ΑΣΠΑΙΤE. Πρόγραμμα Ειδίκευσης στη Συμβουλευτική. και τον Προσανατολισμό (ΠΕΣΥΠ) Πτυχιακή εργασία. Πρωτεϊκή ή/και Ασύνορη καριέρα.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΣΠΑΙΤE. Πρόγραμμα Ειδίκευσης στη Συμβουλευτική. και τον Προσανατολισμό (ΠΕΣΥΠ) Πτυχιακή εργασία. Πρωτεϊκή ή/και Ασύνορη καριέρα."

Transcript

1 ΑΣΠΑΙΤE Πρόγραμμα Ειδίκευσης στη Συμβουλευτική και τον Προσανατολισμό (ΠΕΣΥΠ) Πτυχιακή εργασία Πρωτεϊκή ή/και Ασύνορη καριέρα και Έφηβοι Εύη Γάτου, D.E.A, MSc Επιβλέπουσα: Γ. Κουμουνδούρου, PhD

2 Θα ήθελα να ευχαριστήσω τη μητέρα μου, Μανιώ Γάτου, για την πρόσφατη υπενθύμιση, ότι δεν αξίζει ποτέ κανείς να το βάζει κάτω. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω, με κάθε ειλικρίνεια, την επιβλέπουσα, Γωγώ Κουμουνδούρου, για την ταχύτητα στην ανταπόκριση, την υπομονή και την ενθάρρυνσή της, που, κατ αποκλειστικότητα, μου επέτρεψαν να ολοκληρώσω την εργασία μου. 2

3 Πρωτεϊκή ή/και Ασύνορη καριέρα και Έφηβοι 3

4 Περιεχόμενα Πρωτεϊκή ή/και Ασύνορη καριέρα και Έφηβοι... 3 Εισαγωγή... 8 Ορισμοί και εννοιολόγηση μερικών βασικών εννοιών Αγορά εργασίας (σήμερα) Απασχολησιμότητα Δια βίου διαχείριση επαγγέλματος Επαγγελματική απόφαση εφήβων Ικανότητες / Δεξιότητες Διαχείρισης Καριέρας, Αυτοδιαχείριση Καριέρας Καριέρα Καριέρα χωρίς σύνορα ή ασύνορη καριέρα Μέθοδοι επαγγελματικής αξιολόγησης (τεστ, ερωτηματολόγια, συνεντεύξεις...) Μετάβαση από το σχολείο ή την κατάρτιση στην εργασία Πρωτεϊκή καριέρα Κεφάλαιο πρώτο: Η καριέρα Η καριέρα σήμερα Η καριέρα ως μεταφορά από τους Gareth Morgan και Kerr Inkson Η καριέρα ως κληρονομιά Η καριέρα ως χειροτέχνημα Η καριέρα ως κύκλος Η καριέρα ως ταίριασμα

5 Η καριέρα ως ταξίδι Η καριέρα ως συνάντηση και σχέσεις Η καριέρα ως ρόλος Η καριέρα ως πόρος Η καριέρα ως ιστορία Η δημιουργία ενός νέου διεπιστημονικού χώρου: «Σπουδές καριέρας» (Career studies).. 31 Καριέρα και Σπουδές καριέρας Οι αλλαγές στους σύγχρονους οργανισμούς Ποια είναι η αναγκαιότητα για σπουδές καριέρας; Καλλιεργώντας τη διεπιστημονικότητα Με ποιο τρόπο μπορεί να βοηθήσει η μεταφορά; Κεφάλαιο δεύτερο: Ασύνορη και Πρωτεϊκή καριέρα Ορισμοί Η καριέρα χωρίς σύνορα Η πρωτεϊκή καριέρα Συνδυασμοί και επιπτώσεις των συσχετισμών καριέρας χωρίς σύνορα και πρωτεϊκής καριέρας Παγιδευμένος/χαμένος Οχυρωμένος Περιπλανώμενος Ιδεαλιστής Άτομο οργανισμού

6 Στέρεος πολίτης Σωματοφύλακας Πρωτεϊκός αρχιτέκτονας Σχετικά με τη θεωρητική προσέγγιση των διάφορων τύπων Εμπειρική προσέγγιση στην πρωτεϊκή και την ασύνορη καριέρα Αξιολογώντας τα μοντέλα πρωτεϊκής και ασύνορης καριέρας Κλίμακα στάσης πρωτεϊκής καριέρας Κλίμακα Στάσεων έναντι Πρωτεϊκής Καριέρας (Copyright Briscoe & Hall, 2005) Ο πρωτεϊκός οργανισμός Κλίμακα στάσης ασύνορης καριέρας Κλίμακα Στάσεων έναντι της Καριέρας χωρίς Σύνορα (Copyright Briscoe & Hall, 2005) 69 Ο ασύνορος οργανισμός Κεφάλαιο τρίτο: Μετα-νεωτερικές θεωρίες για τη Συμβουλευτική Καριέρας Η αφηγηματική προσέγγιση Η κοινωνικοδυναμική συμβουλευτική Η θεωρία σχεδιασμού ζωής Η θεωρία των συστημάτων Η θεωρία του χάους Η θεωρία της μάθησης για το τυχαίο Το μοντέλο του καλειδοσκόπιου καριέρας Κεφάλαιο τέταρτο: Έφηβοι και επαγγελματικός προσανατολισμός

7 Η ταυτότητα κατά τον Erikson Η ταυτότητα κατά το Marcia Προσεγγίσεις για τη Θετική Ανάπτυξη των Νέων (Positive Youth Development) Η κλίμακα σθένους της Angela Duckworth Πρωτεϊκοί και ασύνοροι Έλληνες φοιτητές Η έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών για τη Γενιά Υ Κεφάλαιο πέμπτο: Συζήτηση Το ενδιαφέρον των εργαλείων και των θεωριών για την κατάστρωση μιας έρευνας πάνω στους έφηβους και την πρωτεϊκή και ασύνορη καριέρα Βιβλιογραφία Παράρτημα Μελέτη για τη Γενιά Υ. Η έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Στόχοι και μεθοδολογία της έρευνας Βασικά πορίσματα της έρευνας του ΟΠΑ Προσανατολισμός στην επιλογή της καριέρας Ο ορισμός της πρωτεϊκής καριέρας στο ερευνητικό πλαίσιο του ΟΠΑ Ο ορισμός της καριέρας χωρίς σύνορα στο ερευνητικό πλαίσιο του ΟΠΑ Ο προσανατολισμός στη μάθηση στο ερευνητικό πλαίσιο του ΟΠΑ Τα μονοπάτια καριέρας στο ερευνητικό πλαίσιο του ΟΠΑ Ερωτηματολόγιο των Ron Ashkenas, Dave Ulrich, Todd Jick, Steve Kerr από το βιβλίο Boundary organizations: «Πόσο ασύνορος είναι ο οργανισμός σας;»

8 3. Συνέντευξη δόμησης καριέρας - Career Construction Interview (Copyright 2012 Mark L. Savickas & Paul J. Hartung) Εισαγωγή Η σκέψη για την παρούσα εργασία προέκυψε από την προσωπική μου επαφή με έφηβους, τόσο μέσα από το οικογενειακό μου περιβάλλον όσο και από την εμπειρία μου στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς επίσης και από τη μακρά σχέση μου με δύο συγγενικούς, καίτοι απομακρυσμένους ακαδημαϊκούς και επαγγελματικούς χώρους, το χώρο του μάνατζμεντ των επιχειρήσεων και το χώρο της παιδαγωγικής συμβουλευτικής. Η εμπειρία, που είχα κατά την τελευταία δεκαετία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με έφερε αντιμέτωπη με τις διαχωριστικές γραμμές που υπάρχουν, σε πρακτικό και θεωρητικό επίπεδο, ανάμεσα στην οργανωσιακή προσέγγιση του χώρου του μάνατζμεντ και της διαχείρισης ανθρώπινων πόρων, από τη μία, και της επαγγελματικής ψυχολογίας, συμβουλευτικής και προσανατολισμού, από την άλλη. Ωστόσο είναι αυτοί οι δύο που θεωρητικά μπορούν να φέρουν σε επαφή το άτομο με τον πραγματικό χώρο της εργασίας, κάνοντας, βέβαια, μία ενδιάμεση στάση στον ευρύτερο χώρο άλλων επιστημών, ανθρωπιστικών ή εφαρμοσμένων, όπως η κοινωνιολογία και η οικονομία. Πώς, όμως, θα μιλήσουμε στα παιδιά και στους ανέργους που αναζητούν προσανατολισμό και εργασία ή στους εργαζόμενους που επιθυμούν ή υποχρεώνονται να αλλάξουν εργασία για την απασχόληση, εάν δεν μπορούμε να συνθέσουμε γόνιμα τα πλούσια δεδομένα όλων των παραπάνω χώρων; Αυτό ήταν το πρώτο μου ερώτημα, και γι αυτό προσπάθησα στην προσέγγισή μου, τόσο στον τρόπο με τον οποίο εννοιολογώ το πρόβλημα, όσο και στις μεθοδολογικές προσεγγίσεις, να βρω πηγές απαντήσεων σε όλους τους πιθανούς χώρους, επιλέγοντας τη διεπιστημονικότητα. 8

9 Στην Ελλάδα, οι έφηβοι καλούνται να ζήσουν σε ένα περιβάλλον σημαδεμένο από έντονες αντιθέσεις. Από τη μία, το σχολείο και η δομή του αναλυτικού προγράμματος επιβάλλουν αποστήθιση, άρα προβάλουν ως αυθεντία το δάσκαλο και το σχολικό εγχειρίδιο, ενώ από την άλλη, η γενικευμένη έλλειψη οργάνωσης, εκθέτει καθημερινά τα άτομα σε απρόβλεπτες καταστάσεις. Το πρώτο συνθλίβει την κριτική σκέψη και τη δημιουργικότητα, το δεύτερο γυμνάζει το υποκείμενο στην αντιμετώπιση αδόμητων καταστάσεων και το καθιστά ευέλικτο και επινοητικό, υποχρεώνοντάς το να καταφεύγει πολλές φορές -είναι η αλήθεια- ακόμα και σε αθέμιτα μέσα. Η πρόσφατη οικονομική κρίση και οι μεγάλες κοινωνικές αλλαγές που επιφέρει είναι μία διαρκής πηγή ερεθισμάτων για τα νέα παιδιά. Τα ΜΜΕ ενστερνιζόμενα απόλυτα τη μέθοδο του σοκ, βομβαρδίζουν καθημερινά με γκρίζες εικόνες και μηδενισμό. Η ανεργία αναγγέλλεται, κάθε στιγμή όλο και μεγαλύτερη. Πώς αντιδρούν τα νεαρά παιδιά απέναντι σε αυτή τη μερική πιστεύουμε- αλλά, συντριπτική πραγματικότητα; Τι σκέφτονται για το μέλλον και ειδικότερα, για την επαγγελματική καριέρα που τα περιμένει; Σε τι βαθμό καθηλώνονται από το φόβο ή γίνονται μαχητικότερα και συνεχίζουν να επιμένουν; Και όταν επιμένουν με τι γνώμονα κινούνται; Χωρίς αμφιβολία, ο σημερινός εργαζόμενος καλείται να είναι «πρωτεϊκός» και «ασύνορος», επινοητικός, καινοτόμος, επίμονος, ελεύθερος, κοινωνικά ευαίσθητος και ενήμερος, ψηφιακά επιδέξιος και ούτω καθεξής. Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω για τους εφήβους; Αυτές, λοιπόν, ήταν οι αρχικές σκέψεις που οδήγησαν σε ένα πρώτο ερώτημα εργασίας, το οποίο έθεσα ως προς «τις αντιλήψεις, τη στάση και την προετοιμασία των εφήβων για την πρωτεϊκή και ασύνορη καριέρα». Η διαπίστωση που ήρθε μόνη της από τις πρώτες κιόλας βιβλιογραφικές αναζητήσεις ήταν ότι πρόκειται για ένα ερώτημα που μπορεί να οδηγήσει σε πολύ πλούσια παρατήρηση, πολλαπλές δευτερεύουσες θεματολογίες και όλως ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα ερευνητικά ερωτήματα και υποθέσεις προς απόδειξη. 9

10 Ο χώρος της παρούσας επιστημονικής εργασίας είναι, δυστυχώς, πολύ μικρός για να επεξεργαστεί και να προτείνει απαντήσεις για όλα τα υποερωτήματα, που αναφύονται μέσα από το βασικό ερώτημα. Για λόγους οργάνωσης και μεθοδολογίας η εργασία χωρίστηκε σε κεφάλαια, που επιχειρούν να οργανώσουν τα ερωτήματα και τις ενδεχόμενες προτάσεις. Το 1 ο Κεφάλαιο εξετάζει την έννοια της καριέρας σήμερα, επιμένοντας στην πολυμορφική και μετασχηματιστική μεθοδολογία της «μεταφοράς». Τονίζει, επίσης, την ανάγκη η μελέτη της καριέρας να είναι πολυεδρική και διεπιστημονική. Στο 2 ο Κεφάλαιο, γίνεται παρουσίαση της πρωτεϊκής και της ασύνορης καριέρας. Γίνεται, επίσης, μία προσπάθεια για ακριβέστερη και λεπτομερέστερη τυπολογία όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα από διάφορους μελετητές. Η τυπολογία αυτή προχωράει σε υποκατηγορίες εργαζομένων και, πιστεύουμε, και ότι μας ανοίγει περισσότερες προοπτικές στη μελέτη της προετοιμασίας για πρωτεϊκούς και ασύνορους εργαζόμενους. Στο 3 ο Κεφάλαιο αναφερόμαστε περιληπτικά στις μετα-νεωτερικές θεωρίες επαγγελματικής ανάπτυξης για να δείξουμε το εύρος των θεωρητικών εργαλείων που μπορούν να χρησιμεύσουν για την εξέταση της σχέσης εφήβων και επαγγελματικής απόφασης. Στο 4 ο Κεφάλαιο συγκεντρώνουμε όσα αφορούν το δεύτερο σκέλος του προβληματισμού μας, για πρωτεϊκή και ασύνορη καριέρα στο εφηβικό κοινό. 1. Αρχικά, προσεγγίζουμε τον έφηβο, κυρίως ως προς το μέρος της διαμόρφωσης ταυτότητας, περιοχή στην οποία εντάσσεται και η επαγγελματική ταυτότητα. Επιμένουμε στις επιστημονικές θεωρήσεις της εφηβείας που προσεγγίζουν το θέμα από τη θετική τους πλευρά. 2. Παρουσιάζουμε τη θεωρητική προσέγγιση της κλίμακας DAP (Development Assets Program) του Peter Benson και την κλίμακα Σθένους της Angela Duckworth, καθώς 10

11 θεωρούμε ότι μπορεί να αποτελέσουν ένα χρήσιμο εργαλείο για τη μελέτη της πρωτεϊκότητας και του ασύνορου χαρακτήρα στους έφηβους. 3. Παρουσιάζουμε την έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών που αποτυπώνει την πρωτεϊκή και την ασύνορη διάσταση στους νέους φοιτητές στην Ελλάδα. Το 5 ο Κεφάλαιο είναι η σύνθεση των δεδομένων μας σε μία γραμμή προβληματισμού στην οποία αποπειρόμαστε να δώσουμε απαντήσεις μέσα από την πρόταση χρήσης ορισμένων εργαλείων και μεθόδων που προάγουν την υπόθεσή μας. Προτείνονται ορισμένα εργαλεία αξιολόγησης του πρωτεϊκού και ασύνορου χαρακτήρα των νέων και κάποιες ασκήσεις που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην υποβοήθηση της επίτευξης του στόχου του πρωτεϊκού και ασύνορου εργαζόμενου. Για να είμαστε αποτελεσματικοί, ως επιστήμονες και ως τεχνικοί του επαγγελματικού προσανατολισμού, είναι απαραίτητο να μελετήσουμε από κοντά, αξιολογώντας με νέα εργαλεία, τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά και οι έφηβοι λαμβάνουν σήμερα αποφάσεις για το μέλλον τους, και να συμβάλλουμε με τρόπο θετικό στην καλύτερη διαδικασία λήψης απόφασης. Η συζήτηση πάνω στα δεδομένα δεν προτίθεται να δώσει απαντήσεις, αλλά να συνθέσει, πολύ περιληπτικά, όσα έχουν παραπάνω εκτεθεί, σχεδιάζοντας το προφίλ μίας συστηματικότερης έρευνας πάνω στο ερώτημα της σχέσης των εφήβων με την πρωτεϊκή και ασύνορη εργασία και πάνω στη θεωρητική και πρακτική διάσταση της σχέσης αυτής. 11

12 Ορισμοί και εννοιολόγηση μερικών βασικών εννοιών Αγορά εργασίας (σήμερα) Πρόκειται για την ονομαστική αγορά στην οποία οι εργαζόμενοι βρίσκουν αμειβόμενη εργασία, οι εργοδότες βρίσκουν διαθέσιμους εργαζόμενους και ορίζεται το ύψος της αμοιβής τους. Οι αγορές εργασίας μπορεί να είναι τοπικές, εθνικές ή υπερεθνικές. Λειτουργούν μέσα από την ανταλλαγή πληροφορίας μεταξύ εργαζόμενων και ατόμων που αναζητούν εργασία για το ύψος των αμοιβών, τις συνθήκες εργασίας, το επίπεδο ανταγωνισμού και την τοποθεσία της εργασίας. Οι αμοιβές ορίζονται μέσα από συλλογικές κλαδικές συμβάσεις, την υπερκείμενη νομοθεσία ή ακόμα, ατομικές συμβάσεις μεταξύ περιορισμένου αριθμού συντελεστών, με βάση εξατομικευμένα χαρακτηριστικά. Η σημερινή αγορά εργασίας παρουσιάζει όλο και μεγαλύτερη ανεργία, πρόβλημα το οποίο πλήττει διεθνώς το εργατικό δυναμικό και όχι μεμονωμένες οικονομίες. Η τεχνολογική επανάσταση σε συνδυασμό με τον τρόπο αξιοποίησης των τεχνολογιών από το διεθνές κεφάλαιο, δηλ. από τις δυνάμεις αυτές που παίζουν ηγεμονικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία, έχουν ως αποτέλεσμα να αμφισβητούνται όλα τα μέτρα του κεϊνσιανού κράτους που προσπαθεί να προστατεύσει και να καταπολεμήσει ή να μετριάσει τις επιπτώσεις των ρίσκων που απορρέουν από το χαρακτήρα των σημερινών σχέσεων παραγωγής, αλλά και από άλλους παράγοντες όπως η γήρανση του εργατικού δυναμικού και εν γένει του πληθυσμού, ο ασθενής ρόλος της οικογένειας, η ανεργία, και η φτώχεια στην εποχή της μετανεωτερικότητας (Κοτζιάς, 1996). Οι κοινωνίες μας έχουν μπει πλέον σε μία νέα ιστορική φάση που χαρακτηρίζεται από σταθερή και αναπόφευκτη μείωση εργασιών, μείωση πολυπαραγοντική που οφείλεται στην έκρηξη της τεχνολογίας, την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και την ανάδυση των νέων οικονομιών, τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Είτε το νέο αυτό μοντέλο αγοράς εργασίας και οικονομίας μας βρίσκει σύμφωνους, είτε όχι, 12

13 οφείλουμε να κρατήσουμε επαφή με τον παλμό της νέας οικονομίας (Arthur, 2010) ώστε να είμαστε πάντα σε θέση να εντοπίσουμε τις εξόδους διαφυγής, να παίξουμε ενεργό ρόλο και να καθοδηγήσουμε τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις. Απασχολησιμότητα Απασχολησιμότητα είναι η ικανότητα του ατόμου να δημιουργεί ή να βρίσκει εργασία, να παραμένει στο χώρο της απασχόλησης και να δημιουργεί καριέρα (Cedefop, 2011). Αφορά μία ειδική ικανότητα που παρέχει στους εργαζόμενους τη δυνατότητα να εντοπίζουν και να χρησιμοποιούν τις ευκαιρίες για καριέρα. Η απασχολησιμότητα αντιπροσωπεύει μία μορφή ειδικής προδραστικής εργασιακής προσαρμοστικότητας που συνταιριάζει τρεις διαστάσεις, την ταυτότητα της καριέρας, την προσωπική προσαρμοστικότητα και το κοινωνικό και ανθρώπινο κεφάλαιο (Fugate, Kinicki & Ashoforth, 2004). Η απασχολησιμότητα είναι ένα κεντρικό εννοιολογικό οικοδόμημα στο χώρο της ασύνορης καριέρας, όπου η εργασιακή ασφάλεια γίνεται όλο και σπανιότερη και το βάρος για τη δημιουργία της καριέρας πέφτει στο άτομο. Πρόσφατα, οι δημιουργοί πολιτικών άρχισαν να δίνουν έμφαση στις «δεξιότητες απασχολησιμότητας» (Atkins, 1999; Yorke, 2004) που ορίζονται ως οι δεξιότητες που απαιτούνται για τη μεγιστοποίηση της απασχολησιμότητας. Σύμφωνα με το Cedefop, Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης «Η απασχολησιμότητα είναι κεντρικής σημασίας για το μέλλον της Ένωσης και είναι αναγκαίο να διασφαλίσουμε ότι η οικονομική κρίση αντιμετωπίζεται μέσα από εργατικό δυναμικό με ασκημένα αντανακλαστικά και δεξιότητες 1». Η πιο κοινή άποψη για τις δεξιότητες απασχολησιμότητας είναι οι μεταβιβάσιμες ή γενικές δεξιότητες που μπορεί να είναι 1 13

14 χρήσιμες σε ένα ευρύ πλαίσιο καταστάσεων (όπως π.χ. ο ψηφιακός αλφαβητισμός, η εργασία με τις ΤΠΕ, η γραπτή και προφορική επικοινωνία ) Δια βίου διαχείριση επαγγέλματος Η δια βίου διαχείριση επαγγέλματος αφορά τη δυνατότητα ευελιξίας του ατόμου να αλλάζει επάγγελμα ή απασχόληση, τόσο ως προς το πεδίο όσο και ως προς τη φύση του επαγγέλματος ή της απασχόλησης, στη διάρκεια της ζωής του. Επειδή πρόκειται για σταθερό και διαρκές χαρακτηριστικό, στο οποίο το άτομο καλείται να καταφύγει σε διάφορες φάσεις στη διάρκεια της ζωής του, συνδέεται στενά με την επαγγελματική προσαρμοστικότητα (career adaptability) «που περιγράφει την ετοιμότητα του ατόμου να ανταποκριθεί στη συνειδητή και διαρκή διερεύνηση του εαυτού και του περιβάλλοντος προκειμένου να αντιμετωπίσει, να ακολουθήσει ή να αποδεχτεί την αλλαγή των εργασιακών ρόλων στην καριέρα του και να χειριστεί με επιτυχία τις απρόβλεπτες προσαρμογές και μεταβάσεις απαιτηθούν από τις αλλαγές στις εργασιακές συνθήκες και την αγορά εργασίας στη διάρκεια της ζωής του (Savickas, 2008, 2013) 2». Επαγγελματική απόφαση εφήβων Οι επαγγελματικές αποφάσεις είναι από τις σημαντικότερες που καλείται να λάβει το άτομο, καθώς από αυτές εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό η επαγγελματική ικανοποίηση και η επιτυχία ή η αποτυχία του ατόμου (Brown, Brooks, 1991; Isaacson, Brown, 1993). Για να πάρει ο έφηβος μία επαγγελματική απόφαση χρειάζεται επαρκείς πληροφορίες για τον εαυτό του, για τη φύση του επαγγέλματος και τις συνθήκες εργασίας. Η επαγγελματική απόφαση 2 ΕΟΠΠΕΠ (2013), Ανάπτυξη δεξιοτήτων δια βίου διαχείρισης σταδιοδρομίας, Εγχειρίδιο πρακτικής εφαρμογής για συμβούλους σταδιοδρομίας, σ

15 του εφήβου, όπως και οιουδήποτε υποκειμένου, μπορεί να δυσχεραίνεται από εσωτερικά ή από εξωτερικά εμπόδια. Τα εξωτερικά εμπόδια είναι παράγοντες πάνω στους οποίους τα άτομα δεν έχουν δυνατότητα επιρροής, π.χ. η κυβερνητική πολιτική και το νομικό πλαίσιο για την απασχόληση. Στα εσωτερικά εμπόδια κατατάσσουμε παράγοντες της προσωπικότητας του ατόμου, συναισθήματα ή πεποιθήσεις που παρεμποδίζουν την επαγγελματική του ανάπτυξη (Nathan, Hill, 2006). Στους παράγοντες, που ενδιαφέρουν όλως ιδιαιτέρως στην περίπτωση των εφήβων, θα συμπεριλάβουμε τη γονική επιρροή. Η υψηλή επαγγελματική αναποφασιστικότητα επηρεάζει τον εκπαιδευτικό και επαγγελματικό σχεδιασμό και πιθανό να διαταράξει τη φυσιολογική εξέλιξη της επαγγελματικής ανάπτυξης (Lopez, Ann-Yi, 2006). Καθώς ο νέος αιώνας εισάγει νέες και επιτακτικές ανάγκες ευέλικτης απασχόλησης με ανθρώπινο δυναμικό ευέλικτο, κριτικό και αποτελεσματικό στην επίλυση προβλημάτων, και κυρίως εύπλαστο και προγυμνασμένο για κάθε είδους αλλαγή, είναι απαραίτητο να μελετήσουμε τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά και οι έφηβοι λαμβάνουν αποφάσεις για το μέλλον τους, και να συμβάλλουμε με τρόπο θετικό στην καλύτερη διαδικασία λήψης απόφασης. Ικανότητες / Δεξιότητες Διαχείρισης Καριέρας, Αυτοδιαχείριση Καριέρας Οι δεξιότητες και ικανότητες διαχείρισης καριέρας είναι τα χαρακτηριστικά που απαιτούνται στο πλαίσιο της πρωτεϊκής και της ασύνορης καριέρας, ώστε το άτομο να είναι σε θέση να μεγιστοποιήσει την απασχολησιμότητά του και να κινείται με επιτυχία στην ίδια του την καριέρα. Υπάρχουν διάφορα πλαίσια διαχείρισης καριέρας με γνωστότερο αυτό των ικανοτήτων των defillippi & Arthur (1996) για τον ορισμό της ασύνορης καριέρας. Οι Arthur et al. (1995) πρότειναν την έκφραση «ευφυείς καριέρες» για να δηλώσουν τα στοιχεία που απαιτούνται για την επιτυχημένη διαχείριση καριέρας από την πλευρά του ατόμου. Η 15

16 ευφυΐα συναποτελείται από τα: «Γνωρίζω γιατί» (αξίες, στάσεις, εσωτερικές ανάγκες, ταυτότητα και τρόπος ζωής), «Γνωρίζω πώς» (ικανότητες καριέρας, δεξιότητες, εμπειρογνωμοσύνη, ικανότητες, σιωπηρή και καταφανής γνώση) και «Γνωρίζω ποιον» (δικτύωση, σχέσεις, πώς να βρω τους κατάλληλους ανθρώπους). Σε αυτές τις κατηγορίες οι Jones & DeFillippi (1996) πρόσθεσαν τα «Γνωρίζω τι» (ευκαιρίες, απειλές και απαιτήσεις), «Γνωρίζω πού» (είσοδος, κατάρτιση και πρόοδος) και «Γνωρίζω πότε» (χρονισμός επιλογών και δραστηριοτήτων). Καριέρα Καριέρα είναι η πρόοδος του ατόμου στη διάρκεια της ζωής του, τόσο στη μάθηση όσο και στην εργασία. Ο όρος μάθηση περιλαμβάνει τυπική, μη τυπική εκπαίδευση, και κατάρτιση, και ο όρος εργασία περιλαμβάνει την εργασία του υπάλληλου, του αυτοαπασχολούμενου, αλλά και την εργασία που δεν έχει χρηματική αποζημίωση και γίνεται στο πλαίσιο της οικογένειας ή της κοινότητας (Watts, 1998). Στην έννοια της καριέρας ο Everett Hughes (1937, 1958) έδωσε τη διάκριση υποκειμενικής και αντικειμενικής πλευράς. ***Η υποκειμενική πλευρά αφορά αυτό το οποίο το άτομο βλέπει την ίδια την καριέρα του και η αντικειμενική αυτό που βλέπουν οι άλλοι στην καριέρα του ατόμου. Οι δύο αυτές πλευρές είναι αλληλοεξαρτώμενες. Ο Hughes και οι συνεργάτες τους τόνισαν, επίσης, τη σημασία των ατομικών ταυτοτήτων και των κοινωνικών ρόλων στη διαμεσολάβηση μεταξύ της υποκειμενικής και της αντικειμενικής πλευράς και ενθάρρυναν την εξέταση των διαδικασιών καριέρας και των μεταβατικών σταδίων της καριέρας. Ο ορισμός της καριέρας έχει τελευταία διευρυνθεί ώστε να περιλαμβάνει τις σύγχρονες αλλαγές ως προς το χώρο της εργασίας (βλ. τον ορισμό της ασύνορης καριέρας) και ως προς τις υποκειμενικές έννοιες της καριέρας, που σημαίνει ότι οι άνθρωποι δομούν προσωπικά την καριέρα τους και φτιάχνουν τα δικά τους μηνύματα από αυτές (Richardson, 1996). 16

17 Στο βιβλίο «Η Ασύνορη Καριέρα» οι Arthur & Rousseau (1996) έδειξαν ότι οι καριέρες μπορούν να μελετηθούν σε ευρύτερα πλαίσια από έναν μόνο οργανισμό (ή από μία μόνη απασχόληση) διευρύνοντας ακόμα περισσότερο τον όρο. Ακόμα πιο πρόσφατα στο βιβλίο τους Handbook of Career Studies οι Gunz & Peiperl (2007) προσεγγίζουν ακόμα ευρύτερα τα περιβάλλοντα και τους θεσμούς που αφορούν την καριέρα. Καριέρα χωρίς σύνορα ή ασύνορη καριέρα Η ασύνορη καριέρα (Arthur, Hall, & Lawrence,1989; Arthur, Inkson & Pringle, 1999; Arthur & Rousseau, 1996) σε αντίθεση με την «παραδοσιακή», «ιεραρχική» και «οργανωσιακή» καριέρα είναι αυτή που δεν είναι συνδεδεμένη με έναν οργανισμό ή ένα πεδίο, και χαρακτηρίζεται από περιορισμένη κατακόρυφη κίνηση, μικρότερη σειριακή πρόοδο και λιγότερη σταθερότητα. «Με απλά λόγια, οι καριέρες χωρίς σύνορα είναι το αντίθετο της «οργανωσιακής καριέρας, που ξετυλίγεται σε ένα μοναδικό περιβάλλον απασχόλησης» (Arthur & Rousseau, 1996). Μέθοδοι επαγγελματικής αξιολόγησης (τεστ, ερωτηματολόγια, συνεντεύξεις...) Οι μέθοδοι επαγγελματικής αξιολόγησης είναι ποσοτικές και ποιοτικές. Οι ποσοτικές περιλαμβάνουν διάφορα ψυχομετρικά εργαλεία, όπως σταθμισμένα τεστ και ερωτηματολόγια, ενώ οι ποιοτικές μέθοδοι περιλαμβάνουν μη στατιστικές τεχνικές με λιγότερο αυστηρούς περιορισμούς που δεν απαιτούν συγκεκριμένα κλειδιά για την ανάγνωση και την ερμηνεία τους (Σιδηροπούλου-Δημακάκου, 2010). Οι περισσότεροι έφηβοι που δυσκολεύονται στη λήψη επαγγελματικής απόφασης, εξαιτίας έλλειψης γνώσης των δυνατοτήτων και των αδυναμιών τους, μπορεί να βοηθηθούν μέσω της χρήσης ψυχομετρικών τεστ και άλλων ερωτηματολογίων και να ενισχυθούν με τη χρήση πρακτικών ασκήσεων ενδυνάμωσης (Nathan, Hill, 2006). 17

18 Μετάβαση από το σχολείο ή την κατάρτιση στην εργασία Η μετακίνηση από τις βασικές σπουδές ή την επαγγελματική μαθητεία και κατάρτιση στην κατάσταση της απασχόλησης καλύπτει την περίοδο ανάμεσα στην εκπαίδευση και την είσοδο στην αγορά εργασία. Η μετάβαση από το σχολείο στην απασχόληση (μονοπάτι ένταξης, τύπος απασχόλησης ως προς το επίπεδο και το εργασιακό στάτους, διάρκεια) είναι μία σύνθετη διαδικασία. Η ενσωμάτωση εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως το φύλο, η ηλικία, τα προσόντα, οι πολιτικές για την απασχόληση, η παροχή προσανατολισμού και συμβουλευτικής (Cedefop, 2008). Πρωτεϊκή καριέρα Η πρωτεϊκή καριέρα είναι η ακραία μορφή της ασύνορης καριέρας, σε συνδυασμό με εσωτερική κινητροδότηση καριέρας και μετρήσεων επιτυχίας (Baruch, 2004). Προϋποθέτει ένα ψυχολογικό συμβόλαιο με τον εαυτό του ίδιου του εργαζόμενου παρά με έναν οργανισμό ή οργανισμούς. Ο πρωτεϊκός εργαζόμενος, αναλαμβάνει ατομική ευθύνη για την ανάπτυξη της καριέρας του, συνεχώς αναμορφώνει τον εαυτό του ανάλογα με τις προσωπικές ανάγκες του και τις επιταγές του κόσμου της εργασίας. Ο όρος «πρωτεϊκός» προερχόμενος από τη θαλάσσια θεότητα των αρχαίων Πρωτέα, δηλώνει το άτομο που αλλάζει κατά βούληση μορφές. 18

19 Κεφάλαιο πρώτο: Η καριέρα Η καριέρα σήμερα Τα τελευταία χρόνια, στην ελληνική βιβλιογραφία συναντάμε τον όρο καριέρα να εναλλάσσεται αδιακρίτως με τη χρήση του «ελληνικότερου» σταδιοδρομία. Για λόγους οικονομίας, θεωρώ ότι και οι δύο όροι είναι απολύτως συνώνυμοι και επιλέγω να χρησιμοποιώ τον όρο καριέρα, μόνο και μόνο, γιατί απλουστεύει και επιτρέπει την ευθυγράμμιση με την ξένη βιβλιογραφία. Η εμπειρία δείχνει ότι παρόμοιες προσπάθειες μετάφρασης όρων στα ελληνικά μπορούν να οδηγήσουν σε αδιέξοδα (βλ. σουρεαλισμόςυπερρεαλισμός, μετανεωτερικότητα-μεταμοντερνισμός κ.α.) και η διάσταση της πτυχιακής αυτής εργασίας δεν επιτρέπει τη διεξοδικότερη μελέτη του ζητήματος. Οι προσεγγίσεις της καριέρας, όπως θα δούμε και παρακάτω στην προσέγγιση του Michael Arthur εστιάζουν είτε στους οργανισμούς/επιχειρήσεις είτε στο άτομο/θέση εργασίας. Στο σημείο αυτό, θα αποπειραθώ να παρουσιάσω δύο βασικές προσεγγίσεις και την ιστορική τους πορεία έως τα σήμερα. Και οι δύο προέρχονται από το χώρο του μάνατζμεντ. Μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις της έννοιας της καριέρας είναι αυτή του Kerr Inkson, ακαδημαϊκού του χώρου του σύγχρονου μάνατζμεντ. Ο Inkson είναι σήμερα καθηγητής στο Παν/μιο University of Auckland Business School και στο Παν/μιο University of Waikato στη Νέα Ζηλανδία. Η καριέρα ως μεταφορά από τους Gareth Morgan και Kerr Inkson Η προσέγγιση του Inkson στην έννοια της καριέρας την εξετάζει ως σχήμα λόγου και ειδικότερα ως «μεταφορά». Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στο έργο του Gareth Morgan. Ο Morgan δημοσίευσε το σημαντικό βιβλίο του για τις μεταφορές με τίτλο Images of 19

20 Organization το Στο έργο του αυτό, ανέλυσε τους οργανισμούς/επιχειρήσεις υπό όρους κεντρικών μεταφορών όπως μηχανή_οργανισμός_κουλτούρα και εγκέφαλος. Η μεταφορά παρέχει ένα δυνατό εργαλείο για να εκφράσουμε τον εαυτό μας, ενώ ταυτόχρονα προδίδει βαθύτερες δομές της σκέψης μας. Ο Morgan διερεύνησε τις επιπτώσεις της κάθε μεταφοράς, που απαντούσε κάθε φορά στο ερώτημα «Ας υποθέσουμε ότι η επιχείρηση είναι μια μηχανή», και χρησιμοποιούσε την οποιαδήποτε σημασία διέθετε καθεμία, για να κατανοήσει και να διαχειριστεί τους οργανισμούς. Η εννοιολόγηση του οργανισμού μέσα από την εικονοποιημένη μεταφορά της μηχανής μας βοηθάει να εννοήσουμε τη λειτουργία της, τόσο ως προς τις δυνάμεις όσο και προς τις αδυναμίες της. Όταν ένας οργανισμός περιγράφεται ως μηχανή, τον αντιμετωπίζουμε ως αποτελεσματικό, λογικό, άκαμπτο και μη ευέλικτο. Αλλά είναι επίσης σαφές ότι ένας οργανισμός που λειτουργεί απλά ως μηχανή θέτει περιορισμούς. Για να είναι πλήρης απαιτούνται και άλλοι τρόποι λειτουργίας. Οι άνθρωποι που περιγράφουν με μία συγκεκριμένη μεταφορά τους οργανισμούς στους οποίους εργάζονται, κινδυνεύουν να τις μετατρέψουν σε στερεότυπα, περιορίζοντας σημαντικά τα προσωπικά επιτεύγματα και τα αποτελέσματά τους, αλλά και τη συμβολή τους στην επιχείρηση. Ο Morgan υπερασπίστηκε τη μέθοδο της πολλαπλής μεταφοράς. Ισχυρίστηκε ότι κάθε μεταφορά αποκαλύπτει μία ειδική αλήθεια για τον οργανισμό, αλλά καμία μεταφορά δεν δίνει από μόνη της όλη την αλήθεια. Οι οργανισμοί, όπως και οι καριέρες, είναι σύνθετες οντότητες. Κάθε μεταφορά έχει τις δικές της δυνάμεις και αδυναμίες, τη δυνατότητά της να ισχύει ή να μην ισχύει σε μία ειδική κατάσταση. Η πραγματική κατανόηση προκύπτει από τη θεώρηση ενός πλήθους μεταφορών. Αντιθέτως, βέβαια, οι πολλαπλές μεταφορές ενέχουν κινδύνους, π.χ. κινδυνεύουν να επιφέρουν σύγχυση ιδεών, μέσα από τις οποίες είναι δύσκολο να ξεχωρίσουν ξεκάθαρα σχήματα που να γεννούν νοήματα. Η μέθοδος του Morgan (1986) ήταν να περιορίσει την 20

21 προσοχή σε ένα σχετικά μικρό αριθμό σημαντικών μεταφορών, που η μία περικλείει την άλλη, όπως μηχανή, οργανισμός, εγκέφαλος κ.λπ. Ένα πρόβλημα είναι ότι η επιλογή μιας συγκεκριμένης μεταφοράς μπορεί να περιορίζει την ικανότητά μας να δούμε τις καριέρες με όρους εναλλακτικής, εξίσου πιθανής μεταφοράς. Η μεταφορά μπορεί, επίσης, να χρησιμοποιείται για να πείσει, να αποπλανήσει και να μας οδηγήσει να δούμε πράγματα εκεί που δεν υπάρχουν. Αλλά, επίσης, δίνει περισσότερες ευκαιρίες. Οι μεταφορές που χρησιμοποιούμε όχι μόνο εκφράζουν τη σκέψη μας, αλλά μας βοηθάνε να τη δομήσουμε. Ακούγοντας και μεταφράζοντας σε εικόνες τις μεταφορές των άλλων πλαταίνουμε τη θέαση που έχουμε για το φαινόμενο. Οι μεταφορές περιγράφουν τον κόσμο με ένα ζωηρό, αλλά οικείο τρόπο, ανοίγοντάς μας νέες προοπτικές. Η διαδικασία της ανάπτυξης και της εργασίας με μεταφορές ενεργοποιεί τη δημιουργικότητα. Στο άρθρο του Images of career: Nine key metaphors, ο Kerr Inkson εξετάζει την εκτεταμένη χρήση μεταφορών σε ό,τι αφορά την εννοιολόγηση της καριέρας από τους θεωρητικούς και τους εργαζόμενους στο χώρο της καριέρας. Η χρήση της μεταφοράς περιορίζει την εννοιολόγηση της καριέρας σε ισχυρά στερεότυπα, αλλά μπορεί να διευρύνει τις απόψεις μέσα από εναλλακτικές μεταφορές που προτείνονται ή μέσα από τη δημιουργία νέων πολλαπλών μεταφορών, κατά το μοντέλο του Gareth Morgan. Μεταφέροντας το παράδειγμα του Morgan από τον οργανισμό στο επίπεδο της καριέρας, από το εξωτερικό, στο εσωτερικό, ο Kerr Inkson αναρωτιέται ποιες είναι οι κυρίαρχες, αρχετυπικές μεταφορές όταν θέλουμε να περιγράψουμε τις καριέρες. Καθένας μας βλέπει μέσα από το δικό του προσωπικό φακό, το δικό του είδωλο στην έννοια της καριέρας. Έτσι στο συγκεκριμένο άρθρο εξετάζει εννέα μεταφορές για την καριέρα. Αυτά είναι τα εννέα κλειδιά που ξεκλειδώνουν, κατ αυτόν, την έννοια της καριέρας: 1. Η καριέρα ως κληρονομιά 2. Η καριέρα ως χειροτέχνημα 21

22 3. Η καριέρα ως κύκλος 4. Η καριέρα ως ταίριασμα 5. Η καριέρα ως ταξίδι 6. Η καριέρα ως συνάντηση και σχέση 7. Η καριέρα ως ρόλοι 8. Η καριέρα ως πόρος 9. Η καριέρα ως ιστορία Οι μεταφορές αυτές λειτουργούν ως πλαίσια για διάφορες θεωρίες της καριέρας και καθεμία παρουσιάζει συγκεκριμένα ζητήματα και πλευρές της. Όλες μαζί οι μεταφορές έχουν το δυναμικό να δώσουν ώθηση στον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε τις καριέρες σε ένα ευρύτερο πλαίσιο που να ξεπερνάει αυτό των καθημερινών οικείων μεταφορών. Συνεπώς, είναι η καριέρα κληρονομιά, που μας μεταβιβάζει η τάξη, το φύλο, και η εθνική προέλευση και η οποία ενσωματώνεται στην ύπαρξή μας κατά την παιδική ηλικία; Είναι ένα χειροτέχνημα, το δημιούργημα ενός τεχνίτη μέσα από το οποίο εκφράζουμε ταυτόχρονα ποιοι είμαστε και το οποίο μας βοηθά να καλύψουμε τις διαρκείς ανάγκες μας; Είναι ένας κύκλος, μία σειρά από προβλέψιμες εποχές, διακριτά στάδια μέσα από τα οποία καθένας μας προοδεύει; Είναι μία διαδικασία ταιριάσματος, μία τρύπα όπου θα χωρέσουμε έχοντας το κατάλληλο σχήμα, ένα σημείο όπου θα εξασφαλίσουμε τη δική μας άνεση ωφελώντας ταυτόχρονα τους άλλους; Είναι ένα ταξίδι, μία άσκηση κινητικότητας και ακινησίας, μία διαρκής μετακίνηση μέσα στο διάστημα απασχόλησης και οργάνωσης; Είναι μία σειρά από συναντήσεις και σχέσεις, ένα ζωντανό συστατικό των δικτύων κοινωνικών, οργανωσιακών και οικονομικών σχέσεων που υφαίνουν τον κοινωνικό ιστό; 22

23 Είναι μία σειρά ρόλων, μια θεατρική παράσταση βασισμένη στη δική μας ερμηνεία των κειμένων της κοινωνίας, και των συμπληρωματικών ρόλων και ερμηνειών των ανθρώπων γύρω μας; Είναι ένας πόρος, ένα τουβλάκι μέσα από το οποίο οι οργανισμοί μπορούν να έχουν διαρκή και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη; Ή μήπως είναι μια ιστορία για το παρελθόν που μας διευκολύνει και μας βοηθάει να καταλάβουμε και να εξηγήσουμε τη ζωή μας ή τον τρόπο που οι άνθρωποι ζουν; Όλα αυτά μπορούν να είναι αληθινά και το καθένα μπορεί να φωτίζει την ιστορία της καριέρας με το δικό του μοναδικό τρόπο. Η προσέγγιση του Inkson θεωρούμε ότι προσφέρει ένα εξαιρετικό και λειτουργικό πλαίσιο τόσο για να εξετάσει κανείς τις επαγγελματικές προδιαγραφές των εφήβων, όσο και για να βρει τον τρόπο μέσα από σχήματα λόγου να μιλήσει στους έφηβους για τα ζητήματα καριέρας. Η καριέρα ως κληρονομιά Δεν είναι τυχαίο που ο Inkson ξεκινάει την απαρίθμηση των μεταφορών του, από την καριέρα ως κληρονομιά, ως γενιά και οικογένεια δηλαδή, αρχίζοντας τον κατάλογό του με αυτό το κεντρικό σημείο της προέλευσης του ατόμου. Η ενδογενεακή επαγγελματική κινητικότητα, μας ενημερώνει ο συγγραφέας, ειδικά ανάμεσα σε διαφορετικά επαγγελματικά και κοινωνικο-οικονομικά επίπεδα προδιαγράφεται σε κάποιο βαθμό από τις κοινωνικές δομές (Blau & Duncan, 1967; Kerckhoff, 1995), κληροδοτώντας δυνάμεις ή αδυναμίες από τις οποίες είναι δύσκολο να ξεφύγουμε. Έτσι για παράδειγμα οι γυναίκες, στο σύνολό τους, έχουν ιστορικά προδιαγεγραμμένες καριέρες με χαμηλότερους μισθούς, αυτό που στα αγγλικά ονομάζεται poorly-paid _pink ghetto_ εργασίες, όπως για παράδειγμα γίνονται ανειδίκευτες εργάτριες, εμποροϋπάλληλοι, νοσοκόμες και νηπιαγωγοί (Betz & Fitzgerald, 23

24 1987; Rubery, Smith, & Fagan, 1999). Με τον ίδιο τρόπο οι εθνικές μειονότητες έχουν περιορισμένες επιλογές καριέρας. Το κοινωνικο-οικονομικό στάτους και οι εργασίες των μελών της οικογένειας περιγράφουν τις εμπειρίες και τις προσδοκίες των παιδιών. Έτσι, μαθαίνουμε ότι οι αυτοαπασχολούμενοι φαίνεται να έχουν επηρεαστεί από το προφίλ των γονιών τους (Cooper & Dunkelberg, 1987). Η καριέρα ως κληρονομιά έχει διάφορες πλευρές: είναι κοινωνική και ακολουθεί τις κοινωνικές δομές, είναι γενετική και επηρεάζεται από το γενετικό IQ και ψυχολογική ακολουθώντας τις εργασιακές συνήθειες των γονέων. Ακόμα κι αν ως σύμβουλοι επαγγελματικού προσανατολισμού θέλουμε να επιμείνουμε στην προδραστική πλευρά των ατόμων που τηρούν ενεργητική στάση απέναντι στην καριέρα τους, η πλευρά των κληρονομούμενων στοιχείων δεν μπορεί να αγνοηθεί. Το άτομο θα πρέπει να είναι ενήμερο για το κληρονομούμενο φορτίο που κουβαλάει και να είναι σε θέση να αποφασίσει εάν θα το κρατήσει ή θα το απορρίψει στην περίπτωση που τα κληρονομούμενα χαρακτηριστικά δεν του ταιριάζουν. Η καριέρα ως χειροτέχνημα Η καριέρα ως χειροτέχνημα είναι μία μεταφορά συνδυάζει λειτουργικότητα και δημιουργικότητα και ενυπάρχει σε πολλές θεωρίες καριέρας, οι οποίες δίνουν έμφαση στο ρόλο του ατόμου να χτίσει τη δική του καριέρα, όπως στα πρώτα θεωρητικά βήματα του Parsons (1909). Ο όρος περιέχει την έννοια της αυτοδημιούργητης καριέρας, ένα σημείο συνάντησης όπου ο εαυτός συναντιέται με την εργασία και η μάθηση γειτνιάζει με τη δουλειά. Αυτό που ο Mills (1951) ονομάζει ενσωμάτωση της διαδικασίας και του προϊόντος της εργασίας στο χώρο ζωής του ατόμου. Το προϊόν (η καριέρα) επιτρέπει ταυτόχρονα στο άτομο να λύσει προβλήματα ζωής (όπως για παράδειγμα να κερδίσει τα απαραίτητα) με πρακτικό τρόπο και να αφήσει να περάσει η δική του αίσθηση για τον εαυτό. Η ανάπτυξη της εσωτερικής καριέρας έχει επίσης χαρακτηριστικά χειροτεχνήματος. Η ίδια μεταφορά 24

25 ενυπάρχει σε πλευρές της θεωρίας του Super (1990) που εκτυλίσσεται σε όλο το φάσμα της ζωής του ατόμου, στη θεωρία του Savickas (2002) που χρησιμοποιεί τον όρο δόμηση καριέρας και στις γνωσιακές θεωρίες του Krumboltz (π.χ. Mitchell & Krumboltz, 1990), του Lent (π.χ., Lent, Brown, & Hackett, 2002) και άλλων. Η μεταφορά του χειροτεχνήματος φέρνει στην επιφάνεια το ζήτημα του σχεδιασμού καριέρας, ο οποίος συχνά εκφράζεται με όρους λογικής διαδικασίας που περιλαμβάνει τη συλλογή πληροφοριών, τη θέση στόχων, τη λογική επιλογή κ.λπ. (Greenhaus, Callanan, & Godschalk, 2000). Ο ρόλος των εξωτερικών συντελεστών καριέρας όπως οι σύμβουλοι και οι μέντορες μπορούν να διευκολύνουν στην οργάνωση μιας καριέρας όπως οι μάστορες τεχνίτες. Η καριέρα ως κύκλος Η μεταφορά του κύκλου χάνεται στην ιστορία της ανθρωπότητας και συνδέεται με δεκάδες φυσικά στοιχεία όπως οι εποχές, η κίνηση των αστρικών σωμάτων ή ο κύκλος της ζωής. Στις παραδοσιακές σπουδές καριέρας ο κύκλος παρουσιάζεται ως «ηλικία/φάση» σε θεωρίες όπως του Levinson et al. (The Seasons of a Man s Life -1978) και του Super (1990) που παρουσιάζουν τις καριέρες ως σειρά ηλικιακών φάσεων μέσα από φάσεις όπως η «διερεύνηση», η «κατεύθυνση», η «μετάβαση της μέσης ηλικίας», η «συντήρηση» κ.λπ. άλλοι θεωρητικοί της καριέρας κάνουν διάκριση σε πρώιμη καριέρα, μέση καριέρα και ώψιμη καριέρα (Greenhaus et al., 2000). Η καριέρα ως ταίριασμα είναι για πολλούς μία κεντρική εικόνα για την καριέρα και αναφέρεται ως προσαρμογή εργασίας (work adjustment - Dawis & Loftquist, 1984), ή αντιστοίχιση ατόμου-περιβάλλοντος (person-environment correspondence - Dawis, 2002). Από την εποχή του Parsons (1909) η χρήση της έννοιας του ταιριάσματος ατόμου και εργασιακού περιβάλλοντος αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της θεωρίας της καριέρας, όπως 25

26 και κάθε σύμβουλου καριέρας που σέβεται τον εαυτό του. Η έννοια του ταιριάσματος κορυφώνεται στη χρήση της θεωρίας και του ερωτηματολογίου του Holland (1997) και στα χιλιάδες παρόμοιου τύπου εργαλεία αυτοαξιολόγησης και ταιριάσματος που βρίθουν στο διαδίκτυο (Crispin & Mehler, 1998). Η καριέρα ως ταίριασμα Η μεταφορά του ταιριάσματος, λεει ο Inkson εγείρει εννοιολογικά και πρακτικά ζητήματα. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων που μας ενδιαφέρουν πραγματικά; Πόσο μετρήσιμα είναι πράγματι τα άτομα, οι ευκαιρίες και τα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος και πόσο αξιόπιστες είναι οι μετρήσεις; Οι άνθρωποι ταιριάζουν στις θέσεις ή οι θέσεις στα άτομα; Μήπως η μεταφορά του ταιριάσματος επιβάλει στατική συλλογιστική σε δυναμικές διαδικασίες; Η ιδέα του ταιριάσματος έχει βαθιές ρίζες σε κοινωνικούς θεσμούς όπως οι οικογένειες, τα σχολεία, τα συνδικάτα και οι επαγγελματικές ενώσεις που συχνά επιμένουν στη σταθερή μορφή του ταιριάσματος. Αντιθέτως, η θεωρία του Hall (1976, 1996) για την πρωτεϊκή καριέρα είναι η προσαρμογή στις συνθήκες που αλλάζουν. Η καριέρα ως ταξίδι Η καριέρα ως ταξίδι είναι μακράν η συνηθέστερη μεταφορά και ενυπάρχει σε πολλά κείμενα και διαλέξεις, καθώς και σε πολλά από τα γραπτά των θεωρητικών της καριέρας καθώς και στη γλώσσα που χρησιμοποιούν οι καθημερινοί άνθρωποι για να περιγράψουν τις επαγγελματικές εμπειρίες τους (Inkson, 2002). Η καριέρα ως ταξίδι εγκαθιστά την έννοια της κίνησης που μπορεί να υπάρχει σε επίπεδο χώρου, γεωγραφικά, ανάμεσα σε εργασίες, απασχολήσεις, ή οργανισμούς. Έτσι συνδυάζει δύο σημαντικά συστατικά στοιχεία, λέει ο Inkson, την κίνηση στο χώρο και στο χρόνο. Το πρόβλημα γεννιέται από τη χρήση του ίδιου του όρου ταξίδι που είναι πολύ γενικευτικός, σημειώνει ο συγγραφέας. Το ταξίδι μπορεί να 26

27 έχει ή να μην έχει προορισμό. Η διαδρομή μπορεί να ορίζεται από εξωτερικούς παράγοντες όπως οι επαγγελματικές ενώσεις και οι εργοδότες ή να είναι αυτοσχεδιασμός του ατόμου. Η κατεύθυνση μπορεί να είναι οποιαδήποτε, το βήμα επίσης οποιοδήποτε, αργό ή γρήγορο. Θεωρίες για επαγγελματικές καριέρες (Roe, 1956) οργανωσιακές καριέρες (Schein, 1978), τυπολογίες με διάφορες μορφής κίνησης όπως «γραμμική» και «σπειροειδής» (Driver, 1984), εννοιολογούν τις καριέρες ως κινήσεις κατά μήκος ιδιαίτερων μονοπατιών, εσωτερικεύοντας τη μεταφορά του ταξιδιού. Το ίδιο συμβαίνει και με το μονοπάτι της καριέρας (career path) που αποτελεί τρέχοντα όρο. Την κίνηση αυτή συναντάμε σε εκφράσεις όπως «ανέβηκε τη σκάλα της επιτυχίας» «η καριέρα του βούλιαξε» «βάλτωσε» «ανέβηκε στην κορυφή» που εμπεριέχουν στοιχεία κίνησης και προορισμού. Σε άλλα μοντέλα τονίζεται το ταξίδι ως εμπειρία έναντι του προορισμού (Mirvis & Hall, 1994). Η έννοια της ασύνορης καριέρας των Arthur & Rousseau (1996) αφήνουν να εννοηθεί ότι σε λιγότερο δομημένα οικονομικά περιβάλλοντα, τα σύνορα που περιορίζουν τα ταξίδια καριέρας γίνονται πιο διαπερατά. Οι καριέρες ως ταξίδι μπορούν επίσης να περιγραφούν από δύο πλευρές: ως συμπεριφορά του ταξιδευτή (μικροσυμπεριφορά) ή ως η συνολική διαδρομή (μακροδομή). Κατά παράδοση, οι ειδικοί της ανάπτυξης καριέρας και οι σύμβουλοι συνηθίζουν να εστιάζουν στις συμπεριφορές και η διοίκηση επιχειρήσεων στη μορφή. Η καριέρα ως συνάντηση και σχέσεις Η μεταφορά της δικτύωσης, η καριέρα ως συνάντηση και σχέσεις. Η ενύπαρξη της καριέρας μέσα σε μία σειρά αλληλεπικαλυπτόμενων κοινωνικών συστημάτων έχει παρουσιαστεί τελευταία από τους Patton & McMahon (1999). Τα διάφορα επεισόδια της καριέρας μας είναι κοινωνικά και πολιτικά. Είναι κοινωνικά υπό την έννοια ότι αφορούν διαρκώς συναντήσεις με άλλους και προϋποθέτουν σχέσεις μέσα στο χρόνο. Είναι πολιτικά γιατί τείνουν να χρησιμοποιούν τις σχέσεις αυτές αναζητώντας προσωπικά οφέλη καριέρας, όχι 27

28 αναγκαστικά με την έννοια του χρήματος, του στάτους ή της επιτυχίας. Και εάν θεωρήσουμε έγκυρη και τη μεταφορά του ταξιδιού, η καριέρα μας δεν είναι ένα μοναχικό παρά ένα συλλογικό ταξίδι, γεγονός το οποίο αποτελεί μεγάλη πρόκληση στην παραδοσιακή δυτική άποψη ότι οι καριέρες είναι ατομικές. Μέσα από τις συναντήσεις μας με άλλους και την ανάπτυξη σχέσεων ενσωματωνόμαστε σε ευρύτερα συστήματα και δομές, που συχνά δίνουν μορφή στην καριέρα μας και μορφοποιούνται από την καριέρα μας. Η ανεύρεση εργασίας, για παράδειγμα, ακόμα και στην εποχή της ισότητας των ευκαιριών φαίνεται να περνάει μέσα από δίκτυα γνωριμιών (Arthur, Inkson, & Pringle, 1999; Granovetter, 1974). Η δικτύωση έχει γίνει τρόπος ζωής, μία κεντρική, βασική δεξιότητα. Οι δεξιότητες αυτοπροώθησης, οι πολιτικές οργάνωσης, το χτίσιμο της φήμης και το κυνήγι των επαφών έχουν περάσει στο κέντρο των αυτοδιαχειριζόμενων καριερών (π.χ., Bolles, 2002; Moses, 1998) δημιουργώντας την εικόνα της καριέρας ως διαφημιστικής, πολιτικής καμπάνιας. Η καριέρα ως ρόλος Η μεταφορά του θεάτρου, η καριέρα ως ρόλος. Η ίδια μεταφορά έχει χρησιμοποιηθεί ως μεταφορά για τους οργανισμούς, που ανακαλούν όρους όπως θέμα, πλοκή, κοστούμια, ρητορεία, συμβολισμός που είναι συχνοί στην οργανωσιακή επιστήμη (Mangham & Overington, 1987). Οι καριέρες μπορεί να ιδωθούν ως ερμηνείες, και η αυτοδιαχείριση της καριέρας ως τέχνη. Η θεωρία του ρόλου μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε ζητήματα όπως την υπερφόρτωση ρόλων και τη σύγκρουση ρόλων, που οδηγούν σε περιοδικές κρίσεις. Η καριέρα ως πόρος Η οικονομική μεταφορά, η καριέρα ως πόρος. Εάν λοιπόν η καριέρα είναι πόρος, ποιος προσπορίζεται από αυτήν; Αυτή η μεταφορά εστιάζει στην ικανότητα της καριέρας σε 28

29 συνδυασμό με άλλα χαρακτηριστικά να δημιουργήσει πλούτο. Μία κλασική αρχή του μάνατζμεντ λεει ότι η καριέρα είναι κόστος. Αυτή η κεντρική ιδέα οδήγησε σε πολλές μειώσεις προσωπικού και αναμορφώσεις επιχειρήσεων (restructuring/downsizing) που οδήγησαν στον κατακερματισμό την καριέρα πολλών εργαζομένων (Heckscher, 1995). Εάν σπρώξουμε λίγο αυτή τη συλλογιστική θα δεχτούμε αυτό που φαίνεται να ισχύει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό σήμερα, ότι δηλαδή οι καριέρες δεν είναι κόστος, αλλά αγαθό. Έτσι η «διαχείριση προσωπικού» έγινε «διοίκηση ανθρώπινων πόρων» και αποτελεί πλέον κοινό τόπο για τους μάνατζερ να μιλάνε για τους «ανθρώπους τους» «ως το πολυτιμότερο αγαθό». Την ίδια έννοια ξαναβρίσκουμε στους όρους «διαχείριση γνώσης» και «εργάτης γνώσης». Ωστόσο η χρήση του όρου «ανθρώπινοι πόροι» αφήνει ανοιχτή το ερώτημα σε ποιον ανήκουν οι πόροι αυτοί; Στα ίδια τα άτομα ή στον οργανισμό; Εναλλακτικά μοντέλα τονίζουν την αυτοδιαχείριση της καριέρας, την προσωπική καλλιέργεια των ίδιων πόρων του ατόμου ή το κεφάλαιο της καριέρας (Inkson & Arthur, 2001). Η καριέρα ως ιστορία Η αφηγηματική μεταφορά, η καριέρα ως ιστορία. Μέρος του φαντασιακού μας για τις καριέρες πηγάζει από τις ιστορίες που διηγούνται οι άνθρωποι, μέσα από τη δική τους μυθολογία και τη μυθολογία των οργανισμών. Η μεταφορά της καριέρας ως ιστορίας γυρνάει γύρω από τους εργαζόμενους, τους εργοδότες και τους μάνατζερς, τους συμβούλους, τους βιογράφους και τους αυτοβιογράφους. Οι ιστορίες ντύνουν τα γεγονότα με σημασίες και συναισθήματα, γεννώντας την ψυχολογική άνεση της «γέννησης σημασίας μέσα από την αναδρομική προσέγγιση των γεγονότων» (retrospective sensemaking - Weick, 1996). Πολλές φορές αυτές οι αφηγήσεις κρύβουν μέσα τους αρχετυπικά στοιχεία. Για παράδειγμα, ο Osland (1995) ανακάλυψε στις επαγγελματικές αφηγήσεις εντεταλμένων στο εξωτερικό 29

30 στελεχών μοντέλα ατομικής περιπέτειας και ταξιδιού, ηρωισμού και επιστροφής παρόμοιας με αυτές που βρίσκουμε στους αρχαίους μύθους. Με τον ίδιο τρόπο ο «άνθρωπος της οργάνωσης» και η ρητορική που στηρίζει την ύπαρξή του (Gowler & Legge, 1989) έχει πλέον σε λιγότερο οικονομικά ασφαλή περιβάλλοντα αντικατασταθεί από το μύθο της «ασύνορης» και «πρωτεϊκής» καριέρας (Arthur & Rousseau, 1996; Hall, 2002) και από τη μόδα που υπάρχει στην οικονομία της αγοράς τα άτομα να διαχειρίζονται την καριέρα τους κάνοντας το μάρκετινγκ του εαυτού τους σαν να ήταν μάρκες οι ίδιοι (Andrusia & Haskins, 2000), όπως συμβαίνει με τους αστέρες του αθλητισμού, της τέχνης κ.λπ. Μέσα σε αυτές τις αφηγήσεις η πρόκληση είναι να επανεφεύρουμε στο σωστό μέτρο τις αφηγήσεις για τις καριέρες, διαχωρίζοντας το γεγονός από τη φαντασία. 30

31 Η δημιουργία ενός νέου διεπιστημονικού χώρου: «Σπουδές καριέρας» (Career studies) Αναφερθήκαμε στην εισαγωγή μας στην ανάγκη το φαινόμενο της καριέρας να μελετηθεί από όλες τις δυνατές πλευρές: την πλευρά της επαγγελματικής ψυχολογίας και συμβουλευτικής, την πλευρά του μάνατζμεντ, την πλευρά των ανθρωπιστικών επιστημών (κοινωνιολογία, ανθρωπολογία ) και την πλευρά της οικονομίας (π.χ. μακρο-οικονομικά μεγέθη που αφορούν την παγκοσμιοποιημένη αγορά εργασίας κ.α.). Η τάση αυτή αποκρυσταλλώνεται στην έκδοση εγχειριδίων ορισμένα από τα οποία είναι εξαιρετικά εκτενή- όπως το Handbook of career studies (Gunz & Peiperl, 2007) και το Career studies handbook (McCash, 2008) και τα οποία αναφέρονται στο νέο ακαδημαϊκό τοπίο των Σπουδών καριέρας, καθώς και σε σειρά δημοσιεύσεων που προτείνουν τα καταλληλότερα προγράμματα για τις Σπουδές Καριέρας. Την ανάγκη αυτή σημειώνουν πολλές ηγετικές ακαδημαϊκές φυσιογνωμίες που έχουν καινοτομήσει στον εν λόγω χώρο. Στην ομιλία του στο Διεθνές Συμπόσιο Σπουδών Καριέρας το 2009, ο Michael Arthur, καθηγητής στο Παν/μιο του Suffolk και ηγετική φιγούρα στο χώρο του μάνατζμεντ αναφέρθηκε στα στεγανά που φαίνεται να υπάρχουν ακόμα ανάμεσα στους χώρους του επαγγελματικού προσανατολισμού και των οργανωσιακών σπουδών, αναζητώντας την καλύτερη σύνδεση και συνεννόηση των παραπάνω χώρων, αλλά και όσων αφορούν τις σπουδές καριέρας. Ο ίδιος πρότεινε την ανάπτυξη κοινής μεθοδολογίας και την καλύτερη σύντηξη θεωρίας και πρακτικής. Η ομιλία αυτή από την οποία έχουν εξαχθεί τα παρακάτω δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Career Research and Development: the NICEC Journal, no 23, Ένα σημαντικό μέρος του συνεδρίου ήταν αφιερωμένο στις Σπουδές Καριέρας και οι κύριοι ομιλητές του ήταν οι Michael Arthur και Kerr Inkson. 31

32 Καριέρα και Σπουδές καριέρας Στη συνέχεια, βρίσκουμε κάποιους εναλλακτικούς ορισμούς της καριέρας που προτείνει ο Michael Arthur στην ομιλία του στο συνέδριο που προαναφέρθηκε. Καριέρα, λοιπόν, είναι: 1. Η πορεία της επαγγελματικής ζωής ή της απασχόλησης, η οποία δίνει ευκαιρία για πρόοδο ή εξέλιξη μέσα στον κόσμο. 2. Η συνέπεια της «επαγγελματικής επιλογής» - η κατανόηση του εαυτού, των απαιτήσεων για επιτυχία, και ο προβληματισμός πάνω σε αυτά. 3. Η ακολουθία και ο συνδυασμός των ρόλων που ένα άτομο διαδραματίζει κατά τη διάρκεια της ζωής του. 4. Η πορεία ενός ατόμου ή η πρόοδός του στη ζωή, κυρίως ως προς το μέρος της που είναι δημοσίως εμφανές ή αφθονεί σε αξιοσημείωτο περιστατικά. 5. Η εξελισσόμενη ακολουθία των εργασιακών εμπειριών ενός ατόμου διαχρονικά. Οι δύο πρώτοι ορισμοί που σχολιάζει ο Arthur προέρχονται από το Oxford English Dictionary. Ο τρίτος προκύπτει κατά τον Arthur μέσα από τη μελέτη της συλλογής «Career Choice and Development» (Brown & Brooks, 1996) στα κεφάλαια που αναφέρονται στο έργο του πρωτοπόρου Frank Parsons στις ΗΠΑ. Ο τέταρτος είναι ορισμός του Donald Super (1996) και ο πέμπτος είναι ένας ορισμός του ίδιου του Arthur που χρησιμοποιείται ευρέως στις σπουδές καριέρας (Arthur, Hall & Lawrence, 1989; Gunz & Peiperl, 2007; Inkson, 2007). Αυτό που παρατηρούμε είναι ότι όσο προχωράμε τόσο πιο χαλαρός και ευρύς γίνεται ο ορισμός, ώστε να μπορεί να χωρέσει τις πολύπλευρες και ευέλικτες σύγχρονες καριέρες. 32

33 Οι αλλαγές στους σύγχρονους οργανισμούς Στο χώρο των οργανισμών η χρήση εξωεπιχειρησιακών πόρων (outsourcing) και επανασχεδιασμού (Re-engineering) έχουν αλλάξει το τοπίο της απασχόλησης και αυξήσει τη ροή στα διεπιχειρησιακά δίκτυα (interfirm networks). Ο Michael Porter στο βιβλίο του «The Competitive Advantage of Nations» (1990) ενίσχυε την άποψη των οικονομικών γεωγράφων ότι θα έπρεπε να στρέψουμε την προσοχή μας σε περιφερειακούς συνεργατικούς σχηματισμούς (clusters) επιχειρήσεων αντί να παραμένουμε σε σχήματα τεράστιων επιχειρήσεων όπως η ΙΒΜ που παλεύουν για να επιβιώσουν. Η μεταβολή από το μικρό επιχειρησιακό σχήμα στον παγκόσμιο ηγέτη, όπως μας δίδαξε η Google μπορεί να είναι εξαιρετικά σύντομη σήμερα. Οι ευκαιρίες για συνεργασία μέσα από τον Παγκόσμιο Ιστό για τα άτομα, τις κοινότητες, τους οργανισμούς, τους ακτιβιστές και τις κάθε είδους κοινότητες ακόμα και για τους τρομοκράτες είναι μεγαλύτερες από ποτέ. Στα τελευταία είκοσι χρόνια μάθαμε πολλά για τις καριέρες της γνώσης (knowledge careers), πώς εξελίσσονται και με ποιο τρόπο συμβάλλουν σε ευρύτερα οικονομικά αποτελέσματα, όπως για παράδειγμα η Proctor and Gamble, που βασίζεται σε εξωτερικούς εργάτες της γνώσης στη δέσμευσή της για «ανοιχτή καινοτομία» (DeFillippi et al., 2006). Γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τις εικονικές καριέρες που συμβάλλουν για παράδειγμα στο κίνημα του ανοιχτού λογισμικού και σε προϊόντα όπως το λειτουργικό Linux. Γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι αυτοοργανώνονται σε «κοινότητες καριέρας», μέσα από φυσικά και εικονικά περιβάλλοντα (Parker et al., 2004). Γνωρίζουμε ότι η ανάπτυξη της ταυτότητας συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή και εξαιτίας της εργασίας (Ibarra & Deshpande, 2007). Κατανοούμε καλύτερα τη χρησιμότητα του κοινωνικού κεφαλαίου, τόσο για να βρούμε στήριγμα στους ανθρώπους (σύνδεση_bonding) ή για να κάνουμε νέες συνδέσεις (γεφύρωμα_bridging) (Burt, 2005). Αρχίζουμε, επίσης, να βλέπουμε το πακέτο των επικοινωνιακών και διαχειριστικών δεξιοτήτων σε ό,τι σημειώνουμε υπό τον όρο «παγκόσμια καριέρα» (global career Makela, Suutari, 2009). 33

34 Ποια είναι η αναγκαιότητα για σπουδές καριέρας; Ωστόσο, για πολλά χρόνια, οι ακαδημαϊκοί που έδειχναν ενδιαφέρον για τις καριέρες χρησιμοποίησαν την περιορισμένη άποψη που είχαν σχετικά με τις καριέρες για να εξυπηρετήσουν ομάδες περιορισμένων ενδιαφερόντων (Collin & Patton, 2009). Η κίνηση της ανάπτυξης καριέρας (π.χ. Brown & Associates, 2002) υπηρέτησε τη συμβουλευτική και τον επαγγελματικό προσανατολισμό, η πελατεία των οποίων είναι κυρίως νέοι άνθρωποι που καλούνται να κάνουν άμεσες επιλογές. Η επαγγελματική ψυχολογία τείνει να εστιάζει σε εσωτερικούς ψυχολογικούς παράγοντες όπως οι ατομικές διαφορές, η ανάπτυξη στη διάρκεια της ζωής και η λήψη απόφασης, ειδικά στην περίπτωση των νέων ανθρώπων, και δεν δίνει ιδιαίτερη σημασία στη σύνθετη πραγματικότητα που δημιουργεί το περιβάλλον για τις καριέρες, και στον τρόπο με τον οποίο οι καριέρες εξελίσσονται μέσα στο χρόνο. Οι ακαδημαϊκοί της οργάνωσης (π.χ. Schein, 1978) εστιάζουν στις λειτουργίες του μάνατζμεντ των οργανισμών και δεν κατάφεραν να χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά τις προσεγγίσεις της επαγγελματικής ψυχολογίας. Οι κοινωνιολόγοι έχουν λειτουργήσει εκ του μακρόθεν, θεωρώντας τις καριέρες ασήμαντα υποπροϊόντα ευρύτερων συστημάτων (Johnson & Mortimer, 2002). Οι κοινωνιολόγοι ενδιαφέρονται για τις επιλογές καριέρας και την ανάπτυξη αρχικώς εξαιτίας των συνεπειών τους στις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες και την κινητικότητα. Η απασχόληση είναι ένα ισχυρό καθοριστικό στοιχείο του κοινωνικού στάτους ενός ατόμου στην κοινότητα, τα οφέλη που αποκομίζει, τον πλούτο και τον τρόπο ζωής. Στο βαθμό που τα άτομα ακολουθούν την ίδια ή παρόμοια απασχόληση με τους γονείς τους, οι ανισότητες που εκπηγάζουν από την εργασία θα διαιωνίζονται από τη μια γενιά στην επόμενη. Έτσι το ενδιαφέρον των κοινωνιολόγων στις επιλογές απασχόλησης αρχικώς εστιάζει στους μηχανισμούς διαγενεακής κινητικότητας, σε αυτό που ονομάστηκε διαδικασία διαστρωμάτωσης. 34

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching Certificate in Coaching AC Accredited διεθνής αναγνώριση Ανάλυση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας 1. Εισαγωγή 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος 3. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 3 4 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά για εύρεση ΜΒΑ Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 5 Το παρόν αποτελεί προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3

STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3 STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3 ΕΞΥΠΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ/ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΥΦΥΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η «ΔΟΜΗΣΗ» ΤΗΣ ΟΙ 5 ΠΕΙΘΑΡΧΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ/ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΜΠΟΔΙΑ/ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης-

Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης- Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης- ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ ΑΠΟ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΜΕΝΟΥΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥΣ: ΕΝΙΣΧΥΣΗ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ-ΕΦΗΒΟΥ Έλσα ηµοπούλου-ψυχολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ

5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ 5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΙΜΙΟ 5 η ΕΝΟΤΗΤΑ Στην 5η Ενότητα - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ»

7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ» Νικόλαος Κοτσυφός 7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ» Με παραδείγματα μέσα από την ελληνική πραγματικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του 2014 εκδόσεις ΙΒΙΣΚΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Ποιους αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οργανωσιακή Ψυχολογία Ιωάννης Νικολάου Επίκουρος Καθηγητής Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας www.inikolaou.gr inikol@aueb.gr Ιωάννης Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση εσωτερικής αξιολόγησης

Έκθεση εσωτερικής αξιολόγησης ΠΑΝΤΕΙΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Έκθεσηεσωτερικήςαξιολόγησης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΚΑΙΕΦΑΡΜΟΓΕΣΣΤΗΝΚΟΙΝΩΝΙΚΗΠΟΛΙΤΙΚΗ, 2007 2009 ΛέκτοραςΜαρίαΣυμεωνάκη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Απασχολησιμότητα Ανεργία & Ψηφιακές δεξιότητες Προτάσεις για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας

Απασχολησιμότητα Ανεργία & Ψηφιακές δεξιότητες Προτάσεις για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας Απασχολησιμότητα Ανεργία & Ψηφιακές δεξιότητες Προτάσεις για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας Α. Βύρων Νικολαΐδης Πρόεδρος Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Ενώσεων Πληροφορικής(CEPIS) To Όραμα Δημιουργώντας 500.000

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολογική και Ηλεκτρονική Μηχανική(4 χρόνια, Πτυχίο)

Ηλεκτρολογική και Ηλεκτρονική Μηχανική(4 χρόνια, Πτυχίο) Ηλεκτρολογική και Ηλεκτρονική Μηχανική(4 χρόνια, Πτυχίο) Περιγραφή Μέσα από ένα συνδυασμό μαθημάτων και από τους δύο τομείς, το πτυχίο Ηλεκτρολογική και Ηλεκτρονική Μηχανική προσφέρει στους φοιτητές μια

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Οδηγός χρήσης για εταιρείες και άλλους οργανισµούς Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών θέτει αναγνωρισµένα διεθνή στάνταρ για τη µέτρηση και σύγκριση γλωσσικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Σχεδιαστής Ιστοσελίδων 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Γνωστό και ως Συνοπτική Ένας σχεδιαστής ιστοσελίδων κατασκευάζει και ενημερώνει ιστοσελίδες ως προς τη σχεδίαση και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ Σ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ Σ SESSION 5 ΧΡΗΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΝΔΟ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΝ ΕΣΜΩΝ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ FEDERATION OF HELLENIC ASSOCIATIONS OF YOUNG ENTREPRENEURS

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΝ ΕΣΜΩΝ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ FEDERATION OF HELLENIC ASSOCIATIONS OF YOUNG ENTREPRENEURS ΝΕΑΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Προτάσεις για δράση! Πως επιχειρήσεις, κυβέρνηση αλλά και οι διάφορες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών µπορούν να βοηθήσουν τους νέους ανθρώπους να ξεκινήσουν την δική τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter. 14o ΤΕΥΧΟΣ

Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter. 14o ΤΕΥΧΟΣ Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter 14o ΤΕΥΧΟΣ Πληροφορίες: Ευαγγελία Ίσαρη Evangelia.Isari@adecco.com 210 6930490 Αγαπητοί συνεργάτες, Το 14o τεύχος του HR Newsletter της Adecco είναι αφιερωμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

www.emfasisfoundation.org

www.emfasisfoundation.org www.emfasisfoundation.org Emfasis Foundation 2 Περιεχόμενα Emfasis σελ. 4 Ο σκοπός μας σελ. 4 Κοινωνική Εργασία Δρόμου (Social Street Work) σελ. 5-6 Τι είναι αυτό που μας ορίζει σελ. 6-7 Οι ομάδες μας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Η πρωτοφανής κρίση που πλήττει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας είναι βέβαιο ότι θα καταστήσει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 Περιεχόμενα Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Στόχος και στάδια διεξαγωγής της εμπειρικής κοινωνικής έρευνας... 27 1.1 Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς

Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Ακαδημαϊκό Έτος: 2014-15 Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς Κωδικός: Ψ4607 Περίληψη του εργαστηρίου Η Αλκοολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας)

Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας) Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας) Εισηγητής: Ι.Σ. Παναγόπουλος, PhD in Industrial Psychology Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης της SHL Ελλάς 1 Στόχοι Εισαγωγή στα Ψυχομετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ» ΤΡΙΤΗ 8 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014

ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ» ΤΡΙΤΗ 8 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ» ΤΡΙΤΗ 8 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ: «ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ:ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» Η επαγγελματική σταδιοδρομία έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη Π.Μ.Σ. ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ, ΔΙΟΊΚΗΣΗ, ΥΛΟΠΟΊΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΔΙΑΦΉΜΙΣΗΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΊΑΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΆΣ. Planning and managing Advertising

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Αθήνα: Κονίτσης 33, 15125 Μαρούσι Τηλ. 210-8063665, 6129290, Fax 210-8062113, e-mail: info@ergastirio.eu Site: www.ergastirio.eu ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση.

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Ιωάννης Αντ. Παναγιωτόπουλος Γενικός Γραμματέας Μέσων Ενημέρωσης Κυρίες και κύριοι, Το 1970, ο μέσος όρος των αναλφάβητων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

«Βασικά Μάιος 2011 ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ. ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Ελένη Άννα Καλούδη Σύµβουλος Σταδιοδροµίας Γ..

«Βασικά Μάιος 2011 ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ. ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Ελένη Άννα Καλούδη Σύµβουλος Σταδιοδροµίας Γ.. Εκπαιδευτικά Εργαστήρια Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε γενικό τίτλο «Βασικά Θέµατα για τη µετάβαση των νέων στην παραγωγική διαδικασία» Μάιος 2011 ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ. ΠΩΣ Η ΑΥΤΟΕΙΚΟΝΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η συναισθηματική νοημοσύνη βασικός παράγων επιτυχίας

Η συναισθηματική νοημοσύνη βασικός παράγων επιτυχίας Η συναισθηματική νοημοσύνη βασικός παράγων επιτυχίας 1 IQ επιτυχημένοι EQ 2 Επιτυχία = ΕΠΙ-ΤΗΣ-ΤΥΧΗΣ Είναι η ικανότητα να πραγματοποιεί κανείς τους στόχους του εν προκύπτει κατά τύχη αλλά μόνο αν κανείς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14

Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14 Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14 (A renewed European agenda for adult learning 2012-14) Μαθαίνω για καλύτερη ζωή και καλύτερες ευκαιρίες απασχόλησης Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ MANAGEMENT

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ MANAGEMENT ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ MANAGEMENT Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η κατάρτιση των ανέργων υποχρεωτικής, δευτεροβάθμιας, μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή και

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα