Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, η ταχεία και ευρεία διάδοση νέων τεχνολογιών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, η ταχεία και ευρεία διάδοση νέων τεχνολογιών"

Transcript

1 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 91 ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ Ή ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ; Του ρ. Σπυρίδωνα E. Παρούτη Εισαγωγή Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, η ταχεία και ευρεία διάδοση νέων τεχνολογιών σε συνδυασµό µε σαρωτικές κοινωνικοπολιτικές ανακατατάξεις ανά την υφήλιο, είχαν ως συνέπεια τη σταδιακή αποδυνάµωση οικονοµικών συνόρων η οποία µε τη σειρά της ο- δήγησε στη διεθνοποίηση των αγορών αλλά εν µέρει και των ίδιων των κοινωνιών. Βασικά χαρακτηριστικά της νέας αυτής πραγµατικότητας που καλούνται να αντιµετωπίσουν οι σύγχρονες οικονοµικές οργανώσεις στο σύνολό τους, είναι η αυξανοµένη διεθνοποιηµένη ζήτηση αλλά και η συνεχώς εντεινόµενη ανταγωνιστική προσφορά προϊόντων και υπηρεσιών. Οι επιχειρήσεις, προκειµένου να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν µέσα σε αυτό το κλίµα έ- ντονου ανταγωνισµού, είναι αναγκασµένες συνεχώς να βελτιώνουν την ποιότητα, να µειώνουν το κόστος και να προσφέρουν καινοτόµα προϊόντα και υπηρεσίες. υστυχώς όµως, ο βασικός τρόπος επίτευξης των ανωτέρω στόχων, η αναδιάρθρωση δηλαδή των µεθόδων παραγωγής, είναι στις περισσότερες των περιπτώσεων, από τη φύση του ένα πολύπλοκο και χρονοβόρο µέτρο που απαιτεί σηµαντικές επενδύσεις σε τεχνογνωσία και κεφάλαιο. Για αυτούς ακριβώς τους λόγους αποφεύγεται ή τουλάχιστον δεν προηγείται στις επιλογές των επιχειρηµατιών. Αντιθέτως, η µείωση των δαπανών παρουσιάζεται ως η εύκολη και αποτελεσµατική λύση για την πλειονότητα των δυσεπίλυτων ζητηµάτων ανταγωνιστικότητας. Από τους πρώτους στόχους της εν λόγω µειώσεως, για τις περισσότερες επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα για αυτές του τριτογενούς τοµέα, είναι τα έξοδα προσωπικού, αφού θεωρούνται ως µία από τις πλέον σηµαντικές πηγές λειτουργικού κόστους. Πράγµατι, τα τελευταία χρόνια, όλο και πιο συχνά, ιδιαίτερα κοινωνίες του λεγόµενου ανεπτυγµένου κόσµου, γίνονται αποδέκτες ανακοινώσεων επιχειρήσεων αναφορικά µε απολύσεις προσωπικού, περικοπές προνοµίων, ελαστικοποίηση όρων εργασίας καθώς και άλλων σχετικών ρυθµίσεων οι οποίες υπόσχονται σηµαντική µείωση του κόστους για τις ίδιες τις επιχειρήσεις και αύξηση των ωφελειών για τους µετόχους τους. Αντιθέτως, ελάχιστη αναφορά γίνεται στον αρνητικό αντίκτυπο των εν λόγω ρυθµίσεων στις λειτουργίες της επιχείρησης, την α- ποδοτικότητα των εργαζοµένων, το κόστος διατήρησης της ιδιαίτερης εργασιακής ειρήνης, και σε τελική ανάλυση, στην ίδια τη µακροπρόθεσµη κερδοφορία των οργανισµών αυτών. Ο Σπυρίδων Ε. Παρούτης είναι Οικονοµολόγος, ιδάκτωρ Oργάνωσης και ιοίκησης Επιχειρήσεων.

2 92 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Παραταύτα, η σχέση κεφαλαίου και µισθωτής εργασίας, η οποία χαρακτηρίζει τις σύγχρονες βιοµηχανικές κοινωνίες, δεν είναι απαραίτητο να είναι αντίθετη/ανταγωνιστική προκειµένου µια επιχείρηση, ιδιαίτερα αν ανήκει σε αυτές που χρησιµοποιούν έντονα το ανθρώπινο κεφάλαιο, να αυξήσει την αποδοτικότητα και την ανταγωνιστικότητά της. Θα πρέπει, σε πρακτικό επίπεδο, να συνειδητοποιήσουν όλα τα εµπλεκόµενα µέρη ότι το κλειδί της επιτυχίας υ- πάρχει ήδη, βρίσκεται στην καρδιά κάθε επιχείρησης και περιµένει να χρησιµοποιηθεί κατάλληλα. Είναι το ανθρώπινο δυναµικό της! Ικανοποίηση από την εργασία και οικονοµική απόδοση Ηοικονοµική ανάπτυξη µε ταυτόχρονη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόµων αποτελεί (ή τουλάχιστον, θα έπρεπε να αποτελεί) κύρια επιδίωξη κάθε κοινωνίας. Οι επιστήµες της ιοίκησης και της Οικονοµίας κατέδειξαν ότι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν το ε- πίπεδο της οικονοµικής ανάπτυξης και της ποιότητας ζωής, στον ευρύτερο κοινωνικοοικονο- µικό χώρο, είναι και η απόδοση των εργαζοµένων στις επιχειρήσεις. Η ανωτέρω συσχέτιση στηρίζεται τόσο σε πληθώρα σχετικών ερευνητικών ευρηµάτων (βλ. θεωρίες περί αποδοτικότητας, διοίκησης ανθρώπινων πόρων, ρόλου των επιχειρήσεων στην οικονοµία και την κοινωνία κ.λπ.) όσο και στην εξής απλή οικονοµική συλλογιστική: Αν θεωρηθεί ότι το µερίδιο συνεισφοράς ενός µη (ικανοποιητικά) αποδοτικού εργαζοµένου/µισθωτού στο προϊόν της επιχείρησης στην οποία εργάζεται είναι µικρότερο των δυνατοτήτων του αλλά και των απαιτήσεων της θέσης που καταλαµβάνει, ενώ ταυτόχρονα (λόγω µη ορθούς εφαρµογής αλλά και της ίδιας της φύσης των συστηµάτων αξιολόγησης της απόδοσης) απολαµβάνει ανταµοιβές µεγαλύτερες από την αξία της συνεισφοράς του, συµβάλει στο να είναι το οικονοµικό αποτέλεσµα της επιχείρησης µικρότερο του εφικτού. Εποµένως, αν θεωρηθεί ότι σε µια επιχείρηση υπάρχει ικανός αριθµός λιγότερο (από το κανονικό ή απαιτούµενο) ή καθόλου αποδοτικών εργαζοµένων, η επιχείρηση αυτή θα χρησιµοποιεί οικονο- µικούς πόρους για να παράγει ένα αποτέλεσµα µικρότερο των πραγµατικών δυνατοτήτων της. Ο αρνητικός αντίκτυπος αυτών των παραγωγικών µονάδων στην οικονοµία και στην κοινωνία µπορεί να γίνει αισθητός και µέσω µιας σειράς συνεπειών όπως η παύση λειτουργίας πολλών επιχειρήσεων, η αύξηση της ανεργίας και η γενικότερη µείωση του επιπέδου της ποιότητας ζωής για το σύνολο της κοινωνίας. Αν, αντιθέτως, θεωρηθεί ότι όλοι οι εργαζόµενοι σε µια επιχείρηση είναι ικανοί να συνεισφέρουν περαιτέρω στην αύξηση της αποδοτικότητάς της, µε το να γίνουν οι ίδιοι πιο αποδοτικοί (λ.χ. χρησιµοποιώντας κατάλληλα τις γνώσεις και δεξιότητές τους), το παραπάνω πρόβληµα µετατρέπεται σε µείζον ζήτηµα για τη ιοικητική Επιστήµη και ειδικότερα τη ιοίκηση Ανθρώπινων Πόρων. Οι µελετητές του χώρου υποστηρίζουν ότι το ανθρώπινο δυναµικό κάθε επιχείρησης και η διοίκησή του, έχει ξεπεράσει τα στενά όρια της µονοδιάστατης θεώρησής του ως µιας απλής πηγής κόστους και θα πρέπει να θεµελιωθεί στα πλαίσια ενός ευρύτερου διεπιστηµονικού πρίσµατος που περιλαµβάνει ψυχολογικές, χρηµατοοικονοµικές, και διοικητικές παραµέτρους (Becker & Gerhard, 1996). Η διεθνής βιβλιογραφία έχει να καταδείξει µεγάλο αριθµό παραγόντων (όπως η στρατηγική, η ποιότητα, η ηγεσία, οι εξαγορές και συγχωνεύσεις, κ.ά.) οι οποίοι θεωρείται ότι συντελούν στην αύξηση της οικονοµικής απόδοσης των επιχειρήσεων (Kangis et al, 2000: 531). Σπανιότερα, όµως, γίνεται αναφορά στον παράγοντα ικανοποίηση από την εργασία και το πώς η αύξησή του αλληλεπιδρά µε άλλες παραµέτρους της οργάνωσης, οδηγώντας τελικά σε αύξηση των οικονοµικών αποτελεσµάτων της.

3 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 93 Το αντικείµενο αυτό είναι ένα από τα λίγα που έχουν βρει ελάχιστη εφαρµογή στην καθη- µερινή επιχειρηµατική πρακτική της χώρας µας, µιας και χαρακτηρίζεται από αρκετούς επιχειρηµατίες ως πολυτέλεια την οποία δεν µπορούµε να απολαµβάνουµε κάτω από τις συνθήκες της αγοράς που επικρατούν σήµερα. Είναι όµως έτσι; Αποτελεί η ικανοποίηση των εργαζοµένων από την εργασία τους ένα στόχο πολυτελείας για τις επιχειρήσεις ή είναι µια αναγκαιότητα και αναπόσπαστο κοµµάτι των επιβεβληµένων λύσεων; Οι πρώτες µελέτες της σχέσης ικανοποίησης και αποδοτικότητας έλαβαν χώρα σχεδόν ταυτόχρονα µε την εµφάνιση του όρου ικανοποίηση από την εργασία, την περίοδο της επικράτησης του κινήµατος των ανθρώπινων σχέσεων. Εφορµούµενοι από την απλή συλλογιστική ότι ένας ικανοποιηµένος εργαζόµενος είναι περισσότερο αποδοτικός από έναν µη-ικανοποιηµένο, πολλοί ερευνητές θεώρησαν ότι θα έπρεπε να καταφεύγουµε σε διάφορες πρακτικές όπως λ.χ. στη βελτίωση των χαρακτηριστικών της εργασίας (βλ. Hackman & Oldham, 1975). Οι περισσότερες από αυτές τις αρχικές µελέτες επιχείρησαν να συνδέσουν ά- µεσα το βαθµό ικανοποίησης από την εργασία µε την απόδοση, πλην όµως, µέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 70, δεν µπόρεσαν να εντοπίσουν και να διατυπώσουν µια σαφή σχέση µεταξύ των δύο αυτών εννοιών, παρά το γεγονός ότι οι εµπειρικές µελέτες έδειχναν ότι υφίσταται, κάτω από ορισµένες προϋποθέσεις, κάποια τέτοια σχέση. Παρόλα ταύτα, το σλόγκαν Ένας ικανοποιηµένος εργαζόµενος είναι ένας αποδοτικός εργαζόµενος κυριάρχησε στη διοικητική σκέψη και φιλοσοφία των οικονοµικά ανεπτυγµένων κρατών, ιδιαίτερα µετά το 1930 και για δύο περίπου δεκαετίες, µε πρακτικά αποτελέσµατα τα οποία αποτέλεσαν αντικείµενο επιστηµονικής αντιπαράθεσης για τα χρόνια που ακολούθησαν. Ήταν µόλις τη δεκαετία του 80 όταν άρχισαν να κάνουν την εµφάνισή τους µελέτες, οι ο- ποίες όχι µόνο κατέδειξαν τη σχέση µεταξύ ικανοποίησης από την εργασία και αποδοτικότητας, αλλά και προσδιόρισαν µε σαφή και ξεκάθαρο τρόπο τις παραµέτρους της σχέσης αυτής 1 (Robbins, 1986: 107). Χαρακτηριστική είναι και η έρευνα των Patterson et al (1997), οι ο- ποίοι µελέτησαν παράγοντες 2 που επηρεάζουν περισσότερο την απόδοση µιας επιχείρησης (όπως αυτή µετράται από τη γενική παραγωγικότητα αλλά και τα κέρδη ανά εργαζόµενο). Mεταξύ των άλλων, κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι το 5% της διαφοροποίησης των κερδών ανά εργαζόµενο και το 16% της διαφοροποίησης της γενικής παραγωγικότητας των επιχειρήσεων οφείλεται στα διαφορετικά επίπεδα ικανοποίησης των εργαζοµένων τους από την εργασία. Είναι γεγονός ότι υπάρχουν εκατοντάδες µελέτες οι οποίες, χρησιµοποιώντας διαφορετικές επιστηµονικές οδούς, καταλήγουν σε σαφή θετικά συµπεράσµατα αναφορικά µε τη σχέση ικανοποίησης και αποδοτικότητα, ορίζοντας την πρώτη ως αίτιο και τη δεύτερη ως αποτέλεσµα. Βέβαια, δεν λείπουν και ερευνητές οι οποίοι υποστηρίζουν είτε ότι η ικανοποίηση από την εργασία επηρεάζεται από την οικονοµική απόδοση και όχι το αντίστροφο (Johnston et al, 1990 στο Money & Graham, 1999: 5), είτε ότι δεν υπάρχει καµία άµεση συσχέτιση ικανοποίησης και απόδοσης (Brown & Peterson, 1994: 70). Συµπερασµατικά, από τη µελέτη των ερευνών του χώρου, διαπιστώνεται ότι παρά την ό- ποια κριτική έχει εκφραστεί κατά καιρούς, η συντριπτική τους πλειοψηφία καταδεικνύει µια θετική συσχέτιση των δύο παραπάνω εννοιών, ενώ οι περισσότερες εξ αυτών, ανεξάρτητα από τυχόν άλλα συµπεράσµατα, διαπιστώνουν ότι είναι κυρίως ο βαθµός ικανοποίησης από την εργασία που επηρεάζει τα οικονοµικά αποτελέσµατα (ενώ η αντίστροφη σχέση σπάνια καταδεικνύεται). Μήπως είναι αυτή η σχέση ικανοποίησης από την εργασία και οικονοµικών αποτελεσµάτων της επιχείρησης που κάνει τις προσπάθειες επίτευξης της πρώτης µια αναγκαιότητα προκειµένου να κατακτήσουν οι σύγχρονες επιχειρήσεις τους οικονοµικούς τους στόχους;

4 94 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Η ικανοποίηση από την εργασία ως αναγκαιότητα Σύµφωνα µε τον Sutermeister (1969: 49), η παραγωγικότητα της επιχείρησης εξαρτάται από δύο παράγοντες, ήτοι το επίπεδο της τεχνολογίας και την αποδοτικότητα των εργαζοµένων. Με τη σειρά της, η αποδοτικότητα των εργαζοµένων εξαρτάται από τις ικανότητές τους και από το βαθµό υποκίνησής τους. Ποιά είναι όµως η σχέση µεταξύ υποκίνησης, βαθµού ικανοποίησης και αποδοτικότητας; Οι Georgopoulos et al (1957), αναφέρουν χαρακτηριστικά: Αν ο εργαζόµενος θεωρεί την υψηλή (ή χαµηλή) παραγωγικότητα ως µέσο για την επίτευξη ε- νός ή περισσότερων προσωπικών του στόχων... (ο ίδιος) θα έχει την τάση να εµφανίζει υψηλή (ή χαµηλή) παραγωγικότητα.... Οι MacDuffie & Krafcik (1992) διεξήγαγαν έρευνα σε 70 εργοστάσια σε 17 χώρες και κατέληξαν, µεταξύ των άλλων, στο συµπέρασµα ότι οι οργανισµοί οι οποίοι έκαναν χρήση στρατηγικών διοίκησης ανθρώπινων πόρων µε στόχο τη δηµιουργία ενός υπέρ-ειδικευµένου εργατικού δυναµικού ικανού σχεδόν µόνο για µαζική παραγωγή, είχαν µικρότερη αποδοτικότητα (1 προϊόν σε 30 ώρες έναντι 22 ωρών) και ποιότητα (0,8 ελαττωµατικά στα 100 έναντι 0,5) σε σχέση µε επιχειρήσεις που χρησιµοποιούσαν στρατηγικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων που είχαν σαν κύριο στόχο, µεταξύ των άλλων, την αύξηση της γενικότερης ικανοποίησης των εργαζοµένων από την εργασία τους (µέσω αποκέντρωσης των ευθυνών, συµµετοχής στα κέρδη, σφαιρικής γνώσης των περισσοτέρων λειτουργιών της επιχείρησης, εξασφαλισµένης απασχόλησης, αύξησης του αισθήµατος συµµετοχής, αφοσίωσης, κ.ά.). Επεκτείνοντας την ανωτέρω συλλογιστική, µπορεί κανείς να ισχυρισθεί ότι εφόσον, σε ένα συγκεκριµένο κλάδο όπως λ.χ. ο τραπεζικός, όλες οι επιχειρήσεις έχουν πρόσβαση στο ίδιο επίπεδο τεχνολογίας και, σε γενικές γραµµές, σε εργατικό δυναµικό µε παρεµφερές επίπεδο ικανοτήτων (τουλάχιστον τη στιγµή της πρόσληψής τους), τότε, ως ένα βαθµό, αυτό που δηµιουργεί τις διαφοροποιήσεις στο επίπεδο αποδοτικότητας µεταξύ των επιχειρήσεων του κλάδου είναι και το επίπεδο ικανοποίησης των εργαζοµένων τους. Κάθε επιχείρηση, όπως είναι γνωστό, θα πρέπει να στοχεύει στην αύξηση της ποιότητας των παρεχόµενων υπηρεσιών και την τελική ικανοποίηση του πελάτη, η οποία όµως δεν επιτυγχάνεται µόνο µε επενδύσεις σε πάγιο εξοπλισµό ή διαφήµιση. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι Schneider & Bowen (1985), για να δη- µιουργηθούν οι συνθήκες που θα αυξήσουν την ικανοποίηση των πελατών (και εποµένως τα έ- σοδα), πρέπει πάνω απ όλα να υπάρχει ικανό προσωπικό, µε µεγάλο βαθµό ικανοποίησης από την εργασία τους. Εποµένως, κάθε επιχείρηση ιδιαίτερα εκείνες του τριτογενούς τοµέα της οικονοµίας - χρειάζεται ικανοποιηµένους εργαζοµένους. Είναι, λοιπόν, η ικανοποίηση από την εργασία µια αναγκαιότητα για τις επιχειρήσεις; Θεωρείται ότι η απάντηση θα πρέπει να είναι θετική στο βαθµό που η αποδοτικότητα της επιχείρησης είναι η βασική συνιστώσα επιτυχίας της. ύσκολα θα µπορούσε κανείς να παραβλέψει τις αποδείξεις που παρέχουν εκατοντάδες επιστηµονικές µελέτες (σε ορισµένες εκ των οποίων α- ναφερθήκαµε ανωτέρω) για τη σχέση ικανοποίησης από την εργασία και αποδοτικότητας, και επιπλέον, ακόµη πιο δύσκολα θα αρνηθεί ότι η αύξηση της αποδοτικότητας αποτελεί αναγκαιότητα για τις σύγχρονες επιχειρήσεις. Η ικανοποίηση από την εργασία ως πολυτέλεια Συχνά αναφέρεται ότι στη σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία, ελάχιστο ενδιαφέρον επιδεικνύουν οι ιδιοκτήτες και οι διευθυντές επιχειρήσεων σε ό,τι δεν έχει, άµεσα ή έµµεσα, σχέση µε τη µεγιστοποίηση των οικονοµικών αποτελεσµάτων τους. Μάλιστα, όταν τίθενται ζητή-

5 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 95 µατα ικανοποίησης από την εργασία, αυτά αρκετά συχνά- χαρακτηρίζονται ως περιττή πολυτέλεια. Είναι πράγµατι, όµως, το κόστος αύξησης της ικανοποίησης των εργαζοµένων µια πολυτέλεια ; Η βάση της αδιάφορης ή αρνητικής αντιµετώπισης του ζητήµατος από την πλειονότητα των ανώτατων στελεχών των επιχειρήσεων, θεωρείται ότι πηγάζει εκ του γεγονότος ότι η ικανοποίηση των εργαζοµένων, δεν είναι ένα απλό αριθµητικό µέγεθος που µπορεί κάθε επιχείρηση να θέτει ως στόχο και να επιδιώκει την επίτευξή του µέσω στερεότυπων και προκαθορισµένων διοικητικών µεθόδων. Aντιθέτως, είναι αποτέλεσµα όλων των παραγόντων που επηρεάζουν τον εργαζόµενο για ένα ικανό χρονικό διάστηµα και συµβάλλουν στην υπηρεσιακή και προσωπική εξέλιξή του. Αυτό δεν σηµαίνει ότι είναι ένας αόριστος και µακρινός στόχος 3, αντιθέτως, εφόσον γίνει δεκτό ότι τα ερεθίσµατα που δέχεται ο εργαζόµενος στην εργασία του και επηρεάζουν τον βαθµό ικανοποίησής του από αυτή, είναι άµεσα ή έµµεσα συνδεδεµένα µε τις µεθόδους διοίκησης ανθρώπινων πόρων που χρησιµοποιούνται από την επιχείρηση (λ.χ. η αύξηση του βαθµού επικοινωνίας µε τη διοίκηση και της συµµετοχής στη λήψη διοικητικών αποφάσεων), τίθεται αυτοµάτως µια ξεκάθαρη οδός προσέγγισης αυτού του στόχου. Οι Delery & Doty (1996) κατέδειξαν ότι επιχειρήσεις οι οποίες εφήρµοσαν ξεχωριστά ή και σε συνδυασµό πρακτικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων οι οποίες παρατίθενται αµέσως παρακάτω, είχαν θετικό αντίκτυπο στην αποδοτικότητά τους. Οι πρακτικές αυτές ήταν: α. Η ύπαρξη ελκυστικών προοπτικών εργασιακής εξέλιξης µέσα στην επιχείρηση, β. Η αναγνώριση της α- τοµική απόδοσης του κάθε εργαζοµένου, γ. Η ικανοποιητική πολιτική εκπαίδευσης της εταιρίας, δ. Η ασφάλεια που προσφέρει η εργασία (εξασφάλιση εργασίας στο µέλλον), ε. Η ορθή (και δίκαιη) κατανοµή εργασιών και ικανοτήτων, στ. Η πρόθεση της διοίκησης για υιοθέτηση πρακτικών συµµετοχής των εργαζοµένων στη λήψη αποφάσεων, και ζ. Η συµµετοχή των εργαζοµένων στα οικονοµικά αποτελέσµατα της επιχείρησης. Οι Whitfield & Poole (1997) δεν τόνισαν απλά τη σπουδαιότητα των εν λόγω οργανωµένων πρακτικών, αλλά και τη σηµασία της σύ- µπραξής τους µε τη γενικότερη επιχειρησιακή στρατηγική, για την επίτευξη των στόχων του οργανισµού. Πιο πρόσφατα, η Watson Wyatt 4 (2001), στην προσπάθειά της να κατασκευάσει και να ε- λέγξει τη σχέση ενός δείκτη πρακτικών και πολιτικών διοίκησης ανθρώπινων πόρων 5 µε την α- ξία που απολαµβάνουν οι µέτοχοι σε κάθε επιχείρηση, έθεσε το εξής ερώτηµα: Είναι οι καλύτερες πρακτικές διαχείρισης του ανθρώπινου παράγοντα που οδηγούν σε µεγαλύτερη αγοραία αξία ή µήπως οι οικονοµικά επιτυχηµένες επιχειρήσεις απλά και µόνο έχουν περισσότερους πόρους για να διαθέσουν στη διαχείριση του ανθρώπινου κεφαλαίου;. Τα διαχρονικά δεδοµένα που συγκεντρώθηκαν από Aµερικανικές, Kαναδικές και Eυρωπαϊκές επιχειρήσεις οδήγησαν στο συµπέρασµα ότι όχι µόνο υπάρχει θετική συσχέτιση ορισµένων πρακτικών διοίκησης ανθρώπινων πόρων και οικονοµικού οφέλους, αλλά είναι αυτές οι πρακτικές που δηµιουργούν οικονοµικό όφελος. Συγκεκριµένα, η µελέτη (σε ό,τι αφορά στα δεδοµένα από Eυρωπαϊκές επιχειρήσεις) 6 κατέδειξε 19 πρακτικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων, οι οποίες οδήγησαν σε αύξηση της αγοραίας αξίας των επιχειρήσεων κατά 26%. Για το σύνολο των δεδοµένων, διαιρέθηκαν οι επιχειρήσεις σε τρεις οµάδες ανάλογα µε το δείκτη ανθρώπινου κεφαλαίου που κατείχαν, και τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η οµάδα µε το χαµηλότερο δείκτη είχε µέση ετήσια αύξηση κερδών της τάξης του 21%, η µεσαία 39% και η οµάδα µε τις επιχειρήσεις που είχαν υψηλό δείκτη, έδειξαν ποσοστό αύξησης 64%. Η Watson Wyatt επιχείρησε να ποσοτικοποιήσει αυτή τη σχέση και κατέληξε στο συµπέρασµα ότι αύξηση κατά µια τυπική απόκλιση σε 43 πρακτικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων συνδυάζεται µε αύξηση της αγοραίας αξίας της επιχείρησης κατά 47% (βλ. Watson Wyatt, 2001).

6 96 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH ιαπιστώνοντας λοιπόν, τη σηµασία του ικανοποιηµένου ανθρώπινου δυναµικού για την ε- πιτυχία κάθε επιχειρηµατικής προσπάθειας, γίνεται εύκολα αντιληπτή η σπουδαιότητα του ρόλου που καλείται να παίξει η διεύθυνση ανθρώπινων πόρων κάθε επιχείρησης, όχι απλά ως ένα κέντρο κόστους µε προϋπολογισµό και οικονοµικούς στόχους αλλά ως ένας «οργανισµός» µε πηγές, προϊόντα και πελάτες (εργαζοµένους) τους οποίους θα πρέπει να ικανοποιήσει (βλ. Brenner, 1996). Από τις ανωτέρω αναφορές εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι οι βασικές πρακτικές που µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να επιφέρουν µια επιθυµητή αύξηση του βαθµού ικανοποίησης των εργαζοµένων από την εργασία, σε µια επιχείρηση, κάθε άλλο παρά ως κοστοβόρες µπορούν να χαρακτηρισθούν. Αντιθέτως, πολλές από τις πλέον αποτελεσµατικές πρακτικές (λ.χ. η δίκαιη κατανοµή εργασιών) έχουν ουσιαστικά µηδενικό κόστος. Γίνεται, εποµένως, αντιληπτό ότι ο µύθος της ικανοποίησης από την εργασία ως µιας περιττής και πολυτελούς στόχευσης των σύγχρονων επιχειρήσεων έχει καταρριφθεί προ πολλού και στα δύο σκέλη του. Πώς, όµως, α- ντιλαµβάνονται τις σχέσεις ικανοποίησης από την εργασία, µεθόδων διοίκησης ανθρώπινων πόρων, και οικονοµικής απόδοσης της επιχείρησης οι ίδιοι οι εργαζόµενοι; Η περίπτωση ελληνικών τραπεζικών ιδρυµάτων Προκειµένου να δοθεί απάντηση στο ανωτέρω ερώτηµα, παρουσιάζονται συνοπτικά µέρος των ευρηµάτων τριετούς έρευνας απόψεων εργαζοµένων του ελληνικού τραπεζικού χώρου αναφορικά µε τη σχέση ικανοποίησης από την εργασία και οικονοµικής απόδοσης των τραπεζών 7. Τα τραπεζικά ιδρύµατα, εν γένει, επελέγησαν ως αντικείµενο µελέτης λόγω της σηµαντικότητάς τους για την οικονοµία κάθε χώρας, αλλά και λόγω του ότι, ως κλασικό παράδειγµα ε- πιχειρήσεων του τριτογενούς τοµέα, χρησιµοποιούν τον ανθρώπινο παράγοντα εντονότερα από ότι η µεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων σε µια οικονοµία. Είναι πράγµατι γεγονός ότι τα τραπεζικά ιδρύµατα, προκειµένου να επιτύχουν στους κύριους στόχους τους, δηλαδή τη µείωση του κόστους παροχής υπηρεσιών, την αύξηση των κερδών και του µεριδίου τους στην α- γορά, τον εκσυγχρονισµό, αλλά και για να επιβιώσουν στον ολοένα και πιο εχθρικό και α- νταγωνιστικό χώρο στον οποίο δραστηριοποιούνται, βασίζονται ουσιαστικά σε δύο παράγοντες, ήτοι την οικονοµική τους ευρωστία, (η οποία επιτυγχάνεται µέσω της µεγιστοποίησης της οικονοµικής απόδοσης), και το ανθρώπινο δυναµικό τους. Από τη µελέτη του οικονοµικού τύπου 8 αλλά και τη διαχρονική έρευνα και επαφή µε στελέχη µεγάλων τραπεζικών οργανισµών, γίνεται αντιληπτό ότι οι διοικήσεις των περισσοτέρων πιστωτικών ιδρυµάτων της χώρας εµφανίζονται να έχουν ως στόχο, µεταξύ των άλλων, τη µείωση των λειτουργικών εξόδων και κυρίως των εξόδων προσωπικού µε την εφαρµογή νέων µορφών ελαστικής εργασίας, την ελαχιστοποίηση των χρηµατικών παροχών και την τροποποίηση των συνταξιοδοτικών δεδοµένων για τους νεοπροσληφθέντες. Οι απόψεις των εργαζοµένων, στην εν λόγω έρευνα, συγκεντρώθηκαν µε τη χρήση ανώνυ- µων ερωτηµατολογίων, τα οποία εστάλησαν σε δείγµα πληθυσµού δύο τραπεζικών οργανισµών της χώρας, κατά την περίοδο (µε ετήσια επανάληψη). Τα αποτελέσµατα της α- νάλυσης των δεδοµένων έδειξαν ότι σχεδόν το σύνολο των εργαζοµένων στους υπό µελέτη οργανισµούς, θεωρεί ότι υφίστανται οι ακόλουθες σχέσεις αιτίου-αποτελέσµατος αναφορικά µε τις µεθόδους διοίκησης προσωπικού, το βαθµό ικανοποίησής τους από την εργασία και την οικονοµική απόδοση του οργανισµού τους, ήτοι: Ο βαθµός ικανοποίησης των εργαζοµένων από την εργασία τους επηρεάζει άµεσα την οικονοµική απόδοση του οργανισµού τους.

7 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 97 Οι µέθοδοι διοίκησης ανθρώπινων πόρων του οργανισµού επηρεάζουν άµεσα το βαθµό ι- κανοποίησης των εργαζοµένων από την εργασία τους. Η οικονοµική απόδοση του οργανισµού επηρεάζει άµεσα τις µεθόδους διοίκησης ανθρώπινων πόρων του. Σηµειώνεται ότι οι απόψεις αυτές εκφράζονται από τους εργαζόµενους του δείγµατος, έ- ντονα και σταθερά µεταξύ των 3 ετήσιων δειγµατοληψιών και ανεξαρτήτως τραπεζικού οργανισµού (εκ των δύο της έρευνας) στον οποίο εργάζονται. Εποµένως, οι εργαζόµενοι θεωρούν ό- τι ο βαθµός ικανοποίησής τους από την εργασία επηρεάζει άµεσα τα οικονοµικά αποτελέσµατα της τράπεζάς τους, χωρίς να επιβεβαιώνουν αντίστροφη άµεση σχέση. Επιπλέον, θεωρούν ότι υφίσταται σχέση µεταξύ µεθόδων διοίκησης ανθρώπινων πόρων (Μ ΑΠ) και οικονοµικής απόδοσης της επιχείρησης, πλην όµως η εν λόγω σχέση δεν είναι αµφίδροµη, αλλά σηµειώνεται ότι η οικονοµική απόδοση της επιχείρησης είναι αυτή που επηρεάζεται από τις Μ ΑΠ, ενώ το αντίστροφο δεν επιβεβαιώνεται. Επιπλέον, δεν θεωρούν ότι το επίπεδο ικανοποίησής τους α- πό την εργασία επηρεάζεται άµεσα από τα οικονοµικά αποτελέσµατα της επιχείρησης, αλλά α- πό τις Μ ΑΠ, χωρίς, και πάλι, να επιβεβαιώνεται αντίστροφη σχέση. Η άποψη αυτή των εργαζοµένων έρχεται σε αντίθεση µε τα ευρήµατα µελετών οι οποίες, όπως προαναφέρθηκε, υποστηρίζουν είτε ότι ο βαθµός ικανοποίησης από την εργασία επηρεάζεται άµεσα από την οικονοµική απόδοση της επιχείρησης και δεν υφίσταται αντίστροφη σχέση (βλ. Money & Graham, ό.π.), είτε ότι δεν υπάρχει καµία άµεση σχέση ικανοποίησης και απόδοσης (βλ. Βrown & Peterson, ό.π.). Παρά ταύτα, σε γενικές γραµµές, µπορεί να υποστηριχθεί ότι τα ανωτέρω αποτελέσµατα εµφανίζονται περισσότερο συµβατά µε τη γενικότερη θεώρηση ερευνητικών συµπερασµάτων όπως αυτών των MacDuffie & Krafcik (1992). Συµπεράσµατα Στην αρχή του παρόντος άρθρου έγινε αναφορά, µεταξύ άλλων, και στο γεγονός ότι η οικονοµική ανάπτυξη µε ταυτόχρονη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόµων αποτελεί (ή τουλάχιστον θα έπρεπε να αποτελεί), κύριο στόχο κάθε σύγχρονης κοινωνίας. Οι ερευνητές του χώρου κατέδειξαν ότι ένας από τους πλέον σηµαντικούς παράγοντες που συµβάλουν στην επίτευξη του ανωτέρω στόχου, είναι και η ικανοποίηση την οποία απολαµβάνουν από την εργασία τους οι εργαζόµενοι στις επιχειρήσεις και ο αντίκτυπος που αυτή έχει στην αποδοτικότητά τους. Επιπλέον, καταδείχθηκε ότι η επιδίωξη αυτή δεν είναι κατ ανάγκη κοστοβόρα για την επιχείρηση, γεγονός που οδηγεί στην εκτίµηση ότι για τους εργοδότες, η επίτευξη ευηµερίας καθώς και η αύξηση της ικανοποίησης των εργαζοµένων, θα πρέπει να αποτελεί βασικό µέληµα. Θα ήταν µάλλον άτοπο επιστηµονικά να υποστηριχθεί ότι ο βαθµός της ικανοποίησης των εργαζοµένων είναι αυτός και µόνο αυτός που καθορίζει το επίπεδο της απόδοσης της επιχείρησης ή το αντίστροφο, ότι δηλαδή το επίπεδο της απόδοσης της επιχείρησης είναι ο µοναδικός παράγοντας που επηρεάζει το βαθµό της ικανοποίησης των εργαζοµένων από την εργασία τους. Χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι ο πιλότος αεροπλάνου, ο οποίος έχει µια υπεύθυνη θέση µε πολλούς κανόνες και οδηγίες, που πρέπει να ακολουθήσει διότι από αυτό εξαρτάται η ζωή τόσο των επιβατών όσο και η δική του. Ανεξάρτητα λοιπόν από το πόσο ικανοποιηµένος είναι από την εργασία του, όταν εργάζεται (πιλοτάρει) ακολουθεί τις ίδιες προκαθορισµένες µεθόδους και διαδικασίες. Το εν λόγω παράδειγµα δεν αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα και φυσικά δεν περιορίζονται µόνο σε τυποποιηµένες ή υπεύθυνες θέσεις αλλά ισχύει και για ένα ευρύτερο κύκλο επαγγελµάτων. Επεκτείνοντας την εν λόγω συλλογιστική πέρα και πάνω από τον ανωτέρω κύκλο συσχετίσεων θα µπορούσαν να διατυπωθούν µια σειρά ερωτηµάτων 9 : Τελικά, τι είναι ικανοποίηση;

8 98 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Υπάρχει κάτι πιο σηµαντικό από αυτήν; Μπορεί κάτι να την εξασφαλίσει; Μπορεί ο εργαζόµενος να είναι πιο ικανοποιηµένος αν κερδίζει λ.χ. περισσότερα χρήµατα; Μήπως, σε τελική ανάλυση, µόνο το χρήµα φέρνει ευφορία και αυξάνει την ικανοποίησή µας; Αυτές είναι ορισµένες ερωτήσεις που µόλις πριν από λίγα χρόνια θα χρεώνονταν σε κάποιο ψυχολόγο ή φιλόσοφο. Σήµερα έχουν γίνει η καρδιά ενός σηµαντικού κοµµατιού επιστηµών όπως η διοίκηση επιχειρήσεων και η οικονοµική επιστήµη 10, µε ιδιαίτερη ερευνητική συµβολή. Στην εισαγωγή έγινε αναφορά στις ιδιαιτερότητες και τις προκλήσεις που καλούνται να α- ντιµετωπίσουν οι σύγχρονες επιχειρήσεις και οι εργαζόµενοι, όπως οι διεθνοποιηµένες αγορές, ο ξέφρενος ανταγωνισµός, οι συνθήκες µαζικής παραγωγής και κατανάλωσης. Αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι βρισκόµαστε σε µια περίοδο έντονων αλλαγών και κλιµακούµενων αντιπαραθέσεων που λαµβάνουν χώρα στο ευρύτερο πλαίσιο της διοίκησης ανθρώπινων πόρων και των εργασιακών σχέσεων. Το γεγονός αυτό θα πρέπει να τύχει ιδιαίτερης προσοχής τόσο από τις ε- πιχειρήσεις όσο και από τους ίδιους τους εργαζοµένους, προκειµένου το νέο αυτό κλίµα, µε κατάλληλους χειρισµούς εκ µέρους όλων των εµπλεκοµένων να µετατραπεί σε πρόσφορο έδαφος δηµιουργίας µιας νέας αντίληψης για την εργασία εν γένει. Στην κατεύθυνση αυτή, ευελπιστούµε ότι το παρόν άρθρο θα συµβάλλει στην περαιτέρω διάδοση µιας ευρύτερης θεωρητικής συλλογιστικής και κουλτούρας διοίκησης η οποία θέλει τον άνθρωπο-εργαζόµενο, ως ένα ενεργό και ζωτικό µέρος του συνόλου που ονοµάζεται επιχείρηση, και όχι απλά ως έναν από τους συντελεστές παραγωγής. Yποσηµειώσεις 1. Οι Iaffaldano & Muchinsky (1985), αναλύοντας τις µελέτες που εξέταζαν τις σχέσεις ικανοποίησης α- πό την εργασία και αποδοτικότητας, αναφέρουν ένα µέσο συντελεστή συσχέτισης της τάξης του 0, Η εν λόγω µελέτη περιελάµβανε παράγοντες όπως οι πρακτικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων, η οργανωσιακή κουλτούρα, οι στάσεις των εργαζοµένων, καθώς και αρκετές άλλες. 3. Για τον οποίο οι διοικούντες δεν θα δεχθούν κάποιο ιδιαίτερο όφελος από την εκπλήρωσή του. 4. Η Watson Wyatt είναι γνωστή εταιρία συµβούλων επιχειρήσεων η οποία, µεταξύ των άλλων, ειδικεύεται και σε ζητήµατα ανθρώπινων πόρων. 5. O εν λόγω δείκτης ονοµάστηκε είκτη Ανθρώπινου Κεφαλαίου (Human Capital Index). 6. Βάσει δεδοµένων που αντλήθηκαν από αµερικανικές και καναδικές επιχειρήσεις, 30 πρακτικές διοίκησης ανθρώπινων πόρων οδήγησαν σε 30% αύξηση της αγοραίας αξίας τους. 7. Bλ. ιδακτορική ιατριβή Σπυρίδωνος Ε. Παρούτη. 8 Ανακοινώσεις τραπεζών, δηµοσιεύµατα αναφορικά µε τους στόχους και τα αποτελέσµατα των τραπεζικών ιδρυµάτων σε εφηµερίδες και έντυπα οικονοµικού, κυρίως, ενδιαφέροντος. 9. Ερωτήµατα, για ορισµένους καθαρά φιλοσοφικά και αυθαίρετα, για τον γράφοντα και για αρκετούς ερευνητές του χώρου, ιδιαίτερα χρήσιµα και πρακτικά. 10. Μάλιστα, υφίσταται ειδικό τµήµα µελέτης υπό την οµπρέλα της οικονοµικής επιστήµης µε τον αντιπροσωπευτικό τίτλο Τα Οικονοµικά της Ευτυχίας The Economics of Happiness. 11. Σε συνέδριο που έλαβε χώρα το 2003 στο Brookings Inst. (Ουάσιγκτον), µε γενικό τίτλο, Γιατί η Ανισότητα είναι Σηµαντική. Μαθήµατα για Εφαρµογή Πολιτικών από τις Οικονοµίες της Ευτυχίας Economies of Happiness. Βιβλιογραφία Becker, B. & Gerhart, B. (1996), The Impact of Human Resource Management on Organizational Performance: Progress and Prospects, Academy of Management Journal, 39(4), σσ Brenner, L. (1996), The Disappearing HR Department, CFO, March, σσ

9 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 99 Brown, S. & Peterson, R. (1994), The Effect of Effort on Sales Performance and Job Satisfaction, Journal of Marketing, 58, April, σσ Schneider, B. & Bowen, E. (1985), Employee and Customer Perceptions of Service in Banks: Replication and Extension, Journal of Applied Psychology, 70, σσ Delery, E. & Doty, H. (1996), Modes of Theorizing in Strategic Human Resource Management: Tests of Universalistic, Contingency, and Configurational Performance Predictions, Academy of Management Journal, 39(4), σσ Georgopoulos, B., Mahoney, G. & Jones, N. (1957), A Path-Goal Approach to Productivity, Journal of Applied Psychology, 41(6), σσ Hackman, J. & Oldham, G. (1975), Development of the Job Diagnostic Survey, Journal of Applied Psychology, 60, σσ Iaffaldano, M. & Muchinsky, P. (1985), Job Satisfaction and Job Performance: A Meta-Analysis, Psychological Bulletin, 97, σσ Johnston, M., Parasuramen, W., Charles, A., Futrell, M. & Black, W. (1990), A Longitudinal Assessment of the Impact of Selected Organizational Influences on Salespeople s Organizational Commitment During Early Employment, Journal of Marketing Research, 27 August. όπως αναφ. στο Money, R. & Graham, J. (1999), Salesperson Performance, Pay, and Job Satisfaction: Tests of a Model Using Data Collected in the United States and Japan, Journal of International Business Studies, 30(1), σ. 5. Kangis, P., Gordon, D. & Williams, S. (2000), Organisational Climate and Corporate Performance: an Empirical Investigation, Management Decision, 38(8), σσ MacDuffie, J. & Krafcik, F. (1992), Integrating Technology and Human Resources for High-Performance Manufacturing: Evidence from the International Auto Industry στο Kochan, I. & Useem, M. (eds.), Transforming Organizations, Oxford University Press, New York. Money, R. & Graham, J. (1999), Salesperson Performance, Pay, And Job Satisfaction: Tests of a Model Using Data Collected in the United States and Japan, Journal of International Business Studies, 30(1), σ. 5. Patterson, M., West, M., Lawthom, R., Nickell, S. (1997), Impact of People Management Practices on Performance, Institute of Personnel and Development, London. Robbins, S. (1986), Organizational Behaviour. Concepts and Implications (3rd edition), Prentice Hall, Euglewood Cliffs, New Jersey. Sutermeister, R. (1969), People and Productivity, McGraw-Hill, New York. Watson Wyatt (2001), Human Capital Index: Human Capital as a Lead Indicator of Shareholder Value, Watson Wyatt. Whitfield, K. & Poole, M. (1997), Organizing Employment for High Performance: Theories, Evidence and Policy, Organization Studies, 18(5), σσ

Ικανοποίηση από την εργασία: αναγκαιότητα ή πολυτέλεια;

Ικανοποίηση από την εργασία: αναγκαιότητα ή πολυτέλεια; Ικανοποίηση από την εργασία: αναγκαιότητα ή πολυτέλεια; Σπυρίδων Παρούτης * Περίληψη Στις νέες συνθήκες της αγοράς που αναπτύχθηκαν μέσα στο κλίμα του έντονου διεθνούς ανταγωνισμού, πολλές επιχειρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Τεχνολογίας

Οικονομικά της Τεχνολογίας Οικονομικά της Τεχνολογίας Καινοτόμες Επιχειρήσεις, Επιχειρηματικότητα και Ανταγωνισμός Κώστας Τσεκούρας Καινοτόμες Επιχειρήσεις και Αγορές Περίγραμμα Επιχειρηματικότητα και Νέες Επιχειρήσεις Καινοτομία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγική Παρουσίαση

Εισαγωγική Παρουσίαση ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ HTTP://ACADEMICS.EPU.NTUA.GR Εισαγωγική Παρουσίαση 2011-2012 Στόχοι του μαθήματος Πρακτική εφαρμογή των γνώσεων που έχουν αποκτηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Μπιτζένης Π. Αριστείδης. Οργανισμός είναι ένα σύνολο οργανωμένων ανθρώπων που εργάζονται μαζί για την ολοκλήρωση ενός κοινού σκοπού

Μπιτζένης Π. Αριστείδης. Οργανισμός είναι ένα σύνολο οργανωμένων ανθρώπων που εργάζονται μαζί για την ολοκλήρωση ενός κοινού σκοπού Μπιτζένης Π. Αριστείδης 1 1 Οργανισμός είναι ένα σύνολο οργανωμένων ανθρώπων που εργάζονται μαζί για την ολοκλήρωση ενός κοινού σκοπού 2 1 1) Υπάρχει ξεκάθαρος σκοπός (στόχος-οι) 2) Απαρτίζονται από ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ Ακ. Έτος 2011-12 Διάλεξη 1 η ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μελέτη των θεμάτων που αφορούν τον ανθρώπινο παράγοντα σε μία επιχείρηση/ οργανισμό. Οργανωσιακή Συμπεριφορά (Organizational

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης 1 Κάθε οικονομικό σύστημα λειτουργεί με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών. Μέσα σε αυτό υπάρχουν οργανισμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, τράπεζες, επιχειρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπαγγελματική ικανοποίηση και η παραγωγικότητα εικάζεται πως συνδέονται

Ηεπαγγελματική ικανοποίηση και η παραγωγικότητα εικάζεται πως συνδέονται Η ΠAPAΓΩΓIKOTHTA ENOΣ EPΓAZOMENOY EΞAPTATAI AΠO THN EΠAΓΓEΛMATIKH IKANOΠOIHΣH; Tων Αικατερίνη Χ. Βάλβη, Κωνσταντίνου Χ. Φράγκου και Χρήστου Κ. Φράγκου* Περίληψη Ηεπαγγελματική ικανοποίηση και η παραγωγικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θέµα Εργασίας: «Η έννοια της ποιότητας στις Υπηρεσίες Υγείας. Αξιολόγηση της ποιότητας των παρεχόµενων υπηρεσιών από τα ηµόσια Νοσοκοµεία στην Ελλάδα και προτάσεις για τη

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οργανωσιακή Ψυχολογία Ιωάννης Νικολάου Επίκουρος Καθηγητής Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας www.inikolaou.gr inikol@aueb.gr Ιωάννης Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος ΕΡΕΥΝΑ Stedima: ΤΟ COACHING ΣΕ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Αναστασία Μπαλάρη, Ανάλυση στοιχείων & Επεξεργασία ερωτηματολογίου Εισαγωγή Η Stedima παρουσιάζει παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Διοίκησης & Οργάνωσης Επιχειρήσεων

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Διοίκησης & Οργάνωσης Επιχειρήσεων Διοίκησης & Οργάνωσης Επιχειρήσεων 2 ος Κύκλος Σπουδών - Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού ΔΙΟΙΚ1 Επικοινωνία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΔΙΟΙΚ2 Μάρκετινγκ ΔΙΟΙΚ3 3 ος Κύκλος Σπουδών - Στρατηγική Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προϋποθέσεις Επίτευξης Συγκριτικού Πλεονεκτήματος μέσω των Νέων Τεχνολογιών

Προϋποθέσεις Επίτευξης Συγκριτικού Πλεονεκτήματος μέσω των Νέων Τεχνολογιών Προϋποθέσεις Επίτευξης Συγκριτικού Πλεονεκτήματος μέσω των Νέων Τεχνολογιών Στις μέρες μας υπάρχει μια μεγάλη συζήτηση για το αν το συγκριτικό πλεονέκτημα που οι νέες τεχνολογίες παρέχουν μπορεί να παραμείνει,

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη Ο ρόλος των ανεξάρτητων µελών: Η πεµπτουσία της εταιρικής διακυβέρνησης ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη 8ο Συνέδριο Συνδέσµου Επενδυτών & ιαδικτύου 11 εκεµβρίου 2010 1 Η σηµασία της εταιρικής διακυβέρνησης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ICAP Group A.E. ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ, ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Γραφείο Τύπου Λ. Ελευθερίου Βενιζέλου 2,

ICAP Group A.E. ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ, ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Γραφείο Τύπου Λ. Ελευθερίου Βενιζέλου 2, Αποτελέσµατα Πρωτογενούς Έρευνας Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης σε Επιχειρήσεις Για τέταρτη συνεχόµενη χρονιά, η ιεύθυνση Οικονοµικών Κλαδικών Μελετών της ICAP Group µε αφορµή την Επιχειρηµατική Έκδοση του

Διαβάστε περισσότερα

Κατεύθυνση: Στρατηγική-Ανθρώπινοι Πόροι

Κατεύθυνση: Στρατηγική-Ανθρώπινοι Πόροι ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ Κατεύθυνση: Στρατηγική-Ανθρώπινοι Πόροι Κ. Πραματάρη, Δ.Ε.Τ. / Ο.Π.Α. Τι επιδιώκουμε; Τι ετοιμάζουμε; Στελέχη για επιχειρήσεις & οργανισμούς με ευελιξία, για πολλές λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ. Εισαγωγή στην Στρατηγική. Στρατηγική Ανάλυση του Εξωτερικού Περιβάλλοντος. Στρατηγική Ανάλυση του Εσωτερικού Περιβάλλοντος

ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ. Εισαγωγή στην Στρατηγική. Στρατηγική Ανάλυση του Εξωτερικού Περιβάλλοντος. Στρατηγική Ανάλυση του Εσωτερικού Περιβάλλοντος Κων/νος Μακρής ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ Εισαγωγή στην Στρατηγική Στρατηγική Ανάλυση του Εξωτερικού Περιβάλλοντος Στρατηγική Ανάλυση του Εσωτερικού Περιβάλλοντος Εργαλεία για Ανάλυση Στρατηγικής Θεωρίες Στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Π αν επ ισ τή μι ο Π ειρ αι ώ ς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισμό. Οι ανθρώπινοι πόροι αποκτούν μεγαλύτερη σημασία επειδή μπορούν να αποτελέσουν το ανταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Ηµερίδα του ΚΕΠΕΑ της ΓΣΕΕ µε θέµα: «Πολιτικές ενίσχυσης της Απασχόλησης»

Ηµερίδα του ΚΕΠΕΑ της ΓΣΕΕ µε θέµα: «Πολιτικές ενίσχυσης της Απασχόλησης» Ηµερίδα του ΚΕΠΕΑ της ΓΣΕΕ µε θέµα: «Πολιτικές ενίσχυσης της Απασχόλησης» Ν. ΑΝΑΛΥΤΗΣ 27/3/2003 Κατά την έναρξη του 21 ου αιώνα, από τις κυριότερες προκλήσεις που απασχολούν την Ευρώπη και φυσικά και τη

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής και Ελληνική Βιβλιογραφία

Διεθνής και Ελληνική Βιβλιογραφία Η αναγκαιότητα εξασφάλισης «Quality Management» & Συστημάτων Διαχείρισης Ανθρωπίνων Πόρων Μπορμπουδάκη Λ., Οικονομολόγος TEI Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Διεθνής

Διαβάστε περισσότερα

Κατεύθυνση: Στρατηγική-Ανθρώπινοι Πόροι

Κατεύθυνση: Στρατηγική-Ανθρώπινοι Πόροι ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ Κατεύθυνση: Στρατηγική-Ανθρώπινοι Πόροι Κ. Πραματάρη,.Ε.Τ. / Ο.Π.Α. Τι επιδιώκουμε; Τι ετοιμάζουμε; Στελέχη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών

Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών 1 Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών Υπεύθυνοι: Ζωή Δημητριάδη, Ph.D., Καθηγήτρια Δρ. Φώτης Βούζας, Αν. Καθηγητής Σχήμα 1. Προσδιορισμός Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Σκοπός του Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 2: Ηγετική συμπεριφορά και αποτελεσματικότητα. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 2: Ηγετική συμπεριφορά και αποτελεσματικότητα. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 2: Ηγετική συμπεριφορά και αποτελεσματικότητα Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις. Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις. Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σκοπός της διάλεξης Σ-1: Να αναφερθεί στους παράγοντες που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ Ακ. Έτος 2013-14 Η Στρατηγική Σημασία του Ανθρώπινου Παράγοντα ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ... Αποτελεί το τελευταίο της ενότητας μαθημάτων: 1. Διοίκηση Βιομηχανικών Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις

Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Επιστημονικός Υπεύθυνος: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΥΛΩΝΙΤΗΣ Ερευνήτρια: Χριστίνα Γιακουμάκη Στόχος της έρευνας ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστημονική Διεύθυνση στο Δημόσιο Τομέα

Η Επιστημονική Διεύθυνση στο Δημόσιο Τομέα 1.1 Βασικές έννοιες 1 Η Επιστημονική Διεύθυνση στο Δημόσιο Τομέα 1.1.1 Ορισμοί Στο ευρύτερο γνωστικό πεδίο του Μάνατζμεντ υπάρχουν, ως επί το πλείστον, διαφοροποιημένες απόψεις για τους περισσότερους από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard Μέρος Ι

Balanced Scorecard Μέρος Ι Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο 13 Balanced Scorecard Μέρος Ι Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2004 ΕΜΠ Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 1: Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις ΑΞΕ & Μέτρα Προσέλκυσης. Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Επιδράσεις ΑΞΕ & Μέτρα Προσέλκυσης. Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Επιδράσεις ΑΞΕ & Μέτρα Προσέλκυσης Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1. Επιδράσεις στη Χώρα Υποδοχής Μισθοί Σύμφωνα με τις περισσότερες εμπειρικές μελέτες oι ΠΕ προσφέρουν στην χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Tων Νικόλαου Α. Παναγιώτου Λέκτορα ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Eρευνας* και Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι ηλεκτρονικές αγορές αποτελούν χρήσιμο

Οι ηλεκτρονικές αγορές αποτελούν χρήσιμο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ(ELTRUN) Οι ηλεκτρονικές αγορές αποτελούν χρήσιμο ε εργαλείο διευκόλυνσης των εταιρικών συναλλαγών εξελίσσονται οι Σ ηλεκτρονικές αγορές (e-marketplaces), σύμφωνα με έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ. ΜΕ ΘΕΜΑ «IT: Excellence in Practice»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ. ΜΕ ΘΕΜΑ «IT: Excellence in Practice» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ 14 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ (WCIT 2004) ΜΕ ΘΕΜΑ «IT: Excellence in Practice» Αγαπητοί φίλοι

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ «ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ Διεξαγωγή: CMR Cypronetwork και CIIM Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομικών Ταυτότητα έρευνας Μέγεθος δείγματος: Ημερομηνία διεξαγωγής: Κάλυψη:

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση. του κ. Θανάση Λαβίδα. Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ. στη «ιηµερίδα Πρέσβεων»

Εισήγηση. του κ. Θανάση Λαβίδα. Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ. στη «ιηµερίδα Πρέσβεων» Εισήγηση του κ. Θανάση Λαβίδα Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ στη «ιηµερίδα Πρέσβεων» Υπουργείο Εξωτερικών Αθήνα, 31 Ιουλίου 2007 Αξιότιµοι Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις, Η ραγδαία

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εξηγώντας την Ύπαρξη Πολυεθνικών Επιχειρήσεων: Θεωρητικά Υποδείγματα

Εξηγώντας την Ύπαρξη Πολυεθνικών Επιχειρήσεων: Θεωρητικά Υποδείγματα Εξηγώντας την Ύπαρξη Πολυεθνικών Επιχειρήσεων: Θεωρητικά Υποδείγματα Οι οικονομολόγοι έχουν μελετήσει διεξοδικά την λειτουργία της πολυεθνικής επιχείρησης και η σχετική βιβλιογραφία ξεκινά ουσιαστικά στις

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Έννοια και Περιεχόμενο

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Έννοια και Περιεχόμενο Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού Έννοια και Περιεχόμενο 1.1 Ορισμός O Η Διοίκηση προσωπικού αποτελεί ειδικό κλάδο στο πλαίσιο της επιστήμης του Management. Aναφέρεται στο σύνολο των

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο της Γενικής Γραµµατείας Ισότητας. µε θέµα: «Ισότητα των φύλων και ανταγωνιστικότητα ο ρόλος των επιχειρήσεων»

Συνέδριο της Γενικής Γραµµατείας Ισότητας. µε θέµα: «Ισότητα των φύλων και ανταγωνιστικότητα ο ρόλος των επιχειρήσεων» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Συνέδριο της Γενικής Γραµµατείας Ισότητας µε θέµα: «Ισότητα των φύλων και ανταγωνιστικότητα ο ρόλος των επιχειρήσεων» Οµιλία του Προέδρου του Συνδέσµου

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνοντας την απόδοση των συστημάτων CRM:

Αυξάνοντας την απόδοση των συστημάτων CRM: Αυξάνοντας την απόδοση των συστημάτων CRM: 1 η Έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. (avlonitis@aueb.gr) Νικόλαος Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Μιας Πετυχημένης Κουλτούρας Εξυπηρέτησης Πελατών

Δημιουργία Μιας Πετυχημένης Κουλτούρας Εξυπηρέτησης Πελατών Δημιουργία Μιας Πετυχημένης Κουλτούρας Εξυπηρέτησης Πελατών Όταν η κουλτούρα της επιχείρησης είναι ακατάλληλη «τρώει» την στρατηγική εξυπηρέτησης για πρόγευμα, μεσημεριανό και δείπνο! Peter Drucker Αναπτύξετε

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 4 η : Παράγοντες επιρροής της επιχειρηματικής ανάπτυξης

Διάλεξη 4 η : Παράγοντες επιρροής της επιχειρηματικής ανάπτυξης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Διάλεξη 4 η : Παράγοντες επιρροής της επιχειρηματικής ανάπτυξης Διδάσκουσα: Ελένη Καρφάκη, Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Είναι η υπόθεση ότι μια ομάδα ανθρώπων έχει τη δυνατότητα να παράγει ένα αγαθό ή μια υπηρεσία, με τρόπο τέτοιο που: Να υπάρχουν αρκετοί καταναλωτές,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμικοί Στόχοι. Λειτουργικοί Στόχοι 16/3/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Θεσμικοί Στόχοι. Λειτουργικοί Στόχοι 16/3/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Σ Τ Ο Χ Ο Σ γενικός ορισμός Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Παράγραφος 1.5 Η αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων 1.5.1 Οι στόχοι των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Π Ε Σ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Συνδιοργάνωση Ημερίδας Φοιτητές «σαΐνια» παράγουν καινοτομία διαγωνισμός καινοτομίας Μαρινόπουλου Πανόραμα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

2/12/2011. A different point of view is simply the view from a place where you re not. HSBC

2/12/2011. A different point of view is simply the view from a place where you re not. HSBC ΤΟ ΕΞΑΓΩΓΙΚΟ MARKETING ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΙΕΘΝΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Καραβασίλης ηµήτρης Σύµβουλος Επιχειρήσεων Θεσσαλονίκη 26/11/2011 Τελικά τι είναι marketing? Μια δουλειά αεριτζίδικη, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρμογή των βασικών αρχών. της Διεύθυνσης στο δημόσιο τομέα

Η Εφαρμογή των βασικών αρχών. της Διεύθυνσης στο δημόσιο τομέα 4 Η Εφαρμογή των βασικών αρχών της Διεύθυνσης στο δημόσιο τομέα 4.1 Ανθρώπινο δυναμικό 4.1.1Διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού Λέγεται ότι το ανθρώπινο δυναμικό είναι το σημαντικότερο κεφάλαιο που διαθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ V.R.I.N. SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ V.R.I.N. SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩ ΜΕΡΩΝ Η ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΞΙΑΣ Η ΘΕΩΡΙΑ ΠΟΡΩΝ & ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΡΙΑΚΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΟΙ 4 ΜΟΡΦΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ 3 ΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

ΟΙ 3 ΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΟΙ 3 ΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 2. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΜΟΝΟΠΑΤΙΩΝ ΑΛΛΑΓΗΣ Στόχος: να βρει ηεπιχείρηση το συντομότερο μονοπάτι προς το μέλλον & ταυτόχρονα να εξωθήσει τους ανταγωνιστές σε περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 5η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 Στην Ελλάδα η έρευνα για την «Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και την Υπεύθυνη Κατανάλωση» σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε για 5 η φορά

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Η Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Η Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Η Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: Ιωάννα Καραμήτρη ΚΑΛΑΜΑΤΑ Ακαδημαϊκό έτος: 2012-2013 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση αποδοχής και αναστολών σε μαθησιακές εμπειρίες εισαγωγής στελεχών και υπαλλήλων επιλεγμένων

Διαφοροποίηση αποδοχής και αναστολών σε μαθησιακές εμπειρίες εισαγωγής στελεχών και υπαλλήλων επιλεγμένων Διαφοροποίηση αποδοχής και αναστολών σε μαθησιακές εμπειρίες εισαγωγής στελεχών και υπαλλήλων επιλεγμένων υπηρεσιών του ιδιωτικού τομέα της περιοχής μείζονος Θεσσαλονίκης στα δεδομένα Νέων Τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΛΛΑ ΑΣ Αριστοτέλους 46, 104 33 Αθήνα, Τηλ. 210 8846852, Fax. 210 8846853 www.imegsevee.gr, info@imegsevee.gr Θέµα: Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα7: Διοίκηση προσωπικού vsδιοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ειρήνη Τριάρχη Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διαβάστε περισσότερα

a) Frederick Taylor b) Henri Fayol c) Max Weber d) Gantt

a) Frederick Taylor b) Henri Fayol c) Max Weber d) Gantt ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ) Να σηµειώσετε µε Σ (σωστό) ή Λ (λάθος) στο τέλος των προτάσεων: 1. Ο Gantt υποστήριξε την ανάγκη για ανάπτυξη της συνεργασίας και της κατανόησης µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ SESSION 5

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ SESSION 5 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ SESSION 5 ΜΕΤΡΗΣΗ / ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΙ ΜΕΤΡΟΥΜΕ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΔΙΕΥΡΥΜΕΝΟ BSC ΔΕΙΚΤΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΛΕΙΔΙΩΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΜΕ ΔΕΙΚΤΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ATHENS UNIVERSITY OF ECONOMICS & BUSINESS Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ Καθηγητής Δημήτρης Μπουραντάς Δ/ντής Executive MBA και M.Sc. in Human Resources Management ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το παγκόσµιο εξωτερικό περιβάλλον

Το παγκόσµιο εξωτερικό περιβάλλον Το παγκόσµιο εξωτερικό περιβάλλον 1 ΑΡΧΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ PEST POLITICAL Πολιτική σταθερότητα Νόµοι για την προστασία του περιβάλλοντος Νόµοι για τη φορολογία ιεθνείς εµπορικοί φραγµοί και νόµοι Νόµοι για

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργοδότες

Οδηγός για Εργοδότες EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Εταιρικό Βραβείο Οδηγός για Εργοδότες εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης (EIPIL)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ. Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ. Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2013 Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα Οκτώβριος 2013 Γιατί να μετρήσουμε. Ελέγχω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I Καθηγητής Δ.Μ. Εμίρης Επίκ. Καθηγητής Ι. Γιαννατσής ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΙΣΟΔΟΣ Υλικά Εργασία Μηχανές ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΞΟΔΟΣ Προϊόντα Υπηρεσίες Έλεγχος - Ανατροφοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα»

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» «Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η σύγκρουση ως αναπόφευκτο αλλά και ταυτόχρονα πολύτιμο φαινόμενο της σχολικής ζωής. Από την επίλυση στη διαχείρισή της. Δρ. Καραβά Ζαχαρούλα Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

Στην παρούσα εργασία ο βασικός σκοπός είναι η δηµιουργία ενός ολοκληρωµένου και ενιαίου Συστήµατος Mετρήσεων Στρατηγικής Αποτελεσµατικότητας/

Στην παρούσα εργασία ο βασικός σκοπός είναι η δηµιουργία ενός ολοκληρωµένου και ενιαίου Συστήµατος Mετρήσεων Στρατηγικής Αποτελεσµατικότητας/ Πιλοτική εφαρµογή του ΣΜΣΑΑ 1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σε πολλές επιχειρήσεις παρατηρείται η ανάγκη προσδιορισµού δεικτών για την αποτελεσµατικότητα της στρατηγικής που εφαρµόζεται και των διαδικασιών και δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακή Στρατηγική και Πολιτική Ενότητα 5: Διαμόρφωση Αποστολής - Οράματος

Επιχειρησιακή Στρατηγική και Πολιτική Ενότητα 5: Διαμόρφωση Αποστολής - Οράματος Επιχειρησιακή Στρατηγική και Πολιτική Ενότητα 5: Νάνσυ Μπουραντά Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Περιεχόμενα (1/2) Εννοιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Εξαµηνιαία Έρευνα Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις 2 1. Εισαγωγή Το ΙΤΕΠ άρχισε να διεξάγει δύο φορές το χρόνο Έρευνα Συγκυρίας µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα