Η ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ NOMO ΦΘΪΩΤΙΔΑΣ ΐ930-ΐ980 ( Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ )

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ NOMO ΦΘΪΩΤΙΔΑΣ ΐ930-ΐ980 ( Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ )"

Transcript

1 Η ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ NOMO ΦΘΪΩΤΙΔΑΣ ΐ930-ΐ980 ( Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ) Διδακτορική διατριβή ΙΩΑΝΝΙΝΑ 1998

2 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ Αγωγή, παιδεία, εκπαίδευση. Η ανισότητα στην Εκπαίδευση. Η ανισότητα στην Ελληνική Εκπαίδευση. Η-ανισότητα στη Μέση Εκπαίδευση, στο νομό Φθιώτιδας την περίοδο ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΙΣΤΟΡΙΚΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Α'. ΧΩΡΟΣ ΚΑΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ. σ Ο χώρος. Ο πληθυσμός ( ). Ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός ( ). Β'. Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ( ). σ Η Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Η Μέση Εκπαίδευση. Το μαθητικό δυναμικό της Πρωτοβάθμιας και της Μέσης Εκπαίδευσης. Η Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση. Η Ιδιωτική Εκπαίδευση. Διδασκαλείο και Παιδαγωγική Ακαδημία Λαμίας. Αναλφαβητισμός και Νυχτερινά Σχολεία. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΗΣ Α'. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. σ Β'. Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. σ Η πρόσβαση των μαθητών στη Μέση Εκπαίδευση. Η ηλικία εισόδου των μαθητών στη Μέση Εκπαίδευση. II

3 Ηλικία εισόδου στο Γυμνάσιο και ολοκλήρωση των σπουδών. Η πρόωρη είσοδος στο Γυμνάσιο. Η πρόσβαση του φύλου κάθε δεκαετία. Γ'. Η ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΡΡΟΗ. σ Η καθυστέρηση των μαθητών στη Μέση Εκπαίδευση. Καθυστέρηση και επάγγελμα του πατέρα. Η διαρροή των μαθητών στη Μέση Εκπαίδευση. Διαρροή και επάγγελμα του πατέρα. Διαρροή και φύλο. Το σχολικό έτος εγκατάλειψης του Γυμνασίου και το επάγγελμα του πατέρα. Διαρροή και έδρα σχολείου. Διαρροή και τόπος καταγωγής. Οι μεταγραφές. Δ'. Η ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. σ Η επίδοση των μαθητών στο Γυμνάσιο, Η εξέλιξη της επίδοσης την περίοδο Επίδοση και επάγγελμα του πατέρα. Επίδοση και επάγγελμα του πατέρα κάθε δεκαετία. Η διαφορετική επίδοση μεταξύ μαθητών πόλης και χωριού. Η επίδοση μαθητών με πατέρα εκπαιδευτικό. Η επίδοση σε Ελληνικά και Μαθηματικά και ο τόπος καταγωγής. Ε'. ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΗ. σ Φύλο και επίδοση. Φύλο και επίδοση σε Ελληνικά και Μαθηματικά. Η επίδοση κατά φύλο και το επάγγελμα του πατέρα. Η επίδοση κατά φύλο και το επάγγελμα του πατέρα, κάθε δεκαετία. ΣΤ'. ΑΠΟΥΣΊΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΩΓΉ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΏΝ. σ Οι απουσίες των μαθητών την περίοδο Απουσίες και επάγγελμα του πατέρα. Απουσίες και επίδοση. Απουσίες και τόπος καταγωγής. Ill

4 Η διαγωγή των μαθητών την περίοδο Η διαγωγή κατά σχολικό έτος και δεκαετία. Διαγωγή και επίδοση. Διαγωγή και επάγγελμα πατέρα. Διαγωγή και τόπος καταγωγής. Διαγωγή και απουσίες. Ζ'. Ο ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ. σ Η επιλογή κατεύθυνσης στις τελευταίες τάξεις του Γυμνασίου. Επιλογή κατεύθυνσης και επάγγελμα του πατέρα. Επιλογή κατεύθυνσης και επίδοση. ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Α'. ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. σ Η πρόσβαση. Η καθυστέρηση και η διαρροή. Η επίδοση. Φύλο και Μέση Εκπαίδευση. Απουσίες, διαγωγή. Διαφορισμός. Β'. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. σ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ σ

5 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ Α.Ε.Π. A.N. Β.Δ. Γ. Α. Κ. Γ.Α.Κ. / Ι.Α.Λ. Δ/γή Δ.Σ.Ε. Ε.Α.Μ. Ε.Κ.Κ.Ε. Ε.O.K. Ε.Ο.Ν. Ε.Σ.Σ.Δ. Ε.Σ.Υ.Ε. Η.Π.Α. Ν. Ν.Ε.Λ.Ε Ν.Δ. O.E.Π. O.A.Μ.Ε. Π.Δ. Πρ. Τ.Ε.Α. Τ.Ε.Λ. Τ.Ε.Ι. Υπ. Απ. ΥΠ.Ε.Π.Θ. Φ.Ε.Κ. Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν Αναγκαστικός Νόμος Βασιλικόν Διάταγμα Γενικά Αρχεία του Κράτους ~ Γενικά Αρχεία του Κράτους / Ιστορικό Αρχείο Λαμίας Διαταγή Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα Εθνική Οργάνωσις Νεολαίας Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Νόμος Νομαρχιακή Επιτροπή Λαϊκής Επιμόρφωσης Νομοθετικό Διάταγμα Οικονομικά Ενεργός Πληθυσμός. Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Προεδρικό Διάταγμα Πράξη Τάγματα Εθνικής Ασφάλειας Τεχνικό Επαγγελματικό Λύκειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Υπουργική Απόφαση Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Φύλλο Εφημερίδας Κυβερνήσεως

6 Πρόλογος Από την εφαρμογή της μεταρρύθμισης του 1929, οπότε καθιερώθηκε το εξατάξιο Γυμνάσιο, έως και την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του 1976, υπήρξαν αρκετές αλλαγές ή μεταρρυθμίσεις στη Μ.Ε. Σπουδαιότερη ήταν αυτή του Βασικό αίτημα τους υπήρξε η ανάγκη για την καθιέρωση μίας πιο δημοκρατικής Εκπαίδευσης. Έγινε η Εκπαίδευση πιο δημοκρατική; Ποιες μορφές προσέλαβε η αναπαραγωγική της λειτουργία; Στα ερωτήματα αυτά προσπαθεί να απαντήσει η παρούσα διδακτορική διατριβή, ερευνώντας τη ροή του μαθητικού δυναμικού της Μέσης Εκπαίδευσης στο νομό Φθιώτιδας από το 1930 έως το Ευχαριστώ κατ' αρχήν τον καθηγητή του τομέα Παιδαγωγικής του Τμήματος Φ.Π.Ψ. κ. Χαράλαμπο Νούτσο που επέβλεψε τη διατριβή μου. Ευχαριστώ επίσης τα μέλη της τριμελούς επιτροπής, τον αναπληρωτή καθηγητή κ. Λεωνίδα Αθανασίου και τον καθηγητή κ. Παναγιώτη Παπακωνσταντίνου για τις χρήσιμες παρατηρήσεις και τη βοήθεια τους. Ευχαριστώ ακόμη τους διευθυντές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού, της περιόδου , τους διευθυντές του 1 ου και 3 ου Λυκείου Λαμίας και του Λυκείου Αμφίκλειας, για το αρχειακό υλικό που έθεσαν στη διάθεση μου. Για το ίδιο λόγο ευχαριστώ τον κ. Δημήτριο Νάτσιο διευθυντή του Ιστορικού Αρχείου Λαμίας, και τον κ. Αθανάσιο Κεφαλά διευθυντή της Στατιστικής Υπηρεσίας Λαμίας. Ακόμη ευχαριστώ το μαθηματικό-στατιστικό Αθανάσιο Καλλιώρα για τη βοήθεια στην χρήση του προγράμματος SPSS. Τέλος ευχαριστώ τη φιλόλογο Άννα Τσιόκα για τη φιλολογική επιμέλεια του κειμένου. Ιωάννινα, Ιανουάριος 1998 Α.Ι.Μ. VI

7

8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ανωγη, παιδεία, εκπαίδευση. Είναι γενικά αποδεκτό ότι η αγωγή και ειδικότερα η εκπαίδευση αποτελούν σημαντικές κοινωνικές λειτουργίες. Για το ρόλο όμως αυτών των λειτουργιών έχουν εκφραστεί διαφορετικές κατά καιρούς απόψεις. Κατά τον ορισμό του Emile Durkheim: «Αγωγή είναι η ενέργεια που ασκείται από τις γενιές των ενηλίκων πάνω στις γενιές που δεν είναι ακόμα ώριμες για την κοινωνική ζωή. Έχει ως αντικείμενο να παρακινήσει και να αναπτύξει στο παιδί έναν ορισμένο αριθμό φυσικών, διανοητικών και ηθικών καταστάσεων που απαιτούν από αυτό η πολιτική κοινωνία στο σύνολο της και το ειδικό περιβάλλον για το οποίο κυρίως προορίζεται το παιδί» 1. Ο Max Weber και ο Karl Mannheim αναφερόμενοι στην εκπαίδευση, φαίνεται να συμφωνούν ότι η πρωταρχική λειτουργία της είναι η προετοιμασία των νέων για την ένταξη τους στο κοινωνικό σύστημα, χωρίς καμία αμφισβήτηση του. Όλοι τους τόνισαν τη συντηρητική λειτουργία της αγωγής και της εκπαίδευσης, δηλαδή αυτή που εξασφαλίζει τη διατήρηση των κοινωνικών και πνευματικών προνομίων των κοινωνικών ομάδων που βρίσκονται στην κορυφή της κοινωνίας 2. Η άποψη του J. Piaget που διατυπώνεται με το ερώτημα: «Το έργο της αγωγής είναι αναγκαστικά η εκκόλαψη της προσωπικότητας ή 1. Βλ: Χαράλαμπος Νούτσος, Προγράμματα Εκπαίδευσης και Κοινωνικός Έλεγχος ( ), Θεμέλιο Αθήνα 1979, όπου το σχετικό παράθεμα, σ Βλ: Ιωάννα Λαμπίρη-Δημάκη, Προς μίαν Ελληνικήν Κοινωνιολογίαν της Παιδείας, Ε.Κ.Κ.Ε. Αθήνα, τ.1, σ

9 μήπως είναι αρχικά η διάπλαση των ατόμων με βάση ένα πρότυπο σύμφωνο με τις προηγούμενες γενιές και ικανό να συντηρήσει τις συλλογικές αξίες;», φαίνεται να εκφράζει μία πρώτη αμφιβολία στις προηγούμενες απόψεις 3. Οι Αμερικανοί κοινωνιολόγοι John Dewy και Leicester Ward έ δωσαν περισσότερη έμφαση στη προοδευτική λειτουργία της εκπαίδευσης, δηλαδή «στην δια μέσω αυτής επιτυγχανόμενη αλλαγή στη διάρθρωση και τα ήθγγ της κοινωνίας» 4. Στο ρόλο της παιδείας στη διαμόρφωση των ανθρώπων αναφέρεται και ο Karl Marx στις «θέσεις για τον Φώυερμπαχ» 5. Αργότερα ο Antonio Gramsci επισημαίνει και αυτός το σημαντικό ρόλο της εκπαίδευσης και του δάσκαλου ως «ηγέτη» στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του ανθρώπου 6. Συγκεκριμένα, για το θέμα αυτό έγραφε: «Δεν μπορούμε με κανένα τρόπο να μιλήσουμε για μία a priori φύση του παιδιού και του ανθρώπου γενικά... εγώ αντίθετα νομίζω ότι ο άνθρωπος είναι ένα ιστορικό δημιούργημα που αποκτήθηκε με τον εξαναγκασμό (όχι με την έννοια της ωμής εξωτερικής βίας) και αυτό εξακολουθώ να πιστεύω» 7. Για το ρόλο της λειτουργίας της εκπαίδευσης, τομή αποτέλεσε η σκέψη του Louis Althusser. Ο Althusser αναφέρει μεταξύ άλλων ως ιδεολογικό μηχανισμό του κράτους (Ι.Μ.Κ.) και «...το σύστημα των διαφόρων σχολείων, δημοσίων και ιδιωτικών» Βλ: Χαρ. Νούτσος, ό.π, σ Βλ: Ιωάν. Λαμττίρη-Δημάκη, ό.π, σσ. 56, Βλ: Κάρλ Μαρξ - Φρ. Έγκελς, Γερμανική Ιδεολογία, Gutenberg Αθήνα, τ. Α', 3 η θέση, σ Βλ: F. Lombardi, Οι παιδαγωγικές αντιλήψεις του Αντόνιο Γκάμσι, Παρατηρητής Θεσ/νίκη 1986, Η εκπαίδευση, σσ Στο ίδιο, σσ Βλ: Λουί Αλτουσέρ, Θέσεις ( ), Θεμέλιο Αθήνα, Ιδεολογία και ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους, σ

10 Αναλυτικότερος ως προς αυτή την άποψη είναι ο Νίκος Πουλαντζάς που σημειώνει ότι «το σχολείο συμβάλλει ως τέτοιος μηχανισμός, στη διευρυμένη αναπαραγωγή των κυρίαρχων κοινωνικών σχέσεων μίας ορισμένης κοινωνίας» 9. Τέλος οι Ρ. Bourdieu και J.-C1. Passeron αναδεικνύουν τους συγκεκριμένους μηχανισμούς της λειτουργίας του σχολείου στην αναπα- 10 ραγωγή των κυρίαρχων κοινωνικών σχέσεων. Με τις προαναφερόμενες απόψεις περιγράφεται, θα λέγαμε, μία πρώτη θεωρητική αναζήτηση για το ρόλο της αγωγής και ειδικότερα για τη λειτουργία της εκπαίδευσης και του σχολείου. Η ανισότητα στην Εκπαίδευση. Ένα από τα σημεία αιχμής, που αφορούν τη λειτουργία του σχολείου, είναι οι εκπαιδευτικές ανισότητες που αναδεικνύονται μέσα από αυτό. Οι ερμηνείες για τις ανισότητες αυτές ήταν πολλές και διαφορετικές κατά καιρούς. Στις Δυτικές χώρες έως τον Α' παγκόσμιο πόλεμο και στην Ελλάδα έως το 1960 περίπου, κυριαρχούσε η άποψη ότι ο ρόλος του σχολείου είναι ουδέτερος, μέσα δε από αυτό αναδεικνύονται οι διαφορετικές φυσικές ικανότητες και κλίσεις των μαθητών 11. Κατά την άποψη αυτή οι διαφορές στην επίδοση αποδίδονταν στα φυσικά χαρίσματα και στις ικανότητες των μαθητών ή τις φυσικές μειονεξίες τους. Η παραπάνω θεώρηση χαρακτηρίστηκε συντηρητική και αμφισβητήθηκε έντονα απ' τη λεγόμενη φιλελεύθερη. Σύμφωνα με αυτή τη δεύτερη το πρόβλημα των εκπαιδευτικών ανισοτήτων εντοπίζεται στα διαφορετικά εκπαιδευτικά προγράμματα που ακολουθούσε η κάθε ομά- 9. Βλ: Νίκος Πουλανζάς, Οι κοινωνικές τάξεις στο σύγχρονο καπιταλισμό, Θεμέλιο Αθήνα 1981, σσ και Βλ: Ρ. Bourdieu - J. CI. Passeron, Οι κληρονόμοι, Καρδαμίτσας Αθήνα 1993, και πολυάριθμες αναφορές Ελλήνων μελετητών στο "La Reproduction-élément pour un théorie du système d' enseignement, Paris édition de Minuit 1970" των ίδιων. 11. Βλ: Γίτσα Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, Εκπαιδευτική Πολιτική και Πρακτική, Ελληνικά Γράμματα Αθήνα 1995, σσ

11 δα μαθητών. Θεωρήθηκε λοιπόν, ότι μέσα από ένα ενιαίο και ίδιο για όλους εκπαιδευτικό πρόγραμμα, ο καθένας θα μπορούσε ισότιμα να αξιοποιεί τις ικανότητες του. Εξακολουθεί δηλαδή και η φιλελεύθερη θεώρηση να δέχεται την ύπαρξη έμφυτων ικανοτήτων και προσωπικών χαρισμάτων στους μαθητές. Οι πρώτες έρευνες που αμφισβητούν τις παραπάνω θεωρήσεις για τη λειτουργία του σχολείου, συντηρητική και φιλελεύθερη, γίνονται στις Η.Π.Α. τη δεκαετία του 1960! Αντιπροσωπευτικές μπορεί να θεωρηθούν για το θέμα αυτό η "Έκθεση του J. Coleman", η έρευνα με τον τίτλο "Ανισότητα" Chr. Jencks και η έρευνα των Ρ. Blau και Ο. Duncan για τη δομή της απασχόλησης στις Η.Π.Α. 13 Ο Coleman με την έρευνα του αναδεικνύει τις έντονες ανισότητες που υπάρχουν στην εκπαίδευση και συμπεραίνει ότι «...κοινωνικοί και οικονομικοί παράγοντες εμφανίζονται να έχουν στενή συνάφεια με τη σχολική επίδοση ενώ οι διαφορές ανάμεσα στα σχολεία ερμηνεύουν μόνο ένα μικρό ποσοστό των διαφορών στην επίδοση των μαθητών...» 14. Η «έκθεση» επισημαίνει επίσης ότι οι διαφορές ανάμεσα στα σχολεία είναι σημαντικότερες, όταν πρόκειται για μαθητές των μειονοτήτων. Η ποιότητα των διδασκόντων έχει σχέση με την επίδοση των μαθητών, το δε μορφωτικό επίπεδο της οικογένειας την επηρεάζει ι σχυρά. Η έρευνα αυτή αποτελεί στο εξής σημείο αναφοράς των περισσότερων μελετητών για το συγκεκριμένο ζήτημα. Ο Jencks, σχολιάζοντας τα δεδομένα και τα συμπεράσματα της «έκθεσης Coleman» επισημαίνει ότι «...το σχολείο δεν είναι παρά, σε πολύ μικρό βαθμό υπεύθυνο για τις κοινωνικές ανισότητες... και δεν 12. Στο ίδιο ό.π, σ. 28, όπου αναφέρονται τα αποτελέσματα έρευνας για τη διερεύνηση των ανισοτήτων, στην Αγγλία, (R.H. Tawney, Equality, 1931). 13. Βλ: Άννα Φραγκουδάκη, Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, Παπαζήσης Αθήνα 1985, σ.44, όπου αναφέρονται οι έρευνες: α) James Coleman, Equality of educational opportunity, 1966, ß) Chr. Jencks, Inegality, 1972 και γ) Pet. Blau and Ot. Ducan, The american occupational structur, Στο ίδιο, ο.π, σ.47 4

12 είναι η πιο αποτελεσματική κινητήρια δύναμη της κοινωνικής εξίσωσης». Η άποψη αυτή του Jencks, είναι αντίθετη στις απόψεις που α ποδίδουν στο σχολείο πρωτεύοντα ρόλο στη κοινωνική εξίσωση ή ανισότητα. Οι απόψεις αυτές, είτε θεωρούν ότι το σχολείο είναι κατ' εξοχήν μέσο κοινωνικής ισότητας, είτε είναι μέσο αναπαραγωγής και διαιώνισης των κοινωνικών ανισοτήτων 15. Άποψη παρόμοια Gintis, που θεωρούν ότι «...η με τον Jencks εκφράζουν και οι Bowles και εκπαίδευση δεν υπήρξε ικανός παράγοντας οικονομικής ισότητας... ο ρόλος του σχολείου δεν είναι κεντρικός και αποφασιστικός στην εξάλειψη των ανισοτήτων» 16. Με λίγα λόγια η ομάδα των Αμερικανών Jencks, Bowles και Gintis τοποθετούν «την πηγή του κακού», δηλαδή τη διαιώνιση ανισοτήτων, έξω από το σχολείο 17. Στην Ευρώπη, τη δεκαετία του 1960, οι Bourdieu και Passeron, αναδεικνύουν, για πρώτη φορά, όχι μόνο τις εκπαιδευτικές ανισότητες αλλά και τους μηχανισμούς «...νομιμοποίησης και συντήρησης των πολιτισμικών προνομίων των προνομιούχων τάξεων, με την κάλυψη μίας χαρισματικής ιδεολογίας» 18. Δηλαδή αποκαλύπτεται η απολογητική ιδεολογία των προνομιούχων τάξεων που τους επέτρεπε να αντιλαμβάνονται τη σχολική επιτυχία ως επιβεβαίωση '» - 19 κων και προσωπικών χαρισμάτων. των της ύπαρξης φυσι- 15. Βλ: Θεόδωρος Μυλωνάς, Κοινωνική Αναπαραγωγή στο Σχολείο, Αρμός Αθήνα, σσ , όπου παρουσιάζονται οι σχετικές απόψεις. 16. Βλ: Σάμιουελ Μπόουλς και Χέρμπερτ Γκίντις, «Πέρα από την εκπαιδευτική Δύση: το μεγάλο αμερικανικό όνειρο εξατμίζεται», στο Αν. Φραγκουδάκη, ό.π, σσ Βλ: Θεοδ. Μυλωνάς, ό.π, σσ Βλ: Bourdieu-Passeron, Les Héritiers, Βλ: Ιωάννα Λαμπίρη-Δημάκη, «W κοινωνιολογία της παιδείας του Pierre Bourdieu» στο Pierre Bourdieu-Κοινωνιολογία της Παιδείας (Επιμέλεια: Ι. Λαμπίρη- Δημάκη, Ν. Παναγιωτόπουλος), Κατδαμίτσας-Δελφίνι Αθήνα 1994, σσ , και Ρ. Bourdieu - J. CI. Paaseron, Οι κληρονόμοι, ό.π, σ

13 20 ' Οι ίδιοι λίγο αργότερα επισημαίνουν οτι «...το εκπαιδευτικό σύστημα μέσα σε ένα δεδομένο κοινωνικό σχηματισμό, παράγει και αναπαράγει το ίδιο, λόγω της σχετικής του αυτονομίας από το λοιπό σύστημα και με τα μέσα που διαθέτει ως θεσμός, τις αναγκαίες προϋποθέσεις επιτέλεσης της εσωτερικής του λειτουργίας, που είναι η εγχάραξη της αναγνωρισμένης κουλτούρας, προϋποθέσεις που ταυτόχρονα είναι επαρκείς και για την επιτέλεση της προς τα έξω λειτουργίας του, δηλαδή της αναπαραγωγής αυτής της αναγνωρισμένης κουλτούρας και της κατά λογική συνέπεια συμβολής του στην αναπαραγωγή των σχέσεων δύναμης μεταξύ των κυρίαρχων και κυριαρχούμενων κοινωνικών ομάδων ή τάξεων» 21. Τέλος οι απόψεις τους για το ρόλο του σχολείου θα λέγαμε ότι ολοκληρώνονται με την απόρριψη από τον Bourdieu της ιδεολογίας των χαρισμάτων 22. Αντί γι' αυτή αντιτείνεται ότι «...ο τρόπος του οράν και του αντιλαμβάνεσθαι είναι παράγωγο της ιστορίας που αναπαράγεται από τη παιδεία» 23. Την ίδια εποχή οι Cr. Baudelot και R. Establet υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει ένα σχολείο 24. Η εκπαίδευση δεν είναι ενιαία και ίδια για όλους τους πολίτες. Υπάρχουν δύο σχολεία που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους. Το ένα, προορισμένο για την πλειοψηφία, που οδηγεί με δύο ή τρία χρόνια εξειδίκευση στα κατώτερα χειρωνακτικά επαγγέλματα, και το άλλο προορισμένο για τη μειοψηφία, που οδηγεί στις ανώτατες σχολές, στα διανοητικά επαγγέλματα και στις ηγετικές κοινωνικές θέσεις 25. Οι ίδιοι επισημαίνουν ότι «...το σχολείο παίζει εξαρτημένο ρόλο στη διαδικασία της αναπαραγωγής και γγ αυτό και οι όποιες με- 20. Βλ: P. Bourdieu-J. CI. Passeron, La reproduction, Βλ: Θεόδωρου Μυλωνά «.Εισαγωγικές επισημάνσεις πάνω στη Θεωρία του Pierre Bourdieu», στο Pierre Bourdieu-Κοινωνιολογία της Παιδείας, ό.π, σ Βλ: Ρ. Bourdieu, La Distinction, Βλ: Θεόδ. Μυλωνά, ό.π, σ Βλ: Cr. Baudelot και R. Establet, L' École capitaliste en France, Βλ: Av. Φραγκουδάκη, ό.π, σ

14 ταρρυθμιστικές παρεμβάσεις σ' αυτό δεν μπορούν να του αλλάξουν το ρόλο του» 26. Τη δεκαετία του 80 οι Carnoy και Levin αμφισβητούν την αυστηρά μηχανιστική προσέγγιση των θεωριών της κοινωνικής αναπαραγωγής, διερευνώντας τις προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες το κράτος, παράλληλα με την προώθηση των μηχανισμών αναπαραγωγής, προωθεί δημοκρατικές πολιτικές για την εκπαίδευση ως αποτέλεσμα των κοινωνικών συγκρούσεων 27.- Την ίδια δεκαετία στην Αγγλία ο Basil Bernstein αναφέρεται για πρώτη φορά στη σχέση της γλώσσας που κατέχει ο μαθητής απ' την κοινωνική του προέλευση και αυτής του σχολείου. Θεωρεί ότι η γλώσσα, η γνώση του χειρισμού της και η ευχέρεια μάθησης των κανόνων της, είναι ένας από τους σημαντικότερους αν όχι ο σημαντικότερος παράγοντας της σχολικής επιτυχίας. Οι διάφορες κοινωνικές τάξεις μιλούν διαφορετικό γλωσσικό «κώδικα», σύμφωνα με την ορολογία του Bernstein, όχι τόσο ως προς το λεξιλόγιο, αλλά κυρίως ως προς τη δομή. Η γλώσσα του σχολείου είναι η γλώσσα των μεσοστρωμάτων, με αποτέλεσμα να ευνοείται η σχολική επιτυχία των μαθητών που προέρχονται από αυτά ή τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Αντίθετα οι μαθητές από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα βρίσκονται έξαφνα με την είσοδο τους στο σχολείο σε ένα ανοίκειο γλωσσικό περιβάλλον, με α ποτέλεσμα να αναστέλλονται οι δυνατότητες τους για σχολική επιτυχία 28. Παρόμοια άποψη για το ρόλο της γλώσσας εκφράζουν και οι Bourdieu-Passeron. Υποστηρίζουν ότι: «Η γλώσσα του σχολείου απέχει απ' την ομιλούμενη από κάθε κοινωνική τάξη. Η απόσταση αυτή είναι δείκτης μίας όψης του αναπαραγωγικού μηχανισμού» Βλ: Θεόδ. Μυλωνά, Κοινωνική Αναπαραγωγή..., ό.π, σ Βλ: Γ. Κοντογιαννοττούλου-Πολυδωρίδη, ό.π, σ Βλ: Αν. Φραγκουδάκη, ό.π, σσ όπου αναφέρεται στο έργο του Basil Berntein. 29. Βλ: Θεόδ. Μυλωνά, «Εισαγωγικές επισημάνσεις...», ό.π. σ

15 Έρευνες για τη σχολική επίδοση έγιναν επίσης στη Σουηδία ό που είναι γνωστή η κοινωνική πολιτική ενίσχυσης της εκπαίδευσης. Όμως και εκεί διαπιστώνονται εκπαιδευτικές ανισότητες, οι οποίες σε μικρό μόνο βαθμό μειώθηκαν απ' την παραπάνω ευνοϊκή πολιτική. Α ναφερόμενος σ' αυτές ο Torsten Husén (1975), σημειώνει ότι «η διαφοροποίηση της κοινωνικής καταγωγής σχετίζεται με τη διαφοροποίηση στη σχολική επίδοση πολύ περισσότερο κατά τη διαδικασία επιλογής από τη μία βαθμίδα στην άλλη παρά κατά τη φοίτηση σε κάθε εκ- 30 παιδευτική βαθμίδα». Επίσης και στην πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. στοιχεία και έρευνες επιβεβαιώνουν την ύπαρξη εκπαιδευτικών ανισοτήτων μεταξύ των παιδιών των εργατών και αυτών των διοικητικών στελεχών και των διανοούμενων 31. Η ανισότητα στην Ελληνική Εκπαίδευση. Στην Ελλάδα, παρόλο που οι προβληματισμοί για την εκπαίδευση ήταν έντονοι από τις αρχές του 20 ου αιώνα, περιορίστηκαν από τα πρώτα χρόνια σε επί μέρους ζητήματα που συγκάλυψαν τον ταξικό χαρακτήρα του όλου εκπαιδευτικού συστήματος. Για το ζήτημα αυτό αναφέρει χαρακτηριστικά ο Κ. Τσουκαλάς: «Οι ταξικοί αγώνες γύρω απ' την εκπαίδευση άγγιξαν κυρίως το πρόβλημα της γλώσσας σε τρόπο ώστε η κοινωνική λειτουργία του σχολείου στο σύστημα της αναπαραγωγής να παραμείνει εντελώς καλυμμένη» 32. Τους άγονους αγώνες και τα ιδεολογικά αδιέξοδα των φιλελεύθερων διανοούμενων κατά το με- 30. Βλ: Γ. Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, ό.ττ, σ. 47 όπου αναφέρεται σε σχετική έρευνα του T. Husén. 31. Βλ: Αν. Φραγκουδάκη, ό.π, σσ και Γ. Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, ό.π, σ. 46, υποσημείωση Βλ; Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, Εξάρτηση και Αναπαραγωγή-Ο κοινωνικός ρόλος των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα ( ), Θεμέλιο Αθήνα 1977, σ

16 σοπόλεμο αναλύει χαρακτηριστικά η Άννα Φραγκουδάκη Χαρακτηριστικές των αντιλήψεων που κυριαρχούσαν απ' τις αρχές του αιώνα, ακόμη και στους αριστερούς διανοούμενους, είναι οι απόψεις του Γληνού, όπως καταγράφονται στην εισηγητική έκθεση των νομοσχεδίων Ι. Τσιριμώκου. Σ' αυτή αναφέρεται ότι τα νομοσχέδια αυτά αποβλέπουν σε αλλαγές που θα προσαρμόσουν το σχολείο στη «φύση των κοινωνικών πραγμάτων και των ανθρώπων» 34. Μισό αιώνα αργότερα, ο Ε. Παπανούτσος, τονίζει και πάλι ότι, "...θέληση μόνο να έχει κανείς, μυαλό και επιμέλεια και μπορεί..." 35. Επακόλουθο και αυτών των αντιλήψεων που κυριαρχούσαν ήταν η καθυστέρηση στην έρευνα γύρω απ' το χαρακτήρα και τη λειτουργία της εκπαίδευσης στη χώρα μας. Μόλις το 1974 η Ιωάννα Λαμπίρη- Δημάκη θίγει το πρόβλημα των εκπαιδευτικών ανισοτήτων και τη σχέση τους με κοινωνικούς παράγοντες 36. Η έρευνα της, περιορίζεται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση τη δεκαετία του Την ίδια εποχή στην Ελλάδα "το αίτημα για ισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση επικεντρώθηκε κατά κύριο λόγο στη μετάβαση από τη δευτεροβάθμια στην τριτοβάθμια εκπαίδευση" 37. Ταυτόχρονα σχεδόν (1975) ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς παρουσιάζει τις απόψεις του για το κοινωνικό ρόλο των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα από το 1830 έως το Η έρευνα του αυτή α ποτελεί στο εξής σημείο αναφοράς πολλών ερευνητών στην χώρα μας 38. Είναι η πρώτη θεωρητική προσέγγιση ανάλυσης του ρόλου και της λειτουργίας του σχολείου στο Ελληνικό κράτος. Η σκοπιά απ' την 33. Βλ: Άννα Φραγκουδάκη, Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και φιλελεύθεροι διανοούμενοι, Κέδρος Αθήνα Βλ: Θ. Μυλωνάς, Κοινωνική Αναπαραγωγή...ό.π, σ. 143 και Δημ. Γληνός, άπαντα τ.β': , εκδοτική φροντίδα Φιλ. Ηλιου, Θεμέλιο Αθήνα 1983, σ Βλ: Γ. Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, ό.π, σσ και Ευαγ. Παπανούτσος, Αγώνες και Αγωνία για την Παιδεία, Ικαρος Αθήνα 1965, σ Βλ: Ιωαν. Λαμπίρη-Δημάκη, Προς μίαν Ελληνικήν Κοινωνιολογίαν..., ό.π. 37. Βλ: Γ. Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, ό.π, σ Βλ: Κων. Τσουκαλάς, ό,π. 9

17 οποία εξετάζει το πρόβλημα είναι αυτή των περισσότερων συγχρόνων του, διεθνών ερευνητών που αναφέρθηκαν παραπάνω. Ο Κ. Τσουκαλάς, δηλαδή, θεωρεί ότι η Ελληνική κοινωνία είναι μία ταξική κοινωνία, ότι η σχολική επίδοση δεν οφείλεται στα φυσικά χαρίσματα των μαθητών. Παρατηρεί ότι οι διαφορές αυτές είναι αποτέλεσμα της θέσης αυτών και της λειτουργίας του σχολείου. Διαπιστώνει κοινωνικής ότι υπάρχουν διαφορές στη σχολική επίδοση μεταξύ των διαφόρων κοινωνικών ομάδων αλλά και γεωγραφικών περιοχών, αλλά είναι μικρότερες από τις αντίστοιχες στις Ευρωπαϊκές χώρες. Επισημαίνει την ιδιαίτερη χαρακτηριστική αντίφαση της χώρας μας με την "υπερεκπαίδευση" των κατοίκων της από τη μία και την "ημιμάθεια" από την άλλη 39. Αναλυτικά στοιχεία κοινωνικής προέλευσης των μαθητών δε διαθέτει, την προσεγγίζει όμως μέσω γεωγραφικών και άλλων στοιχείων. συμπέρασμα Καταλήγει στο πως "...η σημαντικότερη λειτουργία του σχολείου είναι η 40 αναπαραγωγή του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας. Λίγα χρόνια αργότερα (1979) ακολουθεί η διατριβή του Χαράλαμπου Νούτσου με αντικείμενο τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης της περιόδου και τον κοινωνικό τους ρόλο 41. Η έρευνα αναλύει διεξοδικά την οργανωτική και ιδεολογική δομή των σχολικών προγραμμάτων της Μέσης Εκπαίδευσης και αποδεικνύει πως μέσα απ' αυτή επιτυγχάνεται η εγχάραξη της κυρίαρχης ιδεολογίας. Η έρευνα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και απ' το γεγονός ότι αναφέρεται σε μία μεγάλη χρονική περίοδο, που σηματοδοτήθηκε από τη λειτουργία του εξατάξιου Γυμνασίου στη χώρα μας. Στην περίοδο αυτή, παρ' όλες τις όποιες αλλαγές ή μεταρρυθμίσεις ο Χαράλαμπος Νούτσος υποστηρίζει ότι η ουσιαστική ιδεολογική λειτουργία του σχολείου παραμένει ίδια, δηλαδή «η δυνατότητα άσκησης κοινωνικού ελέγχου που βασίζεται κυρίως στις μορφές ιεράρχησης της σχολικής γνώσης» Βλ: Κ. Τσουκαλάς, ό.π, σσ Στο ίδιο, σ Βλ: Χαρ. Νούτσος, ό.π. 42. Στο ίδιο, σ

18 Η Άννα Φραγκουδάκη (1985) αναφέρεται για πρώτη φορά ολοκληρωμένα τις σύγχρονες διεθνείς απόψεις για την εκπαιδευτική ανισότητα και το ρόλο του σχολείου, παρουσιάζοντας και την ανισότητα του ελληνικού σχολείου 43. Ολοκληρώνεται έτσι ένας πρώτος κύκλος στη κοινωνιολογία της Ελληνικής εκπαίδευσης. Ταυτόχρονα σχεδόν έχουν αρχίσει να γίνονται και επί μέρους εμπειρικές έρευνες, που αναφέρονται στη σχολική επίδοση και τις διαπιστωμένες εκπαιδευτικές ανισότητες στην_ Ελλάδα. Η διατριβή του Παναγιώτη Παπακωνσταντίνου (1980), εξετάζει τη σχολική επίδοση των μαθητών της υποχρεωτικής εκπαίδευσης (ΣΤ' Δημοτικού και Γ' Γυμνασίου) της δεκαετίας του 70 στη περιοχή της Αθήνας 44. Διαπιστώνει ότι αυτή είναι συνάρτηση της κοινωνικής τους προέλευσης. Αυτή η τελευταία καθορίζεται από το επάγγελμα του πατέρα αλλά και από το μορφωτικό του επίπεδο. Το τελικό συμπέρασμα της έρευνας αυτής είναι ότι "η πολιτικο-ιδεολογική ερμηνεία των κοινωνικών ανισοτήτων στο σχολείο θέτει εύκολα σε αμφισβήτηση το θεσμικό ρόλο του σχολείου, το οποίο λειτουργεί ως ένα κρατικό όργανο που εκτελεί συγκεκριμένες λειτουργίες μέσα στη σημερινή Ελληνική κοινωνία" 45. Την ίδια εποχή (1982) Θεόδωρος Μυλωνάς παρουσιάζει τις α πόψεις του για την αναπαραγωγή των κοινωνικών τάξεων μέσα από τους σχολικούς μηχανισμούς 46. Σ' αυτή τη διατριβή ο Θ. Μυλωνάς, α φού πρώτα κάνει μία ιστορική αναδρομή στη νομοθεσία της εκπαίδευ- 43. Βλ: Άννα Φραγκουδάκη, Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, ό.π. 44. Βλ: Θ.Γκότοβος - Γ.Μαυρογεώργος - Π. Παπακωνσταντίνου, Κριτική Παιδαγωγική και Εκπαιδευτική Πράξη, Σύγχρονη Εκπαίδευση Αθήνα 1986,. Ο πρωτότυπος τίτλος της διατριβής είναι "Differation scolaire et origine social dans I" école obligatoire hellénique ". 45. Στο ίδιο, σσ Βλ: Θεόδωρος Μυλωνάς, Η αναπαραγωγή των κοινωνικών τάξεων μέσα από τους σχολικούς μηχανισμούς - Η Μέση Εκπαίδευση στο χωριό και στη πόλη, Γρηγόρης Αθήνα

19 ο Χπς. μέσα από την οποία θεωρεί ότι λειτουργούν οι μηχανισμοί αποκλεισμού των παιδιών της υπαίθρου, μελετά τη διαφορετική σχολική επίδοση μεταξύ των παιδιών της πόλης και του χωριού και διαπιστώνει ότι η διαφορά τους «...και προπάντων η διαφορά που αφορά την πολιτιστική τους κατάσταση, που δείχνει και το σχολικό επίπεδο των α ντίστοιχων πληθυσμών, μεγαλώνει...» 47. Τα στοιχεία του αντλεί από το νομό Ηλείας, τον οποίο χωρίζει σε δύο τομείς που έχουν διαφορετικά οικονομικοκοινωνικά χαρακτηριστικά. Μελετώντας αυτούς τους δύο τομείς του Νομού ως προς τα χαρακτηριστικά τους και την επίδοση των μαθητών κάθε τομέα, καταλήγει στο παραπάνω συμπέρασμα. Η Μαρία Ηλιου (1984), συγκεντρώνει και παρουσιάζει τις έρευνες και απόψεις της των τελευταίων χρόνων, γύρω από την Ελληνική εκπαίδευση 45. Θεωρεί ότι " οι εκπαιδευτικές ευκαιρίες μπορούν να μελετηθούν μόνο σε σχέση με τις κοινωνικοοικονομικές δομές, τη δομή του εκπαιδευτικού συστήματος, το κοινωνικό κεφάλαιο και τις ανθρώπινες προσδοκίες" 49. Στο πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου και με τίτλο "Γεωγραφική κατανομή των εκπαιδευτικών ευκαιριών" παρουσιάζει το επίπεδο εκπαίδευσης των γεωγραφικών διαμερισμάτων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ολοκληρώνοντας το με τις απόψεις της για την ισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση. Ακολουθούν κεφάλαια που διαπραγματεύονται τον αναλφαβητισμό, την καθυστέρηση και διαρροή και την ισότητα των φύλων στην εκπαίδευση. Ίδιας γενικά προβληματικής είναι και οι απόψεις της Μαρίας Τζάνη για τη σχολική επιτυχία (1983) 50. Η έρευνα αναφέρεται στην Αττική το έτος Το επιλεγμένο δείγμα μαθητών είναι από 50 σχολεία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, στα οποία δόθηκαν ερωτηματολόγια. 47. Στο ίδιο, σ Βλ: Μαρία Ηλιου, Εκπαιδευτική και Κοινωνική Δυναμική, Πορεία Αθήνα Στο ίδιο, σ Βλ: Μαρία Τζάνη, Σχολική επιτυχία, ζήτημα ταξικής προέλευσης και κουλτούρας, Γρηγόρης Αθήνα

20 Το συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι «οι διαφορές στη σχολική επίδοση είναι πρώτα απ' όλα, διαφορές κοινωνικής και πολιτιστικής προέλευσης του μαθητή» 51. Η ίδια παρακάτω επισημαίνει: «...πρέπει να α ναζητήσουμε επίσης και στο επίπεδο του σχολικού περιβάλλοντος τους λόγους του ταξικού χαρακτήρα της Εθνικής μας Παιδείας» 52. Όλες οι προαναφερόμενες έρευνες αφορούσαν την πρωτοβάθμια ή τη γενική μέση εκπαίδευση. Η έρευνα της Ιριδας Παναγιωτοπούλου (1993) ασχολείται με τη Μέση Επαγγελματική Εκπαίδευση την.περίοδο, Η προβληματική της στρέφεται στο μοντέλο της χωρικής της κατανομής και κατά πόσο αυτό «επηρεάζει εξίσου τα μέλη των διάφορων περιοχών, αγροτικών, ημιαστικών και αστικών, ανεξάρτητα από τη ταξική τους προέλευση ή ταιριάζει στον κοινωνικό διαχωρισμό που είναι ολοφάνερος στο χώρο» 54. Η Ίρις Παναγιωτοπούλου καταλήγει στο συμπέρασμα πως η συγκεκριμένη χωρική κατανομή των σχολικών υπηρεσιών της επαγγελματικής εκπαίδευσης διευρύνει τελικά την κοινωνική επιλεκτικότητα, συμφωνώντας έτσι με την άποψη των Bowies και Gintis ότι «...η έννοια του επαγγελματισμού στη διάκριση των διάφορων σχολικών τύπων χρησιμοποιήθηκε για να δικαιώσει το διαχωριστικό σύστημα που επρόκειτο να διαστρωματώσει τους νέους σύμφωνα με τη φυλή τους, την καταγωγή και την κοινωνική τους υποδομή μάλλον παρά να απαντήσει στις διαμορφούμενες ανάγκες της τεχνολογίας» 55. Η Μαρία Λαρίου-Δρεττάκη μελετά και παρουσιάζει (1993) αναλυτικά το πρόβλημα της διαρροής των μαθητών από την εννιάχρονη 51. Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Βλ: Ίρις Παναγιωτοπούλου, Η γεωγραφία των εκπαιδευτικών διαφοροποιήσεων- Η μέση επαγγελματική εκπαίδευση στη μεταπολεμική Ελλάδα, Οδυσσέας Αθήνα Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σσ

21 υποχρεωτική εκπαίδευση. Υποθέτει ότι τέσσερις ομάδες παραγόντων επιδρούν στην απόφαση τους αυτή. Αυτοί είναι: το κοινωνικοοικονομικό και πολιτιστικό περιβάλλον του μαθητή, τα ατομικά του χαρακτηριστικά, το σχολικό περιβάλλον και οι δυνατότητες επαγγελματικής του αποκατάστασης 57. Η Λαρίου- Δρεττάκη συμπεραίνει ότι τελικά "οι μαθητές που εγκαταλείπουν το σχολείο, προέρχονται από τα χαμηλά κοινωνικο-οικονομικά στρώματα και ζουν σε περιβάλλον το οποίο από τη μία μεριά δυσκολεύει την πνευματική τους ανάπτυξη, την ταχτική παρακολούθηση τους στο σχολείο και τη μελέτη τους, και από την άλλη αδυνατεί να τους δώσει τη βοήθεια που χρειάζονται, για να αντιμετωπίσουν τις τυχόν δυσκολίες που συναντούν στο σχολείο" 58. Ο Δημήτρης Βεργίδης (1995) έχοντας σαν αφετηρία τη διαπίστωση του Κωνσταντίνου Τσουκαλά για την αντίφαση της Ελληνικής εκπαίδευσης μεταξύ μίας υπερεκπαιδευμένης μειοψηφίας και ενός α ναλφάβητου και ημιμαθούς πληθυσμού, αναδεικνύει το όλο πρόβλημα στην ιστορική του διάσταση 59. Διερευνά και αναδεικνύει επίσης τους μηχανισμούς αναπαραγωγής της υποεκπαίδευσης και τα κοινωνικά της χαρακτηριστικά. Θεωρεί βασική την αλληλεπίδραση του δίπολου πολιτική γραφειοκρατία - αγρότες με το δίπολο υπερεκπαίδευση - υποεκπαίδευση. Συμπερασματικά παρατηρεί ότι «η υποεκπαίδευση δεν ήταν μόνο εκπαιδευτικό φαινόμενο. Ήταν το διαλεκτικό αποτέλεσμα των κοινωνικοοικονομικών, πολιτισμικών και πολιτικών εξελίξεων στο νεοσύστατο Ελληνικό κράτος» 60. Το 1995 η Γίτσα Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη παρουσιάζει την ερευνητική της δουλειά από το Ενδιαφέρον παρουσιάζει η 56. Βλ: Μαρία Λαρίου-Δρεττάκη, Η εγκατάλειψη της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και παράγοντες που σχετίζονται μ' αυτήν, Γρηγόρης Αθήνα Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Βλ: Δημήτρης Βεργίδης, Υποεκπαίδευση, Ύψιλον/Βιβλία, Αθήνα 1995, 60. Στο ίδιο, σ Βλ: Γ. Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, Εκπαιδευτική Πολιτική και Πρακτική, ό.π. 14

22 έρευνα σχετικά με τις εισαγωγικές εξετάσεις για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η έρευνα εξετάζει τις κοινωνικές διαφοροποιήσεις μεταξύ του φοιτητικού πληθυσμού την περίοδο και διαπιστώνει ότι αυτές «μειώνονται σημαντικά αμέσως μετά την ολοκλήρωση του με το νέο σύστημα των εξετάσεων» 62. Η Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη θεωρεί ως πιθανή αιτιολόγηση του δεδομένου αυτού, τη διεύρυνση της κοινωνικής βάσης του φοιτητικού πληθυσμού τη δεκαετία του Όμως μετά το τέλος της δεκαετίας του 1970 παρατηρεί «... ότι υπάρχει τάση παλινδρόμησης σε αρκετά πανεπιστημιακά ιδρύματα και κλάδους σπουδών» 63. Στην ίδια έρευνα, αναφέρει αναλυτικά στοιχεία, για το ρόλο των εισαγωγικών εξετάσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και τους παράγοντες που επηρεάζουν τη διαφοροποίηση των φοιτητών 64. Ολοκληρώνοντας την παρουσίαση ερευνών που αναφέρονται στη λειτουργία της εκπαίδευσης και στις απόψεις για τις εκπαιδευτικές ανισότητες, θεωρούμε αναγκαίο να αναφερθούμε και σ' αυτές της Θεοπούλας Ανθογαλίδου (1987) για το ρόλο της εκπαίδευσης στην αναπαραγωγή μίας παραδοσιακής κοινωνίας και της Σοφίας Βούρη (1993) για την εκπαίδευση και τον εθνικισμό στα Βαλκάνια 65. Η Ανθογαλίδου μελετά «μια κοινωνική μορφή - όπως αυτή των Σαρακατσαναίων - που επέζησε ως τις μέρες μας και διαλύθηκε σχεδόν μπροστά στα μάτια μας». Η έρευνα εξετάζει κυρίως «τον ειδικό ρόλο της εκπαίδευσης στη συνοχή, την αναπαραγωγή και την εξέλιξη» αυτής της κοινωνικής μορφής 66. Όσον αφορά λοιπόν αυτό το ρόλο της εκπαίδευσης, η έρευνα 62. Στο ίδιο, σ. 63, όπου αναφέρεται στο Ακαδημαϊκό Απολυτήριο του Στο ίδιο, σ Βλ: Γίτσα Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, Κοινωνιολογική ανάλυση της Ελληνικής Εκπαίδευσης: Οι εισαγωγικές εξετάσεις, τομ. 1, 2, Gutenberg Αθήνα 1995, Βλ: α) Θεοπούλα Ανθογαλίδου, Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην αναπαραγωγή μιας παραδοσιακής κοινωνίας, Θεμέλιο Αθήνα β) Σοφία Βούρη, Εκπαίδευση και εθνικισμός στα Βαλκάνια: Η περίπτωση της Βορειοδυτικής Μακεδονίας , Παρασκήνιο Αθήνα Βλ: Θεοπούλα Ανθογαλίδου, ό.π, σ

23 τελικά καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «...η παραδοσιακή εκπαίδευση...παράγοντας αναπαραγωγής και σταθεροποίησης, μετατράπηκε σε παράγοντα αποσταθεροποίησης, επειδή ακριβώς δεν εξελίχθηκε... Τελικά οι Σαρακατσαναίοι στράφηκαν στην κρατική εκπαίδευση που έπαιξε ένα σημαντικό ρόλο στην κοινωνική τους ενσωμάτωση» 67. Η Βούρη μελετά το ρόλο της εκπαίδευσης στη διαμόρφωση εθνικής συνείδησης στη περιοχή της βορειοδυτικής Μακεδονίας την περίοδο Συμπερασματικά διαπιστώνει ότι «οι συγκεκριμένοι κοινωνικοί μηχανισμοί, εκκλησιαστικός και εκπαιδευτικός, συγκεντρώνουν το όλο τους στον ιδεολογικό μετασχηματισμό της εθνικής συνείδησης των ετερογενών φυλετικά και πολιτισμικά χριστιανικών ομάδων, σύμφωνα με τα συμφέροντα κάθε έθνους» 68. Συνοψίζοντας την παρουσίαση των ερευνών των σχετικών με την κοινωνική λειτουργία της εκπαίδευσης και τις εκπαιδευτικές ανισότητες, θα λέγαμε ότι: α) Στη χώρα μας, για διάφορους λόγους, οι έρευνες αυτές ξεκίνησαν με σημαντική καθυστέρηση σε σχέση με τις δυτικές χώρες. β) Ορισμένες θεωρητικές βάσεις της κοινωνιολογίας της ελληνικής εκπαίδευσης έχουν συζητηθεί από τους: Κ. Τσουκαλά, Ι. Λαμπίρη- Δημάκη, Α. Φραγκουδάκη, Χ. Νούτσο, από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 με τα προαναφερόμενα έργα τους. γ) Οι εμπειρικές έρευνες που γίνονται τις περισσότερες φορές περιορίζονται κατά κανόνα σε μία γεωγραφική περιοχή ή σε μία συγκεκριμένη και χρονικά περιορισμένη εποχή. Το γεγονός αυτό δυσχεραίνει την εξαγωγή γενικών συμπερασμάτων, ιδιαίτερα όταν οι γενικεύσεις αναφέρονται σε μεγάλα χρονικά διαστήματα. δ) Η γενική θεώρηση των περισσότερων εμπειρικών ερευνών στη χώρα μας στηρίζεται στην παραδοχή ότι η κοινωνία διαχωρίζεται σε κοινωνικές τάξεις και στρώματα, με διαφορετικά οικονομικά συμφέροντα, θέσεις στην ιεραρχία της εξουσίας, πολιτισμικές συνήθειες και α- 67. Στο ίδιο, σσ Βλ: Σοφία Βούρη, ό.π, σ

24 ντιλήψεις. Δέχεται επίσης ότι η εκπαίδευση δεν αποτελεί μία ουδέτερη κοινωνική λειτουργία αλλά συμβάλλει στην εξυπηρέτηση των κοινωνικών, πολιτικών και ιδεολογικών συμφερόντων των κοινωνικών στρωμάτων ή τάξεων που σε κάθε εποχή κυριαρχούν στη συγκεκριμένη κοινωνία. Η λειτουργία αυτή άλλοτε εκδηλώνεται με τον καθαρά ταξικό χαρακτήρα της, δηλαδή την αναπαραγωγή του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας και άλλοτε τον καθαρά ιδεολογικό, όπως στην περίπτωση της δημιουργίας ή το μετασχηματισμό εθνικής συνείδησης ε τερογενών κοινωνικών ομάδων. Στη σημερινή Ελληνική κοινωνική πραγματικότητα θα λέγαμε ότι η λειτουργία της εκπαίδευσης συμβάλλει στην αναπαραγωγή του κοινωνικού καταμερισμού εργασίας, χωρίς να αποκλείει παντελώς μία μερική κοινωνική κινητικότητα, και ταυτόχρονα προβάλλει (επιβάλλει με τη συμβολική βία) τις κυρίαρχες ιδεολογικές αντιλήψεις. Η ανισότητα στη Μέση Εκπαίδευση, στο νομό Φθιώτιδας την περίοδο 193Q-198Q. Στα πλαίσια της γενικής θεώρησης των προαναφερόμενων ερευνών για την Ελληνική Εκπαίδευση, κινείται και η ερευνά μας. Σκοπός της έρευνας είναι να μελετηθούν οι εκπαιδευτικές ανισότητες σε μία μεγάλη χρονική περίοδο, στην οποία συνέβησαν σημαντικές πληθυσμιακές και εκπαιδευτικές αλλαγές. Οι αλλαγές αυτές συνέβαλλαν και σε ποια έκταση στη αύξηση ή στη μείωση της σχολικής αποτυχίας; Αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα της εργασίας μας. Το χρονικό διάστημα στο οποίο εκτείνεται η ερευνά μας αρχίζει από το 1930 και φτάνει έως το 1980, δηλαδή τη περίοδο που το γυμνάσιο άρχισε και συνέχισε να λειτουργεί ως εξατάξιο. Ο χώρος που επιλέχτηκε είναι ο νομός Φθιώτιδας, Νομός μεγάλος σε έκταση και πληθυσμό 69. Είναι συγκροτημένος Νομός του κράτους πάνω από έναν αιώνα. Έχει σχολικό δίκτυο μέσης εκπαίδευσης από τα πρώτα χρόνια 69. Από το νομό Φθιώτιδας μπορέσαμε να συλλέξουμε πρωτογενές αρχειακό υλικό για την αναφερόμενη χρονική περίοδο. 17

25 του Ελληνικού κράτους 70. Επιπρόσθετα είναι ένα τυπικό παράδειγμα αγροτικού νομού με διάσπαρτο μικρό κλήρο 71. Το δείγμα των 1685 μαθητών που επιλέχτηκαν είναι από τα τρία αρχαιότερα γυμνάσια του νομού και είναι αντιπροσωπευτικό από κάθε άποψη 72. Έχοντας υπόψη τις μέχρι τώρα ανάλογες έρευνες και δεδομένου ότι η κοινωνική πραγματικότητα στην Ελλάδα, όλη αυτή την περίοδο χαρακτηρίστηκε κύρια από ποσοτικές αλλαγές 73, μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι η σχολική αποτυχία ή επιτυχία ήταν αποτέλεσμα της κοινωνικής θέσης του μαθητή. Δηλαδή η κοινωνική λειτουργία της εκπαίδευσης, παρ' όλες τις διακηρύξεις περί του αντιθέτου, παρ' όλες τις μεταρρυθμίσεις που έγιναν στο όνομα της ισότητας των ευκαιριών, παραμένει σταθερά ή ίδια. Αυτό δε σημαίνει ότι μηδενίζεται ο παράγοντας σχολείο και μεταρρύθμιση, αλλά θεωρούμε ότι η όποια εκπαιδευτική αλλαγή από μόνη της δεν μπορεί να εξαλείψει το πρόβλημα των εκπαιδευτικών ανισοτήτων. Η έρευνα αποτελείται από τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος, με τίτλο "Ιστορικοεκπαιδευτικά δεδομένα", παρουσιάζονται τα δεδομένα του χώρου και του πληθυσμού που αφορούν την ερευνά μας, την περίοδο 70. α) Ελληνικά Σχολεία ιδρύθηκαν στη Λαμία και Υπάτη το 1835, στην Αταλάντη το 1846 και στη Σπερχειάδα και Στυλίδα το Βλ: Δημήτρης Νάτσιος "Τα Ελληνικά σχολεία του Φθιωτικου χώρου των ετών " στο Πρακτικά Α' Συνεδρίου Φθιωτικών Ερευνών, έκδοση κοινότητας Λουτρών Υπάτης 1993, σ β) Γυμνάσιο ιδρύθηκε στη Λαμία το Μαρτυρίες γι' αυτό βλέπε παρακάτω στο πρώτο μέρος, κεφ.β', "Η Μέση Εκπαίδευση". 71. Αυτό οφείλεται κύρια στη διαμόρφωση του εδάφους που δεν επέτρεψε τη συγκρότηση μεγάλων τσιφλικιών, όπως π.χ. στη γειτονική Θεσσαλία, με τις ανάλογες κοινωνικές προεκτάσεις. 72. Αναλυτικά για το δείγμα βλέπε στο δεύτερο μέρος, "Η έρευνα". 73. Θεωρούμε ότι την περίοδο , δεν υπήρξαν ριζικές ποιοτικές αλλαγές στην Ελληνική κοινωνία. Με τον όρο ποιοτικές αλλαγές εννοούμε αυτές nou ανατρέπουν ένα τύπο κοινωνίας και αναδεικνύουν έναν άλλο. Είναι γνωστό ότι την περίοδο που αναφερόμαστε η κοινωνική πραγματικότητα στη χώρα μας δε χαρακτηρίζεται από κάτι τέτοιο. Ήταν και συνέχισε να είναι μία καπιταλιστική κοινωνία. Οι έντονες μετακινήσεις πληθυσμών ή η οικονομική της ανάπτυξη μπορεί να άλλαξε την κοινωνική θέση ορισμένων ομάδων δεν κατήργησε όμως το χαρακτήρα της ως κοινωνία. 18

26 που αναφερόμαστε. Παρουσιάζονται επίσης δεδομένα των διαφόρων βαθμίδων και τύπων της εκπαίδευσης στο νομό Φθιώτιδας την ίδια περίοδο. Στο δεύτερο μέρος, με τίτλο "Η έρευνα και τα δεδομένα της", παρουσιάζεται το αντικείμενο και η μέθοδος της έρευνας, το δείγμα, η στατιστική επεξεργασία του, τα δεδομένα που προέκυψαν απ' αυτή, η ανάλυση και ο σχολιασμός τους. Στο τρίτο μέρος, με τίτλο "Ερμηνεία δεδομένων και συμπεράσματα", επιχειρείται η ερμηνεία των δεδομένων της έρευνας και ελέγχεται αν επαληθεύεται ή όχι η υπόθεση μας. Παρουσιάζονται επίσης τα νέα ζητήματα που ανέκυψαν από τα δεδομένα και τα οποία προβάλλονται για διερεύνηση. Το μέρος αυτό κλείνει με τα γενικά συμπεράσματα που προκύπτουν από την έρευνα. Στο τέλος παραθέτουμε πίνακες από τη στατιστική επεξεργασία αλλά και αριθμητικά δεδομένα των σχολείων της μέσης γενικής εκπαίδευσης τη περίοδο όπως επίσης τις πηγές και τη βιβλιογραφία που αξιοποιήσαμε. 19

27 Μ Ε Ρ Ο Σ Π Ρ Ω Τ Ο Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ο Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Α ΔΕΔΟΜΕΝΑ Α': ΧΏΡΟΣ ΚΑΙ ΠΛΗΘΥΣΜΌΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται η οργάνωση του νομού Φθιώτιδας από τα πρώτα χρόνια του νεοελληνικού κράτους καθώς και τα γεωγραφικά στοιχεία αυτού. Παρουσιάζεται επίσης η εξέλιξη του πληθυσμού καθώς και η εξέλιξη του οικονομικά ενεργού πληθυσμού του νομού τον 20 αιώνα. Τα στοιχεία αντλήθηκαν από την Ε.Σ.Υ.Ε και από άλλες πηγές που σε κάθε περίπτωση αναφέρονται στις παραπομπές. Ο Χώρος Ο σημερινός νομός Φθιώτιδας στη μεγαλύτερη έκταση του αποτέλεσε τμήμα του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους από τον πρώτο χρόνο της ύπαρξης του 1. Η Λαμία ήταν τότε ακριτική πόλη και υπήρξε 1. Με το Β.Δ. της (ΦΕΚ.12) η χώρα διαιρέθηκε σε 10 νομούς. Ένας από αυτούς ήταν και ο νομός Φωκίδος και Λοκρίδος, με πρωτεύουσα τα Σάλωνα μετέπειτα Άμφισσα. Αυτός αποτελείτο από τον σημερινό νομό Φωκίδας και το μεγαλύτερο τμήμα του νομού Φθιώτιδας, πλην της επαρχίας Δομοκού. Αργότερα, με το Β.Δ. της (Φ.Ε.Κ, 32), έχουμε νέα διοικητική διαίρεση και μετονομασία σε νομό Φθιωτιδοφωκίδος με πρωτεύουσα τη Λαμία. Το 1899 με την απελευθέρωση και της επαρχίας Δομοκού συστήνεται αυτοτελής νομός Φθιώτιδας ( Ν ). Με το νόμο ΓΥΛΔ / 1909 επανασυστήνεται ο νομός Φθιωτιδοφωκίδας και το 1943 χωρίζεται τελικά σε Φθιώτιδας και Φωκίδας. Βλ: Γ.Α. Κ. ( Αρχεία περί συστάσεως των Δήμων και κοινοτήτων , τομ. Α', Αθήνα 1939 ). 20

28 καταφύγιο των Ελλήνων της Θεσσαλίας και της Ηπείρου 2. ΓΎ αυτό και ο ιδιαίτερος ρόλος της και στην εκπαίδευση εκείνα τα χρόνια. Ο νομός Φθιώτιδας θεσμοθετείται για πρώτη φορά το Ο Νομός σήμερα έχει έκταση τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή αποτελεί το 3,36% της χώρας, και διοικητικά χωρίζεται σε τρεις επαρχίες: Την επαρχία Δομοκού με έδρα το Δομοκό, την επαρχία Λοκρίδας με έδρα την Αταλάντη και την επαρχία Φθιώτιδας με έδρα τη Λαμία που είναι και η πρωτεύουσα του Νομού. Εκτός από το διαχωρισμό σε επαρχίες διοικητικού χαρακτήρα, ο Νομός παρουσιάζει έντονο κατακόρυφο και οριζόντιο ανάγλυφο, στοιχεία που επηρεάζουν την πληθυσμιακή του ανάπτυξη. Το έδαφος του είναι κατά το 46% ορεινό, κατά το 37,5% ημιορεινό και κατά το υπόλοιπο 16,5% πεδινό 3. Το πεδινό περιορίζεται στην εύφορη κοιλάδα του Σπερχειού, την κοιλάδα του Κηφισού και την πεδιάδα της Αταλάντης. Η επαρχία Δομοκού καταλαμβάνεται από όρη, είναι δύσβατη αλλά διασχίζεται από τη σιδηροδρομική γραμμή και από την παλαιά εθνική οδό, δια μέσου των οποίων συγκοινωνεί με τις υπόλοιπες περιοχές. Στην επαρχία Φθιώτιδας η κοιλάδα του Σπερχειού είναι το μοναδικό πεδινό έδαφος, ενώ η δυτική Φθιώτιδα είναι ορεινή και απομονωμένη. Το συγκοινωνιακό δίκτυο είναι καλύτερο κυρίως στις πεδινές περιοχές. 2. Η Λαμία είχε τότε: Ειρηνοδικείο (1833), Πρωτοδικείο (1836), Τελωνείο, Τουρκικό προξενείο, Δημοτικό σχολείο (1835), Ελληνικό Σχολείο (1835) και Γυμνάσιο (1850). Βλ: Δημήτρης Νάτσιος, Το επαρχιακό ειρηνοδικείο του Ζητουνίου του 1833, Φθιωτική σκέψη, Περίοδος Β', (1, 1979), σσ Του ίδιου, Το εν Λαμία Τουρκικόν Προξενείον, Εθνικός Αγων, Λαμία, Του ίδιου, Η Ιστορία του Γυμνασίου Λαμίας , Φθιωτικά Χρονικά (1983), σσ Ο της Βελλάς Ιωαννίνων Γερμανός στα 1879 διωκόμενος καταφεύγει στη Λαμία. Βλ: Δημ. Νατσιος, Η Ιστορία του Γυμνασίου της Λαμίας, ό.π. 3. Βλ: Αλέξανδρος Ι. Παναγιώτου, Συγκριτική έρευνα γεωργικής αναπτύξεως του Ν. Φθιώτιδος, Αθήνα 1974, διδακτορική διατριβή (ανέκδοτη). 21

29 Στην επαρχία Λοκρίδας οι δύο πεδιάδες που υπάρχουν, της Αταλάντης και του ποταμού Κηφισού, λόγω του ορεινού όγκου του Καλλιδρόμου είχαν δύσκολη συγκοινωνιακή σύνδεση μεταξύ τους. Η δεύτερη όμως έχει εύκολη συγκοινωνιακή πρόσβαση, σιδηροδρομική και οδική, από οικισμούς των όμορων νομών της Βοιωτίας και της Φωκίδας. Αυτός είναι ένας λόγος που η Αμφίκλεια παλαιότερα αποτέλεσε κέντρο αυτής της ευρύτερης περιοχής 4 Το Νομό διασχίζει, από βορρά προς νότιο-νοτιοανατολικά η σιδηροδρομική γραμμή και η παλαιά εθνική οδός. Επίσης απ' τη Λαμία ξεκινά οδική αρτηρία προς το νομό Ευρυτανίας που βρίσκεται στα δυτικά. Αυτές είναι οι τρεις παλαιότερες κύριες συγκοινωνιακές αρτηρίες του Νομού, προς την υπόλοιπη χώρα. Τη δεκαετία 1960 η χάραξη και λειτουργία της νέας εθνικής οδού Αθηνών - Θεσσαλονίκης, κατά μήκος των ακτών του Μαλιακού και Ευβοϊκού κόλπου, οδήγησε σε σημαντικές μετακινήσεις του πληθυσμού, αφού όπως παρακάτω θα δούμε η πλειοψηφία του πληθυσμού κατοικεί σήμερα εκεί. Οι δύο προαναφερόμενοι παράγοντες, το ορεινό ανάγλυφο και οι συγκοινωνιακές αρτηρίες, επηρέασαν καθοριστικά τη διαμόρφωση του οικισμένου χώρου. Ο πληθυσι^ ( Ή. Ο σημερινός νομός Φθιώτιδας, απογράφεται για πρώτη φορά ως αυτοτελής νομός το Τρεις είναι οι επαρχίες του: η επαρχία Δομοκού με 1 δήμο και 31 κοινότητες, η επαρχία Λοκρίδας με 4 δήμους και 36 κοινότητες και η επαρχία Φθιώτιδας με 5 δήμους και 108 κοινότητες Στο Γυμνάσιο Αμφίκλειας, μοναδικό τότε στην περιοχή, συναντάμε μαθητές από κοινότητες και όμορων Νομών. Βλ: Γενικούς ελέγχους Γυμνασίου Αμφίκλειας. 5. Τα αναφερόμενα στοιχεία αφορούν την απογραφή του Όμως κατά την απογραφή του 1928 έχουμε: Στην επαρχία Δομοκού 29 κοινότητες, στην Λοκρίδας 48, και στη Φθιώτιδας 1 δήμο (τη Λαμία) και 100 κοινότητες. 22

30 Κατά τις γενικές απογραφές πληθυσμού, το 1928 και το 1940, ο Νομός αποτελεί τμήμα του ενιαίου νομού Φθιωτιδοφωκίδας. Οι τρεις προαναφερόμενες επαρχίες παραμένουν ωστόσο οι ίδιες, πριν και μετά τον διαχωρισμό σε νομό Φθιώτιδας και νομό Φωκίδας. Έτσι, μπορούμε να παρακολουθούμε την εξέλιξη του πληθυσμού του και κατά τις απογραφές αυτές. Στον παρακάτω πίνακα 1 παρουσιάζεται αναλυτικά ο πληθυσμός του Νομού από την απογραφή του 1907 έως αυτή του ΠΙΝ. 1: Η εξέλιξη του πληθυσμού στο Ν. Φθιώτιδας από το 1907 έως το Απογραφή Σύνολο Νομού Ποσοστό επί της Χώρας Μεταβολή % Αύξηση ,23% ,10% ,1% ,00% ,7% ,94% ,8% ,91% ,9% ,76% ,4% ,66% ,8% Πηγή: Ε.Σ.Υ.Ε., επεξεργασία δική μας. Ο πληθυσμός του παλαιότερα ήταν διάσπαρτος όχι μόνον στα πεδινά αλλά κυρίως στα ορεινά. Σήμερα συγκεντρώνεται, σε πολύ μεγάλο ποσοστό 75-80%, σε μία λωρίδα περί τη νέα εθνική οδό, που δεν ξεπερνά το 20% της έκτασης του. Περιοχές που άκμαζαν παλαιότερα, όπως η δυτική Φθιώτιδα, η περιοχή του Δομοκού και η δυτική Λοκρίδα, σήμερα φθίνουν. Παρ' όλα αυτά το 30% των κοινοτήτων είναι ορεινές, το 50% ημιορεινές και μόνο 23

31 17% πεδινές. Αυτό σημαίνει ότι οι ορεινές κοινότητες δεν εγκαταλείφθηκαν τελείως. Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει και η ιδιαίτερη πληθυσμιακή εξέλιξη χαρακτηριστικών περιοχών του Νομού. Ως περιοχές με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά επιλέχτηκαν οι εξής: α) Οι τρεις διοικητικές επαρχίες του Νομού: Δομοκού, Λοκρίδας και Φθιώτιδας. β) Οι πόλεις της Λαμίας και της Αμφίκλειας, των οποίων οι μαθητές των Γυμνασίων τους αποτέλεσαν το δείγμα για τη διατριβή μας. γ) Η περιοχή κατά μήκος της εθνικής οδού, η οποία παρουσιάζει συνεχή πληθυσμιακή ανάπτυξη, χωρίς όμως πληθυσμιακή συγκέντρωση σε μία ή δύο πόλεις. Από την περιοχή αυτή καταγράψαμε ενδεικτικά τον πληθυσμό δέκα διάσπαρτων κωμοπόλεων σε όλο το μήκος των 150 χιλιομέτρων. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται πληθυσμιακά στοιχεία γι' αυτές τις περιοχές. ΠΙΝ. 2: Ο πληθυσμός σε περιοχές του Ν. Φθιώτιδας ( ). Απογραφή Επαρχία Φθιώτιδας Επαρχία Δομοκού Επαρχία Λοκρίδας Πόλη Λαμίας Πόλη Αμφίκλειας Περιοχή Εθνικής οδού Πηγή: Ε.Σ.Υ.Ε., επεξεργασία δική μας. Από τα στοιχεία που αναφέρονται στους παραπάνω πίνακες 1 και 2 διαπιστώνεται ότι ο πληθυσμός του Νομού αυξάνεται, εκτός από τη δεκαετία του 1960 που υπήρξε μείωση κατά 3,4%. Τότε ήταν η επο- 24

32 χή της μετακίνησης προς τα μεγάλα αστικά κέντρα και κυρίως προς την Αθήνα. Άλλα αξιοσημείωτα στοιχεία των πληθυσμιακών μεταβολών του Νομού είναι: α) Η συνολική αύξηση του Νομού την περίοδο ανέρχεται σε κατοίκους ή ποσοστό 52,5% επί του αρχικού πληθυσμού. β) Η συνεχής αύξηση του πληθυσμού της επαρχίας Φθιώτιδας, όπου δεσπόζει η πόλη της Λαμίας, αλλά και τα εύπορα χωριά της κοιλάδας του Σπερχειού. Στην περίοδο η αύξηση αυτή είναι κάτοικοι ή 49,4%, κατανέμεται όμως ανομοιόμορφα μεταξύ της πόλης της Λαμίας και της υπόλοιπης επαρχίας. Συγκεκριμένα η πόλη της Λαμίας αυξάνεται κατά κατοίκους (δηλαδή 191% επί του αρχικού της πληθυσμού) ενώ η υπόλοιπη επαρχία κατά κατοίκους (δηλαδή 10%). γ) Η συνεχής αύξηση της επαρχίας Λοκρίδας κύρια τις τελευταίες δεκαετίες με τη χάραξη της νέας εθνικής οδού. Η αύξηση αυτή ανέρχεται σε κατοίκους ή ποσοστό 54,8%. Κύριο χαρακτηριστικό της επαρχίας αυτής είναι ότι η πληθυσμιακή αύξηση της καταγράφεται στην ανατολική περιοχή, απ' όπου πέρασε η νέα εθνική οδός. Αντίθετα στη δυτική Λοκρίδα, όπου δεσπόζει η πόλη της Αμφίκλειας, παρατηρείται και μείωση πληθυσμού σε ορισμένες περιπτώσεις. Συγκεκριμένα η Αμφίκλεια ελαττώνεται πληθυσμιακά κατά 8% επί του αρχικού της πληθυσμού 6. δ) Τέλος γύρω από την παραλία του Νομού, που εκτείνεται σε 150 περίπου χιλιόμετρα και κατά μήκος της οποίας χαράχτηκε η νέα εθνική οδός, εμφανίζεται αύξηση 97,6% 7. Είναι περιοχή πεδινή, με την 6. Το 1907 ο Δήμος Αμφίκλειας απογράφεται ως Δήμος Δρυμίας (Β.Δ. της , Φ. Ε. Κ. 2). Σ' αυτόν υπάγονται και άλλες κοινότητες σύμφωνα με το Δημοτικό σύστημα, γγ αυτό και ο αξιοσημείωτος για την εποχή πληθυσμός του. Η προαναφερόμενη μείωση αναφέρεται μεταξύ 1928 και 1981, όταν απογράφεται αυτοτελώς. Η μείωση αυτή μεταξύ 1928 και 1991 είναι 17,3%. 7. Τα στοιχεία προέκυψαν από την μελέτη του πληθυσμού των 10 μεγαλυτέρων κωμοπόλεων της περιοχής. Χαρακτηριστικό δείγμα του ρόλου της εθνικής οδού στο 25

Μαθητές που εισέρχονται στο Γυμνάσιο πρόωρα. 14,448 2,263 10-19. ΠΙΝ. 25: Πρόωρη είσοδος στο Γυμνάσιο, καθυστέρηση και διαρροή σ' αυτό.

Μαθητές που εισέρχονται στο Γυμνάσιο πρόωρα. 14,448 2,263 10-19. ΠΙΝ. 25: Πρόωρη είσοδος στο Γυμνάσιο, καθυστέρηση και διαρροή σ' αυτό. ΠΙ Ν. 24: Πρόωρη είσοδος στο Γυμνάσιο και επίδοση. Δείκτες βαθμολογίας Μέσος όρος Τυπική απόκλιση Ελάχιστο-μέγιστο Πηγή: Γενικοί έλεγχοι ό.π. Μαθητές που εισέρχονται στο Γυμνάσιο πρόωρα. 14,448 2,263 10-19

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΙΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΙΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΩΝ/ΝΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΙΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ-ΕΡΕΥΝΗΤΗ Email:Kadrian@freemail.gr Το δίλημμα Παιδεία για την Παιδεία ή για την αγορά εργασίας έχει έλθει τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Πηγή: http://www.rc.auth.gr/analekta/articles/4.4.doc Ο παράγοντας φύλο επιδρά στο επάγγελµα που ονειρεύονται αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Έργο : ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Πηγές ερευνητικών δεδομένων : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του σχολείου στη διαμόρφωση σχολικής επίδοσης

Ο ρόλος του σχολείου στη διαμόρφωση σχολικής επίδοσης Ο ρόλος του σχολείου στη διαμόρφωση σχολικής επίδοσης Θεοδοσιάδου Κυριακή, M.Ed. Φιλοσοφίας & Παιδαγωγικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Περίληψη Παλαιότερα, η άνιση επίδοση των μαθητών στο σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο 229, τηλ. 210-7491653, e-mail nicolassouliotis@hotmail.com

Γραφείο 229, τηλ. 210-7491653, e-mail nicolassouliotis@hotmail.com Νίκος Σουλιώτης Κοινωνιολόγος Ερευνητής Δ βαθμίδας Επικοινωνία Γραφείο 229, τηλ. 210-7491653, e-mail nicolassouliotis@hotmail.com Σπουδές Πτυχίο Κοινωνιολογίας, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος Παν/μιο Πατρών. Αναζητώντας το προφίλ του πτυχιούχου των ελληνικών πανεπιστημίων: περιφερειακές διαστάσεις

Γιώργος Σταμέλος Παν/μιο Πατρών. Αναζητώντας το προφίλ του πτυχιούχου των ελληνικών πανεπιστημίων: περιφερειακές διαστάσεις ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 2003, Αναζητώντας το προφίλ του πτυχιούχου των ελληνικών πανεπιστημίων: περιφερειακές διαστάσεις, στο Πανεπιστήμιο, τ.7, σελ.65-87. Γιώργος Σταμέλος Πατρών Αναζητώντας το προφίλ του πτυχιούχου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Εισαγωγή στην Αρχειονομία 1 ο Μάθημα Μια πρώτη ματιά... Κοινωνία της Πληροφορίας Η Η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται ως η εποχή της πληροφορίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση εκπαιδευτικών, εκπαιδευτική πολιτική και κοινωνική δικαιοσύνη

Εκπαίδευση εκπαιδευτικών, εκπαιδευτική πολιτική και κοινωνική δικαιοσύνη 1 Εκπαίδευση εκπαιδευτικών, εκπαιδευτική πολιτική και κοινωνική δικαιοσύνη Χρήστος Ηρ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ Αναπλ. Καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη. Ελλάδα antwniou@auth.gr 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ηποσοτικήέρευνα. (Θεμελιώδεις έννοιες)

Ηποσοτικήέρευνα. (Θεμελιώδεις έννοιες) Ηποσοτικήέρευνα (Θεμελιώδεις έννοιες) 1 Πειραματική έρευνα Ποσοτική έρευνα Πειραματική Ημι-πειραματική Αντιστροφής Περιγραφική Σύγκρισης Συσχέτισης Διαδοχικων Μ. 2 Μη Ισοδ..Ομ. Αντιστροφής Πειραματική

Διαβάστε περισσότερα

Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια

Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια Καθηγήτρια Ελπίδα Κεραυνού-Παπαηλιού Πρόεδρος ιοικούσας Επιτροπής Τεχνολογικού Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει το εργατικό δυναμικό σύμφωνα με το μέγεθος του οικονομικώς ενεργού πληθυσμού ανά Περιφέρεια και το ποσοστό του επί του πληθυσμού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η κατά φύλο σύνθεση των μελών ΔΕΠ (Συνολικά στοιχεία). Κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 7 ΑΛΕΞΙΟΥ ΑΓΓΕΛΙΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΒΑΘΜΙΔΑ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)....

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννινα: 18 Μαΐου 2015 Αριθμ. Πρωτ: 274

Ιωάννινα: 18 Μαΐου 2015 Αριθμ. Πρωτ: 274 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΠΕΡ/KH Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛ.ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ----- Ταχ. Δ/νση: Λουκή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Πάτρα Μάιος 2013 1 Προσωπικά στοιχεία Όνομα πατρός Αριστείδης Όνομα μητρός Άννα-Μαρία Έτος γέννησης 25/02/1975

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα.

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 - Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr E-mail: press@minedu.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης (Εισήγηση προς την ΟΣΕΠ ΤΕΙ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Η «άναρχη» ανάπτυξη της Ανώτατης Εκπαίδευσης τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω της ίδρυσης νέων τμημάτων, παραρτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Αν και η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας εθεωρείτο στο παρελθόν, ως κοινωνικό αγαθό, σήµερα βασίζεται σε ιδιωτικοοικονοµικά κριτήρια και στην ύπαρξη ασφάλισης. Είναι λοιπόν φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια Μάκης Τσαμαλίκος

Επιμέλεια Μάκης Τσαμαλίκος Σ ΥΛΛΟΓΟΣ Α ΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ ΜΗΜΑΤΟΣ Μ ΟΥΣΙΚΩΝ Σ ΠΟΥΔΩΝ Ε ΘΝΙΚΟΥ ΚΑΙ Κ ΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΥ Π ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ Α ΘΗΝΩΝ Σ ΥΛΛΟΓΟΣ Α ΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ ΜΗΜΑΤΟΣ Μ ΟΥΣΙΚΩΝ Σ ΠΟΥΔΩΝ Α ΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ Π ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ Θ ΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σ ΥΛΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας 1. Εισαγωγή 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος 3. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Χρήστος Νίκας Εισαγωγή Η εισροή μεταναστών στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 2.6: Προγράμματα Προστασίας Περιβάλλοντος & Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Ενέργεια: 2.6.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Το παρόν Μέτρο έχει οριζόντια δομή και διατρέχει όλες τις βαθμίδες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ

ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΟΥ 4 1. Εγγεγραμμένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ ΚΑΙ Ν. ΗΜΑΘΙΑΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ ΚΑΙ Ν. ΗΜΑΘΙΑΣ ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ Α.Ε. ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΕΓΝΑΤΙΑΣ Ο ΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ ΚΑΙ Ν. ΗΜΑΘΙΑΣ εκ. 2005 Η παρούσα Ενηµερωτική Έκθεση αποτελεί µια συνοπτική θεώρηση των επιδράσεων της Εγνατίας Οδού στον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ;

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; Βοηθούν στη διαφοροποίηση της οικονομικής βάσης της χώρας Βοηθούν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στον περιορισμό της

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Στη διαδικασία διαμόρφωσης των κοινωνιών, συνέβαλλε και η γυναικεία εργασία κάτω βέβαια από διάφορες μορφές ανισοτιμίας. Σταδιακά όμως, μέσω των γυναικείων συνδικαλιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ

ΦΥΛΟ, ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 105 ΦΥΛΟ, ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ Του: Γεώργιου Παστιάδη 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχος του άρθρου είναι να διερευνήσει την ύπαρξη πιθανών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπαίδευσης 2013-14 Α εξάμηνο Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Υπεύθυνος καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Συμμετέχοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης»

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική Η ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω α) της προώθησης

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 3 ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΑ ΡΕΠΠΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ

ENOTHTA 3 ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΑ ΡΕΠΠΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ENOTHTA 3 ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορικά με τις θέσεις της για το σχέδιο «Αθηνά» η ΔΗΜΑΡ θεωρεί ότι:

Αναφορικά με τις θέσεις της για το σχέδιο «Αθηνά» η ΔΗΜΑΡ θεωρεί ότι: ΘΕΜΑ : Οι θέσεις του Τομέα Παιδείας και Έρευνας της ΔΗΜΑΡ για το σχέδιο «Αθηνά» Συνέντευξη τύπου παραχώρησε σήμερα ο Τομέας Παιδείας και Έρευνας της ΔΗΜΑΡ προκειμένου να παρουσιάσει τις θέσεις του για

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ. Κ. Κακαζιάνη Μαρίνα, 697345566 κ. Διαμαντοπούλου. Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ. Κ. Κακαζιάνη Μαρίνα, 697345566 κ. Διαμαντοπούλου. Μάθησης και Θρησκευμάτων Αρ. Πρωτ. 33 Ημερ.: 18/4/2011 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΠΡΟΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ 1. Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 2. Πρόεδρο της Βουλής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 3. Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 20: Τύποι πληθυσμιακών πυραμίδων

Σχήμα 20: Τύποι πληθυσμιακών πυραμίδων IV.3. Οι πληθυσμιακές πυραμίδες Στην ανάλυση των πληθυσμιακών δομών κεντρικό ρόλο έχουν οι πληθυσμιακές πυραμίδες και οι αποκαλούμενοι δομικοί δείκτες. Η κατανομή του συνόλου των ατόμων ενός πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη του Συνεδρίου Eλένη Χοντολίδου. ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: Γλώσσα, λογοτεχνία & ιστορία στη σχολική εκπαίδευση Συντονισμός: Αντωνία Παπαδάκη & Άννα Ρογδάκη

Έναρξη του Συνεδρίου Eλένη Χοντολίδου. ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: Γλώσσα, λογοτεχνία & ιστορία στη σχολική εκπαίδευση Συντονισμός: Αντωνία Παπαδάκη & Άννα Ρογδάκη Παρασκευή 14 Οκτωβρίου 2011 15.00-15.30 Εγγραφές 15.30-16.00 Χαιρετισμοί από τον Πρύτανη του Α.Π.Θ. Καθηγητή κο Γιάννη Μυλόπουλο από τον Κοσμήτορα της Φιλοσοφικής Σχολής Καθηγητή κο Μιλτιάδη Παπανικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition Summary in Greek Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Η εκπαίδευση και η δια βίου μάθηση διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ Φώτιος Μονιούκας Βασίλειος Αγγελής Εισαγωγή Η μετάβαση των αποφοίτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στα τμήματα της

Διαβάστε περισσότερα

Λουκάς Αναγνωστόπουλος, Μαθηματικός ΠΕ03, Πειραματικό Γυμνάσιο ΑΕΙ Πατρών, Επαμεινώνδα 30 26442 Πάτρα, 6977923941, lanagnos@sch.gr.

Λουκάς Αναγνωστόπουλος, Μαθηματικός ΠΕ03, Πειραματικό Γυμνάσιο ΑΕΙ Πατρών, Επαμεινώνδα 30 26442 Πάτρα, 6977923941, lanagnos@sch.gr. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Πειραματικά Σχολεία: το θεσμικό πλαίσιο και ο ρόλος τους στο εκπαιδευτικό ΤΙΤΛΟΣ: Μελέτη διαχρονικής κοινωνικής-οικονομικής προέλευσης του μαθητικού δυναμικού του Πειραματικού Γυμνάσιου

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική Παιδεία. Web Site: http://www.epe.org.gr. Email: info@epe.org.gr

Πληροφορική Παιδεία. Web Site: http://www.epe.org.gr. Email: info@epe.org.gr Πληροφορική Παιδεία Email: info@epe.org.gr Δημήτρης Κυριακός MSc, MBA Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Εργαστηριακός Συνεργάτης ΤΕΙ Πειραιά Αντιπρόεδρος Δ.Σ. Ε.Π.Ε. antiproedros@epe.org.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα