Πανεπιστηµιο Πατρων Πολυτεχνικη Σχολη Τµηµα Μηχανικων Ηλεκτρονικων Υπολογιστων και Πληροφορικης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πανεπιστηµιο Πατρων Πολυτεχνικη Σχολη Τµηµα Μηχανικων Ηλεκτρονικων Υπολογιστων και Πληροφορικης"

Transcript

1 Πανεπιστηµιο Πατρων Πολυτεχνικη Σχολη Τµηµα Μηχανικων Ηλεκτρονικων Υπολογιστων και Πληροφορικης ιπλωµατική Εργασία στα Πλαίσια του Μ..Ε. «Επιστήµη και Τεχνολογία Υπολογιστών» Μοντελοποίηση ιαδικτυακών Τόπων µε Σκοπό την Προβολή τους σε Φορητές Συσκευές Παναγιώτης. Αθανασούλης Α.Μ. 719 Επιβλέπων: Αθανάσιος Τσακαλίδης, Καθηγητής Τριµελής Επιτροπή : Αθανάσιος Τσακαλίδης, Καθηγητής Ιωάννης Γαροφαλάκης, Καθηγητής Ιωάννης Τζήµας, Επίκουρος Καθηγητής Πατρα, Ιουνιος 2012

2

3 Περίληψη Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται µία ϱαγδαία ανάπτυξη των ϕορητών συσκευών οι οποίες παρέχουν στον χρήστη την δυνατότητα πρόσβασης στον Παγκόσµιο Ιστό και, κατ επέκταση, την δυνατότητα πλοήγησης στις εφαρµογές του Παγκοσµίου Ιστού του ενδιαφέροντος του. Είναι γεγονός, όµως, ότι οι περισσότερες εφαρµογές του Παγκοσµίου Ιστού έχουν σχεδιαστεί και αναπτυχθεί ώστε να απεικονίζουν αποδοτικά το περιεχόµενό τους κυρίως στους προσωπικούς επιτραπέζιους υπολογιστές. εδοµένου ότι οι ϕορητές συσκευές διαθέτουν οθόνη περιορισµένου µεγέθους και ανάλυσης σε σχέση µε τους επιτραπέζιους υπολογιστές, ο χρήστης αναγκάζεται να κινείται εντός του παραθύρου της ϕορητής συσκευής ώστε να ϐρει το περιεχόµενο που τον ενδιαφέρει και την κατάλληλη ϑέση του παραθύρου ώστε να είναι εφικτή η ανάγνωση του. Αυτή η κουραστική και χρονοβόρα διαδικασία καθιστά δύσχρηστη την πλοήγηση στον Παγκόσµιο Ιστό µέσω των ϕορητών συσκευών. Με άλλα λόγια, το µείζον πρόβληµα που προκύπτει είναι πως µπορούµε να απεικονίσουµε ποιοτικά το περιεχόµενο των εφαρµογών Παγκοσµίου Ιστού, που έχουν σχεδιαστεί αποκλειστικά για επιτραπέζιους υπολογιστές, σε ϕορητές συσκευές. Εποµένως, κρίνεται απαραίτητη η χρήση τεχνικών για ϕιλική προς τον χρήστη απεικόνιση του περιεχοµένου των εφαρµογών Παγκοσµίου Ιστού στις ϕορητές συσκευές. Στο πλαίσιο αυτού του προβλήµατος, η ερευνητική κοινότητα αλλά και µερικές ιδιωτικές εταιρίες έχουν προτείνει αρκετές λύσεις για την αντιµετώπισή του δίχως όµως να µπορούν να εφαρµοστούν καθολικά. Στην συγκεκριµένη διπλωµατική εργασία, εξετάζουµε λύσεις που ϐασίζονται στην µοντελοποίηση Web εφαρµογών έτσι ώστε να ϐελτιώσουµε την απεικόνισή του περιεχοµένου τους στις ϕορητές συσκευές. Στόχος µας είναι η δηµιουργία ενός αυτοµατοποιηµένου εργαλείου το οποίο ϑα προσαρµόζει το µοντέλο µίας εφαρµογής, η οποία έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για επιτραπέζιους υπολογιστές, ώστε το περιεχόµενό της να προβάλλεται µε τον καλύτερο δυνατό τρόπο σε ϕορητές συσκευές. Για την επίτευξη αυτή της τεχνικής µελετώνται τεχνικές αντίστροφης µηχανίκευσης και προτείνονται µετασχηµατισµοί του WebML µοντέλου για απεικόνιση του περιεχοµένου εφαρµογών σε ϕορητές συσκευές. iii

4 iv

5 Abstract In recent years, we have experienced the explosive growth of mobile devices which provide on users access capability to the Web. Thus, they provide navigation capability to various Web applications on users. However, it is fact that most Web applications have been designed and developed to display efficiently their content mostly on desktop computers. Considering that the mobile devices dispose limited screen size and resolution in terms of the desktop computers, the user is needed to scroll manually inside the window of the mobile device to find the content that interests him/her and the appropriate position of the window so that viewing the web application content is feasible. This tedious and time-consuming process make it difficult to use the mobile Web access of the mobile devices. In other words, the fundamental problem that arises is how we could display efficiently the Web applications content designed for desktop computers to mobile devices. Hence, it is necessary the usage of methods for more user-friendly representation of Web applications content on mobile devices. In this issue, the scientific community and many companies has proposed a lot of solutions in order to face this problem. However, none of these solutions can be applied universally. In this thesis, we examine solutions that are based on the modeling of Web application in order to be improved their representation on mobile devices. Generally, our intention is to develop an automated tool that will adapt the model of a Web application that has been designed for desktop computers exclusively, in order to be displayed with the best possible way on mobile devices. To achieve our solution, we study reverse engineering techniques and propose a set of transformations on the WebML model of every Web application. v

6 vi

7 Ευχαριστίες Με την ολοκλήρωση της παρούσας διπλωµατικής εργασίας ϕθάνει στο τέλος ένας ακόµα κύκλος σπουδών δύο ετών. Σε αυτό το σηµείο, ϑα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους συνέβαλαν στην επίτευξη αυτή. Πρώτα απ όλα, ϑα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθηγητή µου, κ. Αθανάσιο Τσακαλίδη, καθηγητή του ΤΜΥΗΠ, για όλα όσα µου πρόσφερε. Τον ευχαριστώ ϑερµά για την πολύτιµη καθοδήγησή του και την δυνατότητα που µου έδωσε να ασχοληθώ µε ένα τόσο ενδιαφέρον ερευνητικό ϑέµα. Στην συνέχεια, ϑα ήθελα να ευχαριστήσω τον Καθηγητή του ΤΜΥΗΠ κ. Ιωάννη Γαροφαλάκη και τον Επίκουρο Καθηγητή του ΤΕΠ Ο κ. Ιωάννη Τζήµα για την πολύτιµη ϐοήθεια τους και τις συµβουλές τους ως µέλη της τριµελής επιτροπής. Η συµβολή τους ήταν καθοριστική για την επίτευξη της παρούσας εργασίας. Θα ήθελα, επίσης, να ευχαριστήσω τα µέλη του Εργαστηρίου Γραφικών, Πολυµέσων και Γεωγραφικών Συστηµάτων για την συνεργασία µας. εν ϑα µπορούσα να µην ευχαριστήσω τους δικούς µου ανθρώπους τόσα χρόνια στην Πάτρα. Νίκο, Φραγκίσκο, Μπάµπη, Βασίλη, Κατερίνα και Μιχάλη σας ευχαριστώ για όλα. Εύχοµαι τα καλύτερα σε όλους σας. Τέλος, ϑέλω να ευχαριστήσω τους γονείς µου ηµήτρη και Ανδριάνα, καθώς και τον αδερφό µου Γιώργο για όλα αυτά που προσφέρουν καθηµερινά, την στήριξή τους και την υποµονή τους. Παναγιώτης Αθανασούλης, Πάτρα, 15 Ιουνίου 2012 vii

8 viii

9 Περιεχόµενα Κατάλογος Σχηµάτων Κατάλογος Πινάκων xiii xv 1 Εισαγωγή ιατύπωση Προβλήµατος Συνεισφορά της Εργασίας ιάρθρωση της Εργασίας Ανασκόπηση Σχετικών Τεχνικών Κατηγοριοποίηση Τεχνικών Μία Εκδοση της Εφαρµογή για Κάθε Φορητή Συσκευή Μία Εκδοση της Εφαρµογής για µία Οµάδα Φορητών Συσκευών Χρήση Ειδικού Λογισµικού στην Πλευρά του Χρήστη Αυτόµατη Προσαρµογή της Εφαρµογής Φορητές Συσκευές Εισαγωγή Εξάπλωση- ιείσδυση Φορητών Συσκευών Συστήµατα Πρόσβασης στο ιαδίκτυο Wi-Fi Bluetooth Πρωτόκολλο Ασύρµατων Εφαρµογών Σύστηµα i-mode Εισαγωγή στην WebML Εισαγωγή Επίπεδο οµής ix

10 x Περιεχόµενα 4.3 Επίπεδο Υπερκειµένου Επίπεδο Σύνθεσης Επίπεδο Πλοήγησης Επίπεδο ιαχείρισης Περιεχοµένου Οργάνωση Υπερκειµένου Επίπεδο Εξατοµίκευσης Επίπεδο Παρουσίασης Σχεδιαστικά Πρότυπα µίας Εφαρµογής Εισαγωγή Πρότυπα Παρουσίασης Περιεχοµένου Cascaded Index Πρότυπο Filtered Index Πρότυπο Filtered Scrolled Index Πρότυπο Guided Tour Πρότυπο Indexed Guided Tour Πρότυπο Object Viewpoints Πρότυπο Πρότυπο Εµφωλευµένων εδοµένων Πρότυπο Hierarchical Index µε ιαφορετικές Υποσελίδες Πρότυπο Επαναχρησιµοποιούµενων Μονάδων Πρότυπα ιαχείρισης Περιεχοµένου Create-Connect Πρότυπο Cascaded delete Πρότυπο Τεχνική Επαναµοντελοποίησης Εφαρµογών Παγκοσµίου Ιστού Εισαγωγή Προτεινόµενοι Μετασχηµατισµοί Μετασχηµατισµός της Μονάδας Multidata Μετασχηµατισµός της Μονάδας Hierachical Index Μετασχηµατισµός της Μονάδας Mutlichoice Index Μετασχηµατισµός της Μονάδας Index Μετασχηµατισµός της Μονάδας Scroller Μετασχηµατισµός των Ενωτικών/ ιαζευκτικών Υποσελίδων Μετασχηµατισµός Σελίδας Προτεινόµενες Λειτουργικές οµικές Μονάδες Μονάδα Zoom Μονάδα Branch Προσδιορισµός Βηµάτων Τεχνικής Παράδειγµα Χρήσης της Τεχνικής

11 Περιεχόµενα xi 7 Συµπεράσµατα 67 Α 69 Παράρτηµα Α 69 Α.1 Υλοποίηση Α.2 Τεχνική Περιγραφή ιεπαφής Α.3 Παράδειγµα Βιβλιογραφία 85

12 xii Περιεχόµενα

13 Κατάλογος Σχηµάτων 1.1 Σύγκριση του αριθµού των χρηστών που χρησιµοποιούν ϕορητές συσκευές και αυτών που χρησιµοποιούν προσωπικούς υπολογιστές για πρόσβαση στο διαδίκτυο στο πέρασµα των ετών Αντιπροσωπευτικά δείγµατα ϕορητών συσκευών Εξέλιξη συστηµάτων κινητής τηλεφωνίας Σύγκριση πωλήσεων µεταξύ των smartphones, των tablets και των επιτραπέζιων υπολογιστών Σχηµατική απεικόνιση µίας µονάδας data Σχηµατική απεικόνιση µίας µονάδας multidata Σχηµατική απεικόνιση µίας µονάδας index Παραλλαγές της µονάδας index Σχηµατική απεικόνιση µίας µονάδας scroller Σχηµατική απεικόνιση ενός entry unit Παραδείγµατα χρήσης παραµετρικού συνδέσµου Παραδείγµατα χρήσης αυτόµατου συνδέσµου και συνδέσµου µεταφοράς Παραδείγµατα χρήσης των set και get µονάδων Παράδειγµα δηµιουργίας ενός νέου στιγµιότυπου της οντότητας Artist Παράδειγµα διαγραφής ενός στιγµιότυπου της οντότητας Artist Παράδειγµα τροποποίησης ενός στιγµιότυπου της οντότητας Artist ηµιουργία συσχέτισης µεταξύ ενός άλµπουµ και ενός καλλιτέχνη ιαγραφή συσχέτισης µεταξύ ενός καλλιτέχνη και ενός άλµπουµ Παράδειγµα χρήσης της λειτουργίας login Παράδειγµα χρήσης της µονάδας sendmail Παραδείγµατα ενωτικών και διαζευκτικών ένθετων σελίδων Απεικόνιση του cascaded index προτύπου και της παραλλαγής του xiii

14 xiv Κατάλογος Σχηµάτων 5.2 Αναπαράσταση των filtered index και filtered scrolled index προτύπων Αναπαράσταση των guided tour και indexed guided tour προτύπων Αναπαράσταση του object viewpoint προτύπου Αναπαράσταση του hierarchical index προτύπου µε διαφορετικές υποσελίδες Αναπαράσταση του προτύπου επαναχρησιµοποιούµενων µονάδων Απεικόνιση του create-connect προτύπου Απεικόνιση του cascaded-delete προτύπου Αναπαράσταση των υποψήφιων µετασχηµατισµών της multidata µονάδας Αναπαράσταση του µετασχηµατισµού της hierachical index µονάδας Αναπαράσταση των υποψήφιων µετασχηµατισµών της multichoice index µονάδας Αναπαράσταση του µετασχηµατισµού της index µονάδας Σχηµατική απεικόνιση των λειτουργικών µονάδων zoom και branch Αναπαράσταση της Αρχικής σελίδας της εφαρµογής και του πρωτότυπου µοντέλου της Απεικόνιση του τελικού µοντέλου της πρωτότυπης Αρχικής σελίδας και των νέων προσαρµοσµένων σελίδων Απεικόνιση της σελίδας Αναζήτησης Απεικόνιση του πρωτότυπου µοντέλου της σελίδας Αναζήτησης Απεικόνιση του τελικού µοντέλου της πρωτότυπης σελίδας Αναζήτησης και των νέων προσαρµοσµένων σελίδων Απεικόνιση της σελίδας Programming Languages Απεικόνιση της σελίδας Programming Languages

15 Κατάλογος Πινάκων 3.1 Εύρος µεγέθους οθόνης ανά τύπο ϕορητών συσκευών Περιγραφή των παραµέτρων ενός συνδέσµου Περιγραφή των προεπιλεγµένων παραµέτρων ενός συνδέσµου Προσδιορισµός της εκχωρούµενης τιµής του παράγοντα οµαδοποίησης της µονάδας scroller σε συνάρτηση της µονάδας προορισµού στο πλαίσιο του µετασχηµατισµού της µονάδας scroller Προσδιορισµός του πλήθους των ενεργών δοµικών µονάδων περιεχοµένου ανά σελίδα ϐάση του ϕυσικού µεγέθους της οθόνης κάθε ϕορητής συσκευής Προσδιορισµός της κρίσιµης τιµής κάθε µετασχηµατισµού που χρησι- µοποιείται ως κριτήριο εφαρµογής του ή όχι xv

16 xvi Κατάλογος Πινάκων

17 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια ϐιώνουµε µία ϱαγδαία εξάπλωση του Παγκόσµιου Ιστού, µε αποτέλεσµα πληθώρα, κυρίως πολύπλοκων, εφαρµογών να έχουν κατακλύσει την καθηµερινότητά µας. Μιλώντας για πολύπλοκες εφαρµογές αναφερόµαστε σε εφαρµογές που προβάλλουν µεγάλο όγκο δεδοµένων στον χρήστη. Σε αυτή την κατάσταση σηµαντικό ϱόλο διαδραµατίζουν και ορισµένες καινοτόµες πλατφόρµες ανάπτυξης εφαρµογών. Κάποια χαρακτηριστικά παραδείγµατα τέτοιων πλατφορµών αποτελούν τα συστήµατα διαχείρισης περιεχοµένου (CMS) όπως το Joomla, Drupal και το WordPress, τα οποία παρέχουν την δυνατότητα ακόµα και σε χρήστες που δεν είναι εξοικειωµένοι µε τις τεχνολογίες διαδικτύου να αναπτύξουν εφαρµογές. Συνεπώς, οι χρήστες έχουν την δυνατότητα προσπέλασης µεγάλου όγκου πληροφοριών και γενικότερα, την δυνατότητα αλληλεπίδρασης µε εφαρµογές Παγκοσµίου Ιστού µέσω των προσωπικών τους υπολογιστών. Ταυτόχρονα, η αλµατώδης ανάπτυξη της τεχνολογίας των ϕορητών συσκευών (π.χ. κινητά τηλέφωνα, tablets, smartphones, PDAs) σε συνδυασµό µε την εξέλιξη των δικτυακών τεχνολογιών και πρωτοκόλλων επικοινωνίας, παρέχει στους χρήστες την δυνατότητα αλληλεπίδρασης µε εφαρµογές Παγκοσµίου Ιστού χρησιµοποιώντας ϕορητές συσκευές. Εποµένως, ο χρήστης µπορεί να πλοηγηθεί σε όποια εφαρµογή επιθυµεί, οποιαδήποτε χρονική στιγµή από οπουδήποτε υπό την προϋπόθεση ότι έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο. Σύµφωνα µε εκτιµήσεις έµπειρων αναλυτών, ο αριθµός των χρηστών που πλοηγούνται στο διαδίκτυο µέσω ϕορητών συσκευών ϑα ξεπεράσει τους χρήστες που χρησιµοποιούν επιτραπέζιους προσωπικούς υπολογιστές µέχρι το 2015 (Σχήµα 1.1). Σε αυτό το κεφάλαιο, περιγράφουµε το κυρίαρχο πρόβληµα που προκύπτει κατά την διαδικασία πλοήγησης σε εφαρµογές Παγκοσµίου Ιστού µέσω ϕορητών συσκευών και στην συνέχεια, συνοψίζουµε την συνεισφορά της εργασίας στην αντιµετώπιση αυτού του προβλήµατος. Ολοκληρώνοντας, αναφέρουµε τον τρόπο οργάνωσης της υπόλοιπης εργασίας. 1

18 2 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή Σχήµα 1.1: Σύγκριση του αριθµού των χρηστών που χρησιµοποιούν ϕορητές συσκευές και αυτών που χρησιµοποιούν προσωπικούς υπολογιστές για πρόσβαση στο διαδίκτυο στο πέρασµα των ετών. 1.1 ιατύπωση Προβλήµατος Η πλειοψηφία των εφαρµογών Παγκοσµίου Ιστού έχει σχεδιαστεί και αναπτυχθεί ώστε να προβάλλεται αποτελεσµατικά στους προσωπικούς υπολογιστές. ίχως απώλεια της γενικότητας, οι ϕορητές συσκευές υστερούν σε σχέση µε τους υπολογιστές προσωπικούς κυρίως σε υπολογιστική ισχύ και στο µέγεθος του µέσου προβολής πληροφορίας. Τι µπορεί να συµβεί όταν ο χρήστης προσπαθήσει να πλοηγηθεί σε µία εφαρµογή που είναι κατασκευασµένη αποκλειστικά και µόνο για προσωπικούς υπολογιστές ; Λαµβάνοντας υπόψιν ότι οι ϕορητές συσκευές διαθέτουν οθόνη περιορισµένου µεγέθους και ανάλυσης, ο χρήστης αναγκάζεται να πλοηγείται εντός του παραθύρου της ϕορητής συσκευής ώστε να ϐρει το περιεχόµενο που επιθυµεί και την κατάλληλη ϑέση του παραθύρου ώστε να είναι εφικτή η ανάγνωση του. Σε ορισµένες περιπτώσεις, ενδέχεται να µην προβάλλεται ένα τµήµα της πληροφορίας µίας ιστοσελίδας στον χρήστη. Αυτή η κουραστική, χρονοβόρα και µη αποτελεσµατική διαδικασία καθιστά δύσχρηστη την πλοήγηση των χρηστών στον Παγκόσµιο Ιστό µέσω των ϕορητών συσκευών. Με λίγα λόγια, πώς µπορεί να προβληθεί το περιεχόµενο µίας εφαρµογής Παγκοσµίου Ιστού, η οποία έχει κατασκευαστεί µόνο για προσωπικούς επιτραπέζιους υπολογιστές, σε οποιαδήποτε ϕορητή συσκευή µε αποδοτικό και αποτελεσµατικό τρόπο υπερνικώντας τους περιορισµούς της οθόνης µικρού µεγέθους και περιορισµένης ανάλυσης, αποφεύγοντας την διαδικασία ανάπτυξης της εφαρµογής αυτής από την αρχή ; Αυτό το ερώτηµα αποτελεί και το αντικείµενο µελέτης της εργασίας.

19 1.2. Συνεισφορά της Εργασίας Συνεισφορά της Εργασίας Στην παρούσα διπλωµατική εργασία, µελετάµε το πρόβληµα της αποδοτικής και αποτελεσµατικής αναπαράστασης του περιεχοµένου εφαρµογών Παγκοσµίου Ιστού σε ϕορητές συσκευές που διαθέτουν µικρό µέσο προβολής πληροφοριών. Για την αντιµετώπιση αυτού του προβλήµατος προτείνουµε µία τεχνική η οποία προσαρµόζει το WebML µοντέλο της ιστοσελίδας που απαιτεί ο χρήστης και γενικότερα κάθε εφαρµογής υπό ορισµένες προϋποθέσεις µε τέτοιο τρόπο ώστε να είναι εφικτή η ποιοτική προβολή των πληροφοριών στον χρήστη µέσω των ϕορητών συσκευών. Αυτή η τεχνική καλείται ως τεχνική επαναµοντελοποίησης ( remodeling technique). Πιο συγκεκριµένα, η συνεισφορά µας συνοψίζεται ως εξής : Μετασχηµατισµοί στο υπερκείµενο. Χρησιµοποιώντας την εννοιολογική γλώσσα WebML [CFB + 02] εντοπίζουµε τις δοµικές µονάδες και δοµές που µοντελοποιούν την προβολή πολύπλοκων τµηµάτων πληροφορίας. Σ αυτές τις δοµικές µονάδες και δοµές εφαρµόζουµε ένα σύνολο µετασχηµατισµών που προτείνουµε ϐασιζόµενοι σε ορισµένα κριτήρια, όπως το πλήθος των εγγραφών µίας οντότητας της ϐάσης δεδοµένων που µοντελοποιεί µία δοµική µονάδα και το µέγεθος της οθόνης της ϕορητής συσκευής. Προσθήκη λειτουργιών στο υπερκείµενο. Προτείνουµε ορισµένες λειτουργίες που συµβάλλουν αποκλειστικά και µόνο στην διαχείριση των δεδοµένων που προβάλλουν οι δοµικές µονάδες. Αυτές οι λειτουργίες σε συνδυασµό µε την εφαρµογή των µετασχηµατισµών οδηγούν στην δηµιουργία ενός ευέλικτου µοντέλου κάθε ιστοσελίδας. Λαµβάνοντας υπόψιν ότι έχουµε µετατρέψει το πρωτότυπο WebML µοντέλο µίας εφαρµογής σε ένα πιο ευέλικτο µοντέλο, είναι πλέον εφικτή η αυτόµατη δηµιουργία οποιασδήποτε ιστοσελίδας επιθυµεί ο χρήστης παρέχοντας υψηλού επιπέδου πλοήγηση στις εφαρµογές. 1.3 ιάρθρωση της Εργασίας Η παρούσα διπλωµατική εργασία οργανώνεται ως εξής : Στο Κεφάλαιο 2 κάνουµε µία σύντοµη ανασκόπηση της ϐιβλιογραφίας που σχετίζεται µε το πρόβληµα που µελετάµε. Πιο συγκεκριµένα, αναφέρουµε τις τέσσερις ϐασικές προσεγγίσεις που έχουν προταθεί για την αντιµετώπιση του συγκεκριµένου προβλήµατος. Στο Κεφάλαιο 3 κάνουµε µία σύντοµη αναφορά στις ϕορητές συσκευές. Αρχικά, προσδιορίζουµε ποιες συσκευές ϑεωρούνται ϕορητές και τις ταξινοµούµε σε κατηγορίες.

20 4 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή Στην συνέχεια, παραθέτουµε στοιχεία σχετικά µε την διείσδυση των ϕορητών συσκευών στην κοινωνία όπου δίνουµε ιδιαίτερη έµφαση στην πρόσβαση στο διαδίκτυο µέσω αυτών των συσκευών. Τέλος, περιγράφουµε συνοπτικά τις δικτυακές τεχνολογίες και τα πρωτόκολλα επικοινωνίας που παρέχουν την δυνατότητα πρόσβασης των ϕορητών συσκευών στο διαδίκτυο. Στο Κεφάλαιο 4 παρουσιάζουµε τις ϐασικές έννοιες και το απαραίτητο ϑεωρητικό υπόβαθρο, όπου ϐασίζεται η προτεινόµενη µεθοδολογία µας. Αρχικά, επισηµαίνουµε τον λόγο για τον ποιον είναι χρήσιµη η µοντελοποίηση εφαρµογών Παγκοσµίου Ιστού. Στην συνέχεια, παρουσιάζουµε µία γλώσσα µοντελοποίησης υψηλού αφαιρετικού επιπέδου, την WebML, και γίνεται µία λεπτοµερής ανάλυση των επιπέδων που την συγκροτούν. Για κάθε ένα επίπεδο της παρουσιάζονται και αναλύονται οι κεντρικές έννοιες του. Στο Κεφάλαιο 5 παρουσιάζουµε την έννοια του σχεδιαστικού προτύπου καθώς και την χρησιµότητά του. Στην συνέχεια, αναφέρουµε ορισµένα σχεδιαστικά πρότυπα που υιοθετεί εννοιολογική γλώσσα WebML. Τα πρότυπα αυτά διακρίνονται σε πρότυπα που χρησιµοποιούνται για την παρουσίαση περιεχοµένου των εφαρµογών και για την διαχείριση του περιεχοµένου τους. Στο Κεφάλαιο 6 παρουσιάζουµε την τεχνική επαναµοντελοποίησης εφαρµογών Παγκοσµίου Ιστού αποσκοπώντας στην αντιµετώπιση του προβλήµατος που αναφέρθηκε προηγουµένως. Αρχικά, περιγράφουµε ένα σύνολο µετασχηµατισµών στο επίπεδο υπερκειµένου µίας εφαρµογής που αποτελούν τον πυρήνα της τεχνικής και εισάγουµε ορισµένες νέες λειτουργίες οι οποίες συµβάλλουν στην δηµιουργία ενός ευέλικτου µοντέλου µίας εφαρµογής. Στην συνέχεια, προσδιορίζουµε τα ακριβή ϐήµατα της τεχνικής µας. Τέλος, παραθέτουµε ένα παράδειγµα χρήσης της τεχνικής σε ορισµένες ιστοσελίδες. Στο Κεφάλαιο 7 επισηµαίνουµε τα συµπεράσµατα της παρούσας διπλωµατικής εργασίας και παρουσιάζουµε πιθανές µελλοντικές επεκτάσεις της. Τέλος, στο Παράρτηµα Α παρατίθενται πληροφορίες σχετικά µε την υλοποίηση της προτεινόµενης τεχνικής και περιγράφεται λεπτοµερώς ο τρόπος λειτουργίας της διεπαφής χρήστη που αναπτύχθηκε στα πλαίσια της υλοποίησης αυτής.

21 Κεφάλαιο 2 Ανασκόπηση Σχετικών Τεχνικών Ηαυξανόµενη χρήση των ϕορητών συσκευών απαιτεί καινοτόµες λύσεις όσον αφορά την ποιοτική πρόσβαση και πλοήγηση σε Web εφαρµογές. Στην ϐιβλιογραφία έχουν προταθεί πάρα πολλές τεχνικές που αποσκοπούν στην αντιµετώπιση αυτού του προβλήµατος. Σ αυτό το κεφάλαιο παραθέτουµε µία συνοπτική ανασκόπηση των ϐασικών προσεγγίσεων, που έχουν προταθεί κατά καιρούς από την επιστηµονική κοινότητα και από εταιρίες, προσπαθώντας να αντιµετωπίσουν το πρόβληµα που µελετάµε στην παρούσα εργασία. 2.1 Κατηγοριοποίηση Τεχνικών Λαµβάνοντας υπόψιν ότι το πρόβληµα της αποτελεσµατικής και αποδοτικής αναπαράστασης του περιεχοµένου εφαρµογών Παγκοσµίου Ιστού, που είναι κατασκευασµένες αποκλειστικά για προσωπικούς υπολογιστές, σε ϕορητές συσκευές είναι πολύ ενδιαφέρον και έχει µεγάλο αντίκτυπο στην πλειοψηφία των χρηστών ϕορητών συσκευών, η επιστηµονική κοινότητα αλλά και διάφορες εµπορικές εταιρίες έχουν προτείνει πάρα πολλές τεχνικές µε σκοπό την αντιµετώπισή του. Σύµφωνα µε τον Bickmore et al [BGS99], οι τεχνικές αυτές µπορούν να οµαδοποιηθούν στις εξής κατηγορίες : Κατασκευή µίας νέας έκδοσης της εφαρµογής για κάθε µία ϕορητή συσκευή (devicespecific authoring), Κατασκευή µίας νέας έκδοσης της εφαρµογής για µία οµάδα ϕορητών συσκευών (mulitple-device authoring), Ανάπτυξη ειδικού λογισµικού στην πλευρά του χρήστη (client-side navigation), και Αυτόµατη προσαρµογή του περιεχοµένου της εφαρµογής χρησιµοποιώντας τα χαρακτηριστικά της ϕορητής συσκευής (automatic re-authoring). 5

22 6 Κεφάλαιο 2. Ανασκόπηση Σχετικών Τεχνικών Μία Εκδοση της Εφαρµογή για Κάθε Φορητή Συσκευή Σύµφωνα µε αυτή τη προσέγγιση, σχεδιάζεται και κατασκευάζεται µία ξεχωριστή έκδοση µίας εφαρµογής που απευθύνεται σε µία και µοναδική ϕορητή συσκευή. Κάθε έκδοση µίας εφαρµογής είναι προσανατολισµένη στα τεχνικά χαρακτηριστικά (π.χ. ϕυσικό µέγεθος οθόνης, ανάλυση οθόνης) µίας συγκεκριµένης ϕορητής συσκευής και αποσκοπεί στην παρουσίαση του περιεχοµένου της στον χρήστη µε αποδοτικό τρόπο. Στα πλαίσια αυτής της προσέγγισης, αναπτύχθηκαν ορισµένες markup γλώσσες όπως η HDML (Handheld Device Markup Language) και η WML (Wireless Markup Language). Το κύριο πλεονέκτηµα της προσέγγισης αυτής είναι ότι παρέχονται αποτελέσµατα υψηλής ποιότητας και ευχρηστίας στους χρήστες. Οµως, αν και αυτή η προσέγγιση είναι ϑεωρητικά απλή, στην πράξη υστερεί λόγω ενός πολύ σηµαντικού µειονεκτήµατος. Θα πρέπει να κατασκευαστούν από την αρχή πάρα πολλές εκδόσεις της ίδιας εφαρµογές ώστε να προσφέρουν στους κατόχους διαφορετικών ϕορητών συσκευών την ίδια ποιότητα. Αυτή η διαδικασία είναι τόσο χρονοβόρα και απαιτητική ώστε στην πραγµατικότητα δεν ακολουθείται (πλην ορισµένων εξαιρέσεων) Μία Εκδοση της Εφαρµογής για µία Οµάδα Φορητών Συσκευών Προσπαθώντας να περιοριστεί το µείζον µειονέκτηµα της προηγούµενης προσέγγισης προτάθηκε µία άλλη προσέγγιση, σύµφωνα µε την προτείνεται ο σχεδιασµός και η ανάπτυξη µίας ξεχωριστής έκδοσης που απευθύνεται σε ένα σύνολο ϕορητών συσκευών που έχουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως π.χ. το ϕυσικό µέγεθος της οθόνης κάθε ϕορητής συσκευής. Αν και αυτή η προσέγγιση χρησιµοποιεί ορισµένες markup γλώσσες που αναφέρθηκαν και στην προηγούµενη προσέγγιση, εισάγει την ιδέα την διαφορετικής διάταξης του περιεχοµένου της ίδιας ιστοσελίδας µίας εφαρµογής. Ενα παράδειγµα που συµβαδίζει µε αυτή την προσέγγιση είναι η τεχνική StretchText [CS95]. Η ίδια έκδοση για µία οµάδα ϕορητών συσκευών µπορεί να µεταβάλλεται τροποποιώντας το CSS (Cascading Style Sheets) κάθε ιστοσελίδας ανάλογα µε την ϕορητή συσκευή που διαθέτει ο χρήστης. Η εφαρµογή κοινωνικής δικτύωσης Facebook 1 και οι ιστοσελίδες της Google 2 για ϕορητές συσκευές αποτελούν παραδείγµατα που ακολουθούν αυτή την προσέγγιση. Παρόλο που αυτή η προσέγγιση είναι περισσότερο ευέλικτη από την προηγούµενη, απαιτεί πολύ χρόνο και µεγάλη προσπάθεια από την οµάδα ανάπτυξης της εφαρµογής

23 2.1. Κατηγοριοποίηση Τεχνικών Χρήση Ειδικού Λογισµικού στην Πλευρά του Χρήστη Σύµφωνα µε αυτή την προσέγγιση, ειδικό λογισµικό χρησιµοποιείται στην πλευρά του χρήστη, δηλαδή στην ίδια την ϕορητή συσκευή, το οποίο ϐελτιώνει την παρουσίαση του περιεχοµένου µίας ιστοσελίδας. Στην πραγµατικότητα, αυτό το λογισµικό είναι ένας ϕυλλοµετρητής (browser) ο οποίος χρησιµοποιεί έναν αλγόριθµο που παρέχει στον χρήστη ευκολίες πλοήγησης στις ιστοσελίδες και παρουσίασης πληροφοριών [BLH04, BXWM04, BHR + 99, BGMPW00, WFHM02]. Για παράδειγµα, ο ϕυλλοµετρητής WebThumb [WFHM02] τροποποιεί το µέγεθος της σελίδα ώστε να προβάλλεται στην οθόνη της τρέχουσας συσκευής διατηρώντας την διάταξη της σελίδας κάθε εφαρµογής και παρέχοντας στον χρήστη εργαλεία αποδοτικής αλληλεπίδρασης µε τον χρήστη. Επίσης, σύµφωνα µε την τεχνική Collapse-to-Zoom [BXWM04] το µέγεθος της σελίδας διαµορφώνεται ώστε να ταυτίζεται µε το µέγεθος της οθόνης της ϕορητής συσκευής και ο χρήστης έχει την δυνατότητα εστίασης σε περιοχές όπως στήλες και το κύριο περιεχόµενο. Πιο πρόσφατα, πολλές εµπορικές εταιρίες έχουν σχεδιάσει και αναπτύξει ορισµένους ϕυλλοµετρητές οι οποίοι είναι συµβατοί µε συγκεκριµένες ϕορητές συσκευές. Για παράδειγµα, ο ϕυλλοµετρητής Opera mini 3 χρησιµοποιεί την Small Screen Rendering τεχνική η οποία τροποποιεί το µέγεθος µίας ιστοσελίδας ώστε να συµπίπτει µε το εύρος της οθόνης της συσκευής, και µεταβάλει την διάταξη της ώστε να µοιάζει σαν µία κάθετη στήλη υπό την προϋπόθεση ότι εύρος της οθόνης είναι το πολύ 128 pixel καταργώντας την οριζόντια πλοήγηση εντός του παραθύρου. Ο ϕυλλοµετρητής Safari 4 µεταβάλλει το µέγεθος της ιστοσελίδας ώστε να γεµίσει το παράθυρο της ϕορητής συσκευής του χρήστη και παρέχει στον χρήστη την δυνατότητα κλιµακωτής σµίκρυνσης ή µεγέθυνσης σε οποιοδήποτε σηµείο της σελίδας. Σε γενικές γραµµές, οι τεχνικές αυτές συνήθως υστερούν στην διαδικασία της πλοήγησης εντός των εφαρµογών επειδή ο χρήστης είναι αναγκασµένος πραγµατοποιεί αλληλεπιδράσεις εστίασης ή µεγέθυνσης ώστε να εντοπίσει την πληροφορία που τον ενδιαφέρει Αυτόµατη Προσαρµογή της Εφαρµογής Μία άλλη προσέγγιση περιλαµβάνει την ανάπτυξη λογισµικού που δέχεται ως είσοδο µία εφαρµογή Παγκοσµίου Ιστού, που έχει κατασκευαστεί αποκλειστικά για προσωπικούς υπολογιστές (desktops), και δεδοµένου των χαρακτηριστικών της ϕορητής συσκευής που διαθέτει ο χρήστης, προσαρµόζει αυτόµατα τις ιστοσελίδες της χρησιµοποιώντας συνήθως ορισµένους µετασχηµατισµούς έτσι ώστε να παρουσιάζεται το περιεχόµενό της στον χρήστη µε τον καλύτερο δυνατό τρόπο Αυτή η διαδικασία µπορεί να εφαρµοστεί

24 8 Κεφάλαιο 2. Ανασκόπηση Σχετικών Τεχνικών στην ϕορητή συσκευή του χρήστη, στον εξυπηρετητή της εφαρµογής (Web server) ή σε έναν ενδιάµεσο εξυπηρετητή (proxy server) [BGS99, CFB + 07, LH05, PSS08, PZ10, XLH + 09]. Η προσέγγιση αυτή ϐασίζεται στην εξαγωγή κατάλληλης πληροφορίας των ιστοσελίδων και στην τροποποίηση της διάταξης τους µε σκοπό την αποτελεσµατική προβολή του περιεχοµένου τους σε ϕορητές συσκευές. Πολλοί ερευνητές έχουν προτείνει λύσεις που ϐασίζονται στην ανάλυση του HTML DOM (Document Object Model) δέντρο ή στην ανάλυση των HTML ετικετών µίας ιστοσελίδας αποσκοπώντας στην ανίχνευση σχετικού περιεχοµένου [BGS99, CFB + 07, CMZ03, CXMZ05, HKS03, LH05, PSS08, PZ10, XLH + 09, YL04]. Οι Chen et al [CXMZ05] πρότειναν έναν αλγόριθµο ο οποίος διαχωρίζει µία ιστοσελίδα σε τµήµατα περιεχοµένου εξετάζοντας το DOM δέντρο της µε σκοπό την µείωση της πλοήγησης εντός του παραθύρου της συσκευής. Σύµφωνα µε [XLH + 09], µία ιστοσελίδα που δεν χωράει στην οθόνη της συσκευής τότε αυτή µετατρέπεται σε ένα σύνολο ιστοσελίδων οι οποίες χωρούν σ αυτή. Ετσι, δηµιουργείται µία ιεραρχία σελίδων που καλείται SP-δένδρο. Η κύρια πληροφορία της πρωτότυπης ιστοσελίδας διατηρείται ενώ ελαττώνεται η διαδικασία πλοήγησης εντός του παραθύρου της ϕορητής συσκευής. Μία άλλη λύση είναι η εφαρµογή αλγορίθµων εξαγωγής περίληψης σε ιστοσελίδες µε σκοπό την ανάκτηση σηµασιολογικού περιεχοµένου. Οι Buyukkokten et al [BKGM + 02] εισήγαγαν αλγόριθµους για εξαγωγή περίληψης τµηµάτων της ιστοσελίδας και των HTML ϕορµών εισαγωγής δεδοµένων. Κάθε ιστοσελίδα διαχωριζόταν σε τµήµατα κειµένου, τα οποία ανακεφαλαιώνονταν, αποκρύβονταν ή προβάλλονταν πλήρως. Επιπλέον, έχουν προταθεί ορισµένες λύσεις οι οποίες χρησιµοποιούν αλγορίθµους που τροποποιούν την διάταξη κάθε πρωτότυπης ιστοσελίδας [Mac03, RPKV06]. Για παράδειγµα, η τεχνική Minimap [RPKV06] προσαρµόζει το CSS της ιστοσελίδας τροποποιώντας το µέγεθος της γραµµατοσειράς του κειµένου και περιορίζοντας το εύρος των παραγράφων. Ωστόσο, τέτοιες λύσεις συνήθως υστερούν στην διαδικασία πλοήγησης. Τέλος, στην ϐιβλιογραφία έχουν προταθεί τεχνικές οι οποίες ενσωµατώνουν διάφορους αλγορίθµους. Τέτοιες τεχνικές καλούνται ως υβριδικές. Οι Ahmadi et al [AK08] πρότειναν µία τεχνική που προσαρµόζει αυτόµατα το περιεχόµενο µίας εφαρµογής που έχει κατασκευαστεί για προσωπικούς υπολογιστές ώστε να αναπαριστάται σε ϕορητές συσκευές εντοπίζοντας τµήµατα διαφορετικής πληροφορίας. Αυτή η τεχνική αναλύει και την δοµή του DOM και την διάταξη µίας ιστοσελίδας αποσκοπώντας στην διαίρεση της σε νέες ιστοσελίδες.

25 Κεφάλαιο 3 Φορητές Συσκευές Στο κεφάλαιο αυτό κάνουµε µία συνοπτική αναφορά στις ϕορητές συσκευές, οι οποίες τα τελευταία χρόνια διεισδύουν συνεχώς στη Ϲωή µας µε ταχύ ϱυθµό. Προσδιορίζουµε ποιες συσκευές ϑεωρούνται ϕορητές και ποιες είναι κατηγορίες στις οποίες ταξινοµούνται. Στην συνέχεια, αναφερόµαστε στην εξάπλωση των ϕορητών συσκευών και στα συστήµατα που συνέβαλαν σ αυτό. Τέλος, δίνουµε ιδιαίτερη έµφαση στην δυνατότητα πρόσβασης στο διαδίκτυο µέσω των ϕορητών συσκευών προσδιορίζοντας τις σηµαντικότερες τεχνολογίες και πρωτόκολλα επικοινωνίας που χρησιµοποιούνται. 3.1 Εισαγωγή Μία ϕορητή συσκευή (mobile device ή handheld device) είναι µία µικρή υπολογιστική συσκευή χειρός που διαθέτει οθόνη µικρού µεγέθους και περιορισµένης ανάλυσης. Οι ϕορητές συσκευές διαθέτουν είτε οθόνη αφής είτε ένα µικρό πληκτρολόγιο ώστε να µπορεί ο χρήστης να αλληλεπιδράσει µαζί της. Βέβαια, αυτή την περίοδο παρατηρείται µία τάση χρήσης οθονών αφής. Αρχικά, οι ϕορητές συσκευές χρησιµοποιούνταν κυρίως αποκλειστικά για την επικοινωνία µεταξύ των χρηστών. Οσο εξελίσσεται η τεχνολογία τους χρησιµοποιούνται παρέχουν µια µεγάλη γκάµα δυνατοτήτων στους χρήστες. Κάθε χρήστης µπορεί να τρέξει εφαρµογές σε µία ϕορητή συσκευή δεδοµένου ότι διαθέτει κάποιο λειτουργικό σύστηµα. Επίσης, η πλειοψηφία τους παρέχει δυνατότητα πρόσβασης και πλοήγησης στο διαδίκτυο µέσω κάποιων δικτυακών τεχνολογιών και πρωτοκόλλων επικοινωνίας. Επιπλέον, συνήθως παρέχουν δυνατότητες λήψης ϕωτογραφιών και αναπαραγωγής µουσικής στον χρήστη. Σίγουρα, οι συσκευές αυτές προσφέρουν κι άλλες υπηρεσίες προς τους χρήστες αλλά η αναφορά τους ξεφεύγει από τα πλαίσια αυτής της διπλωµατικής εργασίας. Τα τελευταία χρόνια, οι κατασκευάστριες εταιρίες δηµιουργούν πολλές ϕορητές συσκευές που έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά µε ταχύ ϱυθµό. Ωστόσο, οι συσκευές 9

26 10 Κεφάλαιο 3. Φορητές Συσκευές (α ) iphone 4s (ϐ ) Blackberry (γ ) ipad Σχήµα 3.1: Αντιπροσωπευτικά δείγµατα ϕορητών συσκευών. αυτές µπορούν να ταξινοµηθούν στις εξής ϐασικές κατηγορίες : Κινητά τηλέφωνα Smartphones PDAs (Personal digital assistants) Tablets Η κύρια διαφορά µεταξύ των smartphones και των PDAs σχετίζεται µε την δυνατότητα επικοινωνίας µε άλλους χρήστες. Τα smartphones ουσιαστικά είναι κινητά τηλέφωνα που επιτρέπουν την τηλεφωνική κλήση και την ανταλλαγή SMS ενώ ταυτόχρονα παρέχουν δυνατότητες όπως η πλοήγηση στο διαδίκτυο, η δηµιουργία εγγράφων, η αναπαραγωγή µουσικής και ϐίντεο κ.α. Τα PDAs διαθέτουν πολλές δυνατότητες παρόµοιες µε τις αντίστοιχες των smartphones αλλά δεν παρέχουν υπηρεσίες πραγµατοποίησης κλήσης. Τα tablets pc προσφέρουν στον χρήστη πληθώρα δυνατοτήτων δίχως όµως να προσφέρουν υπηρεσίες κλήσης. Συνήθως, διαθέτουν οθόνες µεγαλύτερου µεγέθους από τα smartphones και τα PDAs. Στο σχήµα 3.1 παρουσιάζουµε µία χαρακτηριστική συσκευή για κάθε τύπο ϕορητών συσκευών. Τα netbooks και οι laptops δεν ϑεωρούνται ϕορητές συσκευές, επειδή ουσιαστικά δεν είναι συσκευές χειρός. Ωστόσο, παρόλο που οι ϕορητές συσκευές παρέχουν πολλές δυνατότητες στους χρήστες και κάνουν εύκολη την επικοινωνία και την ανταλλαγή πληροφοριών, έχουν ορισµένους περιορισµούς σε σύγκριση µε τους επιτραπέζιους υπολογιστές. Πιο συγκεκριµένα οι ϕορητές συσκευές διαθέτουν µικρή µνήµη και χαρακτηρίζονται από χαµηλή υπολογιστική ισχύ. Επίσης, διαθέτουν πολύ µικρά πληκτρολόγια και µέσα εισαγωγής δεδοµένων σε σχέση µε τους προσωπικούς µας υπολογιστές. Ενας ακόµα πολύ σηµαντικός περιορισµός σχετίζεται µε το γεγονός ότι η πλειοψηφία των ϕορητών συσκευών διαθέτουν οθόνες µικρού

27 3.2. Εξάπλωση- ιείσδυση Φορητών Συσκευών 11 Τύπος ϕορητής συσκευής Εύρος µεγέθους οθόνης (ίντσες) Smartphones PDAs Tablets 7 14 Πίνακας 3.1: Εύρος µεγέθους οθόνης ανά τύπο ϕορητών συσκευών. µεγέθους και περιορισµένης ανάλυσης. Στον πίνακα 3.1 παρουσιάζουµε την διακύµανση του µεγέθους οθόνης των κυριότερων τύπων ϕορητών συσκευών. 3.2 Εξάπλωση- ιείσδυση Φορητών Συσκευών Η τεχνολογία της κινητής τηλεφωνίας και των ϕορητών συσκευών αναπτύσσεται µε ϕοβερούς ϱυθµούς. Αυτή την περίοδο υπάρχουν ήδη ϕορητές συσκευές που χρησι- µοποιούν συστήµατα ασύρµατης τηλεφωνίας τέταρτης γενιάς 4G ενώ γίνονται µελέτες σε ερευνητικό ακόµα επίπεδο για να οδηγηθούµε σε συστήµατα πέµπτης γενιάς (5G) (σχήµα 3.2 ). Τα συστήµατα πρώτης γενιάς (1G) εγκαταστάθηκαν για πρώτη ϕορά το 1982 στις ΗΠΑ και τα οποία χρησιµοποιούσαν αναλογικά πρότυπα. Υιοθετήθηκε το Προηγµένο σύστηµα κινητής τηλεφωνίας (AMPS). εδοµένου ότι η γεωγραφική περιοχή υποδιαιρείται σε κυψέλες, αυτό το πρότυπο δίνει στα κυψελωτά συστήµατα πολύ µεγαλύτερη χωρητικότητα ϐασιζόµενο στην χρήση σχετικά µικρών κυψέλων και στην επαναχρησιµοποίηση των συχνοτήτων µετάδοσης σε κοντινές κυψέλες. Το 1991 οδηγηθήκαµε στα συστήµατα κινητής τηλεφωνίας δεύτερης γενιάς (2G) που χρησιµοποιούν ψηφιακά πρότυπα. Αυτή η γενιά εισάγει υπηρεσίες δεδοµένων στις ϕορητές συσκευές, όπως το sms. Χρησι- µοποιήθηκαν τέσσερα συστήµατα, το D-AMPS που αποτελεί µία νεότερη έκδοση του AMPS το οποίο είναι πλήρως ψηφιακό, το GSM, το CDMA και το PDC. Η τρίτη γενιά κινητής τηλεφωνίας (3G) απαρτίζεται από πρότυπα προσανατολισµένα για ϕορητές συσκευές, που εκπληρώνουν τις προδιαγραφές του IMT Χρησιµοποιούνται κυρίως τα συστήµατα UMTS και CDMA2000. Αυτή η γενιά οδήγησε στην ανάπτυξη των smartphones, συνδυάζοντας δυνατότητες των PDAs και των κινητών τηλεφώνων. Συνεπώς, οι ϕορητές συσκευές παρέχουν δυνατότητες ασύρµατης επικοινωνίας, πρόσβασης στον Παγκόσµιο Ιστό και διαχείριση πολυµέσων. Επίσης, έχουν προταθεί συστήµατα τέταρτης γενιάς (4G) που διαδέχονται τα πρότυπα του 3G. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά των 4G συστηµάτων είναι το υψηλό εύρος Ϲώνης, η καθολική συνδεσιµότητα και η υψηλή ποιότητα υπηρεσιών για τα πολυµέσα. Υπάρχουν δύο πρότυπα, το Mobile WiMAX πρότυπο και το LTE (Long term evolution) πρότυπο. Αν και έχουν κατασκευαστεί smartphones που χρησιµοποιούν

28 12 Κεφάλαιο 3. Φορητές Συσκευές Σχήµα 3.2: Εξέλιξη συστηµάτων κινητής τηλεφωνίας. Σχήµα 3.3: Σύγκριση πωλήσεων µεταξύ των smartphones, των tablets και των επιτραπέζιων υπολογιστών. αυτά τα πρότυπα, στην Ευρώπη δεν είναι ακόµα διαθέσιµα. Η εξέλιξη των παραπάνω συστηµάτων οδηγεί τους ανθρώπους στην απόκτηση ϕορητών συσκευών µε ϕρενήρη ϱυθµό. Ενώ αρχικά οι ϕορητές συσκευές διέθεταν µόνο υπηρεσίες αναλογικές ϕωνής, πλέον διαθέτουν υπηρεσίες µετάδοσης ϕωνής υψηλής ποιότητας, ανταλλαγής µηνυµάτων, αλληλεπίδρασης µε πολυµέσα, πρόσβασης στο διαδίκτυο και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αναγκαία η εγκατάσταση κάποιου λειτουργικού συστήµατος. Το σχήµα 3.3 δείχνει το διάγραµµα πωλήσεων των smartphones, των tablets και των επιτραπέζιων υπολογιστών. Απόρροια της εξάπλωσης των ϕορητών συσκευών είναι η αύξηση της πρόσβασης στο

29 3.3. Συστήµατα Πρόσβασης στο ιαδίκτυο 13 διαδίκτυο µέσω ϕορητών συσκευών. Σύµφωνα µε εκτιµήσεις αναλυτών, το πλήθος των χρηστών που συνδέονται στο διαδίκτυο µέσω κάποιας ϕορητές συσκευής αναµένεται να ξεπεράσει τον αριθµό των χρηστών που χρησιµοποιούν τους προσωπικούς τους επιτραπέζιους υπολογιστές (ϐλέπε σχήµα 1.1). Το γεγονός αυτό δείχνει πόσο ενδιαφέρον αλλά και πρακτικό είναι το πρόβληµα που µελετάµε στην συγκεκριµένη εργασία, και ταυτόχρονα τονίζει την αναγκαιότητα µίας καθολικής λύσης. 3.3 Συστήµατα Πρόσβασης στο ιαδίκτυο Οι ϕορητές συσκευές παρέχουν στον χρήστη την δυνατότητα πρόσβασης στο διαδίκτυο, γεγονός στο οποίο συνέβαλε η εξέλιξη των δικτυακών τεχνολογιών και η ανάπτυξη ορισµένων πρωτοκόλλων. Στις ενότητες που ακολουθούν κάνουµε µία σύντοµη περιγραφή των σηµαντικότερων συστηµάτων προσωπικής περιοχής (WPAN), τοπικής εµβέλειας (WLAN) και ευρείας περιοχής (WAN) Wi-Fi Η πλειοψηφία των ϕορητών συσκευών έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο χρησιµοποιώντας την Wi-Fi τεχνολογία όταν ϐρίσκεται σε ακτίνα κάλυψης ασύρµατου δικτύου ήδη συνδεδεµένου στο διαδίκτυο, το οποίο ονοµάζεται σηµείο πρόσβασης (Access Point). Μία περιοχή που καλύπτεται από ένα ή περισσότερα σηµεία πρόσβασης συνδεδεµένα µεταξύ τους λέγεται hotspot. Το Wi-Fi ουσιαστικά είναι ένα ασύρµατο δίκτυο τοπικής περιοχής που ϐασίζεται στην οικογένεια των προτύπων. Το πρότυπο υποστηρίζει δύο τρόπους λειτουργίας : α) οµότιµα, όπου δεν υπάρχει κάποιος κεντρικός σταθµός ϐάσης-σηµείο πρόσβασης, οι κόµβοι είναι ισότιµοι και η πρόσβαση στο κοινό µέσο ϱυθµίζεται από κάποιο κατανεµηµένο πρωτόκολλο όπως το CSMA, και ϐ) µε σηµείο πρόσβασης, έναν κεντρικό κόµβο του τοπικού δικτύου δηλαδή ο οποίος αναλαµβάνει τον έλεγχο πρόσβασης στο κοινό µέσο και δρα ως αµφίδροµος επαναλήπτης. Τα WLAN µε σηµείο πρόσβασης ονοµάζονται δίκτυα υποδοµής. Ολα τα πρωτόκολλα της οικογένειας x έχουν κοινό υποεπίπεδο MAC αλλά διαφέρουν στο ϕυσικό µέσο. Η ϐασική λειτουργία του MAC του είναι η κατανεµηµένη λειτουργία συντονισµού (DCF), η οποία ϐασίζεται στο πρωτόκολλο CSMA µε αποφυγή συγκρούσεων (CSMA/CA), ενώ στα δοµηµένα WLAN πάνω από την DCF τρέχει επιπλέον η σηµειακή λειτουργία συντονισµού ή PCF η οποία προσφέρει στα τερµατικά όταν χρειάζεται πρόσβαση στο κοινό µέσο δίχως ανταγωνισµό και συγκρούσεις. Το υποεπίπεδο LLC αναλαµβάνει τον έλεγχο ϱοής, τον έλεγχο σφαλµάτων και τη διασύνδεση προς το επίπεδο δικτύου. Ο ϱυθµός µετάδοσης δεδοµένων στο εξαρτάται από την απόσταση µεταξύ των

30 14 Κεφάλαιο 3. Φορητές Συσκευές κόµβων. Οσο πιο µακριά ϐρίσκεται η ασύρµατη συσκευή από το σηµείο πρόσβασης, τόσο χαµηλότερη είναι η ταχύτητα Bluetooth Το Bluetooth είναι ένα πρότυπο για ασύρµατα δίκτυα προσωπικής περιοχής (WPAN). Η ϐασική µονάδα του συστήµατος είναι ένα µικροσκοπικό δίκτυο (piconet) το οποίο αποτελείται από έναν κόµβο κυρίου και έως επτά ενεργούς κόµβους υπηρέτη σε εµβέλεια δέκα µέτρων. Πρόκειται για ένα πρωτόκολλο το οποίο παρέχει ασύρµατη επικοινωνία ανάµεσα σε PDAs, κινητά τηλέφωνα, ϕορητούς υπολογιστές, προσωπικούς υπολογιστές και άλλες συσκευές. Εχουν χρησιµοποιηθεί αρκετές εκδόσεις του Bluetooth ενώ σήµερα χρησιµοποιείται η έκδοση 4.0. Σε αντίθεση µε τα περισσότερα πρωτόκολλα δικτύου, οι προδιαγραφές κάθε έκδοσης του Bluetooth προσδιορίζουν συγκεκριµένες εφαρµογές που υποστηρίζονται και παρέχουν διαφορετικές στοίβες πρωτοκόλλων. Το σύνολο αυτών των εφαρµογών καλούνται προφίλ. Το πρότυπο του Bluetooth περιέχει πολλά πρωτόκολλα που οµαδοποιούνται σε επίπεδα. Το χαµηλότερο επίπεδο είναι το ϕυσικό επίπεδο των ϱαδιοκυµάτων το οποίο ασχολείται µε την µετάδοση ϱαδιοκυµάτων και τη διαµόρφωση. Το επόµενο επίπεδο είναι το επίπεδο της ϐασικής Ϲώνης που καθορίζει πως ϑα ελέγχει ο κύριος κόµβος τις χρονικές υποδοχές και µε ποιο τρόπο αυτές ϑα οµαδοποιούνται σε πλαίσια. Στην συνέχεια, υπάρχει ένα επίπεδο που αποτελείται από τον διαχειριστή συνδέσµου ο οποίος χειρίζεται την εγκαθίδρυση λογικών καναλιών ανάµεσα στις συσκευές, και το πρωτόκολλο προσαρµογής ελέγχου λογικού συνδέσµου (L2CAP) που αποκρύπτει τις λεπτοµέρειες µετάδοσης από τα ανώτερα επίπεδα. Επίσης, στο ίδιο επίπεδο υπάρχουν τα πρωτόκολλα ήχου και ελέγχου. Το παραπάνω επίπεδο αποτελεί το επίπεδο ενδιάµεσου λογισµικού που παρέχει µία οµάδα πρωτοκόλλων. Το πρωτόκολλο LLC χρησιµοποιείται για σκοπούς συµβατότητας µε άλλα δίκτυα. Το πρωτόκολλο RFComm εξοµοιώνει την τυπική σειριακή ϑύρα που υπάρχει στις περισσότερες συσκευές ενώ το πρωτόκολλο τηλεφωνίας σχετίζεται µε τα προφίλ που είναι προσανατολισµένα στην οµιλία. Το πρωτόκολλο ανακάλυψης υπηρεσιών χρησιµοποιείται για τον εντοπισµό υπηρεσιών µέσα στο δίκτυο. Τέλος, το υψηλότερο επίπεδο είναι αυτό στο οποίο υπάρχουν οι εφαρµογές και τα προφίλ. Κάθε εφαρµογή έχει το δικό της αποκλειστικό υποσύνολο πρωτοκόλλων Πρωτόκολλο Ασύρµατων Εφαρµογών Το πρωτόκολλο ασύρµατων εφαρµογών ή αλλιώς WAP (Wireless Application Protocol) αποτελεί ένα διεθνές πρότυπο που παρέχει στους χρήστες δυνατότητα προσπέλασης πληροφοριών και πρόσβασης στον Παγκόσµιο Ιστό µέσω ασύρµατης σύνδεσης. Η ϐασική ιδέα είναι η εκµετάλλευση και χρησιµοποίηση της υπάρχουσας ψηφιακής ασύρµατης

31 3.3. Συστήµατα Πρόσβασης στο ιαδίκτυο 15 υποδοµής. Το WAP ουσιαστικά είναι µία στοίβα πρωτοκόλλων για πρόσβαση στον Παγκόσ- µιο Ιστό, ϐελτιστοποιηµένη για συνδέσεις χαµηλού εύρους Ϲώνης που χρησιµοποιούν οι ασύρµατες-ϕορητές συσκευές χαµηλής υπολογιστικής ισχύς, περιορισµένης µνήµης και µικρής οθόνης. Τα επίπεδα είναι τα εξής : Περιβάλλον ασύρµατων εφαρµογών (WAE). Χρησιµοποιείται ένας µικροφυλλοµετρητής. Πρωτόκολλο ασύρµατων συνδιαλέξεων (WSP). Σ αυτό το επίπεδο χρησιµοποιείται µία παραλλαγή του HTTP πρωτοκόλλου. Πρωτόκολλο ασύρµατων συναλλαγών (WTP). Αυτό το επίπεδο διαχειρίζεται τις αιτήσεις των χρηστών και τις απαντήσεις. Αντικαθιστά το TCP πρωτόκολλο το οποίο δεν χρησιµοποιείται λόγω χαµηλής απόδοσης. Ασφάλεια ασύρµατου επιπέδου µεταφοράς (WTLS). Παρέχει µηχανισµούς ασφάλειας ϐασιζόµενους σε κρυπτογράφηση κλειδιών. Πρωτόκολλο ασύρµατων αυτοδύναµων πακέτων (WDP). Στην πραγµατικότητα είναι το UDP. Επίπεδο διακοµιστή. εδοµένου ότι αποτελεί το χαµηλότερο επίπεδο του προτύπου, υποστηρίζει όλα τα υπάρχοντα συστήµατα κινητής τηλεφωνίας συµπεριλαµβάνοντας τα GSM, D-AMPS και CDMA. Χρησιµοποιήθηκαν δύο εκδόσεις του WAP, το WAP 1.0 και το WAP 2.0. Το WAP 1.0 ουσιαστικά ήταν σύστηµα µεταγωγής κυκλωµάτων µε πολύ µεγάλη χρέωση ανά χρονική στιγµή. Ο χρήστης έκανε ένα αίτηµα και στην περίπτωση που δεν υπήρχε η σελίδα αποθηκευµένη στην κρυφή µνήµη, την προσκόµιζε µέσω του ενσύρµατου διαδικτύου. Επίσης, χρησιµοποιούσε µία γλώσσα σήµανσης διαφορετική από την HTML, την WML (Wireless Markup Language) που ϐασιζόταν στην XML. Ωστόσο, µία συσκευή που χρησιµοποιούσε το WAP 1.0 µπορούσε να προσπελάσει σελίδες που είχαν µετατραπεί σε WML, γεγονός το οποίο περιόριζε την χρησιµότητα του WAP 1.0, και κατ επέκταση οδήγησε στην δεύτερη έκδοση. Στο WAP 2.0 πραγµατοποιήθηκαν αρκετές αλλαγές σε σχέση µε το WAP 1.0, µε τις δύο κυριότερες να αφορούν την στοίβα πρωτοκόλλων και την γλώσσα σήµανσης. Το WAP 2.0 εξακολουθεί να υποστηρίζει το σύνολο των πρωτοκόλλων που αναφέραµε προηγουµένως αλλά υποστηρίζει πλέον και τα πρωτόκολλα TCP και HTTP. Επίσης, το WAP 2.0 χρησιµοποιεί ως γλώσσα σήµανσης την XHTML η οποία προορίζεται για τις ϕορητές συσκευές. Η XHTML (Extended HyperTet Markup Language) είναι µία ευέλικτη γλώσσα σήµανσης που ϐασίζεται στην XML επεκτείνοντας την HTML.

32 16 Κεφάλαιο 3. Φορητές Συσκευές Σύστηµα i-mode Το i-mode είναι ένα σύστηµα πρόσβασης στο διαδίκτυο µε υψηλή χρησιµότητα στην Ιαπωνία. Το σύστηµα i-mode αποτελείται από τρία συστατικά : ένα νέο σύστηµα µετάδοσης, µία τηλεφωνική συσκευή και µία νέα γλώσσα σχεδίασης ιστοσελίδων. Το σύστηµα µετάδοσης αποτελείται από δύο χωριστά δίκτυα, το υπάρχον δίκτυο µεταγωγής κυκλωµάτων της κινητής τηλεφωνίας παρόµοιο µε το D-AMPS και ένα νέο δίκτυο µεταγωγής πακέτων που κατασκευάστηκε αποκλειστικά για το i-mode. Το δίκτυο δεδοµένων ϐασίζεται στο CDMA. Οι τηλεφωνικές συσκευές χρησιµοποιούν το LTP (Lightweight Transport Protocol) πάνω από µία ασύρµατη σύνδεση προς µία πύλη δικτύου µετατροπής πρωτοκόλλων. Οι τηλεφωνικές συσκευές µοιάζουν µε κινητά τηλέφωνα που διαθέτουν µία µικρή οθόνη. Οταν ενεργοποιείται µία συσκευή i-mode παρουσιάζει στον χρήστη µία λίστα µε κατηγορίες των επίσηµα εγκεκριµένων υπηρεσιών. Το λογισµικό του i-mode αποτελείται από πέντε επίπεδα. Το χαµηλότερο επίπεδο αποτελείται από ένα απλό λειτουργικό σύστηµα πραγµατικού χρόνου για τον έλεγχο του υλικού. Στην συνέχεια, υπάρχει µία υποµονάδα για την επικοινωνία µέσω δικτύου που ϐασίζεται στο LTP πρωτόκολλο. Πάνω απ αυτό υπάρχει ένα απλός διαχειριστής παραθύρων υπεύθυνος για το κείµενο και απλά γραφικά. Το τέταρτο επίπεδο περιέχει τον ϕυλλοµετρητή. Το σύστηµα αυτό χρησιµοποιεί την γλώσσα σήµανσης chtml που ϐασίζεται στην HTML 1.0. Επίσης, αυτό το επίπεδο χρησιµοποιεί ϐοηθητικές εφαρµογές και υποµονονάδες όπως κάνουν και οι ϕυλλοµετρητές στους επιτραπέζιους υπολογιστές. Στο υψηλότερο επίπεδο υπάρχει µία υποµονάδα αλληλεπίδρασης µε τον χρήστη. Πλέον το σύστηµα αυτό χρησιµοποιείται παγκοσµίως ενώ έχει δηµιουργηθεί και έκδοση για τα smartphones.

33 Κεφάλαιο 4 Εισαγωγή στην WebML Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζουµε το ϑεωρητικό υπόβαθρο και τις ϐασικές έννοιες που χρησιµοποιούνται στην παρούσα εργασία. Αρχικά, παρουσιάζουµε µία γλώσσα µοντελοποίησης εφαρµογών Παγκοσµίου Ιστού, την WebML, και αναφερόµαστε στην χρησιµότητά της. Εν συνεχεία, αναφέρουµε τα επίπεδα που απαρτίζουν την WebML και παρέχουµε λεπτοµερώς πληροφορίες γι αυτά. Επίσης, παρατίθενται ορισµένα παραδείγµατα που αποσκοπούν στην καλύτερη κατανόηση της WebML και των συνιστωσών της. 4.1 Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια ϐιώνουµε µία αλµατώδη ανάπτυξη του Παγκόσµιου Ιστού ο οποίος οδηγεί στην ανάπτυξη πολύπλοκων εφαρµογών. Πολλές εφαρµογές, που αρχικά αποτελούνταν από µία µικρή οµάδα σελίδων, εξελίχθηκαν σε µεγάλες εφαρµογές Παγκοσµίου Ιστού οι οποίες στο πέρασµα του χρόνου έγιναν δύσχρηστες. Ενα άλλο πρόβληµα που χαρακτηρίζει αυτές τις εφαρµογές είναι το πρόβληµα της συντήρησης. Αν αλλάξει το περιεχόµενο µίας σελίδας σε µία εφαρµογή είναι πολύ δύσκολο να γίνουν οι κατάλληλες αλλαγές σε κάποια άλλα σηµεία της. Μία λύση είναι ο επανασχεδιασµός της εφαρµογής από την αρχή συµπεριλαµβάνοντας τις νέες αλλαγές. Το πρόβληµα είναι κυρίως αισθητό για τις µεγάλες εφαρµογές, που διαχειρίζονται τεράστιο όγκο δεδοµένων και οι πληροφορίες τους αλλάζουν µε ταχύ ϱυθµό. Τα προβλήµατα αυτά οδήγησαν στην ανάγκη εύρεσης µεθόδων για την υποστήριξη των ϕάσεων σχεδίασης, ανάπτυξης και συντήρησης µίας εφαρµογής Παγκοσµίου Ιστού. Ετσι, τα τελευταία χρόνια η επιστηµονική κοινότητα έχει προτείνει αρκετές τεχνικές µοντελοποίησης εφαρµογών Παγκοσµίου Ιστού που προσφέρουν ένα υψηλό ϐαθµό αφαίρεσης στις ϕάσεις σχεδιασµού και ανάπτυξης µίας εφαρµογής. Σε αυτό το κεφάλαιο, αναλύουµε λεπτοµερώς την WebML, µία γλώσσα µοντελοποίησης στην οποία 17

34 18 Κεφάλαιο 4. Εισαγωγή στην WebML ϑα ϐασιστούµε για να αναδείξουµε τις ιδέες µας. Η WebML [CFB + 02] είναι µία εννοιολογική γλώσσα που αποσκοπεί στον σχεδιασµό πολύπλοκων εφαρµογών Παγκοσµίου Ιστού εκτενών δεδοµένων. Παρέχει γραφικές προδιαγραφές, ενσωµατωµένες σε µία ολοκληρωµένη σχεδιαστική διαδικασία η οποία µπορεί να υποστηριχθεί από γραφικά εργαλεία σχεδίασης (WebRatio 1 ). Οι ϐασικοί στόχοι της είναι η έκφραση της δοµής µίας Web εφαρµογής µε υψηλού επιπέδου περιγραφή, η παροχή πολλαπλών και διαφορετικών όψεων της ίδιας πληροφορίας, ο διαχωρισµός του περιεχοµένου της πληροφορίας από την σύνθεση του σε σελίδες, από την πλοήγηση και την παρουσίαση, η αποθήκευση της πληροφορίας που συλλέχθηκε κατά την ϕάση σχεδιασµού, η µοντελοποίηση των χρηστών και οµάδων καθώς επίσης και, η ενεργοποίηση λειτουργιών διαχείρισης δεδοµένων είτε για την ενηµέρωση του περιεχοµένου µίας ιστοσελίδας είτε για αλληλεπίδραση µε άλλες εξωτερικές υπηρεσίες. Η WebML υποστηρίζει µία διαισθητική σχηµατική απεικόνιση κάθε εφαρµογής, η οποία µπορεί να οδηγήσει στην µοντελοποίηση του περιεχοµένου της, και απεικόνιση ϐασισµένη σε XML µορφή, που µπορεί να τροφοδοτηθεί σε ειδικό λογισµικό πραγ- µατοποιώντας αυτόµατα την υλοποίηση της εφαρµογής. Τα χαρακτηριστικά της WebML είναι ανεξάρτητα από τις γλώσσες στην πλευρά του πελάτη καθώς επίσης και από την πλατφόρµα στην πλευρά του εξυπηρετητή. Η γλώσσα αυτή αποτελείται από τέσσερα επίπεδα [CFB + 02, CDMF07]: Επίπεδο δοµής (structural level) Επίπεδο υπερκειµένου (hypertext level) Επίπεδο εξατοµίκευσης (personalization level) Επίπεδο παρουσίασης (presentation level) Ωστόσο, ορισµένα από τα προαναφερθέντα επίπεδα συγκροτούνται από απλούστερα υπόεπίπεδα. Στις επόµενες ενότητες παρατίθενται λεπτοµερώς πληροφορίες για κάθε ένα απ αυτά. 4.2 Επίπεδο οµής Ο στόχος αυτού του επιπέδου είναι ο προσδιορισµός των δεδοµένων που χρησιµοποιούνται από την εφαρµογή. Η WebML εκµεταλλεύεται ένα δηµοφιλές υψηλού επιπέδου εννοιολογικό µοντέλο δεδοµένων, το µοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων (E-R [Che76]). Η ϐασική συνιστώσα αυτού του µοντέλου είναι η οντότητα. ιαισθητικά, µία οντότητα απεικονίζει µία περιγραφή κοινών χαρακτηριστικών ενός συνόλου στιγµιότυπων του πραγµατικού κόσµου. Κάθε οντότητα περιέχει δοµηµένα τα δεδοµένα κάθε εφαρµογής, 1

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Περιεχόµενα Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional 1 Εισαγωγή στη διαχείριση των Microsoft Windows XP Professional... 25 Ξεκίνηµα µε τα Windows XP

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7

Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7 Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7 Chris Fehily Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής 70-74 - Τηλ.: 210 3630219 106 81 Αθήνα, 2010 www.mgiurdas.gr Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ 1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Δυο από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της τεχνολογίας είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies)

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies) ΕΠΛ 012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies) Διδάσκων Καθηγητής: Δημήτριος Τσουμάκος Εαρινό Εξάμηνο 2010 Βασικές Πληροφορίες Πότε: Δευτέρα & Πέμπτη 10:30-12μμ Πού: ΧΩΔ01

Διαβάστε περισσότερα

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένηκλήση διαδικασιών Τοπική κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Μεταβίβαση παραµέτρων Πρωτόκολλα επικοινωνίας Αντιγραφή µηνυµάτων Προδιαγραφές διαδικασιών RPC στο σύστηµα DCE Κατανεµηµένα

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Βερονίκης Σπύρος Τμήμα Αρχειονομίας- Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο spver@ionio.gr Stoica Adrian Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ιεθνής Αερολιµένας Αθηνών Τεχνολογίες ροής δεδοµένων σε ΙΡ δίκτυα: Ένας δρόµος προς τα συστήµατα πληροφόρησης επιβατών επόµενης γενιάς

ιεθνής Αερολιµένας Αθηνών Τεχνολογίες ροής δεδοµένων σε ΙΡ δίκτυα: Ένας δρόµος προς τα συστήµατα πληροφόρησης επιβατών επόµενης γενιάς ιεθνής Αερολιµένας Αθηνών Τεχνολογίες ροής δεδοµένων σε ΙΡ δίκτυα: Ένας δρόµος προς τα συστήµατα πληροφόρησης επιβατών επόµενης γενιάς Σύστηµα πληροφόρησης επιβατών Σύστηµα πληροφόρησης επιβατών επόµενης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Υπηρεσίας Καταλόγου LDAP με τα στοιχεία του προσωπικού του TEI Πειραιά. Νίκος Πασσαράς. Εισηγητής: Πρεζεράκος Γεώργιος

Ανάπτυξη Υπηρεσίας Καταλόγου LDAP με τα στοιχεία του προσωπικού του TEI Πειραιά. Νίκος Πασσαράς. Εισηγητής: Πρεζεράκος Γεώργιος ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ανάπτυξη Υπηρεσίας Καταλόγου LDAP με τα στοιχεία του προσωπικού του TEI Πειραιά Νίκος Πασσαράς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

ενηµέρωσης ταξιδιωτών και επισκεπτών του ήµου Ρεθύµνου µε τα παρακάτω υποσυστήµατα : µέσω σχετικής πλατφόρµας, εκ µέρους της δηµοτικής αρχής

ενηµέρωσης ταξιδιωτών και επισκεπτών του ήµου Ρεθύµνου µε τα παρακάτω υποσυστήµατα : µέσω σχετικής πλατφόρµας, εκ µέρους της δηµοτικής αρχής Παρουσίαση Έργου Αξιοποίηση των Ασύρµατων ευρυζωνικών δικτύων µε εφαρµογή καινοτόµων ηλεκτρονικών υπηρεσιών και χρήση φορητών συσκευών από τους δηµότες και το προσωπικό του ήµου Ρεθύµνου Εισηγητής : Κουκουτίµπας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Σε ποιους απευθύνεται αυτό το βιβλίο... vi Διάρθρωση του βιβλίου... vi

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Σε ποιους απευθύνεται αυτό το βιβλίο... vi Διάρθρωση του βιβλίου... vi Πίνακας Περιεχομένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ V Σε ποιους απευθύνεται αυτό το βιβλίο... vi Διάρθρωση του βιβλίου... vi 1η Ενότητα: Κινητός ιστός... vii 2η Ενότητα: Κινητές εφαρμογές στην πλατφόρμα Android... vii 3η Ενότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση των MySQL, Apache και PHP

Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση των MySQL, Apache και PHP Εισαγωγή... 1 Σε Ποιους Απευθύνεται το Βιβλίο... 1 Η Οργάνωση του Βιβλίου... 2 Ο Πηγαίος Κώδικας του Βιβλίου... 3 Συμβάσεις που Χρησιμοποιούνται σε Αυτό το Βιβλίο... 3 Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link]

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link] Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών Βασικά ζητήµατα σχεδίασης Η διαδικασία ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Η οµάδα ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχής ροή πολυµέσων

Συνεχής ροή πολυµέσων Συνεχής ροή πολυµέσων Εισαγωγή ικτυακά πρωτόκολλα Πολυµέσα και δίκτυα Συνεχής ροή Ροή από εξυπηρετητές ιστοσελίδων Ροή από εξυπηρετητές µέσων Πρωτόκολλο RTSP Πρωτόκολλο RTP οµή πακέτων RTP Πρωτόκολλο RTCP

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών 1 Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κωτσογιάννη Μαριάννας Περίληψη 1. Αντικείµενο- Σκοπός Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Περιεχόµενα World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Εισαγωγή Ιστορική Αναδροµή Το ιαδίκτυο και το WWW Υπερκείµενο Εντοπισµός πληροφοριών στο WWW Search Engines Portals Unicode Java Plug-Ins 1 2

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά ιστοσελίδας

Χαρακτηριστικά ιστοσελίδας Χαρακτηριστικά ιστοσελίδας COSMOS4U Web Site Pro Χαρακτηριστικά Επιπλέον Δυνατότητες Προφίλ Εταιρίας Παρουσίαση της εταιρίας σας με φωτογραφικό υλικό και κείμενα. Τήρηση προδιαγραφών και χρήση λέξεων κλειδιά

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ρ Θεοδώρου Παύλος pavlos@aegean.gr Βιβλίο Μαθήµατος: Επικοινωνίες Υπολογιστών & εδοµένων, William Stallings, 6/e, 2000. ΕΥ - κεφ.9 (1/2) ρ Παύλος Θεοδώρου 1 Εισαγωγή Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΠΑΛ(Α & Β ΟΜΑΔΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΠΑΛ(Α & Β ΟΜΑΔΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΠΑΛ(Α & Β ΟΜΑΔΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/2011 ΘΕΜΑ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Να χαρακτηρίσετε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις με Σωστό (Σ) ή Λάθος (Λ). 1. Στο μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

Λιόλιου Γεωργία. ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών στα Πληροφοριακά Συστήµατα

Λιόλιου Γεωργία. ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών στα Πληροφοριακά Συστήµατα ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών στα Πληροφοριακά Συστήµατα Λιόλιου Γεωργία ΕπιβλέπουσαΚαθηγήτρια: ΣατρατζέµηΜάγια, καθηγήτρια, τµ. ΕφαρµοσµένηςΠληροφορικής, ΠΑΜΑΚ Εισαγωγή Γενικά στοιχεία εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης Διάλεξη 4 Λειτουργικό Σύστημα & Λογισμικό Εφαρμογών H/Y Εισαγωγή στις Εφαρμογές ΤΠΕ Χαράλαμπος Καραγιαννίδης karagian@uth.gr Διάλεξη 4: Λειτουργικό Σύστημα & Εφαρμογές 1/41 20/10/2015 Σύνοψη Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική για τα cookie

Πολιτική για τα cookie Πολιτική για τα cookie Η BSEU χρησιµοποιεί cookie για να βελτιώνει συνεχώς την εµπειρία των επισκεπτών της διαδικτυακής τοποθεσίας της. Πρώτα από όλα, τα cookie µπορούν να βελτιώσουν άµεσα αυτή την εµπειρία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Οόρος TCP/IPχρησιµοποιείται ευρέως σήµερα για να περιγράψει ένα σύνολοαπό διαφορετικές έννοιες. Η περισσότερο διαδεδοµένηχρήση του όρου αναφέρεται σε ένα επικοινωνιακό πρωτόκολλογια τη µεταφορά δεδοµένων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd)

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd) Κατηγορία Καλύτερης Εφαρµογής 4-delta: ηµιουργία & ιαχείριση ιαδικασιών Αξιολόγησης στο ηµόσιο τοµέα Χονδρογιάννης Θεόδωρος Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Αλεξόπουλος Χαράλαµπος Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Ασύρµατη λειτουργία( Μόνο σε επιλεγµένα µοντέλα)

Ασύρµατη λειτουργία( Μόνο σε επιλεγµένα µοντέλα) Ασύρµατη λειτουργία( Μόνο σε επιλεγµένα µοντέλα) Οδηγός χρήσης Copyright 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Οι επωνυµίες Microsoft και Windows είναι εµπορικά σήµατα της εταιρίας Microsoft Corporation.

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο Τοπικά δίκτυα (LAN): επικοινωνία με περιορισμένη απόσταση κάλυψης (μικρή εμβέλεια) Δίκτυα Ευρείας Περιοχής (WAN): επικοινωνία σε ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη. Από την άποψη του

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή

Μεταπτυχιακή Διατριβή Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Υπηρεσία Αυτόματης Ανάκτησης Συνδεδεμένης Δομής Θεματικών Επικεφαλίδων μέσω

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

Η HTML 5 θα αλλάξει το Web?

Η HTML 5 θα αλλάξει το Web? Η HTML 5 θα αλλάξει το Web? (ή αλλιώς, έρχεται το τέλος των plugins?) Αλέξανδρος Καράκος Εργαστήριο Προγραµµατισµού και Επεξεργασίας Πληροφοριών Internet 2... Είναι ένα ξεχωριστό µέσο δηµοσίευσης πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ Τα τελευταία 25 χρόνια, τα προβλήµατα που σχετίζονται µε την διαχείριση της Γεωγραφικής Πληροφορίας αντιµετωπίζονται σε παγκόσµιο αλλά και εθνικό επίπεδο µε την βοήθεια των Γεωγραφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ηυιοθέτησητης τεχνολογίαςκαι αρχιτεκτονικής TCP/IP δεν έρχεται σε σύγκρουσηµε το µοντέλο του OSI και αυτό γιατί και τα δυο συστήµατααναπτύχθηκαν συγχρόνως. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισµένες ουσιώδεις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 1.1 Τι είναι Πληροφορική;...11 1.1.1 Τι είναι η Πληροφορική;...12 1.1.2 Τι είναι ο Υπολογιστής;...14 1.1.3 Τι είναι το Υλικό και το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ η-τάξη Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

ΕΚΠΑ η-τάξη Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης ΕΚΠΑ η-τάξη Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Περιγραφή Πλατφόρμας Η πλατφόρμα η-τάξη είναι ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ηλεκτρονικών Μαθημάτων και υποστηρίζει την Υπηρεσία Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Β5.1.2 Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Τι θα μάθουμε σήμερα: Να ορίζουμε τι είναι πρωτόκολλο επικοινωνίας Να εξηγούμε τη χρησιμότητα των πρωτοκόλλων επικοινωνίας Να ονομάζουμε τα σημαντικότερα

Διαβάστε περισσότερα

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Περιγραφή Πλατφόρμας Η πλατφόρμα eclass είναι ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ηλεκτρονικών Μαθημάτων και αποτελεί την πρόταση του Ακαδημαϊκού Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

GoDigital.CMS Content Management System. Πλήρης διαχείριση περιεχομένου ιστοσελίδας

GoDigital.CMS Content Management System. Πλήρης διαχείριση περιεχομένου ιστοσελίδας GoDigital.CMS Content Management System Πλήρης διαχείριση περιεχομένου ιστοσελίδας Γενική περιγραφή Πλήρης λύση ηλεκτρονικής παρουσίας Το GoDigital.CMS είναι μία πλήρη εφαρμογή διαχείρισης ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 1από ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή εργασία Δικτυακή Εφαρμογή διαχείρισης ηλεκτρονικών εγγράφων υπηρεσίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 2από Κατάλογος περιεχομένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 Σχετιζόμενα πρόσωπα...3

Διαβάστε περισσότερα

Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη

Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη ΣΦΑΙΡΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Αχιλλέας Καμέας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο & Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη 2 1 Mobile devices / tablets 3 Μικρές, φορητές συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 003.1 - Επιστήµη της Πληροφορικής και Πληροφοριακά Συστήµατα Ακαδηµαϊκό έτος 2010 2011, Χειµερινό εξάµηνο Τελική Εξέταση: Σάββατο - 04/12/10, Ώρα: 08:30-11:30,

Διαβάστε περισσότερα

Πειραιάς S 2 Ε Lab Ιούνιος 2012. Εισηγητής: Δ. Ν. Καλλέργης, MSc. Εργ. Συνεργάτης

Πειραιάς S 2 Ε Lab Ιούνιος 2012. Εισηγητής: Δ. Ν. Καλλέργης, MSc. Εργ. Συνεργάτης Πειραιάς S 2 Ε Lab Ιούνιος 2012 Εισηγητής: Δ. Ν. Καλλέργης, MSc. Εργ. Συνεργάτης Πνευµατικά δικαιώµατα Τα πνευµατικά δικαιώµατα χρησιµοποίησης του µη πρωτότυπου υλικού της εργασίας ανήκουν στο/στη φοιτητή/-τρια

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη Alert - Αναλυτική παρουσίαση εφαρμογής

Θεσσαλονίκη Alert - Αναλυτική παρουσίαση εφαρμογής Θεσσαλονίκη Alert - Αναλυτική παρουσίαση εφαρμογής Δεληγιαννίδης Θεόδωρος Περίληψη Η "Θεσσαλονίκη Alert" είναι μια εφαρμογή του τύπου crowdsourcing που αφορά το Δήμο Θεσσαλονίκης και τους πολίτες του.

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Η όλα σε - ένα λύση για μικρά και περιφερειακά ΤETRA δίκτυα

Η όλα σε - ένα λύση για μικρά και περιφερειακά ΤETRA δίκτυα Η όλα σε - ένα λύση για μικρά και περιφερειακά ΤETRA δίκτυα Με μια ματιά Το ACCESSNET Campus IP είναι ένα μικρό σύστημα TETRA το οποίο καθιστά την τεχνολογία TETRA προσιτή για όλους τους διαχειριστές δικτύων.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α 1 Windows 8.1 1.1 Βασικές Έννοιες Πληροφορικής και Επικοινωνιών Εισαγωγή 19 Τι είναι ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής 20 Κατηγορίες Υπολογιστών 21 Κύρια μέρη ενός Προσωπικού Υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές πλοήγησης για φορητές συσκευές µε τη χρήση Web Services

Εφαρµογές πλοήγησης για φορητές συσκευές µε τη χρήση Web Services Εφαρµογές πλοήγησης για φορητές συσκευές µε τη χρήση Web Services Γεώργιος Σταυρουλάκης gstavr@dblab.ece.ntua.gr ιπλωµατική εργασία στο Εργαστήριο Συστηµάτων Βάσεων Γνώσεων και εδοµένων Επιβλέπων: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Atlantis - Νέο user interface

Atlantis - Νέο user interface New Desktop 1 Atlantis - Νέο user interface ATLANTIS - ΝΕΟ USER INTERFACE...2 ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ...3 ΓΡΑΜΜΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...4 ΜΠΑΡΑ ΧΡΗΣΤΗ (USER TOOLBAR)...5 ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...6 Κεντρικό μενού

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1 Δίκτυα ATM Εισαγωγή Εικονικά κυκλώματα Πακέτα και κελιά Δρομολόγηση και προώθηση Ιεραρχία πρωτοκόλλων Επίπεδα προσαρμογής Ποιότητα υπηρεσίας Υποστήριξη IP Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: Υπολογιστικά Συστήµατα & Τεχνολογίες Πληροφορικής ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γιώργος Γιαννόπουλος, διδακτορικός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΚΥΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

Open eclass 2.1 Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Open eclass 2.1 Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Open eclass 2.1 Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Περιγραφή Πλατφόρµας Η πλατφόρµα Open eclass είναι ένα ολοκληρωµένο Σύστηµα ιαχείρισης Ηλεκτρονικών Μαθηµάτων και αποτελεί την πρόταση του Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE 1. Ποιος τύπος Η/Υ χρησιμοποιείται για την λειτουργία συστημάτων και βάσεων δεδομένων μεγάλων εταιρειών; a) Επιτραπέζιος Η/Υ b) Προσωπικός Ψηφιακός Βοηθός c) Μεγάλο σύστημα d)

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές των πολυµέσων

Εφαρµογές των πολυµέσων Εφαρµογές των πολυµέσων Κατηγοριοποίηση εφαρµογών Οµαδική εργασία Καταµερισµένος πίνακας Καταµερισµένη εφαρµογή ιανοµή διαλέξεων Τηλεδιάσκεψη Ηλεκτρονικό ταχυδροµείο Ανάκτηση πληροφοριών Ανάκτηση βίντεο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΤΟΥ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΘΕΜΕΛΗ ΤΙΤΛΟΣ Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός χρήσης Connection Manager

Οδηγός χρήσης Connection Manager Οδηγός χρήσης Connection Manager Τεύχος 1.0 2 Περιεχόμενα Σχετικά με την εφαρμογή διαχείρισης συνδέσεων 3 Ξεκινώντας 3 Άνοιγμα της εφαρμογής διαχείρισης συνδέσεων 3 Προβολή της τρέχουσας κατάστασης σύνδεσης

Διαβάστε περισσότερα

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 637

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 637 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 637 Υλοποιηση νεων τεχνολογιων (Web GIS, Application Servers) για τη δυναμικη προσβαση μεσω διαδικτυου στη βαση δεδομενων του Ελληνικου Εθνικου Κεντρου Ωκεανογραφικων

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά ιστοσελίδας

Χαρακτηριστικά ιστοσελίδας Χαρακτηριστικά ιστοσελίδας COSMOS4U e-shop Χαρακτηριστικά Επιπλέον Δυνατότητες Κατάλογος προϊόντων για πώληση Δυνατότητα δημιουργίας καταλόγου απεριόριστου αριθμού προϊόντων και κατηγοριών. Εμφάνιση χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 1.1 Εισαγωγή... 16 1.2 Διαδίκτυο και Παγκόσμιος Ιστός Ιστορική αναδρομή... 17 1.3 Αρχές πληροφοριακών συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

Γαβαλάς Δαμιανός dgavalas@aegean.gr

Γαβαλάς Δαμιανός dgavalas@aegean.gr Δικτυακά Πολυμέσα ΙΙ Διάλεξη #1 η : Οργάνωση & στόχοι μαθήματος, καλές αρχές σχεδιασμού στο web, τα μεγαλύτερα λάθη στον web σχεδιασμό Γαβαλάς Δαμιανός dgavalas@aegean.gr 1 Στόχοι μαθήματος Κατανόηση της

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά ιστοσελίδας

Χαρακτηριστικά ιστοσελίδας Χαρακτηριστικά ιστοσελίδας COSMOS4U Web Site Biz Χαρακτηριστικά Επιπλέον Δυνατότητες Προφίλ Εταιρίας Παρουσίαση της εταιρίας σας με φωτογραφικό υλικό και κείμενα. Τήρηση προδιαγραφών και χρήση λέξεων κλειδιά

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη δικτυακών εκπαιδευτικών παιχνιδιών πολλών χρηστών. Δ. Μετάφας. (Android, ipad κ.α.). Το παιχνίδι που θα επιλεγεί για την

Ανάπτυξη δικτυακών εκπαιδευτικών παιχνιδιών πολλών χρηστών. Δ. Μετάφας. (Android, ipad κ.α.). Το παιχνίδι που θα επιλεγεί για την 31 Ανάπτυξη δικτυακών εκπαιδευτικών παιχνιδιών πολλών χρηστών Δ. Μετάφας Στόχος της εργασίας είναι η ανάπτυξη δικτυακού εκπαιδευτικού παιχνιδιού πολλών χρηστών, ανεξάρτητο πλατφόρμας λειτουργικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή δικτυακής εφαρμογής στην αρχιτεκτονική ios iphone που υλοποιεί ένα παιχνίδι ερωτοαπαντήσεων

Κατασκευή δικτυακής εφαρμογής στην αρχιτεκτονική ios iphone που υλοποιεί ένα παιχνίδι ερωτοαπαντήσεων Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Κατασκευή δικτυακής εφαρμογής στην αρχιτεκτονική ios iphone που υλοποιεί ένα παιχνίδι Παρτώνας Αλέξανδρος Επιβλέπων: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού Wifi O όρος WIFI (Wireless Fidelity) χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τις συσκευές που βασίζονται στην προδιαγραφή και εκπέμπουν σε συχνότητες 2.4GHz.

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι. 7 η Διάλεξη. Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου

Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι. 7 η Διάλεξη. Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι 7 η Διάλεξη Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου Περιεχόμενα 7 η διάλεξη Δικτυακή ουδετερότητα (net neutrality) Κινητός παγκόσμιος ιστός (mobile

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1 Εισαγωγή Υλισµικό Λογισµικό Αρχές σχεδίασης ιαφάνεια Κλιµάκωση Παρεχόµενες υπηρεσίες Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή τριών επιπέδων Κατανοµή επεξεργασίας Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Διαβάστε περισσότερα

Η αξία της έρευνας ευπαθειών στις δοκιμές παρείσδυσης. Δρ Πάτροκλος Αργυρούδης argp@census.gr / Ερευνητής Ασφάλειας Η/Υ

Η αξία της έρευνας ευπαθειών στις δοκιμές παρείσδυσης. Δρ Πάτροκλος Αργυρούδης argp@census.gr / Ερευνητής Ασφάλειας Η/Υ Η αξία της έρευνας ευπαθειών στις δοκιμές παρείσδυσης Δρ Πάτροκλος Αργυρούδης argp@census.gr / Ερευνητής Ασφάλειας Η/Υ Λίγα λόγια για τη Census Παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών ασφάλειας Η/Υ που απαιτούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ : ηµιουργία internet spot στο Πολύκεντρο Ζάκρου & επέκταση δικτύου Wi Fi στην Κάτω Ζάκρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΣΗΤΕΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΕΡΓΟ : ηµιουργία internet spot στο Πολύκεντρο Ζάκρου & επέκταση δικτύου Wi Fi στην Κάτω Ζάκρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΣΗΤΕΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΣΗΤΕΙΑΣ ΕΡΓΟ : ηµιουργία internet spot στο Πολύκεντρο Ζάκρου & επέκταση δικτύου Wi Fi στην Κάτω Ζάκρο ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Το σχέδιο Ο.Σ.Α.Π.Υ. του ήµου Σητείας το οποίο εντάσσεται Ε,Π.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο (και τι θα δούμε στο εργαστήριο δικτύων) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Διαδίκτυο - ένα δίκτυο δεδομένων Σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι:

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι: ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Μια δομή δεδομένων στην πληροφορική, συχνά αναπαριστά οντότητες του φυσικού κόσμου στον υπολογιστή. Για την αναπαράσταση αυτή, δημιουργούμε πρώτα ένα αφηρημένο μοντέλο στο οποίο προσδιορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Κατηγορίες υλισµικού. Περίληψη µαθήµατος (συνέχεια) Επεξεργαστής Μνήµη. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Πληροφορίες. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Κατηγορίες υλισµικού. Περίληψη µαθήµατος (συνέχεια) Επεξεργαστής Μνήµη. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Μόνο για την επόµενη Τετάρτη 25/10, το µάθηµα (12-13) δεν θα πραγµατοποιηθεί. Τα εργαστήρια θα ξεκινήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ 1 Λειτουργικές απαιτήσεις Το σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών στοχεύει στο να επιτρέπει την πλήρως ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων από υποψήφιους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κινητές Επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Η εφαρμογή "Υδροληψίες Αττικής" είναι ένα πληροφοριακό σύστημα (αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα Κεφάλαιο 7. 7.1 ομές εδομένων για Γραφικά Υπολογιστών. Οι δομές δεδομένων αποτελούν αντικείμενο της επιστήμης υπολογιστών. Κατά συνέπεια πρέπει να γνωρίζουμε πώς οργανώνονται τα γεωμετρικά δεδομένα, προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστι σ κ τι ά κ αι Π λεονεκτήµατα το υ A r A c r hica C D A 1 5 Ε πλ π ουτισ τι µ σ ένες Α ρ Α χιτεκτονικές Μ ο Μ ρφές

Χαρακτηριστι σ κ τι ά κ αι Π λεονεκτήµατα το υ A r A c r hica C D A 1 5 Ε πλ π ουτισ τι µ σ ένες Α ρ Α χιτεκτονικές Μ ο Μ ρφές και του ArchiCAD 15 Εµπλουτισµένες Αρχιτεκτονικές Μορφές Πολυεδρική Στέγη Οι σύνθετες στέγες µοντελοποιούνται πλέον ως µονά στοιχεία και η επεξεργασία τους γίνεται µε τη µέγιστη ευελιξία. Οι διάφορες έδρες

Διαβάστε περισσότερα

Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα

Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα Εισηγητής: Γιώργος Καλπάκης MSc Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα 1 Θέµατα Κίνητρο της Ε1 Παρούσα Κατάσταση στην Ευρώπη Παρούσα Κατάσταση στην Ελλάδα Προϋποθέσεις Προώθησης της

Διαβάστε περισσότερα

Παλεπηζηήκην Πεηξαηώο Τκήκα Πιεξνθνξηθήο Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ Σπνπδώλ «Πξνεγκέλα Σπζηήκαηα Πιεξνθνξηθήο»

Παλεπηζηήκην Πεηξαηώο Τκήκα Πιεξνθνξηθήο Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ Σπνπδώλ «Πξνεγκέλα Σπζηήκαηα Πιεξνθνξηθήο» Παλεπηζηήκην Πεηξαηώο Τκήκα Πιεξνθνξηθήο Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ Σπνπδώλ «Πξνεγκέλα Σπζηήκαηα Πιεξνθνξηθήο» Μεηαπηπρηαθή Γηαηξηβή Τίηινο Γηαηξηβήο Ανάπτυξη διαδικτυακού εκπαιδευτικού παιχνιδιού για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. έσποινα Τσοµπανούδη, Α.Μ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. έσποινα Τσοµπανούδη, Α.Μ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ανάπτυξη web-based εφαρµογής για διαχείριση ερωτηµατολογίων αξιολόγησης καθηγητών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ έσποινα

Διαβάστε περισσότερα