Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, η ταχεία και ευρεία διάδοση νέων τεχνολογιών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, η ταχεία και ευρεία διάδοση νέων τεχνολογιών"

Transcript

1 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 91 ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ Ή ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ; Του ρ. Σπυρίδωνα E. Παρούτη Εισαγωγή Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, η ταχεία και ευρεία διάδοση νέων τεχνολογιών σε συνδυασµό µε σαρωτικές κοινωνικοπολιτικές ανακατατάξεις ανά την υφήλιο, είχαν ως συνέπεια τη σταδιακή αποδυνάµωση οικονοµικών συνόρων η οποία µε τη σειρά της ο- δήγησε στη διεθνοποίηση των αγορών αλλά εν µέρει και των ίδιων των κοινωνιών. Βασικά χαρακτηριστικά της νέας αυτής πραγµατικότητας που καλούνται να αντιµετωπίσουν οι σύγχρονες οικονοµικές οργανώσεις στο σύνολό τους, είναι η αυξανοµένη διεθνοποιηµένη ζήτηση αλλά και η συνεχώς εντεινόµενη ανταγωνιστική προσφορά προϊόντων και υπηρεσιών. Οι επιχειρήσεις, προκειµένου να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν µέσα σε αυτό το κλίµα έ- ντονου ανταγωνισµού, είναι αναγκασµένες συνεχώς να βελτιώνουν την ποιότητα, να µειώνουν το κόστος και να προσφέρουν καινοτόµα προϊόντα και υπηρεσίες. υστυχώς όµως, ο βασικός τρόπος επίτευξης των ανωτέρω στόχων, η αναδιάρθρωση δηλαδή των µεθόδων παραγωγής, είναι στις περισσότερες των περιπτώσεων, από τη φύση του ένα πολύπλοκο και χρονοβόρο µέτρο που απαιτεί σηµαντικές επενδύσεις σε τεχνογνωσία και κεφάλαιο. Για αυτούς ακριβώς τους λόγους αποφεύγεται ή τουλάχιστον δεν προηγείται στις επιλογές των επιχειρηµατιών. Αντιθέτως, η µείωση των δαπανών παρουσιάζεται ως η εύκολη και αποτελεσµατική λύση για την πλειονότητα των δυσεπίλυτων ζητηµάτων ανταγωνιστικότητας. Από τους πρώτους στόχους της εν λόγω µειώσεως, για τις περισσότερες επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα για αυτές του τριτογενούς τοµέα, είναι τα έξοδα προσωπικού, αφού θεωρούνται ως µία από τις πλέον σηµαντικές πηγές λειτουργικού κόστους. Πράγµατι, τα τελευταία χρόνια, όλο και πιο συχνά, ιδιαίτερα κοινωνίες του λεγόµενου ανεπτυγµένου κόσµου, γίνονται αποδέκτες ανακοινώσεων επιχειρήσεων αναφορικά µε απολύσεις προσωπικού, περικοπές προνοµίων, ελαστικοποίηση όρων εργασίας καθώς και άλλων σχετικών ρυθµίσεων οι οποίες υπόσχονται σηµαντική µείωση του κόστους για τις ίδιες τις επιχειρήσεις και αύξηση των ωφελειών για τους µετόχους τους. Αντιθέτως, ελάχιστη αναφορά γίνεται στον αρνητικό αντίκτυπο των εν λόγω ρυθµίσεων στις λειτουργίες της επιχείρησης, την α- ποδοτικότητα των εργαζοµένων, το κόστος διατήρησης της ιδιαίτερης εργασιακής ειρήνης, και σε τελική ανάλυση, στην ίδια τη µακροπρόθεσµη κερδοφορία των οργανισµών αυτών. Ο Σπυρίδων Ε. Παρούτης είναι Οικονοµολόγος, ιδάκτωρ Oργάνωσης και ιοίκησης Επιχειρήσεων.

2 92 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Παραταύτα, η σχέση κεφαλαίου και µισθωτής εργασίας, η οποία χαρακτηρίζει τις σύγχρονες βιοµηχανικές κοινωνίες, δεν είναι απαραίτητο να είναι αντίθετη/ανταγωνιστική προκειµένου µια επιχείρηση, ιδιαίτερα αν ανήκει σε αυτές που χρησιµοποιούν έντονα το ανθρώπινο κεφάλαιο, να αυξήσει την αποδοτικότητα και την ανταγωνιστικότητά της. Θα πρέπει, σε πρακτικό επίπεδο, να συνειδητοποιήσουν όλα τα εµπλεκόµενα µέρη ότι το κλειδί της επιτυχίας υ- πάρχει ήδη, βρίσκεται στην καρδιά κάθε επιχείρησης και περιµένει να χρησιµοποιηθεί κατάλληλα. Είναι το ανθρώπινο δυναµικό της! Ικανοποίηση από την εργασία και οικονοµική απόδοση Ηοικονοµική ανάπτυξη µε ταυτόχρονη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόµων αποτελεί (ή τουλάχιστον, θα έπρεπε να αποτελεί) κύρια επιδίωξη κάθε κοινωνίας. Οι επιστήµες της ιοίκησης και της Οικονοµίας κατέδειξαν ότι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν το ε- πίπεδο της οικονοµικής ανάπτυξης και της ποιότητας ζωής, στον ευρύτερο κοινωνικοοικονο- µικό χώρο, είναι και η απόδοση των εργαζοµένων στις επιχειρήσεις. Η ανωτέρω συσχέτιση στηρίζεται τόσο σε πληθώρα σχετικών ερευνητικών ευρηµάτων (βλ. θεωρίες περί αποδοτικότητας, διοίκησης ανθρώπινων πόρων, ρόλου των επιχειρήσεων στην οικονοµία και την κοινωνία κ.λπ.) όσο και στην εξής απλή οικονοµική συλλογιστική: Αν θεωρηθεί ότι το µερίδιο συνεισφοράς ενός µη (ικανοποιητικά) αποδοτικού εργαζοµένου/µισθωτού στο προϊόν της επιχείρησης στην οποία εργάζεται είναι µικρότερο των δυνατοτήτων του αλλά και των απαιτήσεων της θέσης που καταλαµβάνει, ενώ ταυτόχρονα (λόγω µη ορθούς εφαρµογής αλλά και της ίδιας της φύσης των συστηµάτων αξιολόγησης της απόδοσης) απολαµβάνει ανταµοιβές µεγαλύτερες από την αξία της συνεισφοράς του, συµβάλει στο να είναι το οικονοµικό αποτέλεσµα της επιχείρησης µικρότερο του εφικτού. Εποµένως, αν θεωρηθεί ότι σε µια επιχείρηση υπάρχει ικανός αριθµός λιγότερο (από το κανονικό ή απαιτούµενο) ή καθόλου αποδοτικών εργαζοµένων, η επιχείρηση αυτή θα χρησιµοποιεί οικονο- µικούς πόρους για να παράγει ένα αποτέλεσµα µικρότερο των πραγµατικών δυνατοτήτων της. Ο αρνητικός αντίκτυπος αυτών των παραγωγικών µονάδων στην οικονοµία και στην κοινωνία µπορεί να γίνει αισθητός και µέσω µιας σειράς συνεπειών όπως η παύση λειτουργίας πολλών επιχειρήσεων, η αύξηση της ανεργίας και η γενικότερη µείωση του επιπέδου της ποιότητας ζωής για το σύνολο της κοινωνίας. Αν, αντιθέτως, θεωρηθεί ότι όλοι οι εργαζόµενοι σε µια επιχείρηση είναι ικανοί να συνεισφέρουν περαιτέρω στην αύξηση της αποδοτικότητάς της, µε το να γίνουν οι ίδιοι πιο αποδοτικοί (λ.χ. χρησιµοποιώντας κατάλληλα τις γνώσεις και δεξιότητές τους), το παραπάνω πρόβληµα µετατρέπεται σε µείζον ζήτηµα για τη ιοικητική Επιστήµη και ειδικότερα τη ιοίκηση Ανθρώπινων Πόρων. Οι µελετητές του χώρου υποστηρίζουν ότι το ανθρώπινο δυναµικό κάθε επιχείρησης και η διοίκησή του, έχει ξεπεράσει τα στενά όρια της µονοδιάστατης θεώρησής του ως µιας απλής πηγής κόστους και θα πρέπει να θεµελιωθεί στα πλαίσια ενός ευρύτερου διεπιστηµονικού πρίσµατος που περιλαµβάνει ψυχολογικές, χρηµατοοικονοµικές, και διοικητικές παραµέτρους (Becker & Gerhard, 1996). Η διεθνής βιβλιογραφία έχει να καταδείξει µεγάλο αριθµό παραγόντων (όπως η στρατηγική, η ποιότητα, η ηγεσία, οι εξαγορές και συγχωνεύσεις, κ.ά.) οι οποίοι θεωρείται ότι συντελούν στην αύξηση της οικονοµικής απόδοσης των επιχειρήσεων (Kangis et al, 2000: 531). Σπανιότερα, όµως, γίνεται αναφορά στον παράγοντα ικανοποίηση από την εργασία και το πώς η αύξησή του αλληλεπιδρά µε άλλες παραµέτρους της οργάνωσης, οδηγώντας τελικά σε αύξηση των οικονοµικών αποτελεσµάτων της.

3 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 93 Το αντικείµενο αυτό είναι ένα από τα λίγα που έχουν βρει ελάχιστη εφαρµογή στην καθη- µερινή επιχειρηµατική πρακτική της χώρας µας, µιας και χαρακτηρίζεται από αρκετούς επιχειρηµατίες ως πολυτέλεια την οποία δεν µπορούµε να απολαµβάνουµε κάτω από τις συνθήκες της αγοράς που επικρατούν σήµερα. Είναι όµως έτσι; Αποτελεί η ικανοποίηση των εργαζοµένων από την εργασία τους ένα στόχο πολυτελείας για τις επιχειρήσεις ή είναι µια αναγκαιότητα και αναπόσπαστο κοµµάτι των επιβεβληµένων λύσεων; Οι πρώτες µελέτες της σχέσης ικανοποίησης και αποδοτικότητας έλαβαν χώρα σχεδόν ταυτόχρονα µε την εµφάνιση του όρου ικανοποίηση από την εργασία, την περίοδο της επικράτησης του κινήµατος των ανθρώπινων σχέσεων. Εφορµούµενοι από την απλή συλλογιστική ότι ένας ικανοποιηµένος εργαζόµενος είναι περισσότερο αποδοτικός από έναν µη-ικανοποιηµένο, πολλοί ερευνητές θεώρησαν ότι θα έπρεπε να καταφεύγουµε σε διάφορες πρακτικές όπως λ.χ. στη βελτίωση των χαρακτηριστικών της εργασίας (βλ. Hackman & Oldham, 1975). Οι περισσότερες από αυτές τις αρχικές µελέτες επιχείρησαν να συνδέσουν ά- µεσα το βαθµό ικανοποίησης από την εργασία µε την απόδοση, πλην όµως, µέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 70, δεν µπόρεσαν να εντοπίσουν και να διατυπώσουν µια σαφή σχέση µεταξύ των δύο αυτών εννοιών, παρά το γεγονός ότι οι εµπειρικές µελέτες έδειχναν ότι υφίσταται, κάτω από ορισµένες προϋποθέσεις, κάποια τέτοια σχέση. Παρόλα ταύτα, το σλόγκαν Ένας ικανοποιηµένος εργαζόµενος είναι ένας αποδοτικός εργαζόµενος κυριάρχησε στη διοικητική σκέψη και φιλοσοφία των οικονοµικά ανεπτυγµένων κρατών, ιδιαίτερα µετά το 1930 και για δύο περίπου δεκαετίες, µε πρακτικά αποτελέσµατα τα οποία αποτέλεσαν αντικείµενο επιστηµονικής αντιπαράθεσης για τα χρόνια που ακολούθησαν. Ήταν µόλις τη δεκαετία του 80 όταν άρχισαν να κάνουν την εµφάνισή τους µελέτες, οι ο- ποίες όχι µόνο κατέδειξαν τη σχέση µεταξύ ικανοποίησης από την εργασία και αποδοτικότητας, αλλά και προσδιόρισαν µε σαφή και ξεκάθαρο τρόπο τις παραµέτρους της σχέσης αυτής 1 (Robbins, 1986: 107). Χαρακτηριστική είναι και η έρευνα των Patterson et al (1997), οι ο- ποίοι µελέτησαν παράγοντες 2 που επηρεάζουν περισσότερο την απόδοση µιας επιχείρησης (όπως αυτή µετράται από τη γενική παραγωγικότητα αλλά και τα κέρδη ανά εργαζόµενο). Mεταξύ των άλλων, κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι το 5% της διαφοροποίησης των κερδών ανά εργαζόµενο και το 16% της διαφοροποίησης της γενικής παραγωγικότητας των επιχειρήσεων οφείλεται στα διαφορετικά επίπεδα ικανοποίησης των εργαζοµένων τους από την εργασία. Είναι γεγονός ότι υπάρχουν εκατοντάδες µελέτες οι οποίες, χρησιµοποιώντας διαφορετικές επιστηµονικές οδούς, καταλήγουν σε σαφή θετικά συµπεράσµατα αναφορικά µε τη σχέση ικανοποίησης και αποδοτικότητα, ορίζοντας την πρώτη ως αίτιο και τη δεύτερη ως αποτέλεσµα. Βέβαια, δεν λείπουν και ερευνητές οι οποίοι υποστηρίζουν είτε ότι η ικανοποίηση από την εργασία επηρεάζεται από την οικονοµική απόδοση και όχι το αντίστροφο (Johnston et al, 1990 στο Money & Graham, 1999: 5), είτε ότι δεν υπάρχει καµία άµεση συσχέτιση ικανοποίησης και απόδοσης (Brown & Peterson, 1994: 70). Συµπερασµατικά, από τη µελέτη των ερευνών του χώρου, διαπιστώνεται ότι παρά την ό- ποια κριτική έχει εκφραστεί κατά καιρούς, η συντριπτική τους πλειοψηφία καταδεικνύει µια θετική συσχέτιση των δύο παραπάνω εννοιών, ενώ οι περισσότερες εξ αυτών, ανεξάρτητα από τυχόν άλλα συµπεράσµατα, διαπιστώνουν ότι είναι κυρίως ο βαθµός ικανοποίησης από την εργασία που επηρεάζει τα οικονοµικά αποτελέσµατα (ενώ η αντίστροφη σχέση σπάνια καταδεικνύεται). Μήπως είναι αυτή η σχέση ικανοποίησης από την εργασία και οικονοµικών αποτελεσµάτων της επιχείρησης που κάνει τις προσπάθειες επίτευξης της πρώτης µια αναγκαιότητα προκειµένου να κατακτήσουν οι σύγχρονες επιχειρήσεις τους οικονοµικούς τους στόχους;

4 94 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Η ικανοποίηση από την εργασία ως αναγκαιότητα Σύµφωνα µε τον Sutermeister (1969: 49), η παραγωγικότητα της επιχείρησης εξαρτάται από δύο παράγοντες, ήτοι το επίπεδο της τεχνολογίας και την αποδοτικότητα των εργαζοµένων. Με τη σειρά της, η αποδοτικότητα των εργαζοµένων εξαρτάται από τις ικανότητές τους και από το βαθµό υποκίνησής τους. Ποιά είναι όµως η σχέση µεταξύ υποκίνησης, βαθµού ικανοποίησης και αποδοτικότητας; Οι Georgopoulos et al (1957), αναφέρουν χαρακτηριστικά: Αν ο εργαζόµενος θεωρεί την υψηλή (ή χαµηλή) παραγωγικότητα ως µέσο για την επίτευξη ε- νός ή περισσότερων προσωπικών του στόχων... (ο ίδιος) θα έχει την τάση να εµφανίζει υψηλή (ή χαµηλή) παραγωγικότητα.... Οι MacDuffie & Krafcik (1992) διεξήγαγαν έρευνα σε 70 εργοστάσια σε 17 χώρες και κατέληξαν, µεταξύ των άλλων, στο συµπέρασµα ότι οι οργανισµοί οι οποίοι έκαναν χρήση στρατηγικών διοίκησης ανθρώπινων πόρων µε στόχο τη δηµιουργία ενός υπέρ-ειδικευµένου εργατικού δυναµικού ικανού σχεδόν µόνο για µαζική παραγωγή, είχαν µικρότερη αποδοτικότητα (1 προϊόν σε 30 ώρες έναντι 22 ωρών) και ποιότητα (0,8 ελαττωµατικά στα 100 έναντι 0,5) σε σχέση µε επιχειρήσεις που χρησιµοποιούσαν στρατηγικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων που είχαν σαν κύριο στόχο, µεταξύ των άλλων, την αύξηση της γενικότερης ικανοποίησης των εργαζοµένων από την εργασία τους (µέσω αποκέντρωσης των ευθυνών, συµµετοχής στα κέρδη, σφαιρικής γνώσης των περισσοτέρων λειτουργιών της επιχείρησης, εξασφαλισµένης απασχόλησης, αύξησης του αισθήµατος συµµετοχής, αφοσίωσης, κ.ά.). Επεκτείνοντας την ανωτέρω συλλογιστική, µπορεί κανείς να ισχυρισθεί ότι εφόσον, σε ένα συγκεκριµένο κλάδο όπως λ.χ. ο τραπεζικός, όλες οι επιχειρήσεις έχουν πρόσβαση στο ίδιο επίπεδο τεχνολογίας και, σε γενικές γραµµές, σε εργατικό δυναµικό µε παρεµφερές επίπεδο ικανοτήτων (τουλάχιστον τη στιγµή της πρόσληψής τους), τότε, ως ένα βαθµό, αυτό που δηµιουργεί τις διαφοροποιήσεις στο επίπεδο αποδοτικότητας µεταξύ των επιχειρήσεων του κλάδου είναι και το επίπεδο ικανοποίησης των εργαζοµένων τους. Κάθε επιχείρηση, όπως είναι γνωστό, θα πρέπει να στοχεύει στην αύξηση της ποιότητας των παρεχόµενων υπηρεσιών και την τελική ικανοποίηση του πελάτη, η οποία όµως δεν επιτυγχάνεται µόνο µε επενδύσεις σε πάγιο εξοπλισµό ή διαφήµιση. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι Schneider & Bowen (1985), για να δη- µιουργηθούν οι συνθήκες που θα αυξήσουν την ικανοποίηση των πελατών (και εποµένως τα έ- σοδα), πρέπει πάνω απ όλα να υπάρχει ικανό προσωπικό, µε µεγάλο βαθµό ικανοποίησης από την εργασία τους. Εποµένως, κάθε επιχείρηση ιδιαίτερα εκείνες του τριτογενούς τοµέα της οικονοµίας - χρειάζεται ικανοποιηµένους εργαζοµένους. Είναι, λοιπόν, η ικανοποίηση από την εργασία µια αναγκαιότητα για τις επιχειρήσεις; Θεωρείται ότι η απάντηση θα πρέπει να είναι θετική στο βαθµό που η αποδοτικότητα της επιχείρησης είναι η βασική συνιστώσα επιτυχίας της. ύσκολα θα µπορούσε κανείς να παραβλέψει τις αποδείξεις που παρέχουν εκατοντάδες επιστηµονικές µελέτες (σε ορισµένες εκ των οποίων α- ναφερθήκαµε ανωτέρω) για τη σχέση ικανοποίησης από την εργασία και αποδοτικότητας, και επιπλέον, ακόµη πιο δύσκολα θα αρνηθεί ότι η αύξηση της αποδοτικότητας αποτελεί αναγκαιότητα για τις σύγχρονες επιχειρήσεις. Η ικανοποίηση από την εργασία ως πολυτέλεια Συχνά αναφέρεται ότι στη σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία, ελάχιστο ενδιαφέρον επιδεικνύουν οι ιδιοκτήτες και οι διευθυντές επιχειρήσεων σε ό,τι δεν έχει, άµεσα ή έµµεσα, σχέση µε τη µεγιστοποίηση των οικονοµικών αποτελεσµάτων τους. Μάλιστα, όταν τίθενται ζητή-

5 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 95 µατα ικανοποίησης από την εργασία, αυτά αρκετά συχνά- χαρακτηρίζονται ως περιττή πολυτέλεια. Είναι πράγµατι, όµως, το κόστος αύξησης της ικανοποίησης των εργαζοµένων µια πολυτέλεια ; Η βάση της αδιάφορης ή αρνητικής αντιµετώπισης του ζητήµατος από την πλειονότητα των ανώτατων στελεχών των επιχειρήσεων, θεωρείται ότι πηγάζει εκ του γεγονότος ότι η ικανοποίηση των εργαζοµένων, δεν είναι ένα απλό αριθµητικό µέγεθος που µπορεί κάθε επιχείρηση να θέτει ως στόχο και να επιδιώκει την επίτευξή του µέσω στερεότυπων και προκαθορισµένων διοικητικών µεθόδων. Aντιθέτως, είναι αποτέλεσµα όλων των παραγόντων που επηρεάζουν τον εργαζόµενο για ένα ικανό χρονικό διάστηµα και συµβάλλουν στην υπηρεσιακή και προσωπική εξέλιξή του. Αυτό δεν σηµαίνει ότι είναι ένας αόριστος και µακρινός στόχος 3, αντιθέτως, εφόσον γίνει δεκτό ότι τα ερεθίσµατα που δέχεται ο εργαζόµενος στην εργασία του και επηρεάζουν τον βαθµό ικανοποίησής του από αυτή, είναι άµεσα ή έµµεσα συνδεδεµένα µε τις µεθόδους διοίκησης ανθρώπινων πόρων που χρησιµοποιούνται από την επιχείρηση (λ.χ. η αύξηση του βαθµού επικοινωνίας µε τη διοίκηση και της συµµετοχής στη λήψη διοικητικών αποφάσεων), τίθεται αυτοµάτως µια ξεκάθαρη οδός προσέγγισης αυτού του στόχου. Οι Delery & Doty (1996) κατέδειξαν ότι επιχειρήσεις οι οποίες εφήρµοσαν ξεχωριστά ή και σε συνδυασµό πρακτικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων οι οποίες παρατίθενται αµέσως παρακάτω, είχαν θετικό αντίκτυπο στην αποδοτικότητά τους. Οι πρακτικές αυτές ήταν: α. Η ύπαρξη ελκυστικών προοπτικών εργασιακής εξέλιξης µέσα στην επιχείρηση, β. Η αναγνώριση της α- τοµική απόδοσης του κάθε εργαζοµένου, γ. Η ικανοποιητική πολιτική εκπαίδευσης της εταιρίας, δ. Η ασφάλεια που προσφέρει η εργασία (εξασφάλιση εργασίας στο µέλλον), ε. Η ορθή (και δίκαιη) κατανοµή εργασιών και ικανοτήτων, στ. Η πρόθεση της διοίκησης για υιοθέτηση πρακτικών συµµετοχής των εργαζοµένων στη λήψη αποφάσεων, και ζ. Η συµµετοχή των εργαζοµένων στα οικονοµικά αποτελέσµατα της επιχείρησης. Οι Whitfield & Poole (1997) δεν τόνισαν απλά τη σπουδαιότητα των εν λόγω οργανωµένων πρακτικών, αλλά και τη σηµασία της σύ- µπραξής τους µε τη γενικότερη επιχειρησιακή στρατηγική, για την επίτευξη των στόχων του οργανισµού. Πιο πρόσφατα, η Watson Wyatt 4 (2001), στην προσπάθειά της να κατασκευάσει και να ε- λέγξει τη σχέση ενός δείκτη πρακτικών και πολιτικών διοίκησης ανθρώπινων πόρων 5 µε την α- ξία που απολαµβάνουν οι µέτοχοι σε κάθε επιχείρηση, έθεσε το εξής ερώτηµα: Είναι οι καλύτερες πρακτικές διαχείρισης του ανθρώπινου παράγοντα που οδηγούν σε µεγαλύτερη αγοραία αξία ή µήπως οι οικονοµικά επιτυχηµένες επιχειρήσεις απλά και µόνο έχουν περισσότερους πόρους για να διαθέσουν στη διαχείριση του ανθρώπινου κεφαλαίου;. Τα διαχρονικά δεδοµένα που συγκεντρώθηκαν από Aµερικανικές, Kαναδικές και Eυρωπαϊκές επιχειρήσεις οδήγησαν στο συµπέρασµα ότι όχι µόνο υπάρχει θετική συσχέτιση ορισµένων πρακτικών διοίκησης ανθρώπινων πόρων και οικονοµικού οφέλους, αλλά είναι αυτές οι πρακτικές που δηµιουργούν οικονοµικό όφελος. Συγκεκριµένα, η µελέτη (σε ό,τι αφορά στα δεδοµένα από Eυρωπαϊκές επιχειρήσεις) 6 κατέδειξε 19 πρακτικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων, οι οποίες οδήγησαν σε αύξηση της αγοραίας αξίας των επιχειρήσεων κατά 26%. Για το σύνολο των δεδοµένων, διαιρέθηκαν οι επιχειρήσεις σε τρεις οµάδες ανάλογα µε το δείκτη ανθρώπινου κεφαλαίου που κατείχαν, και τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η οµάδα µε το χαµηλότερο δείκτη είχε µέση ετήσια αύξηση κερδών της τάξης του 21%, η µεσαία 39% και η οµάδα µε τις επιχειρήσεις που είχαν υψηλό δείκτη, έδειξαν ποσοστό αύξησης 64%. Η Watson Wyatt επιχείρησε να ποσοτικοποιήσει αυτή τη σχέση και κατέληξε στο συµπέρασµα ότι αύξηση κατά µια τυπική απόκλιση σε 43 πρακτικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων συνδυάζεται µε αύξηση της αγοραίας αξίας της επιχείρησης κατά 47% (βλ. Watson Wyatt, 2001).

6 96 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH ιαπιστώνοντας λοιπόν, τη σηµασία του ικανοποιηµένου ανθρώπινου δυναµικού για την ε- πιτυχία κάθε επιχειρηµατικής προσπάθειας, γίνεται εύκολα αντιληπτή η σπουδαιότητα του ρόλου που καλείται να παίξει η διεύθυνση ανθρώπινων πόρων κάθε επιχείρησης, όχι απλά ως ένα κέντρο κόστους µε προϋπολογισµό και οικονοµικούς στόχους αλλά ως ένας «οργανισµός» µε πηγές, προϊόντα και πελάτες (εργαζοµένους) τους οποίους θα πρέπει να ικανοποιήσει (βλ. Brenner, 1996). Από τις ανωτέρω αναφορές εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι οι βασικές πρακτικές που µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να επιφέρουν µια επιθυµητή αύξηση του βαθµού ικανοποίησης των εργαζοµένων από την εργασία, σε µια επιχείρηση, κάθε άλλο παρά ως κοστοβόρες µπορούν να χαρακτηρισθούν. Αντιθέτως, πολλές από τις πλέον αποτελεσµατικές πρακτικές (λ.χ. η δίκαιη κατανοµή εργασιών) έχουν ουσιαστικά µηδενικό κόστος. Γίνεται, εποµένως, αντιληπτό ότι ο µύθος της ικανοποίησης από την εργασία ως µιας περιττής και πολυτελούς στόχευσης των σύγχρονων επιχειρήσεων έχει καταρριφθεί προ πολλού και στα δύο σκέλη του. Πώς, όµως, α- ντιλαµβάνονται τις σχέσεις ικανοποίησης από την εργασία, µεθόδων διοίκησης ανθρώπινων πόρων, και οικονοµικής απόδοσης της επιχείρησης οι ίδιοι οι εργαζόµενοι; Η περίπτωση ελληνικών τραπεζικών ιδρυµάτων Προκειµένου να δοθεί απάντηση στο ανωτέρω ερώτηµα, παρουσιάζονται συνοπτικά µέρος των ευρηµάτων τριετούς έρευνας απόψεων εργαζοµένων του ελληνικού τραπεζικού χώρου αναφορικά µε τη σχέση ικανοποίησης από την εργασία και οικονοµικής απόδοσης των τραπεζών 7. Τα τραπεζικά ιδρύµατα, εν γένει, επελέγησαν ως αντικείµενο µελέτης λόγω της σηµαντικότητάς τους για την οικονοµία κάθε χώρας, αλλά και λόγω του ότι, ως κλασικό παράδειγµα ε- πιχειρήσεων του τριτογενούς τοµέα, χρησιµοποιούν τον ανθρώπινο παράγοντα εντονότερα από ότι η µεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων σε µια οικονοµία. Είναι πράγµατι γεγονός ότι τα τραπεζικά ιδρύµατα, προκειµένου να επιτύχουν στους κύριους στόχους τους, δηλαδή τη µείωση του κόστους παροχής υπηρεσιών, την αύξηση των κερδών και του µεριδίου τους στην α- γορά, τον εκσυγχρονισµό, αλλά και για να επιβιώσουν στον ολοένα και πιο εχθρικό και α- νταγωνιστικό χώρο στον οποίο δραστηριοποιούνται, βασίζονται ουσιαστικά σε δύο παράγοντες, ήτοι την οικονοµική τους ευρωστία, (η οποία επιτυγχάνεται µέσω της µεγιστοποίησης της οικονοµικής απόδοσης), και το ανθρώπινο δυναµικό τους. Από τη µελέτη του οικονοµικού τύπου 8 αλλά και τη διαχρονική έρευνα και επαφή µε στελέχη µεγάλων τραπεζικών οργανισµών, γίνεται αντιληπτό ότι οι διοικήσεις των περισσοτέρων πιστωτικών ιδρυµάτων της χώρας εµφανίζονται να έχουν ως στόχο, µεταξύ των άλλων, τη µείωση των λειτουργικών εξόδων και κυρίως των εξόδων προσωπικού µε την εφαρµογή νέων µορφών ελαστικής εργασίας, την ελαχιστοποίηση των χρηµατικών παροχών και την τροποποίηση των συνταξιοδοτικών δεδοµένων για τους νεοπροσληφθέντες. Οι απόψεις των εργαζοµένων, στην εν λόγω έρευνα, συγκεντρώθηκαν µε τη χρήση ανώνυ- µων ερωτηµατολογίων, τα οποία εστάλησαν σε δείγµα πληθυσµού δύο τραπεζικών οργανισµών της χώρας, κατά την περίοδο (µε ετήσια επανάληψη). Τα αποτελέσµατα της α- νάλυσης των δεδοµένων έδειξαν ότι σχεδόν το σύνολο των εργαζοµένων στους υπό µελέτη οργανισµούς, θεωρεί ότι υφίστανται οι ακόλουθες σχέσεις αιτίου-αποτελέσµατος αναφορικά µε τις µεθόδους διοίκησης προσωπικού, το βαθµό ικανοποίησής τους από την εργασία και την οικονοµική απόδοση του οργανισµού τους, ήτοι: Ο βαθµός ικανοποίησης των εργαζοµένων από την εργασία τους επηρεάζει άµεσα την οικονοµική απόδοση του οργανισµού τους.

7 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 97 Οι µέθοδοι διοίκησης ανθρώπινων πόρων του οργανισµού επηρεάζουν άµεσα το βαθµό ι- κανοποίησης των εργαζοµένων από την εργασία τους. Η οικονοµική απόδοση του οργανισµού επηρεάζει άµεσα τις µεθόδους διοίκησης ανθρώπινων πόρων του. Σηµειώνεται ότι οι απόψεις αυτές εκφράζονται από τους εργαζόµενους του δείγµατος, έ- ντονα και σταθερά µεταξύ των 3 ετήσιων δειγµατοληψιών και ανεξαρτήτως τραπεζικού οργανισµού (εκ των δύο της έρευνας) στον οποίο εργάζονται. Εποµένως, οι εργαζόµενοι θεωρούν ό- τι ο βαθµός ικανοποίησής τους από την εργασία επηρεάζει άµεσα τα οικονοµικά αποτελέσµατα της τράπεζάς τους, χωρίς να επιβεβαιώνουν αντίστροφη άµεση σχέση. Επιπλέον, θεωρούν ότι υφίσταται σχέση µεταξύ µεθόδων διοίκησης ανθρώπινων πόρων (Μ ΑΠ) και οικονοµικής απόδοσης της επιχείρησης, πλην όµως η εν λόγω σχέση δεν είναι αµφίδροµη, αλλά σηµειώνεται ότι η οικονοµική απόδοση της επιχείρησης είναι αυτή που επηρεάζεται από τις Μ ΑΠ, ενώ το αντίστροφο δεν επιβεβαιώνεται. Επιπλέον, δεν θεωρούν ότι το επίπεδο ικανοποίησής τους α- πό την εργασία επηρεάζεται άµεσα από τα οικονοµικά αποτελέσµατα της επιχείρησης, αλλά α- πό τις Μ ΑΠ, χωρίς, και πάλι, να επιβεβαιώνεται αντίστροφη σχέση. Η άποψη αυτή των εργαζοµένων έρχεται σε αντίθεση µε τα ευρήµατα µελετών οι οποίες, όπως προαναφέρθηκε, υποστηρίζουν είτε ότι ο βαθµός ικανοποίησης από την εργασία επηρεάζεται άµεσα από την οικονοµική απόδοση της επιχείρησης και δεν υφίσταται αντίστροφη σχέση (βλ. Money & Graham, ό.π.), είτε ότι δεν υπάρχει καµία άµεση σχέση ικανοποίησης και απόδοσης (βλ. Βrown & Peterson, ό.π.). Παρά ταύτα, σε γενικές γραµµές, µπορεί να υποστηριχθεί ότι τα ανωτέρω αποτελέσµατα εµφανίζονται περισσότερο συµβατά µε τη γενικότερη θεώρηση ερευνητικών συµπερασµάτων όπως αυτών των MacDuffie & Krafcik (1992). Συµπεράσµατα Στην αρχή του παρόντος άρθρου έγινε αναφορά, µεταξύ άλλων, και στο γεγονός ότι η οικονοµική ανάπτυξη µε ταυτόχρονη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόµων αποτελεί (ή τουλάχιστον θα έπρεπε να αποτελεί), κύριο στόχο κάθε σύγχρονης κοινωνίας. Οι ερευνητές του χώρου κατέδειξαν ότι ένας από τους πλέον σηµαντικούς παράγοντες που συµβάλουν στην επίτευξη του ανωτέρω στόχου, είναι και η ικανοποίηση την οποία απολαµβάνουν από την εργασία τους οι εργαζόµενοι στις επιχειρήσεις και ο αντίκτυπος που αυτή έχει στην αποδοτικότητά τους. Επιπλέον, καταδείχθηκε ότι η επιδίωξη αυτή δεν είναι κατ ανάγκη κοστοβόρα για την επιχείρηση, γεγονός που οδηγεί στην εκτίµηση ότι για τους εργοδότες, η επίτευξη ευηµερίας καθώς και η αύξηση της ικανοποίησης των εργαζοµένων, θα πρέπει να αποτελεί βασικό µέληµα. Θα ήταν µάλλον άτοπο επιστηµονικά να υποστηριχθεί ότι ο βαθµός της ικανοποίησης των εργαζοµένων είναι αυτός και µόνο αυτός που καθορίζει το επίπεδο της απόδοσης της επιχείρησης ή το αντίστροφο, ότι δηλαδή το επίπεδο της απόδοσης της επιχείρησης είναι ο µοναδικός παράγοντας που επηρεάζει το βαθµό της ικανοποίησης των εργαζοµένων από την εργασία τους. Χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι ο πιλότος αεροπλάνου, ο οποίος έχει µια υπεύθυνη θέση µε πολλούς κανόνες και οδηγίες, που πρέπει να ακολουθήσει διότι από αυτό εξαρτάται η ζωή τόσο των επιβατών όσο και η δική του. Ανεξάρτητα λοιπόν από το πόσο ικανοποιηµένος είναι από την εργασία του, όταν εργάζεται (πιλοτάρει) ακολουθεί τις ίδιες προκαθορισµένες µεθόδους και διαδικασίες. Το εν λόγω παράδειγµα δεν αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα και φυσικά δεν περιορίζονται µόνο σε τυποποιηµένες ή υπεύθυνες θέσεις αλλά ισχύει και για ένα ευρύτερο κύκλο επαγγελµάτων. Επεκτείνοντας την εν λόγω συλλογιστική πέρα και πάνω από τον ανωτέρω κύκλο συσχετίσεων θα µπορούσαν να διατυπωθούν µια σειρά ερωτηµάτων 9 : Τελικά, τι είναι ικανοποίηση;

8 98 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Υπάρχει κάτι πιο σηµαντικό από αυτήν; Μπορεί κάτι να την εξασφαλίσει; Μπορεί ο εργαζόµενος να είναι πιο ικανοποιηµένος αν κερδίζει λ.χ. περισσότερα χρήµατα; Μήπως, σε τελική ανάλυση, µόνο το χρήµα φέρνει ευφορία και αυξάνει την ικανοποίησή µας; Αυτές είναι ορισµένες ερωτήσεις που µόλις πριν από λίγα χρόνια θα χρεώνονταν σε κάποιο ψυχολόγο ή φιλόσοφο. Σήµερα έχουν γίνει η καρδιά ενός σηµαντικού κοµµατιού επιστηµών όπως η διοίκηση επιχειρήσεων και η οικονοµική επιστήµη 10, µε ιδιαίτερη ερευνητική συµβολή. Στην εισαγωγή έγινε αναφορά στις ιδιαιτερότητες και τις προκλήσεις που καλούνται να α- ντιµετωπίσουν οι σύγχρονες επιχειρήσεις και οι εργαζόµενοι, όπως οι διεθνοποιηµένες αγορές, ο ξέφρενος ανταγωνισµός, οι συνθήκες µαζικής παραγωγής και κατανάλωσης. Αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι βρισκόµαστε σε µια περίοδο έντονων αλλαγών και κλιµακούµενων αντιπαραθέσεων που λαµβάνουν χώρα στο ευρύτερο πλαίσιο της διοίκησης ανθρώπινων πόρων και των εργασιακών σχέσεων. Το γεγονός αυτό θα πρέπει να τύχει ιδιαίτερης προσοχής τόσο από τις ε- πιχειρήσεις όσο και από τους ίδιους τους εργαζοµένους, προκειµένου το νέο αυτό κλίµα, µε κατάλληλους χειρισµούς εκ µέρους όλων των εµπλεκοµένων να µετατραπεί σε πρόσφορο έδαφος δηµιουργίας µιας νέας αντίληψης για την εργασία εν γένει. Στην κατεύθυνση αυτή, ευελπιστούµε ότι το παρόν άρθρο θα συµβάλλει στην περαιτέρω διάδοση µιας ευρύτερης θεωρητικής συλλογιστικής και κουλτούρας διοίκησης η οποία θέλει τον άνθρωπο-εργαζόµενο, ως ένα ενεργό και ζωτικό µέρος του συνόλου που ονοµάζεται επιχείρηση, και όχι απλά ως έναν από τους συντελεστές παραγωγής. Yποσηµειώσεις 1. Οι Iaffaldano & Muchinsky (1985), αναλύοντας τις µελέτες που εξέταζαν τις σχέσεις ικανοποίησης α- πό την εργασία και αποδοτικότητας, αναφέρουν ένα µέσο συντελεστή συσχέτισης της τάξης του 0, Η εν λόγω µελέτη περιελάµβανε παράγοντες όπως οι πρακτικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων, η οργανωσιακή κουλτούρα, οι στάσεις των εργαζοµένων, καθώς και αρκετές άλλες. 3. Για τον οποίο οι διοικούντες δεν θα δεχθούν κάποιο ιδιαίτερο όφελος από την εκπλήρωσή του. 4. Η Watson Wyatt είναι γνωστή εταιρία συµβούλων επιχειρήσεων η οποία, µεταξύ των άλλων, ειδικεύεται και σε ζητήµατα ανθρώπινων πόρων. 5. O εν λόγω δείκτης ονοµάστηκε είκτη Ανθρώπινου Κεφαλαίου (Human Capital Index). 6. Βάσει δεδοµένων που αντλήθηκαν από αµερικανικές και καναδικές επιχειρήσεις, 30 πρακτικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων οδήγησαν σε 30% αύξηση της αγοραίας αξίας τους. 7. Bλ. ιδακτορική ιατριβή Σπυρίδωνος Ε. Παρούτη. 8 Ανακοινώσεις τραπεζών, δηµοσιεύµατα αναφορικά µε τους στόχους και τα αποτελέσµατα των τραπεζικών ιδρυµάτων σε εφηµερίδες και έντυπα οικονοµικού, κυρίως, ενδιαφέροντος. 9. Ερωτήµατα, για ορισµένους καθαρά φιλοσοφικά και αυθαίρετα, για τον γράφοντα και για αρκετούς ερευνητές του χώρου, ιδιαίτερα χρήσιµα και πρακτικά. 10. Μάλιστα, υφίσταται ειδικό τµήµα µελέτης υπό την οµπρέλα της οικονοµικής επιστήµης µε τον αντιπροσωπευτικό τίτλο Τα Οικονοµικά της Ευτυχίας The Economics of Happiness. 11. Σε συνέδριο που έλαβε χώρα το 2003 στο Brookings Inst. (Ουάσιγκτον), µε γενικό τίτλο, Γιατί η Ανισότητα είναι Σηµαντική. Μαθήµατα για Εφαρµογή Πολιτικών από τις Οικονοµίες της Ευτυχίας Economies of Happiness. Βιβλιογραφία Becker, B. & Gerhart, B. (1996), The Impact of Human Resource Management on Organizational Performance: Progress and Prospects, Academy of Management Journal, 39(4), σσ Brenner, L. (1996), The Disappearing HR Department, CFO, March, σσ

9 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 99 Brown, S. & Peterson, R. (1994), The Effect of Effort on Sales Performance and Job Satisfaction, Journal of Marketing, 58, April, σσ Schneider, B. & Bowen, E. (1985), Employee and Customer Perceptions of Service in Banks: Replication and Extension, Journal of Applied Psychology, 70, σσ Delery, E. & Doty, H. (1996), Modes of Theorizing in Strategic Human Resource Management: Tests of Universalistic, Contingency, and Configurational Performance Predictions, Academy of Management Journal, 39(4), σσ Georgopoulos, B., Mahoney, G. & Jones, N. (1957), A Path-Goal Approach to Productivity, Journal of Applied Psychology, 41(6), σσ Hackman, J. & Oldham, G. (1975), Development of the Job Diagnostic Survey, Journal of Applied Psychology, 60, σσ Iaffaldano, M. & Muchinsky, P. (1985), Job Satisfaction and Job Performance: A Meta-Analysis, Psychological Bulletin, 97, σσ Johnston, M., Parasuramen, W., Charles, A., Futrell, M. & Black, W. (1990), A Longitudinal Assessment of the Impact of Selected Organizational Influences on Salespeople s Organizational Commitment During Early Employment, Journal of Marketing Research, 27 August. όπως αναφ. στο Money, R. & Graham, J. (1999), Salesperson Performance, Pay, and Job Satisfaction: Tests of a Model Using Data Collected in the United States and Japan, Journal of International Business Studies, 30(1), σ. 5. Kangis, P., Gordon, D. & Williams, S. (2000), Organisational Climate and Corporate Performance: an Empirical Investigation, Management Decision, 38(8), σσ MacDuffie, J. & Krafcik, F. (1992), Integrating Technology and Human Resources for High-Performance Manufacturing: Evidence from the International Auto Industry στο Kochan, I. & Useem, M. (eds.), Transforming Organizations, Oxford University Press, New York. Money, R. & Graham, J. (1999), Salesperson Performance, Pay, And Job Satisfaction: Tests of a Model Using Data Collected in the United States and Japan, Journal of International Business Studies, 30(1), σ. 5. Patterson, M., West, M., Lawthom, R., Nickell, S. (1997), Impact of People Management Practices on Performance, Institute of Personnel and Development, London. Robbins, S. (1986), Organizational Behaviour. Concepts and Implications (3rd edition), Prentice Hall, Euglewood Cliffs, New Jersey. Sutermeister, R. (1969), People and Productivity, McGraw-Hill, New York. Watson Wyatt (2001), Human Capital Index: Human Capital as a Lead Indicator of Shareholder Value, Watson Wyatt. Whitfield, K. & Poole, M. (1997), Organizing Employment for High Performance: Theories, Evidence and Policy, Organization Studies, 18(5), σσ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπαγγελματική ικανοποίηση και η παραγωγικότητα εικάζεται πως συνδέονται

Ηεπαγγελματική ικανοποίηση και η παραγωγικότητα εικάζεται πως συνδέονται Η ΠAPAΓΩΓIKOTHTA ENOΣ EPΓAZOMENOY EΞAPTATAI AΠO THN EΠAΓΓEΛMATIKH IKANOΠOIHΣH; Tων Αικατερίνη Χ. Βάλβη, Κωνσταντίνου Χ. Φράγκου και Χρήστου Κ. Φράγκου* Περίληψη Ηεπαγγελματική ικανοποίηση και η παραγωγικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οργανωσιακή Ψυχολογία Ιωάννης Νικολάου Επίκουρος Καθηγητής Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας www.inikolaou.gr inikol@aueb.gr Ιωάννης Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών

Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών 1 Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών Υπεύθυνοι: Ζωή Δημητριάδη, Ph.D., Καθηγήτρια Δρ. Φώτης Βούζας, Αν. Καθηγητής Σχήμα 1. Προσδιορισμός Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Σκοπός του Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος ΕΡΕΥΝΑ Stedima: ΤΟ COACHING ΣΕ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Αναστασία Μπαλάρη, Ανάλυση στοιχείων & Επεξεργασία ερωτηματολογίου Εισαγωγή Η Stedima παρουσιάζει παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα»

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» «Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη Ο ρόλος των ανεξάρτητων µελών: Η πεµπτουσία της εταιρικής διακυβέρνησης ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη 8ο Συνέδριο Συνδέσµου Επενδυτών & ιαδικτύου 11 εκεµβρίου 2010 1 Η σηµασία της εταιρικής διακυβέρνησης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ «ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ Διεξαγωγή: CMR Cypronetwork και CIIM Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομικών Ταυτότητα έρευνας Μέγεθος δείγματος: Ημερομηνία διεξαγωγής: Κάλυψη:

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις

Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Επιστημονικός Υπεύθυνος: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΥΛΩΝΙΤΗΣ Ερευνήτρια: Χριστίνα Γιακουμάκη Στόχος της έρευνας ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 5η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργοδότες

Οδηγός για Εργοδότες EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Εταιρικό Βραβείο Οδηγός για Εργοδότες εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης (EIPIL)

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρμογή των βασικών αρχών. της Διεύθυνσης στο δημόσιο τομέα

Η Εφαρμογή των βασικών αρχών. της Διεύθυνσης στο δημόσιο τομέα 4 Η Εφαρμογή των βασικών αρχών της Διεύθυνσης στο δημόσιο τομέα 4.1 Ανθρώπινο δυναμικό 4.1.1Διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού Λέγεται ότι το ανθρώπινο δυναμικό είναι το σημαντικότερο κεφάλαιο που διαθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ATHENS UNIVERSITY OF ECONOMICS & BUSINESS Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ Καθηγητής Δημήτρης Μπουραντάς Δ/ντής Executive MBA και M.Sc. in Human Resources Management ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνοντας την απόδοση των συστημάτων CRM:

Αυξάνοντας την απόδοση των συστημάτων CRM: Αυξάνοντας την απόδοση των συστημάτων CRM: 1 η Έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. (avlonitis@aueb.gr) Νικόλαος Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Το παγκόσµιο εξωτερικό περιβάλλον

Το παγκόσµιο εξωτερικό περιβάλλον Το παγκόσµιο εξωτερικό περιβάλλον 1 ΑΡΧΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ PEST POLITICAL Πολιτική σταθερότητα Νόµοι για την προστασία του περιβάλλοντος Νόµοι για τη φορολογία ιεθνείς εµπορικοί φραγµοί και νόµοι Νόµοι για

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα7: Διοίκηση προσωπικού vsδιοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ειρήνη Τριάρχη Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ V.R.I.N. SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ V.R.I.N. SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩ ΜΕΡΩΝ Η ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΞΙΑΣ Η ΘΕΩΡΙΑ ΠΟΡΩΝ & ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΡΙΑΚΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΟΙ 4 ΜΟΡΦΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 Στην Ελλάδα η έρευνα για την «Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και την Υπεύθυνη Κατανάλωση» σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε για 5 η φορά

Διαβάστε περισσότερα

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2012 Στόχος Έρευνας Στόχος της έρευνας είναι να σκιαγραφηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία. Τα 5 Cs: Οι 5 κατηγορίες κινδύνου αποτελεσματικής διαχείρισης ταλέντων

Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία. Τα 5 Cs: Οι 5 κατηγορίες κινδύνου αποτελεσματικής διαχείρισης ταλέντων Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία Από το Μάιο έως τον Αύγουστο του 2013, η KPMG International σε συνεργασία με την διεθνώς αναγνωρισμένη εταιρεία ερευνών Brandon

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Η Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Η Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Η Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: Ιωάννα Καραμήτρη ΚΑΛΑΜΑΤΑ Ακαδημαϊκό έτος: 2012-2013 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Tων Νικόλαου Α. Παναγιώτου Λέκτορα ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Eρευνας* και Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

http://www.economics.edu.gr 7

http://www.economics.edu.gr 7 6 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1.3 Λειτουργίες της Επιχείρησης 1.3.1 Η αλυσίδα των Επιχειρησιακών Λειτουργιών Όπως κάθε οργανισµός, έτσι και η επιχείρηση, προκειµένου να ζήσει, ν ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Τεχνολογίας

Οικονομικά της Τεχνολογίας Οικονομικά της Τεχνολογίας Μέγεθος Επιχείρησης, Καινοτομία και Μεγέθυνση Κώστας Τσεκούρας Περίγραμμα Η Schumpeterian Υπόθεση Το τεχνολογικό περιβάλλον Καινοτομικότητα και μέγεθος Καινοτομικότητα: SMEs

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Εξαµηνιαία Έρευνα Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις 2 1. Εισαγωγή Το ΙΤΕΠ άρχισε να διεξάγει δύο φορές το χρόνο Έρευνα Συγκυρίας µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης της Manpower για το Δ Τρίμηνο 2014

Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης της Manpower για το Δ Τρίμηνο 2014 ManpowerGroup Μεσογείων 2-4 115 27 Αθήνα T: 210 69 27 400 F: 210 32.48.644 www.manpowergroup.gr Media Contact: Μαριάννα Κολλητήρη T: 210 69 31 235 mkollitiri@manpowergroup.gr Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα. Ζωής Σ. Δημητριάδη, Ph.D.

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα. Ζωής Σ. Δημητριάδη, Ph.D. Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα Ζωής Σ. Δημητριάδη, Ph.D. I. Σπουδές Διδακτορική Διατριβή (Ph.D): Μεταπτυχιακές Σπουδές (M.Sc): Προπτυχιακές Σπουδές: London School of Economics and Political Science, University

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΝ ΕΣΜΩΝ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ FEDERATION OF HELLENIC ASSOCIATIONS OF YOUNG ENTREPRENEURS

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΝ ΕΣΜΩΝ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ FEDERATION OF HELLENIC ASSOCIATIONS OF YOUNG ENTREPRENEURS ΝΕΑΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Προτάσεις για δράση! Πως επιχειρήσεις, κυβέρνηση αλλά και οι διάφορες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών µπορούν να βοηθήσουν τους νέους ανθρώπους να ξεκινήσουν την δική τους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ. Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ. Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2013 Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα Οκτώβριος 2013 Γιατί να μετρήσουμε. Ελέγχω

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία: Συγχωνεύσεις και εξαγορές στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο. Που αποβλέπουν και τι επιτυγχάνουν.

Πτυχιακή Εργασία: Συγχωνεύσεις και εξαγορές στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο. Που αποβλέπουν και τι επιτυγχάνουν. Πτυχιακή Εργασία: Συγχωνεύσεις και εξαγορές στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο. Που αποβλέπουν και τι επιτυγχάνουν. Πάρις - Θεόδωρος Καραγιαννίδης. Α.Μ. 01/056 Υπευθ. Καθ.- Δρ. Ι. Χατζηκιάν Τμήμα Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Το παγκόσμιο εξωτερικό περιβάλλον. Γεωργία Ζάχου, HR, ICBS

Το παγκόσμιο εξωτερικό περιβάλλον. Γεωργία Ζάχου, HR, ICBS Το παγκόσμιο εξωτερικό περιβάλλον Νέες προσεγγίσεις PEST? STEEPLE SOCIAL/ DEMOGRAPHIC TECHNOLOGICAL ECONOMIC ENVIRONMENTAL POLITICAL LEGAL ETHICAL SLEPT LEGAL PESTLE ή PESTEL LEGISLATION ENVIRONMENTAL

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά

Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά Ενότητα 2: Προσωπικά Χαρακτηριστικά Ευγενία Πετρίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μα τι είναι ποια αυτή. Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή. Επιχειρηµ ατικότητα & Περιβάλλον

Μα τι είναι ποια αυτή. Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή. Επιχειρηµ ατικότητα & Περιβάλλον Μα τι είναι ποια αυτή η Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή Η έννοια της επιχειρηµατικότητας είναι πολυδιάστατη και µπορεί να εµφανίζεται σε διάφορα πλαίσια (οικονοµικά ή µη)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΔΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Φορέας Υλοποίησης Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Newsletter. «Οδηγούµε τους ανθρώπους στην επιτυχία σε έναν κόσµο που συνεχώς αλλάζει» TEYΧΟΣ 2 ο. Τριµηνιαίο ενηµερωτικό Η.R.

Newsletter. «Οδηγούµε τους ανθρώπους στην επιτυχία σε έναν κόσµο που συνεχώς αλλάζει» TEYΧΟΣ 2 ο. Τριµηνιαίο ενηµερωτικό Η.R. Newsletter Τριµηνιαίο ενηµερωτικό Η.R. Newsletter TEYΧΟΣ 2 ο «Οδηγούµε τους ανθρώπους στην επιτυχία σε έναν κόσµο που συνεχώς αλλάζει» Εditorial Αγαπητοί συνεργάτες, Το τρίµηνο που διανύσαµε η Adecco πραγµατοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Ποιότητα σε Ιδιωτικά Σχολεία ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. (E x e c u t i v e S u m m a r y ) Λεωνίδας Χυτήρης, Καθηγητής ιοικητικής Επιστήµης

Ηγεσία και Ποιότητα σε Ιδιωτικά Σχολεία ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. (E x e c u t i v e S u m m a r y ) Λεωνίδας Χυτήρης, Καθηγητής ιοικητικής Επιστήµης Ηγεσία και Ποιότητα σε Ιδιωτικά Σχολεία ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης (E x e c u t i v e S u m m a r y ) Λεωνίδας Χυτήρης, Καθηγητής ιοικητικής Επιστήµης Λουκάς Νικ. Άννινος, Υποψήφιος ιδάκτωρ ιοικητικής Επιστήµης

Διαβάστε περισσότερα

This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme

This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme Πρόγραμμα MED έργο WIDE growing of SMEs: organizational innovation and Development in med area Αντώνης Μπούμπουλας Προϊστάμενος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ. Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Πανελλαδικής Έρευνας CSR 2011

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ. Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Πανελλαδικής Έρευνας CSR 2011 Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Πανελλαδικής Έρευνας CSR 2011 Μεθοδολογία: Πανελλαδική Τηλεφωνική έρευνα με χρήση δομημένου ερωτηματολογίου Συλλογή Στοιχείων:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗ«ΙΔΕΑΣ» ΜΕ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ / Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

Αξίες ΤΙΤΑΝ. «Τα βασικά πιστεύω της επιχείρησης που καθορίζουν την συμπεριφορά της και τον τρόπο λειτουργίας της» Ακεραιότητα. Γνώση.

Αξίες ΤΙΤΑΝ. «Τα βασικά πιστεύω της επιχείρησης που καθορίζουν την συμπεριφορά της και τον τρόπο λειτουργίας της» Ακεραιότητα. Γνώση. Κυρίαρχος Στόχος Να αναπτυχθούμε ως πολυπεριφερειακή εταιρία, η οποία υπολογίζεται ως ανεξάρτητη δύναμη στην παγκόσμια αγορά των δομικών υλικών και συνδυάζει την επιχειρηματική ικανότητα και ανταγωνιστικότητα

Διαβάστε περισσότερα

H ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ EΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. της Βικτωρίας Πέκκα Οικονόµου

H ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ EΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. της Βικτωρίας Πέκκα Οικονόµου 1 H ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ EΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ της Βικτωρίας Πέκκα Οικονόµου 2 «Επιχειρηµατικότητα... είναι η διαδικασία δηµιουργίας κάτι καινούργιου που έχει αξία (για την αγορά, την

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Μέρος 13 Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Ανάπτυξη νέων προϊόντων-υπηρεσιών 13.1.1 Χρηµατοδότηση λειτουργίας Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α): A. εν υπάρχει προϋπολογισµός για Ε&Α. Η λειτουργία της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ Ακ. έτος 2013-14 ΗΓΕΣΙΑ ΗΓΕΤΕΣ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ Ηγέτης: Το άτομο που στο πλαίσιο ενός συνόλου ασκεί την μεγαλύτερη επιρροή στα υπόλοιπα μέλη (δεν ταυτίζεται πάντα με την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Όλα αυτά αποκτούν νόηµα µόνο µέσα από τη σύγκριση µε άλλες οµάδες.

Όλα αυτά αποκτούν νόηµα µόνο µέσα από τη σύγκριση µε άλλες οµάδες. ιοµαδικές Σχέσεις. Το παράδειγµα της ελάχιστης οµάδας. Και µόνο η γνώση ότι το άτοµο ανήκει σε µια οµάδα είναι ικανό να επηρεάσει τη συµπεριφορά του προς αυτήν. Η Θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας. Τα άτοµα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα ποσοτικής εργασίας 1: «Η Διαπολιτισμική Επάρκεια και Ετοιμότητα των Διευθυντών Σχολικών Μονάδων της Α/βάθμιας Εκπαίδευσης στο σημερινό σχολείο»

Θέμα ποσοτικής εργασίας 1: «Η Διαπολιτισμική Επάρκεια και Ετοιμότητα των Διευθυντών Σχολικών Μονάδων της Α/βάθμιας Εκπαίδευσης στο σημερινό σχολείο» Ετήσιο Διαπανεπιστημιακό Διαδικτυακό Σεμινάριο στη Διοίκηση της εκπαίδευσης Θέμα ποσοτικής εργασίας 1: «Η Διαπολιτισμική Επάρκεια και Ετοιμότητα των Διευθυντών Σχολικών Μονάδων της Α/βάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«Βελτιώνοντας την Απόδοση των Πωλητών» Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος

«Βελτιώνοντας την Απόδοση των Πωλητών» Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος «Βελτιώνοντας την Απόδοση των Πωλητών» Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος Λέκτορας Μάρκετινγκ Οικονομικού Παν/μίου Αθηνών 3ο Συμπόσιο Ελληνικής Ακαδημίας Μάρκετινγκ, Ξενοδοχείο Intercontinental, 17-18 18 Μαΐου,

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ»

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ» ΕΠΙΤΑΓΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Α.Ε.Ι. ΚΑΙ Τ.Ε.Ι. «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ» Βασικός στόχος του προγράμματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΥΠΑΚΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΛΕΡΙΔΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΜΑΡΙΝΑ ΜΠΑΤΙΣΤΑΤΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΑ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΥΠΑΚΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΛΕΡΙΔΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΜΑΡΙΝΑ ΜΠΑΤΙΣΤΑΤΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΕΦΗΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ EΣΔΥ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: κα ΞΥΔΕΑ-ΚΙΚΕΜΕΝΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Εισαγωγή Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Χαρχαντής Αθανάσιος STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Η Επαγγελματική Κατάρτιση στην Εφοδιαστική υπό το Πρίσμα των Σπουδαστών Γ. Βαλκαμελής 1, Σ. Νάνου 2, Α. Πανηγυριτζόγλου

Η Επαγγελματική Κατάρτιση στην Εφοδιαστική υπό το Πρίσμα των Σπουδαστών Γ. Βαλκαμελής 1, Σ. Νάνου 2, Α. Πανηγυριτζόγλου Η Επαγγελματική Κατάρτιση στην Εφοδιαστική υπό το Πρίσμα των Σπουδαστών Γ. Βαλκαμελής 1, Σ. Νάνου 2, Α. Πανηγυριτζόγλου 1 Εκπαιδευτικός Β /θμιας Εκπ/σης 2 Τ.Ε.Ε. Ειδικής Αγωγής Ν.Ιωνίας Μαγνησίας, Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ HELLENIC ASSOCIATION OF CHEMICAL ENGINEERS Αριστείδου 99, 17672, Καλλιθέα Αττικής Τηλ.: 210 9536775-6, Fax: 210 9536777 99 Aristidou, Kallithea EL17672 Attiki Greece

Διαβάστε περισσότερα

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα;

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA Επισκόπηση της παρούσας οµιλίας Έχει το

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης

Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης Ειρήνη Ρήγου Εισαγωγή Για να επιτευχθεί μια Διοικητική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα, δεν αρκεί μόνο το να σχεδιάζονται πολιτικές σε εθνική κλίμακα παρακολουθώντας

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Μέτρησης Ανθρώπινου Δυναµικού. Δρ. Κωνσταντίνος Τασούλης Καθηγητής Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναµικού Deree The American College of Greece

Δείκτες Μέτρησης Ανθρώπινου Δυναµικού. Δρ. Κωνσταντίνος Τασούλης Καθηγητής Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναµικού Deree The American College of Greece + Δείκτες Μέτρησης Ανθρώπινου Δυναµικού Δρ. Κωνσταντίνος Τασούλης Καθηγητής Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναµικού Deree The American College of Greece Πρόγραµµα σεµιναρίου ü Συγκριτική αξιολόγηση (Benchmarking)

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα