Harry Cleaver. Tο Εργοστάσιο της Εκπαίδευσης και η Εργασία των Φοιτητών. Πριονιστήριο το Χρυσό Χέρι εκέµβρης 2008

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Harry Cleaver. Tο Εργοστάσιο της Εκπαίδευσης και η Εργασία των Φοιτητών. Πριονιστήριο το Χρυσό Χέρι εκέµβρης 2008"

Transcript

1 Harry Cleaver Tο Εργοστάσιο της Εκπαίδευσης και η Εργασία των Φοιτητών Πριονιστήριο το Χρυσό Χέρι εκέµβρης 2008

2 Εισαγωγικό Σηµείωµα της ελληνικής Μετάφρασης Το κείµενο που ακολουθεί αποτελεί ελεύθερη µετάφραση µέρους της µπροσούρας µε τίτλο On Schoolwork and the Struggle Against ιt η οποία γράφτηκε από τον Harry Cleaver το O Cleaver είναι καθηγητής οικονοµικών στο Πανεπιστήµιο του Τέξας, όπου διδάσκει τη θεωρία του Μαρξ. Πριονιστήριο Το Χρυσό Χέρι εκέµβρης 2008 TO ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Harry Cleaver Σύµφωνα µε µια παράδοση για το πανεπιστήµιο η οποία έχει τις ρίζες της στο Μεσαίωνα, ζούµε όλοι και εργαζόµαστε σε ένα περιβάλλον υποτιθέµενης ακαδηµαϊκής συναδελφικότητας και συνεργασίας. Αυτή η παράδοση ενισχύεται από τον συνεχώς ανανεούµενο µύθο της κοινότητας και από ένα πλήθος τελετουργικών του σχολικού πνεύµατος. Στην πραγµατικότητα, ωστόσο, οι εκπαιδευτικές δοµές και οι διοικητικοί κανονισµοί επιβάλλουν το διαχωρισµό, την ιεραρχία και τον ανταγωνισµό, τροφοδοτώντας έτσι την αυθαίρετη εξουσία και το φόβο, τη µυστικότητα και την αποξένωση, τη δουλοπρεπή κολακεία και την εξέγερση. Οι εκπαιδευτικές δοµές και οι κανονισµοί απορρέουν από το γεγονός ότι η εκπαίδευση διαρθρώνεται σαν µια βιοµηχανία και το πανεπιστήµιο (που αποτελεί ζωτικό µέρος του καπιταλιστικού συστήµατος) διαρθρώνεται και διευθύνεται σαν ένα εργοστάσιο. Πραγµατικά, το πανεπιστήµιο-ως-εργοστάσιο αποτελεί ένα µόνο συστατικό στοιχείο του ευρύτερου κοινωνικού εργοστασίου. Ολόκληρη η κοινωνία µπορεί να θεωρηθεί σαν ένα εργοστάσιο διότι οι θεσµοί της έχουν διαµορφωθεί από το κεφάλαιο και το κράτος κατά τρόπο ώστε να παράγουν και να αναπαράγουν τις κοινωνικές σχέσεις του καπιταλισµού. Το σχολείο-ως-εργοστάσιο σχεδιάζεται έτσι ώστε να παράγει αυτό που ο Μαρξ αποκαλούσε εργασιακή δύναµη την προθυµία και την ικανότητα για εργασία και, επιπλέον, στο επίπεδο του πανεπιστηµίου, παράγει ερευνητικά αποτελέσµατα που χρησιµοποιούνται από τις ιδιωτικές βιοµηχανίες και τις κυβερνήσεις. Τα σχολεία επιδιώκουν να µεταµορφώσουν τα ανθρώπινα όντα σε εργάτες στενά καταρτισµένους ανθρώπους που πειθαρχούνται έτσι ώστε να εκτελούν για το υπόλοιπο της ζωής τους όσα τους λένε και µε τον τρόπο που τους λένε, ολοκληρώνουν όσο το δυνατόν ταχύτερα, ενώ τιµωρούνται αν αποκλίνουν από την επιλεγµένη πορεία. Πολλοί φοιτητές επιδιώκουν να ελαχιστοποιήσουν την αθλιότητα της αλλοτρίωσής τους µέσω της ψυχαγωγίας: προτιµούν να είναι διασκεδαστικές οι διαλέξεις, να προκαλούν ερεθίσµατα ή ακόµα και έµπνευση. Οι καθηγητές εξοπλίζονται µε ολοένα περισσότερες ηλεκτρονικές συσκευές ώστε οι διαλέξεις να γίνονται πιο διασκεδαστικές µε τη χρήση πολυµέσων. Καθώς οι πιέσεις προς τους φοιτητές αυξάνονται, τα µέσα που απαιτούνται για τη διασκέδασή τους ώστε να µη σκέφτονται αυτές τις πιέσεις γίνονται πιο εξεζητηµένα. Βέβαια, οι φοιτητές θα ήθελαν επίσης να απαιτείται λιγότερη εργασία η οποία θα διεκπεραιώνεται εύκολα και θα επιβραβεύεται µε υψηλές αµοιβές. Όπως είναι λογικό, επιζητούν όσο το δυνατόν λιγότερο επαχθείς συνθήκες εργασίας. Σε αυτές τις γενικές µορφές αλλοτρίωσης και ανταγωνισµών πρέπει να προστεθούν εκείνες που συνδέονται µε το φύλο και την εθνική καταγωγή όπως συµβαίνει και στην υπόλοιπη κοινωνία. Μερικοί φοιτητές υπόκεινται σε επιπρόσθετες πιέσεις είτε από άλλους φοιτητές είτε από τους καθηγητές τους. Η αναλγησία κάποιων φοιτητών είναι εξίσου γνωστή όσο και η αρπακτική συµπεριφορά κάποιων καθηγητών και στις δύο περιπτώσεις, οι στόχοι και τα θύµατα είναι κυρίως φοιτητές. Το µεγάλο εύρος των µορφών αλλοτρίωσης που είναι εγγενείς στην εργασία των φοιτητών, η απουσία ελέγχου επί της ίδιας της ζωής τους, η αποµόνωση και ο ανταγωνισµός δηµιουργούν άγχος το οποίο δεν είναι µόνο διανοητικά καταστροφικό αλλά, επίσης, ψυχολογικά και σωµατικά επιβλαβές. Η αγωνία που συνδέεται µε τις εξετάσεις µπορεί να προκαλέσει ηµικρανίες, κρύο ιδρώτα, εξανθήµατα, αϋπνία ή ξεσπάσµατα έρπης. Μπορεί επίσης να οδηγήσει σε συµπεριφορές και συνήθειες µε δηλητηριώδη αποτελέσµατα, όπως η χρήση ναρκωτικών (καφεϊνης ή αµφεταµίνων για να µπορεί κάποιος να µένει ως αργά ξύπνιος και να µελετάει, νικοτίνης ή ηρεµιστικών για να µειώνει τη νευρική ένταση κ.λ.π) και η διατάραξη των διατροφικών συνηθειών. Γενικότερα, η αθλιότητα της αποµόνωσης µπορεί να οδηγήσει σε αυτοκαταστροφικές συµπεριφορές όπως ο εθισµός στο αλκοόλ ή σε άλλα ναρκωτικά, στα βιντεοπαιχνίδια ή στα ψώνια, στον τζόγο ή στο φαγητό ή ακόµα και στην αυτοκτονία. Στην προσπάθειά τους να σπάσουν την αποµόνωση, πολλοί φοιτητές επιδίδονται σε αµοιβαία καταστροφικές συµπεριφορές για να κερδίσουν την κοινωνική αποδοχή: συλλογικά µεθύσια ή ψυχαναγκαστικές σεξουαλικές επαφές (που αποτελούν συνηθισµένα φαινόµενα σε πολλές φοιτητικές αδελφότητες), πρόκληση ταραχών ύστερα από αθλητικά γεγονότα, ρατσιστικές επιθέσεις και δολοφονική βία. Θα ήταν διαφωτιστική µια έρευνα που θα αποκάλυπτε το βαθµό οµοιότητας µεταξύ ενός σχολείου και µιας φυλακής ως προς τις αρχιτεκτονικές αρχές κατασκευής και τις µεθόδους διεύθυνσής τους. Και τούτο διότι, ενώ υπάρχουν αρκετοί που αντιλαµβάνονται ότι ο πολύχρονος εγκλεισµός σε µια φυλακή µπορεί να πληγώσει ή να σακατέψει έναν άνθρωπο, είναι λιγότεροι εκείνοι που αναγνωρίζουν τις αναπηρίες που απορρέουν από την πολύχρονη αλλοτρίωση στις διάφορες βαθµίδες της εκπαίδευσης.

3 από το προϊόν (καθώς η σχολική εργασία είναι απλώς κάτι που κάνουν οι φοιτητές επειδή το απαιτεί ο καθηγητής ή ο µελλοντικός εργοδότης τους και εποµένως οι ικανότητες που αποκτούν η εργασιακή δύναµή τους είναι κάτι που δηµιουργούν για λογαριασµό κάποιου άλλου), αποξένωση από τους άλλους εργάτες (η οποία προκύπτει πάνω απ όλα από τον ανταγωνισµό µε τους άλλους φοιτητές και την αντιπαράθεση προς τους καθηγητές αντί της συνεργασίας στο πλαίσιο ενός συλλογικά αυτοκαθορισµένου πλαισίου µάθησης) και, τέλος, αποξένωση από την ουσία-τουανθρώπινου-είδους [Gattungswesen] (για τους φοιτητές, όπως και για τους υπόλοιπους ανθρώπους, αυτό σηµαίνει την έλλειψη της ελευθερίας που απαιτείται για να πραγµατώσουν το δικό τους αυτοκαθορισµένο κοινωνικό είναι, τόσο ατοµικά όσο και συλλογικά). Αυτές οι µορφές αποξένωσης εµπεριέχουν δύο προφανείς µορφές ανταγωνισµού. Ο πρώτος είναι ο ανταγωνισµός µεταξύ των φοιτητών, που µπορεί να εκδηλωθεί µε διάφορους τρόπους από την προσωπική εχθρότητα µέχρι τις συλλογικές ρατσιστικές ή σεξιστικές συµπεριφορές. Ο δεύτερος είναι ο ανταγωνισµός µεταξύ των φοιτητών και των καθηγητών καθώς οι καθηγητές είναι οι άµεσοι επιστάτες των φοιτητών, τους επιβάλλουν την αλλοτριωµένη εργασία και όλες τις συναφείς µορφές αποξένωσης, ενεργούν ως ανακλαστικοί µεσολαβητές που συµβάλλουν ώστε οι φοιτητές να ορίζουν τους εαυτούς τους µέσω των βαθµών (ανεξαρτήτως αν αυτό γίνεται από έναν αλαζονικό ή έναν συµπαθητικό καθηγητή). Αυτοί οι ανταγωνισµοί συγκαλύπτουν βέβαια τη βαθύτερη αντιπαράθεση ανάµεσα στους φοιτητές και τους θεσµούς που απαιτούν από τους καθηγητές να επιβάλλουν την εργασία και τη βαθµολόγηση, καθώς επίσης την αντιπαράθεση ανάµεσα στους καθηγητές (που αναγκάζονται να επιβάλλουν την εργασία και να προκαλούν τον ανταγωνισµό µεταξύ των φοιτητών) και τους θεσµούς που καθιστούν αυτόν τον εξαναγκασµό ακέραιο µέρος της εργασίας τους. Αυτές οι αντιπαραθέσεις συγκαλύπτονται από τη µεσολαβηµένη οργάνωση της επιβολής της εργασίας, έτσι ώστε οι φοιτητές σπανίως βλέπουν ή κατανοούν τις θεσµικές πιέσεις που ασκούνται στους καθηγητές, ενώ οι καθηγητές που αποδέχονται την οργάνωση του πανεπιστηµίου αδυνατούν να αντιληφθούν τις µορφές αλλοτρίωσης που συνδέονται µε αυτήν, θεωρώντας και βιώνοντας την εχθρότητα που τρέφουν οι φοιτητές απέναντί τους σαν ανεύθυνη και επονείδιστη προσωπική τεµπελιά. Την τρέχουσα περίοδο, σε πολλές χώρες οι φοιτητές υφίστανται ολοένα µεγαλύτερες πιέσεις για να εργάζονται περισσότερο και σκληρότερα, δηλαδή αφενός για να επεκτείνουν την εργάσιµη ηµέρα τους και αφετέρου για να την εντατικοποιήσουν (δύο κλασικές καπιταλιστικές στρατηγικές που συνδέονται συνήθως µε την απόλυτη και τη σχετική υπεραξία). Επιπλέον, υπόκεινται σε µια διαδικασία επιτάχυνσης αναφορικά µε τη συνολική διάρκεια της πανεπιστηµιακής εργασιακής ζωής τους, καθώς εργάζονται όχι µόνο ταχύτερα και σκληρότερα αλλά και µε λιγότερη ελευθερία να αλλάζουν την κατεύθυνση των σπουδών τους, να διακόπτουν ή να παρατείνουν τις σπουδές τους κ.λ.π. Υφίστανται πιέσεις ώστε να επιλέγουν µια µοναδική πορεία σπουδών και να την πιστεύοντας ταυτόχρονα ότι ζουν µε τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Φυσικά, πολλοί αντιστέκονται. Το σχολείο-ως-εργοστάσιο είναι, εποµένως, παρόµοιο µε τα άλλα εργοστάσια: είναι ένα πεδίο σύγκρουσης. Στα Χειρόγραφα του 1844, ο Μαρξ αναφέρεται σε τέσσερις µορφές αποξένωσης των εργατών: την αποξένωση από την εργασία τους, την αποξένωση από τους άλλους εργάτες, την αποξένωση από το προϊόν της εργασίας τους και την αποξένωση από την ουσία του ανθρώπινου είδους [Gattungswesen]. Θα γίνει σαφές παρακάτω ότι όλες αυτές οι µορφές αλλοτρίωσης ενυπάρχουν στην εργασία των φοιτητών. Η εκπαιδευτική διαδικασία προσοµοιάζει σε µια αλυσίδα παραγωγής: οι φοιτητές περιδιαβαίνουν από αίθουσα σε αίθουσα, από εξέταση σε εξέταση ολοένα πιο βιαστικοί. Οι καθηγητές επιβάλλουν στους φοιτητές την εργασία και ελέγχουν την προθυµία και την ικανότητά τους να εκτελούν αυτή την εργασία. Στο τέλος της διαδικασίας, αν οι καθηγητές κρίνουν ότι ένας φοιτητής εργάστηκε επαρκώς, τον επιβραβεύουν παρέχοντάς του ένα πτυχίο το οποίο επιβεβαιώνει ακριβώς αυτήν την προθυµία και ικανότητα για εργασία. Το παραγόµενο προίόν όµως (δηλαδή η εργασιακή δύναµη) δεν ανήκει στους ίδιους τους φοιτητές/εργάτες, διότι στον καπιταλισµό η εργασιακή δύναµη υπάρχει για το κεφάλαιο που θα την αγοράσει και θα την χρησιµοποιήσει. Ο χωροταξικός σχεδιασµός του αµφιθεάτρου είναι επίσης αυστηρά διαµορφωµένος κατά τρόπο ώστε να δηµιουργεί και να συντηρεί έναν ιεραρχικό και ανταγωνιστικό διαχωρισµό ανάµεσα στον καθηγητή και τους φοιτητές. Η βασική αρχή του σχεδιασµού είναι ότι ο καθηγητής πραγµατοποιεί τη διάλεξη και οι φοιτητές ακούνε. Οι καθηγητές διαθέτουν µια έδρα από όπου µπορούν να µιλάνε και να κινούνται ελεύθερα. Οι φοιτητές, αντίθετα, κάθονται ακίνητοι στα θρανία ως παθητικοί ακροατές. Ο µεγάλος αριθµός φοιτητών που κατανέµονται σε κάθε αίθουσα αποσκοπεί ακριβώς σε ενεργητικές καθηγητικές διαλέξεις και στην παθητική ακρόαση εκ µέρους των φοιτητών. Όπως σηµείωνε το 1874 ο Φρίντριχ Νίτσε: Ένα στόµα που µιλάει, πολλά χέρια που γράφουν και διπλάσια αυτιά που ακούνε ιδού ο εξωτερικός ακαδηµαϊκός µηχανισµός: η πανεπιστηµιακή µηχανή της κουλτούρας τίθεται σε κίνηση. Η εργασία του φοιτητή, η εξέταση και η αξιολόγησή της µπορούν να γίνουν κατανοητές µε όρους της ανάλυσης του Μαρξ για την αµοιβή µε το κοµµάτι. Οι βαθµοί δεν υπολογίζονται µε βάση τις ώρες εργασίας (όπως τα ωροµίσθια) αλλά µε βάση τα παραγόµενα κοµµάτια (διαγωνίσµατα, εργασίες κ.λ.π). Στο κεφάλαιο 21 του 1 ου τόµου του Κεφαλαίου, ο Μαρξ σηµειώνει ότι το πλεονέκτηµα της αµοιβής-µε-το-κοµµάτι για τους καπιταλιστές είναι ότι αποκρύπτει την εκµετάλλευση και προάγει τον ανταγωνισµό µεταξύ των εργατών, ενώ ταυτόχρονα απαιτεί µονάχα έλεγχο ποιότητας και όχι συνεχή επιτήρηση. Εφόσον η αµοιβή ανά κοµµάτι (χρηµατική αµοιβή ανά παραγόµενο προϊόν, βαθµός ανά διαγώνισµα ή ανά εργασία) παραµένει σε χαµηλά

4 επίπεδα, οι εργάτες/φοιτητές αναγκάζονται να επιβάλλουν την εργασία στους εαυτούς τους. Όπως ακριβώς οι διευθυντές των εργοστασίων προτιµούν την αµοιβή ανά κοµµάτι για να επιβάλλουν την πειθαρχία µε φτηνό τρόπο αναγκάζοντας τους εργάτες να δουλεύουν περισσότερο και σκληρότερα για να παράγουν αρκετά κοµµάτια και να εξασφαλίζουν έτσι ένα µισθό που θα τους επιτρέπει να επιβιώνουν έτσι και οι διευθυντές των πανεπιστηµίων χρησιµοποιούν τους βαθµούς σαν ένα καλό µέσο για να αναγκάζουν τους φοιτητές να δουλεύουν πολύ και σκληρά µόνοι τους, µακριά από οποιαδήποτε άµεση επιτήρηση (στο σπίτι, στη βιβλιοθήκη ή στο εργαστήριο) προκειµένου να πάρουν αρκετά υψηλούς βαθµούς για να περάσουν το µάθηµα και να πάρουν το πτυχίο τους. Η σχολή κατέχει µια θέση στη ζωή των φοιτητών τόσο κεντρική όσο κεντρική θα είναι η θέση του γραφείου ή του εργοστασίου στη ζωή τους αργότερα. Η εργασία που πρέπει να κάνουν για τη σχολή καταλαµβάνει το µεγαλύτερο µέρος του χρόνου τους. Το αµφιθέατρο, η βιβλιοθήκη, το επιστηµονικό εργαστήριο, το εργαστήριο υπολογιστών, ο κοιτώνας ή το διαµέρισµά τους είναι όλα χώροι εργασίας όπου κάποιοι τους λένε τι να κάνουν και πώς να το κάνουν. Εκτός από αυτούς τους κεντρικούς χώρους όπου λαµβάνει χώρα η πρωταρχική εργασία των φοιτητών (δηλαδή η µελέτη), χρειάζεται να αναγνωρίσουµε άλλους δύο τόπους εργασίας. Πρώτον, είναι όλοι εκείνοι οι χώροι εντός του πανεπιστηµίου ή έξω από αυτό όπου οι φοιτητές πρέπει να αποκτήσουν τις άτυπες κοινωνικές δεξιότητες που απαιτούνται για τις συναδελφικές σχέσεις της µελλοντικής µισθωτής εργασίας τους. Αν το αµφιθέατρο και το εργαστήριο είναι οι χώροι όπου συνεχίζουν την εργασία που ξεκίνησε στην πρωτοβάθµια και δευτεροβάθµια εκπαίδευση δηλαδή την εργασία µε την οποία µαθαίνουν να αποδέχονται και να ακολουθούν τις προσταγές της εξουσίας, και αν η βιβλιοθήκη και το διαµέρισµα είναι οι χώροι όπου εκλεπτύνουν την ικανότητά τους να επιβάλλουν οι ίδιοι την εργασία στους εαυτούς τους ακόµα και όταν βρίσκονται µακριά από αυτή την εξουσία, τότε τα φοιτητικά κέντρα, οι φοιτητικές ενώσεις, οι κοινές εστίες, οι χώροι εκγύµνασης και οι περισσότεροι άλλοι κοινωνικοί χώροι αποτελούν πεδία όπου πρέπει να µάθουν να ελέγχουν τον ενθουσιασµό τους, τις απογοητεύσεις και τα πάθη τους µε τρόπους οι οποίοι είναι συµβατοί µε τις µελλοντικές συνθήκες της µισθωτής εργασίας τους. εύτερον, όσοι φοιτητές δεν έχουν υποτροφίες και ο µισθός των γονιών τους δεν είναι αρκετά υψηλός για να καλύπτει τα έξοδα των σπουδών και της διαβίωσής τους πρέπει να βρουν µία ή περισσότερες έµµισθες δουλειές για να συνεχίσουν τις σπουδές τους. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να προσθέσουµε επίσης αυτούς τους συµπληρωµατικούς τόπους εργασίας. Το πρώτο πράγµα που πρέπει να σηµειωθεί σε σχέση µε την πρωταρχική εργασία των φοιτητών τη µελέτη είναι ότι οι επιλογές τους µοιάζουν σε µεγάλο βαθµό µε τις επιλογές των µισθωτών εργατών: έχουν κάποια επιλογή σε σχέση µε τον γενικό τοµέα της εργασίας τους αλλά, εντός αυτού του τοµέα, πρέπει να κάνουν ως επί το πλείστον αυτό που τους λένε να κάνουν, µε τη σειρά που τους λένε να το κάνουν και µε τον Κάθε φοιτητής ως άτοµο αντιµετωπίζει τις εξετάσεις µόνος του και καθένας παίρνει έναν εξατοµικευµένο βαθµό. Εφόσον η είσοδος σε εξειδικευµένα µεταπτυχιακά προγράµµατα, η πρόσβαση σε ακαδηµαϊκές υποτροφίες και οι µελλοντικές εργασιακές προοπτικές εξαρτώνται από τους καλούς βαθµούς, οι φοιτητές σπανίως υιοθετούν µια χαλαρή ή ατάραχη στάση απέναντι στις εξετάσεις και τη βαθµολόγηση. Ανέφερα ήδη τη µνησικακία που τρέφουν πολλοί φοιτητές απέναντι σε εκείνους τους λίγους που, κατά τη διάρκεια των διαλέξεων, υποβάλλουν ερωτήµατα επιδιώκοντας να ικανοποιήσουν τις δικές τους ιδιαίτερες πνευµατικές ανάγκες. Η δυσαρέσκεια αυτή απορρέει, τουλάχιστον εν µέρει, από την αντίληψη ότι τέτοιου είδους ερωτήµατα οδηγούν τη διάλεξη να βγει εκτός θέµατος και καταναλώνουν χρόνο από τη σχεδιασµένη διάλεξη που περιέχει πληροφορίες απαραίτητες για τις επερχόµενες εξετάσεις. Γενικότερα, επειδή οι φοιτητές (και οι καθηγητές) είναι συνηθισµένοι στην ύπαρξη µιας κατάταξης που εµπεριέχει τη βαθµολογική ιεραρχία, η δοµή της αξιολόγησης συµβάλλει στον ανταγωνισµό. Οι φοιτητές δεν ενθαρρύνονται απλώς να κατανοούν την ύλη και να παίρνουν καλούς βαθµούς αυτό που τους λένε είναι ότι πρέπει να πάρουν καλύτερους βαθµούς από τους συµφοιτητές τους. Αυτός ο ανταγωνισµός µπορεί να δηµιουργήσει όχι µόνο έλλειψη ανεκτικότητας µέσα στο αµφιθέατρο αλλά και ατοµικιστικές αρνήσεις πολλών φοιτητών να παράσχουν βοήθεια στους άλλους, υπό το φόβο ότι θα υπονοµευθεί η δική τους θέση στην ιεραρχία. Οι καθηγητές οικονοµικών, ειδικότερα, ενισχύουν αυτές τις στάσεις, καθώς διδάσκουν τους φοιτητές τους να φυλάγονται απέναντι στους free riders που επωφελούνται από την εργασία των άλλων. εν αποτελεί έκπληξη, εποµένως, ότι για πολλούς φοιτητές η αγωνία και το άγχος µεγαλώνουν καθώς πλησιάζει η στιγµή της εξέτασης. Πέρα από τις εξετάσεις που σχετίζονται µε ξεχωριστά µαθήµατα, οι φοιτητές (και οι υποψήφιοι φοιτητές ή οι απόφοιτοι) πρέπει να υποστούν επίσης τις λιγότερο συχνές αλλά αναπόφευκτες δοκιµασίες επιπρόσθετων εξετάσεων στις οποίες υποβάλλονται σε ολοένα αυξανόµενο βαθµό. Αυτές περιλαµβάνουν τις εξετάσεις για την είσοδο στις σχολές της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης, τις εξετάσεις επάρκειας για την είσοδο σε µεταπτυχιακά προγράµµατα σπουδών, τις εξετάσεις που επιβάλλονται από το κράτος για την πρόσληψη σε δηµόσιες υπηρεσίες κ.λ.π. Αυτές οι εξετάσεις δηµιουργούν ακόµα περισσότερο άγχος και αγωνία σε σχέση µε εκείνες που αφορούν ξεχωριστά µαθήµατα, καθώς διενεργούνται σε κρίσιµες µεταβατικές στιγµές όπου η επίδοση µπορεί να εκπληρώσει ή να ακυρώσει τα σχέδια ενός ατόµου για το µέλλον. Σε όλα τα παραπάνω µπορούµε να δούµε τις µορφές αλλοτρίωσης που εξετάζονται από τον Μαρξ στα Χειρόγραφα του 1844: αποξένωση από την ίδια την εργασία (για τους φοιτητές αυτή προκύπτει κυρίως επειδή µελετάνε αυτά που τους λένε να µελετήσουν, µε τον τρόπο και τη σειρά που απαιτεί κάποιος άλλος αντί να ακολουθούν την πνευµατική τους διαίσθηση για να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες), αποξένωση

5 ανάλυση, κάθε άτοµο πρέπει να επεξεργαστεί στο µυαλό του τη γνώση και τις έννοιες που παρουσιάζονται στα διάφορα µαθήµατα. Από την άλλη πλευρά όµως, η συνήθης περίπτωση του αποµονωµένου φοιτητή που εργάζεται µόνος στο διαµέρισµα ή στη βιβλιοθήκη δεν αποτελεί το πρότυπο του µοναδικού ή του πλέον αποτελεσµατικού τρόπου µάθησης. Αυτή η αποµόνωση του ατόµου έξω από το αµφιθέατρο προσοµοιάζει στη σιωπηλή αποµόνωση των φοιτητών µέσα στο αµφιθέατρο. Αλλά το ζήτηµα εδώ δεν είναι η παθητικότητα, διότι ο φοιτητής που µελετάει µόνος µπορεί να καταπιάνεται ενεργητικά µε την εργασία της µελέτης όχι απλώς διαβάζοντας ένα διδακτικό βιβλίο, αλλά ενδεχοµένως συγκρίνοντας και αντιπαραθέτοντας διαφορετικές πηγές, εξετάζοντας ποικίλες εκδοχές ενός προβλήµατος, επιδιώκοντας συνδέσεις µε άλλα θέµατα κ.ο.κ. Το ζήτηµα είναι, αντίθετα, η απουσία διαλόγου, η απουσία εκείνων των µορφών αλληλεπίδρασης µε τους άλλους που, όπως έχουν δείξει πολλές έρευνες, διευκολύνει σε µεγάλο βαθµό την εκµάθηση. Από τους αρχαίους σωκρατικούς διαλόγους µέχρι τις σύγχρονες συνεδρίες συλλογικού brainstorming έχει παρατηρηθεί ότι η πραγµατική αλληλεπίδραση των ανθρώπων µπορεί να διεγείρει και να διευκολύνει την κατανόηση και τη φαντασία κάθε εµπλεκόµενου ατόµου. Στην καπιταλιστική κοινωνία, ένα τέτοιο ερέθισµα είναι ο ανταγωνισµός µεταξύ των ατόµων που επιδιώκουν να σκεφτούν και να αποδώσουν καλύτερα σε σχέση µε τους άλλους. Μια τέτοια µορφή διέγερσης µπορεί να αναγνωριστεί και, αναµφίβολα, να εξυµνηθεί από εκείνους που υιοθετούν τον νεοφιλελεύθερο τρόπο σκέψης. Ωστόσο, οι πιο οξυδερκείς παρατηρητές έχουν διαπιστώσει πολλές άλλες πηγές αυξηµένης παρακίνησης από τη σωκρατική δύναµη της άρνησης και των αντεπιχειρηµάτων µέχρι τη χαρά της συντροφικότητας στην αντιµετώπιση προβληµάτων και στην εξεύρεση λύσεων. Η συντροφικότητα µειώνει το άγχος και προσδίδει ισχύ και αυτοπεποίθηση που προάγουν την καθαρή σκέψη. Μια ηµιδιαµορφωµένη ιδέα, µια διερευνητική απόπειρα λύσης ενός προβλήµατος, µια τυχαία σύµπραξη ή µια εµπνευσµένη περιστασιακή γνωριµία µπορούν να γίνουν ο καταλύτης που θα εµπνεύσει µια πιο εκλεπτυσµένη ή πιο πλήρη αντίληψη ενός ζητήµατος. υστυχώς, µε ελάχιστες εξαιρέσεις όπως η εκπαίδευση των µουσικών για ορχηστρικές εκτελέσεις ή των αθλητών για οµαδικά αθλήµατα, οι δοµές του σύγχρονου πανεπιστηµίου δεν ενθαρρύνουν τη συλλογική προσπάθεια και την αµοιβαία παρακίνηση. Οι φοιτητές σπανίως οργανώνονται ή ενθαρρύνονται από τους καθηγητές να εργαστούν κατά οµάδες, ενώ η οργάνωση των διαλέξεων, η συνήθης πρακτική των καθηγητών να ορίζουν ώρες γραφείου για κάθε φοιτητή ως άτοµο και η οργάνωση των εξετάσεων ως διαδικασία εξατοµικευµένου ελέγχου και βαθµολόγησης ενθαρρύνουν τους φοιτητές να σκέφτονται και να εκπληρώνουν την εργασία τους µε µοναχικούς τρόπους. Οι εξετάσεις, ειδικότερα, συµβάλλουν στην ενθάρρυνση της αποµόνωσης και της µοναχικής προσπάθειας περισσότερο ακόµα και από τη συνδυασµένη επίδραση όλων των υπόλοιπων παραγόντων. τρόπο που τους λένε να το κάνουν. Ας ξεκαθαρίσουµε πρώτα τις επιλογές κι έπειτα τους καταναγκασµούς. Όπως ακριβώς ένας µισθωτός εργάτης µπορεί να επιλέξει ανάµεσα σε εργασίες που υπάγονται στον τοµέα της βιοµηχανίας, της γεωργίας ή των υπηρεσιών, έτσι κι ένας φοιτητής µπορεί να επιλέξει ανάµεσα σε αντικείµενα που υπάγονται στις θεωρητικές, τις οικονοµικές ή τις πολυτεχνικές σπουδές. Όπως ακριβώς ένας εργάτης που προέκρινε µια εργασία στον τοµέα των υπηρεσιών µπορεί να επιλέξει, για παράδειγµα, την παροχή χρηµατοοικονοµικών υπηρεσιών ή τη διδασκαλία, έτσι κι ένας φοιτητής µπορεί να επιλέξει το πεδίο της χρηµατοοικονοµικής στο οικονοµικό πανεπιστήµιο ή ένα πεδίο θεωρητικών σπουδών το οποίο µπορεί να οδηγήσει σε ένα διδακτορικό που θα του επιτρέψει να εργαστεί ως καθηγητής. Αφού επιλέξει ένα πεδίο σπουδών, ωστόσο, ο φοιτητής όπως ο εργάτης που επέλεξε µια µορφή µισθωτής εργασίας εισέρχεται στο βασίλειο των καταναγκασµών. Για τον εργάτη, ο καταναγκασµός παίρνει τη µορφή εργασιακών κανόνων και αν η προαγωγή είναι εφικτή µιας προκαθορισµένης κλίµακας εργασιακής καριέρας, ενώ για τον φοιτητή παίρνει τη µορφή της διδακτέας ύλης: πρόκειται για µια σειρά απαιτούµενων µαθηµάτων που εφόσον ολοκληρωθούν επιτυχώς θα οδηγήσουν στην απόκτηση του πτυχίου. Η επιλογή σε αυτό το στάδιο περιορίζεται σε ένα µικρό πλήθος µαθηµάτων επιλογής. Ο πιο οικείος τόπος εργασίας για τους φοιτητές είναι το αµφιθέατρο, όπου ο χώρος και ο χρόνος διαρθρώνονται µε αυστηρότητα και του οποίου η ιεραρχική διάρθρωση θέτει το πρότυπο της συνολικής εργασιακής εµπειρίας τους. Το σχολικό εξάµηνο ξεκινάει όταν ξεκινάνε τα µαθήµατα, και τα µαθήµατα ξεκινάνε µέσα στα αµφιθέατρα. Το εξάµηνο τελειώνει όταν ολοκληρώνονται οι τελικές εξετάσεις, και αυτές οι εξετάσεις συνήθως δίνονται µέσα στα αµφιθέατρα. Στο ενδιάµεσο διάστηµα, κάθε µέρα, κάθε βδοµάδα οι ζωές των φοιτητών δοµούνται σύµφωνα µε τις ώρες κατά τις οποίες αναµένεται να παρευρίσκονται στα αµφιθέατρα. Μέσα στο αµφιθέατρο, το µοναδικό κοινό σηµείο που βρίσκουν µεταξύ τους οι φοιτητές είναι ότι εντάσσονται σε αυτό που ο Γάλλος φιλόσοφος Ζαν-Πωλ Σαρτρ αποκαλούσε σειριακή οµάδα. ηλαδή, κάθε φοιτητής αποδέχεται τον εαυτό του σαν µέλος µιας οµάδας ανθρώπων που δεν έχουν τίποτα κοινό µεταξύ τους εκτός από την υποχρέωση να παρακολουθούν τις ίδιες διαλέξεις, να υπόκεινται στις ίδιες εξετάσεις και να βαθµολογούνται από τον ίδιο καθηγητή. Χρησιµοποιώντας την ορολογία του Μαρξ, οι φοιτητές αποδέχονται τον εαυτό τους σαν µέρος της εργατικής τάξης καθαυτής, καθώς ορίζονται µονάχα από την κοινή εµπειρία της εργασίας που τους επιβάλλεται. Στα αµφιθέατρα, οι φοιτητές µπορεί να περνάνε ευχάριστα την ώρα τους ή, συνηθέστερα, να βαριούνται παρακολουθώντας διαλέξεις επί θεµάτων που µονάχα κατ επίφαση αποτελούν δικές τους επιλογές. Μολονότι υπάρχει ένας µικρός αριθµός

6 καθηγητών οι οποίοι είναι διασκεδαστικοί, προκαλούν έµπνευση ή διεγείρουν τη σκέψη, οι περισσότεροι καθηγητές προετοιµάζονται ελάχιστα για τις διαλέξεις και απλώς επαναλαµβάνουν την ύλη των διδακτικών βιβλίων. Βέβαια, αυτό µετατρέπει τις διαλέξεις είτε σε µια πληκτική επανάληψη γνωστής διδακτέας ύλης είτε σε µια ψυχρή παρουσίαση εντελώς άγνωστων πραγµάτων. Στην πρώτη περίπτωση, συχνά δεν έχει νόηµα να κρατάει κανείς σηµειώσεις διότι τα πάντα βρίσκονται µέσα στο βιβλίο στη δεύτερη περίπτωση η ακρόαση καινούριας ύλης για πρώτη φορά συνεπάγεται ότι οι περισσότεροι φοιτητές πρέπει να πασχίσουν για να καταλάβουν αυτά που λέγονται και, εποµένως, δεν έχουν χρόνο για να τα αφοµοιώσουν ή για να αντιδράσουν µε κριτικό τρόπο θέτοντας ερωτήµατα πέραν των επεξηγήσεων. Στην καλύτερη περίπτωση δηλαδή όταν οι φοιτητές έχουν προετοιµαστεί εκ των προτέρων και έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν πέρα από την ακρόαση προκειµένου να σκεφτούν πραγµατικά και να υποβάλουν ερωτήµατα στο πρόσωπο που κάνει τη διάλεξη µπορούν να κερδίσουν περισσότερα από το µάθηµα. Με τον τρόπο αυτό, αποκτούν σε ένα µικρό βαθµό τουλάχιστον τον έλεγχο επί της εργασίας τους και, στην καλύτερη περίπτωση, προσπαθούν να προσαρµόσουν όσα λέγονται στη δική τους µαθησιακή διαδικασία. υστυχώς, η εµπειρία διδάσκει τους περισσότερους φοιτητές ότι µια τέτοια πρωτοβουλία εντός της αίθουσας εµπεριέχει, πολύ συχνά, τροµακτικούς κινδύνους και κόστη. Ο πλέον αναγνωρίσιµος κίνδυνος που αντιµετωπίζει ένας φοιτητής είναι να γελοιοποιηθεί από έναν ανασφαλή και προσβλητικό καθηγητή ή να υποστεί τα κοροϊδευτικά γέλια των συµφοιτητών του εξαιτίας των βλακωδών ερωτήσεών του ή ακόµα να προκαλέσει τη µνησικακία τους στις σπάνιες εκείνες περιπτώσεις όπου το ερώτηµα που υποβάλλεται είναι τόσο εξεζητηµένο, ώστε ούτε το ίδιο το ερώτηµα γίνεται κατανοητό ούτε η απάντηση που δίνεται σε αυτό. Προφανώς οι φοιτητές προσπαθούν να αποφύγουν τέτοιους καθηγητές, αλλά τα απαιτούµενα µαθήµατα είναι τόσα πολλά ώστε αυτό δεν είναι πάντα εφικτό. Θα ήθελαν επίσης να αποφύγουν αυτού του είδους τους συµφοιτητές αλλά, ως προς αυτό το ζήτηµα, οι δυνατότητες επιλογής που έχουν είναι ακόµα µικρότερες. Προκειµένου να αποφύγουν αυτούς τους κινδύνους, οι περισσότεροι φοιτητές παραµένουν απλώς σιωπηλοί κατά τη διάρκεια των διαλέξεων, χωρίς να διατυπώνουν ερωτήµατα και χωρίς να αµφισβητούν όσα λέγονται. Όλες οι προσπάθειες που κάνουν για να κατανοήσουν το υλικό που τους δίνεται ώστε αυτό να έχει κάποιο λογικό ειρµό γίνονται σε ατοµικό επίπεδο, εν µέσω σιωπής. Στις πλέον βαρετές διαλέξεις, πολλοί φοιτητές ακολουθούν την καθιερωµένη παράδοση να κάθονται στα τελευταία έδρανα της αίθουσας όπου µπορούν να πάρουν έναν υπνάκο, να διαβάσουν την εφηµερίδα τους ή να µελετήσουν κάποιο άλλο µάθηµα. Παρευρίσκονται στην αίθουσα µονάχα για να είναι βέβαιοι ότι δε θα χάσουν κάτι απαραίτητο για τις προσεχείς εξετάσεις. Αυτή η διάχυτη παθητικότητα µέσα στο αµφιθέατρο έχει σατιριστεί µέσα από κόµιξ και ανέκδοτα. Σε κάποιο κόµικ της σειράς Doonesbury, ένας καθηγητής αραδιάζει µια ολόκληρη σειρά χονδροειδών ψεµάτων, αλλά οι φοιτητές είναι τόσο απασχοληµένοι κρατώντας µανιωδώς σηµειώσεις ώστε αδυνατούν να αντιληφθούν τον καταφανώς ασυνάρτητο χαρακτήρα όσων λέγονται. Η γνωστή ιστορία του καθηγητή που, έχοντας µπουχτίσει µε την παθητικότητα των φοιτητών του, µπαίνει στο αµφιθέατρο αλλά αντί να αρχίσει τη διάλεξη κάθεται στην έδρα και διαβάζει την εφηµερίδα του εξετάζοντας έτσι τα όρια της παθητικής αποδοχής µιας τέτοιας προσβολής από µέρους των φοιτητών δείχνει ότι αυτή η παθητικότητα γίνεται ευρέως αντιληπτή. υστυχώς, ούτε το κόµικ ούτε η παραπάνω ιστορία αναγνωρίζουν ότι αυτή η θλιβερή παθητικότητα έχει δηµιουργηθεί µέσα από χρόνια εµπειρίας απέναντι σε προσβλητικούς καθηγητές και ανταγωνιστικούς, µη ανεκτικούς συµµαθητές. Πολλοί καθηγητές δε διστάζουν να τροποποιούν µονοµερώς είτε το περιεχόµενο είτε τις απαιτήσεις ενός µαθήµατος κατά τη διάρκεια της διδακτικής περιόδου. Αυτές οι αλλαγές προφανώς αυξάνουν την αβεβαιότητα και τη δυσκολία που αντιµετωπίζουν οι φοιτητές στην προσπάθειά τους να τηρήσουν τους εργασιακούς κανόνες και να ανταποκριθούν στις µεταβαλλόµενες προσδοκίες του καθηγητή. Αυτή η αυθαίρετη άσκηση της καθηγητικής εξουσίας επί των φοιτητών αµφισβητήθηκε επαρκώς ώστε πολλά πανεπιστήµια αναγκάστηκαν να ενεργοποιήσουν κανόνες που υποχρεώνουν τους καθηγητές να παρέχουν ένα καθορισµένο πρόγραµµα διδασκαλίας όταν ξεκινάει ένα µάθηµα. Στο πρόγραµµα αυτό αναφέρονται λεπτοµερώς οι εργασιακοί κανόνες στους οποίους υπόκεινται οι φοιτητές. Αυτά τα προγράµµατα διδασκαλίας αποτελούν οιονεί-νόµιµα εργασιακά συµβόλαια ανάµεσα στους καθηγητές και τους φοιτητές, στα οποία διατυπώνεται µε ακρίβεια η εργασία που πρέπει να διεκπεραιώσει ένας φοιτητής για να πάρει έναν καλό βαθµό. Συνήθως, αυτά τα συµβόλαια είναι δεσµευτικά για τους καθηγητές και µπορούν να αλλάξουν µόνο διαµέσου συλλογικής διαπραγµάτευσης σε διαφορετική περίπτωση, οποιαδήποτε αλλαγή διατρέχει τον κίνδυνο να προσβληθεί ακόµα και µε ένδικα µέσα. Κάτι παρόµοιο συµβαίνει σε µερικά µεταπτυχιακά προγράµµατα όπου οι φοιτητές διατυπώνουν και οι καθηγητές που συµµετέχουν στην επιτροπή πρέπει να αποδεχθούν επίσηµες προτάσεις για µεταπτυχιακές εργασίες ή διδακτορικές διατριβές. Ο σκοπός αυτών των προτάσεων δεν είναι απλώς να βοηθήσουν τους φοιτητές να εκπονήσουν το ερευνητικό πρόγραµµά τους, αλλά να δηµιουργήσουν ένα είδος συµβολαίου όπου διατυπώνεται µε ακρίβεια η εργασία που πρέπει να ολοκληρώσει ο φοιτητής ώστε να γίνει αποδεκτό το τελικό προϊόν. Αυτά τα συµβόλαια µειώνουν πάλι την αβεβαιότητα και το άγχος των φοιτητών, και µπορούν να τροποποιηθούν µόνο µέσω διαπραγµατεύσεων. Η ακρόαση των διαλέξεων στα αµφιθέατρα µπορεί να είναι µια λιγότερο ή περισσότερο συλλογική εµπειρία, αλλά το µεγαλύτερο µέρος της υπόλοιπης εργασίας που αναµένεται να πραγµατοποιηθεί από τους φοιτητές είναι ατοµική συµπεριλαµβανοµένης της µελέτης, της έρευνας, της συγγραφής δοκιµίων και, βέβαια, των εξετάσεων, όπου η συνεργασία θεωρείται απάτη. Για ένα µέρος αυτής της εργασίας, είναι εγγενής µια ορισµένη ποσότητα ατοµικής προσπάθειας: σε τελευταία

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β: Προσωπική στάση

ΜΕΡΟΣ Β: Προσωπική στάση ΠΑΝΕΠΙΣΤΉΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ (προπτυχιακό) Αριθμός Ερωτηματολογίου: Παρακαλώ να κυκλώσετε την απάντηση σας ΜΕΡΟΣ Α: Επιλογή Μαθήματος Για να δηλώσω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Γιατί χρειάζεται να κάνουµε τόσο ειδική διαφοροποίηση; Τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσµα του αυτισµού έχουν διαφορετικό τρόπο σκέψης και αντίληψης για τον κόσµο,

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Σε ισχύ το ΑΠΣ του 1990 (ΥΠΕΠΘ Δ/νση Φυσικής Αγωγής, Αθήνα 1990) Οι μαθητές επιλέγουν ένα άθλημα ή μια κινητική δραστηριότητα της αρεσκείας τους,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ Μάθημα: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Σχολείο & Τμήμα: Ημερομηνία: Ι. Μαθησιακή Εξέλιξη των Μαθητών/Ενισχυτική Διδασκαλία (ΕΔ) α/α ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ Σχολιασμός και αιτιολόγηση της επίδοσης στο

Διαβάστε περισσότερα

Title: "Μια έρευνα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών υπηρεσιών πληροφορίας στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης "

Title: Μια έρευνα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών υπηρεσιών πληροφορίας στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης Title: "Μια έρευνα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών υπηρεσιών πληροφορίας στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης " Ioulia Sidera-Sideri Alison Pickard School of Computing,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α. Δημογραφικά χαρακτηριστικά 1. Φύλο Άνδρας Γυναίκα 2. Ηλικία 22 30 31 40 41 50 51 + 3. Χρόνια υπηρεσίας 1 5 6 15 16+ 4. Σημειώστε τα πτυχία που κατέχετε Πτυχίο Παιδαγωγικής Ακαδημίας Πτυχίο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 1301 «ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Η Νομική Σχολή του Α.Π.Θ.

Η Νομική Σχολή του Α.Π.Θ. Η Νομική Σχολή του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γραφείο Διασύνδεσης Σπουδών & Σταδιοδρομίας Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη, 19 Ιανουαρίου 2016 Αίθουσα Τελετών Α.Π.Θ. Προπτυχιακές Σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εσπερινά σχολεία, μια διαφορετική προσέγγιση στην εκπαιδευτική διαδικασία Δρ. ΖΑΡΚΑΔΟΥΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Διευθυντής 1 ου Εσπερινού ΓΕΛ Αθηνών zarknick@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης 1 } Ορισµός: Απόδοση αξίας Απόδοση προσήµου σε κάτι που αξιολογείται Σύγκρισης δύο πραγµάτων } Αξιολόγηση Αποτίµηση στόχου (σύγκριση του στόχου µε το αποτέλεσµα) Σηµασία

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής στο Λύκειο Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Η μετάβαση από το Πρόγραμμα Σπουδών του 1990 στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών του 2015 Σύνταξη του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ Ανατροφοδότηση εκπαιδευτικής διαδικασίας Εντοπισμός μαθησιακών ελλείψεων Στασιμότητα μαθητών Επανάληψη τάξης Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων,

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, αντιπαράθεσης απόψεων. Εννοιολογική χαρτογράφηση -Ο χάρτης εννοιών (concept

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

Οµαδικές Εργασίες Σπουδαστών και ιδακτικές Πρακτικές Βελτίωσης. Σοφία Ασωνίτου Τµήµα ιοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ

Οµαδικές Εργασίες Σπουδαστών και ιδακτικές Πρακτικές Βελτίωσης. Σοφία Ασωνίτου Τµήµα ιοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ Οµαδικές Εργασίες Σπουδαστών και ιδακτικές Πρακτικές Βελτίωσης Τµήµα ιοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ 20/2/2013 1 Περιγραφή της έρευνας Ερευνητικό υπόβαθρο Επιτυχηµένη Οµάδα Τι σηµαίνει; Ερευνητική στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus

Maria Gravani Open University of Cyprus Αντλεί από πρόσφατη έρευνά μου στο ΑΠΚΥ (μελέτη περίπτωσης) στην οποία συμμετείχαν 8 μέλη ΣΕΠ και 16 φοιτητές της ΣΑΚΕ. Η παρουσίαση οργανώνεται γύρω από τα εξής θέματα: Επικοινωνία Κλίμα-ατμόσφαιρα κατά

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ m120

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ m120 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ m120 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Μαθήµατος. Άσκηση και Αγωγή Υγείας. Σκοπός Μαθήµατος Οι φοιτητές: Τι είναι Υγεία; Προαγωγή της Υγείας & Αγωγή Υγείας

Περιγραφή Μαθήµατος. Άσκηση και Αγωγή Υγείας. Σκοπός Μαθήµατος Οι φοιτητές: Τι είναι Υγεία; Προαγωγή της Υγείας & Αγωγή Υγείας Άσκηση και Αγωγή Υγείας Κατεύθυνση Παιδαγωγικών και Ειδικής Αγωγής Ζ Εξάµηνο Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Περιγραφή Μαθήµατος 1) Μελέτη του ρόλου της Φυσικής Αγωγής στην κατεύθυνση: Της βιωµατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση»

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» INFO KIT Μέρος 2 Μάης 2011 1. Η ΕΕΥ ως εμπειρία μάθησης Η συμμετοχή ως εθελοντής ΕΕΥ είναι μια πολύτιμη προσωπική, κοινωνική και πολιτισμική εμπειρία,

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΤΣΟΕΚΠΛΗΡΟΤΜΕΝΗ ΠΡΟΒΛΕΧΗ» ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟ ΣΨΝ ΠΡΟΔΟΚΙΨΝ ΣΨΝ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΨΝ

«ΑΤΣΟΕΚΠΛΗΡΟΤΜΕΝΗ ΠΡΟΒΛΕΧΗ» ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟ ΣΨΝ ΠΡΟΔΟΚΙΨΝ ΣΨΝ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΨΝ «ΑΤΣΟΕΚΠΛΗΡΟΤΜΕΝΗ ΠΡΟΒΛΕΧΗ» ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟ ΣΨΝ ΠΡΟΔΟΚΙΨΝ ΣΨΝ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΨΝ ΟΡΙΜΟ: Η «αυτοεκπληρούμενη πρόβλεψη» (self-fulfilling prophecy) είναι ένας κοινωνικο-ψυχολογικός μηχανισμός, ο οποίος μετατρέπει τις

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης Μαθησιακή υσκολία Στρατηγικές ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης να διδάξει στους µαθητές τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Θεόδωρος Χατζηπαντελής, Παρουσίαση Έρευνας Παρατηρητηρίου, 10/2004

Θεόδωρος Χατζηπαντελής, Παρουσίαση Έρευνας Παρατηρητηρίου, 10/2004 Είναι γνωστό, ότι κατά καιρούς συγκεντρώνονται και αξιολογούνται στοιχεία που αφορούν γενικά και ειδικά µεγέθη για την εκπαίδευση, όπως για παράδειγµα η ετήσια απογραφή µαθητών από τις σχολικές µονάδες,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση , Matrix, Ελληνική έκδοση Matrix Ελληνική Έκδοση Συντάχθηκε από: LMETB Μεταφράστηκε από: CARDET , Matrix Εισαγωγικό Επίπεδο (για μαθητές ηλικίας 12 14 χρονών) Προσωπικό προφίλ ( ) (να θεωρηθούν από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑΣ Το πρόγραμμα της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών αποτελεί έργο του Πανεπιστημίου Πειραιώς ενταγμένο στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» (ΕΠΕΔΒΜ),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. Αικατερίνη Καραγιάννη Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να γιορτάσουμε την επέτειο των 100 χρόνων από την ίδρυση της Οδοντιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτή. Ησχέση εκπαιδευτή - εκπαιδευομένου. Η σχέση. κπαιδευομένου και η σημασία της στην ΑΠΕ

Εκπαιδευτή. Ησχέση εκπαιδευτή - εκπαιδευομένου. Η σχέση. κπαιδευομένου και η σημασία της στην ΑΠΕ Η σχέση Εκπαιδευτή & κπαιδευομένου και η σημασία της στην ΑΠΕ των Ανθσγων (Ι) Ντίντη Βασιλείου και Μουσταφέρη Μιλτιάδη Επιμέλεια: Επγος (ΜΑ) Νεκ. Καρανίκας Ησχέση εκπαιδευτή - εκπαιδευομένου είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Η δομή του νέου Λυκείου Α Λυκείου Τάξη Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Γενική Παιδεία Δύο (2) ομάδες Προσανατολισμού Γ Λυκείου Γενική Παιδεία Τρεις (3) ομάδες Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΟΥΣ ΥΔΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΣ. Ακ. έτος Χειμερινό εξάμηνο

Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΟΥΣ ΥΔΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΣ. Ακ. έτος Χειμερινό εξάμηνο Ακ. έτος 14-15 Χειμερινό εξάμηνο Page 1 of 16 Ακ. έτος 14-15 Χειμερινό εξάμηνο ΕΝΟΤΗΤΑ: Μάθημα Ερώτηση Πλήθος απαντήσεων Διάμεσος Μέσος Όρος Τυπική απόκλιση Ελάχιστη Μέγιστη Οι στόχοι του μαθήματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΗΜΕΡΑ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Φίλιππος Παττούρας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΗΜΕΡΑ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Φίλιππος Παττούρας ΗΜΕΡΑ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Φίλιππος Παττούρας Προϊστάμενος Υπηρεσίας Σπουδών και Φοιτητικής Μέριμνας Τηλ.: 22 89 40 22, E-mail: pattouras.philippos@ucy.ac.cy Κυριακή, 26 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Εισαγωγή Το νέο πρόγραμμα σπουδών που ισχύει πλέον πλήρως, ξεκίνησε να εφαρμόζεται σταδιακά ανά έτος από το ακαδημαϊκό έτος 2011-12 και είναι αποτέλεσμα αναμόρφωσης και

Διαβάστε περισσότερα

Η Υπάρχουσα Κατάσταση στα Σχολεία σχετικά με τη Χρήση Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 28/9/2016

Η Υπάρχουσα Κατάσταση στα Σχολεία σχετικά με τη Χρήση Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 28/9/2016 Η Υπάρχουσα Κατάσταση στα Σχολεία σχετικά με τη Χρήση Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 28/9/2016 Υποδομές Σχολείων Τα περισσότερα σχολεία έχουν Σύνδεση με το διαδίκτυο (broadband) 1 υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ A Τάξη Ενιαίου Λυκείου (Μάθηµα Επιλογής) ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Αγωγή Υγείας

Άσκηση και Αγωγή Υγείας Άσκηση και Αγωγή Υγείας Κατεύθυνση Παιδαγωγικών και Ειδικής Αγωγής Ζ Εξάµηνο Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Περιγραφή Μαθήµατος 1) Μελέτη του ρόλου της Φυσικής Αγωγής στην κατεύθυνση: Της βιωµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Managers & Leaders. Managers & Leaders

Managers & Leaders. Managers & Leaders είναι διαφορετικοί? Οι ηγέτες των επιχειρήσεων έχουν περισσότερα κοινά µε τους καλλιτέχνες παρά µε τους Managers.. 1 Αντιµετώπιση της πολυπλοκότητας SHIP Αντιµετώπιση της αλλαγής Λήψηαπόφασης : τι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης. Εξωτερική Αξιολόγηση

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης. Εξωτερική Αξιολόγηση ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εξωτερική Αξιολόγηση Ημερομηνία - Επιτροπή Ημερομηνία αξιολόγησης: 7-9 Νοεμβρίου 2012 Επιτροπή αξιολόγησης : Κωνσταντίνος Γιαννακάς,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2016-2017 Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γραφείο Διασύνδεσης Σπουδών & Σταδιοδρομίας Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Φυσικές Επιστήμες Θεματικό εύρος το οποίο δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του σχολικού μαθήματος. Έμφαση στην ποιότητα, στη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Το ερωτηματολόγιο...

Το ερωτηματολόγιο... 1 Η έρευνά μας... Έλαβε μέρος στο ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ κατά το χειμερινό εξάμηνο 2012-2013 στο τμήμα Αυτοματισμού Έγινε σε εθελοντική - ανώνυμη βάση από τους φοιτητές. Το ερωτηματολόγιο μοιράστηκε κατά την 8 η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας Η θεωρία VoC, βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην ανάλυση των δύο βασικών μοντέλων καπιταλισμού των φιλελεύθερων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Κ400 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Κ400 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Κ400 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναστάσιμες ευχές, Χρόνια Πολλά, καλή συνέχεια και καλή δύναμη στο

Αναστάσιμες ευχές, Χρόνια Πολλά, καλή συνέχεια και καλή δύναμη στο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛ. ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Τηλ. 2810 246860 Ταχ. Δ/νση: Ρολέν 4, 713

Διαβάστε περισσότερα

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ»

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» 1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» ΕΥΑ ΝΕΟΦΥΤΟΥ Βοηθός ιευθύντρια Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους»

ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους» ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους» Σύντοµη περιγραφή Μέσα στο τρέχον εργασιακό περιβάλλον, κάτω από συνθήκες διαρκούς

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Πολιτικών Μηχανικών. Συγκεντρωτικά αποτελέσματα προπτυχιακών μαθημάτων για το Χειμερινό εξαμήνο του ακ. έτους

Σχολή Πολιτικών Μηχανικών. Συγκεντρωτικά αποτελέσματα προπτυχιακών μαθημάτων για το Χειμερινό εξαμήνο του ακ. έτους Συγκεντρωτικά αποτελέσματα προπτυχιακών μαθημάτων για το Χειμερινό εξαμήνο του ακ. έτους 214-215 Μάθημα ΕΝΟΤΗΤΑ: Μάθημα Ερώτηση Πλήθος απαντήσεων Διάμεσος Μέσος Όρος Τυπική απόκλιση Ελάχιστη Μέγιστη Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Design Layout. FACEtoFACE 32 Χρόνια Εμπειρίας. Εκπαιδευτικός & Εξεταστικός όμιλος Authorized Training & Certification Centers.

Design Layout. FACEtoFACE 32 Χρόνια Εμπειρίας. Εκπαιδευτικός & Εξεταστικός όμιλος Authorized Training & Certification Centers. FACEtoFACE 32 Χρόνια Εμπειρίας. Εκπαιδευτικός & Εξεταστικός όμιλος Authorized Training & Certification Centers Design Layout Επικοινωνία Εξεταστικό & Εκπαιδευτικό Κέντρο Αθήνας Authorized Training & Certification

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 12. Κώνσταντινος Π. Χρήστου 1

Μάθηµα 12. Κώνσταντινος Π. Χρήστου 1 Μάθηµα 12 Κώνσταντινος Π. Χρήστου 1 Προϊόν της αξιολόγησης Process product research Ορισµός των παραγόντων που καθιστούν τη διδασκαλία αποτελεσµατική Εξαρτάται από τους στόχους, την ιδεολογία, τα ιδεώδη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ Παιδαγωγικά παιχνίδια Ελεύθερος συνειρμός Το παιχνίδι ρόλων Οραματισμός Ζωγραφική / Σχέδιο Εργασία σε μικρές ομάδες Επισκέπτες ομιλητές Χρήση Βίντεο Ανάθεση εργασιών Τα παιδαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Διάρκεια: Περιληπτική Περιγραφή: Δύο 45λεπτες διδακτικές περίοδοι Η πρώτη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Οικονομικά της Υγείας 115 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Οικονομικά της Υγείας 115 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Οικονομικά της Υγείας 115 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση του μαθητή: προβλήματα και σύγχρονες τάσεις. Νίκος Χανιωτάκης Επίκουρος Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Η αξιολόγηση του μαθητή: προβλήματα και σύγχρονες τάσεις. Νίκος Χανιωτάκης Επίκουρος Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Η αξιολόγηση του μαθητή: προβλήματα και σύγχρονες τάσεις Νίκος Χανιωτάκης Επίκουρος Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Από την αρχή της καταγωγής στην αρχή της επίδοσης Δάσκαλος: -Για να είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη!

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! «Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! Οι καταπληκτικοί γονείς κάνουν καταπληκτικά πράγματα! Και δεν εννοώ περίπλοκα, δύσκολα, ή κάτι τέτοιο,

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 3 ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΟΜΕΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ 1 ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΟΤΑΝ Η ΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα