Ο έρωτας στο δημοτικό τραγούδι

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο έρωτας στο δημοτικό τραγούδι"

Transcript

1 Ο έρωτας στο δημοτικό τραγούδι Ερατοσθένης Γ. Καψωμένος Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Τα ερωτικά δημοτικά τραγούδια ή, κατά τη λαϊκή ορολογία, τα τραγούδια της αγάπης (ή του πόθου) είναι από τις αρχαιότερες κατηγορίες δημοτικού τραγουδιού. Και παρ ότι η χρονική αφετηρία τους δεν είναι διαγνώσιμη, ορισμένα θέματα μάς πηγαίνουν ως την αρχαϊκή εποχή. Τα ερωτικά τραγούδια εμφανίζουν μια μεγάλη ποικιλία και μια ακμαία προφορική παράδοση καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα θεμάτων, ποιητικών μορφών, μυθικών, εικονοπλαστικών και συμβολικών εκφράσεων: λυρική έκφραση ατομικών συναισθημάτων και παθών, εξομολογήσεις και ερωτικούς διαλόγους αφηγηματική εκδίπλωση ερωτικών επεισοδίων ή μικρών ιστοριών, ερωτικές αλληγορίες και ερωτικά δράματα και από μετρική και στιχουργική άποψη, ανομοιοκατάληκτους δεκαπεντασύλλαβους και ομοιοκατάληκτες ρίμες, σύνθετους και απλούς στίχους, ιαμβικά και τροχαϊκά μέτρα, αργούς τελετουργικούς και γοργούς χορευτικούς ρυθμούς, τραγούδια, μπαλάντες, και διαλογικές φόρμες, αλφαβητικές ή αριθμητικές ακροστιχίδες και δίστιχα. Μέσα σ ολόκληρη τη δημοτική ποίηση, τα ερωτικά τραγούδια, ιδιαίτερα τα δίστιχα, οι ερωτικές «μαντινάδες», είναι ως σήμερα η πιο ζωντανή και δυναμική κατηγορία. Τα ερωτικά τραγούδια παρουσιάζουν ξεχωριστό ενδιαφέρον, γιατί είναι η κατηγορία όπου κατεξοχήν αποτυπώνο νται τα τυπολογικά γνωρίσματα του αντίστοιχου πολιτισμού. Για παράδειγμα, ολόκληρος ο Μεσαίωνας σημαδεύει μια διονυσιακή φάση στην εξέλιξη του πολιτισμού, που ορίζεται από την έμφαση στις κοινωνικές αξίες και την υποβάθμιση των ατομικών αξιών. Κι αυτό σημαίνει ότι ο χαρακτηριστικός ανθρώπινος τύπος ορίζεται από τη ροπή υπέρβασης της ατομικότητας και υπαγωγής της σε έναν ευρύτερο πόλο έλξης, την κοινωνική εξουσία, τη θεότητα, τη φύση, το σύμπαν ή, στην περίπτωση που μας ενδιαφέρει, το αντικείμενο του ερωτικού πόθου. Γι αυτό σε τέτοιες περιόδους ευδοκιμούν τα απολυταρχικά ή θεοκρατικά καθεστώτα, ο μυστικισμός, η μεταφυσική, ο ασκητισμός, η μοιρολατρία και οι 1. Γιώργος Σικελιώτης, «Ερωτικό ζευγάρι». Λάδι σε χαρτόνι, 71x100 εκ. Πινακοθήκη Ρόδου. 34 ακραίες εκφράσεις του ερωτικού ενστίκτου. Έτσι, η έκφραση του έρωτα στον ύστερο Μεσαίωνα είναι χαρακτηριστικά διονυσιακή εκδηλώνεται ως ροπή συγχώνευσης και ταύτισης του Εγώ με το αγαπώμενο πρόσωπο. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιούνται μυθικοί κώδικες (της Μοίρας ή του προσωποποιημένου Έρωτα, που τοξεύει τις καρδιές με τα βέλη του), οι οποίοι αναδείχνουν την καθολικότητα και την παντοδυναμία του έρωτα, παρακάμπτοντας τη σαρκική του διάσταση. Μέσα στο ίδιο πνεύμα, η αντίδραση του ερωτόπληκτου δεν έχει ίχνος κτητικότητας, αλλ αντίθετα είναι έντονα παθητική: εκδηλώνεται με τη λιγοθυμιά, τη «λιγωμάρα», που δίνει έμφαση στην υπέρβαση της ατομικότητας και στο ολοκληρωτικό δόσιμο του ερωτευμένου: Ως γουν εστράφησαν οι δυο και είδοσαν αλλήλους, εις αναισθησιάν έπεσον αμφότερα τα μέρη και έκειντο τα σώματα μισοαποθαμένα και διέβη ώρα περισσή τον νουν των να συμφέρουν. (Βέλθανδρος και Χρυσάντζα, στίχ ) 1 Αντίθετα, η νεοελληνική εκδήλωση του έρωτα είναι ενεργητική και αισθησιακή, και σημαδεύει τη μετάθεση του κέντρου βάρους από τη μεταφυσική στη φυσική αντίληψη του κόσμου και των αξιών. Ένας σημαντικός σταθμός στη λογοτεχνία μας είναι η εμφάνιση της ερωτικής ποίησης τον 15ο και 16ον αιώνα. Το σημαντικό δε βρίσκεται στο θέμα του έρωτα καθαυτό, που, ως διαχρονικό βίωμα, συναντάται και στα μεσαιωνικά κείμενα που μόλις αναφέραμε. Το σημαντικό είναι ότι αλλάζει ο χειρισμός του θέματος. Κι αυτή η αλλαγή καταγράφεται τόσο στη λαϊκή όσο και στην προσωπική ποίηση. Η αλλαγή της προοπτικής αποτυπώνεται στα λαϊκά και λαϊκότροπα ποιήματα που εμφανίζονται στη νότια, νησιωτική Ελλάδα (Ρόδο, Κρήτη, Κύπρο) τον 15ο και 16ον αιώνα. Tα πιο γνωστά είναι τχ. 111 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ

2 τα Ερωτοπαίγνια (Καταλόγια. Στίχοι περί έρωτος και αγάπης είναι ο τίτλος του χειρογράφου, που περιλαμβάνει την «Αλφάβητο της αγάπης», αλφαβητική ακροστιχίδα, και τα «Εκατόλογα της αγάπης», αριθμητική ακροστιχίδα) και η Ριμάδα κόρης και νιου. 2 Από τη στιγμή που ο νέος βγαίνει και ζητά φι - λί (δός με, κόρη, το φιλί ) και η κόρη ανταποκρίνεται (φιλίν σε θέλω δώσει) κι αυτό, με τα τολμηρά του συμφραζόμενα, γίνεται λογοτεχνικό θέμα, έχομε την πρώτη σοβαρή ένδειξη ότι ο μετασχηματισμός από τη βυζαντινή στη νεοελληνική πολιτισμική φάση έχει αρχίσει. Η στροφή αυτή δηλώνει την πίστη του ανθρώπου στις φυσικές αξίες και συνδέεται με τη χαρά και την πληρότητα της ζωής: έλα άνοιξε την πόρταν σέβασέ με εις το κλινάρι και ας πέσωμεν τα δυο μας και ας αποκοιμηθούμε, να πληρώσωμεν αγάπη, των πολλών χρονών τον πόθον. («Αλφάβητος της αγάπης») κι ας φάμεν την αγάπη μας με διχωστάς στεφάνι. (Ριμάδα κόρης και νιου) 3 Το ίδιο πνεύμα θα εκφραστεί και στην προσωπική ποίηση, στα Κυπριώτικα ερωτικά και στα ερωτικά ποιήματα του Μαρίνου Φαλιέρου (15ος αι.), που σημαδεύουν έναν παράλληλο μετασχηματισμό στη λόγια ποίηση. 4 Και με το ναι και τ όχι της με τ άσπρο της τραχήλι εδάκασα κι εφίλησα τα νόστιμά της χείλη και το γλωσσάκι έπασχα να γλυκοπιπιλίζω και τούτη μου τριζίνευγε, για να τη συργουλίζω. («Ιστορία και Όνειρο», στίχ ) Στα παραθέματα αυτά διαπιστώνομε μια σειρά καινούρια φαινόμενα. Το πρώ το είναι η αποενοχοποίηση του σαρκικού έρωτα και η επανιεράρχηση των αξιών. Αντί η θνητή μοίρα του ανθρώπου να χρησιμοποιείται ως επιχείρημα για τη ματαιότητα της ζωής και την επιστροφή στο θεό (σύμφωνα με τη βυζαντινή παράδοση των ηθικοδιδακτικών ποιημάτων), χρησιμοποιείται αντίθετα για να θεμελιώσει την αναγκαιότητα της απόλαυσης των ζωικών αξιών: και να γλυκοφιλούμεθα πριν να μας εύρει γήρας και λάβει μας ο θάνατος και φάγει μας το χώμαν. («Εκατόλογα της αγάπης») Η αντίληψη αυτή, που τροφοδοτεί τη διάθεση του ανθρώπου να χαρεί τις αξίες της ζωής όσο του προσφέρονται, αποτελεί ως σήμερα θεμελιώδες γνώρισμα του λαϊκού παραδοσιακού πολιτισμού: Χαρείτε, νιοι, χαρείτε, νιες, κι η μέρα όλο βραδιάζει κι ο Χάροντας τις μέρες μας καλά τις λογαριάζει. (Μ. Λιουδάκη, ) Γλεντίζετέ τα τα κορμιά, γιατί ο καιρός διαβαίνει κι όποιος θα μπει στη μαύρη γη μπλιο ντου δεν ξαναβγαίνει. (Παντελής Bαβουλές 159) 2. Νικηφόρος Λύτρας, «Το φίλημα», περ Λάδι σε μουσαμά, 79x69 εκ. Εθνική Πινακοθήκη. Στο νεοελληνικό δημοτικό τραγούδι, το ανθρώπινο ιδεώδες συγκροτείται στη βάση των φυσικών και ζωικών αξιών και ανάμεσα στις φυσικές αξίες κεντρική θέση κατέχει ο έρωτας. Το ζήτημα ωστόσο δεν είναι απλό ούτε μονοσήμαντο. Γι αυτό είναι ενδιαφέρον να επιχειρήσομε μια έστω διαγραμματική εξέτασή του, που θα αναδείξει τις δεσπόζουσες κατευθύνσεις. Ο έρωτας, ως αξία φυσική, συνδέεται αξεχώριστα από τη μια με την ευδαιμονία και πληρότητα του όντος κι από την άλλη με τον ύμνο του σωματικού κάλλους (της γυναικείας ομορφιάς κυρίως αλλά και της αντρικής). Αφετέρου, ως καθολική κοσμογονική δύναμη, παίρνει καταλυτικές διονυσιακές εκφράσεις, λυρικές και μυθικές. Α. Ο έρωτας ως φυσική αξία Η αντίληψη του έρωτα ως αξίας φυσικής εκφράζεται άμεσα, στα θεματικά περιεχόμενα, και έμμεσα, στην εικονοπλασία, τους συμβολικούς και μυθικούς κώδικες. Ως θεματικό περιεχόμενο, η άμεση έκφραση συναρτάται συχνά με τη φυσική ζωή και τις αξίες της: Να σε χαρώ όντεν έρχεσαι που το νερό δρωμένη κι είσαι του ήλιου κόκκινη και του φιλιού γραμμένη. Στο εικονοπλαστικό και συμβολικό επίπεδο, η ίδια αντίληψη εκφράζεται μέσα από τη μεταφορική ταύτιση ανθρώπινου-φυσικού: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ

3 Η κοινότοπη άποψη ότι η παραδοσιακή κοινωνία χαρακτηρίζεται από έναν ηθικό συντηρητισμό στα ερωτικά ζητήματα, διαψεύδεται στο δημοτικό τραγούδι. Στο μέτρο που ισχύει, αφορά την πρακτική ζωή, όχι την ποιητική δημιουργία. Κι αυτό σημαίνει ότι τα σχετικά στερεότυπα δεν ανταποκρίνονται σε οργανικά στοιχεία της λαϊκής κουλτούρας. Η ενοχοποίηση των φυσικών αξιών είναι έξω από το πνεύμα του λαϊκού πολιτισμού της υπαίθρου. 5 Υπάρχουν φυσικά απαγορευτικοί ή περιοριστικοί κώδικες της ερωτικής συνομιλίας, αλλά συνδέονται πιο πολύ με κοινωνικά παρά με ηθικά κριτήρια: τη δυσπιστία για την ένταση, τη σταθερότητα ή την ειλικρίνεια των αισθημάτων, το φόβο της εγκατάλειψης, κ.λπ. Χαρακτηριστικοί πάνω σ αυτό είναι οι ερωτικοί διάλογοι: Κόρης φιλίν εζήτηξα κι είπε μου να τση μνώξω. Και μνώγω τση στον ουρανό και λέει μου: «Ψηλά ναι» και μνώγω τση στη θάλασσα και λέει μου: «Βαθιά ναι» και μνώγω τση στην εκκλησιά: «Πέτρες κι ασβέστης είναι» και μνώγω τση στο κόνισμα: «Τάβλα και σγουραφιά ναι» και μνώγω τση στη νιότη μου, λέει μου: «Ψεύτης είσαι». (Α. Γιάνναρης, 1876: ) 3. Ξυλογραφία σε όρθιο ξύλο του Γιάννη Κυριακίδη για την εικονογράφηση του Άσματος Ασμάτων, εκδ. Καστανιώτη και Διάττων, Αθήνα Οντέ σου θέλω θυμηθεί τρέμει η καρδιά μου τρέμει, ωσάν το φυλλοκάλαμο που το φυσού οι γι ανέμοι. Οντό γελάς πέφτουν αθοί κι οντό μιλήσεις ρόδα... Οντό σε γέννα η μάνα σου ο ήλιος εκατέβη και σού δωκε τα κάλλη ντου και πάλι μετανέβη. Μηλίτσα, που σαι στο γκρεμό, τα μήλα φορτωμένη, τα μήλα σου λιμπίστηκα, μα το γκρεμό φοβούμαι... Λεϊμονιά με τα λεϊμόνια λεημόνησε και μένα... Άλλοτε η αντιστοιχία ανάμεσα στις φυσικές και κοινωνικές αξίες διατυπώνεται, με παιγνιώδη τρόπο, ως μια απλή και αυτονόητη αρχή: Μη με παρεξηγήσετε, καλές νοικοκυράδες, πετειναράκι είμαι κι εγώ και κυνηγώ πουλάδες. Ήμουνε κράχτης πετεινός, μα δα στα γερατειά μου να με τσιμπούν οι γι όρνιθες δεν το βαστά η καρδιά μου. Αυτή η απλή και ανυπόκριτη εκδήλωση του ερωτικού ενστίκτου δεν έχει αρνητική σημασιοδότηση αντίθετα, εμφανίζεται να έχει την αποδοχή της παραδοσιακής κοινωνίας. Κι αυτό ισχύει σε μεγαλύτερο βαθμό για τα δίστιχα, όπου η ερωτική εκδήλωση εμφανίζεται πιο τολμηρή: Εμάλωνέ με η μάνα μου, μα πάλι ορμήνευγέ μου: Όπου θωρείς τσι κοπελιές εκειά να πχαίνεις, γιέ μου. Ο έρωτας συνάπτεται ρητά με το αίτημα της σαρκικής απόλαυσης: 36 Μάθια με μάθια παίζουνε, μα σα δεν γγίξει η χέρα, δε φχαρισιέται το κορμί, δεν παίρνει ο νους αέρα. Είναι ενδιαφέρον ότι δε λείπει η απερίφραστη απόρριψη της περί τον έρωτα ηθικολογίας: Δε θέλω γώ Παράδεισο μουδ άγιους ν αγιάσω, μα θέλω το κορμάκι σου σφιχτά να τ αγκαλιάσω. Όπως δε λείπει και η κοινωνική επιδοκιμασία της ερωτικής επικοινωνίας: Η μάνα μ ήρθε κι ήβρε με σε λυγερής αγκάλη μηδ έδειρέ με η μάνα μου μηδέ κι εμάλωσέ με, μά ειπε: «Καλώς τα κάνετε, πανώριο ζευγαράκι, πανώριο κι ελεφαντινό». (Ιδ. Παπαγρηγοράκης, 1957: , Σταμ. Αποστολάκης, 1993: ) Τα τολμηρά ερωτικά θέματα δεν είναι προνόμιο της μαντινάδας. Μολονότι όχι το ίδιο συχνά, τα συναντούμε και στα τραγούδια. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: Απόψε κρύος έκανε και τα πουλάκια εργάσα 6 κι εγώ μεινα περιγιαλιάς γδυμνός και δεν-ε- ήργου. Και γιάντα δεν -ε- ήργασα και γιάντα δεν-ε- ήργου; Λιγνόν κορμάκι αγκάλιαζα κι άσπρα βυζάκια εκράτου, Κόκκινα χείλη εφίλουνα. (Ιδ. Παπαγρηγοράκης, 1957: 39.32, Σταμ. Αποστολάκης, 1993: 61.24) Ο έρωτας ως φυσική αξία συνδέεται, καθώς είπαμε, με τη χαρά της ζωής και την πληρότητα της ύπαρξης. Στα μοτίβα ευδαιμονίας, που είναι τυπικά στο δημοτικό τραγούδι, συχνά ο έρωτας συνδυάζεται με το χορό και το τραγούδι: Εβγάτ, αγόρια, στο χορό, κοράσια, στα τραγούδια, να ιδείτε και να μάθετε, πώς πιάνετ η αγάπη... (Δ. Πετρόπουλος, Β, 1959: 41.1Α ) Μπήκαν οι άσπρες στο χορό σαν τις βαρκούλες στο γιαλό, τχ. 111 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ

4 μπήκε και μια μελαχρινή σαν άγγελος με το σπαθί... (Δ. Πετρόπουλος, Β, 1959: 50.22) Ένα χαρακτηριστικό θεματικό στοιχείο, που συνδέεται με τις εικόνες ευδαιμονίας, είναι η ιδέα ότι όποιος απολαμβάνει την ομορφιά της κόρης, αξία φυσική, εξασφαλίζει την αιώνια νεότητα, μια μορφή ενδοκοσμικής αθανασίας: Το χέρι σου το παχουλό να το χα μαξιλάρι, ποτέ δε θα φοβόμουνα το Χάρο να με πάρει. Βίτσα, κυπαρισσόβιτσα, που τον κυπαρισσώνα, όποιος σε πάρει δε γερνά ποτέ ντου, στον αιώνα! 7 Το βίωμα της αθανασίας συνάπτεται με την ιδέα της φύσης ως εγκόσμιου παραδείσου, που υποδηλώνει όχι μόνο τη σχέση αρμονίας με τη φύση αλλά και την εσωτερική αρμονία του ανθρώπου ως ψυχοσωματικής ενότητας. Με την αντίληψη αυτή συναρτάται κι ένα ακόμη διακριτικό γνώρισμα του λαϊκού πολιτισμικού προτύπου, η ταύτιση του κάλλους και του αγαθού, σε αναγκαστική αλληλοσυνάρτηση. Ο αντίστοιχος πολιτισμικός κώδικας έχει μια ισχυρή παρουσία στο δημοτικό τραγούδι, όπου εκφράζεται με μια σειρά υπερθετικές ταυτότητες. Ιδιαίτερα στην πλούσια κατηγορία των λαϊκών διστίχων, η σχετική εικονοπλασία βασίζεται σε μια μεταφορά που τη συναντούμε από τα μεταβυζαντινά χρόνια: όμορφη κόρη = άγγελος: Άγγελος είσαι, μάτια μου, κι αγγελικά χορεύγεις κι αγγελικά πατείς στη γης και μένα με παιδεύγεις (Μ. Λιουδάκη, Λαογραφικά Κρήτης, τόμ. Α : Μαντινάδες, 24.1) Την αντίληψη αυτή εκφράζουν πολλά δίστιχα που έχουν θέμα τον ύμνο της ομορφιάς. Όταν ο λαϊκός ποιητής θέλει να εξάρει την ομορφιά σε υπερθετικό βαθμό, τότε την ταυτίζει με τη θεότητα: Όντεν περάσω και σε δω στο παραθύρι απάνω, θαρρώ πως είσαι Παναγιά και το σταυρό μου κάνω. (Μ. Λιουδάκη, Μαντινάδες, 6:77) 8 Όλοι έχουνε κονίσματα και προσκυνούν απάνω μα γω στα μάθια σου τα δυο την προσευχή μου κάνω. (Η κρητική μαντινάδα, 2002: 63) Έτσι από την ταύτιση του κάλλους με το αγαθό περνούμε στην ταύτιση του κάλλους με το ιερό και το θείο. Και η έκφραση της λατρείας του θείου μεταφέρεται στον φορέα του κάλλους. Η ομορφιά της κόρης γίνεται αντικείμενο λατρείας, ωσάν αυτονόητα το κάλλος να σημασιοδοτεί τη θειότητα: Στη γειτονιά που κάθεσαι δεν πρέπει μοναστήρι γιατί σαι συ το κόνισμα και το προσκυνητήρι. (Η κρητική μαντινάδα, 2002: 63) Μπαίνω σαν μπεις στην εκκλησιά σε λογισμό μεγάλο, όντε σιμώνεις του Χριστού ποιος προσκυνά τον άλλο. (προφορική παράδοση) Μέσα από μια τέτοια σημασιοδοτική διαδικασία, φτάνομε στην πλήρη ταύτιση του κάλλους με το αγαθό και το θείο, μια συμβολική που επιβεβαιώνει τη διακριτική αρχή του νεοελληνικού πολιτισμικού προτύπου για την πνευματική υπόσταση του υλικού κόσμου. 4. Arnold Böcklin, «Ο Παν ανάμεσα στις καλαμιές», Λάδι σε καμβά, 199,7x152,7 εκ. Neue Pinakothek, Μόναχο. Β. Ο Έρωτας ως διονυσιακή ροπή και ως δύναμη κοσμογονική Αν η αντίληψη του έρωτα ως αξίας φυσικής συμφιλιώνει τον άνθρωπο με τον εαυτό του, δηλ. με τα ζωικά του κίνητρα και αιτήματα, και ταυτόχρονα εξασφαλίζει την εναρμόνιση και την ισορροπία του ατομικού Εγώ με τη φύση και το σύμπαν, η βίωση του έρωτα ως διονυσιακής ροπής ανατρέπει την αρμονία, τροφοδοτεί εκρηκτικά πάθη και παρωθεί το Εγώ στην αυθυπέρβαση και την αυτοκατάλυσή του, στην καθολική του αφομοίωση μέσα στο ερώμενο «αντικείμενο». Το παράδοξο είναι ότι αυτό το καταλυτικό βίωμα, όσο κι αν φαίνεται να αντιπροσωπεύει ένα αντίπαλο κοσμολογικό πρότυπο, συνυπάρχει με την άλλη αντίληψη μέσα στο δημοτικό τραγούδι, ως το διαλεκτικό του συμπλήρωμα. Έτσι, επιβεβαιώνει την αρχή της συνύπαρξης και της σύζευξης των αντιθέτων το «συναμφότερον», σύμφωνα με μια άλλη, ταυτόσημη ορολογία, θεμέλιο της νεοελληνικής λαϊκής κουλτούρας. Ο έρωτας ως διονυσιακή ροπή εκδηλώνεται πρώτα απ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ

5 όλα σε ατομικό επίπεδο και κατεξοχήν, στα δίστιχα και τις μαντινάδες της Κρήτης και των νησιών του Νότιου Αιγαίου. Ορισμένα παραδείγματα: Με τον αέρα σου πετώ, με το κορμί σου στέκω, με τη ζωή σου πορπατώ και με το φως σου βλέπω. Δεν κάθομαι, δεν πορπατώ, δε στέκω, δεν κοιμούμαι, δεν παίρνω μιαν αναπνοή δίχως να σου θυμούμαι. Επλήγωσές με, άπονη, σαντο πουλί στα δάση που το πληγώνει ο κυνηγός και πέφτει και ταράσσει. Δε με λυπάσαι, δεν πονείς, δε βλέπεις, δεν πιστεύεις πως έλιωσα σαν το κερί κι ακόμη με παιδεύγεις; Μέσα στο χιόνι καίγομαι και στη φωτιά μαργώνω και στον αέρα βρέχομαι και στο νερό στεγνώνω. Δυο στοιχεία αξίζει να επισημάνομε: την ένταση και το συγκλονισμό από το ερωτικό βίωμα και την τάση ολοκληρωτικής υπαγωγής του υποκειμένου στο αντικείμενο του πόθου του. Σιμά σιμά στην πόρτα σου θα γίνω χαλικάκι, για να περνά να με πατεί τ άσπρο σου ποδαράκι. Κομμάτια να με κάμουνε, σαν το κουκκί το ρύζι κι ο κόσμος ν ανεμαζωχτεί, δε μάσε ξεχωρίζει. Κομμάθια να με κάμουνε, ως και την κεφαλή μου σαν την καρπούζα θα τσουρλώ, να σ ακλουθώ, μικρή μου. Ένα θεματικό στοιχείο που επανέρχεται στα ερωτικά δίστιχα είναι η ροπή της ανάλωσης μέσα στο ερωτικό πάθος: Άχι, και να μουνε κορφή κι εκείνη νά ναι χιόνι και μέσα στην αγκάλη μου σιγά σιγά να λιώνει. Φτύλι του λύχνου θα γενώ και γίνου εσύ το λάδι, σταλιά σταλιά να σε ρουφώ, ν αποκαούμε ομάδι. Πάνω στα όρη στα βουνά φωθιά θα πάω ν άψω, να βάλω τ άτυχο κορμί για σένα να το κάψω. Τό να μου χέρι στη φωθιά και τ άλλο στο μαχαίρι. Γή θα καώ, γή θα σφαγώ, γή θα σε κάμω ταίρι. Είναι ενδιαφέρουσα αυτή η προβολή του θανάτου ως εναλλακτικής λύσης-λύτρωσης, γιατί αναδείχνει την «ομολογία» του ερωτικού ενστίκτου με το ένστικτο του θανάτου. Το ένστικτο του θανάτου εμφανίζεται στο συλλογικό φαντασιακό ως η ακραία εκδήλωση του διονυσιακού ενστίκτου. Η διαφορά μεταξύ τους είναι ζήτημα έντασης. Η ομολογία αυτή παίρνει ρητή διατύπωση στις ερωτικές μαντινάδες, με την προσωποποίηση του Έρωτα και του Θανάτου. Έτσι η ρήση του Ηράκλειτου (σε διατύπωση Σεφέρη): «Άδης και Διόνυσος είναι το ίδιο» επαναβεβαιώνεται μέσα στη λαϊκή παράδοση: Ο Έρωντας κι ο Χάροντας, οι δυο με πολεμούνε. Το Χάροντα ενίκησα, τον Έρωντα φοβούμαι. Έτσι περνούμε ομαλά στο κοσμικό πεδίο, όπου ο έρωτας γίνεται κοσμογονική και κοσμοκαταλυτική δύναμη. Υπάρχουν 5. Ξυλογραφία του Ευθύμη Παπαδημητρίου για την έκδοση του Άσματος Ασμάτων, Αθήνα μια σειρά τραγούδια και δίστιχα που αποδίδουν, με μια μεγεθυντική εικονοπλασία, το συνταρακτικό βίωμα του έρωτα και τον αντίχτυπό του στην ευρύτερη φύση και στο σύμπαν: Κόρη, όταν εφιλιόμαστε νύχτά ηταν, ποιός μας είδε; Μας είδε τ άστρο της νυχτός, μας είδε το φεγγάρι, και το φεγγάρι ν-έσκυψε και τό πε του θαλάσσου και το θαλάσσι του κουπιού και το κουπί του ναύτη κι ο ναύτης το διαλάλησε σ όλη την οικουμένη. (Μανούσου, Β 66, Μανωλακάκη, Καρπαθιακά, ) Κόκκιν αχείλι εφίλησα κι έβαψε το δικό μου και στο μαντήλι τό σειρα κι έβαψε το μαντήλι και στο ποτάμι τό πλυνα κι έβαψε το ποτάμι κι έβαψε η άκρη του γιαλού κι η μέση του πελάγου, κατέβη αϊτός να πιει νερό κι εβάψαν τα φτερά του κι έβαψε ο ήλιος ο μισός και το φεγγάρι ακέριο. (Ν.Γ. Πολίτης, : ) Το ανάλογο διαπιστώνομε και στα δίστιχα: Δεν έχει η αγάπη σύνορα, δεν τήνε πιάνει νόμος, όπου περάσει και διαβεί είν ανοιχτός ο δρόμος. Αγάπη κάστρα καταλεί και τα θεριά μερώνει κι εγώ την έχω στην καρδιά, πώς δε με θανατώνει! Άνοιξε, πόρτα τ ουρανού, να μεγαλώσει η πλάση, να βρει ο σεβντάς μου περασιά, τον κόσμο μη χαλάσει τχ. 111 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ

6 Ένα από τα διακριτικά γνωρίσματα του λαϊκού πολιτισμικού προτύπου είναι η αρχή της συνύπαρξης των αντιθέτων. Όπως διαπιστώσαμε, η διονυσιακή αντίληψη του έρωτα συνυπάρχει με την αντίληψη του έρωτα ως αξίας φυσικής, και συνακόλουθα το βίωμα της χαράς και πληρότητας του όντος με το καταλυτικό ένστικτο της ερωτικής αυταπάρνησης και της συγχώνευσης με το αντικείμενο του πόθου. Το ανάλογο ισχύει και για την προοπτική του αφηγητή το σοβαρό και τελετουργικό συνυπάρχει με το ευτράπελο και το παιγνιώδες. Η αντίληψη του Έρωτα ως δύναμης κοσμικής δεν εξαιρείται από τον κανόνα. Ένα παράδειγμα: Πάντα με φτάνει ο έρωντας, όσο πολύ κι αν τρέχω, γιατί ναι κείνος φτερωτός, μα γώ φτερά δεν έχω. Υπάρχει μια ιδιαιτερότητα σ αυτό το δίστιχο, που θα μπορούσε να θεωρηθεί «σκάνδαλο». Το θέμα σώζεται σχεδόν αυτούσιο στην παράδοση των αρχιλόχειων ποιημάτων. Να υποθέσομε πως το δίστιχο υπήρξε λόγιο δημιούργημα που έγινε λαϊκό; Ή ότι το δημοφιλές θέμα της παντοδυναμίας του έρω - τα και της αδυναμίας (ή απροθυμίας) του ανθρώπου ν αντισταθεί σ αυτόν διασώθηκε όπως συνέβη με τα εποχικά τραγούδια της άνοιξης (τα «χελιδονίσματα») μέσα στη συλλογική μνήμη και τη λαϊκή ποιητική παράδοση, για τρεις χιλιετίες, ως τις μέρες μας; ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1 Παραπέμπομε στα Βυζαντινά Ιπποτικά [ή Ερωτικά] Μυθιστορήματα, που είναι όλα τους περιπετειώδεις ερωτικές ιστορίες ανάμεσα σ ένα νέο και μια κόρη (Λίβιστρος και Ροδάμνη, Καλλίμαχος και Χρυσορρόη, Βέλθανδρος και Χρυσάντζα, Ιμπέριος και Μαργαρώνα, Φλώριος και Πλατζιαφλώρα: τέλη 12ου-αρχές 15ου αι.). Τα έμμετρα αυτά «ρομάντζα», καρπός σύνθεσης ανάμεσα στη βυζαντινή αφηγηματική παράδοση και στην αντίστοιχη παράδοση της δυτικής ιπποσύνης (ιδιαίτερα, του γαλλικού «roman courtois»), εμφανίζουν τον ήρωα «λίζιο» (υποτελή) στον έρωτα. Το ανάλογο συναντάται και σε λαϊκά και λαϊκότροπα κείμενα της εποχής: Θέλημα έχεις να με ζεις και ξιά να με σκοτώσεις (Ριμάδα κόρης και νιου). Πέντε φορές λιγοθυμώ, κυρά μου την ημέραν / και μηδέν πεις, λιγοθυμώ, κυρά μου δι εσένα («Εκατόλογα της αγάπης»). Και οι δυο αυτές εκδοχές διασώζονται στη μεταγενέστερη λαϊκή παράδοση: Πρόβαλε, λέω, πρόβαλε απού το παραθύρι / και λιγωμάρα μού δωκε απάνω στο μπεγίρι ((Μ. Λιουδάκη, Κρητικές μαντινάδες, 1936: ). Ώστε να ζω δούλος πιστός θά μαι στον έρωντά σου (στο ίδιο: 83.77). 2 Βλ. W. Wagner, Das ABC der Liebe, Leibzig 1879 E. Legrand, Recueil de chansons populaires grecques, Paris 1874 D.C. Hesseling / H. Pernot, Ερωτοπαίγνια (Chansons d amour), publiées d après un manuscrit du XVe siècle, Paris, Bibliothèque grecque vulgaire no 10, 1913 H. Pernot, Chansons populaires grecques des XVe et XVIe siècles, Paris, Les Belles Lettres, 1931 Γ. Ζώρας, Μνημεία της Μεσαιωνικής και Νεωτέρας Φιλολογίας, τόμ. Α, Β, Αθήνα Πρβλ.: Δός μου, κόρη, το δροσάτο /το φιλί το ζαχαράτο,/του στομάτου σου το δρόσος /να μου βγει ο καημός ο τόσος... 4 Μαρίνου Φαλιέρου, Ερωτικά όνειρα, κριτική έκδοση με εισαγωγή, σχόλια και λεξιλόγιο Αrnold van Gemert, Θεσσαλονίκη, Βυζαντινή και Νεοελληνική Βιβλιοθήκη αρ. 4, 1980 (περιλαμβάνει τα: «Ιστορία και όνειρο» και «Ερωτικόν Ενύπνιον») Th. Siapkaras-Pitsilides (εκδ.), Le Pétrarchisme en Chypre. Poèmes d amour en dialecte chypriote d après un manuscrit du XVIe siècle, Athènes, Collection de l Institut Français d Athènes, no 74, 1952 [ελλην. έκδ.: Ο Πετραρχισμός στην Κύπρο. Ρίμες αγάπης, Αθήνα 1976]. 5 Πρέπει ωστόσο να διευκρινίσομε ότι κανείς πολιτισμός δεν είναι μονοσήμαντος, πολύ περισσότερο ένας πολιτισμός που θεμελιώνεται στην αρχή της συνύπαρξης των αντιθέτων. Η δική μας σκοπιά στοχεύει, όπως είπαμε, να αναδείξει τις δεσπόζουσες τάσεις που συνθέτουν το πολιτισμικό πρότυπο του δημοτικού τραγουδιού. 6 Το ρήμα είναι «εριγώ» (- ήργου- ήργασα/έργασα) = ριγώ, κρυώνω. 7 Πρβλ. Δός μου το, κόρη, το φιλί, δός μου το του καημένου / και τάξε πως εχάρισες ζωή τ αποθαμένου. 8 Βλ. ακόμη Μ. Λιουδάκη, Λαογραφικά Κρήτης, τόμ. Α : Μαντινάδες, Ελευθερουδάκης, Αθήνα 1936, 5: 54-56, 6: 75-77, 9: 112, 15: 13-16, 20: 7-8, 21: 18, 20, 24: 2-8 κ.α. 9 Τα παραπάνω δίστιχα βλ. στo Κ.Δ. Μουτζούρης (επιμ.), Πεπραγμένα Συνεδρίου «Η κρητική μαντινάδα» (Κουνουπιδιανά Ακρωτηρίου, 4-5 Αυγούστου 2001), Δήμος Ακρωτηρίου Χανίων, 2002: Eros in the Folk Song Eratosthenis Kapsomenos The erotic or love and desire folk song represents one of the oldest groups of folk songs. Although its temporal origin cannot be determined, certain subjects of its repertoire relate it with the ancient tradition of Archilochus poetry. In any case, the flourishing of erotic poetry in the 15th and 16th centuries stands as a landmark in the course of the transformation of the Byzantine cultural phase into the Neohellenic one. It is then that the Byzantine, Dionysian conception of love (where the enamored would faint in the sight of the beloved) is succeeded by the Neohellenic sensual notion that is closely connected with the joy of life and the dedication to the values of nature. The erotic song displays a wide variety and a thriving oral tradition, covering a broad range of subjects, poetic forms, mythical, iconoplastic and symbolic representations: lyric expression of individual feelings and passions, confessions and erotic dialogues, narrative utterance of erotic episodes or short stories, erotic allegories and dramas, alphabetic or numerical acrostics and distiches, slow ritual rhythms or fast dancing ones. In the entire folk poetry, the erotic song, especially the Greek erotic rhyming couplets, the so-called mandinades, have been until today the most vivid and dynamic category. It is particularly characteristic that the erotic folk song apprehends eros as a value of nature, therefore it absolves carnal love and appeases man with himself, while at the same time it harmonizes the individual Ego with nature and universe, a situation generating joy and completeness of life and, occasionally, a sense of endocosmic immortality. However, according to the principle of the coexistence of opposites, the experience of eros as a Dionysian inclination is also active, upseting the balance and provoking, in the Aegean islands and Crete in particular, explosive passions, eloquent of a strain for the self-abolishing of Ego and its complete assimilation by the beloved object. In this case eros is manifested as a cosmogonic and cosmocatalytic force and is related (through the code: beauty=commodity=divine) to the adoration of female beauty. This deification of woman and the devotional attitude of man, probably a remote effect of a Mediterranean matriarchal tradition, is a distinct feature of the erotic songs of the Southern Aegean. ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ

Ζωή Γεωργιάδου, «Εισαγωγή» (για το έργο Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί έρωτος και αγάπης)

Ζωή Γεωργιάδου, «Εισαγωγή» (για το έργο Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί έρωτος και αγάπης) Ζωή Γεωργιάδου, «Εισαγωγή» (για το έργο Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί Τα Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί έρωτος και αγάπης, όπως αλλιώς είναι γνωστά στη σύγχρονη βιβλιογραφία, αποτελούν μία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2013 Ύµνος της οµάδας της Προσευχής Όµορφη ώρα στο προσευχητάρι αηδόνια, τζιτζίκια και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΝ ΑΓΑΠΑΣ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ;

ΠΟΙΟΝ ΑΓΑΠΑΣ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ; π. ΠΑΥΛΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΟΙΟΝ ΑΓΑΠΑΣ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ; Ποιητική Συλλογή ΑΚΑΚΙΑ 2011 Copyright Fr Pavlos Grigoriou 2011 Published in England by Akakia Publications, 2011 AKAKIA Publications St Peters

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α1. Τα βασικά θέµατα της Επτανησιακής σχολής είναι η φύση, η θρησκεία, η πατρίδα, η γυναίκα και ο έρωτας στην εξιδανικευµένη τους µορφή. Στο πρώτο απόσπασµα γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 [3] Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αφιερωμένο στον πατέρα μου Αλκιβιάδη Copyright

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η δικη μου μαργαριτα 1

Η δικη μου μαργαριτα 1 Η δική μου Μαργαρίτα 1 Παναγιώτης Μπραουδάκης 2 Η δική μου Μαργαρίτα Η δική μου Μαργαρίτα 3 Παναγιώτης Μπραουδάκης Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΟΙΗΣΗ Παναγιώτης Μπραουδάκης Η δική μου Μαργαρίτα Διορθώσεις: Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών; Ποιητικό Κουίζ 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; Ο Γιώργος Σεφέρης Ο Κωνσταντίνος Καβάφης Ο Οδυσσέας Ελύτης 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Η ποιητική έκφραση των ποιητών της Επτανησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Το Τζιβαέρι είναι παραδοσιακό τραγούδι της ξενιτιάς με προέλευση. από την Μικρά Ασία. Σε αυτό το τραγούδι εκφράζεται η αγάπη

Το Τζιβαέρι είναι παραδοσιακό τραγούδι της ξενιτιάς με προέλευση. από την Μικρά Ασία. Σε αυτό το τραγούδι εκφράζεται η αγάπη Τζιβαέρι Αχ! Η ξενιτιά το χαίρεται Το μοσχολούλουδο μου σιγανά και ταπεινά Αχ! Εγώ ήμουνα που το στειλα Με θέλημα δικό μου σιγανά πατώ στη γη Αχ! Πανάθεμά σε ξενιτιά Εσέ και το καλό σου σιγανά και ταπεινά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΧΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΧΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ ΜΑΘΗΜΑ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΜΗΜΑ:Γ1 ΣΧΟΛΟΚΟ ΕΤΟΣ: 2007-2008 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΧΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ (Στίχοι που δείχνουν τα όνειρα και τον πόνο των ερωτευμένων) Όλοι οι

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Σολωµός: Ο Πόρφυρας (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ )

ιονύσιος Σολωµός: Ο Πόρφυρας (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ ) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιος Σολωµός: Ο Πόρφυρας (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 16-19) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

General Music Catalog General Music ΠΑΠΠΑ ΛΟΥΛΑ

General Music Catalog General Music  ΠΑΠΠΑ ΛΟΥΛΑ ΠΑΠΠΑ ΛΟΥΛΑ Η Λούλα Παππά γεννήθηκε στην Ελάτεια Λοκρίδος. Ο πατέρας της ήταν μουσικός και ως εκ' τούτου απο πολύ μικρή είχε το μικρόβιο του τραγουδιού. Ξεκίνησε να τραγουδά απο 13 χρονών με τον πατέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτόκριτος. Βιτσέντζου Κορνάρου

Ερωτόκριτος. Βιτσέντζου Κορνάρου Ερωτόκριτος Βιτσέντζου Κορνάρου 2 Ιστορικό πλαίσιο Ενετοκρατία στην Κρήτη (1211-1669) Α φάση (1211-1453) Επαναστάσεις Κρητικών εναντίον των Ενετών Β φάση (1453-1669) Ειρηνική συνύπαρξη Ατμόσφαιρα εποχής

Διαβάστε περισσότερα

Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω

Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω Λέγε-λέγε λόγια Λέγε-λέγε λόγια, - πώς να σου το πω - όταν σε ακούω κόβομαι στα δυό! Λέγε-λέγε κι άλλα, λέγε ως την αυγή, 1 / 17 όνειρα μεγάλα κάνουν οι

Διαβάστε περισσότερα

w w w. s t i x o i. i n f o

w w w. s t i x o i. i n f o Μαύρο πουλί κλαψιάρικο φύγε μακριά από μένα μα όλα μου τα όνειρα τα είδα σκοτωμένα Μα όλα μου τα όνειρα καιρό είναι θαμμένα Λένε για μένα Στίχοι:Στέφανος Βορδώνης Μουσική:Παραδοσιακό Εκτελέσεις: έφανος

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Β Περίοδος

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Β Περίοδος Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Β Περίοδος Μακρυνίτσα 2012 Ύµνος της οµάδας «Αγία Παρασκευή» Θα θελα να µαι εκεί την Άγια αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Νεωτερική παιδική ποίηση

Νεωτερική παιδική ποίηση Τα χαρακτηριστικά των ποιημάτων αυτής της κατηγορίας είναι τα παρακάτω: Είναι κυρίως ποιήματα, τα οποία, αν και γράφονται για παιδιά, αναφέρονται σε μια πραγματικότητα παιδική, η οποία όμως απογειώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Απόψε μες στο καπηλειό :: Τσιτσάνης Β. - Καβουράκης Θ. :: Αριθμός δίσκου: Kal-301.

Απόψε μες στο καπηλειό :: Τσιτσάνης Β. - Καβουράκης Θ. :: Αριθμός δίσκου: Kal-301. Απόψε μες στο καπηλειό :: Τσιτσάνης Β. - Καβουράκης Θ. :: 1953 Αριθμός δίσκου: Kal-301 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?recid=9248 Απόψε μες, απόψε μες στο καπηλειό που τα μπουζού-, που τα μπουζούκια

Διαβάστε περισσότερα

Το μαγικό βιβλίο. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό.

Το μαγικό βιβλίο. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό. Το μαγικό βιβλίο Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια γοργόνα μέσα στα καταγάλανα νερά. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και γίνομαι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ Πέρος Ζαχαρίας Ζαχαρίας Πέρος ψευδώνυμο, του σπουδαστή της Αντιρύπανσης Ζαχαρία Περογαμβράκη. Στην Κοζάνη ασχολήθηκε με το Θέατρο σαν ερασιτέχνης ηθοποιός σε αρκετές παραστάσεις, συμμετείχε σε μία ταινία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 28Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 28Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΜΕΡΑ Ευλογημένη τρεις φορές Του Οκτώβρη αυτή η μέρα, Που διώξανε τους Ιταλούς Απ την Ελλάδα πέρα. Ευλογημένος ο λαός που απάντησε το όχι ευλογημένος ο στρατός που με τη ξιφολόγχη, πάνω στην

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελία Μισραχή - ΚΙΡΚΗ συνθήκες τις θυσίες. Είναι ένας πόνος τόσο αβάστακτος το να ζεις με άλλη και η καρδιά σου ν' ανήκει αλλού. Κι ο χρόνος αντί να αμβλύνει και να επουλώνει την πληγή, να επιμένει

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Νώε» Άρχισε βροχή, η δυνατή μοιάζει σαν πολλές βροχές που κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας των Αρχαγγέλων Στον κόσµο που όλοι νιώθουν µοναξιά Η Αγάπη Του υπάρχει και ελπίζω Κι αν έφυγα

Διαβάστε περισσότερα

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας ΘΥΜΑΜΑΙ; Πρόσωπα Ήρωας: Λούκας Αφηγητής 1: Φράνσις Παιδί 1: Ματθαίος Παιδί 2: Αιµίλιος Βασίλης (αγόρι):δηµήτρης Ελένη (κορίτσι): Αιµιλία Ήλιος: Περικλής Θάλασσα: Θεοδώρα 2 ΘΥΜΑΜΑΙ; CD 1 Ήχος Θάλασσας Bίντεο

Διαβάστε περισσότερα

ταν ήμουνα μικρή, σαν κι εσάς και πιο μικρή, ο παππούς μου μου έλεγε παραμύθια για νεράιδες και μάγισσες, στοιχειωμένους πύργους, δράκους και ξωτικά. Εγώ φοβόμουν πολύ και τότε εκείνος μου έσφιγγε το χέρι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΜΑΙΟΣ 2012

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΜΑΙΟΣ 2012 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΜΑΙΟΣ 2012 ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΜΑΣ ΤΡΑΓΟΥΔΑ Η ΧΟΡΩΔΙΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΑΦΗΝΑΣ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΕΛΥΔΡΟΝ ΠΥΞ-ΛΑΞ ΕΙΝΑΙ ΩΡΑΙΑ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΓΙΑΤΙ ΚΙΝΕΙΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΚΙ ΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Σολωµός ( )

ιονύσιος Σολωµός ( ) ιονύσιος Σολωµός (1798 1857) Ένας από τους σηµαντικότερους νεοέλληνες ποιητές. Είναι ο εθνικός µας ποιητής Ήταν ο πρώτος που καλλιέργησε συστηµατικά τη δηµοτική γλώσσα Αξιοποίησε την προγενέστερη ποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικό κουίζ: μια πρόταση αξιολόγησης εφ όλης της ύλης (για τη Γ Γυμνασίου)

Ποιητικό κουίζ: μια πρόταση αξιολόγησης εφ όλης της ύλης (για τη Γ Γυμνασίου) Ποιητικό κουίζ: μια πρόταση αξιολόγησης εφ όλης της ύλης (για τη Γ Γυμνασίου) Το κουίζ αυτό ετοιμάστηκε από τη συνάδελφο Βασιλική Σελιώτη ως μια παιγνιώδης μορφή αυτοαξιολόγησης των μαθητών της Γ Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω

Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω Δεν είσαι εδώ Τα φώτα πέφταν στην πλατεία, η πόλις ένα σκηνικό και δεν είσαι δώ! Κρατάω μια φωτογραφία στην τσέπη μου σαν φυλακτό και δεν είσαι δώ! Στους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα:

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Επιμέλεια: Β. Παπαδάκη, Σύμβουλος-Φιλόλογος Εποπτεία: Δρ. Αφροδίτη Αθανασοπούλου ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2011 1 Τάξη: Α Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες Συμμετοχή στην εκδήλωση «Ο πλούτος της διαφορετικότητας» Στις 20-4-2013 μαθητές του γ/σίου Ν. Αλικαρνασσού πραγματοποίησαν στην πλατεία Ελευθερίας διάφορες δράσεις στα πλαίσια του προγράμματος με θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 7. πίνακας του Γιώργου Ιακωβίδη

Ενότητα 7. πίνακας του Γιώργου Ιακωβίδη Ενότητα 7 πίνακας του Γιώργου Ιακωβίδη Αφηγούμαστε πώς περάσαμε σε μια συναυλία Περιγράφουμε μουσικά όργανα και πώς κατασκευάζονται Απαγγέλλουμε και τραγουδάμε στίχους Περιγράφουμε έργα τέχνης Αναγνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Μελέτες των: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ. 15

ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Μελέτες των: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ. 15 ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΑΣ Επιμέλεια ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΙΙ Μελέτες των: Ιωάννη Βαβούρα- Νικολάου Καραβίτη Αύγουστου Μπαγιόνα Φίλιππου Νικολόπουλου Γεωργίου Τσουρβάκα Αντώνη Μαγγανά Βαλεντίνης Ρήγα Εμμανουήλ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών Γυµνασίου - Λυκείου

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών Γυµνασίου - Λυκείου Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών Γυµνασίου - Λυκείου Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Κύριε των Δυνάμεων» Μπροστά σου αρχίζει η ζωή για σένα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ

ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΥΚΛΟΣ 1 / ΜΟΥΣΙΚΗ ΟΙ ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ Χίλια καλώς ορίσατε, χίλια και δυο χιλιάδες Ο κάμπος με τα λούλουδα και με τις πρασινάδες! Σγουρό βασιλικάκι μου εκειά που στέκεις στάσου Να παίρνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών Γυµνασίου - Λυκείου

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών Γυµνασίου - Λυκείου Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών Γυµνασίου - Λυκείου Μακρυνίτσα 2007 Ύµνος της οµάδας της Αντίστασης Με µνήµη κενή µε όνειρα ξένα γρανάζι κι εσύ στην ίδια µηχανή! Γυρνάς στον τροχό

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βήμα μπροστά στίχοι: Νίκος Φάρφας μουσική: Κωνσταντίνος Πολυχρονίου

Ένα βήμα μπροστά στίχοι: Νίκος Φάρφας μουσική: Κωνσταντίνος Πολυχρονίου Ένα βήμα μπροστά στίχοι: Νίκος Φάρφας μουσική: Κωνσταντίνος Πολυχρονίου η αγάπη ξαπλώνει όταν έχεις ευχές να σπαταλήσεις ο αέρας τελειώνει κι οξυγόνο ζητάς να συνεχίσεις όσα πρόλαβες πήρες της ψυχής σου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ίδιος είχε μια έμφυτη ανάγκη ισορροπίας και θετικισμού μέσα στο όνειρο.

Ο ίδιος είχε μια έμφυτη ανάγκη ισορροπίας και θετικισμού μέσα στο όνειρο. Λίγα λόγια Γεννήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1911 Αντιμετωπίζει διώξεις μαζί με την οικογένειά του ύστερα από την πτώση τού Βενιζέλου Το συγγραφικό του ξεκίνημα συμβαίνει στο περιοδικό «Τα νέα γράμματα» το 1935

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Απ' το Μαρόκο η Εσμέ :: Τούντας Π. - Περπινιάδης Σ. :: Αριθμός δίσκου: AO

Απ' το Μαρόκο η Εσμέ :: Τούντας Π. - Περπινιάδης Σ. :: Αριθμός δίσκου: AO Απ' το Μαρόκο η Εσμέ :: Τούντας Π. - Περπινιάδης Σ. :: 1939 Αριθμός δίσκου: AO-2611 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?recid=5771 Απ' το Μαρόκο η Εσμέ, το είχε αποφασίσει μες στον Περαία για να 'ρθει,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Τα τραγούδια των ανθρώπων μιλούσαν και μιλούν πάντα για τη μαγεία της γυναίκας. Μιλούν και τραγουδούν, άλλοτε με χαρά κι άλλοτε με θλίψη και με καημό, για τον ρόλο που η γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ [Ποιος είδεν ήλιο από βραδιού] - Ελλάδα Στεφανοφρυδάτη - Αλβανία Από τα προσφιλή θέματα των δημοτικών τραγουδιών είναι και η αγάπη, σε όλες της τις μορφές: αδελφική, συζυγική,

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Πολιτιστική Κληρονομιά περιλαμβάνει: τον απτό πολιτισμό (όπως κτήρια, μνημεία, τοπία, βιβλία, έργα τέχνης και τεκμήρια),

Ο όρος Πολιτιστική Κληρονομιά περιλαμβάνει: τον απτό πολιτισμό (όπως κτήρια, μνημεία, τοπία, βιβλία, έργα τέχνης και τεκμήρια), Η Πολιτιστική Κληρονομιά είναι η κληρονομιά των φυσικών αντικειμένων και των άυλων χαρακτηριστικών μιας ομάδας ή κοινωνίας που κληρονομούνται από τις προηγούμενες γενιές, διατηρούνται στο παρόν και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Υπακοή» Σιγανά βαδίζεις πάντα σιωπηλή άγρυπνη ν ακούσεις των

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Τεύχος A A ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Τεύχος A A ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ { Κείμενα } Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Τεύχος A A ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚ ΟΣΗΣ Υπεύθυνος για το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κώστας Μπαλάσκας, Σύμβουλος Π.Ι. Επιμέλεια έκδοσης: Πολυτίμη Γκέκα

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο Κατά παραγγελία γράψιμο και κατά παραγγελία ψυχές... γίνεται; Κι όμως γίνεται... Οι πιο πολλοί είναι τους είδους, αλλά της ψυχής, δεν είναι κανείς... Εγώ με της πένας μου

Διαβάστε περισσότερα

Είσαι ένας φάρος φωτεινός

Είσαι ένας φάρος φωτεινός Είσαι ένας φάρος φωτεινός Του Προμηθέα η φωτιά βάζει τη σπίθα στην καρδιά και θα γεμίσει απ αυτή λάμψη ολόκληρη η γη φιλόξενα την πόρτ ανοίγεις κι απλόχερα το φως σου δίνεις αθάνατη εσύ θα μείνεις κρατάς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

«Ο βασιλιάς Φωτιάς, η Συννεφένια και η κόρη τους η Χιονένια

«Ο βασιλιάς Φωτιάς, η Συννεφένια και η κόρη τους η Χιονένια Το παράξενο ταξίδι της Συννεφένιας «Ο βασιλιάς Φωτιάς, η Συννεφένια και η κόρη τους η Χιονένια ζούσαν σε ένα παλάτι. Ο Φωτιάς δεν τις άφηνε να βγουν έξω ποτέ. Στερέωνε την πόρτα με ένα βαρύ ξύλο. Μια μέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ YΠΟ-ΕΝΟΤΗΤΑ V: ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ YΠΟ-ΕΝΟΤΗΤΑ V: ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ YΠΟ-ΕΝΟΤΗΤΑ V: ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΛΩΣ Η παρουσία σου σκηνοθετεί, η παρουσία σου σκηνογραφεί, η παρουσία σου διαδραματίζει, η παρουσία σου συγγράφει Κύπρο, συγγράφει Λευκωσία και Κερύνια

Διαβάστε περισσότερα

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49)

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) ΠΟΙΗΣΗ 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα