Η ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ NOMO ΦΘΪΩΤΙΔΑΣ ΐ930-ΐ980 ( Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ )

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ NOMO ΦΘΪΩΤΙΔΑΣ ΐ930-ΐ980 ( Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ )"

Transcript

1 Η ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ NOMO ΦΘΪΩΤΙΔΑΣ ΐ930-ΐ980 ( Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ) Διδακτορική διατριβή ΙΩΑΝΝΙΝΑ 1998

2 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ Αγωγή, παιδεία, εκπαίδευση. Η ανισότητα στην Εκπαίδευση. Η ανισότητα στην Ελληνική Εκπαίδευση. Η-ανισότητα στη Μέση Εκπαίδευση, στο νομό Φθιώτιδας την περίοδο ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΙΣΤΟΡΙΚΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Α'. ΧΩΡΟΣ ΚΑΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ. σ Ο χώρος. Ο πληθυσμός ( ). Ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός ( ). Β'. Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ( ). σ Η Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Η Μέση Εκπαίδευση. Το μαθητικό δυναμικό της Πρωτοβάθμιας και της Μέσης Εκπαίδευσης. Η Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση. Η Ιδιωτική Εκπαίδευση. Διδασκαλείο και Παιδαγωγική Ακαδημία Λαμίας. Αναλφαβητισμός και Νυχτερινά Σχολεία. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΗΣ Α'. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. σ Β'. Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. σ Η πρόσβαση των μαθητών στη Μέση Εκπαίδευση. Η ηλικία εισόδου των μαθητών στη Μέση Εκπαίδευση. II

3 Ηλικία εισόδου στο Γυμνάσιο και ολοκλήρωση των σπουδών. Η πρόωρη είσοδος στο Γυμνάσιο. Η πρόσβαση του φύλου κάθε δεκαετία. Γ'. Η ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΡΡΟΗ. σ Η καθυστέρηση των μαθητών στη Μέση Εκπαίδευση. Καθυστέρηση και επάγγελμα του πατέρα. Η διαρροή των μαθητών στη Μέση Εκπαίδευση. Διαρροή και επάγγελμα του πατέρα. Διαρροή και φύλο. Το σχολικό έτος εγκατάλειψης του Γυμνασίου και το επάγγελμα του πατέρα. Διαρροή και έδρα σχολείου. Διαρροή και τόπος καταγωγής. Οι μεταγραφές. Δ'. Η ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. σ Η επίδοση των μαθητών στο Γυμνάσιο, Η εξέλιξη της επίδοσης την περίοδο Επίδοση και επάγγελμα του πατέρα. Επίδοση και επάγγελμα του πατέρα κάθε δεκαετία. Η διαφορετική επίδοση μεταξύ μαθητών πόλης και χωριού. Η επίδοση μαθητών με πατέρα εκπαιδευτικό. Η επίδοση σε Ελληνικά και Μαθηματικά και ο τόπος καταγωγής. Ε'. ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΗ. σ Φύλο και επίδοση. Φύλο και επίδοση σε Ελληνικά και Μαθηματικά. Η επίδοση κατά φύλο και το επάγγελμα του πατέρα. Η επίδοση κατά φύλο και το επάγγελμα του πατέρα, κάθε δεκαετία. ΣΤ'. ΑΠΟΥΣΊΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΩΓΉ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΏΝ. σ Οι απουσίες των μαθητών την περίοδο Απουσίες και επάγγελμα του πατέρα. Απουσίες και επίδοση. Απουσίες και τόπος καταγωγής. Ill

4 Η διαγωγή των μαθητών την περίοδο Η διαγωγή κατά σχολικό έτος και δεκαετία. Διαγωγή και επίδοση. Διαγωγή και επάγγελμα πατέρα. Διαγωγή και τόπος καταγωγής. Διαγωγή και απουσίες. Ζ'. Ο ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ. σ Η επιλογή κατεύθυνσης στις τελευταίες τάξεις του Γυμνασίου. Επιλογή κατεύθυνσης και επάγγελμα του πατέρα. Επιλογή κατεύθυνσης και επίδοση. ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Α'. ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. σ Η πρόσβαση. Η καθυστέρηση και η διαρροή. Η επίδοση. Φύλο και Μέση Εκπαίδευση. Απουσίες, διαγωγή. Διαφορισμός. Β'. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. σ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ σ

5 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ Α.Ε.Π. A.N. Β.Δ. Γ. Α. Κ. Γ.Α.Κ. / Ι.Α.Λ. Δ/γή Δ.Σ.Ε. Ε.Α.Μ. Ε.Κ.Κ.Ε. Ε.O.K. Ε.Ο.Ν. Ε.Σ.Σ.Δ. Ε.Σ.Υ.Ε. Η.Π.Α. Ν. Ν.Ε.Λ.Ε Ν.Δ. O.E.Π. O.A.Μ.Ε. Π.Δ. Πρ. Τ.Ε.Α. Τ.Ε.Λ. Τ.Ε.Ι. Υπ. Απ. ΥΠ.Ε.Π.Θ. Φ.Ε.Κ. Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν Αναγκαστικός Νόμος Βασιλικόν Διάταγμα Γενικά Αρχεία του Κράτους ~ Γενικά Αρχεία του Κράτους / Ιστορικό Αρχείο Λαμίας Διαταγή Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα Εθνική Οργάνωσις Νεολαίας Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Νόμος Νομαρχιακή Επιτροπή Λαϊκής Επιμόρφωσης Νομοθετικό Διάταγμα Οικονομικά Ενεργός Πληθυσμός. Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Προεδρικό Διάταγμα Πράξη Τάγματα Εθνικής Ασφάλειας Τεχνικό Επαγγελματικό Λύκειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Υπουργική Απόφαση Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Φύλλο Εφημερίδας Κυβερνήσεως

6 Πρόλογος Από την εφαρμογή της μεταρρύθμισης του 1929, οπότε καθιερώθηκε το εξατάξιο Γυμνάσιο, έως και την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του 1976, υπήρξαν αρκετές αλλαγές ή μεταρρυθμίσεις στη Μ.Ε. Σπουδαιότερη ήταν αυτή του Βασικό αίτημα τους υπήρξε η ανάγκη για την καθιέρωση μίας πιο δημοκρατικής Εκπαίδευσης. Έγινε η Εκπαίδευση πιο δημοκρατική; Ποιες μορφές προσέλαβε η αναπαραγωγική της λειτουργία; Στα ερωτήματα αυτά προσπαθεί να απαντήσει η παρούσα διδακτορική διατριβή, ερευνώντας τη ροή του μαθητικού δυναμικού της Μέσης Εκπαίδευσης στο νομό Φθιώτιδας από το 1930 έως το Ευχαριστώ κατ' αρχήν τον καθηγητή του τομέα Παιδαγωγικής του Τμήματος Φ.Π.Ψ. κ. Χαράλαμπο Νούτσο που επέβλεψε τη διατριβή μου. Ευχαριστώ επίσης τα μέλη της τριμελούς επιτροπής, τον αναπληρωτή καθηγητή κ. Λεωνίδα Αθανασίου και τον καθηγητή κ. Παναγιώτη Παπακωνσταντίνου για τις χρήσιμες παρατηρήσεις και τη βοήθεια τους. Ευχαριστώ ακόμη τους διευθυντές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού, της περιόδου , τους διευθυντές του 1 ου και 3 ου Λυκείου Λαμίας και του Λυκείου Αμφίκλειας, για το αρχειακό υλικό που έθεσαν στη διάθεση μου. Για το ίδιο λόγο ευχαριστώ τον κ. Δημήτριο Νάτσιο διευθυντή του Ιστορικού Αρχείου Λαμίας, και τον κ. Αθανάσιο Κεφαλά διευθυντή της Στατιστικής Υπηρεσίας Λαμίας. Ακόμη ευχαριστώ το μαθηματικό-στατιστικό Αθανάσιο Καλλιώρα για τη βοήθεια στην χρήση του προγράμματος SPSS. Τέλος ευχαριστώ τη φιλόλογο Άννα Τσιόκα για τη φιλολογική επιμέλεια του κειμένου. Ιωάννινα, Ιανουάριος 1998 Α.Ι.Μ. VI

7

8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ανωγη, παιδεία, εκπαίδευση. Είναι γενικά αποδεκτό ότι η αγωγή και ειδικότερα η εκπαίδευση αποτελούν σημαντικές κοινωνικές λειτουργίες. Για το ρόλο όμως αυτών των λειτουργιών έχουν εκφραστεί διαφορετικές κατά καιρούς απόψεις. Κατά τον ορισμό του Emile Durkheim: «Αγωγή είναι η ενέργεια που ασκείται από τις γενιές των ενηλίκων πάνω στις γενιές που δεν είναι ακόμα ώριμες για την κοινωνική ζωή. Έχει ως αντικείμενο να παρακινήσει και να αναπτύξει στο παιδί έναν ορισμένο αριθμό φυσικών, διανοητικών και ηθικών καταστάσεων που απαιτούν από αυτό η πολιτική κοινωνία στο σύνολο της και το ειδικό περιβάλλον για το οποίο κυρίως προορίζεται το παιδί» 1. Ο Max Weber και ο Karl Mannheim αναφερόμενοι στην εκπαίδευση, φαίνεται να συμφωνούν ότι η πρωταρχική λειτουργία της είναι η προετοιμασία των νέων για την ένταξη τους στο κοινωνικό σύστημα, χωρίς καμία αμφισβήτηση του. Όλοι τους τόνισαν τη συντηρητική λειτουργία της αγωγής και της εκπαίδευσης, δηλαδή αυτή που εξασφαλίζει τη διατήρηση των κοινωνικών και πνευματικών προνομίων των κοινωνικών ομάδων που βρίσκονται στην κορυφή της κοινωνίας 2. Η άποψη του J. Piaget που διατυπώνεται με το ερώτημα: «Το έργο της αγωγής είναι αναγκαστικά η εκκόλαψη της προσωπικότητας ή 1. Βλ: Χαράλαμπος Νούτσος, Προγράμματα Εκπαίδευσης και Κοινωνικός Έλεγχος ( ), Θεμέλιο Αθήνα 1979, όπου το σχετικό παράθεμα, σ Βλ: Ιωάννα Λαμπίρη-Δημάκη, Προς μίαν Ελληνικήν Κοινωνιολογίαν της Παιδείας, Ε.Κ.Κ.Ε. Αθήνα, τ.1, σ

9 μήπως είναι αρχικά η διάπλαση των ατόμων με βάση ένα πρότυπο σύμφωνο με τις προηγούμενες γενιές και ικανό να συντηρήσει τις συλλογικές αξίες;», φαίνεται να εκφράζει μία πρώτη αμφιβολία στις προηγούμενες απόψεις 3. Οι Αμερικανοί κοινωνιολόγοι John Dewy και Leicester Ward έ δωσαν περισσότερη έμφαση στη προοδευτική λειτουργία της εκπαίδευσης, δηλαδή «στην δια μέσω αυτής επιτυγχανόμενη αλλαγή στη διάρθρωση και τα ήθγγ της κοινωνίας» 4. Στο ρόλο της παιδείας στη διαμόρφωση των ανθρώπων αναφέρεται και ο Karl Marx στις «θέσεις για τον Φώυερμπαχ» 5. Αργότερα ο Antonio Gramsci επισημαίνει και αυτός το σημαντικό ρόλο της εκπαίδευσης και του δάσκαλου ως «ηγέτη» στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του ανθρώπου 6. Συγκεκριμένα, για το θέμα αυτό έγραφε: «Δεν μπορούμε με κανένα τρόπο να μιλήσουμε για μία a priori φύση του παιδιού και του ανθρώπου γενικά... εγώ αντίθετα νομίζω ότι ο άνθρωπος είναι ένα ιστορικό δημιούργημα που αποκτήθηκε με τον εξαναγκασμό (όχι με την έννοια της ωμής εξωτερικής βίας) και αυτό εξακολουθώ να πιστεύω» 7. Για το ρόλο της λειτουργίας της εκπαίδευσης, τομή αποτέλεσε η σκέψη του Louis Althusser. Ο Althusser αναφέρει μεταξύ άλλων ως ιδεολογικό μηχανισμό του κράτους (Ι.Μ.Κ.) και «...το σύστημα των διαφόρων σχολείων, δημοσίων και ιδιωτικών» Βλ: Χαρ. Νούτσος, ό.π, σ Βλ: Ιωάν. Λαμττίρη-Δημάκη, ό.π, σσ. 56, Βλ: Κάρλ Μαρξ - Φρ. Έγκελς, Γερμανική Ιδεολογία, Gutenberg Αθήνα, τ. Α', 3 η θέση, σ Βλ: F. Lombardi, Οι παιδαγωγικές αντιλήψεις του Αντόνιο Γκάμσι, Παρατηρητής Θεσ/νίκη 1986, Η εκπαίδευση, σσ Στο ίδιο, σσ Βλ: Λουί Αλτουσέρ, Θέσεις ( ), Θεμέλιο Αθήνα, Ιδεολογία και ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους, σ

10 Αναλυτικότερος ως προς αυτή την άποψη είναι ο Νίκος Πουλαντζάς που σημειώνει ότι «το σχολείο συμβάλλει ως τέτοιος μηχανισμός, στη διευρυμένη αναπαραγωγή των κυρίαρχων κοινωνικών σχέσεων μίας ορισμένης κοινωνίας» 9. Τέλος οι Ρ. Bourdieu και J.-C1. Passeron αναδεικνύουν τους συγκεκριμένους μηχανισμούς της λειτουργίας του σχολείου στην αναπα- 10 ραγωγή των κυρίαρχων κοινωνικών σχέσεων. Με τις προαναφερόμενες απόψεις περιγράφεται, θα λέγαμε, μία πρώτη θεωρητική αναζήτηση για το ρόλο της αγωγής και ειδικότερα για τη λειτουργία της εκπαίδευσης και του σχολείου. Η ανισότητα στην Εκπαίδευση. Ένα από τα σημεία αιχμής, που αφορούν τη λειτουργία του σχολείου, είναι οι εκπαιδευτικές ανισότητες που αναδεικνύονται μέσα από αυτό. Οι ερμηνείες για τις ανισότητες αυτές ήταν πολλές και διαφορετικές κατά καιρούς. Στις Δυτικές χώρες έως τον Α' παγκόσμιο πόλεμο και στην Ελλάδα έως το 1960 περίπου, κυριαρχούσε η άποψη ότι ο ρόλος του σχολείου είναι ουδέτερος, μέσα δε από αυτό αναδεικνύονται οι διαφορετικές φυσικές ικανότητες και κλίσεις των μαθητών 11. Κατά την άποψη αυτή οι διαφορές στην επίδοση αποδίδονταν στα φυσικά χαρίσματα και στις ικανότητες των μαθητών ή τις φυσικές μειονεξίες τους. Η παραπάνω θεώρηση χαρακτηρίστηκε συντηρητική και αμφισβητήθηκε έντονα απ' τη λεγόμενη φιλελεύθερη. Σύμφωνα με αυτή τη δεύτερη το πρόβλημα των εκπαιδευτικών ανισοτήτων εντοπίζεται στα διαφορετικά εκπαιδευτικά προγράμματα που ακολουθούσε η κάθε ομά- 9. Βλ: Νίκος Πουλανζάς, Οι κοινωνικές τάξεις στο σύγχρονο καπιταλισμό, Θεμέλιο Αθήνα 1981, σσ και Βλ: Ρ. Bourdieu - J. CI. Passeron, Οι κληρονόμοι, Καρδαμίτσας Αθήνα 1993, και πολυάριθμες αναφορές Ελλήνων μελετητών στο "La Reproduction-élément pour un théorie du système d' enseignement, Paris édition de Minuit 1970" των ίδιων. 11. Βλ: Γίτσα Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, Εκπαιδευτική Πολιτική και Πρακτική, Ελληνικά Γράμματα Αθήνα 1995, σσ

11 δα μαθητών. Θεωρήθηκε λοιπόν, ότι μέσα από ένα ενιαίο και ίδιο για όλους εκπαιδευτικό πρόγραμμα, ο καθένας θα μπορούσε ισότιμα να αξιοποιεί τις ικανότητες του. Εξακολουθεί δηλαδή και η φιλελεύθερη θεώρηση να δέχεται την ύπαρξη έμφυτων ικανοτήτων και προσωπικών χαρισμάτων στους μαθητές. Οι πρώτες έρευνες που αμφισβητούν τις παραπάνω θεωρήσεις για τη λειτουργία του σχολείου, συντηρητική και φιλελεύθερη, γίνονται στις Η.Π.Α. τη δεκαετία του 1960! Αντιπροσωπευτικές μπορεί να θεωρηθούν για το θέμα αυτό η "Έκθεση του J. Coleman", η έρευνα με τον τίτλο "Ανισότητα" Chr. Jencks και η έρευνα των Ρ. Blau και Ο. Duncan για τη δομή της απασχόλησης στις Η.Π.Α. 13 Ο Coleman με την έρευνα του αναδεικνύει τις έντονες ανισότητες που υπάρχουν στην εκπαίδευση και συμπεραίνει ότι «...κοινωνικοί και οικονομικοί παράγοντες εμφανίζονται να έχουν στενή συνάφεια με τη σχολική επίδοση ενώ οι διαφορές ανάμεσα στα σχολεία ερμηνεύουν μόνο ένα μικρό ποσοστό των διαφορών στην επίδοση των μαθητών...» 14. Η «έκθεση» επισημαίνει επίσης ότι οι διαφορές ανάμεσα στα σχολεία είναι σημαντικότερες, όταν πρόκειται για μαθητές των μειονοτήτων. Η ποιότητα των διδασκόντων έχει σχέση με την επίδοση των μαθητών, το δε μορφωτικό επίπεδο της οικογένειας την επηρεάζει ι σχυρά. Η έρευνα αυτή αποτελεί στο εξής σημείο αναφοράς των περισσότερων μελετητών για το συγκεκριμένο ζήτημα. Ο Jencks, σχολιάζοντας τα δεδομένα και τα συμπεράσματα της «έκθεσης Coleman» επισημαίνει ότι «...το σχολείο δεν είναι παρά, σε πολύ μικρό βαθμό υπεύθυνο για τις κοινωνικές ανισότητες... και δεν 12. Στο ίδιο ό.π, σ. 28, όπου αναφέρονται τα αποτελέσματα έρευνας για τη διερεύνηση των ανισοτήτων, στην Αγγλία, (R.H. Tawney, Equality, 1931). 13. Βλ: Άννα Φραγκουδάκη, Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, Παπαζήσης Αθήνα 1985, σ.44, όπου αναφέρονται οι έρευνες: α) James Coleman, Equality of educational opportunity, 1966, ß) Chr. Jencks, Inegality, 1972 και γ) Pet. Blau and Ot. Ducan, The american occupational structur, Στο ίδιο, ο.π, σ.47 4

12 είναι η πιο αποτελεσματική κινητήρια δύναμη της κοινωνικής εξίσωσης». Η άποψη αυτή του Jencks, είναι αντίθετη στις απόψεις που α ποδίδουν στο σχολείο πρωτεύοντα ρόλο στη κοινωνική εξίσωση ή ανισότητα. Οι απόψεις αυτές, είτε θεωρούν ότι το σχολείο είναι κατ' εξοχήν μέσο κοινωνικής ισότητας, είτε είναι μέσο αναπαραγωγής και διαιώνισης των κοινωνικών ανισοτήτων 15. Άποψη παρόμοια Gintis, που θεωρούν ότι «...η με τον Jencks εκφράζουν και οι Bowles και εκπαίδευση δεν υπήρξε ικανός παράγοντας οικονομικής ισότητας... ο ρόλος του σχολείου δεν είναι κεντρικός και αποφασιστικός στην εξάλειψη των ανισοτήτων» 16. Με λίγα λόγια η ομάδα των Αμερικανών Jencks, Bowles και Gintis τοποθετούν «την πηγή του κακού», δηλαδή τη διαιώνιση ανισοτήτων, έξω από το σχολείο 17. Στην Ευρώπη, τη δεκαετία του 1960, οι Bourdieu και Passeron, αναδεικνύουν, για πρώτη φορά, όχι μόνο τις εκπαιδευτικές ανισότητες αλλά και τους μηχανισμούς «...νομιμοποίησης και συντήρησης των πολιτισμικών προνομίων των προνομιούχων τάξεων, με την κάλυψη μίας χαρισματικής ιδεολογίας» 18. Δηλαδή αποκαλύπτεται η απολογητική ιδεολογία των προνομιούχων τάξεων που τους επέτρεπε να αντιλαμβάνονται τη σχολική επιτυχία ως επιβεβαίωση '» - 19 κων και προσωπικών χαρισμάτων. των της ύπαρξης φυσι- 15. Βλ: Θεόδωρος Μυλωνάς, Κοινωνική Αναπαραγωγή στο Σχολείο, Αρμός Αθήνα, σσ , όπου παρουσιάζονται οι σχετικές απόψεις. 16. Βλ: Σάμιουελ Μπόουλς και Χέρμπερτ Γκίντις, «Πέρα από την εκπαιδευτική Δύση: το μεγάλο αμερικανικό όνειρο εξατμίζεται», στο Αν. Φραγκουδάκη, ό.π, σσ Βλ: Θεοδ. Μυλωνάς, ό.π, σσ Βλ: Bourdieu-Passeron, Les Héritiers, Βλ: Ιωάννα Λαμπίρη-Δημάκη, «W κοινωνιολογία της παιδείας του Pierre Bourdieu» στο Pierre Bourdieu-Κοινωνιολογία της Παιδείας (Επιμέλεια: Ι. Λαμπίρη- Δημάκη, Ν. Παναγιωτόπουλος), Κατδαμίτσας-Δελφίνι Αθήνα 1994, σσ , και Ρ. Bourdieu - J. CI. Paaseron, Οι κληρονόμοι, ό.π, σ

13 20 ' Οι ίδιοι λίγο αργότερα επισημαίνουν οτι «...το εκπαιδευτικό σύστημα μέσα σε ένα δεδομένο κοινωνικό σχηματισμό, παράγει και αναπαράγει το ίδιο, λόγω της σχετικής του αυτονομίας από το λοιπό σύστημα και με τα μέσα που διαθέτει ως θεσμός, τις αναγκαίες προϋποθέσεις επιτέλεσης της εσωτερικής του λειτουργίας, που είναι η εγχάραξη της αναγνωρισμένης κουλτούρας, προϋποθέσεις που ταυτόχρονα είναι επαρκείς και για την επιτέλεση της προς τα έξω λειτουργίας του, δηλαδή της αναπαραγωγής αυτής της αναγνωρισμένης κουλτούρας και της κατά λογική συνέπεια συμβολής του στην αναπαραγωγή των σχέσεων δύναμης μεταξύ των κυρίαρχων και κυριαρχούμενων κοινωνικών ομάδων ή τάξεων» 21. Τέλος οι απόψεις τους για το ρόλο του σχολείου θα λέγαμε ότι ολοκληρώνονται με την απόρριψη από τον Bourdieu της ιδεολογίας των χαρισμάτων 22. Αντί γι' αυτή αντιτείνεται ότι «...ο τρόπος του οράν και του αντιλαμβάνεσθαι είναι παράγωγο της ιστορίας που αναπαράγεται από τη παιδεία» 23. Την ίδια εποχή οι Cr. Baudelot και R. Establet υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει ένα σχολείο 24. Η εκπαίδευση δεν είναι ενιαία και ίδια για όλους τους πολίτες. Υπάρχουν δύο σχολεία που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους. Το ένα, προορισμένο για την πλειοψηφία, που οδηγεί με δύο ή τρία χρόνια εξειδίκευση στα κατώτερα χειρωνακτικά επαγγέλματα, και το άλλο προορισμένο για τη μειοψηφία, που οδηγεί στις ανώτατες σχολές, στα διανοητικά επαγγέλματα και στις ηγετικές κοινωνικές θέσεις 25. Οι ίδιοι επισημαίνουν ότι «...το σχολείο παίζει εξαρτημένο ρόλο στη διαδικασία της αναπαραγωγής και γγ αυτό και οι όποιες με- 20. Βλ: P. Bourdieu-J. CI. Passeron, La reproduction, Βλ: Θεόδωρου Μυλωνά «.Εισαγωγικές επισημάνσεις πάνω στη Θεωρία του Pierre Bourdieu», στο Pierre Bourdieu-Κοινωνιολογία της Παιδείας, ό.π, σ Βλ: Ρ. Bourdieu, La Distinction, Βλ: Θεόδ. Μυλωνά, ό.π, σ Βλ: Cr. Baudelot και R. Establet, L' École capitaliste en France, Βλ: Av. Φραγκουδάκη, ό.π, σ

14 ταρρυθμιστικές παρεμβάσεις σ' αυτό δεν μπορούν να του αλλάξουν το ρόλο του» 26. Τη δεκαετία του 80 οι Carnoy και Levin αμφισβητούν την αυστηρά μηχανιστική προσέγγιση των θεωριών της κοινωνικής αναπαραγωγής, διερευνώντας τις προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες το κράτος, παράλληλα με την προώθηση των μηχανισμών αναπαραγωγής, προωθεί δημοκρατικές πολιτικές για την εκπαίδευση ως αποτέλεσμα των κοινωνικών συγκρούσεων 27.- Την ίδια δεκαετία στην Αγγλία ο Basil Bernstein αναφέρεται για πρώτη φορά στη σχέση της γλώσσας που κατέχει ο μαθητής απ' την κοινωνική του προέλευση και αυτής του σχολείου. Θεωρεί ότι η γλώσσα, η γνώση του χειρισμού της και η ευχέρεια μάθησης των κανόνων της, είναι ένας από τους σημαντικότερους αν όχι ο σημαντικότερος παράγοντας της σχολικής επιτυχίας. Οι διάφορες κοινωνικές τάξεις μιλούν διαφορετικό γλωσσικό «κώδικα», σύμφωνα με την ορολογία του Bernstein, όχι τόσο ως προς το λεξιλόγιο, αλλά κυρίως ως προς τη δομή. Η γλώσσα του σχολείου είναι η γλώσσα των μεσοστρωμάτων, με αποτέλεσμα να ευνοείται η σχολική επιτυχία των μαθητών που προέρχονται από αυτά ή τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Αντίθετα οι μαθητές από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα βρίσκονται έξαφνα με την είσοδο τους στο σχολείο σε ένα ανοίκειο γλωσσικό περιβάλλον, με α ποτέλεσμα να αναστέλλονται οι δυνατότητες τους για σχολική επιτυχία 28. Παρόμοια άποψη για το ρόλο της γλώσσας εκφράζουν και οι Bourdieu-Passeron. Υποστηρίζουν ότι: «Η γλώσσα του σχολείου απέχει απ' την ομιλούμενη από κάθε κοινωνική τάξη. Η απόσταση αυτή είναι δείκτης μίας όψης του αναπαραγωγικού μηχανισμού» Βλ: Θεόδ. Μυλωνά, Κοινωνική Αναπαραγωγή..., ό.π, σ Βλ: Γ. Κοντογιαννοττούλου-Πολυδωρίδη, ό.π, σ Βλ: Αν. Φραγκουδάκη, ό.π, σσ όπου αναφέρεται στο έργο του Basil Berntein. 29. Βλ: Θεόδ. Μυλωνά, «Εισαγωγικές επισημάνσεις...», ό.π. σ

15 Έρευνες για τη σχολική επίδοση έγιναν επίσης στη Σουηδία ό που είναι γνωστή η κοινωνική πολιτική ενίσχυσης της εκπαίδευσης. Όμως και εκεί διαπιστώνονται εκπαιδευτικές ανισότητες, οι οποίες σε μικρό μόνο βαθμό μειώθηκαν απ' την παραπάνω ευνοϊκή πολιτική. Α ναφερόμενος σ' αυτές ο Torsten Husén (1975), σημειώνει ότι «η διαφοροποίηση της κοινωνικής καταγωγής σχετίζεται με τη διαφοροποίηση στη σχολική επίδοση πολύ περισσότερο κατά τη διαδικασία επιλογής από τη μία βαθμίδα στην άλλη παρά κατά τη φοίτηση σε κάθε εκ- 30 παιδευτική βαθμίδα». Επίσης και στην πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. στοιχεία και έρευνες επιβεβαιώνουν την ύπαρξη εκπαιδευτικών ανισοτήτων μεταξύ των παιδιών των εργατών και αυτών των διοικητικών στελεχών και των διανοούμενων 31. Η ανισότητα στην Ελληνική Εκπαίδευση. Στην Ελλάδα, παρόλο που οι προβληματισμοί για την εκπαίδευση ήταν έντονοι από τις αρχές του 20 ου αιώνα, περιορίστηκαν από τα πρώτα χρόνια σε επί μέρους ζητήματα που συγκάλυψαν τον ταξικό χαρακτήρα του όλου εκπαιδευτικού συστήματος. Για το ζήτημα αυτό αναφέρει χαρακτηριστικά ο Κ. Τσουκαλάς: «Οι ταξικοί αγώνες γύρω απ' την εκπαίδευση άγγιξαν κυρίως το πρόβλημα της γλώσσας σε τρόπο ώστε η κοινωνική λειτουργία του σχολείου στο σύστημα της αναπαραγωγής να παραμείνει εντελώς καλυμμένη» 32. Τους άγονους αγώνες και τα ιδεολογικά αδιέξοδα των φιλελεύθερων διανοούμενων κατά το με- 30. Βλ: Γ. Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, ό.ττ, σ. 47 όπου αναφέρεται σε σχετική έρευνα του T. Husén. 31. Βλ: Αν. Φραγκουδάκη, ό.π, σσ και Γ. Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, ό.π, σ. 46, υποσημείωση Βλ; Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, Εξάρτηση και Αναπαραγωγή-Ο κοινωνικός ρόλος των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα ( ), Θεμέλιο Αθήνα 1977, σ

16 σοπόλεμο αναλύει χαρακτηριστικά η Άννα Φραγκουδάκη Χαρακτηριστικές των αντιλήψεων που κυριαρχούσαν απ' τις αρχές του αιώνα, ακόμη και στους αριστερούς διανοούμενους, είναι οι απόψεις του Γληνού, όπως καταγράφονται στην εισηγητική έκθεση των νομοσχεδίων Ι. Τσιριμώκου. Σ' αυτή αναφέρεται ότι τα νομοσχέδια αυτά αποβλέπουν σε αλλαγές που θα προσαρμόσουν το σχολείο στη «φύση των κοινωνικών πραγμάτων και των ανθρώπων» 34. Μισό αιώνα αργότερα, ο Ε. Παπανούτσος, τονίζει και πάλι ότι, "...θέληση μόνο να έχει κανείς, μυαλό και επιμέλεια και μπορεί..." 35. Επακόλουθο και αυτών των αντιλήψεων που κυριαρχούσαν ήταν η καθυστέρηση στην έρευνα γύρω απ' το χαρακτήρα και τη λειτουργία της εκπαίδευσης στη χώρα μας. Μόλις το 1974 η Ιωάννα Λαμπίρη- Δημάκη θίγει το πρόβλημα των εκπαιδευτικών ανισοτήτων και τη σχέση τους με κοινωνικούς παράγοντες 36. Η έρευνα της, περιορίζεται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση τη δεκαετία του Την ίδια εποχή στην Ελλάδα "το αίτημα για ισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση επικεντρώθηκε κατά κύριο λόγο στη μετάβαση από τη δευτεροβάθμια στην τριτοβάθμια εκπαίδευση" 37. Ταυτόχρονα σχεδόν (1975) ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς παρουσιάζει τις απόψεις του για το κοινωνικό ρόλο των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα από το 1830 έως το Η έρευνα του αυτή α ποτελεί στο εξής σημείο αναφοράς πολλών ερευνητών στην χώρα μας 38. Είναι η πρώτη θεωρητική προσέγγιση ανάλυσης του ρόλου και της λειτουργίας του σχολείου στο Ελληνικό κράτος. Η σκοπιά απ' την 33. Βλ: Άννα Φραγκουδάκη, Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και φιλελεύθεροι διανοούμενοι, Κέδρος Αθήνα Βλ: Θ. Μυλωνάς, Κοινωνική Αναπαραγωγή...ό.π, σ. 143 και Δημ. Γληνός, άπαντα τ.β': , εκδοτική φροντίδα Φιλ. Ηλιου, Θεμέλιο Αθήνα 1983, σ Βλ: Γ. Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, ό.π, σσ και Ευαγ. Παπανούτσος, Αγώνες και Αγωνία για την Παιδεία, Ικαρος Αθήνα 1965, σ Βλ: Ιωαν. Λαμπίρη-Δημάκη, Προς μίαν Ελληνικήν Κοινωνιολογίαν..., ό.π. 37. Βλ: Γ. Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, ό.π, σ Βλ: Κων. Τσουκαλάς, ό,π. 9

17 οποία εξετάζει το πρόβλημα είναι αυτή των περισσότερων συγχρόνων του, διεθνών ερευνητών που αναφέρθηκαν παραπάνω. Ο Κ. Τσουκαλάς, δηλαδή, θεωρεί ότι η Ελληνική κοινωνία είναι μία ταξική κοινωνία, ότι η σχολική επίδοση δεν οφείλεται στα φυσικά χαρίσματα των μαθητών. Παρατηρεί ότι οι διαφορές αυτές είναι αποτέλεσμα της θέσης αυτών και της λειτουργίας του σχολείου. Διαπιστώνει κοινωνικής ότι υπάρχουν διαφορές στη σχολική επίδοση μεταξύ των διαφόρων κοινωνικών ομάδων αλλά και γεωγραφικών περιοχών, αλλά είναι μικρότερες από τις αντίστοιχες στις Ευρωπαϊκές χώρες. Επισημαίνει την ιδιαίτερη χαρακτηριστική αντίφαση της χώρας μας με την "υπερεκπαίδευση" των κατοίκων της από τη μία και την "ημιμάθεια" από την άλλη 39. Αναλυτικά στοιχεία κοινωνικής προέλευσης των μαθητών δε διαθέτει, την προσεγγίζει όμως μέσω γεωγραφικών και άλλων στοιχείων. συμπέρασμα Καταλήγει στο πως "...η σημαντικότερη λειτουργία του σχολείου είναι η 40 αναπαραγωγή του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας. Λίγα χρόνια αργότερα (1979) ακολουθεί η διατριβή του Χαράλαμπου Νούτσου με αντικείμενο τα προγράμματα της Μέσης Εκπαίδευσης της περιόδου και τον κοινωνικό τους ρόλο 41. Η έρευνα αναλύει διεξοδικά την οργανωτική και ιδεολογική δομή των σχολικών προγραμμάτων της Μέσης Εκπαίδευσης και αποδεικνύει πως μέσα απ' αυτή επιτυγχάνεται η εγχάραξη της κυρίαρχης ιδεολογίας. Η έρευνα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και απ' το γεγονός ότι αναφέρεται σε μία μεγάλη χρονική περίοδο, που σηματοδοτήθηκε από τη λειτουργία του εξατάξιου Γυμνασίου στη χώρα μας. Στην περίοδο αυτή, παρ' όλες τις όποιες αλλαγές ή μεταρρυθμίσεις ο Χαράλαμπος Νούτσος υποστηρίζει ότι η ουσιαστική ιδεολογική λειτουργία του σχολείου παραμένει ίδια, δηλαδή «η δυνατότητα άσκησης κοινωνικού ελέγχου που βασίζεται κυρίως στις μορφές ιεράρχησης της σχολικής γνώσης» Βλ: Κ. Τσουκαλάς, ό.π, σσ Στο ίδιο, σ Βλ: Χαρ. Νούτσος, ό.π. 42. Στο ίδιο, σ

18 Η Άννα Φραγκουδάκη (1985) αναφέρεται για πρώτη φορά ολοκληρωμένα τις σύγχρονες διεθνείς απόψεις για την εκπαιδευτική ανισότητα και το ρόλο του σχολείου, παρουσιάζοντας και την ανισότητα του ελληνικού σχολείου 43. Ολοκληρώνεται έτσι ένας πρώτος κύκλος στη κοινωνιολογία της Ελληνικής εκπαίδευσης. Ταυτόχρονα σχεδόν έχουν αρχίσει να γίνονται και επί μέρους εμπειρικές έρευνες, που αναφέρονται στη σχολική επίδοση και τις διαπιστωμένες εκπαιδευτικές ανισότητες στην_ Ελλάδα. Η διατριβή του Παναγιώτη Παπακωνσταντίνου (1980), εξετάζει τη σχολική επίδοση των μαθητών της υποχρεωτικής εκπαίδευσης (ΣΤ' Δημοτικού και Γ' Γυμνασίου) της δεκαετίας του 70 στη περιοχή της Αθήνας 44. Διαπιστώνει ότι αυτή είναι συνάρτηση της κοινωνικής τους προέλευσης. Αυτή η τελευταία καθορίζεται από το επάγγελμα του πατέρα αλλά και από το μορφωτικό του επίπεδο. Το τελικό συμπέρασμα της έρευνας αυτής είναι ότι "η πολιτικο-ιδεολογική ερμηνεία των κοινωνικών ανισοτήτων στο σχολείο θέτει εύκολα σε αμφισβήτηση το θεσμικό ρόλο του σχολείου, το οποίο λειτουργεί ως ένα κρατικό όργανο που εκτελεί συγκεκριμένες λειτουργίες μέσα στη σημερινή Ελληνική κοινωνία" 45. Την ίδια εποχή (1982) Θεόδωρος Μυλωνάς παρουσιάζει τις α πόψεις του για την αναπαραγωγή των κοινωνικών τάξεων μέσα από τους σχολικούς μηχανισμούς 46. Σ' αυτή τη διατριβή ο Θ. Μυλωνάς, α φού πρώτα κάνει μία ιστορική αναδρομή στη νομοθεσία της εκπαίδευ- 43. Βλ: Άννα Φραγκουδάκη, Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, ό.π. 44. Βλ: Θ.Γκότοβος - Γ.Μαυρογεώργος - Π. Παπακωνσταντίνου, Κριτική Παιδαγωγική και Εκπαιδευτική Πράξη, Σύγχρονη Εκπαίδευση Αθήνα 1986,. Ο πρωτότυπος τίτλος της διατριβής είναι "Differation scolaire et origine social dans I" école obligatoire hellénique ". 45. Στο ίδιο, σσ Βλ: Θεόδωρος Μυλωνάς, Η αναπαραγωγή των κοινωνικών τάξεων μέσα από τους σχολικούς μηχανισμούς - Η Μέση Εκπαίδευση στο χωριό και στη πόλη, Γρηγόρης Αθήνα

19 ο Χπς. μέσα από την οποία θεωρεί ότι λειτουργούν οι μηχανισμοί αποκλεισμού των παιδιών της υπαίθρου, μελετά τη διαφορετική σχολική επίδοση μεταξύ των παιδιών της πόλης και του χωριού και διαπιστώνει ότι η διαφορά τους «...και προπάντων η διαφορά που αφορά την πολιτιστική τους κατάσταση, που δείχνει και το σχολικό επίπεδο των α ντίστοιχων πληθυσμών, μεγαλώνει...» 47. Τα στοιχεία του αντλεί από το νομό Ηλείας, τον οποίο χωρίζει σε δύο τομείς που έχουν διαφορετικά οικονομικοκοινωνικά χαρακτηριστικά. Μελετώντας αυτούς τους δύο τομείς του Νομού ως προς τα χαρακτηριστικά τους και την επίδοση των μαθητών κάθε τομέα, καταλήγει στο παραπάνω συμπέρασμα. Η Μαρία Ηλιου (1984), συγκεντρώνει και παρουσιάζει τις έρευνες και απόψεις της των τελευταίων χρόνων, γύρω από την Ελληνική εκπαίδευση 45. Θεωρεί ότι " οι εκπαιδευτικές ευκαιρίες μπορούν να μελετηθούν μόνο σε σχέση με τις κοινωνικοοικονομικές δομές, τη δομή του εκπαιδευτικού συστήματος, το κοινωνικό κεφάλαιο και τις ανθρώπινες προσδοκίες" 49. Στο πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου και με τίτλο "Γεωγραφική κατανομή των εκπαιδευτικών ευκαιριών" παρουσιάζει το επίπεδο εκπαίδευσης των γεωγραφικών διαμερισμάτων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ολοκληρώνοντας το με τις απόψεις της για την ισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση. Ακολουθούν κεφάλαια που διαπραγματεύονται τον αναλφαβητισμό, την καθυστέρηση και διαρροή και την ισότητα των φύλων στην εκπαίδευση. Ίδιας γενικά προβληματικής είναι και οι απόψεις της Μαρίας Τζάνη για τη σχολική επιτυχία (1983) 50. Η έρευνα αναφέρεται στην Αττική το έτος Το επιλεγμένο δείγμα μαθητών είναι από 50 σχολεία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, στα οποία δόθηκαν ερωτηματολόγια. 47. Στο ίδιο, σ Βλ: Μαρία Ηλιου, Εκπαιδευτική και Κοινωνική Δυναμική, Πορεία Αθήνα Στο ίδιο, σ Βλ: Μαρία Τζάνη, Σχολική επιτυχία, ζήτημα ταξικής προέλευσης και κουλτούρας, Γρηγόρης Αθήνα

20 Το συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι «οι διαφορές στη σχολική επίδοση είναι πρώτα απ' όλα, διαφορές κοινωνικής και πολιτιστικής προέλευσης του μαθητή» 51. Η ίδια παρακάτω επισημαίνει: «...πρέπει να α ναζητήσουμε επίσης και στο επίπεδο του σχολικού περιβάλλοντος τους λόγους του ταξικού χαρακτήρα της Εθνικής μας Παιδείας» 52. Όλες οι προαναφερόμενες έρευνες αφορούσαν την πρωτοβάθμια ή τη γενική μέση εκπαίδευση. Η έρευνα της Ιριδας Παναγιωτοπούλου (1993) ασχολείται με τη Μέση Επαγγελματική Εκπαίδευση την.περίοδο, Η προβληματική της στρέφεται στο μοντέλο της χωρικής της κατανομής και κατά πόσο αυτό «επηρεάζει εξίσου τα μέλη των διάφορων περιοχών, αγροτικών, ημιαστικών και αστικών, ανεξάρτητα από τη ταξική τους προέλευση ή ταιριάζει στον κοινωνικό διαχωρισμό που είναι ολοφάνερος στο χώρο» 54. Η Ίρις Παναγιωτοπούλου καταλήγει στο συμπέρασμα πως η συγκεκριμένη χωρική κατανομή των σχολικών υπηρεσιών της επαγγελματικής εκπαίδευσης διευρύνει τελικά την κοινωνική επιλεκτικότητα, συμφωνώντας έτσι με την άποψη των Bowies και Gintis ότι «...η έννοια του επαγγελματισμού στη διάκριση των διάφορων σχολικών τύπων χρησιμοποιήθηκε για να δικαιώσει το διαχωριστικό σύστημα που επρόκειτο να διαστρωματώσει τους νέους σύμφωνα με τη φυλή τους, την καταγωγή και την κοινωνική τους υποδομή μάλλον παρά να απαντήσει στις διαμορφούμενες ανάγκες της τεχνολογίας» 55. Η Μαρία Λαρίου-Δρεττάκη μελετά και παρουσιάζει (1993) αναλυτικά το πρόβλημα της διαρροής των μαθητών από την εννιάχρονη 51. Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Βλ: Ίρις Παναγιωτοπούλου, Η γεωγραφία των εκπαιδευτικών διαφοροποιήσεων- Η μέση επαγγελματική εκπαίδευση στη μεταπολεμική Ελλάδα, Οδυσσέας Αθήνα Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σσ

21 υποχρεωτική εκπαίδευση. Υποθέτει ότι τέσσερις ομάδες παραγόντων επιδρούν στην απόφαση τους αυτή. Αυτοί είναι: το κοινωνικοοικονομικό και πολιτιστικό περιβάλλον του μαθητή, τα ατομικά του χαρακτηριστικά, το σχολικό περιβάλλον και οι δυνατότητες επαγγελματικής του αποκατάστασης 57. Η Λαρίου- Δρεττάκη συμπεραίνει ότι τελικά "οι μαθητές που εγκαταλείπουν το σχολείο, προέρχονται από τα χαμηλά κοινωνικο-οικονομικά στρώματα και ζουν σε περιβάλλον το οποίο από τη μία μεριά δυσκολεύει την πνευματική τους ανάπτυξη, την ταχτική παρακολούθηση τους στο σχολείο και τη μελέτη τους, και από την άλλη αδυνατεί να τους δώσει τη βοήθεια που χρειάζονται, για να αντιμετωπίσουν τις τυχόν δυσκολίες που συναντούν στο σχολείο" 58. Ο Δημήτρης Βεργίδης (1995) έχοντας σαν αφετηρία τη διαπίστωση του Κωνσταντίνου Τσουκαλά για την αντίφαση της Ελληνικής εκπαίδευσης μεταξύ μίας υπερεκπαιδευμένης μειοψηφίας και ενός α ναλφάβητου και ημιμαθούς πληθυσμού, αναδεικνύει το όλο πρόβλημα στην ιστορική του διάσταση 59. Διερευνά και αναδεικνύει επίσης τους μηχανισμούς αναπαραγωγής της υποεκπαίδευσης και τα κοινωνικά της χαρακτηριστικά. Θεωρεί βασική την αλληλεπίδραση του δίπολου πολιτική γραφειοκρατία - αγρότες με το δίπολο υπερεκπαίδευση - υποεκπαίδευση. Συμπερασματικά παρατηρεί ότι «η υποεκπαίδευση δεν ήταν μόνο εκπαιδευτικό φαινόμενο. Ήταν το διαλεκτικό αποτέλεσμα των κοινωνικοοικονομικών, πολιτισμικών και πολιτικών εξελίξεων στο νεοσύστατο Ελληνικό κράτος» 60. Το 1995 η Γίτσα Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη παρουσιάζει την ερευνητική της δουλειά από το Ενδιαφέρον παρουσιάζει η 56. Βλ: Μαρία Λαρίου-Δρεττάκη, Η εγκατάλειψη της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και παράγοντες που σχετίζονται μ' αυτήν, Γρηγόρης Αθήνα Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Βλ: Δημήτρης Βεργίδης, Υποεκπαίδευση, Ύψιλον/Βιβλία, Αθήνα 1995, 60. Στο ίδιο, σ Βλ: Γ. Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, Εκπαιδευτική Πολιτική και Πρακτική, ό.π. 14

22 έρευνα σχετικά με τις εισαγωγικές εξετάσεις για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η έρευνα εξετάζει τις κοινωνικές διαφοροποιήσεις μεταξύ του φοιτητικού πληθυσμού την περίοδο και διαπιστώνει ότι αυτές «μειώνονται σημαντικά αμέσως μετά την ολοκλήρωση του με το νέο σύστημα των εξετάσεων» 62. Η Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη θεωρεί ως πιθανή αιτιολόγηση του δεδομένου αυτού, τη διεύρυνση της κοινωνικής βάσης του φοιτητικού πληθυσμού τη δεκαετία του Όμως μετά το τέλος της δεκαετίας του 1970 παρατηρεί «... ότι υπάρχει τάση παλινδρόμησης σε αρκετά πανεπιστημιακά ιδρύματα και κλάδους σπουδών» 63. Στην ίδια έρευνα, αναφέρει αναλυτικά στοιχεία, για το ρόλο των εισαγωγικών εξετάσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και τους παράγοντες που επηρεάζουν τη διαφοροποίηση των φοιτητών 64. Ολοκληρώνοντας την παρουσίαση ερευνών που αναφέρονται στη λειτουργία της εκπαίδευσης και στις απόψεις για τις εκπαιδευτικές ανισότητες, θεωρούμε αναγκαίο να αναφερθούμε και σ' αυτές της Θεοπούλας Ανθογαλίδου (1987) για το ρόλο της εκπαίδευσης στην αναπαραγωγή μίας παραδοσιακής κοινωνίας και της Σοφίας Βούρη (1993) για την εκπαίδευση και τον εθνικισμό στα Βαλκάνια 65. Η Ανθογαλίδου μελετά «μια κοινωνική μορφή - όπως αυτή των Σαρακατσαναίων - που επέζησε ως τις μέρες μας και διαλύθηκε σχεδόν μπροστά στα μάτια μας». Η έρευνα εξετάζει κυρίως «τον ειδικό ρόλο της εκπαίδευσης στη συνοχή, την αναπαραγωγή και την εξέλιξη» αυτής της κοινωνικής μορφής 66. Όσον αφορά λοιπόν αυτό το ρόλο της εκπαίδευσης, η έρευνα 62. Στο ίδιο, σ. 63, όπου αναφέρεται στο Ακαδημαϊκό Απολυτήριο του Στο ίδιο, σ Βλ: Γίτσα Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, Κοινωνιολογική ανάλυση της Ελληνικής Εκπαίδευσης: Οι εισαγωγικές εξετάσεις, τομ. 1, 2, Gutenberg Αθήνα 1995, Βλ: α) Θεοπούλα Ανθογαλίδου, Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην αναπαραγωγή μιας παραδοσιακής κοινωνίας, Θεμέλιο Αθήνα β) Σοφία Βούρη, Εκπαίδευση και εθνικισμός στα Βαλκάνια: Η περίπτωση της Βορειοδυτικής Μακεδονίας , Παρασκήνιο Αθήνα Βλ: Θεοπούλα Ανθογαλίδου, ό.π, σ

23 τελικά καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «...η παραδοσιακή εκπαίδευση...παράγοντας αναπαραγωγής και σταθεροποίησης, μετατράπηκε σε παράγοντα αποσταθεροποίησης, επειδή ακριβώς δεν εξελίχθηκε... Τελικά οι Σαρακατσαναίοι στράφηκαν στην κρατική εκπαίδευση που έπαιξε ένα σημαντικό ρόλο στην κοινωνική τους ενσωμάτωση» 67. Η Βούρη μελετά το ρόλο της εκπαίδευσης στη διαμόρφωση εθνικής συνείδησης στη περιοχή της βορειοδυτικής Μακεδονίας την περίοδο Συμπερασματικά διαπιστώνει ότι «οι συγκεκριμένοι κοινωνικοί μηχανισμοί, εκκλησιαστικός και εκπαιδευτικός, συγκεντρώνουν το όλο τους στον ιδεολογικό μετασχηματισμό της εθνικής συνείδησης των ετερογενών φυλετικά και πολιτισμικά χριστιανικών ομάδων, σύμφωνα με τα συμφέροντα κάθε έθνους» 68. Συνοψίζοντας την παρουσίαση των ερευνών των σχετικών με την κοινωνική λειτουργία της εκπαίδευσης και τις εκπαιδευτικές ανισότητες, θα λέγαμε ότι: α) Στη χώρα μας, για διάφορους λόγους, οι έρευνες αυτές ξεκίνησαν με σημαντική καθυστέρηση σε σχέση με τις δυτικές χώρες. β) Ορισμένες θεωρητικές βάσεις της κοινωνιολογίας της ελληνικής εκπαίδευσης έχουν συζητηθεί από τους: Κ. Τσουκαλά, Ι. Λαμπίρη- Δημάκη, Α. Φραγκουδάκη, Χ. Νούτσο, από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 με τα προαναφερόμενα έργα τους. γ) Οι εμπειρικές έρευνες που γίνονται τις περισσότερες φορές περιορίζονται κατά κανόνα σε μία γεωγραφική περιοχή ή σε μία συγκεκριμένη και χρονικά περιορισμένη εποχή. Το γεγονός αυτό δυσχεραίνει την εξαγωγή γενικών συμπερασμάτων, ιδιαίτερα όταν οι γενικεύσεις αναφέρονται σε μεγάλα χρονικά διαστήματα. δ) Η γενική θεώρηση των περισσότερων εμπειρικών ερευνών στη χώρα μας στηρίζεται στην παραδοχή ότι η κοινωνία διαχωρίζεται σε κοινωνικές τάξεις και στρώματα, με διαφορετικά οικονομικά συμφέροντα, θέσεις στην ιεραρχία της εξουσίας, πολιτισμικές συνήθειες και α- 67. Στο ίδιο, σσ Βλ: Σοφία Βούρη, ό.π, σ

24 ντιλήψεις. Δέχεται επίσης ότι η εκπαίδευση δεν αποτελεί μία ουδέτερη κοινωνική λειτουργία αλλά συμβάλλει στην εξυπηρέτηση των κοινωνικών, πολιτικών και ιδεολογικών συμφερόντων των κοινωνικών στρωμάτων ή τάξεων που σε κάθε εποχή κυριαρχούν στη συγκεκριμένη κοινωνία. Η λειτουργία αυτή άλλοτε εκδηλώνεται με τον καθαρά ταξικό χαρακτήρα της, δηλαδή την αναπαραγωγή του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας και άλλοτε τον καθαρά ιδεολογικό, όπως στην περίπτωση της δημιουργίας ή το μετασχηματισμό εθνικής συνείδησης ε τερογενών κοινωνικών ομάδων. Στη σημερινή Ελληνική κοινωνική πραγματικότητα θα λέγαμε ότι η λειτουργία της εκπαίδευσης συμβάλλει στην αναπαραγωγή του κοινωνικού καταμερισμού εργασίας, χωρίς να αποκλείει παντελώς μία μερική κοινωνική κινητικότητα, και ταυτόχρονα προβάλλει (επιβάλλει με τη συμβολική βία) τις κυρίαρχες ιδεολογικές αντιλήψεις. Η ανισότητα στη Μέση Εκπαίδευση, στο νομό Φθιώτιδας την περίοδο 193Q-198Q. Στα πλαίσια της γενικής θεώρησης των προαναφερόμενων ερευνών για την Ελληνική Εκπαίδευση, κινείται και η ερευνά μας. Σκοπός της έρευνας είναι να μελετηθούν οι εκπαιδευτικές ανισότητες σε μία μεγάλη χρονική περίοδο, στην οποία συνέβησαν σημαντικές πληθυσμιακές και εκπαιδευτικές αλλαγές. Οι αλλαγές αυτές συνέβαλλαν και σε ποια έκταση στη αύξηση ή στη μείωση της σχολικής αποτυχίας; Αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα της εργασίας μας. Το χρονικό διάστημα στο οποίο εκτείνεται η ερευνά μας αρχίζει από το 1930 και φτάνει έως το 1980, δηλαδή τη περίοδο που το γυμνάσιο άρχισε και συνέχισε να λειτουργεί ως εξατάξιο. Ο χώρος που επιλέχτηκε είναι ο νομός Φθιώτιδας, Νομός μεγάλος σε έκταση και πληθυσμό 69. Είναι συγκροτημένος Νομός του κράτους πάνω από έναν αιώνα. Έχει σχολικό δίκτυο μέσης εκπαίδευσης από τα πρώτα χρόνια 69. Από το νομό Φθιώτιδας μπορέσαμε να συλλέξουμε πρωτογενές αρχειακό υλικό για την αναφερόμενη χρονική περίοδο. 17

25 του Ελληνικού κράτους 70. Επιπρόσθετα είναι ένα τυπικό παράδειγμα αγροτικού νομού με διάσπαρτο μικρό κλήρο 71. Το δείγμα των 1685 μαθητών που επιλέχτηκαν είναι από τα τρία αρχαιότερα γυμνάσια του νομού και είναι αντιπροσωπευτικό από κάθε άποψη 72. Έχοντας υπόψη τις μέχρι τώρα ανάλογες έρευνες και δεδομένου ότι η κοινωνική πραγματικότητα στην Ελλάδα, όλη αυτή την περίοδο χαρακτηρίστηκε κύρια από ποσοτικές αλλαγές 73, μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι η σχολική αποτυχία ή επιτυχία ήταν αποτέλεσμα της κοινωνικής θέσης του μαθητή. Δηλαδή η κοινωνική λειτουργία της εκπαίδευσης, παρ' όλες τις διακηρύξεις περί του αντιθέτου, παρ' όλες τις μεταρρυθμίσεις που έγιναν στο όνομα της ισότητας των ευκαιριών, παραμένει σταθερά ή ίδια. Αυτό δε σημαίνει ότι μηδενίζεται ο παράγοντας σχολείο και μεταρρύθμιση, αλλά θεωρούμε ότι η όποια εκπαιδευτική αλλαγή από μόνη της δεν μπορεί να εξαλείψει το πρόβλημα των εκπαιδευτικών ανισοτήτων. Η έρευνα αποτελείται από τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος, με τίτλο "Ιστορικοεκπαιδευτικά δεδομένα", παρουσιάζονται τα δεδομένα του χώρου και του πληθυσμού που αφορούν την ερευνά μας, την περίοδο 70. α) Ελληνικά Σχολεία ιδρύθηκαν στη Λαμία και Υπάτη το 1835, στην Αταλάντη το 1846 και στη Σπερχειάδα και Στυλίδα το Βλ: Δημήτρης Νάτσιος "Τα Ελληνικά σχολεία του Φθιωτικου χώρου των ετών " στο Πρακτικά Α' Συνεδρίου Φθιωτικών Ερευνών, έκδοση κοινότητας Λουτρών Υπάτης 1993, σ β) Γυμνάσιο ιδρύθηκε στη Λαμία το Μαρτυρίες γι' αυτό βλέπε παρακάτω στο πρώτο μέρος, κεφ.β', "Η Μέση Εκπαίδευση". 71. Αυτό οφείλεται κύρια στη διαμόρφωση του εδάφους που δεν επέτρεψε τη συγκρότηση μεγάλων τσιφλικιών, όπως π.χ. στη γειτονική Θεσσαλία, με τις ανάλογες κοινωνικές προεκτάσεις. 72. Αναλυτικά για το δείγμα βλέπε στο δεύτερο μέρος, "Η έρευνα". 73. Θεωρούμε ότι την περίοδο , δεν υπήρξαν ριζικές ποιοτικές αλλαγές στην Ελληνική κοινωνία. Με τον όρο ποιοτικές αλλαγές εννοούμε αυτές nou ανατρέπουν ένα τύπο κοινωνίας και αναδεικνύουν έναν άλλο. Είναι γνωστό ότι την περίοδο που αναφερόμαστε η κοινωνική πραγματικότητα στη χώρα μας δε χαρακτηρίζεται από κάτι τέτοιο. Ήταν και συνέχισε να είναι μία καπιταλιστική κοινωνία. Οι έντονες μετακινήσεις πληθυσμών ή η οικονομική της ανάπτυξη μπορεί να άλλαξε την κοινωνική θέση ορισμένων ομάδων δεν κατήργησε όμως το χαρακτήρα της ως κοινωνία. 18

26 που αναφερόμαστε. Παρουσιάζονται επίσης δεδομένα των διαφόρων βαθμίδων και τύπων της εκπαίδευσης στο νομό Φθιώτιδας την ίδια περίοδο. Στο δεύτερο μέρος, με τίτλο "Η έρευνα και τα δεδομένα της", παρουσιάζεται το αντικείμενο και η μέθοδος της έρευνας, το δείγμα, η στατιστική επεξεργασία του, τα δεδομένα που προέκυψαν απ' αυτή, η ανάλυση και ο σχολιασμός τους. Στο τρίτο μέρος, με τίτλο "Ερμηνεία δεδομένων και συμπεράσματα", επιχειρείται η ερμηνεία των δεδομένων της έρευνας και ελέγχεται αν επαληθεύεται ή όχι η υπόθεση μας. Παρουσιάζονται επίσης τα νέα ζητήματα που ανέκυψαν από τα δεδομένα και τα οποία προβάλλονται για διερεύνηση. Το μέρος αυτό κλείνει με τα γενικά συμπεράσματα που προκύπτουν από την έρευνα. Στο τέλος παραθέτουμε πίνακες από τη στατιστική επεξεργασία αλλά και αριθμητικά δεδομένα των σχολείων της μέσης γενικής εκπαίδευσης τη περίοδο όπως επίσης τις πηγές και τη βιβλιογραφία που αξιοποιήσαμε. 19

27 Μ Ε Ρ Ο Σ Π Ρ Ω Τ Ο Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ο Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Α ΔΕΔΟΜΕΝΑ Α': ΧΏΡΟΣ ΚΑΙ ΠΛΗΘΥΣΜΌΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται η οργάνωση του νομού Φθιώτιδας από τα πρώτα χρόνια του νεοελληνικού κράτους καθώς και τα γεωγραφικά στοιχεία αυτού. Παρουσιάζεται επίσης η εξέλιξη του πληθυσμού καθώς και η εξέλιξη του οικονομικά ενεργού πληθυσμού του νομού τον 20 αιώνα. Τα στοιχεία αντλήθηκαν από την Ε.Σ.Υ.Ε και από άλλες πηγές που σε κάθε περίπτωση αναφέρονται στις παραπομπές. Ο Χώρος Ο σημερινός νομός Φθιώτιδας στη μεγαλύτερη έκταση του αποτέλεσε τμήμα του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους από τον πρώτο χρόνο της ύπαρξης του 1. Η Λαμία ήταν τότε ακριτική πόλη και υπήρξε 1. Με το Β.Δ. της (ΦΕΚ.12) η χώρα διαιρέθηκε σε 10 νομούς. Ένας από αυτούς ήταν και ο νομός Φωκίδος και Λοκρίδος, με πρωτεύουσα τα Σάλωνα μετέπειτα Άμφισσα. Αυτός αποτελείτο από τον σημερινό νομό Φωκίδας και το μεγαλύτερο τμήμα του νομού Φθιώτιδας, πλην της επαρχίας Δομοκού. Αργότερα, με το Β.Δ. της (Φ.Ε.Κ, 32), έχουμε νέα διοικητική διαίρεση και μετονομασία σε νομό Φθιωτιδοφωκίδος με πρωτεύουσα τη Λαμία. Το 1899 με την απελευθέρωση και της επαρχίας Δομοκού συστήνεται αυτοτελής νομός Φθιώτιδας ( Ν ). Με το νόμο ΓΥΛΔ / 1909 επανασυστήνεται ο νομός Φθιωτιδοφωκίδας και το 1943 χωρίζεται τελικά σε Φθιώτιδας και Φωκίδας. Βλ: Γ.Α. Κ. ( Αρχεία περί συστάσεως των Δήμων και κοινοτήτων , τομ. Α', Αθήνα 1939 ). 20

28 καταφύγιο των Ελλήνων της Θεσσαλίας και της Ηπείρου 2. ΓΎ αυτό και ο ιδιαίτερος ρόλος της και στην εκπαίδευση εκείνα τα χρόνια. Ο νομός Φθιώτιδας θεσμοθετείται για πρώτη φορά το Ο Νομός σήμερα έχει έκταση τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή αποτελεί το 3,36% της χώρας, και διοικητικά χωρίζεται σε τρεις επαρχίες: Την επαρχία Δομοκού με έδρα το Δομοκό, την επαρχία Λοκρίδας με έδρα την Αταλάντη και την επαρχία Φθιώτιδας με έδρα τη Λαμία που είναι και η πρωτεύουσα του Νομού. Εκτός από το διαχωρισμό σε επαρχίες διοικητικού χαρακτήρα, ο Νομός παρουσιάζει έντονο κατακόρυφο και οριζόντιο ανάγλυφο, στοιχεία που επηρεάζουν την πληθυσμιακή του ανάπτυξη. Το έδαφος του είναι κατά το 46% ορεινό, κατά το 37,5% ημιορεινό και κατά το υπόλοιπο 16,5% πεδινό 3. Το πεδινό περιορίζεται στην εύφορη κοιλάδα του Σπερχειού, την κοιλάδα του Κηφισού και την πεδιάδα της Αταλάντης. Η επαρχία Δομοκού καταλαμβάνεται από όρη, είναι δύσβατη αλλά διασχίζεται από τη σιδηροδρομική γραμμή και από την παλαιά εθνική οδό, δια μέσου των οποίων συγκοινωνεί με τις υπόλοιπες περιοχές. Στην επαρχία Φθιώτιδας η κοιλάδα του Σπερχειού είναι το μοναδικό πεδινό έδαφος, ενώ η δυτική Φθιώτιδα είναι ορεινή και απομονωμένη. Το συγκοινωνιακό δίκτυο είναι καλύτερο κυρίως στις πεδινές περιοχές. 2. Η Λαμία είχε τότε: Ειρηνοδικείο (1833), Πρωτοδικείο (1836), Τελωνείο, Τουρκικό προξενείο, Δημοτικό σχολείο (1835), Ελληνικό Σχολείο (1835) και Γυμνάσιο (1850). Βλ: Δημήτρης Νάτσιος, Το επαρχιακό ειρηνοδικείο του Ζητουνίου του 1833, Φθιωτική σκέψη, Περίοδος Β', (1, 1979), σσ Του ίδιου, Το εν Λαμία Τουρκικόν Προξενείον, Εθνικός Αγων, Λαμία, Του ίδιου, Η Ιστορία του Γυμνασίου Λαμίας , Φθιωτικά Χρονικά (1983), σσ Ο της Βελλάς Ιωαννίνων Γερμανός στα 1879 διωκόμενος καταφεύγει στη Λαμία. Βλ: Δημ. Νατσιος, Η Ιστορία του Γυμνασίου της Λαμίας, ό.π. 3. Βλ: Αλέξανδρος Ι. Παναγιώτου, Συγκριτική έρευνα γεωργικής αναπτύξεως του Ν. Φθιώτιδος, Αθήνα 1974, διδακτορική διατριβή (ανέκδοτη). 21

29 Στην επαρχία Λοκρίδας οι δύο πεδιάδες που υπάρχουν, της Αταλάντης και του ποταμού Κηφισού, λόγω του ορεινού όγκου του Καλλιδρόμου είχαν δύσκολη συγκοινωνιακή σύνδεση μεταξύ τους. Η δεύτερη όμως έχει εύκολη συγκοινωνιακή πρόσβαση, σιδηροδρομική και οδική, από οικισμούς των όμορων νομών της Βοιωτίας και της Φωκίδας. Αυτός είναι ένας λόγος που η Αμφίκλεια παλαιότερα αποτέλεσε κέντρο αυτής της ευρύτερης περιοχής 4 Το Νομό διασχίζει, από βορρά προς νότιο-νοτιοανατολικά η σιδηροδρομική γραμμή και η παλαιά εθνική οδός. Επίσης απ' τη Λαμία ξεκινά οδική αρτηρία προς το νομό Ευρυτανίας που βρίσκεται στα δυτικά. Αυτές είναι οι τρεις παλαιότερες κύριες συγκοινωνιακές αρτηρίες του Νομού, προς την υπόλοιπη χώρα. Τη δεκαετία 1960 η χάραξη και λειτουργία της νέας εθνικής οδού Αθηνών - Θεσσαλονίκης, κατά μήκος των ακτών του Μαλιακού και Ευβοϊκού κόλπου, οδήγησε σε σημαντικές μετακινήσεις του πληθυσμού, αφού όπως παρακάτω θα δούμε η πλειοψηφία του πληθυσμού κατοικεί σήμερα εκεί. Οι δύο προαναφερόμενοι παράγοντες, το ορεινό ανάγλυφο και οι συγκοινωνιακές αρτηρίες, επηρέασαν καθοριστικά τη διαμόρφωση του οικισμένου χώρου. Ο πληθυσι^ ( Ή. Ο σημερινός νομός Φθιώτιδας, απογράφεται για πρώτη φορά ως αυτοτελής νομός το Τρεις είναι οι επαρχίες του: η επαρχία Δομοκού με 1 δήμο και 31 κοινότητες, η επαρχία Λοκρίδας με 4 δήμους και 36 κοινότητες και η επαρχία Φθιώτιδας με 5 δήμους και 108 κοινότητες Στο Γυμνάσιο Αμφίκλειας, μοναδικό τότε στην περιοχή, συναντάμε μαθητές από κοινότητες και όμορων Νομών. Βλ: Γενικούς ελέγχους Γυμνασίου Αμφίκλειας. 5. Τα αναφερόμενα στοιχεία αφορούν την απογραφή του Όμως κατά την απογραφή του 1928 έχουμε: Στην επαρχία Δομοκού 29 κοινότητες, στην Λοκρίδας 48, και στη Φθιώτιδας 1 δήμο (τη Λαμία) και 100 κοινότητες. 22

30 Κατά τις γενικές απογραφές πληθυσμού, το 1928 και το 1940, ο Νομός αποτελεί τμήμα του ενιαίου νομού Φθιωτιδοφωκίδας. Οι τρεις προαναφερόμενες επαρχίες παραμένουν ωστόσο οι ίδιες, πριν και μετά τον διαχωρισμό σε νομό Φθιώτιδας και νομό Φωκίδας. Έτσι, μπορούμε να παρακολουθούμε την εξέλιξη του πληθυσμού του και κατά τις απογραφές αυτές. Στον παρακάτω πίνακα 1 παρουσιάζεται αναλυτικά ο πληθυσμός του Νομού από την απογραφή του 1907 έως αυτή του ΠΙΝ. 1: Η εξέλιξη του πληθυσμού στο Ν. Φθιώτιδας από το 1907 έως το Απογραφή Σύνολο Νομού Ποσοστό επί της Χώρας Μεταβολή % Αύξηση ,23% ,10% ,1% ,00% ,7% ,94% ,8% ,91% ,9% ,76% ,4% ,66% ,8% Πηγή: Ε.Σ.Υ.Ε., επεξεργασία δική μας. Ο πληθυσμός του παλαιότερα ήταν διάσπαρτος όχι μόνον στα πεδινά αλλά κυρίως στα ορεινά. Σήμερα συγκεντρώνεται, σε πολύ μεγάλο ποσοστό 75-80%, σε μία λωρίδα περί τη νέα εθνική οδό, που δεν ξεπερνά το 20% της έκτασης του. Περιοχές που άκμαζαν παλαιότερα, όπως η δυτική Φθιώτιδα, η περιοχή του Δομοκού και η δυτική Λοκρίδα, σήμερα φθίνουν. Παρ' όλα αυτά το 30% των κοινοτήτων είναι ορεινές, το 50% ημιορεινές και μόνο 23

31 17% πεδινές. Αυτό σημαίνει ότι οι ορεινές κοινότητες δεν εγκαταλείφθηκαν τελείως. Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει και η ιδιαίτερη πληθυσμιακή εξέλιξη χαρακτηριστικών περιοχών του Νομού. Ως περιοχές με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά επιλέχτηκαν οι εξής: α) Οι τρεις διοικητικές επαρχίες του Νομού: Δομοκού, Λοκρίδας και Φθιώτιδας. β) Οι πόλεις της Λαμίας και της Αμφίκλειας, των οποίων οι μαθητές των Γυμνασίων τους αποτέλεσαν το δείγμα για τη διατριβή μας. γ) Η περιοχή κατά μήκος της εθνικής οδού, η οποία παρουσιάζει συνεχή πληθυσμιακή ανάπτυξη, χωρίς όμως πληθυσμιακή συγκέντρωση σε μία ή δύο πόλεις. Από την περιοχή αυτή καταγράψαμε ενδεικτικά τον πληθυσμό δέκα διάσπαρτων κωμοπόλεων σε όλο το μήκος των 150 χιλιομέτρων. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται πληθυσμιακά στοιχεία γι' αυτές τις περιοχές. ΠΙΝ. 2: Ο πληθυσμός σε περιοχές του Ν. Φθιώτιδας ( ). Απογραφή Επαρχία Φθιώτιδας Επαρχία Δομοκού Επαρχία Λοκρίδας Πόλη Λαμίας Πόλη Αμφίκλειας Περιοχή Εθνικής οδού Πηγή: Ε.Σ.Υ.Ε., επεξεργασία δική μας. Από τα στοιχεία που αναφέρονται στους παραπάνω πίνακες 1 και 2 διαπιστώνεται ότι ο πληθυσμός του Νομού αυξάνεται, εκτός από τη δεκαετία του 1960 που υπήρξε μείωση κατά 3,4%. Τότε ήταν η επο- 24

32 χή της μετακίνησης προς τα μεγάλα αστικά κέντρα και κυρίως προς την Αθήνα. Άλλα αξιοσημείωτα στοιχεία των πληθυσμιακών μεταβολών του Νομού είναι: α) Η συνολική αύξηση του Νομού την περίοδο ανέρχεται σε κατοίκους ή ποσοστό 52,5% επί του αρχικού πληθυσμού. β) Η συνεχής αύξηση του πληθυσμού της επαρχίας Φθιώτιδας, όπου δεσπόζει η πόλη της Λαμίας, αλλά και τα εύπορα χωριά της κοιλάδας του Σπερχειού. Στην περίοδο η αύξηση αυτή είναι κάτοικοι ή 49,4%, κατανέμεται όμως ανομοιόμορφα μεταξύ της πόλης της Λαμίας και της υπόλοιπης επαρχίας. Συγκεκριμένα η πόλη της Λαμίας αυξάνεται κατά κατοίκους (δηλαδή 191% επί του αρχικού της πληθυσμού) ενώ η υπόλοιπη επαρχία κατά κατοίκους (δηλαδή 10%). γ) Η συνεχής αύξηση της επαρχίας Λοκρίδας κύρια τις τελευταίες δεκαετίες με τη χάραξη της νέας εθνικής οδού. Η αύξηση αυτή ανέρχεται σε κατοίκους ή ποσοστό 54,8%. Κύριο χαρακτηριστικό της επαρχίας αυτής είναι ότι η πληθυσμιακή αύξηση της καταγράφεται στην ανατολική περιοχή, απ' όπου πέρασε η νέα εθνική οδός. Αντίθετα στη δυτική Λοκρίδα, όπου δεσπόζει η πόλη της Αμφίκλειας, παρατηρείται και μείωση πληθυσμού σε ορισμένες περιπτώσεις. Συγκεκριμένα η Αμφίκλεια ελαττώνεται πληθυσμιακά κατά 8% επί του αρχικού της πληθυσμού 6. δ) Τέλος γύρω από την παραλία του Νομού, που εκτείνεται σε 150 περίπου χιλιόμετρα και κατά μήκος της οποίας χαράχτηκε η νέα εθνική οδός, εμφανίζεται αύξηση 97,6% 7. Είναι περιοχή πεδινή, με την 6. Το 1907 ο Δήμος Αμφίκλειας απογράφεται ως Δήμος Δρυμίας (Β.Δ. της , Φ. Ε. Κ. 2). Σ' αυτόν υπάγονται και άλλες κοινότητες σύμφωνα με το Δημοτικό σύστημα, γγ αυτό και ο αξιοσημείωτος για την εποχή πληθυσμός του. Η προαναφερόμενη μείωση αναφέρεται μεταξύ 1928 και 1981, όταν απογράφεται αυτοτελώς. Η μείωση αυτή μεταξύ 1928 και 1991 είναι 17,3%. 7. Τα στοιχεία προέκυψαν από την μελέτη του πληθυσμού των 10 μεγαλυτέρων κωμοπόλεων της περιοχής. Χαρακτηριστικό δείγμα του ρόλου της εθνικής οδού στο 25

Εκπαιδευτικές ανισότητες στη Μέση Εκπαίδευση την περίοδο ( Μέση Εκπαίδευση και φύλο )

Εκπαιδευτικές ανισότητες στη Μέση Εκπαίδευση την περίοδο ( Μέση Εκπαίδευση και φύλο ) Εκπαιδευτικές ανισότητες στη Μέση Εκπαίδευση την περίοδο 1930-80 ( Μέση Εκπαίδευση και φύλο ) Θανάσης Μιχελής Δρ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Πρώην Δ/ντής Δ/βάθμιας Εκπ/σης Ν.Φθιώτιδας Πρόλογος Με την παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 6: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές που εισέρχονται στο Γυμνάσιο πρόωρα. 14,448 2,263 10-19. ΠΙΝ. 25: Πρόωρη είσοδος στο Γυμνάσιο, καθυστέρηση και διαρροή σ' αυτό.

Μαθητές που εισέρχονται στο Γυμνάσιο πρόωρα. 14,448 2,263 10-19. ΠΙΝ. 25: Πρόωρη είσοδος στο Γυμνάσιο, καθυστέρηση και διαρροή σ' αυτό. ΠΙ Ν. 24: Πρόωρη είσοδος στο Γυμνάσιο και επίδοση. Δείκτες βαθμολογίας Μέσος όρος Τυπική απόκλιση Ελάχιστο-μέγιστο Πηγή: Γενικοί έλεγχοι ό.π. Μαθητές που εισέρχονται στο Γυμνάσιο πρόωρα. 14,448 2,263 10-19

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας Τηλ. 22510-36554 ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 9: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες)

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) Αξίες αδιαµφισβήτητες από γενιά σε γενιά Οι σχέσεις καθορισµένες από ήθη και έθιµα Εξωτερική ηθική Κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29

Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29 Περιεχόµενα Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κοινωνικός αποκλεισµός και εκπαίδευση Θεωρητικές προσεγγίσεις 30 1.1 Κοινωνικός αποκλεισµός 30 1.1.1 Η εκπαίδευση ως παράγοντας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 8: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ Ι Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α

Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ Ι Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 2: Η μελέτη του αγροτικού χώρου στην Ελλάδα Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος αυτής της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004 Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Το σύστημα των εισαγωγικών εξετάσεων στις Ανώτατες σχολές τα τελευταία χρόνια δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Δομή Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα διαρθρώνεται σε τρεις διαδοχικές βαθμίδες: την Πρωτοβάθμια, τη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 6.2: Ανισότητες στην εκπαίδευση. Επίδοση στο σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997,

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997, Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 98, 98, 986, 987, 988, 989, 99, 99, 99, 995, 997, 998, 999,,, και. Καναβέλη Ελιάνα Παλιεράκη Πόπη 8--6 . Εισαγωγή..... Αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών Ενότητα: Φοιτητές και φοιτήτριες Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη Αθήνα Απρίλιος 2008 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Στις επόμενες σελίδες γίνεται μια πρώτη προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Η Συνδυαστική προσέγγιση του Basil Bernstein Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 13ο (σελ. 282 302) 2 Η συνδυαστική Προσέγγιση του Bernstein

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Η επιλογή κατεύθυνσης και το επάγγελμα του πατέρα.

Η επιλογή κατεύθυνσης και το επάγγελμα του πατέρα. Επομένως βάσιμα μπορεί κανείς να υποθέσει ότι, η επιλογή κατεύθυνσης στο Γυμνάσιο σημαίνει σε πολύ μεγάλο βαθμό και μία κατ' αρχήν επιλογή επαγγέλματος. Την εποχή μετά τον πόλεμο και κυρίως τη δεκαετία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 37 1.1. Λειτουργικός ορισµός των εννοιών 38 1.1.1. Λειτουργικός ορισµός της έννοιας παλιννοστούντες 38 1.1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης»

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική Η διεύρυνση της συμμετοχής του ανθρώπινου δυναμικού σε δράσεις δια βίου εκπαίδευσης για την

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ & ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΟΜΑΔΑ 6 η : Μηλάκης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 1: Θεωρία και Mέθοδος στη Mελέτη της Aγροτικής Kοινωνίας (4/4) 1ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 1: Θεωρητική συγκρότηση της Αγροτικής Κοινωνιολογίας 1/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ Μέρος Α

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ Μέρος Α ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΟΝΙΜΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) 1 ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) Διεθνείς & εθνικές βάσεις δεδομένων: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ Επιθ. Κοιν. Ερευνών, 91, 1996, 79-104 Θανάσης Μιχελής* ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ Το πρόβλημα της εξέλιξης των μαθητών στο σχολείο αλλά και μετά απ αυτό, σε σχέση με τους παράγοντες που

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής Σε τι αναφέρεται το μάθημα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία Σωτήρης Χτούρης,

Διαβάστε περισσότερα

OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα

OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα 1. Καταγράφεται σαφής σχέση µεταξύ µορφωτικού επιπέδου και οικονοµικής κατάστασης. Κατά την εξέταση του επιπέδου εκπαίδευσης, ξεκινώντας από τον αναλφαβητισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Έργο : ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Πηγές ερευνητικών δεδομένων : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ» Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Έτος δημοσίευσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΙΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΙΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΩΝ/ΝΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΙΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ-ΕΡΕΥΝΗΤΗ Email:Kadrian@freemail.gr Το δίλημμα Παιδεία για την Παιδεία ή για την αγορά εργασίας έχει έλθει τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου 125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου Ιστορία και εξέλιξη του Τμήματος Το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας αποτελεί οργανική εξέλιξη του πρώτου στην ιστορία Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης στη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας

Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας Της Αθανασίας Κωνσταντίνου Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας Με δεδομένες τις αρχές στις οποίες στηρίχτηκε η οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική και Ταξική Ανάλυση. Επιμέλεια: Άννα Κουμανταράκη

Πολιτική και Ταξική Ανάλυση. Επιμέλεια: Άννα Κουμανταράκη Πολιτική και Ταξική Ανάλυση Επιμέλεια: Άννα Κουμανταράκη Τι καταλαβαίνουμε με τον όρο «κοινωνική ανισότητα»; Πλούσιοι και φτωχοί; Προνομιούχοι ή άνθρωποι με ιδιαίτερα χαρίσματα και ταλέντα; Κυρίαρχοι και

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Θεωρίες τις Αναπαραγωγής: : Bowles & Gintis Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 6ο (σελ. 136 150) Διαφοροποιημένες κατευθύνσεις στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης Γ Λυκείου

Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης Γ Λυκείου Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης Γ Λυκείου ΣΥΝΩΣΤΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Είναι γνωστό ότι μια θέση στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά και Τεχνολογικά Ιδρύματα αποτελεί το όνειρο χιλιάδων νέων και ίσως περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Η Πρόταση του Ι.Ε.Π. για το Λύκειο που κατατέθηκε στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής

Δελτίο Τύπου. Η Πρόταση του Ι.Ε.Π. για το Λύκειο που κατατέθηκε στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής Δελτίο Τύπου Η Πρόταση του Ι.Ε.Π. για το Λύκειο που κατατέθηκε στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής Αθήνα, 25-01-2017 Εισαγωγικά Είναι κοινή παραδοχή ότι το Λύκειο ως βαθμίδα έχει σε μεγάλο βαθμό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΊΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Κωδικός Μάθημα Εξάμ. Δ.Μ. Τύπος Καθηγητής Ημέρα 'Ωρα Αίθουσα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΊΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Κωδικός Μάθημα Εξάμ. Δ.Μ. Τύπος Καθηγητής Ημέρα 'Ωρα Αίθουσα ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΊΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012-2013 Κωδικός Μάθημα Εξάμ. Δ.Μ. Τύπος Καθηγητής Ημέρα 'Ωρα Αίθουσα 030012 Αρχές Κοινωνιολογίας Ι Α' 3 Υπ. Παπαρίζος Αντώνιος 09-09-2013 08:30-11:00 (Α-Β),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 2: Θεωρία, Μέθοδοι, Δεδομένα (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνολο δεικτών. Δημιουργήθηκε από την ΑΝΤΙΓΟΝΗ. Στο πλαίσιο του έργου DARE-Net Desegregation and Action for Roma in Education Network

Σύνολο δεικτών. Δημιουργήθηκε από την ΑΝΤΙΓΟΝΗ. Στο πλαίσιο του έργου DARE-Net Desegregation and Action for Roma in Education Network ΑΝΤΙΓΟΝΗ - Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για το Ρατσισμό, την Οικολογία, την Ειρήνη και τη Μη Βία ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Πτολεμαίων 29Α, 6 ος όροφος, 54630 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2008-2009 (αναφορικά µε την κατηγορία, τον κωδικό, τον τίτλο, το επίπεδο συνθετότητας και το εξάµηνο διδασκαλίας του κάθε µαθήµατος)

Διαβάστε περισσότερα

Ορο λοςτηςδιαβιόυμα θησηςστην καταπολε μηση των εκπαιδευτικω ν και κοινωνικω ν ανισοτη των. Παράλληλα Κείμενα

Ορο λοςτηςδιαβιόυμα θησηςστην καταπολε μηση των εκπαιδευτικω ν και κοινωνικω ν ανισοτη των. Παράλληλα Κείμενα Ορο λοςτηςδιαβιόυμα θησηςστην καταπολε μηση των εκπαιδευτικω ν και κοινωνικω ν ανισοτη των Παράλληλα Κείμενα Ηαντιμετώπισητωνεκπαιδευτικώνανισοτήτων: Μπορεί να μειωθεί η εκπαιδευτική ανισότητα; Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΘΑ ΙΙ Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

ΚΘΑ ΙΙ Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΘΑ ΙΙ Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 1: Δομές και λειτουργίες της εκπαίδευσης-θεσμοθέτηση των εκπαιδευτικών διαδικασιών στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) AB ΑΛΗ Α. (1989): Οι Βαθµοί είναι Αναγκαίοι; Παιδαγωγικές και Κοινωνιολογικές Απόψεις και Προσεγγίσεις για την Αξιολόγηση και Βαθµολογία στο Σχολείο, Σύγχρονη Εποχή,

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέμα Διαλόγου «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΣΤΑ ΣΔΕ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1,

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1, Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1, Ιούνιος 2008 Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) έχει τον μεγαλύτερο μόνιμο πληθυσμό (το 2001: 1.874.597 κατ.) και τον υψηλότερο

Διαβάστε περισσότερα

1/5/2004. Λόγος: Εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και συγκεκριμένα της Ευρωπαϊκής Οδηγίας (2000/78/ΕΚ)

1/5/2004. Λόγος: Εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και συγκεκριμένα της Ευρωπαϊκής Οδηγίας (2000/78/ΕΚ) 1 1/5/2004 Λόγος: Εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και συγκεκριμένα της Ευρωπαϊκής Οδηγίας (2000/78/ΕΚ) 2 (α) (β) (γ) Ο περί Καταπολέμησης των Φυλετικών και Ορισμένων Άλλων Διακρίσεων (Επίτροπος) Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΥ ΟΡΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΥ ΟΡΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΥ ΟΡΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ Σε προηγούμενη ενότητα μελετήσαμε την απόδοση των εξετασθέντων μαθητών (μέσω του μέσου όρου βαθμολογίας τους). Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ. «Ενίσχυση των καινοτόμων παρεμβάσεων των Ολοήμερων Σχολείων σχολικού έτους 2013-2014»

ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ. «Ενίσχυση των καινοτόμων παρεμβάσεων των Ολοήμερων Σχολείων σχολικού έτους 2013-2014» ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ «Ενίσχυση των καινοτόμων παρεμβάσεων των Ολοήμερων Σχολείων σχολικού έτους 2013-2014» Οι Πράξεις «Υποστήριξη Ολοήμερων Σχολείων (Β)

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ Επιθ. Κοιν. Ερευνών, 98-99, 1999, 183-198 Ματονλα Τομαρά-Σώέρη * ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μελετώντας την πιθανότητα πρόσβασης στα ΑΕΙ σε συνάρτηση με την κοινωνική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα