Πολιτική Οικονομία της Συμμόρφωσης και Μορφές Συνεργασίας στη Διεθνή και την Ευρωπαϊκή Πολιτική

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πολιτική Οικονομία της Συμμόρφωσης και Μορφές Συνεργασίας στη Διεθνή και την Ευρωπαϊκή Πολιτική"

Transcript

1 Πολιτική Οικονομία της Συμμόρφωσης και Μορφές Συνεργασίας στη Διεθνή και την Ευρωπαϊκή Πολιτική Μαρία Μενδρινού Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης Πανεπιστήμιο Κρήτης

2 Η Μαρία Μενδρινού είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης. Έχει Πτυχίο στην Πολιτική Επιστήμη και τη Δημόσια Διοίκηση από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΜΑ in Politics από το Brandeis University (ΗΠΑ) και PhD in Government από το University of Manchester (Βρετανία). Έχει διδάξει πολιτική ανάλυση και ευρωπαϊκή πολιτική στο Brandeis, στο University of Manchester, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Διετέλεσε ειδικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Επίκουρη Καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης πριν εκλεγεί Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Έχει λάβει μέρος σε διεθνή συνέδρια στην Ευρώπη και την Αμερική και έχει συμμετάσχει σε μεγάλο αριθμό ερευνητικών προγραμμάτων. Τα κύρια ερευνητικά της ενδιαφέροντα είναι στο πεδίο μελέτης της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, της ανάπτυξης της ΕΕ και των πολιτικών της καθώς και των διαστάσεων της ευρωπαϊκής πολιτικής οικονομίας. Επίσης ερευνητικά, συγγραφικά και διδακτικά έχει ασχοληθεί με την μελέτη της εκλογικής πολιτικής και της εκλογικής συμπεριφοράς σε εθνικές εκλογές και ευρωεκλογές. Οι επιστημονικές της δημοσιεύσεις περιλαμβάνουν τα βιβλία Η Εκλογική Πολιτική στο Ελληνικό Πολιτικό Σύστημα: Εσωτερικές και Ευρωπαϊκές Παράμετροι, , (Αθήνα: Παπαζήσης, 2000), Politics, Subsidies and Competition: The New Politics of State Intervention in the European Union, (με Κ. Λάβδα), (London: Edward Elgar, 1999), άρθρα σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά περιοδικά όπως στο European Journal of Political Research, στο Journal of European Public Policy, στην Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, στα Τετράδια Πολιτικής Επιστήμης, στην Πολιτική Επιστήμη και κεφάλαια σε βιβλία. Υπό δημοσίευση είναι τα βιβλία της Η Ευρώπη «Εντός»: Η Συμμόρφωση με το Κοινοτικό Κεκτημένο στην Ελλάδα, (Αθήνα: Σιδέρης, 2010) καθώς και το βιβλίο Integration and Enforcement: Political Priorities and Institutional Development in European Integration (Oxford: Oxford University Press). Ακόμη είχε αναλάβει επιστημονικές επιμέλειες μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η έκδοση του βιβλίου του Ν. Nugent Πολιτική και Διακυβέρνηση στην ΕΕ [ε αγγλική έκδοση, 2004 και στ αγγλική έκδοση, το 2009] (Αθήνα: Σαββάλας). 2

3 Περίληψη Η παρούσα ανάλυση πραγματεύεται τη σημασία της συμμόρφωσης στη διεθνή πολιτική. Εστιάζει στα νέα δεδομένα που συνεπάγεται η συνεχής προαγωγή των διεθνών και διακρατικών συνεργασιών τόσο με την εισαγωγή νέων μορφών συνεργασίας όσο και με την διεύρυνση των πεδίων συνεργασίας. Με τη βοήθεια τεσσάρων περιπτωσιολογικών μελετών, από το ΔΝΤ (επιτήρηση οικονομιών και δανεισμός) και την ΕΕ (εσωτερική αγορά, επιτήρηση υπερβολικού ελλείμματος), η ανάλυση προσεγγίζει το ζήτημα της συμμόρφωση των συμβαλλομένων μερών με τις απορρέουσες από τη συνεργασία υποχρεώσεις. Μελετά τους μηχανισμούς συμμόρφωσης που υιοθετούνται και των εν λόγω διαδικασιών εποπτείας. Ειδικότερα, η ανάλυση διερευνά τέσσερα κύρια ζητήματα: (α) την ανάγκη ανάπτυξης μηχανισμών συμμόρφωσης σε διακρατικές και υπερεθνικές συνεργασίες, (β) την σημασία της διάκρισης μεταξύ δεσμευτικών και μη δεσμευτικών κανόνων και τις ιδιαιτερότητες της λειτουργίας τους σε επιμέρους πλαίσια αυτών των συνεργασιών, (γ) την επίδραση της σχέσης μεταξύ διεθνούς και εθνικού επιπέδου για την επίτευξη της συμμόρφωσης των κρατών, και τέλος, (δ) την δυναμική ανάπτυξης νέων μηχανισμών για την υποστήριξη της εποπτείας διεθνών συνεργασιών και την υποβοήθηση της θεσμικής εξέλιξης των εν λόγω οργανισμών. 3

4 Περιεχόμενα 1. Η Δυναμική Ενίσχυσης της Πολυπλοκότητας και Πολυμέρειας των Διεθνών Συνεργασιών Οι Περιπτωσιολογικές Μελέτες Η Επιτήρηση των Οικονομιών από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) H Παροχή Οικονομικής Βοήθειας / Δανεισμού από το ΔΝΤ Η Εσωτερική Αγορά στην ΕΕ Η Επιτήρηση Υπερβολικού Δημοσιονομικού Ελλείμματος στην ΕΕ Φερεγγυότητα ή Επιβολή στην Διεθνή Πολιτική και Οικονομία; Δεσμευτικοί vs Μη-Δεσμευτικοί Κανόνες και Συμμόρφωση στο Διεθνές και το Υπερεθνικό Επίπεδο Αυτάρκεια ή Συμπληρωματικότητα μεταξύ Διεθνούς / Υπερεθνικού και Εθνικού Επίπεδου; Η Μη Συμμόρφωση Αντιπαλεύει ή Συνδράμει την Θεσμική Ανάπτυξη και Βελτίωση των Μηχανισμών Εποπτείας των Διεθνών Συνεργασιών; Συμπεράσματα Βιβλιογραφικές Αναφορές

5 1. Η Δυναμική Ενίσχυσης της Πολυπλοκότητας και Πολυμέρειας των Διεθνών Συνεργασιών Η συνεχής ενίσχυση της διεθνούς αλληλεξάρτησης και η ανάδειξη της επιρροής της παγκοσμιοποίησης στην διεθνή πολιτική και την διεθνή πολιτική οικονομία συνοδεύονται από νέες μορφές συνεργασίας μεταξύ κρατών και άλλων δρώντων στη διεθνή πολιτική. Συνέπεια αυτής της δυναμικής τα τελευταία σαράντα χρόνια ήταν η εμφάνιση τόσο νέων όσο και παραδοσιακών μορφών συνεργασίας καθώς και η συνεχής διεύρυνση των θεματικών τους. Ως εκ τούτου, πέρα από την αρχική κυριαρχία θεμάτων εξωτερικής πολιτικής και διεθνών σχέσεων εντάσσονται και ζητήματα διεθνούς πολιτικής και διεθνούς πολιτικής οικονομίας, προσδίνοντας νέο εύρος από πλευράς τόσο θεματικών, όσο και δρώντων. Άτομα, κράτη, διακυβερνητικοί (IGOs) αλλά και μη κυβερνητικοί οργανισμοί (NGOs) συνιστούν σήμερα δρώντες της διεθνούς πολιτικής και οικονομίας. Το περιβάλλον, τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο αφοπλισμός, τα πυρηνικά και χημικά όπλα, το εμπόριο, οι μεταφορές, τα χρηματοοικονομικά, η φτώχεια, η υγεία, η τριτοβάθμια εκπαίδευση και ένα πλήθος άλλων θεμάτων συμπεριλαμβάνονται στα ζητήματα που επιχειρείται να ρυθμισθούν και/ή να αντιμετωπισθούν σε διεθνές και/ή περιφερειακό επίπεδο. Η εμπιστοσύνη στην αποτελεσματικότητα της συνεργατικότητας και η αλληλεξάρτηση των πεδίων αλλά και των φορέων δράσης συνιστούν κύριες παραμέτρους στη στήριξη αυτής της δυναμικής στη διεθνή πολιτική και διεθνή πολιτική οικονομία. Η ανάλυση των εξελίξεων αυτών, όπως και των επιμέρους δομών που έχουν συγκροτηθεί σε διεθνές και/ή περιφερειακό επίπεδο, επιτρέπουν την προσέγγισή τους και από τρεις βασικές θεωρητικές παραδόσεις της μελέτης των διεθνών σχέσεων όπως και από εκλεκτικά ή εξειδικευμένα θεωρητικά σχήματα. 5

6 Πτυχές της ρεαλιστικής, αλλά και της νεορεαλιστικής προσέγγισης 1 μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την μελέτη αυτής της συμπεριφοράς των κρατών στη διεθνή πολιτική με αναφορά στην πρόσληψη της ανάγκης ασφάλειας και προστασίας τους, στην προσπάθεια τους για επιβίωση στο σχετικά άναρχο διεθνές περιβάλλον, στην αναζήτηση ισορροπιών δύναμης, κ.ο.κ. Όπως επίσης και να μελετήσει τις αλλαγές και τις διαφοροποιήσεις που παρουσιάζει η στάση των κρατών στο πλαίσιο της δράσης τους στη διεθνή πολιτική. Αντίστοιχα, η φιλελεύθερη/νεοφιλελεύθερη προσέγγιση 2 προβάλλει ιδιαίτερα ισχυρή στη μελέτη του φαινομένου των διεθνών, διεθνικών (transnational) και περιφερειακών συνεργασιών μεταξύ κρατών, αλλά και άλλων δρώντων, με αναφορά στο συντονισμός της συμπεριφοράς τους στο διεθνές περιβάλλον για την επίτευξη συλλογικών στόχων, την αντιμετώπιση της διεθνούς αλληλεξάρτησης, τον εκδημοκρατισμό, το άνοιγμα των αγορών, κ.ο.κ. Τέλος, πτυχές του κονστρουκτιβισμού 3 μπορούν να συμβάλουν στην μελέτη αυτής της εξέλιξης ιδιαίτερα μέσα από την αποτίμηση της επίδρασης των μη κυβερνητικών δρώντων και των διεθνικών δικτύων, προβάλλοντας την διαμόρφωση κοινοτήτων αξιών, την διαμόρφωση παραδεκτών συμπεριφορών, κ.ο.κ. 1 Για τη ρεαλιστική, αλλά και τη νεορεαλιστική προσέγγιση, βλέπε Morgenthau, H. J., Politics among Nations. New York: Knopf, 1948, Waltz, K. N., Theory of International Politics, Reading, Mass: Addison-Wesley 1979, Ruggie, J. G., Continuity and Transformation in the World Polity: Towards a Neorealist Synthesis World Politics, τόμος 35, January 1983, σελ , Harries, O., Realism in the New Era Quadrant, τόμος 39, April 1995, σελ , Ήφαιστος, Π., Θεωρία Διεθνούς και Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης. Αθήνα: Ποιότητα, Για τη φιλελεύθερη/νεοφιλελεύθερη προσέγγιση βλέπε Doyle, M. W., Ways of War and Peace. New York: Norton, 1997, Howard, M. E., War and Liberal Consciousness, Oxford: Oxford University Press, 1978, Keohane, R. O. & J. S. Nye, (επιμ.) Transnational Relations and World Politics, Cambridge: Harvard University Press, 1971, Keohane, R. O. & J. S. Nye, Power and Interdependence, Boston: Little Brown, Για το κονστρουκτιβισμό βλέπε, Hopf, T., The Promise of Constructivism in International Relations Theory International Security, τόμος 23, Summer 1998, σελ , Ruggie, J. G., What Makes the World Hang Together? Neo-Utilitarianism and the Social Constructivist Challenge, International Organization, τόμος 52, Autumn 1998, σελ , Onuf, N., World of our Making: Rules and Rule in Social Theory and International Relations, Columbia: University of South Carolina Press, 1989, Adler, E., Constructivism and International Relations, στο W. Carlsnaes, Th. Risse & B. Simmons, (επιμ.) Handbook of International Relations, London: Sage,

7 Αντίστοιχα στη διεθνή πολιτική οικονομία όλες οι παράμετροι ανάλυσης μπορούν να συμβάλλουν στη μελέτη των εξελίξεων στο πλαίσιο των διεθνών συνεργασιών. 4 Η πολυμέρεια και αλληλεξάρτηση των αγορών και ο ιδιότυπος ρόλος του κράτους και των περιφερειακών οργανισμών στη διεθνή πολιτική οικονομία, υπογραμμίζονται περαιτέρω από τις δυναμικές που καταγράφονται στο πεδίο της διεθνούς οικονομίας. Στο πυρήνα αυτής της δυναμικής διακρίνεται πέρα από την ανάγκη και την ωφέλεια και το ζήτημα της εμπιστοσύνης των συμβαλλομένων. Βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη συνεργασιών και την συμμετοχή σε αυτές είναι η διασφάλιση της τήρησης των συμφωνηθέντων. Παραδοσιακά στην διεθνή πολιτική, θεμελιώδης αρχή και αξία είναι η τήρηση των συμφωνηθέντων μεταξύ κρατών, με ζητούμενο τα μέσα διασφάλισής τους. Οι διμερείς και οι πολυμερείς συμφωνίες και συνθήκες μεταξύ των κρατών, η οργάνωση και λειτουργία διεθνών οργανισμών και δικαιακών διεθνών θεσμών και, ευρύτερα, η ανάπτυξη του νομικού συστήματος του διεθνούς δικαίου στηρίχθηκαν στην αρχή pacta sunt servanda. Η αρχή, από εθιμικός κανόνας του διεθνούς δικαίου, απέκτησε το 1969, με τη Σύμβαση της Βιέννης για το δίκαιο των διεθνών συνθηκών, και συμβατική αποτύπωση, γεγονός που ενίσχυσε περαιτέρω τη νομική της βάση στην διεθνή πολιτική. Η αδιαμφισβήτητη ισχύς της αρχής αυτής σήμερα αντιμετωπίζει μια κρίσιμη πρόκληση καθώς καλείται να αντεπεξέλθει στη συνθετότητα και την πολυμέρεια του σύγχρονου διεθνούς συστήματος. Η αύξηση των υποκειμένων του διεθνούς δικαίου, όπως ήδη αναφέρθηκε, (κράτη, διεθνείς οργανισμοί, μηκυβερνητικές οργανώσεις, κ.ά.), των μορφών διεθνούς συνεργασίας (συνθήκες, διεθνείς οργανισμοί, υπερεθνικοί οργανισμοί, διεθνή καθεστώτα, κ.α.), όπως και των μέσων προσδιορισμού του περιεχομένου των διεθνών συμφωνιών (κανόνες, 4 Βλέπε μεταξύ άλλων R. Gilpin, The Political Economy of International Relations, Princeton: Princeton University Press, 1987, B. J. Cohen, International Political Economy: An Intellectual History, Princeton: Princeton University Press, 2008, R. W. Cox και M. G. Schechter, επιμ. The Political Economy of a Plural World: Critical Reflections on Power, Morals, and Civilization, New York: Routledge,

8 πρακτικές, μη-δεσμευτικές πράξεις, κ.ά.) εναποθέτουν νέα σημασία τόσο στη συμμόρφωση (compliance) των υποκειμένων του διεθνούς δικαίου όσο και στα μέσα εποπτείας της συμμόρφωσης και της εφαρμογής των συμφωνηθέντων. Το ζήτημα παραπέμπει στο ενδεχόμενο «έλλειμμα επιβολής» (control gap) που ενυπάρχει στη συμμετοχή των κρατών σε διεθνείς συνεργασίες. Ζήτημα που περιπλέκεται περαιτέρω, όταν ενδεχόμενες παραβιάσεις κρατών μπορεί να υπερβαίνουν την ορθολογικότητα της αρχικής επιλογής ένταξης τους σε μια διακρατική συνεργασίας. Η διάκριση που προτείνουν οι R. Rutnam και R. Henning μεταξύ «ακούσιας» ( involuntary defection ) και «εκούσιας παραβλιασης» ( voluntary defection ) ενισχύει περαιτέρω τη συνθετότητα του φαινομένου. 5 Στους κύριους παράγοντες αυτής της εξέλιξης, πέρα από την ανάπτυξη της σημασίας και τη συνεχή διεύρυνση του περιεχομένου της διεθνούς πολιτικής, είναι η αύξηση των μορφών διεθνούς συνεργασίας. Κρίσιμες παράμετροι είναι: η συνεχώς ενισχυόμενη δυναμική ανάπτυξης διεθνών καθεστώτων, 6 η ανάδειξη πληθώρας εκδοχών μορφών διεθνούς συνεργασίας στις οποίες παραπέμπουν οι αποκαλούμενες από τον Rosenau «σφαίρες εξουσίας / δικαιοδοσίας» (spheres of authority SOAs) 7 και η πρόσφατη ανάδειξη των κανόνων «ήπιου δικαίου» (soft 5 R. D. Putnam και C. R. Henning, The Bonn Summit of 1978: A Case Study in Cooperation στο R. N. Cooper, B. Eichengreen, G. Holtham, R. D. Putnam, και C. R. Henning, επιμ. Can Nations Agree? Issues in International Economic Cooperation, Washington, DC: Brookings Institution, Για την ανάπτυξη των διεθνών καθεστώτων και για τη σημασία τους, βλέπε μεταξύ άλλων Keohane, R. O., The demand for international regimes, International Regimes, τόμος 36, τεύχος 2, Spring 1982, Krasner, St. D., Structural causes and regime consequences: regimes as intervening variables, International Regimes, τόμος 36, τεύχος 2, Spring 1982, Krasner, St. D., Regimes and the limits of realism: regimes as autonomous variables, International Regimes, τόμος 36, τεύχος 2, Spring 1982, Young, O. R., Regime dynamics: the rise and fall of international regimes, International Regimes, τόμος 36, τεύχος 2, Spring 1982, που συνιστούν και τις πρώτες συστηματικές αναλύσεις της μορφής αυτής συνεργασίας στην διεθνή πολιτική. 7 Rosenau, J. N., Ageing Agendas and Ambiguous Anomalies: Tensions and Contradictions of an Emergent Epoch στο St. Lawson, (επιμ.) The New Agenda for International Relations. From Polarization to Globalization in World Politics?, Cambridge: Polity Press 2002, σελ

9 law) ή μη-δεσμευτικών κανόνων (non-binding norms) 8 σε κύριο μέσο προαγωγής των διεθνών συνεργασιών. Ο Rosenau, ειδικότερα, κατανοεί τη γεωμετρική ανάπτυξη αυτών που αποκαλεί «σφαίρες εξουσίας / δικαιοδοσίας» ως συνέπεια των αλλαγών που έχουν συντελεστεί στο διεθνές σύστημα και στα δεδομένα του και κυρίως ως συνέπεια της συνεχούς αποδιάρθρωσης των χώρων εξουσίας / δικαιοδοσίας εξαιτίας των συγκρούσεων μεταξύ παγκόσμιων και τοπικών δυναμικών που έχουν εν μέρει αποδυναμωθεί. Οι «σφαίρες εξουσίας / δικαιοδοσίας» μπορεί να είναι το αποτέλεσμα διαφορετικών διαδικασιών όπως και να πάρουν πλήθος μορφών. Μπορεί να είναι προϊόν υπερβολικής συνθετότητας πεδίων πολιτικής ή θεματικών κάτω από συνθήκες δυναμικών κατάτμησης, ή ανάδειξης νέων ταυτοτήτων που συμπληρώνουν κενά που δημιουργούνται στις υποχρεώσεις και τις προτιμήσεις του κράτους και δεν καλύπτονται από αυτό. Οργανωτικά κάποιες φέρουν τη μορφή χαλαρών δικτύων, ενώ κάποιες άλλες μπορεί να έχουν σφιχτές και ιεραρχικές δομές. Κάποιες είναι περιστασιακού χαρακτήρα ενώ άλλες εμφανίζουν διάρκεια, αλλά τις περισσότερες φορές πρόκειται για δομές που έχουν πρόσφατα δημιουργηθεί. 9 Η δυναμική εμφάνισης νέων μορφών συνεργασίας, όπως και η συνεχώς διευρυνόμενη χρήση μη δεσμευτικών κανόνων και ήπιου δικαίου αποτελούν, ουσιαστικά, αλληλοτροφοδοτούμενες εξελίξεις. Καθώς, από τη μια πλευρά, το ήπιο δίκαιο και οι μη-δεσμευτικοί κανόνες σε σημαντικό βαθμό διέπουν μεγάλο 8 Για το ζήτημα, όπως και για τη συνθετότητα και τη διαφορετικότητα των απόψεων σχετικά με την χρήση, τις συνέπειες αλλά και τις νομικές διαστάσεις του θέματος του «ήπιου δικαίου» ή των μη-δεσμευτικών κανόνων, βλέπε μεταξύ άλλων Kirton, J. J. και M. J. Trebilcock, (επιμ.), Hard Choices, Soft Law: Voluntary Standards In Global Trade, Environment And Social Governance,. Aldershot: Ashgate, 2004, Senden, L., Soft Law in European Community Law, Portland: Hart Publishing 2004, Shelton, D., Law, Non-Law and the Problem of Soft Law, στο D. Shelton, (επιμ.) Commitment and Compliance. The Role of Non-binding Norms in the International Legal System, Oxford: Oxford University Press, 2000, σελ. 1-18, Morth, U., (επιμ.), Soft Law In Governance And Regulation: An Interdisciplinary Analysis, London: Edward Elgar, 2005, ενώ για τους κρίσιμους ρόλους που διαδραματίζουν οι νόρμες, βλέπε Λάβδας, Κ. Α., «Νόρμες και Διάχυτη Αμοιβαιότητα στην Πολιτική Κουλτούρα των Διεθνών Σχέσεων: Μαθήματα από την Ευρωπαϊκή Πολιτική», στο Δ. Κ. Ξενάκης και Μ. Ι. Τσινισιζέλης, (επιμ.), Παγκόσμια Ευρώπη; Οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Αθήνα: Ι. Σιδέρης, 2006, σελ Rosenau, J. N., ό.π. σελ

10 μέρος της οργάνωσης και λειτουργίας των διαφόρων νέων μορφών διεθνούς συνεργασίας, συνθέτοντας στοιχείο της οργάνωσής τους. Και, από την άλλη, η επιτυχία και η συνέχεια των συμφωνιών, διακανονισμών, διεθνών καθεστώτων διασφαλίζεται από την επιρροή των μη δεσμευτικών κανόνων. Οι δυναμικές αυτές εξελίσσονται παράλληλα με την ανάπτυξη στις περιφερειακές διακρατικές σχέσεις του φαινομένου της ολοκλήρωσης, με κορυφαίο υπόδειγμα αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Το σχήμα των κοινοτήτων και το δίκαιο και οι διαδικασίες εποπτείας που παρήγαγαν προσέθεσαν νέα δεδομένα στο πεδίο των διακρατικών συνεργασιών και της συμμόρφωσης, τα οποία και τείνουν να εμπλουτίζονται όσο εξελίσσεται η διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η αρχή της ευελιξίας που εισήγαγε η Συνθήκη του Άμστερνταμ, όπως και η αποδοχή της μεθόδου ανοικτού συντονισμού, με την Ατζέντα 2000, ως το κύριο μέσο για την προαγωγή επιμέρους πεδίων πολιτικής που τυπικά δεν έχουν ενταχθεί στις Συνθήκες αλλά προσελκύουν το ενδιαφέρον των κρατών μελών για κάποιο διακρατικό συντονισμό, χαρακτηρίζουν κρίσιμες και συνεχώς ενισχυόμενες δυναμικές για την πορεία της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Τα στοιχεία αυτής της νέας δυναμικής στην εξέλιξη των διεθνών συνεργασιών και της διεθνούς οργάνωσης, αν και εμφανίζονται να αντίκεινται στις αρχές της νεορεαλιστικής θεώρησης της διεθνούς πολιτικής, αυτό δεν υποδηλώνει την ύπαρξη διεθνούς ηθικής. Η διάκριση των R. Rutnam και R. Henning μεταξύ «ακούσιων» ( involuntary defection ) και «εκούσιων παραβιάσεων» ( voluntary defection ) 10 προβάλλει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, καθώς οι «ακούσιες» παραβιάσεις εμπεριέχουν παραμέτρους πέρα από την ορθολογικότητα της αρχικής επιλογής συμμετοχής ενός κράτους σε μία συνεργασία. Καταδεικνύουν την επίδραση της εκάστοτε συγκυρίας, εσωτερικής ή / και διεθνούς, που δυνάμει προσδιορίζει την ανταπόκριση του κράτους στις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει. 10 R. D. Putnam και C. R. Henning, ό.π. 10

11 Η υπογράμμιση της συνθετότητας της μελέτης της διεθνούς πολιτικής συνοψίζεται ίσως με τον καλύτερο τρόπο στην κατακλείδα του γνωστού βιβλίου του Hedley Bull που αναφέρει: «Είναι γεγονός ότι ενώ υπάρχει μεγάλη επιθυμία να γνωρίζουμε τι θα φέρει το μέλλον της διεθνούς πολιτικής, όπως και να γνωρίζουμε, πως θα πρέπει να συμπεριφερόμαστε μέσα σε αυτό, είμαστε υποχρεωμένοι να ψηλαφίζουμε στα σκοτεινά τόσο με αναφορά στο ένα όσο και με αναφορά στο άλλο. Είναι καλύτερα να αναγνωρίσουμε ότι είμαστε στο σκοτάδι παρά να προσποιηθούμε ότι μπορούμε να δούμε το φως» 11 (μετάφραση της συγγραφέως). Με αναφορά στα ζητήματα αυτά, η παρούσα ανάλυση διαπραγματεύεται τέσσερα κύρια ερωτήματα: (1) Για τη συμμόρφωση στις διεθνείς συνεργασίες, αρκεί η αποδοχή των συμφωνηθέντων από τα συμβαλλόμενα μέρη ή η συμμόρφωση προϋποθέτει μηχανισμούς επιβολής; (2) Η διάχυση της ρύθμισης της διεθνούς πολιτικής μέσα από μη δεσμευτικούς κανόνες είναι συνέπεια της αναποτελεσματικότητας της επιβολής σε διεθνές επίπεδο ή συνιστά ενδιάμεσο στάδιο του μετασχηματισμού των μη δεσμευτικών κανόνων σε δεσμευτικούς κανόνες δικαίου; (3) Δύνανται οι μηχανισμοί συμμόρφωσης στη διεθνή πολιτική να είναι αποτελεσματικοί χωρίς τη συμβολή των διεθνών και εθνικών δικαιακών συστημάτων επιβολής; (4) Η μη-συμμόρφωση των κρατών στο πλαίσιο μιας διεθνούς συνεργασίας σηματοδοτεί την αποδυνάμωση και την ενδεχόμενη διάλυσή της ή συνιστά αφετηρία για την ενίσχυση των μηχανισμών και των πρακτικών εφαρμογής και κατ επέκταση την ενδυνάμωση και προαγωγή του εκάστοτε θεσμικού πλαισίου; Τα ερωτήματα αυτά η ανάλυση τα προσεγγίζει μέσα από τέσσερις περιπτωσιολογικές μελέτες (case studies) που αφορούν τη συμμόρφωση σε 11 Bull, H., The Anarchical Society. A Study of Order in World Politics. New York: Columbia University Press, 1977, σελ

12 συνεργασίες στο πεδίο των αγορών, της οικονομίας και της ανάπτυξης σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο. Οι περιπτωσιολογικές μελέτες αφορούν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Ειδικότερα, η πρώτη, αφορά την επιτήρηση (surveillance) των οικονομιών από το ΔΝΤ, η δεύτερη, αναφέρεται στο καθεστώς παροχής οικονομικής βοήθειας / δανεισμού από το ΔΝΤ, η τρίτη, αφορά την εποπτεία εφαρμογής της εσωτερικής αγοράς στην ΕΕ, και, τέλος, η τέταρτη, την επιτήρηση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στην ΟΝΕ. 12

13 2. Οι Περιπτωσιολογικές Μελέτες Η επιλογή των περιπτωσιολογικών μελετών έγινε με γνώμονα την εξέταση εκείνων των περιπτώσεων που παρουσιάζουν το μικρότερο ενδεχόμενο να εμφανίζουν προβλήματα μη συμμόρφωσης. Η κατηγορία αυτή περιπτωσιολογικών μελετών είναι γνωστή ως least likely case. 12 Ειδικότερα, και στις τέσσερεις περιπτώσεις που εξετάζονται: (α) τα κράτη έχουν ενταχθεί οικειοθελώς και σε σημαντικό βαθμό συμμετέχουν τα ίδια στη διαμόρφωση τόσο των πολιτικών των οργανισμών αυτών όσων και του θεσμικού πλαισίου αυτών των οργανισμών, (β) το θεσμικό πλαίσιο του οργανισμού / καθεστώτος προβλέπει ρητή αναφορά σε διαδικασίες εποπτείας, όπως και διαδικασίες αντιμετώπισης της μη συμμόρφωσης, (γ) τα πεδία πολιτικής που αφορούν βρίσκονται παραδοσιακά στον πυρήνα των αρμοδιοτήτων του κράτους και στα οποία τα κράτη απολαμβάνουν αυτονομία, (δ) οι διαδικασίες και τα θεσμικά πλαίσια εποπτείας και εφαρμογής εμφανίζουν ποικιλία που σχεδόν καλύπτει όλο το εύρος των σχετικών υποδειγμάτων. Ειδικότερα, από πλευράς δικαίου, περιλαμβάνουν τόσο περιπτώσεις «ήπιου» όσο και δεσμευτικού δικαίου. Από πλευράς τύπων διαδικασίας, οι περιπτώσεις που εξετάζονται περιλαμβάνουν διαδικασίες διοικητικού, δικαστικού, διακυβερνητικού / πολιτικού χαρακτήρα. Αντίστοιχα, με αναφορά στα μέσα επιβολής προβλέπουν από «ήπια» μέσα, όπως όνειδος, αναξιοπιστία, πολιτικό κόστος, κλπ, μέχρι διοικητικές κυρώσεις, οικονομικές κυρώσεις, εκδίκαση προστίμων, αποκλεισμό, κλπ. 12 Βλέπε Eckstein, H., Case-study and Theory in Political Science, στο F. I. Greenstein & N. S. Polsby, (επιμ.) Handbook of Political Science. Vol. 7. Strategies of Inquiry. Reading, MA: Addison-Wesley, 1975, καθώς επίσης Lijphart, A., Comparative Politics and the Comparative Method, American Political Science Review, τόμος 65, 1971 και Landman, T., Issues and Methods in Comparative Politics, London: Routledge,

14 (ε) η τήρηση των υποχρεώσεων των μελών και στις τέσσερεις περιπτώσεις συνιστά κρίσιμη προϋπόθεση για τη λειτουργία των επιμέρους οργανισμών / καθεστώτων, (στ) τέλος, σε όλες τις περιπτώσεις, οι διαδικασίες και τα μέσα αντιμετώπισης και καταπολέμησης της μη συμμόρφωσης βρίσκονται σε συνεχή μετασχηματισμό και εξέλιξη με σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς τους. Στις υποενότητες που ακολουθούν παρέχεται σύντομη παρουσίαση των επιμέρους περιπτώσεων Η Επιτήρηση των Οικονομιών από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) ιδρύθηκε το 1945 και εντάχθηκε από το 1947 στον ΟΗΕ ως ειδική υπηρεσία. Το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου αποτελεί ορόσημο στην ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών και οργανισμών, καθώς η πλειοψηφία των σύγχρονων διεθνών οργανισμών ιδρύθηκε τη δεκαετία που ακολούθησε το τέλος του πολέμου. Σήμερα στο ΔΝΤ συμμετέχουν 186 κράτη. Οι αρχικοί σκοποί της λειτουργίας, όπως αναφέρονταν στο Άρθρο Ι των Άρθρων της Συμφωνίας είναι: η προαγωγή της διεθνούς νομισματικής συνεργασίας, η υποστήριξη του διεθνούς εμπορίου, η νομισματική σταθερότητα, η διευκόλυνση συγκρότησης συστήματος πληρωμών, όπως και η παροχή πόρων στα μέλη του που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο ισοζύγιο πληρωμών του. Σήμερα οι στόχοι αυτοί έχουν διευρυνθεί ώστε να εμπεριέχουν την ενίσχυση της απασχόλησης και της οικονομικής ανάπτυξης, την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, όπως και τον περιορισμό της φτώχειας. Κύρια δραστηριότητα του ΔΝΤ είναι η επιτήρηση των οικονομιών με σκοπό την επίτευξη των γενικότερων στόχων της προαγωγής του εμπορίου, της νομισματικής σταθερότητας, αλλά και της οικονομικής ανάπτυξης. Κύριο μέσο διενέργειας της επιτήρησης είναι η διαβούλευση και οι επιτόπιες επισκέψεις. Η 14

15 διαδικασία αυτή διακρίνεται σε δύο κύριες κατηγορίες: την «διμερή» ή κατά χώρα επιτήρηση (bilateral ή country surveillance) και την «πολύπλευρη ή εποπτική» επιτήρηση (multilateral surveillance ή oversight of the world economy). Πρόκειται για κατ εξοχήν συμβουλευτική διαδικασία με σκοπό την υποστήριξη των επιμέρους οικονομιών και την αποτροπή εθνικών επιλογών που υπονομεύουν την διεθνή νομισματική σταθερότητα. Η σχετική πρόβλεψη είχε συμπεριληφθεί ήδη από την αρχική σύνταξη των Άρθρων της Συμφωνίας στο Breton Woods το 1945 στο Άρθρο IV. Έκτοτε έχει αναθεωρηθεί με την Απόφαση του 1977 και την Απόφαση του 2007 με σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της διμερούς επιτήρησης, τη διεύρυνση των πεδίων εξέτασης και τη διασύνδεση των δύο κατηγοριών επιτήρησης. 13 Στο επίκεντρο της Απόφασης του 2007 ήταν η διασφάλιση της εξωτερικής σταθερότητας μιας χώρας. Η διαδικασία στοχεύει στην προστασία του διεθνούς νομισματικού συστήματος προκρίνοντας, αν χρειασθεί, μέτρα πολιτικής που θα διασφαλίσουν την σταθερότητα τόσο σε διεθνές όσο και εθνικό επίπεδο. Η έμφαση που δίνεται στην βελτίωση της αποδοτικότητας της επιτήρησης από το ΔΝΤ υποδηλώνεται από την συνεχή ενίσχυση της δράσης της επιτήρησης του ΔΝΤ. Μετά την Απόφαση του 2007 το Εκτελεστικό Συμβούλιο (Executive Board) του ΔΝΤ έχει υιοθετήσει κατευθυντήριες που ορίζουν τις προτεραιότητες της επιτήρησης που ασκεί το ΔΝΤ μέχρι το Το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης συνέβαλε στην ενίσχυση της σημασίας των οικονομικών και λειτουργικών προτεραιοτήτων που έθεσε η αναμορφωμένη διαδικασία επιτήρησης για τα επόμενα χρόνια. Ειδικότερα, οι οικονομικές προτεραιότητες που υιοθετήθηκαν αφορούν: (1) την υποστήριξη της μεθοδικής χαλάρωσης / αναστολής των μέτρων πολιτικής που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση της κρίσης. Προβλέποντας παρεμβάσεις για τη στήριξη της οικονομίας και του δημοσιονομικού συστήματος, όπως την διασφάλιση περιθωρίου ευελιξίας μελλοντικών μέτρων για την αντιμετώπιση 13 Έγγραφα του ΔΝΤ παρέχονται και ηλεκτρονικά από την σχετική ιστοσελίδα (http:/www.imf.org). 15

16 συνεπειών της κρίσης, (2) παρακολούθηση των κύριων οικονομικών κέντρων για την διασφάλιση της ενδυνάμωσης του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος, και, τέλος, (3) να προάγει την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη ελέγχοντας τυχόν διακυμάνσεις, τόσο με μακροοικονομικές όσο και δομικές παρεμβάσεις, με σκοπό την επίτευξη της επαναφοράς ισορροπίας στις πηγές της παγκόσμιας ζήτησης. Παράλληλα, οι οικονομικές προτεραιότητες συνοδεύονται και από λειτουργικές προτεραιότητες για την υποστήριξη των πρώτων. Πρόκειται για μέτρα που προάγουν την αμοιβαία κατανόηση των οικονομικών δεδομένων και των διαφορετικών εμπειριών των επιμέρους οικονομιών μέσω διαβούλευσης και συντονισμού. Η ανάπτυξη μηχανισμών αξιολόγησης των κινδύνων, διαγνωστικών εργαλείων υποστήριξης της επιτήρησης του οικονομικού τομέα και κατανόησης των σχέσεων αγορών και θεσμών, μιας πολύπλευρης οπτικής για τη διευκόλυνση της ανάλυσης τόσο της τυχόν εσωτερικής όσο και της εξωτερικής εκχείλισης των οικονομιών, όπως και αναλύσεων των συναλλαγματικών ισοτιμιών και των κινδύνων της εξωτερικής σταθερότητας. Συνοπτικά, η διαδικασία της «διμερούς» ή κατά χώρα επιτήρησης (bilateral ή country surveillance) διενεργείται τουλάχιστον σε ετήσια βάση από τους ειδικούς του ΔΝΤ με επιτόπιες επισκέψεις και διαβουλεύσεις τόσο με τα αρμόδια στελέχη της κυβέρνησης και της κεντρικής τράπεζας όσο και με πολιτικούς των άλλων πολιτικών κομμάτων, και με φορείς και εκπροσώπους των κοινωνικών εταίρων ευρύτερα. Έμφαση δίνεται στην αξιολόγηση της απόδοσης των δημοσίων πολιτικών που έχουν υιοθετηθεί από τις κυβερνήσεις για την αντιμετώπιση προβλημάτων ή την βελτίωση πεδίων πολιτικής, όπως και στην σύνταξη προτάσεων δημόσιων πολιτικών για την βελτίωση της δημοσιονομικής κατάσταση του εκάστοτε κράτους. Οι ευπάθειες μιας οικονομίας, όπως και η αξιολόγηση των κινδύνων που μπορεί να αντιμετωπίσει/ζει συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον της επιτήρησης. Ανακοινώσεις με τη σύνοψη των κύριων θέσεων της επιτροπής που διενέργησε την επιτήρηση και του Εκτελεστικού Συμβουλίου δημοσιοποιούνται στην ιστοσελίδα του ΔΝΤ, όπως συχνά και οι σχετικές εκθέσεις και αναλύσεις. 16

17 Σχετικά με τη διαδικασία της «πολύπλευρης ή εποπτικής» επιτήρησης (multilateral surveillance ή oversight of the world economy) αυτή διενεργείται σε μόνιμη βάση και δημοσιοποιείται στις δύο εξαμηνιαίες εκθέσεις του ΔΝΤ ενώ συχνά συντάσσονται και περιφερειακές εκθέσεις ή άλλες εξειδικευμένες εκθέσεις, όπως για παράδειγμα, αυτή, για την Ευρωζώνη. Οι δύο σχετικές εκθέσεις είναι το World Economics Outlook (WEO) και η Global Financial Stability Report (GFSR). Οι περιφερειακές εκθέσεις είναι γνωστά ως Regional Economic Outlook (REO) H Παροχή Οικονομικής Βοήθειας / Δανεισμού από το ΔΝΤ Στις δράσεις του ΔΝΤ ανήκει και η παροχή οικονομικής βοήθειας, με τη μορφή δανεισμού, σε χώρες που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στο ισοζύγιο πληρωμών τους και αδυνατούν να αντλήσουν δανεισμό από τις διεθνείς αγορές για την κάλυψη των υποχρεώσεών τους με συμφέροντες όρους. Σκοπός η διευκόλυνση των χωρών αυτών να συγκροτήσουν και υλοποιήσουν εκείνες τις πολιτικές που θα επέτρεπαν την σταθεροποίηση και την οικονομική ανάπτυξή τους. Η πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970, τα υπερδανεισμένα κράτη της δεκαετίας του 1980, η μετάβαση στην οικονομία της αγοράς των κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης τη δεκαετία του 1990, καθώς και η πρόσφατη παγκόσμια οικονομική κρίση από τα τέλη του 2008 έχουν αναδείξει τη σημασία της δυνατότητας δανεισμού και οικονομικής βοήθειας από το ΔΝΤ. Θα πρέπει όμως να αναφερθεί ότι η δραστηριότητα αυτή του ΔΝΤ στη βάση της εμπειρίας έχει δεχθεί συχνά σκληρή κριτική ως προς τα παρελκόμενα που φέρει για τις οικονομίες που εντάσσονται σε αυτό το καθεστώς Βλέπε μεταξύ άλλων Vreeland, J. R., The IMF and Economic Development, Cambridge: Cambridge University Press, 2003, Vines, D. & Ch. L. Gilbert, The IMF and its Critics: Reform of Global Financial Architecture, Cambridge: Cambridge University Press, 2009 και Nooruddin, I. & 17

18 Το ΔΝΤ έχει πλέον αναπτύξει μια σειρά από κατηγορίες δανείων και οικονομικής βοήθειας που προσαρμόζονται στις απαιτήσεις κάθε επιμέρους περίπτωσης, ενώ καθεμία από αυτές προβλέπει ειδικούς όρους χορήγησης και αποπληρωμής. Η χώρα που καταφεύγει σε αίτημα δανεισμού διαμορφώνει με το ΔΝΤ σχετική «συμφωνία» που συντάσσεται σε συνεργασία με το ΔΝΤ σχετικά με τα μέτρα πολιτικής που θα συμβάλουν στην αποκατάσταση του ισοζυγίου πληρωμών της χώρας και στην οικονομική της ανάπτυξη. Στη βάση αυτής της «συμφωνίας» παρέχεται ο δανεισμός. Η καταβολή των δόσεων ακολουθεί την πορεία υλοποίησης των μέτρων πολιτικής που έχουν συμφωνηθεί. Οι κατηγορίες δανεισμού έχουν αυξηθεί ανταποκρινόμενες σε εξειδικευμένες ανάγκες των κρατών. Αυτές είναι: η Poverty Reduction and Growth Facility (PRGF) και η Exogenous Shocks Facility (ESF) που αντιστοιχούν σε παραχωρητικό δανεισμό, και οι Stand-By Arrangements (SBA), η Flexible Credit Line (FCL) και η Extended Fund Facility (EFF) που αφορούν μη παραχωρητικό δανεισμό. Υπάρχουν χρονικοί προσδιορισμοί αποπληρωμής όπως και προβλέψεις τόκων και προσαυξήσεων. Ακόμη το ΔΝΤ παρέχει δυνατότητα δανεισμού σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών ή ανασυγκρότηση μετά από πολεμικές συγκρούσεις και διαμάχες. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο δανεισμός μπορεί και να μην προβλέπει επιβαρύνσεις. Η νέα κατηγορία οικονομικής στήριξης, η Flexible Credit Line (FCL), που έχει προστεθεί αποτελεί κατηγορία στήριξης που απαιτεί αποκλειστικά ex-ante conditionality για την έγκρισή της και δεν προβλέπει σύνδεση με μέτρα πολιτικής Η Εσωτερική Αγορά στην ΕΕ Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς στην ΕΕ συντελέσθηκε μετά από μια μακροχρόνια πορεία εξέλιξης της ΕK. Πρόκειται για διαδικασία που εν μέρει J. W. Simmons, The Politics of Hard Choices: IMF Programs and Government Spending, International Organization, τόμος 60, 2006, σελ

19 συνεχίζεται μέχρι σήμερα μέσα από την περαιτέρω εξειδίκευση επιμέρους θεμάτων. 15 Η εσωτερική αγορά αφορά την επίτευξη μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ της ελευθερίας διακίνησης των αγαθών, των υπηρεσιών, των κεφαλαίων και των προσώπων. Για την ΕΕ ευρύτερα, η εσωτερική αγορά αφορά κρίσιμο πλέγμα πολιτικών που συνιστά υπόβαθρο αλλά και κινητήρια δύναμη στην πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η ένταξη ενός κράτους στην ΕΕ προϋποθέτει την δέσμευση από το κράτος μέλος αυτό να τηρεί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις Συνθήκες και να διευκολύνει την υλοποίηση τους. Αναφέρει χαρακτηριστικά το Άρθρο 4(3) ΣΛΕΕ: «3. Σύμφωνα με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας, η Ένωση και τα κράτη μέλη εκπληρώνουν τα εκ των Συνθηκών καθήκοντα βάσει αμοιβαίου σεβασμού και αμοιβαίας συνεργασίας. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν κάθε γενικό ή ειδικό μέτρο ικανό να διασφαλίσει την εκτέλεση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις Συνθήκες ή προκύπτουν από πράξεις των θεσμικών οργάνων της Ένωσης. Τα κράτη μέλη διευκολύνουν την Ένωση στην εκπλήρωση της αποστολής της και απέχουν από τη λήψη οποιουδήποτε μέτρου ικανού να θέσει σε κίνδυνο την πραγματοποίηση των στόχων της Ένωσης.» Πρόκειται για το αναθεωρημένο Άρθρο 5 της Συνθήκης της Ρώμης που αποτελούσε την λεγόμενη «ενοποιητική αρχή» ( consolidation principle ) της διαδικασίας ολοκλήρωσης στην ΕΚ. Τα κράτη μέλη της ΕΕ με την ένταξή τους σε αυτή υποχρεούνται να συμμορφώνονται με το κοινοτικό κεκτημένο, δηλαδή με το σύνολο των νομοθετικών ρυθμίσεων της ΕΕ. Το ζήτημα της συμμόρφωσης των κρατών μελών αποτελεί κρίσιμη παράμετρο από την ίδρυση της ΕΟΚ μέχρι σήμερα. Η συμμόρφωση με το κοινοτικό κεκτημένο αποτελεί προϋπόθεση της 15 Η αναγωγή της εσωτερικής αγοράς σε χρόνο μεγαλύτερο από τον οριζόμενο από το Πρόγραμμα του 1992 αφορά τόσο την πρότερη επίτευξη της τελωνειακής ένωσης όσο και την συνεχιζόμενη εξειδίκευση και αποσαφήνιση επιμέρους πεδίων πολιτικής. Για την εσωτερική αγορά, βλέπε μεταξύ άλλων Pelkmans, J. D. Hanf, & M. Chang, 2008, (επιμ.), The EU Internal Market in Comparative Perspective: Economic, Political and Legal Analyses, New York: Peter Lang Publishing, 2008, Nugent, Ν., Politics and Government in the European Union, β ελληνική έκδοση, Αθήνα: Σαββάλας,

20 ίδιας της λειτουργίας της ΕΕ και συνθέτει κινητήριο μοχλό για τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αρχικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το επιφορτισμένο με την αρμοδιότητα του «φύλακα των Συνθηκών» όργανο (Άρθρο 17(1) ΣΛΕΕ), κάνοντας χρήση της διακριτικής της ευχέρειας, άσκησε με επιφύλαξη την αρμοδιότητα αυτή. Οι ιδιαιτερότητες του οικοδομήματος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, με την αναδιαμόρφωση των σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών, και κυρίως, με την παραγωγή του νέου υπερεθνικού πεδίου λειτουργίας και κατά συνέπεια της σχέσης εθνικού και υπερεθνικού επιπέδου κατέστησαν ως κατ εξοχήν πολιτικό το ζήτημα της συμμόρφωσης και της εποπτείας της στην ΕΚ. Από την πρώτη δεκαετία λειτουργίας της ΕΚ η εφαρμογή των πρώτων ευρωπαϊκών πολιτικών συνδυάσθηκε και με την εμφάνιση του φαινομένου της μη συμμόρφωσης των κρατών μελών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη από την δεκαετία του 1970 προσέφυγε στις διατάξεις της Συνθήκης ενάντια σε κράτη μέλη που δεν συμμορφώνονταν με τις υποχρεώσεις τους. Η εξέλιξη της πορείας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης συνοδεύεται και με την ενίσχυση της σημασίας του φαινομένου της συμμόρφωσης καθώς αυξάνονται οι περιπτώσεις φερόμενων παραβιάσεων από τα κράτη μέλη και εντείνεται η καταφυγή από την Επιτροπή στην σχετική διαδικασία της αντιμετώπισης της μη συμμόρφωσης των κρατών μελών με το κοινοτικό κεκτημένο (Άρθρο 258 ΣΛΕΕ, πρώην Άρθρο 226 ΣΕΚ). 16 Ο Πίνακας 1 δείχνει τη σημαντική αύξηση του αριθμού των φερόμενων παραβιάσεων ανά στάδιο της διαδικασίας που προβλέπει το Άρθρο 258 ΣΛΕΕ (πρώην Άρθρο 226 ΣΕΚ). Ειδικότερα, η διαδικασία παραβίαση της ΕΕ προβλέπει 16 Βλέπε μεταξύ άλλων Mendrinou, Μ, Non-Compliance and the European Commission s Role in Integration, Journal of European Public Policy, τόμος 3, τεύχος 1, 1996, Börzel, T. A. Guarding the Treaty: The Compliance Strategy of the European Commission, στο T. A. Börzel & R. A. Cichowski (eds.), T.A. The State of the European Union: Law, Politics, and Society, (Oxford: Oxford University Press, 2003), Falkner, G., O. Treib, M. Hartlapp, and S. Leiber, eds, Complying with Europe: EU Harmonization and Soft Law in the Member States, (Cambridge: Cambridge University Press, 2005), Tallberg, J. Paths to Compliance; Enforcement, Management, and the European Union International Organization (Summer 2002) 56/3:

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 23.11.2011 COM(2011) 821 τελικό 2011/0386 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με κοινές διατάξεις για την παρακολούθηση και την

Διαβάστε περισσότερα

Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων

Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων Η διαδικασία λήψης αποφάσεων στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας, καθώς και σε διάφορους άλλους τομείς, όπως είναι η ενισχυμένη συνεργασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.10.2015 COM(2015) 601 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ EL EL Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ. Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον

ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ. Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Αχιλλέας Μητσός Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον Στο μάθημα αναλύονται οι οικονομικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης - η έκταση,

Διαβάστε περισσότερα

Το Πολιτικό Σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το Πολιτικό Σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το Πολιτικό Σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ενότητα 2 η : Οι Δομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γεώργιος Ανδρέου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014

Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014 Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014 Η διεθνής βιβλιογραφία διαπιστώνει την αντιπαράθεση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα όργανα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης

Τα όργανα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης Τα όργανα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης Τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης φέρουν την κύρια ευθύνη για τον καθορισμό της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής, τις αποφάσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 23.11.2011 COM(2011) 819 τελικό 2011/0385 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής εποπτείας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 23.11.2011 COM(2011) 819 τελικό 2011/0385 (COD)C7-0449/11 Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής

Διαβάστε περισσότερα

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ C 374/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 4.12.2012 III (Προπαρασκευαστικές πράξεις) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1999 και έγινε το νόμισμα περισσότερων από 300 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION

THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION Professor Angelos Kotios Albania, November 2013 1 Αντικείμενο παρουσίασης Χαρακτηριστικά της περιοχής Λόγοι για την καθυστέρηση στην ενσωμάτωση τω

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο. πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο. πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 25.10.2016 SWD(2016) 344 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ που συνοδεύει το έγγραφο πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. Ανάπτυξη ικανοτήτων για τη στήριξη της Ασφάλειας και της Ανάπτυξης

ΚΟΙΝΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. Ανάπτυξη ικανοτήτων για τη στήριξη της Ασφάλειας και της Ανάπτυξης ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Στρασβούργο, 5.7.2016 SWD(2016) 225 final ΚΟΙΝΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G.

Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G. Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Αλεξανδρούπολη, 17 Απριλίου, 2013 EC-DG REGIO.G.5-Greece & Cyprus 1 1) Κανονιστικές καινοτομίες 2014-2020 Επίτευξη των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

12797/14 ΑΙ/μκρ/ΑΗΡ 1 DG G 3 C

12797/14 ΑΙ/μκρ/ΑΗΡ 1 DG G 3 C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 5 Σεπτεμβρίου 2014 (OR. en) 12797/14 IND 228 MI 616 COMPET 491 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων / Συμβούλιο Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακάτω ομάδα κεφαλαίων εξετάζει τους μηχανισμούς της κυβέρνησης και τις διαδικασίες μέσω των οποίων διαμορφώνεται και εφαρμόζεται η δημόσια

Η παρακάτω ομάδα κεφαλαίων εξετάζει τους μηχανισμούς της κυβέρνησης και τις διαδικασίες μέσω των οποίων διαμορφώνεται και εφαρμόζεται η δημόσια Χρήση του Βιβλίου Η πολιτική, από τη φύση της, είναι ένας τομέας επικάλυψης και διασύνδεσης. Το υλικό λοιπόν που συναντάται στο βιβλίο αυτό ανθίσταται πεισματικά στην τμηματοποίηση, κάτι που αποτελεί και

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους Θέμα 1 ο (κληρώθηκε) Ο ευρωπαϊκός και διεθνής νομικός πολιτισμός αναγνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Σύμβαση Διαιτησίας της ΕΕ

Η Σύμβαση Διαιτησίας της ΕΕ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ Επίλυση Διαφορών και Προστασία του Φορολογούμενου Η Σύμβαση Διαιτησίας της ΕΕ Ανδρέας Τσουρουφλής Η Σύμβαση Διαιτησίας Σύμβαση της 23.7.1990 για την εξάλειψη της διπλής φορολογίας σε περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ)

Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) Από την 1η Ιανουαρίου 1999, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αποτελεί το κεντρικό θεσμικό όργανο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και είναι επιφορτισμένη με τη

Διαβάστε περισσότερα

PUBLIC ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες,27Μαΐου 2014 (OR.en) 10296/14 LIMITE JUR321 JAI368 POLGEN75 FREMP104

PUBLIC ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες,27Μαΐου 2014 (OR.en) 10296/14 LIMITE JUR321 JAI368 POLGEN75 FREMP104 ConseilUE ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες,27Μαΐου 2014 (OR.en) 10296/14 LIMITE PUBLIC JUR321 JAI368 POLGEN75 FREMP104 ΓΝΩΜΗΤΗΣΝΟΜΙΚΗΣΥΠΗΡΕΣΙΑΣ 1 Θέμα: ΑνακοίνωσητηςΕπιτροπήςγιαένανέοπλαίσιοτηςΕΕγιατηνενίσχυσητου

Διαβάστε περισσότερα

[20] Ευρωπαϊκή Οικονομική Ενοποίηση ~ Λένα Τσιπούρη

[20] Ευρωπαϊκή Οικονομική Ενοποίηση ~ Λένα Τσιπούρη 1. Εισαγωγή Η ενοποίηση των Ευρωπαϊκών κρατών είναι ένα πείραμα ιδιαίτερα καινοτόμο και μέχρι σήμερα διαφορετικό από όποια άλλη αντίστοιχη προσπάθεια έχει εκδηλωθεί. Η επιρροή και οι συνέπειες του είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το Πολιτικό Σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Το Πολιτικό Σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης; ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το Πολιτικό Σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Ενότητα 5 η : Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Γεώργιος Ανδρέου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 251 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την εφαρμογή των γενικών προσανατολισμών της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών που έχουν ως

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. για την κατάργηση της απόφασης 2010/401/ΕΕ σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Κύπρο

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. για την κατάργηση της απόφασης 2010/401/ΕΕ σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Κύπρο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.5.2016 COM(2016) 295 final Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την κατάργηση της απόφασης 2010/401/ΕΕ σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Κύπρο EL EL

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 245 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο {SWD(2015)

Διαβάστε περισσότερα

1,2 και 3 η Διάλεξη «Οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί στο διεθνές οικονομικό σύστημα»

1,2 και 3 η Διάλεξη «Οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί στο διεθνές οικονομικό σύστημα» ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: Διεθνείς Οικονομικοί Οργανισμοί 1,2 και 3 η Διάλεξη «Οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί στο διεθνές οικονομικό σύστημα» ΕΝΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Επιτροπής Φύση Διαχείριση προστατευόμενων περιοχών μη υπαγόμενων σε φορείς διαχείρισης

Πρόταση Επιτροπής Φύση Διαχείριση προστατευόμενων περιοχών μη υπαγόμενων σε φορείς διαχείρισης Πρόταση Επιτροπής Φύση 2000 Διαχείριση προστατευόμενων περιοχών μη υπαγόμενων σε φορείς διαχείρισης Φεβρουάριος 2012 2 Εισαγωγή Το Εθνικό Σύστημα Προστατευόμενων Περιοχών της χώρας περιλαμβάνει πέντε κατηγορίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θεσμοί και Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θεσμοί και Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1203005 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Γ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θεσμοί και Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1

Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1 Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1 Το παράρτημα αυτό περιέχει τον κατάλογο των νομικών βάσεων στις οποίες εφαρμόζεται η «συνήθης νομοθετική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 4.10.2012 SWD(2012) 291 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ που συνοδεύει το έγγραφο Πρόταση κανονισμού του

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο Συνεργασίας για την παρακολούθηση και διαρκή βελτίωση της Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης έργων και δραστηριοτήτων στην Ελλάδα

Πρωτόκολλο Συνεργασίας για την παρακολούθηση και διαρκή βελτίωση της Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης έργων και δραστηριοτήτων στην Ελλάδα Πρωτόκολλο Συνεργασίας για την παρακολούθηση και διαρκή βελτίωση της Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης έργων και δραστηριοτήτων στην Ελλάδα Στην Αθήνα, σήμερα Πέμπτη 24 Ιουλίου 2014, 1. Το Ελληνικό Δημόσιο,

Διαβάστε περισσότερα

Οι συνθήκες του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ

Οι συνθήκες του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ Οι συνθήκες του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ Η συνθήκη του Μάαστριχτ τροποποίησε τις προηγούμενες ευρωπαϊκές συνθήκες και δημιούργησε μια Ευρωπαϊκή Ένωση που βασιζόταν σε τρεις πυλώνες: τις Ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 244 final Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία διαπιστώνεται ότι δεν έχει αναληφθεί αποτελεσματική δράση από το Ηνωμένο Βασίλειο σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογοι... ΙΧ Συντομογραφίες... ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 7 ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 8

Πρόλογοι... ΙΧ Συντομογραφίες... ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 7 ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 8 Πρόλογοι... ΙΧ Συντομογραφίες... ΧΧΙ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 7 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ, ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή, όραμα, αξίες και στρατηγικοί στόχοι

Αποστολή, όραμα, αξίες και στρατηγικοί στόχοι Αποστολή, όραμα, αξίες και στρατηγικοί στόχοι Αποστολή Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο είναι το θεσμικό όργανο της ΕΕ το οποίο ιδρύθηκε από τη Συνθήκη για τη διενέργεια του ελέγχου των οικονομικών της

Διαβάστε περισσότερα

MEMO/08/

MEMO/08/ MEMO/08/740 Βρυξέλλες, 26 Νοεµβρίου 2008 Ο δρόµος προς την ανάκαµψη: το πακέτο συνοχής - Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη συµβολή της πολιτικής για τη συνοχή στο σχέδιο για την ανάκαµψη της οικονοµίας Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο

Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο Έως σήμερα, υπήρξαν πέντε πολυετή δημοσιονομικά πλαίσια (ΠΔΠ). Η Συνθήκη της Λισαβόνας μεταμόρφωσε το ΠΔΠ από μια διοργανική συμφωνία σε μια νομικά δεσμευτική πράξη. Το ΠΔΠ,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. για το πρόγραμμα οικονομικής εταιρικής σχέσης της Σλοβενίας

Πρόταση ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. για το πρόγραμμα οικονομικής εταιρικής σχέσης της Σλοβενίας ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 15.11.2013 COM(2013) 911 final 2013/0396 (NLE) Πρόταση ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για το πρόγραμμα οικονομικής εταιρικής σχέσης της Σλοβενίας EL EL 2013/0396 (NLE) Πρόταση ΓΝΩΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Δανίας για το 2016

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Δανίας για το 2016 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.5.2016 COM(2016) 325 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Δανίας για το 2016 και για την έκδοση γνώμης σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 27.7.2016 COM(2016) 519 final Σύσταση για ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την επιβολή προστίμου στην Πορτογαλία λόγω μη ανάληψης αποτελεσματικής δράσης για την

Διαβάστε περισσότερα

Το Πολιτικό Σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το Πολιτικό Σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το Πολιτικό Σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ενότητα 8 η : Η νομοθετική δραστηριότητα στην Ένωση Γεώργιος Ανδρέου Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.3.2013 COM(2013) 152 final 2013/0085 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την εξουσιοδότηση των κρατών μελών να κυρώσουν, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.2.2016 COM(2016) 64 final 2016/0038 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύναψη της συμφωνίας οικονομικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των κρατών εταίρων της Κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής. σχετικά με τα δημόσια οικονομικά στην ΟΝΕ (2011/2274 (INI))

Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής. σχετικά με τα δημόσια οικονομικά στην ΟΝΕ (2011/2274 (INI)) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής 17.9.2012 2011/2274(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με τα δημόσια οικονομικά στην ΟΝΕ 2011-2012 (2011/2274 (INI)) Επιτροπή Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

L 119/70 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 119/70 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης EL L 119/70 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.5.2011 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 29ης Απριλίου 2011 για την εκκαθάριση των λογαριασμών των οργανισμών πληρωμών των κρατών μελών στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Παπαδόπουλος Γ. Πέτρος (20/06) Επιβλέπων καθηγητής: Κάτος Β. Αναστάσιος Θεσσαλονίκη, 2007 Σκοπός και δομή εργασίας Σκοπός διπλωματικής:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.2.2016 COM(2016) 63 final 2016/0037 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την υπογραφή και την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας οικονομικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΚΏΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΊΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΒΟΥΛΕΥΤΈΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΎ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΣΕ ΘΈΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΏΝ ΣΥΜΦΕΡΌΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΎΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΌΝΤΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΚΏΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΊΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΒΟΥΛΕΥΤΈΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΎ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΣΕ ΘΈΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΏΝ ΣΥΜΦΕΡΌΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΎΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΌΝΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΚΏΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΊΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΒΟΥΛΕΥΤΈΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΎ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΣΕ ΘΈΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΏΝ ΣΥΜΦΕΡΌΝΤΩΝ ΚΑΙ ΣΎΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΌΝΤΩΝ Άρθρο 1 Κατευθυντήριες αρχές Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. περί καταργήσεως της απόφασης 2009/589/ΕΚ σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Πολωνία

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. περί καταργήσεως της απόφασης 2009/589/ΕΚ σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Πολωνία ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 243 final Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί καταργήσεως της απόφασης 2009/589/ΕΚ σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Πολωνία EL EL

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.3.2014 COM(2014) 149 final 2014/0086 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύναψη της Συμφωνίας Σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Προς τη Βουλή των Ελλήνων

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Προς τη Βουλή των Ελλήνων ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας µεταξύ του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελληνικής Δηµοκρατίας και του Υπουργείου Εξωτερικών και Ευρωπαϊκής Ένταξης του Μαυροβουνίου για

Διαβάστε περισσότερα

8035/17 ΜΜ/γομ/ΕΠ 1 DG E - 1C

8035/17 ΜΜ/γομ/ΕΠ 1 DG E - 1C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 2 Μαΐου 2017 (OR. en) 8035/17 JEUN 48 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου αριθ. προηγ. εγγρ.: 7679/17 JEUN 39 Θέμα: Επιτροπή των

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 7.7.2016 COM(2016) 293 final Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία διαπιστώνεται ότι δεν έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα από την Πορτογαλία σε εφαρμογή της σύστασης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Βρυξέλλες, 21.9.2016 JOIN(2016) 43 final 2016/0298 (NLE) Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας στις κοινωνικές επιστήμες

Ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας στις κοινωνικές επιστήμες Ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας στις κοινωνικές επιστήμες Βάσω Πετούση Σκοπός: Σκοπός της υποενότητας είναι η κατάρτιση στην έννοια και το περιεχόμενο των βασικών αρχών της ηθικής και της δεοντολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων 26.1.2016 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με τη θέσπιση μηχανισμού της ΕΕ για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία περιόδου Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3)

Προετοιμασία περιόδου Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Προετοιμασία περιόδου 2014-2020 Στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) Καμένα Βούρλα, 22 Απριλίου 2013 Ε. Δαλαμπούρα Γ. Περουλάκης EC-DG REGIO.G.5-Greece & Cyprus 1 1) Κανονιστικές καινοτομίες 2014-2020

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές

Κατευθυντήριες γραμμές Κατευθυντήριες γραμμές Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με βασικές έννοιες της οδηγίας ΔΟΕΕ 13.08.2013 ESMA/2013/611 Ημερομηνία: 13.08.2013 ESMA/2013/611 Πίνακας περιεχομένων I. Πεδίο εφαρμογής 3 II. Ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α.

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α. ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016 / 2002 «Για την εταιρική διακυβέρνηση, θέματα μισθολογίου και άλλες διατάξεις,» (ΦΕΚ 110/17.05.2002), όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 26 του νόμου 3091/2002 (ΦΕΚ, 330/24.12.2002) (Άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ. Κοινές αρχές για τους εθνικούς δημοσιονομικούς διορθωτικούς μηχανισμούς

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ. Κοινές αρχές για τους εθνικούς δημοσιονομικούς διορθωτικούς μηχανισμούς ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20.6.2012 COM(2012) 342 final ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ Κοινές αρχές για τους εθνικούς δημοσιονομικούς διορθωτικούς μηχανισμούς EL EL ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Κοινές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 13 Ιουνίου 2016 (OR. en)

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 13 Ιουνίου 2016 (OR. en) Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 3 Ιουνίου 206 (OR. en) 9329/6 ECOFIN 489 UEM 23 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέμα: ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την κατάργηση της απόφασης 2009/46/ΕΚ σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Γ ΤΡΙΜΗΝΟ 2007

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Γ ΤΡΙΜΗΝΟ 2007 ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Γ ΤΡΙΜΗΝΟ 2007 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή...3 2. Ευρυζωνική πρόσβαση... 4 3. Πρόσβαση xdsl... 8 4. Αδεσμοποίητη Πρόσβαση στον Τοπικό Βρόγχο (ΑΠΤΒ)...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 8.3.2016 SWD(2016) 53 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ που συνοδεύει το έγγραφο Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016/2002

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016/2002 ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016/2002 «Για την εταιρική διακυβέρνηση, θέματα μισθολογίου και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α 110/17.05.2002), όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 26 παρ. 1 του Ν 3091/2002 (ΦΕΚ Α 330/24.12.2002),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Αλίαρτος, 13-07-2015 ΔΗΜΟΣ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ Αρ. Πρωτ.: 6.938 Γραφείο Δημάρχου Ταχ.Δ/νση: Λεωφόρος Αθηνών Τ.Κ.: 32001 ΑΛΙΑΡΤΟΣ Τηλ.: 22683-50.235 Fax: 22680-22.690 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάδυση μιας νέας Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Η ανάδυση μιας νέας Ευρωπαϊκής Ένωσης; Δέσποινα Ασλανίδου Η ανάδυση μιας νέας Ευρωπαϊκής Ένωσης; 3 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ «Οικονομική Διακυβέρνηση και Δημοκρατική Νομιμοποίηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση» Ανιχνεύοντας τον ρόλο των

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες Ακαδημαϊκής Πιστοποίησης Προγραμμάτων Σπουδών. Συχνές Ερωτήσεις

Διαδικασίες Ακαδημαϊκής Πιστοποίησης Προγραμμάτων Σπουδών. Συχνές Ερωτήσεις Διαδικασίες Ακαδημαϊκής Πιστοποίησης Προγραμμάτων Σπουδών Συχνές Ερωτήσεις Ο σχεδιασμός για την υλοποίηση των διαδικασιών Ακαδημαϊκής Πιστοποίησης των Προγραμμάτων Σπουδών των ΑΕΙ από την ΑΔΙΠ βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία της Νομισματικής Ενοποίησης

Η Θεωρία της Νομισματικής Ενοποίησης Η Θεωρία της Νομισματικής Ενοποίησης Περιεχόμενα Κεφαλαίου Έννοια και Στάδια Νομισματικής Ενοποίησης. Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα της Νομισματικής Ενοποίησης. Η Διαδικασία της Μετάβασης προς τη Νομισματική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ MULTIPOL

ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ MULTIPOL ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ MULTIPOL Υπεύθυνη Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 9.3.2015 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την έκθεση για την υλοποίηση, τα αποτελέσματα και τη συνολική αξιολόγηση του Eυρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ενότητα 1 η : Αρμοδιότητες και πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γεώργιος Ανδρέου Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 3.1.2011 COM(2010) 791 τελικό 2011/0001 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Μισσός Βλάσης Ερευνητής του Παρατηρητηρίου Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, phd student Χαρακτηριστικά των σχημάτων ΕΕΕ στις χώρες τις Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ. Κέλλυ Κωτσαρέλη

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ. Κέλλυ Κωτσαρέλη ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Κέλλυ Κωτσαρέλη Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) αποτελεί έναν μοναδικό σχηματισμό οικονομικής και πολιτικής συνεργασίας ανάμεσα σε 27 ευρωπαϊκές χώρες, που όλες μαζί

Διαβάστε περισσότερα

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα»

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» Κυρίες και κύριοι, Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 Χαιρετισμός από

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα