Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια: Από την Παθοφυσιολογία στη Θεραπεία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια: Από την Παθοφυσιολογία στη Θεραπεία"

Transcript

1 ΑΡΘΡΟ ανασκοπησησ Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια: Από την Παθοφυσιολογία στη Θεραπεία Κωνσταντίνος Τραχανάς 1 Σκεύος Σιδέρης 1 Κωνσταντίνα Αγγελή 2 Εμμανουήλ Πουλιδάκης 2 Κωνσταντίνος Γκατζούλης 2 Δημήτριος Τουσουλης 2 Ιωάννης Καλλικάζαρος 1 1 Καρδιολογικό Τμήμα, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο 2 Ά Καρδιολογική κλινική, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο, Αθήνα, Ελλάδα Λέξεις Ευρετηρίου: Διαβητική μυοκαρδιοπάθεια, διαστολική δυσλειτουργία, μυοκαρδιακή ίνωση, συστολική δυσλειτουργία Σκεύος Σιδερής Επιμελητής Α Διεύθυνση Επικοινωνίας: Καρδιολογικό Τμήμα Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Λεωφόρος Β. Σοφίας Αθήνα, Ελλάδα Η στενή συσχέτιση μεταξύ του Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ) και της Καρδιακής Ανεπάρκειας (ΚΑ) είναι γνωστή εδώ και πολλά χρόνια. Για πρώτη φορά το 1881 ο Leyden ισχυρίστηκε ότι η Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια είναι μια κοινή και άξια προσοχής επιπλοκή του ΣΔ. Το 1888 ο Mayer ανακοίνωσε ότι ο ΣΔ είναι μια μεταβολική πάθηση που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιαγγειακή νόσο. Ο όρος Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια (ΔΒΜΚ) εισάχθηκε το 1972 από τον Rubler βασιζόμενος σε νεκροτομικές μελέτες διαβητικών ασθενών με ΚΑ, στους οποίους η κατάχρηση αλκοόλ, η αρτηριακή υπέρταση, η στεφανιαία νόσος και άλλες δομικές καρδιοπάθειες αποκλείστηκαν ως πιθανές αιτίες. 1 Επιδημιολογία Ο ΣΔ έχει λάβει παγκοσμίως επιδημικές διαστάσεις. Ο επιπολασμός του το 1995 υπολογίζονταν στο 4% ενώ αναμένεται το 2025 να ανέλθει στο 5,4%, τιμή που αντιστοιχεί σε 300 εκατομμύρια ενήλικες ασθενείς ανα την υφήλιο. 2 Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στους ασθενείς με ΣΔ είτε λόγω συμπαραμαρτούντων νοσημάτων όπως η στεφανιαία νόσος και η αρτηριακή υπέρταση, 3 είτε λόγω της άμεσης βλαπτικής επίδρασης του ΣΔ στο μυοκάρδιο. Στους ασθενείς με ΣΔ ο επιπολασμός της ΔΒΜΚ είναι 12% και φτάνει το 22% σε άτομα άνω των 64 ετών. 4 Η στενή συσχέτιση μεταξύ ΣΔ και ΚΑ έχει φανεί σε πολλές μελέτες. Στην Framingham Heart Study φάνηκε ότι ο κίνδυνος εμφάνισης ΚΑ είναι 2,4 φορές μεγαλύτερος σε άντρες και 5 φορές μεγαλύτερος σε γυναίκες με ΣΔ απ ότι σε μη ΣΔ ασθενείς και παραμένει αυξημένος ακόμα και μετά την προσαρμογή για την ηλικία,την αρτηριακή πίεση, την παχυσαρκία,την δυσλιπιδαιμία ή την ύπαρξη Στεφανιαίας Νόσου (ΣΝ) ανάμεσα στις δύο ομάδες ασθενών. 5 Στην UKPDS καταγράφηκε αυξημένος επιπολασμός ΚΑ σε σακχαροδιαβητικούς ασθενείς, και μάλιστα σχετίζονταν άμεσα με τα επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c). Η επίπτωση της ΚΑ ήταν 2,3 περιπτώσεις ανά 1000 άτομα-έτος σε ασθενείς με HbA1c<6%, σε αντίθεση με τις 11,9 περιπτώσεις ανά άτομα-έτος σε ασθενείς με HbA1c>10%. Στούς αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη ΔΒΜΚ ανήκουν η αυξημένη HbA1c, 6 ο αυξημένος Δείκτης Μαζας Σώματος (ΔΜΣ), η προχωρημένη ηλικία, η χρήση ινσουλίνης, η πρωτεϊνουρία, η συνύπαρξη ΣΝ ή αγγειακής νόσου περιφερικών οργάνων στόχων όπως νεφροπάθειας και αμφηβληστροειδοπάθειας. 7,8 Στην μελέτη των Bertoni et al 9 βρέθηκε, μετά την προσαρμογή για την ηλικία, το φύλο και την αρτηριακή πίεση, ότι ο ΣΔ σχετίζεται σε στατιστικά σημαντικό βαθμό με την εμφάνιση μυοκαρδιοπάθειας (σχετικός κίνδυνος 1,58, 95% CI ). Επιπλέον στην Reykjavik Study οι Thrainsdottir et al 10 μελέτησαν τη συσχέτηση μεταξύ ΚΑ και προδιαβήτη. Τα odds ratio ήταν 2,8 (95% CI ) για την συσχέτιση ΚΑ και ΣΔ και 1,7 (95% CI ) για την συσχέτιση ΚΑ και προδιαβήτη. 398 // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ HJC

2 Παθοφυσιολογία Δύο είναι οι κύριες κατηγορίες Μυοκαρδιοπάθειας: 1) πρωτοπαθής μυοκαρδιοπάθεια, όπου η δυσλειτουργία της καρδιάς οφείλεται σε καρδιακή νόσο per se. και 2) δευτεροπαθής μυοκαρδιοπάθεια, όπου η καρδιακή δυσλειτουργία είναι αποτόκος συστηματικής νόσου. 11 Η μυοκαρδιοπάθεια οδηγεί σε καρδιακή ανεπάρκεια, η οποία μπορεί να είναι είτε Διαστολική ΚΑ με διατηρημένο το Κλάσμα Εξώθησης της Αριστερής Κοιλίας (ΚΕΑΚ) 12, είτε Συστολική ΚΑ με μειωμένο ΚΕΑΚ. Ο ΣΔ οδηγεί σε ΚΑ όχι μόνο ενισχύοντας την επίδραση των κλασσικών παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου (πχ επιταχύνει την εμφάνιση και την πρόοδο της ΣΝ μέσω της μακροαγγειοπάθειας), αλλά και προκαλόνταν απ ευθείας βλάβη στο μυοκάρδιο. Η παθοφυσιολογική αυτή κατάσταση, γνωστή ώς ΔΒΜΚ, θα μπορούσε να οριστεί ως η παρουσία μυοκαρδιακής βλάβης σε ασθενείς με ΣΔ, που χαρακτιρίζεται από διάταση και υπερτροφία της Αριστερής Κοιλίας (ΑΚ), με συνοδό διαστολική ή /και συστολική δυσλειτουργία, απουσία συνυπάρχουσας ισχαιμικής,υπερτασικής ή βαλβιδικής καρδιακής νόσου Η παρουσία μυοκαρδιακής ίνωσης και υπερτροφίας των μυοκαρδιακών κυττάρων είναι οι δημοφιλέστεροι μηχανισμοί, που εξηγούν τις αλλοιώσεις στην ΔΒΜΚ. Οι ανατομικές και φυσιοπαθολογικές αλλαγές του μυοκαρδίου στην ΔΒΜΚ είναι αποτέλεσμα, όπως έχει δειχθεί σε πολλές μελέτες, διαταραχών στην ενδοκυττάρια μετακίνηση του ασβεστίου, 15 δυσλειτουργίας των συσταλτών πρωτεινών 16 και αυξημένης εναπόθεσης κολλαγόνου. 17 Μυοκαρδιακή Ίνωση Η μυοκαρδιακή ίνωση είναι μια μείζονα συνέπεια του ΣΔ στην καρδιά, η οποία αρχικά περιγράφηκε απο τους Rubler et al και εν συνεχεία ποιστοποιήθηκε σε πολλές παθολογοανατομικές μελέτες τόσο σε ανθρώπους, όσο και πειραματόζωα Οι νεότερες υπερηχοκαρδιογραφικές τεχνικές μπορούν να χρισημοποιηθούν για τον προσδιορισμό του περιεχόμενου κολλαγόνου στο μυοκάρδιο καθως και την επίδρασή του στην καρδιακή λειτουργία. Ο οπισθοσκεδασμός είναι μια υπερηχοκαρδιογραφική τεχνική χαρακτηρισμού των ιστών που βασίζεται στην ανάκλαση των υπερήχων και βοηθά στον προσδιορισμό της ποσότητας του κολλαγόνου εντός του μυοκαρδίου. 18 Οι Di Bello et al. 19 ανέδειξαν αυξημένη ηχογένεια στο μυοκάρδιο 26 ινσουλινοεξαρτώμενων διαβητικών νορμοτασικών ασθενών, όπως αυτή εκτιμήθηκε με βάση τον οπισθοσκεδασμό, σε σχέση με 17 προσαρμοσμένους για ηλικία και φύλο μάρτυρες. Οι Fang et al. 20 επιβεβαίωσαν τα παραπάνω αποτελέσματα σε δική τους μελέτη. Ως δείκτες μυοκαρδιακής ίνωσης, 21 μπορούν να χρισημοποιηθούν βιοδείκτες της σύνθεσης κολλαγόνου (καρβοξυτελικό πεπτίδιο του προκολλαγόνου τύπου Ι (PICP), αμινοτελικό προπεπτίδιο του προκολλαγόνου τύπου Ι, καρβοξυτελικό προπεπτίδιο του προκολλαγόνου τύπου ΙΙΙ, αμινοτελικό προπεπτίδιο του προκολλαγόνου τύπου III), της αποδόμισης του κολλαγόνου (CITP), της ανανέωσης της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας (όπως οι MMPs), καθως και οι αναστολείς τους (TIMP: ιστικοί αναστολείς των MMPs). Διαβητικοί ασθενείς με διαστολική δυσλειτουργία εμφανίζουν αύξηση του MMP-9 και μείωση του TIMP-1/ MMP Τέλος έχει βρεθεί σε διαβητικούς ασθενείς ότι η βράχυνση του ενδοκαρδίου καθώς και του μεσαίου τμήματος του τοιχώματος της αριστερής κοιλίας σχετίζονται με τον βιοδείκτη συνθεσης κολλαγόνου PICP (r = και αντίστοιχα), ενώ η συστολική (s ) και πρώιμη διαστολική (e ) ταχύτητα του μιτροειδικού δακτυλίου σχετίζεται με την υπεροξειδάση της γλουταθειόνης ( και τα δύο r = 0.44). 23 Υπερτροφία των μυοκαρδιακών κυττάρων Ιστικές μελέτες μυοκαρδίου διαβητικών πειραματόζωων υπό ηλεκτρονικό μικροσκόπιο έχουν δείξει ποικίλες ανωμαλίες στην δομή των μυοκαρδιακών κυττάρων: (i). Απώλεια των μικροινιδίων (ii). Απώλεια της διακυτταρικής σύνδεσης στην περιοχή των ενδιάμεσων δίσκων (iii). Αυξημένη εναπόθεση λιπιδίων στο κυτταρόπλασμα και απώλεια των συστατικών του ενδοπλασματικού δυκτίου. 24 Επιπλέον έχει βρεθεί ότι η υπερτροφία της ΑΚ και η συγκεντρική αναδιαμόρφωση σχετίζονται με τον ΣΔ ανεξάρτητα απο άλλους συμπαραμαρτούντες παραγοντες κινδύνου όπως η ηλικία, η παχυσαρκία και η αρτηριακή υπέρταση Στη μελέτη NOMAS ο ΣΔ χαρακτηρίστηκε ως ανεξάρτητος καθοριστικός παράγοντας της μάζας της ΑΚ, επιπρόσθετα με την κοιλιακή παχυσαρκία, όπως αυτή καθορίζεται από την περίμετρο της μέσης. 25 Συγκρίνοντας διαβητικούς και μη ασθενείς οι Fischer et al, εργαζόμενοι σε δείγματα καρδιακού ιστού από ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης, έδειξαν ότι δέν υπάρχει διαφόρα ως προς την υπερτροφία και την ίνωση στις δύο αυτές ομάδες ασθενών. Εν τούτοις παρατήρησαν διαφορές σε ότι αφορά την παρουσία οιδήματος των ενδοθηλιακών κυττάρων και αύξησης του πάχους της βασικής μεμβράνης των τριχοειδών αγγείων. 26 HJC EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ // 399

3 Μηχανισμοί καρδιακής ανεπάρκειας στον ΣΔ Οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που οδηγούν τους ασθενείς με ΣΔ στην σταδιακή ανάπτυξη ΚΑ είναι: Η απευθείας μυοκαρδιακή βλάβη, η υπερφόρτηση όγκου, η υπερφόρτηση πίεσης. Ο ΣΔ όχι μόνο επιταχύνει την ανάπτυξη αθηρωματικής στεφανιαίας νόσου, αλλά προάγει και την εμφάνιση μικροαγγειοπάθειας. Επιπλέον η ΔΒΜΚ επιτείνοντας την εμφάνιση αρτηριακής υπέρτασης, οδηγεί στην αύξηση του μεταφόρτιου της ΑΚ, ενώ μέσω της προκαλούμενης απο τον ΣΔ νεφρικής βλάβης (διαβητική νεφροπάθεια), οδηγεί στην κατακράτηση υγρών και στην υπερφόρτηση όγκου Στον ΣΔ εξαιτίας της έλλειψης ινσουλίνης ή της αντίστασης σε αυτή, ο οργανισμός δεν χρησημοποιεί την γλυκόζη ως καύσιμο αλλά τα λιπαρά οξέα. Έχει παρατηρηθεί εντούτοις, ότι τα μυοκαρδιακά κύτταρα των νορμογλυκαιμικών ατόμων με ΚΑ ή έμφραγμα χρισημοποιούν σαν ενεργειακό υπόστρωμα την γλυκόζη αντί των λιπαρών οξέων και αυτό φαίνεται να έχει προστατευτικό ρόλο έναντι της ισχαιμίας. 27,28 Η σχεδόν αποκλειστική χρήση των λιπαρών οξέων από το μυοκάρδιο των διαβητικών ασθενών, οδηγεί στην συσσώρευσή τους και τελικά στην εμφάνιση λιποτοξικότητας. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται για το παλμιτικό οξύ, η συσσώρευση του οποίου επηρεάζει την συσπαστικότητα του μυοκαρδίου και ευνοεί την απόπτωση των μυοκαρδιακών κυττάρων. Πράγματι στο μυοκάρδιο ΣΔ πειραματόζωων επάγεται η έκφραση του ενζύμου μυική παλμυτόυλτρανφεράση Επιπλέον η υπεργλυκαιμία μπορεί να προκαλέσει απευθείας βλάβη στο μυοκάρδιο μεσω τροποοιημένων πρωτεινών (AGEs-advanced glycation end products) και ελεύθερων ριζών οξυγόνου (ROSreactive oxygen species). Τα AGEs για παράδειγμα, που παράγονται από την γλυκοζυλίωση του κολλαγόνου, συσσωρεύονται στην εξωκυττάρια θεμέλια ουσία και οδηγούν τελίκα σε ίνωση του μυοκαρδίου και ανάπτυξη διαστολικής δυσλειτουργίας. Επιπρόσθετα, τα κυκοφορούντα AGEs συνδέονται στους ανάλογους υποδοχείς (RAGEs), ενεργοποιούν την NADPH οξειδάση και οδηγούν στην παραγωγή υπεροξειδίου και εν τέλη ελεύθερων ριζών οξυγόνου, οι οποίες προκαλούν βλάβη στο DNA των μυοκαρδιακών κυττάρων. 30 Η Συστολική Δυσλειτουργία της ΑΚ στην ΔΒΜΚ Η πρώιμη υποκλινική συστολική δυσλειτουργία της Αριστερής ή της Δεξιάς Κοιλίας σε ασυμπτωματικούς διαβητικούς ασθενής χωρίς προφανή καρδιακή νόσο, μπορεί να ανιχνευθεί με τις νεότερες υπερηχοκαρδιογραφικές τεχνικές όπως το ιστικό Doppler (Tissue Doppler Imaging (TDI)) και η τεχνική της μυοκαρδιακής παραμόρφωσης (Speckle Tracking Imaging (STI)). Η συστολική δυσλειτουργία κατά την επιμήκη μυοκαρδιακή παραμόρφωση έχει αναδειχθεί σε πολλές μελέτες με τη χρήση τόσο του TDI, όσο και του STI Πολλοί συγγραφείς ανέδειξαν ότι η μείωση της επιμήκους ιστικής παραμόρφωσης (longitudinal strain), σχετίζεται με την ανεπαρκή ρύθμιση του σακχάρου (αυξημένα επίπεδα HbA1c) ή την παρουσία μικροαγγειακών επιπλοκών (μικροαλβουμινουρία). 31 Οι μεταβολές αυτές στην επιμήκη ιστική παραμόρφωση σχετίζονται με τον ΣΔ, ανεξαρτήτως της ύπαρξης υπερτροφίας της ΑΚ ή άλλων κλασσικών παραγόντων κινδύνου. Η αξονική (radial) ιστική παραμόρφωση έχει διερευνηθεί λιγότερο και με αντικρουόμενα αποτελέσματα Οι αρχικές μελέτες υποστήριξαν ότι η αξονική λειτουργικότητα της ΑΚ διατηρούνταν ως αντιρρόπιση στην επιμήκη δυσλειτουργια. Όμως οι μελέτες αυτές βασίζονταν στο TDI και στις μετρούμενες με αυτό ιστικές ταχύτητες, που ως γνωστό εξαρτώνται απ την γωνία μεταξύ της κίνησης του μυοκαρδίου και της προσπίπτουσας υπερηχητικής δέσμης. Το STI, ως μέθοδος ανεξάρτητης της γωνίας των υπερήχων, επιτρέπει μια πιό εκτεταμένη εκτίμηση της αξονικής κίνησης του μυοκαρδίου, τόσο σε διαβητικούς, όσο και μη διαβητικούς ασθενείς. 32 Η Διαστολική Δυσλειτουργία της ΑΚ στην ΔΒΜΚ Η διαστολική δυσλειτουργία της ΑΚ, όπως εκτιμάται από την αξιολόγηση της διαμιτροειδικής ροής (π.χ διαταραχή χάλασης ή /και ψευδοφυσιολογικοποίηση), παρατηρήθηκε στο 47 75% των ασυμπτωματικών νορμοτασικών ασθενών με καλά ρυθμιζμένο ΣΔ Το TDI, ως πιο ευαίσθητη μέθοδος, επιτρέπει την μέτρηση ιστικών ταχυτήτων κατα τον επιμήκη άξονα και το πρώιμο διαστολικό κύμα (e ) αντανακλά την συνολική διαστολική λειτουργία της ΑΚ. Μελέτες των Kosmala and Di Bonito αναφέρουν ότι το e ήταν σημαντικά χαμηλότερο σε διαβητικούς νορμοτασικούς ασθενείς απ ότι σε μη διαβητικά άτομα. Επιπλέον οι Boyer et al. 53 έδειξαν ότι η εκτίμηση της διαστολικής δυσλειτουργίας της ΑΚ με TDI είναι πιο αξιόπιστη απο της κλασσικές Doppler μετρήσεις. Η διαστολική λειτουργία έχει προγνωστική αξία σε ΣΔ ασθενείς χωρίς εμφανή καρδιακή νόσο Στην μελέτη των From et al. 57 φάνηκε ότι ο λόγος E/e σχετίζεται με αύξηση της συνολικής θνητότητας μετά την προσαρμογή για την ηλικία, το φύλο, την ύπαρξη αρτηριακής υπέρτασης ή στεφανιαίας νόσου, το κλάσμα εξώθησης της ΑΚ και τον όγκο του αριστερού κόλπου. 400 // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ HJC

4 ΑΡΘΡΟ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗΣ // Σκεύος Σιδερής Η Δεξιά Κοιλία Είναι γνώστο ότι η δυσλειτουργία της δεξιάς κοιλίας (ΔΚ) επιδεινώνει τη συνολική πρόγνωση σε μια πληθώρα καρδιαγγειακών νοσημάτων, συμπεριλαμβανομένου του οξέος εμφράγματος (ΟΕΜ) και της ΚΑ. Αν και οι περισσότερες έρευνες επικεντρώθηκαν στις διαταραχές που προκαλεί ο ΣΔ στην γεωμετρία και τη λειτουργία της ΑΚ, περιορισμένα δεδομένα υποστιρίζουν την εξίσου βλαπτική του επίδραση στην ΔΚ. Υποτίθεται ότι ο ΣΔ επηρεάζει την ΔΚ τόσο απευθείας, όσο και μέσω της αμφικοιλιακής αλληλεπίδρασης. Έχει δειχθεί ότι επηρεάζεται τόσο η συστολική, όσο και η διαστολική λειτουργία της ΔΚ. 35 Οι Van den Brom et al. έδειξαν σε διαβητικούς επίμυες ότι οι διαταραχή στην λειτουργικότητα της ΔΚ συμβαδίζει με αυτη της ΑΚ, αλλά οι διαταραχες στην γεωμετρία και την αναδιαμόρφωση δεν είναι ίδιες. Ποιό συγκεκριμένα η ΑΚ των διαβητικών επίμυων χαρακτιρίζεται από υπερτροφία των μυοκαρδιακών κυττάρων, αλλά όχι διάταση, ενώ οι αντίθετες αλλαγές παρατηρούνται στην ΔΚ. 36 Παρόμοια αποτελέσματα ανακοινώθηκαν και από άλλους ερευνητές. 37 Κλινικές Εκδηλώσεις και Διαγνωστική προσέγγιση Ο ΣΔ οδηγεί σε ΚΑ όχι μόνο ενισχύοντας την επίδραση των κλασσικών παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, αλλά και προκαλόνταν απευθείας βλάβη στο μυοκάρδιο. Η ΔΒΜΚ, θα μπορούσε να οριστεί ως η παρουσία μυοκαρδιακής βλάβης σε ασθενείς με ΣΔ, απουσία συνυπάρχουσας ισχαιμικής, υπερτασικής ή βαλβιδικής καρδιακής νόσου. Η παρουσία μυοκαρδιακής ίνωσης και υπερτροφίας των μυοκαρδιακών κυττάρων είναι οι δημοφιλέστεροι μηχανισμοί, που εξηγούν τις αλλοιώσεις στην ΔΒΜΚ. Στα πρώτα στάδια της ΔΒΜΚ οι ασθενείς είναι συνήθως ασυμπτωματικοί. Σε προχωρημένο στάδιο της νόσου παρατηρείται έκδηλη ΚΑ. Οι ασθενείς αναπτύσουν συμπτώματα συμβατά με προς τα πρόσω (αδυναμία, καταβολή, στηθάγχη, συγκοπή) και προς τα πίσω (δύσπνοια, αυξημένη κεντρική φλεβική πίεση, ηπατομεγαλία, οίδημα κατω άκρων) ΚΑ. 38 Η διάμεση και περιαγγειακή ίνωση είναι το παθολοανατομικό ορόσημο της ΔΒΜΚ και ο βαθμός της ίνωσης σχετίζεται με το βάρος της καρδιάς. Επιπρόσθετα με την αυξημένη εναπόθεση κολλαγόνου, αυξάνεται και η αλληλοσύνδεση μεταξύ των ινών κολλαγονου, συμβάλλοντας έτι περαιτέρω στην μείωση της ενδοτηκότητας των κοιλιών Ο βαθμός της μυοκαρδιακής ίνωσης στο μυοκάρδιο των ΣΔ ασθενών μπορεί να προσδιοριστεί με την βοήθεια των ηπερήχων (αυξημένος οπισθοσκεδασμός στο 2-D υπερηχοκαρδιογράφημα) και του καρδιακού μαγνητικού συντονισμού (CMR) ( αύξηση της όψιμης ενίσχυσης του γαδολινίου) Οι αλλαγές που προκαλεί ο ΣΔ2 στην γεωμετρία της ΑΚ (συγκεντρική υπερτροφία) είναι, όπως αποδείχθηκε με τη βοήθεια του καρδιακού μαγνητικού συντονισμού, ανεξάρτητες φύλου και ηλικίας. 41 Το πιο συχνό ηχοκαρδιογραφικό εύρυμα σε ασυμπτωματικούς ΣΔ ασθενεις είναι η διαστολική δυσλειτουργία της ΑΚ (μέ ή χωρίς υπερτροφία) και το διατηρημένο ΚΕΑΚ. 42 Υπάρχουν επίσης στοιχεία που υποστηρίζουν ότι οι ΣΔ ασθενείς έχουν αυξημένο κίνδυνο αρρυθμιών, συμπεριλαμβανομένου του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου. Οι υποκείμενοι μηχανισμοί αρρυθμιογέννεσης περιλαμβάνουν τη διαταραχή του τόνου του αυτόνομου νευρικού συστήματος, τη σιωπηρή ισχαιμία, την επιβραδυνόμενη αγωγή, τις ανομοιογένειες στην κολπική και κοιλιακή επαναπόλωση,καθως και το μέγεθος της μυοκαρδιακής βλάβης. 43 Προς το παρόν η καλύτερη διαγνωστική προσέγγιση της ΔΒΜΚ περιλαμβάνει την ανίχνευση δομικών, λειτουργικών και μεταβολικων διαταραχών της ΑΚ και τον αποκλεισμό άλλων καρδιακών νοσημάτων που θα μπορουσαν να ευθύνονται για τις διαταραχές αυτές. Οι δομικές διαταραχές περιλαμβάνουν: (i) Την υπερτροφία της ΑΚ,όπως αυτή ορίζεται βάση υπερηχογραφικών και CMR κριτηρίων, (ii) Τον αυξημένο οπισθοσκεδασμό του διαφραγματικού και του οπισθίου τοιχώματος της ΑΚ, (iii) Την όψιμη ενίσχυση του γαδολινίου στην CMR. 44 Οι λειτουργικές διαταραχές είναι αποτέλεσμα: (i) Διαστολικής δυσλειτουργίας της ΑΚ, όπως αυτή διαγιγνώσκεται από το παλμικό και το ιστικό Doppler, (ii) Συστολικής δυσλειτουργίας της ΑΚ,όπως αυτή φαίνεται στη μελέτη ιστικών HJC EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ // 401

5 ταχυτήτων-ιστικής παραμόρφωσης, (iii) Μειωμένης συστολικής ή/και διαστολικής λειτουργικής εφεδρίας, όπως αυτή αξιολογέιται στην μελέτη ιστικών ταχυτήτων κατά την κόπωση Τέλος οι μεταβολικές διαταραχές αφορουν κυρίως σε (i) Μειωμένο λόγο καρδιακής φοσφωκρεατινίνης/ατρ (PCr/ATP) και (ii) Αυξημένη περιεκτικότητα του μυοκαρδίου σε τριγλυκεριδια. 46,47 Ο καρδιακός καθετηριασμός σπάνια χρισημοποιείται στις μέρες μας για την διάγνωση της ΔΒΜΚ, λόγω της ύπαρξης μη επεμβατικών μεθόδων με καλλύτερη ευαισθησία και ειδικότητα. Η στεφανιογραφία παρόλ αυτά είναι χρίσημη για την διάγνωση της στεφανιαίας νόσου, που μπορεί να συνυπάρχει με την ΔΒΜΚ. Θεραπεία Οι βασικοί πυλώνες για την θεραπεία της ΔΒΜΚ είναι η υιοθέτηση ενός υγειινού του τρόπου ζωής, η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου πλάσματος, η συνολική τροποποίηση των παραγόντων καρδιαγγειακής νοσηρότητας και η θεραπεία αυτής καθαυτής της ΚΑ. Τρόπος ζωής Η διακοπή του καπνίσματος, η υγειινή διατροφή, η μείωση του σωματικού βάρους και η αερόβια άσκηση απότελουν τους ακρογωνιαίους λίθους ενός υγειινότερου τρόπου διαβίωσης. Έχει δεχθεί ότι σε ΣΔ ασθενείς η μείωση του ΣΒ και η αύξηση της αερόβιας δραστηριότητας οδήγησαν σε δραστική μείωση της επίπτωσης της ΔΒΜΚ Υπεργλυκαιμία και λοιποί παράγοντες κινδύνου Η ρύθμιση του σακχάρου αποτελεί έναν απο τους βασικότερους στόχους στη θεραπεία της ΔΒΜΚ. Η επίτευξη ευγλυκαιμίας συμβάλει στο να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης μείζονων καρδιαγγειακών συμβαμάτων όπως ΟΕΜ ή ΑΕΕ, καθώς και η πιθανότητα ανάπτυξης ΔΒΜΚ. 49 Η σύγχονη θεραπευτική φαρέτρα έχει πολλά αποτελεσματικά φάρμακα, για την θεραπεία του ΣΔ όπως η μετφορμίνη, οι σολφουνυλουρίες, οι γλυταζόνες, η ινσουλίνη, αλλά και νεότερους παράγοντες όπως οι αγωνιστές του GLP1 και οι ανταγωνιστες του DPP4. Αν και τα παραπάνω φάρμακα είναι αποτελεσματικά στην θεραπεία του ΣΔ σε ασθενείς χωρίς συμπαραμαρτούσα ΚΑ, σε ότι αφορά τους διαβητικούς ασθενείς με ΚΑ φαίνεται να υπάρχουν περιορισμοί. Το κλασσικό παράδειγμα είναι η μετφορμίνη, η οποία μέχρι πρότεινως αντενδείκνυτω στην θεραπεία του ΣΔ σε άτομα με ΚΑ, λόγω του κινδύνου εμφάνισης γαλακτικής οξείδωσης. Παρόλ αυτά αποδείχθηκε ότι στην κλινική πράξη ο ανωτέρω κίνδυνος δέν είναι τόσο μεγάλος. 50 Επιπλέον δείχθηκε σε πειραματόζωα ότι η μετφορμίνη μπορεί να προστατέψει από την ΔΒΜΚ ενισχύοντας την αυτοφαγία των μυοκαρδιακών κυττάρων, 51 ενώ σε μελέτες αναφέρθηκε ότι μειώνει την θνητότητα και τις εισαγωγές στο νοσοκομείο. 52,53 Η χρήση της ινσουλίνης θεωρήθηκε σε διάφορες μελέτες παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση ΚΑ. 54,55 Παρόλ αυτά οι μελέτες ήταν αναδρομικές και μη τυχαιοποιημένες και έτσι δεν ήταν δυνατόν να διακριθεί αν όντως η θεραπεία με ινσουλίνη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης ΚΑ ή αν οι ινσουλινοθεραπευόμενοι ασθενείς έχου a priori αυξημένο κίνδυνο. Η πιογλυταζόνη προκαλεί κατακράτηση υγρών σ ένα ποσοστό 5-10%. Ως εκτούτου μπορεί να προκαλέσει επιδείνωση της ΚΑ και αύξηση των εισαγωγών στο νοσοκομείο. 56 Υπάρχουν πολλά δεδομένα που υποστηρίζουν την βασιζόμενη στις ινκρετίνες θεραπεία του ΣΔ (αγωνιστές του GLP1 και ανταγωνιστες του DPP4), με στόχο την μείωση των καρδιαγγειακών επιπλοκών. Σ ένα πειραματικό μοντέλο αθηροσκλήρυνσης βρέθηκε ότι οι αγωνιστες του GLP-1 μειώνουν σημαντικά το μέγεθος της αθηρωματικής πλάκας. 57 Εκτός από τις αντιαθηρωματικές του ιδιότητες, η ενεργοποίηση του GLP-1 μπορεί να έχει επίσης καρδιοπροστατευτικό ρόλο. 58,59 Η χρήση ενός GLP-1 αγωνιστή επιταχύνει την απώλεια σωματικού βάρους, βελτιώνει το μεταβολικό προφίλ, μειώνει την αρτηριακή πίεση και επιπλέον, όπως φάνηκε σε μικρές, μη τυχαιοποιημένες μελέτες, μπορεί να συμβάλει στην βελτίωση του ΚΕΑΚ μετεμφραγματικών ασθενών. 60 Χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για να αποδειχθεί ο καρδιοπροστατευτικός ρόλος αυτών των παραγόντων. Ένα απο τα πλέον πολυσυζητημένα και αμφιλεγόμενα θέματα είναι το άν ο αυστηρός γλυκαιμικός έλεγχος αποφέρει καλλύτερα καρδιαγγειακά αποτελέσματα και το ποιοί θα πρέπει να είναι οι βέλτιστοι γλυκαιμικοί στόχοι. Οι μελέτες Diabetes Control and Complication Trial (DCCT) και United Kingdom Prospective Diabetes Study (UKPDS) δείχνουν ότι ο αυστηρός γλυκαιμικός έλεγχος προστατεύει από την ανάπτυξη και εξέλλειξη των μικροαγγειακών επιπλοκών του ΣΔ1 και ΣΔ2. 61 Από την άλλη πλευρά η Action to Control Cardiovascular Risk in Diabetes (ACCORD), η Action in Diabetes and Vascular Disease (ADVANCE) και η Veterans Administration Diabetes (VADT), δεν ανέδειξαν σημαντικό όφελος του αυστηρού γλυκαιμικού ελέγχου, σε ότι αφορα την θνητότητα και την μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων. 62 Οι κατευθυντήριες οδηγίες του 2013 της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας για τον διαβήτη, τον πρόδιαβητη και τις καρδιαγγειακές νόσους θεωρουν τον αυστηρό γλυκαιμικό έλεγχο 402 // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ HJC

6 ΑΡΘΡΟ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗΣ // Σκεύος Σιδερής (HbA1c<7%) ως ένδειξη κλάσης I για τη μείωση των μικροαγγειακών επιπλοκών και ένδειξη κλάσης IIa για την πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου. 63,64 Θεραπεία της Καρδιακής Ανεπάρκειας Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του 2013 της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας για τον διαβήτη, τον πρόδιαβητη και τις καρδιαγγειακές νόσους, τρείς νευροορμονικοί ανταγωνιστές - οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειτασίνης ή οι αναστολείς των υποδοχέων αγγειτασίνης, οι βήτα αποκλειστές και οι ανταγωνιστες των υποδοχέων των αλατοκορτικοειδών - αποτελούν την βασική θεραπεία για τους ασθενείς με ΚΑ και μειωμένο ΚΕΑΚ (συστολική ΚΑ), συμπεριλαμβανομένων και των ασθενών με ΣΔ. Οι τρείς αυτοί ανταγωνιστές μπορουν να συνδιαστούν μ ένα διουρητικό για την ανακούφιση από την συμφόρηση και να συμπληρωθούν με ιβαμπραδίνη. Αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειτασίνης και αναστολείς των υποδοχέων αγγειτασίνης Οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης (ΑΜΕΑ) ενδείκνυνται σε ασθενείς μέ ΣΔ2 και ΚΑ, δεδομένου ότι βελτιώνουν την κλινική εικόνα και μειώνουν τη θνητότητα Τα ευεργετικά αποτελέσματα των αναστολέων των υποδοχέων της αγγειοτασίνης είναι εφάμιλα με αυτά των ΑΜΕΑ (όπως προκύπτει από ανάλυση υποομάδων των κλινικών μελετών) και έτσι μπορουν να χρησημοποιηθούν ως ενελλακτική θεραπεία στους ασθενείς με δυσανεξία στους ΑΜΕΑ. 65 Η χρήση των φαρμάκων αυτών σε ΣΔ ασθενείς, κάνει επιτακτική την ανάγκη τακτικής παρακολούθησης της νεφρικής λειτουργίας και του καλίου του αίματος, μιας και η νεφροπάθεια είναι συχνή παρενέργεια. Βήτα-αποκλειστές Οι βήτα-αποκλειστές έχουν εδραιωθεί στη θεραπεία της συστολικής ΚΑ. 66,67 Η ανάλυση μιας υποομάδας της μελέτης MERIT-HF έδειξε ότι οι βήτα-αποκλειστές μειώνουν τη θνητότητα και τις εισαγωγές στο νοσοκομείο και βελτιώνουν την κλινική εικόνα, τόσο σε διαβητικούς,όσο και μη διαβητικούς ασθενείς. 68 Οι βήτα-αποκλείστες που έχουν ένδειξη στη θεραπεία των ΣΔ2 ασθενών με ΚΑ ειναι: Η σουκινική μετοπρολόλη στην μορφή βραδείας αποδέσμευσης, (MERIT-HF), η βισοπρολόλη [Cardiac Insufficiency Bisoprolol Study (CIBIS II)] και η καρβεδιλόλη [Carvedilol Prospective Randomized Cumulative Survival (COPERNICUS) και Carvedilol Or Metoprolol European Trial (COMET) Στις ανεπιθύμητες ενέργειες της χρήσης των βήτα-αποκλειστών σε ΣΔ2 ασθενείς με ΚΑ περιλαμβάνονται: α) υπογλυκαιμία ιδίως με τους μή καρδιοεκλεκτικούς παράγοντες και β) αρνητική επίδραση στον μεταβολισμό ( δυσλιπιδαιμία και μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη). 69,70 Στα πρώτα στάδια της ΔΒΜΚ οι ασθενείς είναι συνήθως ασυμπτωματικοί. Σε προχωρημένο στάδιο της νόσου παρατηρείται έκδηλη ΚΑ. Προς το παρών η καλλύτερη διαγνωστική προσέγγιση της ΔΒΜΚ περιλαμβάνει την ανίχνευση δομικών, λειτουργικών και μεταβολικών διαταραχών της ΑΚ και τον αποκλεισμό άλλων καρδιακών νοσημάτων που θα μπορούσαν να ευθύνονται για τις διαταραχές αυτές. Ανταγωνιστές των υποδοχέων των αλατοκορτικοειδών Οι ανταγωνιστές των υποδοχέων των αλατοκορτικοειδών (MRA), ενδείκνυνται σε όλους τους ασθενείς με λειτουργικό στάδιο (NYHA Class) II-IV και ΚΕΑΚ 35%, παρά την αγωγή με ΑΜΕΑ (ή ανταγωνιστές υποδοχέων της αγγειοτασίνης σε περίπτωση δυσανεξίας στους ΑΜΕΑ) και βήτα-αποκλειστές, με στόχο την ελλάτωση των εισαγωγών στο νοσοκομείο και την θνητότητα (Κλάση IA). 98 Τα ευεργετικά αποτελέσματα της σπιρονολακτονης 71 και της ελπερενόνης 72 σε ότι αφορά την μείωση της θνητότητας δέν διαφέρουν ανάμεσα σε διαβητικούς και μή διαβητικούς ασθενεις με καρδιακή ανεπάρκεια. Όπως και με τους ΑΜΕΑ έτσι κι εδώ ο κινδυνος νεφροπάθειας στους ΣΔ ασθενείς είναι αυξημένος. Ως εκ τούτου πρέπει να παρακολουθούνται τα επίπεδα καλίου και η νεφρική λειτουργία. Διουρητικά Τα διουρητικά ανακουφίζουν τους ασθενείς με ΚΑ και κατακράτηση υγρών, ανεξαρτήτως ΚΕΑΚ, από τη δύσπνοια και τα οιδήματα. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η χρήση διουρητικών μειώνει τη θνητότητα. Σε ΣΔ ασθενείς προτειμόνται τα διουρητικά της αγκύλης σε σχέση με τα θειαζιδικά, λόγω του καλύτερου γλυκαιμικού προφίλ. HJC EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ // 403

7 Ιβαμπραδίνη Η μελέτη SHIFT, η οποία περιελάμβανε 6558 ασθενείς με ΚΑ και φλεβοκομβικό ρυθμο με καρδιακή συχνότητα 70 σφύξεις/λεπτό (3241 σε αγωγή με ιβαμπραδίνη, 30% με ΣΔ2), έδειξε ότι η ιβαμπραδίνη ελλατώνει σημαντικά τους καρδιαγγειακούς θανάτους και την εισαγωγή στο νοσοκομείο για επιδείνωση της ΚΑ. Το ευεργετικό της αποτέλεσμα παρατηρήθηκε τόσο σε ΣΔ, όσο και μή ΣΔ ασθενείς. 73 Η παρουσία ΣΔ δέν αποτελεί αντένδειξη για τη θεραπεία επανασυγχρονισμού ή/και την μεταμόσχευση καρδιάς σε ασθενείς με προχωρημένη συστολική καρδιακή ανεπάρκεια. Η ΚΑ με διατηρημένο το ΚΕΑΚ (Διαστολική ΚΑ), αποτελεί την συνηθέστερη μορφη ΚΑ που συναντούμε σε ΣΔ ασθενείς και η ειδική θεραπεία της αποτελεί αντικείμενο εντατικής έρευνας. 74 Συμπέρασμα Ο Σακχαρώδης Διαβήτης οδηγεί σε Καρδιακή Ανεπάρκεία, τόσο μέσω της ενίσχυσης των κλασσικών παραγόντων κινδύνου, όσο και μέσω της απευθείας βλάβης που προκαλεί στο μυοκάρδιο. Η οντότητα αυτή καλείται Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια και η διάγνωσή της βασίζεται στην κλινική εικόνα,αλλά και στις νεότερες απεικονιστικές μεθόδους. Ανάμεσα σε αυτές η υπερηχοκαρδιογραφία κατέχει εξέχοντα ρόλο. Η θεραπεία της διαβητικής μυοκαρδιοπάθειας βασίζεται στους γενικούς κανόνες αντιμετώπισης της καρδιακής ανεπάρκειας, μιας και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ειδική αγωγή. Έτσι απαιτήται περαιτέρω έρευνα, ώστε να βελτιωθεί η γνώση μας σε ότι αφορα αυτό το πολύπλοκο σύνδρομο. Βιβλιογραφία 1. Rubler S, Dlugash J, Yuceoglu YZ, Kumral T, Branwood AW, Grishman A. New type of cardiomyopathy associated with diabetic glomerulosclerosis. Am J Cardiol. 1972; 30: King H, Aubert RE, Herman WH. Global burden of diabetes, : prevalence, numerical estimates, and projections. Diabetes Care. 1998; 21: Loffroy R, Bernard S, Sérusclat A, et al. Noninvasive assessment of the prevalence and characteristics of coronary atherosclerotic plaques by multidetector computed tomography in asymptomatic type 2 diabetic patients at high risk of significant coronary artery disease: a preliminary study. Arch Cardiovasc Dis. 2009; 102: Bertoni AG, Hundley WG, Massing MW, Bonds DE, Burke GL, Goff DC Jr. Heart failure prevalence, incidence, and mortality in the elderly with diabetes. Diabetes Care. 2004; 27: Kannel WB, Hjortland M, Castelli WP. Role of diabetes in congestive heart failure: the Framingham study. Am J Cardiol. 1974; 34: Stratton IM, Adler AI, Neil HA, et al. Association of glycaemia with macrovascular and microvascular complications of type 2 Diabetes (UKPDS 35): prospective observational study. Brit Med J. 2000; 321: Vaur L, Gueret P, Lievre M, Chabaud S, Passa P. Development of congestive heart failure in type 2 diabetic patients with microalbuminuria or proteinuria: observations from the DIABHYCAR (type 2 DIABetes, Hypertension, CArdiovascular Events and Ramipril) study. Diabetes Care. 2003; 26: Nichols GA, Gullion CM, Koro CE, Ephross SA, Brown JB. The incidence of congestive heart failure in type 2 diabetes: an update. Diabetes Care. 2004; 27: Bertoni AG, Tsai A, Kasper EK, Brancati FL. Diabetes and idiopathic cardiomyopathy: a nationwide casecontrol study. Diabetes Care. 2003; 26: Thrainsdottir IS, Aspelund T, Thorgeirsson G, et al. The association between glucose abnormalities and heart failure in the population-based Reykjavik study. Diabetes Care. 2005; 28: Elliott P, Andersson B, Arbustini E, et al. Classification of the cardiomyopathies: a position statement from the European Society Of Cardiology Working Group on Myocardial and Pericardial Diseases. Eur Heart J. 2008; 29: Paulus WJ, Tschöpe C, Sanderson JE, et al. How to diagnose diastolic heart failure: a consensus statement on the diagnosis of heart failure with normal left ventricular ejection fraction by the Heart Failure and Echocardiography Associations of the European Society of Cardiology. Eur Heart J. 2007; 28: Aneja A, Tang WH, Bansilal S, Garcia MJ, Farkouh ME. Diabetic cardiomyopathy: insights into pathogenesis, diagnostic challenges, and therapeutic options. Am J Med. 2008; 121: Fang ZY, Prins JB, Marwick TH. Diabetic cardiomyopathy: evidence, mechanisms, and therapeutic implications. Endocr Rev. 2004; 25: Ganguly PK, Pierce GN, Dhalla KS, Dhalla NS. Defective sarcoplasmic reticular calcium transport in diabetic cardiomyopathy. Am J Physiol. 1983; 244: E Giacomelli F, Wiener J. Primary myocardial disease in the diabetic mouse. An ultrastructural study. Lab Invest. 1979; 40: Regan TJ, Wu CF, Yeh CK, Oldewurtel HA, Haider B. Myocardial composition and function in diabetes. The effects of chronic insulin use. Circ Res. 1981; 49: Hoyt RH, Collins SM, Skorton DJ, Ericksen EE, Conyers D. Assessment of fibrosis in infarcted human hearts by analysis of ultrasonic backscatter. Circulation. 1985; 71: Di Bello V, Talarico L, Picano E, et al. Increased 404 // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ HJC

8 ΑΡΘΡΟ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗΣ // Σκεύος Σιδερής echodensity of myocardial wall in the diabetic heart: an ultrasound tissue characterization study. J Am Coll Cardiol. 1995; 25: Fang ZY, Yuda S, Anderson V, Short L, Case C, Marwick TH. Echocardiographic detection of early diabetic myocardial disease. J Am Coll Cardiol. 2003; 41: López B, González A, Díez J. Circulating biomarkers of collagen metabolism in cardiac diseases. Circulation. 2010; 121: Ban CR, Twigg SM, Franjic B, et al. Serum MMP-7 is increased in diabetic renal disease and diabetic diastolic dysfunction. Diabetes Res Clin Pract. 2010; 87: González-Vílchez F, Ayuela J, Ares M, Pi J, Castillo L, Martín-Durán R. Oxidative stress and fibrosis in incipient myocardial dysfunction in type 2 diabetic patients. Int J Cardiol. 2005; 101: Cai L, Li W, Wang G, Guo L, Jiang Y, Kang YJ. Hyperglycemia-induced apoptosis in mouse myocardium: mitochondrial cytochrome C-mediated caspase-3 activation pathway. Diabetes. 2002; 51: Palmieri V, Bella JN, Arnett DK, et al. Effect of type 2 diabetes mellitus on left ventricular geometry and systolic function in hypertensive subjects: Hypertension Genetic Epidemiology Network (HyperGEN) study. Circulation. 2001; 103: Fisher M, McMurray JJ. Diabetic Cardiology. John Wiley and Sons Ltd. 27. Goyal BR, Mehta AA. Diabetic cardiomyopathy: pathophysiological mechanisms and cardiac dysfuntion. Hum Exp Toxicol. 2013; 32: Voulgari C, Papadogiannis D, Tentolouris N. Diabetic cardiomyopathy: from the pathophysiology of the cardiac myocytes to current diagnosis and management strategies. Vasc Health Risk Manag. 2010; 6: Zhang F, Li G, Ding W, et al. [Screening and analysis of early cardiopathology-related gene in type 2 diabetes mellitus.] Zhonghua Nei Ke Za Zhi. 2002; 41: Bodiga VL, Eda SR, Bodiga S. Advanced glycation end products: role in pathology of diabetic cardiomyopathy. Heart Fail Rev. 2014; 19: Vinereanu D, Nicolaides E, Tweddel AC, et al. Subclinical left ventricular dysfunction in asymptomatic patients with Type II diabetes mellitus, related to serum lipids and glycated haemoglobin. Clin Sci (Lond). 2003; 105: Leitman M, Lysyansky P, Sidenko S, et al. Twodimensional strain-a novel software for real-time quantitative echocardiographic assessment of myocardial function. J Am Soc Echocardiogr. 2004; 17: Kosmala W, Kucharski W, Przewlocka-Kosmala M, Mazurek W. Comparison of left ventricular function by tissue Doppler imaging in patients with diabetes mellitus without systemic hypertension versus diabetes mellitus with systemic hypertension. Am J Cardiol. 2004; 94: Di Bonito P, Moio N, Cavuto L, et al. Early detection of diabetic cardiomyopathy: usefulness of tissue Doppler imaging. Diabet Med. 2005; 22: Wang J, Song Y, Wang Q, Kralik PM, Epstein PN. Causes and characteristics of diabetic cardiomyopathy. Rev Diabet Stud. 2006; 3: van den Brom CE, Bosmans JW, Vlasblom R, et al. Diabetic cardiomyopathy in Zucker diabetic fatty rats: the forgotten right ventricle. Cardiovasc Diabetol. 2010; 9: Kosmala W, Przewlocka-Kosmala M, Mazurek W. Subclinical right ventricular dysfunction in diabetes mellitus an ultrasonic strain/strain rate study. Diabet Med. 2007; 24: Fang ZY, Prins JB, Marwick TH. Diabetic cardiomyopathy: evidence, mechanisms, and therapeutic implications. Endocr Rev. 2004; 25: Factor SM, Minase T, Sonnenblick EH. Clinical and morphological features of human hypertensivediabetic cardiomyopathy. Am Heart J. 1980; 99: Picano E, Pelosi G, Marzilli M, et al. In vivo quantitative ultrasonic evaluation of myocardial fibrosis in humans. Circulation. 1990; 81: Velagaleti RS, Gona P, Chuang ML, et al. Relations of insulin resistance and glycemic abnormalities to cardiovascular magnetic resonance measures of cardiac structure and function: the Framingham Heart Study. Circ Cardiovasc Imaging. 2010; 3: Ha JW, Lee HC, Kang ES, et al. Abnormal left ventricular longitudinal functional reserve in patients with diabetes mellitus: implication for detecting subclinical myocardial dysfunction using exercise tissue Doppler echocardiography. Heart. 2007; 93: Nakou ES, Mavrakis H, Vardas PE. Are diabetic patients at increased risk of arrhythmias? Hellenic J Cardiol. 2012; 53: Ernande L, Bergerot C, Rietzschel ER, et al. Diastolic dysfunction in patients with type 2 diabetes mellitus: is it really the first marker of diabetic cardiomyopathy? J Am Soc Echocardiogr. 2011; 24: e Ng AC, Delgado V, Bertini M, et al. Findings from left ventricular strain and strain rate imaging in asymptomatic patients with type 2 diabetes mellitus. Am J Cardiol. 2009; 104: Scheuermann-Freestone M, Madsen PL, Manners D, et al. Abnormal cardiac and skeletal muscle energy metabolism in patients with type 2 diabetes. Circulation. 2003; 107: Rijzewijk LJ, Jonker JT, van der Meer RW, et al. Effects of hepatic triglyceride content on myocardial metabolism in type 2 diabetes. J Am Coll Cardiol. 2010; 56: Kodama S, Tanaka S, Heianza Y, et al. Association between physical activity and risk of all-cause mortality and cardiovascular disease in patients with diabetes: a meta-analysis. Diabetes Care. 2013; 36: Sharma AK, Srinivasan BP. Triple verses glimepiride plus metformin therapy on cardiovascular risk biomarkers and diabetic cardiomyopathy in insulin HJC EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ // 405

9 resistance type 2 diabetes mellitus rats. Eur J Pharm Sci. 2009; 38: Tahrani AA, Varughese GI, Scarpello JH, Hanna FW. Metformin, heart failure, and lactic acidosis: is metformin absolutely contraindicated? BMJ. 2007; 335: Xie Z, Lau K, Eby B, et al. Improvement of cardiac functions by chronic metformin treatment is associated with enhanced cardiac autophagy in diabetic OVE26 mice. Diabetes. 2011; 60: Eurich DT, McAlister FA, Blackburn DF, et al. Benefits and harms of antidiabetic agents in patients with diabetes and heart failure: systematic review. BMJ. 2007; 335: Aguilar D, Chan W, Bozkurt B, Ramasubbu K, Deswal A. Metformin use and mortality in ambulatory patients with diabetes and heart failure. Circ Heart Fail. 2011; 4: Nichols GA, Koro CE, Gullion CM, Ephross SA, Brown JB. The incidence of congestive heart failure associated with antidiabetic therapies. Diabetes Metab Res Rev. 2005; 21: Smooke S, Horwich TB, Fonarow GC. Insulintreated diabetes is associated with a marked increase in mortality in patients with advanced heart failure. Am Heart J. 2005; 149: Erdmann E, Charbonnel B, Wilcox RG, et al. Pioglitazone use and heart failure in patients with type 2 diabetes and preexisting cardiovascular disease: data from the PROactive study (PROactive 08). Diabetes Care. 2007; 30: Matsubara J, Sugiyama S, Sugamura K, et al. A dipeptidyl peptidase-4 inhibitor, des-fluorositagliptin, improves endothelial function and reduces atherosclerotic lesion formation in apolipoprotein E-deficient mice. J Am Coll Cardiol. 2012; 59: Bose AK, Mocanu MM, Carr RD, Brand CL, Yellon DM. Glucagon-like peptide 1 can directly protect the heart against ischemia/reperfusion injury. Diabetes. 2005; 54: Poornima I, Brown SB, Bhashyam S, Parikh P, Bolukoglu H, Shannon RP. Chronic glucagon-like peptide-1 infusion sustains left ventricular systolic function and prolongs survival in the spontaneously hypertensive, heart failure-prone rat. Circ Heart Fail. 2008; 1: Nikolaidis LA, Mankad S, Sokos GG, et al. Effects of glucagon-like peptide-1 in patients with acute myocardial infarction and left ventricular dysfunction after successful reperfusion. Circulation. 2004; 109: Bloomgarden ZT. Glycemic control in diabetes: a tale of three studies. Diabetes Care. 2008; 31: Miki T, Yuda S, Kouzu H, Miura T. Diabetic cardiomyopathy: pathophysiology and clinical features. Heart Fail Rev. 2013; 18: Rydén L, Grant PJ, Anker SD, et al. ESC Guidelines on diabetes, pre-diabetes, and cardiovascular diseases developed in collaboration with the EASD: the Task Force on diabetes, pre-diabetes, and cardiovascular diseases of the European Society of Cardiology (ESC) and developed in collaboration with the European Association for the Study of Diabetes (EASD). Eur Heart J. 2013; 34: Brown A, Reynolds LR, Bruemmer D. Intensive glycemic control and cardiovascular disease: an update. Nat Rev Cardiol. 2010; 7: Dickstein K, Kjekshus J. Effects of losartan and captopril on mortality and morbidity in high-risk patients after acute myocardial infarction: the OPTIMAAL randomised trial. Optimal Trial in Myocardial Infarction with Angiotensin II Antagonist Losartan. Lancet. 2002; 360: Haas SJ, Vos T, Gilbert RE, Krum H. Are betablockers as efficacious in patients with diabetes mellitus as in patients without diabetes mellitus who have chronic heart failure? A meta-analysis of largescale clinical trials. Am Heart J. 2003; 146: de Boer RA, Doehner W, van der Horst IC, et al; SENIORS Investigators. Influence of diabetes mellitus and hyperglycemia on prognosis in patients > or =70 years old with heart failure and effects of nebivolol (data from the Study of Effects of Nebivolol Intervention on Outcomes and Rehospitalization in Seniors with heart failure [SENIORS)). Am J Cardiol. 2010; 106: e Deedwania PC, Giles TD, Klibaner M, et al. Efficacy, safety and tolerability of metoprolol CR/XL in patients with diabetes and chronic heart failure: experiences from MERIT-HF. Am Heart J. 2005; 149: Shorr RI, Ray WA, Daugherty JR, Griffin MR. Antihypertensives and the risk of serious hypoglycemia in older persons using insulin or sulfonylureas. JAMA. 1997; 278: Kostis JB, Sanders M. The association of heart failure with insulin resistance and the development of type 2 diabetes. Am J Hypertens. 2005; 18: Fernandez HM, Leipzig RM. Spironolactone in patients with heart failure. N Engl J Med. 2000; 342: Zannad F, McMurray JJ, Krum H, et al. Eplerenone in patients with systolic heart failure and mild symptoms. N Engl J Med. 2011; 364: Swedberg K, Komajda M, Böhm M, et al. Ivabradine and outcomes in chronic heart failure (SHIFT): a randomised placebo-controlled study. Lancet. 2010; 376: Borlaug BA, Paulus WJ. Heart failure with preserved ejection fraction: pathophysiology, diagnosis, and treatment. Eur Heart J. 2011; 32: // EΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ HJC

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΗΣ ΜΕ 4 ΣΤΑΔΙΑ ΙΣΟΟΓΚΩΤΙΚΗ ΧΑΛΑΣΗ-ΤΑΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΘΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Διάγνωση του

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική.

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική. Η χρησιμότητα του TDI TEI INDEX στην εκτίμηση της λειτουργικότητας της αριστεράς κοιλίας σε χρόνια αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς. Συγκριτική μελέτη πριν και μετά την αιμοκάθαρση. Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ»

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ομάδα Εργασίας: «ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ» Συστάσεις και κατευθυντήριες οδηγίες από τους μεγάλους οργανισμούς (ADA 2007,ESC 2007, EASD 2007) «ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ.

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Τούσουλης* *A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΧΑΝΙΑ 22-24/5/2015 ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΜΕ ΔΙΑΤΗΡΗΜΕΝΟ ΚΛΑΣΜΑ ΕΞΩΘΗΣΗΣ ΛΑΜΠΡΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ! Ιατρείο Καρδιακής Ανεπάρκειας! ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού.

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Σκούτας Δ, Καραγιάννη Δ, Σέκερη Ζ, Σιώμος Κ,Κοντόπουλος Μ, Λαζαρίδου

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος A Καρδιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης Εργαστήριο Δοκιμασίας Κόπωσης και Αποκατάστασης Καρδιοπαθών Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος ς Καμπερίδης Κατάταξη Μυοκαρδιοπαθει

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ 1.ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ 2.ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΝΕΣΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΩΝ 3.ΑΟΡΤΙΚΗ/ΜΙΤΡΟΕΙΔΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑ 1.ΥΠΕΡΚΟΙΛΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ.

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΔΩΡΟΘΕΑ «ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ (ABI) Σφυροβραχιόνιος δείκτης=ankle-brachial Index (ABI) Ο λόγος της συστολικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Δρ. Παντελής Α. Σαραφίδης Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στόχοι αντιυπερτασικής αγωγής σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Δρ. Α. Μελιδώνης Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Διαβητολογικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Αγγελής Αθανάσιος Ά Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ Ιστορικό εργαστηριακό προφίλ! Αθλητής, 17 ετών από 4ηµέρου αναφέρει εµπύρετο, οπισθοστερνικό

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί

Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί 22 ο Συνέδριο ΔΕΚΕ, Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος 2008 Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί Γεώργιος Γιαννόγλου Καθηγητής Καρδιολογίας Ο σακχαρώδης διαβήτης θεωρείται από τους σημαντικότερους

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

3. Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια: Από το Μυοκαρδιακό Κύτταρο στη Διάγνωση και τη Θεραπεία

3. Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια: Από το Μυοκαρδιακό Κύτταρο στη Διάγνωση και τη Θεραπεία ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ 17 3. Διαβητική Μυοκαρδιοπάθεια: Από το Μυοκαρδιακό Κύτταρο στη Διάγνωση και τη Θεραπεία Χριστίνα Βούλγαρη, Νικόλαος Κατσιλάμπρος, Νικόλαος Τεντολούρης Αʹ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

3. Εφαρμογή της Μαγνητικής Τομογραφίας Καρδιάς στον Σακχαρώδη Διαβήτη.

3. Εφαρμογή της Μαγνητικής Τομογραφίας Καρδιάς στον Σακχαρώδη Διαβήτη. 3. Εφαρμογή της Μαγνητικής Τομογραφίας Καρδιάς στον Σακχαρώδη Διαβήτη. 61 Κ. Μπράτης, Σ. Μαυρογένη Αʹ Καρδιολογική Κλινική, Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, Αθήνα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η σχέση του σακχαρώδους διαβήτη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ευστράτιος Βαρσαμής Διευθυντής Β' Παθολογικής Κλινικής, Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο «Αγία Όλγα» Αγγειοτασινογόνο Χυμάση Αγγειοτασίνη

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και υπέρταση

Σακχαρώδης Διαβήτης και υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης και υπέρταση Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ European Society Hypertension Center of Excellence Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια ομάδων εργασίας

Σεμινάρια ομάδων εργασίας Σεμινάρια ομάδων εργασίας ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΞΙΑΣ ΚΑΡ ΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΛΟΓΩ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΡΥΟΦΥΛΛΗΣ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡ ΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Πνευμονική Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση είναι η παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

της µιτροειδούς βαλβίδος

της µιτροειδούς βαλβίδος Πότε και πως θα αντιµετωπίσω επεµβατικά τον ασθενή µε ασυµπτωµατική ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδος Αθανάσιος Τσούκας,, MD, FESC ιευθυντής Γ. Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΜΙΤΡΟΕΙ ΗΣ ΒΑΛΒΙ Α Αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα:

Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα: Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρηρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες)

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) 1. «ΑΝΤΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ» 7ο Σεμινάριο Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων «Στρατηγικές στον Σ.Δ. 2008»

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΠΕΤΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΙΤΙΑ ΣΤΕΝΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Αθηρωμάτωση (75%-90%) Ινομυική δυσπλασία (10-15%) Διαχωρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος

Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας ΓΝΑ Ιπποκράτειο Υπεύθυνος Μονάδας Υπέρτασης Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία Νόσος Σχέση με τη ΣΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αδυναμίες στην εκτίμηση της συστολικής λειτουργίας της αριστερής κοιλίας. Μανώλης Φουκαράκης

Αδυναμίες στην εκτίμηση της συστολικής λειτουργίας της αριστερής κοιλίας. Μανώλης Φουκαράκης Αδυναμίες στην εκτίμηση της συστολικής λειτουργίας της αριστερής κοιλίας Μανώλης Φουκαράκης Βενιζέλειο Γ. Ν. Ηρακλείου Κρήτης Η εκτίμηση της συστολικής λειτουργίας είναι η κυριώτερη εφαρμογή της ηχοκαρδιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ S.C.D. V.A. C.A.D. Καταστάσεις που προδιαθέτουν σε εμφάνιση αρρυθμιών με την άσκηση. Υγιή άτομα Στεφανιαία νόσο Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή 1 ου αντιϋπερτασικού

Επιλογή 1 ου αντιϋπερτασικού Επιλογή 1 ου αντιϋπερτασικού φαρμάκου Επιλογή 1 oυ Φαρµάκου: Συνήθως δεν έχει τόσο µεγάλη σηµασία 1. Η επίτευξη άριστης ρύθµισης έχει µεγαλύτερη σηµασία στη µείωση του κινδύνου 2. Στις περισσότερες περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση αρτηριακής υπέρτασης σε διαβητικούς ασθενείς σημεία αντιπαράθεσης. Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας ΑΠΘ

Αντιμετώπιση αρτηριακής υπέρτασης σε διαβητικούς ασθενείς σημεία αντιπαράθεσης. Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας ΑΠΘ Αντιμετώπιση αρτηριακής υπέρτασης σε διαβητικούς ασθενείς σημεία αντιπαράθεσης Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας ΑΠΘ 1 ο Περιστατικό Ασθενής 58 ετών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 και χωρίς εμφανείς εκδηλώσεις μακρο

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογικά. Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Επιδημιολογικά. Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ Ι ΡΥΣΕΩΣ 1942 Επιδημιολογικά δεδομένα καρδιοαγγειακής νόσου στον σακχαρώδη διαβήτη Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 22ο ΕτήσιοΣυνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας ΕΚΕ, Φεβρουάριος 2010 Ομάδα Εργασίας Επιδημιολογίας, Πρόληψης και Μεταβολικού Συνδρόμου Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη Δρ. Χ. Μανές Παθολόγος Eξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη Διευθυντής Ε.Σ.Υ Π/Θ. Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Σακχαρώδης ιαβήτης Κλινικές εκδηλώσεις ιάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ)

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Δήλωση Συμφερόντων Το περιεχόμενο της παρουσίασης αντανακλά τις απόψεις του ομιλητή.ο ομιλητής έχει λάβει τιμητικές αμοιβές για ομιλίες από τις ακόλουθες φαρμακευτικές εταιρείες

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α)

στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης και η διαχειρισή του στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α) Σκούτας Δ,Ρηγάδη Ε,Κόκκαλη Α,Μικούδη Κ,Μανιώτα Π, Φλουδάρας Ι, Κωλέτσας Ν,Σιώμος Κ, Μυροφορίδης Α, Μούζα Ε. Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακές Παθήσεις

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Καρδιαγγειακές Παθήσεις Cardiovascular Disease is the Leading Cause of Death Worldwide 1 HIV/AIDS 5 Pulmonary disease 7 Injuries 9 Cancer 13 Infectious and parasitic diseases 19 Cardiovascular disease*

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός Σύνδρομο: υπέρταση αλδοστερόνη ρενίνη Ερωτήματα Γιατί πρέπει να ψάξουμε; Είναι συχνός; Αξίζει τον κόπο και τα χρήματα; Ποιούς

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και όργανα-στόχος. Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία: «ΑΡΤΗΡΙΕΣ»

Υπέρταση και όργανα-στόχος. Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία: «ΑΡΤΗΡΙΕΣ» Υπέρταση και όργανα-στόχος. Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία: «ΑΡΤΗΡΙΕΣ» Α. Πρωτογέρου Παθολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης Κέντρου Υπέρτασης, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής Ancient era Όργανα

Διαβάστε περισσότερα

Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο.

Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο. Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο. Iωάννα Ανδρεάδου Τοµέας Φαρµακευτικής Χηµείας, Τµήµα Φαρµακευτικής, ΕΚΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Παν/μίου Θεσσαλίας Λάρισα, Νοέμβριος 2007 Στένωση νεφρικών αρτηριών: ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ NO CONFLICT OF INTEREST ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πνευµονική υπέρταση είναι µια νοσολογική οντότητα που περιλαµβάνει µια ετερογενή οµάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ Ομιλίες Δρ. Α. Μελιδώνη: «ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συνέδριο Καρδιολογικού Τμήματος Τζανείου. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 11 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Δευτεροπαθής υπέρταση. Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο

Δευτεροπαθής υπέρταση. Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Δευτεροπαθής υπέρταση Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αίτια δευτεροπαθούς υπέρτασης (1) Νεφρογενή αίτια 1. Νεφραγγειακή υπέρταση

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η πνευματική καταπόνηση εκλυτικό αίτιο ισχαιμίας; Μελέτη συνεχούς παρακολουθήσεως της λειτουργικότητας της αριστερής κοιλίας με το nuclear VEST.

Είναι η πνευματική καταπόνηση εκλυτικό αίτιο ισχαιμίας; Μελέτη συνεχούς παρακολουθήσεως της λειτουργικότητας της αριστερής κοιλίας με το nuclear VEST. Είναι η πνευματική καταπόνηση εκλυτικό αίτιο ισχαιμίας; Μελέτη συνεχούς παρακολουθήσεως της λειτουργικότητας της αριστερής κοιλίας με το nuclear VEST. Η πνευματική καταπόνηση (mental stress) και τα έντονα

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

Επικίνδυνες για τη ζωή κοιλιακές αρρυθμίες

Επικίνδυνες για τη ζωή κοιλιακές αρρυθμίες Επικίνδυνες για τη ζωή κοιλιακές αρρυθμίες Σκεύος Σιδερής Επιμελητής Α Καρδιολογικό Τμήμα Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών Ventricular Arrhythmias Ventricular arrhythmias, ranging from asymptomatic ventricular

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική εργασία ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ DPP-4. Στυλιανός Στειρόπουλος. Ειδικευόμενος καρδιολογίας Γ.Ν.

Διπλωματική εργασία ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ DPP-4. Στυλιανός Στειρόπουλος. Ειδικευόμενος καρδιολογίας Γ.Ν. Διπλωματική εργασία ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ DPP-4 Στυλιανός Στειρόπουλος Ειδικευόμενος καρδιολογίας Γ.Ν. Κομοτηνής Επιβλέπων: Νικόλαος Παπάνας Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα