΔ ασθενών μπορεί να προσδιοριστεί με την βοήθεια των ηπερήχων (αυξημένος οπισθοσκεδασμός στο 2-D υπερηχοκαρδιογράφημα) και του καρδιακού μαγνητικού συντονισμού (CMR) ( αύξηση της όψιμης ενίσχυσης του γαδολινίου) Οι αλλαγές που προκαλεί ο ΣΔ2 στην γεωμετρία της ΑΚ (συγκεντρική υπερτροφία) είναι, όπως αποδείχθηκε με τη βοήθεια του καρδιακού μαγνητικού συντονισμού, ανεξάρτητες φύλου και ηλικίας. 41 Το πιο συχνό ηχοκαρδιογραφικό εύρυμα σε ασυμπτωματικούς ΣΔ ασθενεις είναι η διαστολική δυσλειτουργία της ΑΚ (μέ ή χωρίς υπερτροφία) και το διατηρημένο ΚΕΑΚ. 42 Υπάρχουν επίσης στοιχεία που υποστηρίζουν ότι οι ΣΔ ασθενείς έχουν αυξημένο κίνδυνο αρρυθμιών, συμπεριλαμβανομένου του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου. Οι υποκείμενοι μηχανισμοί αρρυθμιογέννεσης περιλαμβάνουν τη διαταραχή του τόνου του αυτόνομου νευρικού συστήματος, τη σιωπηρή ισχαιμία, την επιβραδυνόμενη αγωγή, τις ανομοιογένειες στην κολπική και κοιλιακή επαναπόλωση,καθως και το μέγεθος της μυοκαρδιακής βλάβης. 43 Προς το παρόν η καλύτερη διαγνωστική προσέγγιση της ΔΒΜΚ περιλαμβάνει την ανίχνευση δομικών, λειτουργικών και μεταβολικων διαταραχών της ΑΚ και τον αποκλεισμό άλλων καρδιακών νοσημάτων που θα μπορουσαν να ευθύνονται για τις διαταραχές αυτές. Οι δομικές διαταραχές περιλαμβάνουν: (i) Την υπερτροφία της ΑΚ,όπως αυτή ορίζεται βάση υπερηχογραφικών και CMR κριτηρίων, (ii) Τον αυξημένο οπισθοσκεδασμό του διαφραγματικού και του οπισθίου τοιχώματος της ΑΚ, (iii) Την όψιμη ενίσχυση του γαδολινίου στην CMR. 44 Οι λειτουργικές διαταραχές είναι αποτέλεσμα: (i) Διαστολικής δυσλειτουργίας της ΑΚ, όπως αυτή διαγιγνώσκεται από το παλμικό και το ιστικό Doppler, (ii) Συστολικής δυσλειτουργίας της ΑΚ,όπως αυτή φαίνεται στη μελέτη ιστικών HJC EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ // 401

5 ταχυτήτων-ιστικής παραμόρφωσης, (iii) Μειωμένης συστολικής ή/και διαστολικής λειτουργικής εφεδρίας, όπως αυτή αξιολογέιται στην μελέτη ιστικών ταχυτήτων κατά την κόπωση Τέλος οι μεταβολικές διαταραχές αφορουν κυρίως σε (i) Μειωμένο λόγο καρδιακής φοσφωκρεατινίνης/ατρ (PCr/ATP) και (ii) Αυξημένη περιεκτικότητα του μυοκαρδίου σε τριγλυκεριδια. 46,47 Ο καρδιακός καθετηριασμός σπάνια χρισημοποιείται στις μέρες μας για την διάγνωση της ΔΒΜΚ, λόγω της ύπαρξης μη επεμβατικών μεθόδων με καλλύτερη ευαισθησία και ειδικότητα. Η στεφανιογραφία παρόλ αυτά είναι χρίσημη για την διάγνωση της στεφανιαίας νόσου, που μπορεί να συνυπάρχει με την ΔΒΜΚ. Θεραπεία Οι βασικοί πυλώνες για την θεραπεία της ΔΒΜΚ είναι η υιοθέτηση ενός υγειινού του τρόπου ζωής, η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου πλάσματος, η συνολική τροποποίηση των παραγόντων καρδιαγγειακής νοσηρότητας και η θεραπεία αυτής καθαυτής της ΚΑ. Τρόπος ζωής Η διακοπή του καπνίσματος, η υγειινή διατροφή, η μείωση του σωματικού βάρους και η αερόβια άσκηση απότελουν τους ακρογωνιαίους λίθους ενός υγειινότερου τρόπου διαβίωσης. Έχει δεχθεί ότι σε ΣΔ ασθενείς η μείωση του ΣΒ και η αύξηση της αερόβιας δραστηριότητας οδήγησαν σε δραστική μείωση της επίπτωσης της ΔΒΜΚ Υπεργλυκαιμία και λοιποί παράγοντες κινδύνου Η ρύθμιση του σακχάρου αποτελεί έναν απο τους βασικότερους στόχους στη θεραπεία της ΔΒΜΚ. Η επίτευξη ευγλυκαιμίας συμβάλει στο να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης μείζονων καρδιαγγειακών συμβαμάτων όπως ΟΕΜ ή ΑΕΕ, καθώς και η πιθανότητα ανάπτυξης ΔΒΜΚ. 49 Η σύγχονη θεραπευτική φαρέτρα έχει πολλά αποτελεσματικά φάρμακα, για την θεραπεία του ΣΔ όπως η μετφορμίνη, οι σολφουνυλουρίες, οι γλυταζόνες, η ινσουλίνη, αλλά και νεότερους παράγοντες όπως οι αγωνιστές του GLP1 και οι ανταγωνιστες του DPP4. Αν και τα παραπάνω φάρμακα είναι αποτελεσματικά στην θεραπεία του ΣΔ σε ασθενείς χωρίς συμπαραμαρτούσα ΚΑ, σε ότι αφορά τους διαβητικούς ασθενείς με ΚΑ φαίνεται να υπάρχουν περιορισμοί. Το κλασσικό παράδειγμα είναι η μετφορμίνη, η οποία μέχρι πρότεινως αντενδείκνυτω στην θεραπεία του ΣΔ σε άτομα με ΚΑ, λόγω του κινδύνου εμφάνισης γαλακτικής οξείδωσης. Παρόλ αυτά αποδείχθηκε ότι στην κλινική πράξη ο ανωτέρω κίνδυνος δέν είναι τόσο μεγάλος. 50 Επιπλέον δείχθηκε σε πειραματόζωα ότι η μετφορμίνη μπορεί να προστατέψει από την ΔΒΜΚ ενισχύοντας την αυτοφαγία των μυοκαρδιακών κυττάρων, 51 ενώ σε μελέτες αναφέρθηκε ότι μειώνει την θνητότητα και τις εισαγωγές στο νοσοκομείο. 52,53 Η χρήση της ινσουλίνης θεωρήθηκε σε διάφορες μελέτες παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση ΚΑ. 54,55 Παρόλ αυτά οι μελέτες ήταν αναδρομικές και μη τυχαιοποιημένες και έτσι δεν ήταν δυνατόν να διακριθεί αν όντως η θεραπεία με ινσουλίνη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης ΚΑ ή αν οι ινσουλινοθεραπευόμενοι ασθενείς έχου a priori αυξημένο κίνδυνο. Η πιογλυταζόνη προκαλεί κατακράτηση υγρών σ ένα ποσοστό 5-10%. Ως εκτούτου μπορεί να προκαλέσει επιδείνωση της ΚΑ και αύξηση των εισαγωγών στο νοσοκομείο. 56 Υπάρχουν πολλά δεδομένα που υποστηρίζουν την βασιζόμενη στις ινκρετίνες θεραπεία του ΣΔ (αγωνιστές του GLP1 και ανταγωνιστες του DPP4), με στόχο την μείωση των καρδιαγγειακών επιπλοκών. Σ ένα πειραματικό μοντέλο αθηροσκλήρυνσης βρέθηκε ότι οι αγωνιστες του GLP-1 μειώνουν σημαντικά το μέγεθος της αθηρωματικής πλάκας. 57 Εκτός από τις αντιαθηρωματικές του ιδιότητες, η ενεργοποίηση του GLP-1 μπορεί να έχει επίσης καρδιοπροστατευτικό ρόλο. 58,59 Η χρήση ενός GLP-1 αγωνιστή επιταχύνει την απώλεια σωματικού βάρους, βελτιώνει το μεταβολικό προφίλ, μειώνει την αρτηριακή πίεση και επιπλέον, όπως φάνηκε σε μικρές, μη τυχαιοποιημένες μελέτες, μπορεί να συμβάλει στην βελτίωση του ΚΕΑΚ μετεμφραγματικών ασθενών. 60 Χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για να αποδειχθεί ο καρδιοπροστατευτικός ρόλος αυτών των παραγόντων. Ένα απο τα πλέον πολυσυζητημένα και αμφιλεγόμενα θέματα είναι το άν ο αυστηρός γλυκαιμικός έλεγχος αποφέρει καλλύτερα καρδιαγγειακά αποτελέσματα και το ποιοί θα πρέπει να είναι οι βέλτιστοι γλυκαιμικοί στόχοι. Οι μελέτες Diabetes Control and Complication Trial (DCCT) και United Kingdom Prospective Diabetes Study (UKPDS) δείχνουν ότι ο αυστηρός γλυκαιμικός έλεγχος προστατεύει από την ανάπτυξη και εξέλλειξη των μικροαγγειακών επιπλοκών του ΣΔ1 και ΣΔ2. 61 Από την άλλη πλευρά η Action to Control Cardiovascular Risk in Diabetes (ACCORD), η Action in Diabetes and Vascular Disease (ADVANCE) και η Veterans Administration Diabetes (VADT), δεν ανέδειξαν σημαντικό όφελος του αυστηρού γλυκαιμικού ελέγχου, σε ότι αφορα την θνητότητα και την μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων. 62 Οι κατευθυντήριες οδηγίες του 2013 της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας για τον διαβήτη, τον πρόδιαβητη και τις καρδιαγγειακές νόσους θεωρουν τον αυστηρό γλυκαιμικό έλεγχο 402 // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ HJC

6 ΑΡΘΡΟ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗΣ // Σκεύος Σιδερής (HbA1c<7%) ως ένδειξη κλάσης I για τη μείωση των μικροαγγειακών επιπλοκών και ένδειξη κλάσης IIa για την πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου. 63,64 Θεραπεία της Καρδιακής Ανεπάρκειας Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του 2013 της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας για τον διαβήτη, τον πρόδιαβητη και τις καρδιαγγειακές νόσους, τρείς νευροορμονικοί ανταγωνιστές - οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειτασίνης ή οι αναστολείς των υποδοχέων αγγειτασίνης, οι βήτα αποκλειστές και οι ανταγωνιστες των υποδοχέων των αλατοκορτικοειδών - αποτελούν την βασική θεραπεία για τους ασθενείς με ΚΑ και μειωμένο ΚΕΑΚ (συστολική ΚΑ), συμπεριλαμβανομένων και των ασθενών με ΣΔ. Οι τρείς αυτοί ανταγωνιστές μπορουν να συνδιαστούν μ ένα διουρητικό για την ανακούφιση από την συμφόρηση και να συμπληρωθούν με ιβαμπραδίνη. Αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειτασίνης και αναστολείς των υποδοχέων αγγειτασίνης Οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης (ΑΜΕΑ) ενδείκνυνται σε ασθενείς μέ ΣΔ2 και ΚΑ, δεδομένου ότι βελτιώνουν την κλινική εικόνα και μειώνουν τη θνητότητα Τα ευεργετικά αποτελέσματα των αναστολέων των υποδοχέων της αγγειοτασίνης είναι εφάμιλα με αυτά των ΑΜΕΑ (όπως προκύπτει από ανάλυση υποομάδων των κλινικών μελετών) και έτσι μπορουν να χρησημοποιηθούν ως ενελλακτική θεραπεία στους ασθενείς με δυσανεξία στους ΑΜΕΑ. 65 Η χρήση των φαρμάκων αυτών σε ΣΔ ασθενείς, κάνει επιτακτική την ανάγκη τακτικής παρακολούθησης της νεφρικής λειτουργίας και του καλίου του αίματος, μιας και η νεφροπάθεια είναι συχνή παρενέργεια. Βήτα-αποκλειστές Οι βήτα-αποκλειστές έχουν εδραιωθεί στη θεραπεία της συστολικής ΚΑ. 66,67 Η ανάλυση μιας υποομάδας της μελέτης MERIT-HF έδειξε ότι οι βήτα-αποκλειστές μειώνουν τη θνητότητα και τις εισαγωγές στο νοσοκομείο και βελτιώνουν την κλινική εικόνα, τόσο σε διαβητικούς,όσο και μη διαβητικούς ασθενείς. 68 Οι βήτα-αποκλείστες που έχουν ένδειξη στη θεραπεία των ΣΔ2 ασθενών με ΚΑ ειναι: Η σουκινική μετοπρολόλη στην μορφή βραδείας αποδέσμευσης, (MERIT-HF), η βισοπρολόλη [Cardiac Insufficiency Bisoprolol Study (CIBIS II)] και η καρβεδιλόλη [Carvedilol Prospective Randomized Cumulative Survival (COPERNICUS) και Carvedilol Or Metoprolol European Trial (COMET) Στις ανεπιθύμητες ενέργειες της χρήσης των βήτα-αποκλειστών σε ΣΔ2 ασθενείς με ΚΑ περιλαμβάνονται: α) υπογλυκαιμία ιδίως με τους μή καρδιοεκλεκτικούς παράγοντες και β) αρνητική επίδραση στον μεταβολισμό ( δυσλιπιδαιμία και μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη). 69,70 Στα πρώτα στάδια της ΔΒΜΚ οι ασθενείς είναι συνήθως ασυμπτωματικοί. Σε προχωρημένο στάδιο της νόσου παρατηρείται έκδηλη ΚΑ. Προς το παρών η καλλύτερη διαγνωστική προσέγγιση της ΔΒΜΚ περιλαμβάνει την ανίχνευση δομικών, λειτουργικών και μεταβολικών διαταραχών της ΑΚ και τον αποκλεισμό άλλων καρδιακών νοσημάτων που θα μπορούσαν να ευθύνονται για τις διαταραχές αυτές. Ανταγωνιστές των υποδοχέων των αλατοκορτικοειδών Οι ανταγωνιστές των υποδοχέων των αλατοκορτικοειδών (MRA), ενδείκνυνται σε όλους τους ασθενείς με λειτουργικό στάδιο (NYHA Class) II-IV και ΚΕΑΚ 35%, παρά την αγωγή με ΑΜΕΑ (ή ανταγωνιστές υποδοχέων της αγγειοτασίνης σε περίπτωση δυσανεξίας στους ΑΜΕΑ) και βήτα-αποκλειστές, με στόχο την ελλάτωση των εισαγωγών στο νοσοκομείο και την θνητότητα (Κλάση IA). 98 Τα ευεργετικά αποτελέσματα της σπιρονολακτονης 71 και της ελπερενόνης 72 σε ότι αφορά την μείωση της θνητότητας δέν διαφέρουν ανάμεσα σε διαβητικούς και μή διαβητικούς ασθενεις με καρδιακή ανεπάρκεια. Όπως και με τους ΑΜΕΑ έτσι κι εδώ ο κινδυνος νεφροπάθειας στους ΣΔ ασθενείς είναι αυξημένος. Ως εκ τούτου πρέπει να παρακολουθούνται τα επίπεδα καλίου και η νεφρική λειτουργία. Διουρητικά Τα διουρητικά ανακουφίζουν τους ασθενείς με ΚΑ και κατακράτηση υγρών, ανεξαρτήτως ΚΕΑΚ, από τη δύσπνοια και τα οιδήματα. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η χρήση διουρητικών μειώνει τη θνητότητα. Σε ΣΔ ασθενείς προτειμόνται τα διουρητικά της αγκύλης σε σχέση με τα θειαζιδικά, λόγω του καλύτερου γλυκαιμικού προφίλ. HJC EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ // 403

7 Ιβαμπραδίνη Η μελέτη SHIFT, η οποία περιελάμβανε 6558 ασθενείς με ΚΑ και φλεβοκομβικό ρυθμο με καρδιακή συχνότητα 70 σφύξεις/λεπτό (3241 σε αγωγή με ιβαμπραδίνη, 30% με ΣΔ2), έδειξε ότι η ιβαμπραδίνη ελλατώνει σημαντικά τους καρδιαγγειακούς θανάτους και την εισαγωγή στο νοσοκομείο για επιδείνωση της ΚΑ. Το ευεργετικό της αποτέλεσμα παρατηρήθηκε τόσο σε ΣΔ, όσο και μή ΣΔ ασθενείς. 73 Η παρουσία ΣΔ δέν αποτελεί αντένδειξη για τη θεραπεία επανασυγχρονισμού ή/και την μεταμόσχευση καρδιάς σε ασθενείς με προχωρημένη συστολική καρδιακή ανεπάρκεια. Η ΚΑ με διατηρημένο το ΚΕΑΚ (Διαστολική ΚΑ), αποτελεί την συνηθέστερη μορφη ΚΑ που συναντούμε σε ΣΔ ασθενείς και η ειδική θεραπεία της αποτελεί αντικείμενο εντατικής έρευνας. 74 Συμπέρασμα Ο Σακχαρώδης Διαβήτης οδηγεί σε Καρδιακή Ανεπάρκεία, τόσο μέσω της ενίσχυσης των κλασσικών παραγόντων κινδύνου, όσο και μέσω της απευθείας βλάβης που προκαλεί στο μυοκάρδιο. Η οντότητα αυτή καλείται Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια και η διάγνωσή της βασίζεται στην κλινική εικόνα,αλλά και στις νεότερες απεικονιστικές μεθόδους. Ανάμεσα σε αυτές η υπερηχοκαρδιογραφία κατέχει εξέχοντα ρόλο. Η θεραπεία της διαβητικής μυοκαρδιοπάθειας βασίζεται στους γενικούς κανόνες αντιμετώπισης της καρδιακής ανεπάρκειας, μιας και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ειδική αγωγή. Έτσι απαιτήται περαιτέρω έρευνα, ώστε να βελτιωθεί η γνώση μας σε ότι αφορα αυτό το πολύπλοκο σύνδρομο. Βιβλιογραφία 1. Rubler S, Dlugash J, Yuceoglu YZ, Kumral T, Branwood AW, Grishman A. New type of cardiomyopathy associated with diabetic glomerulosclerosis. Am J Cardiol. 1972; 30: King H, Aubert RE, Herman WH. Global burden of diabetes, : prevalence, numerical estimates, and projections. Diabetes Care. 1998; 21: Loffroy R, Bernard S, Sérusclat A, et al. Noninvasive assessment of the prevalence and characteristics of coronary atherosclerotic plaques by multidetector computed tomography in asymptomatic type 2 diabetic patients at high risk of significant coronary artery disease: a preliminary study. Arch Cardiovasc Dis. 2009; 102: Bertoni AG, Hundley WG, Massing MW, Bonds DE, Burke GL, Goff DC Jr. Heart failure prevalence, incidence, and mortality in the elderly with diabetes. Diabetes Care. 2004; 27: Kannel WB, Hjortland M, Castelli WP. Role of diabetes in congestive heart failure: the Framingham study. Am J Cardiol. 1974; 34: Stratton IM, Adler AI, Neil HA, et al. Association of glycaemia with macrovascular and microvascular complications of type 2 Diabetes (UKPDS 35): prospective observational study. Brit Med J. 2000; 321: Vaur L, Gueret P, Lievre M, Chabaud S, Passa P. Development of congestive heart failure in type 2 diabetic patients with microalbuminuria or proteinuria: observations from the DIABHYCAR (type 2 DIABetes, Hypertension, CArdiovascular Events and Ramipril) study. Diabetes Care. 2003; 26: Nichols GA, Gullion CM, Koro CE, Ephross SA, Brown JB. The incidence of congestive heart failure in type 2 diabetes: an update. Diabetes Care. 2004; 27: Bertoni AG, Tsai A, Kasper EK, Brancati FL. Diabetes and idiopathic cardiomyopathy: a nationwide casecontrol study. Diabetes Care. 2003; 26: Thrainsdottir IS, Aspelund T, Thorgeirsson G, et al. The association between glucose abnormalities and heart failure in the population-based Reykjavik study. Diabetes Care. 2005; 28: Elliott P, Andersson B, Arbustini E, et al. Classification of the cardiomyopathies: a position statement from the European Society Of Cardiology Working Group on Myocardial and Pericardial Diseases. Eur Heart J. 2008; 29: Paulus WJ, Tschöpe C, Sanderson JE, et al. How to diagnose diastolic heart failure: a consensus statement on the diagnosis of heart failure with normal left ventricular ejection fraction by the Heart Failure and Echocardiography Associations of the European Society of Cardiology. Eur Heart J. 2007; 28: Aneja A, Tang WH, Bansilal S, Garcia MJ, Farkouh ME. Diabetic cardiomyopathy: insights into pathogenesis, diagnostic challenges, and therapeutic options. Am J Med. 2008; 121: Fang ZY, Prins JB, Marwick TH. Diabetic cardiomyopathy: evidence, mechanisms, and therapeutic implications. Endocr Rev. 2004; 25: Ganguly PK, Pierce GN, Dhalla KS, Dhalla NS. Defective sarcoplasmic reticular calcium transport in diabetic cardiomyopathy. Am J Physiol. 1983; 244: E Giacomelli F, Wiener J. Primary myocardial disease in the diabetic mouse. An ultrastructural study. Lab Invest. 1979; 40: Regan TJ, Wu CF, Yeh CK, Oldewurtel HA, Haider B. Myocardial composition and function in diabetes. The effects of chronic insulin use. Circ Res. 1981; 49: Hoyt RH, Collins SM, Skorton DJ, Ericksen EE, Conyers D. Assessment of fibrosis in infarcted human hearts by analysis of ultrasonic backscatter. Circulation. 1985; 71: Di Bello V, Talarico L, Picano E, et al. Increased 404 // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ HJC

8 ΑΡΘΡΟ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗΣ // Σκεύος Σιδερής echodensity of myocardial wall in the diabetic heart: an ultrasound tissue characterization study. J Am Coll Cardiol. 1995; 25: Fang ZY, Yuda S, Anderson V, Short L, Case C, Marwick TH. Echocardiographic detection of early diabetic myocardial disease. J Am Coll Cardiol. 2003; 41: López B, González A, Díez J. Circulating biomarkers of collagen metabolism in cardiac diseases. Circulation. 2010; 121: Ban CR, Twigg SM, Franjic B, et al. Serum MMP-7 is increased in diabetic renal disease and diabetic diastolic dysfunction. Diabetes Res Clin Pract. 2010; 87: González-Vílchez F, Ayuela J, Ares M, Pi J, Castillo L, Martín-Durán R. Oxidative stress and fibrosis in incipient myocardial dysfunction in type 2 diabetic patients. Int J Cardiol. 2005; 101: Cai L, Li W, Wang G, Guo L, Jiang Y, Kang YJ. Hyperglycemia-induced apoptosis in mouse myocardium: mitochondrial cytochrome C-mediated caspase-3 activation pathway. Diabetes. 2002; 51: Palmieri V, Bella JN, Arnett DK, et al. Effect of type 2 diabetes mellitus on left ventricular geometry and systolic function in hypertensive subjects: Hypertension Genetic Epidemiology Network (HyperGEN) study. Circulation. 2001; 103: Fisher M, McMurray JJ. Diabetic Cardiology. John Wiley and Sons Ltd. 27. Goyal BR, Mehta AA. Diabetic cardiomyopathy: pathophysiological mechanisms and cardiac dysfuntion. Hum Exp Toxicol. 2013; 32: Voulgari C, Papadogiannis D, Tentolouris N. Diabetic cardiomyopathy: from the pathophysiology of the cardiac myocytes to current diagnosis and management strategies. Vasc Health Risk Manag. 2010; 6: Zhang F, Li G, Ding W, et al. [Screening and analysis of early cardiopathology-related gene in type 2 diabetes mellitus.] Zhonghua Nei Ke Za Zhi. 2002; 41: Bodiga VL, Eda SR, Bodiga S. Advanced glycation end products: role in pathology of diabetic cardiomyopathy. Heart Fail Rev. 2014; 19: Vinereanu D, Nicolaides E, Tweddel AC, et al. Subclinical left ventricular dysfunction in asymptomatic patients with Type II diabetes mellitus, related to serum lipids and glycated haemoglobin. Clin Sci (Lond). 2003; 105: Leitman M, Lysyansky P, Sidenko S, et al. Twodimensional strain-a novel software for real-time quantitative echocardiographic assessment of myocardial function. J Am Soc Echocardiogr. 2004; 17: Kosmala W, Kucharski W, Przewlocka-Kosmala M, Mazurek W. Comparison of left ventricular function by tissue Doppler imaging in patients with diabetes mellitus without systemic hypertension versus diabetes mellitus with systemic hypertension. Am J Cardiol. 2004; 94: Di Bonito P, Moio N, Cavuto L, et al. Early detection of diabetic cardiomyopathy: usefulness of tissue Doppler imaging. Diabet Med. 2005; 22: Wang J, Song Y, Wang Q, Kralik PM, Epstein PN. Causes and characteristics of diabetic cardiomyopathy. Rev Diabet Stud. 2006; 3: van den Brom CE, Bosmans JW, Vlasblom R, et al. Diabetic cardiomyopathy in Zucker diabetic fatty rats: the forgotten right ventricle. Cardiovasc Diabetol. 2010; 9: Kosmala W, Przewlocka-Kosmala M, Mazurek W. Subclinical right ventricular dysfunction in diabetes mellitus an ultrasonic strain/strain rate study. Diabet Med. 2007; 24: Fang ZY, Prins JB, Marwick TH. Diabetic cardiomyopathy: evidence, mechanisms, and therapeutic implications. Endocr Rev. 2004; 25: Factor SM, Minase T, Sonnenblick EH. Clinical and morphological features of human hypertensivediabetic cardiomyopathy. Am Heart J. 1980; 99: Picano E, Pelosi G, Marzilli M, et al. In vivo quantitative ultrasonic evaluation of myocardial fibrosis in humans. Circulation. 1990; 81: Velagaleti RS, Gona P, Chuang ML, et al. Relations of insulin resistance and glycemic abnormalities to cardiovascular magnetic resonance measures of cardiac structure and function: the Framingham Heart Study. Circ Cardiovasc Imaging. 2010; 3: Ha JW, Lee HC, Kang ES, et al. Abnormal left ventricular longitudinal functional reserve in patients with diabetes mellitus: implication for detecting subclinical myocardial dysfunction using exercise tissue Doppler echocardiography. Heart. 2007; 93: Nakou ES, Mavrakis H, Vardas PE. Are diabetic patients at increased risk of arrhythmias? Hellenic J Cardiol. 2012; 53: Ernande L, Bergerot C, Rietzschel ER, et al. Diastolic dysfunction in patients with type 2 diabetes mellitus: is it really the first marker of diabetic cardiomyopathy? J Am Soc Echocardiogr. 2011; 24: e Ng AC, Delgado V, Bertini M, et al. Findings from left ventricular strain and strain rate imaging in asymptomatic patients with type 2 diabetes mellitus. Am J Cardiol. 2009; 104: Scheuermann-Freestone M, Madsen PL, Manners D, et al. Abnormal cardiac and skeletal muscle energy metabolism in patients with type 2 diabetes. Circulation. 2003; 107: Rijzewijk LJ, Jonker JT, van der Meer RW, et al. Effects of hepatic triglyceride content on myocardial metabolism in type 2 diabetes. J Am Coll Cardiol. 2010; 56: Kodama S, Tanaka S, Heianza Y, et al. Association between physical activity and risk of all-cause mortality and cardiovascular disease in patients with diabetes: a meta-analysis. Diabetes Care. 2013; 36: Sharma AK, Srinivasan BP. Triple verses glimepiride plus metformin therapy on cardiovascular risk biomarkers and diabetic cardiomyopathy in insulin HJC EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ // 405

9 resistance type 2 diabetes mellitus rats. Eur J Pharm Sci. 2009; 38: Tahrani AA, Varughese GI, Scarpello JH, Hanna FW. Metformin, heart failure, and lactic acidosis: is metformin absolutely contraindicated? BMJ. 2007; 335: Xie Z, Lau K, Eby B, et al. Improvement of cardiac functions by chronic metformin treatment is associated with enhanced cardiac autophagy in diabetic OVE26 mice. Diabetes. 2011; 60: Eurich DT, McAlister FA, Blackburn DF, et al. Benefits and harms of antidiabetic agents in patients with diabetes and heart failure: systematic review. BMJ. 2007; 335: Aguilar D, Chan W, Bozkurt B, Ramasubbu K, Deswal A. Metformin use and mortality in ambulatory patients with diabetes and heart failure. Circ Heart Fail. 2011; 4: Nichols GA, Koro CE, Gullion CM, Ephross SA, Brown JB. The incidence of congestive heart failure associated with antidiabetic therapies. Diabetes Metab Res Rev. 2005; 21: Smooke S, Horwich TB, Fonarow GC. Insulintreated diabetes is associated with a marked increase in mortality in patients with advanced heart failure. Am Heart J. 2005; 149: Erdmann E, Charbonnel B, Wilcox RG, et al. Pioglitazone use and heart failure in patients with type 2 diabetes and preexisting cardiovascular disease: data from the PROactive study (PROactive 08). Diabetes Care. 2007; 30: Matsubara J, Sugiyama S, Sugamura K, et al. A dipeptidyl peptidase-4 inhibitor, des-fluorositagliptin, improves endothelial function and reduces atherosclerotic lesion formation in apolipoprotein E-deficient mice. J Am Coll Cardiol. 2012; 59: Bose AK, Mocanu MM, Carr RD, Brand CL, Yellon DM. Glucagon-like peptide 1 can directly protect the heart against ischemia/reperfusion injury. Diabetes. 2005; 54: Poornima I, Brown SB, Bhashyam S, Parikh P, Bolukoglu H, Shannon RP. Chronic glucagon-like peptide-1 infusion sustains left ventricular systolic function and prolongs survival in the spontaneously hypertensive, heart failure-prone rat. Circ Heart Fail. 2008; 1: Nikolaidis LA, Mankad S, Sokos GG, et al. Effects of glucagon-like peptide-1 in patients with acute myocardial infarction and left ventricular dysfunction after successful reperfusion. Circulation. 2004; 109: Bloomgarden ZT. Glycemic control in diabetes: a tale of three studies. Diabetes Care. 2008; 31: Miki T, Yuda S, Kouzu H, Miura T. Diabetic cardiomyopathy: pathophysiology and clinical features. Heart Fail Rev. 2013; 18: Rydén L, Grant PJ, Anker SD, et al. ESC Guidelines on diabetes, pre-diabetes, and cardiovascular diseases developed in collaboration with the EASD: the Task Force on diabetes, pre-diabetes, and cardiovascular diseases of the European Society of Cardiology (ESC) and developed in collaboration with the European Association for the Study of Diabetes (EASD). Eur Heart J. 2013; 34: Brown A, Reynolds LR, Bruemmer D. Intensive glycemic control and cardiovascular disease: an update. Nat Rev Cardiol. 2010; 7: Dickstein K, Kjekshus J. Effects of losartan and captopril on mortality and morbidity in high-risk patients after acute myocardial infarction: the OPTIMAAL randomised trial. Optimal Trial in Myocardial Infarction with Angiotensin II Antagonist Losartan. Lancet. 2002; 360: Haas SJ, Vos T, Gilbert RE, Krum H. Are betablockers as efficacious in patients with diabetes mellitus as in patients without diabetes mellitus who have chronic heart failure? A meta-analysis of largescale clinical trials. Am Heart J. 2003; 146: de Boer RA, Doehner W, van der Horst IC, et al; SENIORS Investigators. Influence of diabetes mellitus and hyperglycemia on prognosis in patients > or =70 years old with heart failure and effects of nebivolol (data from the Study of Effects of Nebivolol Intervention on Outcomes and Rehospitalization in Seniors with heart failure [SENIORS)). Am J Cardiol. 2010; 106: e Deedwania PC, Giles TD, Klibaner M, et al. Efficacy, safety and tolerability of metoprolol CR/XL in patients with diabetes and chronic heart failure: experiences from MERIT-HF. Am Heart J. 2005; 149: Shorr RI, Ray WA, Daugherty JR, Griffin MR. Antihypertensives and the risk of serious hypoglycemia in older persons using insulin or sulfonylureas. JAMA. 1997; 278: Kostis JB, Sanders M. The association of heart failure with insulin resistance and the development of type 2 diabetes. Am J Hypertens. 2005; 18: Fernandez HM, Leipzig RM. Spironolactone in patients with heart failure. N Engl J Med. 2000; 342: Zannad F, McMurray JJ, Krum H, et al. Eplerenone in patients with systolic heart failure and mild symptoms. N Engl J Med. 2011; 364: Swedberg K, Komajda M, Böhm M, et al. Ivabradine and outcomes in chronic heart failure (SHIFT): a randomised placebo-controlled study. Lancet. 2010; 376: Borlaug BA, Paulus WJ. Heart failure with preserved ejection fraction: pathophysiology, diagnosis, and treatment. Eur Heart J. 2011; 32: // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ HJC

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ. Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ. Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ Καρδιακή Ανεπάρκεια δεν είναι νόσος είναι σύνδρομο που προκαλείται από πολλές αιτίες συγκλίνει σε

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ, Δ.ΒΟΥΓΙΑ, Π.ΒΑΡΔΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΓΝΗ

Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ, Δ.ΒΟΥΓΙΑ, Π.ΒΑΡΔΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΓΝΗ Επίπεδα MiR-21 και mir-133 σε μονοπύρηνα κύτταρα περιφερικού αίματος σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξωθήσεως. Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητολογικό Κέντρο & Καρδιολογική Κλινική. «Τζάνειο» Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά

Διαβητολογικό Κέντρο & Καρδιολογική Κλινική. «Τζάνειο» Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά Ο ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΥΨΗΛΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ CRP ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΣΗ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΤΥΠΟΥ 2 ΔΙΑΒΗΤΗ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ 4 ΕΤΩΝ Ευάγγελος Φουστέρης,

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων?

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Τμήμα Ιατρικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή Υπέρταση Λειτουργικός έλεγχος βλαβών οργάνων στόχων. Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ»

Αρτηριακή Υπέρταση Λειτουργικός έλεγχος βλαβών οργάνων στόχων. Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ» Αρτηριακή Υπέρταση Λειτουργικός έλεγχος βλαβών οργάνων στόχων Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ» Τίτλος της εφημαρίδας St. Louis Post-Dispatch, 13 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΗΣ ΜΕ 4 ΣΤΑΔΙΑ ΙΣΟΟΓΚΩΤΙΚΗ ΧΑΛΑΣΗ-ΤΑΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΖΑΪΥΟΥ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Κ.

ΠΑΖΑΪΥΟΥ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Κ. Γιατί μας απασχολεί Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 και 2 συνοδεύονται από μικρο και μακροαγγειακές επιπλοκές Σημαντικότερη αιτία νοσηρότητας και θνητότητας του διαβητικού πληθυσμού Ο κίνδυνος για καρδιαγγειακή

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση

Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση Ιωάννα Ελευθεριάδου Πανεπιστημιακή Υπότροφος Παθολόγος Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

MID-RANGE EJECTION FRACTION. Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο

MID-RANGE EJECTION FRACTION. Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο MID-RANGE EJECTION FRACTION Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις πρόσφατες οδηγίες της ESC διατυπώθηκε η άποψη ότι η διαφοροποίηση του κλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ

Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ ΣΤΡΑΤΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΓΙΑΝΝΑΚΟΣ, MD, PhD Ιατρείο Καρδιακής Ανεπάρκειας Γ Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

«Διαστρωµάτωση κινδύνου στην Καρδιακή Ανεπάρκεια µε διατηρηµένο κλάσµα εξώθησης» Αναστασία Δαµέλου Καρδιολόγος Εντατικολόγος Γεν. Νοσ.

«Διαστρωµάτωση κινδύνου στην Καρδιακή Ανεπάρκεια µε διατηρηµένο κλάσµα εξώθησης» Αναστασία Δαµέλου Καρδιολόγος Εντατικολόγος Γεν. Νοσ. 37 ο Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο «Διαστρωµάτωση κινδύνου στην Καρδιακή Ανεπάρκεια µε διατηρηµένο κλάσµα εξώθησης» Αναστασία Δαµέλου Καρδιολόγος Εντατικολόγος Γεν. Νοσ. Κορίνθου Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Π. Κωστάκου, Ν. Κουρής, Ε. Τρύφου, Β. Κωστόπουλος, Λ. Μάρκος, Χ. Ολύμπιος Καρδιολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ

Π. Κωστάκου, Ν. Κουρής, Ε. Τρύφου, Β. Κωστόπουλος, Λ. Μάρκος, Χ. Ολύμπιος Καρδιολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ Ανίχνευση υποκλινικής δυσλειτουργίας της αριστερής κοιλίας με την Speckle Tracking υπερηχοκαρδιογραφία σε ασθενείς με οξεία μυοκαρδίτιδα χωρίς εμφανείς διαταραχές τοιχωματικής κινητικότητας Π. Κωστάκου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη

Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη Τι είναι η αυτομέτρηση; Η αυτομέτρηση είναι: Ο προσδιορισμός του σακχάρου σύμφωνα όμως με τις οδηγίες και τις κατευθύνσεις των επαγγελματιών υγείας Η αυτομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΠΟΓΑΣ Αναπληρωτής Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Κέντρο Μεταβολισμού και Διαβήτη

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΠΟΓΑΣ Αναπληρωτής Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Κέντρο Μεταβολισμού και Διαβήτη ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΠΟΓΑΣ Αναπληρωτής Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Κέντρο Μεταβολισμού και Διαβήτη Θεραπευτικοί στόχοι για το σακχαρώδη διαβήτη στους ενήλικες Γλυκοζυλιωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Κωνσταντίνος Αζναουρίδης Επιµελητής Καρδιολογίας 1 η Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α. 37 ο Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι. ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι. ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000 50,000 0 ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ HEART DISEASE & STROKE

Διαβάστε περισσότερα

Χ. Παπαδόπουλος, Κ. Τριανταφύλλου, Κ. Μπαλτούµας, I. Κυριάκου, Ν. Φραγκάκης, Β. Βασιλικός

Χ. Παπαδόπουλος, Κ. Τριανταφύλλου, Κ. Μπαλτούµας, I. Κυριάκου, Ν. Φραγκάκης, Β. Βασιλικός Τα επίπεδα του FGF23 και η παραµόρφωση του αριστερού κόλπου µπορούν µε αξιοπιστία να αναγνωρίσουν τους ασθενείς µε χρονία νεφρική ανεπάρκεια και ιστορικό κολπικής µαρµαρυγής Χ. Παπαδόπουλος, Κ. Τριανταφύλλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι MK1118 ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ, PHD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Νάκου, Μ.Μαρκέτου, Ι.Κονταράκη, Φ.Παρθενάκης, Ε.Ζάχαρης, Σ.Μαραγκουδάκης, Κ.Ρούφας, Α.Πατριανάκος, Φ.Μαραγκουδάκης, Ι.Λογγάκης, Δ.Βούγια, Π.

Ε.Νάκου, Μ.Μαρκέτου, Ι.Κονταράκη, Φ.Παρθενάκης, Ε.Ζάχαρης, Σ.Μαραγκουδάκης, Κ.Ρούφας, Α.Πατριανάκος, Φ.Μαραγκουδάκης, Ι.Λογγάκης, Δ.Βούγια, Π. Συσχέτιση των επιπέδων των mirna-21 και mirna-133 των μονοπύρηνων κυττάρων του περιφερικού αίματος με τη λειτουργική ικανότητα των ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης Ε.Νάκου,

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης : Ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου

Σακχαρώδης Διαβήτης : Ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου Σακχαρώδης Διαβήτης : Ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου? Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος με εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΉΜΑΤΟΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ Γ..Ν «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια ΕΣΥ, Καρδιολογικό Τμήμα ΙΓΝΑ

Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια ΕΣΥ, Καρδιολογικό Τμήμα ΙΓΝΑ Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια ΕΣΥ, Καρδιολογικό Τμήμα ΙΓΝΑ Οι ασθενείς με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια χαρακτηρίζονται από διάφορες συνοσηρότητες, όπως σακχαρώδη διαβήτη, ΧΝΑ, ΧΑΠ, αναιμία κ.α. Το

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΘΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Διάγνωση του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΑΥ & ΣΔ: Κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως ΑΥ & ΣΔ: Βασικοί παράγοντες ανάπτυξης καρδιαγγειακής

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική.

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική. Η χρησιμότητα του TDI TEI INDEX στην εκτίμηση της λειτουργικότητας της αριστεράς κοιλίας σε χρόνια αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς. Συγκριτική μελέτη πριν και μετά την αιμοκάθαρση. Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας

Διαβάστε περισσότερα

Aιμοδυναμικές διαταραχές καρδιάς και νεφρών σε ασθενείς με μη ρυθμισμένη αρτηριακή υπέρταση

Aιμοδυναμικές διαταραχές καρδιάς και νεφρών σε ασθενείς με μη ρυθμισμένη αρτηριακή υπέρταση Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία 36 ο Πανελλήνιο (Διεθνές) Καρδιολογικό Συνέδριο Θεσσαλονίκη Aιμοδυναμικές διαταραχές καρδιάς και νεφρών σε ασθενείς με μη ρυθμισμένη αρτηριακή υπέρταση Κ.Κιντής, Κ.Τσιούφης,

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων στον προ-διαβήτη. Έχει θέση; IFG Δρ Σταύρος Μπούσμπουλας Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής & Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά Προ-διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

WORKING GROUP OF ECHOCARDIOGRAPHY F.PARTHENAKIS

WORKING GROUP OF ECHOCARDIOGRAPHY F.PARTHENAKIS WORKING GROUP OF ECHOCARDIOGRAPHY F.PARTHENAKIS Η μελέτη της δεξιάς κοιλίας παραμένει μια πρόκληση με οποιοδήποτε απεικονιστικό μέσο. Η υπερηχογραφική μελέτη της ΔΕ κοιλίας πρέπει να γίνεται στην καθημερινή

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg.

Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg. Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg. Εισήχθη στην καρδιολογική κλινική για διερεύνηση πρόσθιου θωρακικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ CONFLICT OF INTEREST ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Να καταγράψει τον επιπολασμό του καρδιαγγειακού κινδύνου σε υπερτασικούς ασθενείς υπό θεραπεία, που

Διαβάστε περισσότερα

25% του πληθυσμού της γης είναι υπερτασικοί (30% έως το 2025).

25% του πληθυσμού της γης είναι υπερτασικοί (30% έως το 2025). 25% του πληθυσμού της γης είναι υπερτασικοί (30% έως το 2025). Η ε π ί π τ ω σ η π α ρ α µ έ ν ε ι σχεδόν σταθερή στις αναπτυγµένες χώρες ενώ αυξάνεται στις οικονοµικά αναπτυσσόμενες χώρες ( διαφορά ποσοστών

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες

Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες Σ. Λιάτης Επιμελητής Α ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» www.idf.org

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Ν. Τσιγαρίδας, Α. Ράμμος, Β. Μελαδίνης, Κ. Σταμάτης, Β. Τελάκη, Κ.Σιόγκας Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Χατζηκώστα, Καρδιολογική Κλινική, Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

Χ. Παπαδόπουλος, Α. Φωτογλίδης, Κ. Τριανταφύλλου, Κ. Μπαλτούμας, Ε. Σαμπάνη, Γ. Κοτσιούρος, Ε. Κασιμάτης, Π. Κυριάκου, Ν. Φραγκάκης, Β.

Χ. Παπαδόπουλος, Α. Φωτογλίδης, Κ. Τριανταφύλλου, Κ. Μπαλτούμας, Ε. Σαμπάνη, Γ. Κοτσιούρος, Ε. Κασιμάτης, Π. Κυριάκου, Ν. Φραγκάκης, Β. Μελέτη της μηχανικής του αριστερού κόλπου με την μέθοδο 2D speckle-tracking σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια. Σημασία στην πρόγνωση της κολπικής μαρμαρυγής Χ. Παπαδόπουλος, Α. Φωτογλίδης, Κ. Τριανταφύλλου,

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επαναιμάτωση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη

Διαδερμική επαναιμάτωση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη Διαδερμική επαναιμάτωση σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη Αθανάσιος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Επιδημιολογία 171 εκατομμύρια διαβητικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ισχαιμική - λειτουργική ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδος. Χαράλαμπος Ι. Καρβούνης.

Ισχαιμική - λειτουργική ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδος. Χαράλαμπος Ι. Καρβούνης. Ισχαιμική - λειτουργική ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδος. Χαράλαμπος Ι. Καρβούνης. Η ισχαιμική ανεπάρκεια της μιτροειδούς αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα της σημερινής καρδιολογίας, τόσο από πλευράς κατανόησης

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ.

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Τούσουλης* *A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ Αλέξανδρος Στεφανίδης Καρδιολόγος Α Καρδιολογικό τμήμα, Γ.Ν.Νίκαιας Παρουσίαση περιστατικού Ανδρας 60 ετών, εισάγεται λόγω ΟΠΟ. Ιστορικό ΑΥ, υπερλιπιδαιμίας

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο

14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο Οφέλη της προσθήκης της Ιβαµπραδίνης σε ασθενείς µε καρδιακή ανεπάρκεια και µειωµένο κλάσµα εξώθησης υπό βέλτιστη φαρµακευτική αγωγή. Καρβούνης, Β. Γραµµατικού,

Διαβάστε περισσότερα

κ. Χαράλαμπος Καρβούνης

κ. Χαράλαμπος Καρβούνης κ. Χαράλαμπος Καρβούνης Καθηγητής Καρδιολογίας, Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής Π.Γ.Ν. Θεσσαλονίκης «ΑΧΕΠΑ» Χ. Καρβούνης 1, Β. Γραμματικού 2, E. Καλλίστρατος 2, Σ. Αδαμόπουλος 3 1: Π.Γ.Ν.Θ. «ΑΧΕΠΑ»,

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ»

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ομάδα Εργασίας: «ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ» Συστάσεις και κατευθυντήριες οδηγίες από τους μεγάλους οργανισμούς (ADA 2007,ESC 2007, EASD 2007) «ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Chronic Renal Failure with Chronic Coronary Artery Disease Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια και Χρόνια Στεφανιαία Νόσος

Chronic Renal Failure with Chronic Coronary Artery Disease Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια και Χρόνια Στεφανιαία Νόσος Chronic Renal Failure with Chronic Coronary Artery Disease Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια και Χρόνια Στεφανιαία Νόσος I.Ν.Μπολέτης Νεφρολογική Κλινική & Μονάδα Μεταμόσχευσης Νεφρού, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ, ΓΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Τουμπουρλέκα, Α. Αρβανιτάκη, Σ.Α. Μουράτογλου, Α. Καλλιφατιδης, Θ. Παναγιωτίδης, Μ.Μπαζμπάνη, Γ. Γιαννακούλας, Χ. Καρβούνης

Μ. Τουμπουρλέκα, Α. Αρβανιτάκη, Σ.Α. Μουράτογλου, Α. Καλλιφατιδης, Θ. Παναγιωτίδης, Μ.Μπαζμπάνη, Γ. Γιαννακούλας, Χ. Καρβούνης Παράταση του διαστήματος QTc και αναδιαμόρφωση δεξιάς κοιλίας: μελέτη με μαγνητική τομογραφία καρδιάς σε ασθενείς με προτριχοειδική πνευμονική υπέρταση Μ. Τουμπουρλέκα, Α. Αρβανιτάκη, Σ.Α. Μουράτογλου,

Διαβάστε περισσότερα

«Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας»

«Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας» 2. Νεφρολογική κλινική Α.Π.Θ., Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκης «Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας» Π. Τολίκα¹,

Διαβάστε περισσότερα

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού.

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Σκούτας Δ, Καραγιάννη Δ, Σέκερη Ζ, Σιώμος Κ,Κοντόπουλος Μ, Λαζαρίδου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη καρδιοπαθειών στις γυναίκες ΜΟΥΣΙΑΜΑ ΤΕΡΕΖΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER

Πρόληψη καρδιοπαθειών στις γυναίκες ΜΟΥΣΙΑΜΑ ΤΕΡΕΖΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER Πρόληψη καρδιοπαθειών στις γυναίκες ΜΟΥΣΙΑΜΑ ΤΕΡΕΖΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER Διαφορές γένους (gender) και φύλου (sex) Οι διαφορές στην υγεία των

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΧΑΝΙΑ 22-24/5/2015 ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΜΕ ΔΙΑΤΗΡΗΜΕΝΟ ΚΛΑΣΜΑ ΕΞΩΘΗΣΗΣ ΛΑΜΠΡΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ! Ιατρείο Καρδιακής Ανεπάρκειας! ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

TIMI SCORE ΣΕ NSTEMI, ΗΜΕΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ, ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ

TIMI SCORE ΣΕ NSTEMI, ΗΜΕΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ, ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ TIMI SCORE ΣΕ NSTEMI, ΗΜΕΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ, ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ Χατζηελευθερίου Χ., Σαατσόγλου Β., Τσαουσίδης Α., Ουζουνίδης Ι., Λαζαρίδης Χ., Μπακόπουλος Χ., Σαββίδου Ε., Ρωμανίδου Ν., Ματζινού

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Κεραμιδά, Ν. Κουρής, Γ. Μακαβός, Π. Κωστάκου, Β. Κωστόπουλος, Γ. Ψαρρού, Χ.Δ. Ολύμπιος Γ.Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο»

Κ. Κεραμιδά, Ν. Κουρής, Γ. Μακαβός, Π. Κωστάκου, Β. Κωστόπουλος, Γ. Ψαρρού, Χ.Δ. Ολύμπιος Γ.Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» Κ. Κεραμιδά, Ν. Κουρής, Γ. Μακαβός, Π. Κωστάκου, Β. Κωστόπουλος, Γ. Ψαρρού, Χ.Δ. Ολύμπιος Γ.Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» Η ΛΕΒΟΣΙΜΕΝΤΑΝΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΚΑ Iνότροπος παράγοντας που δρα μέσω αύξησης της ευαισθητοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ.

Η ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ. Η ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΛNΤΑΓΛΙΠΤΙΝΗΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΛNΤΑΓΛΙΠΤΙΝΗΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΛNΤΑΓΛΙΠΤΙΝΗΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Ι. Ζωγράφου, Α. Ρέκλου, Ε. Γεωργιανού, Ε. Σπέντζου, Ε. Παπαδοπούλου, Α. Μπίνας, Χ. Σαμπάνης, Σ. Δούμα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

Stress Echo. σε ιαβητικούς Ασθενείς. Θεοδώρα Α. Ζαγκλαβάρα, MD, PhD Καρδιολόγος, Υπεύθυνη Τμήματος Ηχοκαρδιογραφίας EUROMEDICA ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

Stress Echo. σε ιαβητικούς Ασθενείς. Θεοδώρα Α. Ζαγκλαβάρα, MD, PhD Καρδιολόγος, Υπεύθυνη Τμήματος Ηχοκαρδιογραφίας EUROMEDICA ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Stress Echo σε ιαβητικούς Ασθενείς Θεοδώρα Α. Ζαγκλαβάρα, MD, PhD Καρδιολόγος, Υπεύθυνη Τμήματος Ηχοκαρδιογραφίας EUROMEDICA ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Η επίδραση του βαθμού της στένωσης στη βασική στεφανιαία ροή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΔΟΥΒΟΓΙΑΝΝΗ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Δ Ι Α Ι Τ Ο Λ Ο Γ Ο Σ - Δ Ι ΑΤ Ρ Ο Φ Ο Λ Ο Γ Ο Σ M S C, R D Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος A Καρδιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης Εργαστήριο Δοκιμασίας Κόπωσης και Αποκατάστασης Καρδιοπαθών Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος ς Καμπερίδης Κατάταξη Μυοκαρδιοπαθει

Διαβάστε περισσότερα

Προγνωστική αξία της εμμένουσας ανθεκτικής υπέρτασης για την επίπτωση νεοεμφανιζόμενης κολπικής μαρμαρυγής.

Προγνωστική αξία της εμμένουσας ανθεκτικής υπέρτασης για την επίπτωση νεοεμφανιζόμενης κολπικής μαρμαρυγής. Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 Προγνωστική αξία της εμμένουσας ανθεκτικής υπέρτασης για την επίπτωση νεοεμφανιζόμενης κολπικής μαρμαρυγής. Δ. Τσιαχρής, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες στην πρωτογενή πρόληψη Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων Πρωτογενής πρόληψη : το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της αερόβιας άσκησης στα επίπεδα απελίνης και γκρελίνης ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη τυπου 2

H επίδραση της αερόβιας άσκησης στα επίπεδα απελίνης και γκρελίνης ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη τυπου 2 H επίδραση της αερόβιας άσκησης στα επίπεδα απελίνης και γκρελίνης ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη τυπου 2 Ν. Καδόγλου, Ι. Βράμπας, Α. Καπελούζου, Ν. Σάιλερ, Α. Κωστάκης, Ν. Αγγελοπούλου Τμήμα Επιστήμης Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Θετική επίδραση της ιβαμπραδίνης στη συμπαθητική υπερδραστηριότητα και την αρτηριακή σκληρότητα σε υπερτασικούς ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο

Θετική επίδραση της ιβαμπραδίνης στη συμπαθητική υπερδραστηριότητα και την αρτηριακή σκληρότητα σε υπερτασικούς ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο 35ο Διεθνές Καρδιολογικό Συνέδριο Ξενοδοχείο Hilton Αθήνα Θετική επίδραση της ιβαμπραδίνης στη συμπαθητική υπερδραστηριότητα και την αρτηριακή σκληρότητα σε υπερτασικούς ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ.

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Σταματελάτου Mαρία, Κοντολαιμάκη Καλλιόπη, Δασενάκη Μαρία. Παθολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου- Κέντρου Υγείας Σητείας, Σητεία ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Φ Τρυποσκιάδης 1, Α Κουτσοβασίλης 2, Δ Λεβισιανού 2, Γ Κουκούλης 1, Ι Σκουλαρίγκης

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Μικρών Αγγείων Πρόληψη. Θωμάς Σ. Αποστόλου Συντονιστής Διευθυντής Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Νίκαιας «Άγιος Παντελεήμων» Β Καρδιολογικό Τμήμα

Νόσος Μικρών Αγγείων Πρόληψη. Θωμάς Σ. Αποστόλου Συντονιστής Διευθυντής Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Νίκαιας «Άγιος Παντελεήμων» Β Καρδιολογικό Τμήμα Θωμάς Σ. Αποστόλου Συντονιστής Διευθυντής Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Νίκαιας «Άγιος Παντελεήμων» Β Καρδιολογικό Τμήμα Η νόσος των μικρών αγγείων δεν αποτελεί ενιαία νοσολογική οντότητα. Εκδήλωση αθηρωθρομβωτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Wednesday, March 4, 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ασθενείς με ΧΝΑ αποτελούν το 11% του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ Στέφανος Γρ.Φούσας MD, FESC, FACC Πρόεδρος Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας ΑΓΡΙΝΙΟ 30/9/2016 Καρδιοπάθειες Στεφανιαία νόσος Βαλβιδοπάθειες Μυοκαρδιοπάθειες Περικαρδίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ 1.ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ 2.ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΝΕΣΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΩΝ 3.ΑΟΡΤΙΚΗ/ΜΙΤΡΟΕΙΔΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑ 1.ΥΠΕΡΚΟΙΛΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΕΒΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Μία σοβαρή επιπλοκή των παθήσεων της αριστερής κοιλίας. Χαράλαµπος Ι. Καρβούνης Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ.

ΦΛΕΒΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Μία σοβαρή επιπλοκή των παθήσεων της αριστερής κοιλίας. Χαράλαµπος Ι. Καρβούνης Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. ΦΛΕΒΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Μία σοβαρή επιπλοκή των παθήσεων της αριστερής κοιλίας. Χαράλαµπος Ι. Καρβούνης Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. Φλεβική Πνευµονική Υπέρταση! Ορισµοί.! Επιδηµιολογία-πρόγνωση.!

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr Σ τύπου ΙΙ και καρδιαγγειακή νόσος Οι διαβητικοί ασθενείς παρουσιάζουν τετραπλάσια αύξηση της συχνότητας καρδιαγγειακής νόσου απ ότι οι µη διαβητικοί ασθενείς Το 50% των νεοδιαγνωσµένων διαβητικών ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. Α. Σωτηρόπουλος1, Χ. Ταμβάκος1, Α. Κουτσοβασίλης1, Α. Μπούσμπουλα2,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Παχυσαρκία και νεφρική νόσος ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Κριτήρια* Η διαπίστωση για 3 μήνες: Νεφρικής βλάβης GFR < 60 ml/min/1.73m2 με ή χωρίς νεφρική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια 24-26 January 2014 Under the Auspices: Hellenic Cardiovascular Research Society Organization: Κosmos Travel Venue: Divani Apollon Palace, Kavouri επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΜΕΤΑ απο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΜΕΤΑ απο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΜΕΤΑ απο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μ. Μοσχοπούλου1, Φ. Αμπατζίδου1, Χ. Λουτράδης3, Α. Μπούτου2, Χ. Κουτσογιαννίδης1, Κ. Κώτσα4, Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Aντιμετώπιση καρδιακής ανεπάρκειας σε διαβητικούς ασθενείς

Aντιμετώπιση καρδιακής ανεπάρκειας σε διαβητικούς ασθενείς 22ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΙΑΒΗΤΟΛOΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ 13-15 15 Νοεμβρίου 2008 Aντιμετώπιση καρδιακής ανεπάρκειας σε διαβητικούς ασθενείς Φ.ΦιλιππίδηςΦιλιππίδης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ασυμπτωματικό σύνδρομο Brugada

Ασυμπτωματικό σύνδρομο Brugada Ασυμπτωματικό σύνδρομο Brugada Π Φλεβάρη Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων. Ασυμπτωματικό σύνδρομο Βrugada 64-79% των ασθενών με

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΓΟΥΔΗΣ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΑΚΡΟΥ QT

ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΓΟΥΔΗΣ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΑΚΡΟΥ QT ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΑΚΡΟΥ QT ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΓΟΥΔΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ. Ν. ΓΡΕΒΕΝΩΝ Σύνδρομο μακρού QT Το συγγενές σύνδρομο μακρού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Αγγέλη Α Παν. Καρδιολογική Κλινική Ιπποκρατειο Νοσοκομείο Αθηνων

Κ. Αγγέλη Α Παν. Καρδιολογική Κλινική Ιπποκρατειο Νοσοκομείο Αθηνων Κ. Αγγέλη Α Παν. Καρδιολογική Κλινική Ιπποκρατειο Νοσοκομείο Αθηνων Μόνο το 35% των ασθενών που παραπέµφθηκαν από γενικούς γιατρούς σε καρδιολόγους είχαν πράγµατι καρδιακή ανεπάρκεια Η αναγνώριση του πρoβλήματος

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Κ. Τσιβερδής

Παναγιώτης Κ. Τσιβερδής Συσχέτιση των επιπέδων των mirna-21 και mirna-133 των µονοπύρηνων κυττάρων του περιφερικού αίµατος µε την καρδιακή ανεπάρκεια µε διατηρηµένο κλάσµα εξώθησης Φ.Παρθενάκης, Μ, Μαρκέτου, Ι. Κονταράκη, Α.

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες και ενημέρωση για την αντιμετώπιση της υπέρτασης Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ.Ν.Α. <<ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ>> ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Κατευθυντήριες οδηγίες και ενημέρωση για την αντιμετώπιση της υπέρτασης Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ.Ν.Α. <<ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ>> ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Κατευθυντήριες οδηγίες και ενημέρωση για την αντιμετώπιση της υπέρτασης Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ.Ν.Α. ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (ESC) και η Ευρωπαϊκή Εταιρεία της Υπέρτασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada. Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν

Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada. Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν Priori S et al, Eur Heart J 2015 Priori S et al, Circulation

Διαβάστε περισσότερα