Π Α Y Λ Ο Σ Κ Α Β Ο Y Ρ Α Σ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Π Α Y Λ Ο Σ Κ Α Β Ο Y Ρ Α Σ"

Transcript

1 Π Α Y Λ Ο Σ Κ Α Β Ο Y Ρ Α Σ Η ΕΝΤΕΧΝΗ ΔYΤΙΚΗ ΜΟYΣΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ μια διεπιστημονική μελέτη του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης Α Θ Η Ν Α

2

3 Π Α Y Λ Ο Σ Κ Α Β Ο Y Ρ Α Σ Η ΕΝΤΕΧΝΗ ΔYΤΙΚΗ ΜΟYΣΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ μια διεπιστημονική μελέτη του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης

4

5 Περιεχόμενα Εισαγωγή...1 Introduction...5 Η μεθοδολογία της έρευνας Παύλος Κάβουρας...9 Παιδεία και εκπαίδευση Αναστάσιος Χαψούλας...20 Μουσικά σύνολα και πολιτιστικοί οργανισμοί Νίκος Πουλάκης...27 Φεστιβάλ Κατερίνα Λεβίδου...35 Music in crisis: Key terms and concepts Jim Samson...42 A project in flux: Tracing lines, heterogeneities, and interactions Rachel Beckles Willson...50 Music in Angustiis: Ένας αναστοχασμός που δεν έγινε ή μια σειρά αυθαίρετων και ατεκμηρίωτων σκέψεων Νίκος Μαλιάρας...59 Έντεχνη μουσική και νεοελληνική κοινωνία: Ζητήματα πρόσληψης Μάρκος Τσέτσος...65 Ορφέας στον Άδη Καίτη Ρωμανού...73 Μια κοπελιά π την Έδεσσα που παίζει φλάουτο... Παύλος Σεργίου...79 Φεστιβάλ με έντεχνη δυτική μουσική στην Ελλάδα, 2008-σήμερα (ενδεικτικός κατάλογος) Κατερίνα Λεβίδου και Γεωργία Βάββα...84 Βιογραφικά...98 Βιβλιογραφία...107

6

7 Εισαγωγή Η έντεχνη δυτική μουσική στην περίοδο της κρίσης: μια διεπιστημονική μελέτη του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης Το έργο «Η έντεχνη δυτική μουσική στην περίοδο της κρίσης: μια διεπιστημονική μελέτη του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης» (WestArtMus 4342) υλοποιήθηκε από το Εργαστήριο Εθνομουσικολογίας και Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση» (Δράση ΑΡΙΣΤΕΙΑ ΙΙ) και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. Συνιστά την πρώτη διεπιστημονική μελέτη της σύγχρονης μουσικής ζωής στην Ελλάδα που εστιάζεται στην έντεχνη μουσική, στη σχέση της με άλλες πτυχές του ελληνικού πολιτισμού και σε ζητήματα που αφορούν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Επικεντρώνεται στην περίοδο μετά το 2000 κατά τη φάση της οικονομικής και κοινωνικοπολιτισμικής κρίσης στην Ελλάδα και αναλύει μια σειρά από μουσικές οντολογίες και παράγοντες (μουσικούς, χώρους συναυλιών, παραστάσεις, ακροατήρια, ΜΜΕ, φορείς), την αλληλεπίδρασή τους και τον λόγο περί αυτών. Το έργο έχει τρεις στόχους: α) να μελετήσει την πολυπλοκότητα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης σε πολιτισμικό επίπεδο σε ένα κομβικό σημείο της ευρωπαϊκής ιστορίας, με αναφορά στην ελληνική περίπτωση, β) να συμβάλει στις συζητήσεις περί αναπροσδιορισμού των επιμέρους πεδίων στον χώρο των μουσικών σπουδών και γ) να προσφέρει μια αναθεωρητική εξέταση της έντεχνης ελληνικής μουσικής, η οποία δεν θα περιορίζεται στη μελέτη της ζωής και του έργου συνθετών και των ιστορικών και πολιτισμικών συμφραζομένων, προσέγγιση που έχει επικρατήσει στις παραδοσιακές αναλύσεις. 1

8 Στο έργο χρησιμοποιούνται σύγχρονες ανθρωπολογικές θεωρίες και μεθοδολογίες, η επιτόπια εθνογραφική έρευνα και η ανάλυση λόγου. Μεταξύ άλλων στα παραδοτέα περιλαμβάνονται επιστημονικές δημοσιεύσεις, εισηγήσεις σε επιστημονικά συνέδρια, οργάνωση ενός επιστημονικού συνεδρίου και η ιστοσελίδα του έργου. Η σημασία του εντοπίζεται: α) στη μελέτη ζητημάτων ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης με αναφορά στην περίπτωση της Ελλάδας, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στις συζητήσεις περί διαμόρφωσης πολιτισμικής πολιτικής, β) στη συνεισφορά σε μεθοδολογικό επίπεδο περί διεπιστημονικότητας στον τομέα των μουσικών σπουδών και γ) στην παραγωγή μιας αναθεωρητικής μελέτης της ελληνικής έντεχνης μουσικής. Το έργο αναμένεται να έχει επίδραση στους τομείς των μουσικών σπουδών, της ανθρωπολογίας και των σύγχρονων ελληνικών σπουδών, καθώς επίσης και στη διαμόρφωση της ελληνικής και ευρωπαϊκής πολιτιστικής πολιτικής. Ερευνητική ομάδα 1. Παύλος Κάβουρας (Καθηγητής, Επιστημονικός Υπεύθυνος) 2. Αναστάσιος Χαψούλας (Αναπληρωτής Καθηγητής) 3. Jim Samson (Ομότιμος Καθηγητής, Royal Holloway, University of London) 4. Rachel Beckles Willson (Καθηγήτρια, Royal Holloway, University of London) 5. Αικατερίνη Λεβίδου (Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια) 6. Νίκος Πουλάκης (Μεταδιδακτορικός Ερευνητής) 7. Κλεοπάτρα Γιούσεφ (Ερευνήτρια) 8. Αλεξία Καλλέργη-Πανοπούλου (Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια) 9. Γεώργιος Μανουσέλης (Μεταπτυχιακός Φοιτητής) 10. Γεωργία Βάββα (Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια) 11. Εύα Φουρλάνου (Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια) 12. Διονύσης Μαλλούχος (Μεταπτυχιακός Φοιτητής) 2

9 Επιστημονικός Υπεύθυνος Καθηγητής Παύλος Κάβουρας Η μεθοδολογία της έρευνας Ερευνητικές υπο-ομάδες Ομάδα 1 (Παιδεία και εκπαίδευση) 1.1. Αναπληρωτής Καθηγητής Αναστάσιος Χαψούλας (Επιστημονικός Συνεργάτης) Έντεχνη δυτική μουσική και ελληνική μουσική εκπαίδευση: Κρίση και προοπτικές 1.2. Αλεξία Καλλέργη-Πανοπούλου (Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια) Ιδιωτικά ωδεία και μουσικά σχολεία στην Ελλάδα: Μια συγκριτική μελέτη των βασικών φορέων μουσικής εκπαίδευσης κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης Ομάδα 2 (Μουσικά σύνολα και πολιτιστικοί οργανισμοί) 2.1. Δρ. Νίκος Πουλάκης (Μεταδιδακτορικός Ερευνητής) Θεσμοί σε κρίση; Μουσικά σύνολα και πολιτιστικοί οργανισμοί στην Ελλάδα του 21ου αιώνα 2.2. Γιώργος Μανουσέλης (Μεταπτυχιακός Φοιτητής) Επί το «Ergon»: Μία αποτύπωση των αλλαγών στην πολιτική οικονομία της έντεχνης δυτικής μουσικής μέσω του παραδείγματος του Ergon Ensemble 2.3. Εύα Φουρλάνου (Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια) Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών: Μια γέφυρα ανάμεσα στην τέχνη και την εκπαίδευση 2.4. Διονύσης Μαλλούχος (Μεταπτυχιακός Φοιτητής) Ο χώρος της κλασικής μουσικής στην Καλαμάτα στα χρόνια της οικονομικής κρίσης Ομάδα 3 (Φεστιβάλ) 3.1. Δρ. Κατερίνα Λεβίδου (Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια) Επιβιώνοντας στην κρίση: Θερινά φεστιβάλ έντεχνης δυτικής μουσικής στη σύγχρονη Ελλάδα 3.2. Γεωργία Βάββα (Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια) Η έντεχνη δυτική μουσική στην «κοινότητα»: Η περίπτωση του Μουσικού Χωριού Επιστημονικοί συνεργάτες από το εξωτερικό Καθηγητής Jim Samson Μουσική σε κρίση: Θεμελιώδεις όροι και έννοιες Καθηγήτρια Rachel Beckles Willson Ένα ρευστό πρόγραμμα: Ανιχνεύοντας γραμμές, ετερογένειες και αλληλεπιδράσεις 3

10 Συνέδριο Η έντεχνη δυτική μουσική στην περίοδο της κρίσης: Μια διεπιστημονική μελέτη του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης Στοχασμοί και αναστοχασμοί: Συμπεράσματα και προοπτικές Παρασκευή 12 Ιουνίου 2015, Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων Φοίβου Ανωγειανάκη Κέντρο Εθνομουσικολογίας, Αθήνα Εισηγήσεις Παύλος Κάβουρας Η μεθοδολογία της έρευνας Αναστάσιος Χαψούλας Παιδεία και εκπαίδευση Νίκος Πουλάκης Μουσικά σύνολα και πολιτιστικοί οργανισμοί Κατερίνα Λεβίδου Φεστιβάλ Jim Samson Music in crisis: Key terms and concepts Rachel Beckles Willson A project in flux: Tracing lines, heterogeneities, and interactions Νίκος Μαλιάρας Music in Angustiis: Ένας αναστοχασμός που δεν έγινε Μάρκος Τσέτσος Έντεχνη μουσική και νεοελληνική κοινωνία Καίτη Ρωμανού Ορφέας στον Άδη Παύλος Σεργίου Μια κοπελιά π την Έδεσσα που παίζει φλάουτο... Κύρια επιστημονική δημοσίευση Ειδικό τεύχος-αφιέρωμα στο περιοδικό Πολυφωνία 26 (Άνοιξη 2015) Ιστοσελίδα westartmus.weebly.com Facebook Επικοινωνία 4

11 Introduction Western Art Music at the Time of Crisis: An Interdisciplinary Study of Contemporary Greek Culture and European Integration This project was run by the Ethnomusicology and Cultural Anthropology Department of the Faculty of Music Studies at the National and Kapodistrian University of Athens. It was realised in the context of the programme Aristeia II (Operational Programme Education and Lifelong Learning - NSRF ) and co-funded by the EU (European Social Fund) and National Resources. The project is the first interdisciplinary study of contemporary musical life in Greece that focuses on Western art music and its interface with other spheres of Greek culture, aiming to scrutinise questions regarding European integration. It concentrates on the post-2000 period, which coincides with the phase of economic and sociocultural crisis in Greece, and analyzes a wide range of musical ontologies and agents (such as musicians, music halls, performances, audiences, media, the press) as well as their interaction and discourses. The project has three main objectives: a) by investigating the contemporary musical state of affairs at a crucial point in European history, it aims to examine the complexities surrounding European integration on the cultural level with reference to Greece, b) it aspires to contribute to discussions about reconfiguring the disciplinary boundaries of music studies, and c) it wishes to offer a revisionist investigation of Greek art music that goes beyond the inspection of the life and work of composers and historical-cultural contexts, largely employed for analysis of this repertory. 5

12 The project employs contemporary anthropological theories and methods, fieldwork and discourse analysis. Its deliverables include academic publications, conference papers, the organisation of one conference and the project website. The project's importance lies in a number of factors: a) it will explore issues of European integration with reference to the case of Greece and will thus inform cultural policy-making, b) it will contribute to ongoing methodological discussions in the field of musicology relating to interdisciplinarity, and c) it will produce a revisionist examination of Greek art music. It is expected that this project will have an impact on the disciplines of music studies, anthropology and Modern Greek Studies, as well as on Greek and European cultural policy-making. Research Team 1. Pavlos Kavouras (Professor, Principal Investigator) 2. Anastasios Hapsulas (Associate Professor) 3. Jim Samson (Emeritus Professor, Royal Holloway, University of London) 4. Rachel Beckles Willson (Professor, Royal Holloway, University of London) 5. Katerina Levidou (Dr, Postdoctoral Researcher) 6. Nick Poulakis (Dr, Postdoctoral Researcher) 7. Kleopatra Yousef (Technical Support) 8. Alexia Kallergi-Panopoulou (Graduate Student) 9. Giorgos Manouselis (Graduate Student) 10. Georgia Vavva (Graduate Student) 11. Eva Fourlanou (Graduate Student) 12. Dionyssis Mallouhos (Graduate Student) 6

13 Principal Investigator Prof. Pavlos Kavouras Methodological reflection Research sub-teams Team 1 (Education) 1.1. Prof. Anastasios Hapsulas (Team leader) Western art music and Greek music education: Crisis and prospects 1.2. Alexia Kallergi-Panopoulou (Postgraduate student) Private conservatories and music schools in Greece: A comparative study of the principal institutions of music education during the economic crisis Team 2 (Music ensembles and cultural organisations) 2.1. Dr Nick Poulakis (Postdoctoral researcher) Institutions in crisis? Music ensembles and cultural organisations in 21st century Greece 2.2. Giorgos Manousselis (Postgraduate student) The Ergon at work: A mapping of changes in the political economy of Western art music through the case study of the Ergon Ensemble 2.3. Eva Fourlanou (Postgraduate student) The Athens Concert Hall: Bridging art and education 2.4. Dionyssis Mallouhos (Postgraduate student) Classical music in Kalamata at the time of the economic crisis Team 3 (Festivals) 3.1. Dr Katerina Levidou (Postdoctoral researcher) Surviving the crisis: Summer festivals of Western art music in contemporary Greece 3.2. Georgia Vavva (Postgraduate student) Western art music in the community : The case of the Music Village Scientific collaborators from abroad Professor Jim Samson Music in crisis: Key terms and concepts Professor Rachel Beckles Willson A project in flux: Tracing lines, heterogeneities, and interactions 7

14 Conference Western Art Music at the Time of Crisis: An Interdisciplinary Study of Contemporary Greek Culture and European Integration Thoughts and reflections: Conclusions and prospects Friday 12 June 2015, Museum of Greek Folk Musical Instruments Phoebus Anoyanakis Centre for Ethnomusicology, Athens Conference papers Pavlos Kavouras Research methodology Anastasios Hapsulas Education Nick Poulakis Music ensembles and cultural organisations Katerina Levidou Festivals Jim Samson Music in crisis: Key terms and concepts Rachel Beckles Willson A project in flux: Tracing lines, heterogeneities, and interactions Nikos Maliaras Music in Angustiis: A reflection that was never made Markos Tsetsos Art music and modern Greek society Katy Romanou Orpheus in Hades Pavlos Sergiou A girl from Edessa who plays the flute... Main publication Journal special issue: Polyphonia 26 (Spring 2015) Website westartmus.weebly.com Facebook Contact 8

15 Παύλος Κάβουρας Η μεθοδολογία της έρευνας Στο παρόν έργο εξετάζεται η δυναμική του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού ως μια ενοποιητική ή διαφοροποιητική πραγματικότητα σε σχέση με την ΕΕ. Έχοντας υπόψη ότι η επιστήμη της μουσικολογίας διακρίνει τη μουσική σε τρία βασικά είδη, την έντεχνη ή κλασική, τη δημοφιλή και τη δημώδη (Glahn και Broyles 2012), η επιλογή της έντεχνης ή κλασικής μουσικής για τη μελέτη του φαινομένου της κρίσης στην Ελλάδα έγινε διότι το συγκεκριμένο είδος μουσικής είναι συνυφασμένο με την ιδεολογία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και συνδέεται, ως βασική και κυρίαρχη διάσταση, με την ιδεολογία της ελληνικής εθνικής ολοκλήρωσης. Ένας επιπλέον ισχυρός λόγος για την επιλογή της έντεχνης δυτικής ή κλασικής μουσικής ως κεντρικού οχήματος για τη διερεύνηση της κρίσης και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης είναι ότι αυτή αποτελεί επίσημο χαρακτηριστικό γνώρισμα της ΕΕ, όπως δηλώνεται συμβολικά με τον ύμνο της Ένωσης. Η χρήση της κλασικής μουσικής υπογραμμίζει de facto την επισημότητα του ύμνου και, συνεπώς, τη «σοβαρότητα», κατ αναλογία με τη «σοβαρή» διάσταση της έντεχνης μουσικής, της ΕΕ στο σύνολό της. Η κλασική μουσική, ιδίως μετά το τέλος του 19ου αιώνα, διαθέτει την ιδεολογική επισημότητα μιας ρητορικής του «σοβαρού», ιδέα που καλλιεργεί και προβάλει η Ένωση μέσα από τον ευρωπαϊκό ύμνο. Ωστόσο, σε αντιδιαστολή με τη γραφειοκρατική ή κανονιστική της επισημότητα, η κλασική μουσική είχε και εξακολουθεί να έχει και μια άλλη διάσταση, συμπληρωματική και ενίοτε αντιφατική με εκείνη της «σοβαρότητας» ή, κυριολεκτικά ή μεταφορικά, «σοβαροφάνειας», δημοφιλή αναγνωρισιμότητα, κάτω από ορισμένες συνθήκες επιτέλεσης και, κυρίως, ακρόασης (Cook 2013). Το ζήτημα της μουσικής δημοφιλίας είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη συγκρότηση 9

16 του εννοιολογικού περιγράμματος στο οποίο στηρίχτηκαν οι θεωρητικοί και μεθοδολογικοί άξονες διάρθρωσης του παρόντος έργου. Συγκεκριμένα, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη διάκριση που αφορά σε αυτή καθεαυτήν τη δυναμική της έκφρασης και πρόσληψης της κλασικής μουσικής. Η δυναμική αυτή μπορεί να χαρακτηριστεί, από τη μια πλευρά, ως μνημειώδης, τελετουργική, κανονιστική και, τελικώς, ως πολιτισμική μεταφορά της επίσημης κρατικής ηγεμονίας και, από την άλλη, ως δημοφιλής, δηλαδή ανοικτή στην ερμηνεία και την οικειοποίηση, ανεκτική και ευρηματική ως προς την έκφραση και την υποδοχή της από το ευρύτερο κοινό. Η διάκριση ανάμεσα στην «επίσημη» και τη «δημοφιλή» έκφραση και πρόσληψη της έντεχνης δυτικής μουσικής ανιχνεύτηκε ιστοριογραφικά και εθνογραφικά στη σχετική βιβλιογραφία και διερευνήθηκε συστηματικά στο πλαίσιο του παρόντος έργου σχετικά με τη συγκεκριμένη ιστορική συνθήκη μείζονος πολιτισμικής μεταβολής που αποτελεί η σύγχρονη ελληνική κρίση. Η δομική διάκριση ανάμεσα στις δύο αυτές αντιλήψεις της έντεχνης μουσικής δεν χρωματίζει καθοριστικά τις ποικίλες εκφάνσεις και ερμηνείες του συγκεκριμένου μουσικού είδους, οι οποίες υπερβαίνουν, όπως είναι φυσικό, οποιαδήποτε νοησιαρχική και, συνεπώς, περιορισμένη και περιοριστική, διάκριση της πραγματικότητας, σε σχηματοποιήσεις που προσδιορίζονται με αναλυτικούς όρους όπως «επίσημος» και «μη επίσημος», «κανονιστικός» και «δημοφιλής». Παρά τις όποιες επιφυλάξεις, η διάκριση αυτή θεωρήθηκε χρήσιμη για την έρευνα του παρόντος έργου, καθώς ήταν ένα ιδανικό εργαλείο εντοπισμού και ανάδειξης ορισμένων θεμελιωδών χαρακτηριστικών της ελληνικής κοινωνίας σε σχέση με την έντεχνη δυτική μουσική. Ειδικότερα όσον αφορά στην πολιτισμική παρουσία της κλασικής μουσικής στην Ελλάδα, το ιδεολογικό ζήτημα της διαφοροποίησης ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή (Ρωμανού 1996, Φράγκου-Ψυχοπαίδη 1992) εκφράστηκε συστηματικά και με έντονο τρόπο σε ένα ιστορικό περιβάλλον στο οποίο η ελληνική κοινωνία αντιμετώπισε θετικά ή εχθρικά, κυρίως όμως αδιάφορα, την ευρωπαϊκή κλασική μουσική στο σύνολό της. Είναι λογικό να υποθέσει κανείς ότι οι αντιδράσεις αυτές 10

17 δεν αφορούσαν τόσο το μουσικό περιεχόμενο και τη δομή αυτής καθεαυτήν της κλασικής μουσικής αλλά αφενός το οικονομικό και πολιτικό κατεστημένο και αφετέρου την παιδεία και την εκπαίδευση της ελληνικής κοινωνίας στις ποικίλες εκφάνσεις της (Τσέτσος 2011). Στο έργο παρουσιάζονται και αναλύονται οι ποικίλες διαστάσεις της κλασικής μουσικής στην Ελλάδα στο πλαίσιο της σύγχρονης κρίσης και διερευνάται το ερώτημα πώς η συγκεκριμένη μουσική αντανακλά, εκφράζει ή φωτίζει τις κοινωνικές και πολιτισμικές διαδικασίες που ευνοούν ή δυσχεραίνουν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση της χώρας. Το έργο αποτελεί προϊόν μιας συστηματικής προσπάθειας για την επιστημονική μελέτη της έντεχνης δυτικής μουσικής στην Ελλάδα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης ( ). Η μελέτη έχει διεπιστημονικό προσανατολισμό. Με βασικό όχημα μια κριτική μεθοδολογία η οποία συνδυάζει την εθνογραφική και την ιστοριογραφική θεώρηση, επιδιώκεται μια διεπιστημονική προσέγγιση του ερευνητικού αντικειμένου μέσα από έναν ενεργό και καλά θεμελιωμένο διάλογο ανάμεσα στη μουσικολογία και την πολιτισμική ανθρωπολογία, έναν διάλογο ειδικότερα ανάμεσα στην ιστορική μουσικολογία και την εθνομουσικολογία. Παραδοσιακά, το γνωστικό αντικείμενο της ιστορικής μουσικολογίας ήταν η έντεχνη δυτική μουσική (Duckles 2014). Ωστόσο, ήδη από τη δεκαετία του 1960 σημειώθηκαν οι πρώτες συστηματικές τάσεις για σύγκλιση της ιστορικής μουσικολογίας με την εθνομουσικολογία, με πρωτοπόρο τον Bruno Nettl (1963, 1989 και 1995). Η επιστημολογική θεμελίωση της ιστορικής μουσικολογίας στηριζόταν κυρίως στη διερεύνηση της κλασικής μουσικής ως ιστορικού φαινομένου με τα μεθοδολογικά εργαλεία και τις θεωρητικές παραδοχές της ιστορικής επιστήμης, ενώ αυτή καθεαυτήν η ιδιαιτερότητα της μουσικής ως τέχνης αντιμετωπιζόταν μέσα από την ανάλυση των μουσικών έργων και των σχετικών καλλιτεχνικών και πνευματικών ρευμάτων με τα οποία τα έργα αυτά συνδέονταν ιστορικά. Στην παρούσα θεώρηση του σύγχρονου ελληνικού μουσικού πολιτισμού, ακόμη και αν πρόκειται για την πολιτισμική συνθήκη της ευρωπαϊκής έντεχνης μουσικής, η έρευνα δεν είναι δυνατόν να περιοριστεί στο παραδοσιακό αντικείμενο της 11

18 ιστορικής μουσικολογίας. Η συνειδητή απόρριψη του θετικιστικού παραδείγματος υπέρ μιας αναστοχαστικής ερμηνευτικής προοπτικής είναι ένας βασικός λόγος για την επιλογή της συγκεκριμένης μεθοδολογίας, η οποία συνδυάζει την εθνογραφική με την ιστοριογραφική θεώρηση. Ένας επιπλέον λόγος για την επιλογή αυτή είναι η δυνατότητα την οποία προσφέρει η συγκεκριμένη μεθοδολογική σύζευξη για μια σύνθετη διερεύνηση του σύγχρονου ελληνικού μουσικού πολιτισμού τόσο στις ιδεολογικές και γραφειοκρατικές όσο και τις βιωματικές και διαγενεαλογικές του διαστάσεις. Η δομική σύνδεση της έντεχνης δυτικής μουσικής με την Ευρώπη και η ιδιαίτερη σχέση της ελληνικής κοινωνίας με το εν λόγω ρεπερτόριο καθιστούν τη μελέτη των μουσικών αντιλήψεων και πρακτικών γύρω από την έντεχνη μουσική στην Ελλάδα σήμερα ένα γόνιμο πεδίο για την κριτική διερεύνηση της θέσης της Ελλάδας στην Ευρώπη, σε μια ιστορική θεσμική και βιωματική βάση: στο πλαίσιο της τρέχουσας οικονομικής και κοινωνικο-πολιτισμικής κρίσης. Παρά τη σταθερή αμφιθυμία των Ελλήνων απέναντι στο ερώτημα του κατά πόσον οι ίδιοι αισθάνονται «Ευρωπαίοι», μια αμφιθυμία η οποία, κατά τον έγκριτο μελετητή του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού ανθρωπολόγο Michael Herzfeld, είναι άμεσα συνυφασμένη με τη διττή προέλευση του έθνους, με ρίζες από την «Ανατολή» και τη «Δύση», η Ελλάδα θα χαρακτηριζόταν, κατά τον ίδιο, μάλλον μια «φιλοευρωπαϊκή» χώρα (Herzfeld 1987). Η τρέχουσα κοινωνικο-οικονομική συγκυρία, ωστόσο, αποτελεί πρόκληση για τη φύση και τις αποχρώσεις της σχέσης της Ελλάδας με την Ευρώπη, όχι μόνο στον πολιτικό και οικονομικό θεσμικό χώρο, αλλά κυρίως στη συνείδηση των Ελλήνων ως Ευρωπαίων και την αφοσίωσή τους στην ιδέα της Ενωμένης Ευρώπης. Ως ισχυρός πολιτισμικός παράγοντας, η μουσική διαμεσολαβεί οντολογικές διαφορές και διαχειρίζεται δημιουργικά το αίσθημα του «ανήκειν»(stokes 1994), με αποτέλεσμα να προβάλει ως ένα πολύτιμο μεθοδολογικό εργαλείο στη συστηματική προσπάθεια για μια κριτική αποτύπωση και ανάλυση των σύγχρονων ιστορικών μετασχηματισμών της σχέσης μεταξύ Ελλάδας και ΕΕ. Με άλλα λόγια, η μουσική συμβάλει ενεργά στην ανίχνευση, τον εντοπισμό, την ερμηνεία και την ανάδειξη σημαντικών πολιτισμικών πτυχών του ζητήματος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και δείχνει τις 12

19 βιωματικές δυσκολίες που εγείρει η συνειδητή αποδοχή και υποστήριξη από την ελληνική κοινωνία του ιδεολογικού προτάγματος της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ως «ξένου» σε σχέση με τις παραδόσεις και τις πρακτικές που η ίδια κοινωνία θεωρεί ότι την χαρακτηρίζουν ιστορικά και οντολογικά. Η ελληνική μουσική πραγματικότητα έχει διαμορφωθεί από ιστορικούς και πολιτισμικούς παράγοντες οι οποίοι καθόρισαν τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής έντεχνης μουσικής και του περιεχομένου της. Συνεπώς, πέραν της ανωτέρω εννοιολόγησης του όρου «έντεχνη δυτική μουσική», στο παρόν ερευνητικό έργο αποφεύγονται οι δογματικές και αξιολογικές χρήσεις του όρου και επίσης, εφαρμόζεται μια ευελιξία ως προς το εννοιολογικό του περιεχόμενο. Το παρόν έργο έχει διεπιστημονική δομή και σύνθετη μεθοδολογία. Για την πληρέστερη αντιμετώπιση του θέματος που πραγματεύεται χρησιμοποιεί ιδέες και πρακτικές οι οποίες προέρχονται από τις ανθρωπιστικές και τις κοινωνικές επιστήμες. Αξιοποιεί τις σχετικές με το ερευνητικό θέμα μελέτες από το πεδίο των «σύγχρονων ελληνικών σπουδών» (Tziovas 2003, Papanikolaou 2007, Damaskos και Plantzos 2008) και τη σύγχρονη ανθρωπολογία (Herzfeld 1982 και 1987). Χρησιμοποιεί ανθρωπολογικές ιδέες και θεωρίες για τη σχέση μουσικής και ταυτότητας σχετικά με την ανάλυση αντιλήψεων περί του «ανήκειν», οι οποίες συμβάλουν στη διαμόρφωση του θεωρητικού υποβάθρου για την ανάλυση ζητημάτων που αφορούν στην ολοκλήρωση της Ελλάδας στην Ευρώπη (Bohlman 2004, Goddard, Llobera και Shore 1994, Κάβουρας 2010β και Kavouras 2006). Τέλος, το έργο αξιοποιεί συστηματικά και με ιδιαίτερη προσοχή μελέτες οι οποίες έχουν αναδείξει τον επιτελεστικό χαρακτήρα των ταυτοτήτων, καθώς επίσης τη δυναμική σχέση κάθε μορφής ή είδους ταυτότητας με το ευρύτερο ιστορικό, πολιτισμικό και κοινωνικό πλαίσιο (Stokes 1994 και Bohlman 2004). Το έργο έχει εθνογραφική βάση και ιστοριογραφική ευαισθησία. Η εθνογραφία είναι η κύρια μεθοδολογία της πολιτισμικής ανθρωπολογίας και στηρίζεται σε μακρόχρονη και επιτόπια συμμετοχική παρατήρηση και μαθητεία. Η είσοδος στο πεδίο της έρευνας λειτουργεί για τον ανθρωπολόγο-ερευνητή ως διαβατήρια 13

20 τελετή και ως πεδίο δοκιμασίας. Τα εργαλεία της επιτόπιας έρευνας που χρησιμοποιήθηκαν στο παρόν έργο είναι η συμμετοχική παρατήρηση, η ανοικτή και σε βάθος συνέντευξη, οι σημειώσεις πεδίου και η οπτικοακουστική καταγραφή. Η συμμετοχική παρατήρηση επιτρέπει τη συστηματική παρακολούθηση των πολιτισμικών φαινομένων, συμπεριφορών και διαδικασιών σε πραγματικές συνθήκες μέσω της προσωπικής, ενεργής και διαδραστικής, συμμετοχής του ερευνητή στις διαδικασίες και διεργασίες της κοινωνίας που παρατηρεί. Στην ανοικτή και σε βάθος συνέντευξη ο εθνογράφος απευθύνει στον συνομιλητή του ερωτήσεις που αφορούν σε βασικά θέματα της έρευνας και αυτός με τη σειρά του αναπτύσσει τις σκέψεις και τις απόψεις του ελεύθερα, ουσιαστικά και με λεπτομέρεια. Δεν καθοδηγεί τον συνομιλητή αλλά προσπαθεί μέσα από τη συνομιλία να εκμαιεύσει «αλήθειες» για την πραγματικότητα του συνανθρώπου του, παρακολουθώντας και καταγράφοντας «πυκνά» το ερμηνευτικό πλαίσιο των εκφράσεων του συνομιλητή και της λογικής υποστήριξης της σκέψης του. Σημειώσεις πεδίου είναι οι παρατηρήσεις κάθε τύπου που χρησιμοποιεί ο εθνογράφος είτε κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά από την έρευνα του φαινομένου που εξετάζει. Τέλος, η οπτικοακουστική καταγραφή της κουλτούρας που ερευνάται επιτρέπει την εθνογραφική συγκρότηση του σώματος του πραγματολογικού υλικού και στη συνέχεια την εθνογραφική ανάλυση και παρουσίαση των σχετικών συμπερασμάτων. Η εθνογραφική μεθοδολογία του έργου συνδυάζει την ιστοριογραφική λογική με την αναστοχαστική ερμηνεία (Barz και Cooley 1997), καθώς αναγνωρίζονται τα ερμηνευτικά όρια και η διϋποκειμενική πολυπλοκότητα της γραπτής έκφρασης των βιωματικών εθνογραφικών δεδομένων, καθώς επίσης και η επίδραση της παρουσίας του εθνογράφου σε πρόσωπα και θεσμούς που ερευνώνται, κατά τις διαδικασίες της παρατήρησης και της αναπαράστασης της πραγματικότητας. Το έργο χρησιμοποιεί τη μέθοδο της πυκνής περιγραφής (thick description) του Clifford Geertz (1973) για να παραστήσει με περιεκτικό τρόπο, δηλαδή κατά το δυνατόν πιο «πυκνά» τα μουσικά και πολιτισμικά δεδομένα του ερευνητικού πεδίου. Η πυκνή περιγραφή έχει διπλό στόχο: πρώτον, να δείξει πώς πραγματοποιείται ο συμβολικός μετασχηματισμός των δομικών σχημάτων και των ερμηνευτικών 14

21 διαδικασιών που διέπουν αντιλήψεις και πρακτικές αισθητικού ή πολιτικού περιεχομένου και δεύτερον, να οριοθετήσει την ερμηνευτική διαδικασία της περιγραφικής αναπαράστασης έτσι ώστε η περιγραφή να υποστηρίζει ενεργά τόσο τη συγγραφή όσο και την ανάγνωση των σχετικών εθνογραφικών κειμένων. Στο παρόν έργο, η εθνογραφική έρευνα και η εθνογραφική ανάλυση έχουν κριτικό προσανατολισμό, ο οποίος θεμελιώνεται επιστημολογικά και μεθοδολογικά πάνω σε μια ανθρωπολογική σύνθεση φαινομενολογίας και ερμηνευτικής. Η κριτική ανθρωπολογία επιδιώκει την υπέρβαση των δυϊστικών θεωρήσεων της πολιτισμικής πραγματικότητας διακρίνοντας την ερμηνεία σε υποκειμενική και αντικειμενική και την αναστοχαστική αντίληψη σε υποκειμενικότητα και αντικειμενικότητα. Η πραγματικότητα που μελετάται και περιγράφεται δεν θεωρείται ενιαία και καθολική, αλλά σχετική και μερική (Clifford και Marcus 1986, Κάβουρας 2010α και Kavouras 2006). Στο πλαίσιο της προσέγγισης αυτής, η φαινομενολογική εθνομουσικολογία ερμηνεύει το μουσικό φαινόμενο ως πολιτισμική διαλογική αλληλεπίδραση, κατά την οποία τα μετέχοντα υποκείμενα συμβάλλουν από κοινού στη διαμόρφωση μιας ερμηνευτικής πραγματικότητας η οποία γίνεται αντιληπτή ως μουσική συνειδητότητα (Kavouras 2006). Η θεωρία της κοινωνικής και πολιτισμικής κατασκευής της πραγματικότητας, που προέρχεται από το επιστημονικό πεδίο της φαινομενολογικής κοινωνιολογίας (phenomenological sociology), όπως διαμορφώθηκε από τους πρωτοπόρους κοινωνιολόγους Alfred Schutz (1967), Peter Berger και Thomas Luckmann (1967) και Erving Goffman (1974), παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στην κατάρτιση της σύνθετης μεθοδολογίας του παρόντος έργου. Σύμφωνα με τη θεωρία περί κατασκευής της πραγματικότητας, η πραγματικότητα δεν υπάρχει έξω από τη συνείδηση των δρώντων κοινωνικών υποκειμένων αλλά αποτελεί φαινομενολογικό προϊόν της συνειδησιακής αλληλεπίδρασης των διανοητικών υποκειμένων με τα ερμηνευτικά τους αντικείμενα. Τέλος, χρησιμοποιήθηκε η μεθοδολογία της ανάλυσης κειμένου (Κάβουρας 2000) στη συστηματική επεξεργασία των γραπτών πηγών όπως είναι τα σχολικά εγχειρίδια, τα καταστατικά ίδρυσης και λειτουργίας μουσικών σχημάτων και 15

22 πολιτιστικών οργανισμών, τα προγράμματα μουσικών και λοιπών καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, μουσικοκριτικές αναλύσεις και άλλα κείμενα για τη μουσική εκπαίδευση, τους μουσικούς θεσμούς και τα φεστιβάλ μουσικής. Η ανάλυση των κειμένων στηρίχτηκε στη σημειολογική θεώρηση της κατασκευής και διαχείρισης του λόγου των κειμένων, στις ποιητικές και ρητορικές διαστάσεις του κειμένου αναφοράς και του κοινωνικού λόγου (social discourse) που διέπει την έκφραση και την αντίληψη ενός κειμενικού λόγου (textual discourse) ή, ειδικότερα, ενός μουσικού λόγου (musical discourse) σε μια συγκεκριμένη κοινωνία και εποχή. Λόγω της ευρύτητας του αντικειμένου του έργου, η διερεύνηση της έντεχνης δυτικής μουσικής έγινε σε τρεις θεμελιώδεις θεματικούς άξονες που τιτλοφορούνται ως εξής: α) παιδεία και εκπαίδευση, β) μουσικά σύνολα και πολιτισμικοί οργανισμοί και γ) φεστιβάλ. Η επεξεργασία του ερευνητικού υλικού είναι σπονδυλωτή και πραγματοποιήθηκε σε τρία διακριτά αλλά αλληλένδετα στάδια ανάλυσης: α) σε ένα γενικό επίπεδο μιας σαρωτικής καταγραφής δεδομένων, β) σε ένα ενδιάμεσο επίπεδο ανάλυσης του πραγματολογικού υλικού που προέκυψε από την σαρωτική καταγραφή και γ) σε ένα επίπεδο λεπτομερούς ανάλυσης των διαθέσιμων ερευνητικών δεδομένων και του πραγματολογικού υλικού του έργου σε ένα συντεταγμένο εθνογραφικό και ιστοριογραφικό πλαίσιο σε αυτόνομες και συγκεκριμένες περιπτώσεις (case studies). Η μεθοδολογία των τριών αξόνων της έρευνας δεν περιορίζεται στα θεματικά σημεία που αναφέρθηκαν αλλά αναζητά τις εννοιολογικές γέφυρες σε ένα κοινό αναλυτικό περίγραμμα δράσης και ερμηνείας των δεδομένων που εμπίπτουν στις διάφορες ενότητες του έργου. Η εθνογραφική θεμελίωση του έργου περιλαμβάνει και μια εξίσου σημαντική με την ερευνητική συνιστώσα, η οποία αφορά στη γραφή τη συγγραφή του τελικού κειμένου σχετικά με την έρευνα. Η εθνογραφική μεθοδολογία που αφορά τη γραφή στηρίζεται σε ένα εννοιολογικό πλαίσιο σύμφωνα με το οποίο και κυρίως εντός του οποίου αναδεικνύονται οι συγκλίσεις και οι αποκλίσεις της έρευνας ανάμεσα στις θεματικές ενότητες που αναφέρθηκαν, αλλά και οι προβληματισμοί και αναστοχασμοί σχετικά με τα διάφορα επιστημολογικά, ιδεολογικά και δεοντολογικά ζητήματα που συνδέονται με την έρευνα και τη γραφή. 16

23 Βιβλιογραφία Barz, Gregory F. και Timothy Cooley (επιμ.) Shadows in the Field: New Perspectives for Fieldwork in Ethnomusicology. New York: Oxford University Press. Berger, Peter και Thomas Luckman The Social Construction of Reality: A Treatise in the Sociology of Knowledge. New York: Anchor. Bohlman, Philip V The Music of European Nationalism: Cultural Identity and Modern History. Santa Barbara: ABC-CLIO. Clifford, James και George E. Marcus Writing Culture: The Poetics and Politics of Ethnography. Berkeley: University of California Press. Cook, Nicholas Western Music as World Music. Στο: Philip V. Bohlman (επιμ.), The Cambridge History of World Music. Cambridge: Cambridge University Press Damaskos, Dimitris και Dimitris Plantzos (επιμ.) A Singular Antiquity: Archaeology and Hellenic Identity in Twentieth-century Greece. Αθήνα: Μουσείο Μπενάκη. Duckles, Vincent κ.ά Musicology. Grove Music Online. Oxford Music Online. Oxford University Press. [http://www.oxfordmusiconline.com/subscriber/ article/grove/music/46710, τελευταία πρόσβαση: 1/4/2015]. Geertz, Clifford The Interpretation of Cultures: Selected Essays. New York: Basic Books. Glahn, Denise Von και Michael Broyles Art Music. Grove Music Online. Oxford Music Online. Oxford University Press. [http://www.oxfordmusiconline.com/ subscriber/article/grove/music/a , τελευταία πρόσβαση: 1/4/2015]. Goddard, Victoria A., Josep R. Llobera και Cris Shore (επιμ.) The Anthropology of Europe: Identity and Boundaries in Conflict. Oxford: Berg. Goffman, Erving Frame Analysis: An Essay on the Organization of Experience. New York: Harper & Row. Herzfeld, Michael Ours Once More: Folklore, Ideology, and the Making of Modern Greece. Austin: University of Texas Press. 17

Π Α Y Λ Ο Σ Κ Α Β Ο Y Ρ Α Σ

Π Α Y Λ Ο Σ Κ Α Β Ο Y Ρ Α Σ Π Α Y Λ Ο Σ Κ Α Β Ο Y Ρ Α Σ Η ΕΝΤΕΧΝΗ ΔYΤΙΚΗ ΜΟYΣΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ μια διεπιστημονική μελέτη του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης Α Θ Η Ν Α 2 0 1 5 Π Α Y Λ Ο Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας.

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Η παρουσίαση σύγχρονων διδακτικών προσεγγίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές Κώστας Χάρδας Λέκτορας Τμήματος Μουσικών Σπουδών «Οι Σπουδές στο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com 1. Περιεχόμενα 2. Παιδαγωγική Επιστήμη (35 θέματα)... 4 1. Επιστημονικό αντικείμενο στο πεδίο των σπουδών Παιδαγωγικής Επιστήμης... 4 2. Σχέση Θεωρίας και Πράξης (6 προσεγγίσεις Duncker)... 4 3. Δυσχέρειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 93Κ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Αθήνα, 17 Μαρτίου 2016 ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ «Τέχνη & Εκπαίδευση: Διδακτικές και Παιδαγωγικές προσεγγίσεις στο Σχολείο του 21ου αιώνα» Αθήνα 2, 3 και 4 Οκτωβρίου 2015 Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η εκπαιδευτική έρευνα και ο σχεδιασμός της Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας Η ερευνητική διαδικασία έχει ως αφορμή ένα προβληματισμό και προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερευνητικό ερώτημα.

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Αθήνα, 1/9/2013 Πληροφορίες : Δ.Σ. Διεύθυνση : Ξενοφώντος 15Α T.K. : 105 57 Αθήνα Τηλέφωνο/Φάξ : 210.3229120 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο : pess@pess.gr Δικτυακός τόπος : http://www.pess.gr Π Ε. Τ Π Ε Λ Ο Π

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογική και Διδακτική Προσέγγιση της Έννοιας της «Ύλης»

Επιστημολογική και Διδακτική Προσέγγιση της Έννοιας της «Ύλης» Επιστημολογική και Διδακτική Προσέγγιση της Έννοιας της «Ύλης» Κωνσταντίνος Δ. Σκορδούλης Παιδαγωγικό Τμήμα ΔΕ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Δυισμός: η κυρίαρχη οντολογία των φιλοσόφων 1.

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιμέλεια Εκθέσεων Τάσεις της επιμέλειας ΙΙΙ: Δίνοντας φωνή σε εκθέματα και κοινωνικά υποκείμεν Διδάσκουσα: Επίκουρη Καθηγήτρια Εσθήρ Σ. Σολομών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό (συνάφεια θεματικών ενοτήτων και λογοτεχνικού παιχνιδιού/γραμματισμού)

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Η κοινωνική έρευνα επιχειρεί να ανταποκριθεί και να ανιχνεύσει

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

πρόγραμμα Έτος στο νπ Είδος στο νέο

πρόγραμμα Έτος στο νπ Είδος στο νέο νέο για όσους ακολουθούν το = κατοχυρώνεται στο νέο = Υποχρεωτικά Κορμού ΜΣ 01 Ψυχοπαίδη Εισαγωγή στην ιστορική και συστηματική μουσικολογία ΥΚ 1 Εισαγωγή στην ιστορική μουσικολογία Υ 1 Χειμ. Εξ. ΜΜ 94

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 9: Συμμετοχική Παρατήρηση (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικό. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνική

Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικό. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνική ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD0350 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κοινωνιολογία ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές

Διαβάστε περισσότερα

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών 3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται τα συνοπτικά περιγράμματα των μαθημάτων που διδάσκονται στο Πρόγραμμα Σπουδών, είτε αυτά προσφέρονται από το τμήμα που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία στο λύκειο

Ερευνητική εργασία στο λύκειο ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιβλιοθηκονομικές προσεγγίσεις για την ερευνητική εργασία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση 1 Ερευνητική εργασία στο λύκειο οδηγός πληροφοριακής παιδείας Χριστίνα Κανάκη Βιβλιοθηκονόμος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματος. Είδος. Έτος. ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ

Μαθήματος. Είδος. Έτος. ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ Τίτλος στο παλαιό Τίτλος Υποχρεωτικά ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ ΜΣ 03 Μπαλαγεώργος Εισαγωγή στη Βυζαντινή Μουσικολογία Υ 1 χειμ.

Διαβάστε περισσότερα

Τελική έκθεση εξωτερικής αξιολόγησης του έργου

Τελική έκθεση εξωτερικής αξιολόγησης του έργου ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (Β Φάση)» και α/α «02» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία της Στέγης

Διαβάστε περισσότερα

Μ. ΤΣΕΤΣΟΣ & Ι. ΦΟΥΛΙΑΣ (ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ) W.A. MOZART. εκαπέντε προσεγγίσεις

Μ. ΤΣΕΤΣΟΣ & Ι. ΦΟΥΛΙΑΣ (ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ) W.A. MOZART. εκαπέντε προσεγγίσεις Μ. ΤΣΕΤΣΟΣ & Ι. ΦΟΥΛΙΑΣ (ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ) W.A. MOZART εκαπέντε προσεγγίσεις Γράφουν οι: ΧΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ. ΒΛΑΣΤΟΣ Α. ΓΕΩΡΓΑΚΗ Γ. ΖΕΡΒΟΣ Ι. ΖΩΤΟΣ Π. ΚΑΒΟΥΡΑΣ Κ. ΚΑΚΑΒΕΛΑΚΗΣ Ι. ΛΑΖΑΡΙ ΟΥ-ΕΛΜΑΛΟΓΛΟΥ Ν. ΜΑΛΙΑΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας Μυλωνά Ιφιγένεια Έρευνες για την απόκτηση πληροφοριών η γνωμών από τους χρήστες Χρησιμοποιήθηκαν από τις κοινωνικές επιστήμες για τη χρήση κοινωνικών φαινομένων Ο όρος «ποιοτική

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες λύσεις. Θεματικό κέντρο: Σημασία και αξιοποίηση των αρχαίων χώρων θεάτρου και διαβούλευσης

Προτεινόμενες λύσεις. Θεματικό κέντρο: Σημασία και αξιοποίηση των αρχαίων χώρων θεάτρου και διαβούλευσης Πανελλήνιες 2015 Προτεινόμενες λύσεις ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 18/5/2015 Α1. Νοηματικοί άξονες περίληψης Θεματικό κέντρο: Σημασία και αξιοποίηση των αρχαίων χώρων θεάτρου και διαβούλευσης 1

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ INTRAWAY ΕΠΕ Μετα-ανάλυση των ερευνών που έχουν διεξαχθεί για τη μετανάστευση σε σημαντικά και σχετικά με την ένταξη πεδία (υγεία, κοινωνική ασφάλιση, εργασία, εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Σπύρος Τσιπίδης Γεω - οπτικοποίηση χωρωχρονικών αρχαιολογικών δεδομένων Περίληψη διατριβής H παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Άριστα (1 st Class)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Άριστα (1 st Class) 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Επώνυμο: ΜΑΥΡΙΔΗΣ Όνομα: ΗΡΑΚΛΗΣ Ημερομηνία γέννησης: 7 Σεπτεμβρίου 1963 Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος - 2 παιδιά Διεύθυνση κατοικίας: Μελπομένης 3, Βάρη, Αττική 166 72

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 Αξιότιμες

Διαβάστε περισσότερα

1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο:

1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο: ΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟ ΙΚΑ ΜΕ ΚΡΙΤΕΣ 1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο: ιδεολογικά, θεσµικά και πρακτικά ζητήµατα». ηµοσιεύτηκε στο περιοδικό Επιστηµονική Επετηρίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 11: Κριτικός Στοχασμός και Ενδυνάμωση Γιώργος Κ. Ζαρίφης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 6: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος 13 Εισαγωγή 17. ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ταυτότητα και επαγγελµατική ταυτότητα του εκπαιδευτικού 31

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος 13 Εισαγωγή 17. ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ταυτότητα και επαγγελµατική ταυτότητα του εκπαιδευτικού 31 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 13 Εισαγωγή 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Θεωρητική προσέγγιση & κεντρικές έννοιες ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ταυτότητα και επαγγελµατική ταυτότητα του εκπαιδευτικού 31 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. της Μελέτης «Η Νεότερη Ελληνική Ιστορία στον ψηφιακό χώρο»

ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. της Μελέτης «Η Νεότερη Ελληνική Ιστορία στον ψηφιακό χώρο» ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ της Μελέτης «Η Νεότερη Ελληνική Ιστορία στον ψηφιακό χώρο» Επιστ. Υπεύθυνη: Φωτεινή Γαζή, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ..................................... 13 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ................................... 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 15 ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α)

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) Στέργιος Κεχαγιάς, Δάσκαλος, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Η εκπαίδευση αποτελεί στην ουσία και στην πράξη μια βασική λειτουργία της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ:

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ 8 ΙΑΛΥΣΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ1 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΘΕΣΕΩΝ. Τι είναι μία έκθεση;

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΘΕΣΕΩΝ. Τι είναι μία έκθεση; ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΘΕΣΕΩΝ Εισαγωγή στη σημασία των εκθέσων και τον ρόλο του επιμελητή Τι είναι μία έκθεση; Η έκθεση ως πολισμικό φαινόμενο Κοινωνική και πολιτισμική ανάλυση των εκθέσεων Εκθέσεις και οπτική ανθρωπολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο του. Κέντρο Έρευνας και Αξιολόγησης Σχολικών Βιβλίων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων

Συνέδριο του. Κέντρο Έρευνας και Αξιολόγησης Σχολικών Βιβλίων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Θεσσαλονίκη 07.09.2016 Συνέδριο του Κέντρου Έρευνας και Αξιολόγησης Σχολικών Βιβλίων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Τομέα Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. με θέμα: «Έρευνα προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 2: Η μελέτη του αγροτικού χώρου στην Ελλάδα Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος αυτής της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα