ISBN:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ISBN: 978-9963-716-49-4"

Transcript

1

2 Óç ìåß ù óç Ç ÉáôñéêÞ åßíáé ìßá äéáñêþò åîåëéóóüìåíç åðéóôþìç. ÄåäïìÝíïõ üôé ç íýá Ýñåõíá êáé ïé êëéíéêýò åìðåéñßåò äéåõñýíïõí ôéò ãíþóåéò ìáò, êáèßóôáíôáé áíáãêáßåò ïé áëëáãýò óôçí åí ãýíåé èåñáðåõôéêþ áãùãþ áëëü êáé åéäéêüôåñá óôéò öáñìá êåõ ôé - êýò èåñáðåßåò. Ï óõíôüêôçò êáé ï åêäüôçò áõôïý ôïõ âéâëßïõ Ý ïõí äéáóôáõñþóåé ôá áíáãñáöüìåíá, ìå ðçãýò ðïõ èåùñïýíôáé áîéüðéóôåò üóïí áöïñü óôçí ðñïóðüèåéü ôïõò íá ðáñý ïõí ðëçñïöïñßåò, ðëþñåéò êáé ãåíéêü óýìöùíåò ìå ôá áðïäåêôü ðñüôõðá êáôü ôç ñïíéêþ ðåñßïäï ðïõ Ýãéíå áõôþ ç Ýêäïóç. Ðáñüëá áõôü, äåäïìýíçò ôçò ðéèáíüôçôáò áí èñþ - ðéíïõ ëüèïõò Þ åîåëßîåùí óôçí éáôñéêþ åðéóôþìç ïýôå ï óõíôüêôçò ïýôå ï åêäüôçò ïýôå êüðïéïò Üëëïò óõíåñãüôçò, ðïõ áíáìåß èçêå óôçí ðñïåôïéìáóßá ôçò åêäüóåùò áõôïý ôïõ âéâëßïõ, åããõüôáé üôé ïé ðëçñïöïñßåò ðïõ ðåñéëáìâüíïíôáé óôï âéâëßï áõôü åßíáé áðü êüèå Üðïøç áêñéâåßò êáé ïëïêëçñùìýíåò. Ùò åê ôïýôïõ äåí åõèýíïíôáé ãéá ïðïéáäþðïôå ëüèç Þ ðá - ñáëåßøåéò Þ óõíýðåéåò áðü ôçí ñþóç ôùí ðëçñïöïñéþí ðïõ ðåñéëáìâüíïíôáé óôï âéâëßï áõôü. Ïé áíáãíþóôåò åíèáñ ñý - íïíôáé íá äéáóôáõñþóïõí ôéò ðëçñïöïñßåò ðïõ åìðåñéý ïíôáé ìå Üëëåò ðçãýò. Ãéá ðáñüäåéãìá, ïé áíáãíþóôåò åíèáññýíï íôáé íá äéá âü æïõí ôï öýë ëï ðëç ñï öï ñé þí ðñïúü íôïò ðïõ ðå ñé ëáì âü íå ôáé óôç óõ óêåõá óßá êü èå öáñ ìü êïõ, ôï ïðïßï óêïðåýïõí íá ñçóéìïðïéþóïõí, ãéá íá åßíáé âýâáéïé üôé ïé ðëçñïöïñßåò ðïõ ðåñéý ïíôáé óôï âéâëßï áõôü åßíáé áêñéâåßò êáé üôé äåí Ý ïõí ãßíåé áëëáãýò óôç óõíéóôþìåíç äïóïëïãßá Þ óôéò áíôåíäåßîåéò ãéá ôç ïñþãçóç. ÁõôÞ ç õðüäåéîç åß íáé õøßóôçò óçìáóßáò üóïí áöïñü óôá êáéíïýñãéá êáé óôá óðáíßùò ñçóéìïðïéïýìåíá öüñìáêá. ISBN: Copyright BROKEN HILL PUBLISHERS LTD 16 Princess De Tyra Str, Karantokis Building 1642 Nicosia, Cyprus Τα δικαιώματα της ελληνικής έκδοσης του παρόντος βιβλίου ανήκουν στον εκδοτικό οίκο Broken Hill Publishers LTD. Η δημοσίευση φωτογραφιών, η μερική ή ολική ανατύπωση, καθώς και η λήψη φωτοαντιγράφων από το βιβλίο απαγορεύονται χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη.

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 Σύγχρονες νομολογιακές εξελίξεις για την ιατρική ευθύνη...19 Κατερίνα Φουντεδάκη 2 Αστική ευθύνη για αυτοτραυματισμό τρίτου. Αυτοκαταστροφή ή αστική αυτοδιάθεση;...29 Κωνσταντίνος Ν. Χριστοδούλου 3 Η επικοινωνία ως ουσιώδης παράγοντας στην ιατρική πράξη...53 Μιχάλης Μεϊμάρης 4 Αστική ιατρική ευθύνη. Ερευνητικά ευρήματα & σύστημα ανίχνευσης-καταγραφής (ICU-MERIS)...59 Αθανάσιος Βοζίκης, Μαρίνα Ρήγα, Γιάννης Πολλάλης 5 Ιατρική ευθύνη και συμμετοχή πλειόνων στην ιατρική πράξη και στην ενημέρωση του ασθενούς...75 Μαρία Κανελλοπούλου-Μπότη 6 Aνατομία μιας δίκης για ιατρική αμέλεια...97 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου 7 Πως κτίζονται τα ιατρικά λάθη και πως τα διαχειρίζεται η σύγχρονη ιατρική Αντώνης Κογεβίνας 15

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 8 Η παραβίαση των κανόνων της ιατρικής επιστήμης μεταξύ παρανομίας και υπαιτιότητας Αλέξιος Τάττης 9 Ο αιτιώδης σύνδεσμος στην ποινική ιατρική ευθύνη Δημήτρης Αναστασόπουλος 10 Ανεπαρκείς πόροι υγείας και επιπόλαιοι ασθενείς: ο παράγοντας της προσωπικής ευθύνης Μιχάλης Ηγουμενίδης, Παύλος Σαράφης 11 Η βιοηθική στο χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων Δονάτος Παπαγιάννης 12 Κλινικές δοκιμές Δήμητρα Παπαδοπούλου-Κλαμαρή 13 Παρένθετη μητρότητα Πηνελόπη Αγαλλοπούλου 14 Δικαίωμα τεκνοποιίας μέσω παρένθετης μητρότητας και για τον άγαμο και μοναχικό άνδρα; Σπύρος Βλαχόπουλος 15 Προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος Χριστίνα Βρεττού, Γεωργία Κάκουρου, Εμμανουήλ Καναβάκης 16 Ηθικοδεοντολογικές περιπέτειες του αγέννητου τέκνου: Η περίπτωση της τεχνητής διακοπής της εγκυμοσύνης Φερενίκης Παναγοπούλου-Κουτνατζή 17 Προγενέστερες οδηγίες για το τέλος της ζωής. Βιοηθική και συνταγματική αξιολόγηση Λίνα Παπαδοπούλου 16

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 18 Ηθικά και δεοντολογικά προβλήματα στο τέλος της ζωής Γεράσιμος Α. Ρηγάτος 19 Ο Ν. 3984/2011 και η καθιέρωση του συστήματος της τεκμαιρόμενης συναίνεσης του νεκρού δότη: μια κριτική προσέγγιση Τάνια Κυριάκου 20 Η ευθύνη της Θεολογίας στα ζητήματα βιοηθικής Απόστολος Νικολαΐδης 21 Η βιοηθική ως μοντέλο οργάνωσης και ελέγχου της βιοϊατρικής στην Ελλάδα: απολογισμός και μελλοντικές προκλήσεις Ελένη Ρεθυμιωτάκη 22 Ηθικά διλήμματα και λοίμωξη από τον ιό της επίκτητης ανοσοανεπάρκειας (Human Immunodeficiency Virus) σε παιδιά Μαρία-Αλεξάνδρα Παπαγρηγορίου - Θεοδωρίδου 23 Η κλωνοποίηση και το δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης 24 Πολιτισμική πολυμορφία και εθιμική βαναυσότητα Σοφία Κουκούλη-Σπηλιωτοπούλου 25 Θεωρία και νομολογία σχετικά με τα γενετικά δεδομένα Ισμήνη Κριάρη 26 Ιατρικό απόρρητο Λίλιαν Μήτρου 27 Δημόσια Υγεία και Βιοηθική: η περίπτωση της δημοσιοποίησης προσωπικών στοιχείων οροθετικών γυναικών Τίνα Γκαράνη-Παπαδάτου - Βενετία Βελονάκη 17

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 28 Ηθική δεοντολογία στις έρευνες σε παιδιά Καλλιόπη Δ. Σπινέλλη 29 Ένας νέος Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας για την εποχή της ηλεκτρονικής υγείας; Θεόδωρος Δ. Τροκάνας 30 Αποδεικτική Αξία της Γενετικής Πληροφορίας DNA Γεώργιος Φιτσιάλος 31 Βιοτεχνολογία και Εφευρέσεις Κατερίνα Μαργέλλου 32 Συμβολή στο ζήτημα της χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας επιεφευρέσεων ανθρωπίνων βλαστοκυττάρων (νομικά ζητήματα και νομολογιακές εξελίξεις) Λέανδρος Λεφάκης 33 ΔΕΚ: Yπόθεση C-34/10 Brüstle κατά Greenpeace ev Διπλώματα ευρεσιτεχνίας και ανθρώπινα βλαστοκύτταρα Μαρία Μ. Μηλαπίδου 34 Υπόθεση Myriad Genetics: Τo τέλος των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας πάνω στα ανθρώπινα γονίδια στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Ναταλία Α. Καπετανάκη 18

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 23 Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης Λέκτωρ Εφαρμοσμένης Ηθικής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Η αναπαραγωγική κλωνοποίηση ανθρώπων στις μέρες μας αποτελεί δυνατότητα, αλλά σε καμία περίπτωση απτή πραγματικότητα, αφού έως τώρα δεν έχει αποδεδειγμένα κλωνοποιηθεί ανθρώπινος οργανισμός. Συνεπώς, η ηθική συζήτηση περί την κλωνοποίηση αποτελεί μια από τις ελάχιστες εκείνες ευτυχείς συγκυρίες κατά τις οποίες η ηθική έχει την άνεση να ενσκήψει σε ένα φλέγον ηθικό ζήτημα ως Προμηθεύς, και όχι ως Επιμηθεύς. Παράλληλα, βέβαια, αυτό οριοθετεί και ένα δεύτερο δεδομένο: ακριβώς διότι η κλωνοποίηση ανθρώπων δεν έχει ακόμη περάσει από το στάδιο της δυνατότητας σε εκείνο της πραγματικότητας, η σχετική ηθική συζήτηση δεν μπορεί παρά να είναι σε μεγάλο βαθμό εικοτολογική, να εξετάζει, δηλαδή, παραμέτρους οι οποίες μπορεί στο μέλλον να αποδειχθούν ανυπόστατες και να ακυρωθούν από τις σχετικές επιστημονικές εξελίξεις. Επιπλέον, ακριβώς λόγω του πρώιμου σταδίου στο οποίο βρίσκεται η τεχνολογική δυνατότητα της κλωνοποίησης ανθρώπου, είναι εύλογο και, συνεπώς, δικαιολογημένο τα σχετικά επιχειρήματα υπέρ και εναντίον της εν λόγω δυνατότητας να είναι φορτισμένα με ελπίδες και αναστολές που, πιθανότατα, στο μέλλον θα αποδειχθούν ανοίκειες. Στη σύντομη αυτή εισήγηση προτίθεμαι να εξετάσω ένα ηθικό επιχείρημα που μετ επιτάσεως προβάλλουν όσοι αντίκεινται στην ηθική αποδοχή της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης ανθρώπων. Συγκεκριμένα, θα εξετάσω το επιχείρημα που υποστηρίζει πως η κλωνοποίηση θίγει το δικαίωμα του κλώνου στο ανοικτό μέλλον, επειδή αυτός υποτίθεται ότι σε κάποιον βαθμό θα γνωρίζει το μέλλον του, συνεπώς δεν θα μπορεί να πραγ- 327

8 Ε. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ματοποιεί αυτόνομες επιλογές και, ως εκ τούτου, η αυτονομία του θα είναι ιδιαίτερα περιορισμένη σε σχέση με αυτήν των υπολοίπων ανθρώπων. Θα ισχυρισθώ πως το δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον προϋποθέτει το αντίστοιχο δικαίωμα στην γενετική άγνοια 1, και πως χωρίς αυτό δεν μπορεί να είναι έγκυρο. Στην συνέχεια επικαλούμενος τις θέσεις του Kant για την αυτονομία του ηθικού προσώπου θα αποπειραθώ να αποδείξω πως το λεγόμενο δικαίωμα στην γενετική άγνοια είναι αντιφατικό, επί τη βάσει αυτών δε θα καταλήξω στο συμπέρασμα πως και το δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον είναι εξ ίσου ανυπόστατο και, συνεπώς, άκυρο. Το λεγόμενο δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον προτάθηκε από τον Joel Feinberg στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και δεν αφορούσε διόλου σε κλώνους. Αντίθετα, ο Feinberg εισηγήθηκε μια ιδιαίτερη κατηγορία διαπιστευμένων δικαιωμάτων (rights in trust) για βρέφη και παιδιά, η διαφύλαξη των οποίων τώρα θα προστατεύσει την αυτονομία τους στο μέλλον, ενώ η όποια παραβίασή τους στο παρόν θα τους στερήσει δυνατότητες που διαφορετικά θα είχαν ως ενήλικες. Αυτά ο Feinberg θεωρεί πως με μια φράση θα μπορούσαν να περιγραφούν ως δικαιώματα στο ανοικτό μέλλον του παιδιού 2, και πως κατά το μάλλον ή ήττον, συνιστούν αρνητικά δικαιώματα 3 : αυτό σημαίνει πως οι γονείς και η πολιτεία έχουν το αντίστοιχο καθήκον να μην περιορίζουν εσκεμμένα τις μελλοντικές δυνατότητες των βρεφών και των παιδιών, αλλά δεν διαθέτουν την σχετική υποχρέωση να επιδιώκουν να αυξήσουν τις μελλοντικές επιλογές των τελευταίων. Για να γίνει πιο σαφής η διάκριση θετικών και αρνητικών δικαιωμάτων, ας υποθέσουμε πως η εξοικείωση με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές αυξάνει τις μελλοντικές επιλογές του παιδιού, άρα εμπίπτει στο δικαίωμα του παιδιού σε ένα ανοικτό μέλλον. Αν είναι έτσι, οι γονείς οφείλουν να μη στερήσουν εσκεμμένα από το παιδί τους τη δυνατότητά του να χειρίζεται ηλεκτρονικό υπολογιστή: αν μπορούν, οφείλουν να του αγοράσουν έναν. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, πως οφείλουν να ωθούν το παιδί τους ή και να το υποχρεώνουν, ακόμη να ασχολείται διαρκώς με τον υπολογιστή του, ώστε να διατηρούνται ανοικτές οι μελλοντικές επιλογές του που εξαρτώνται από την εξοικείωσή του με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Πώς, όμως, το δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον μπορεί να εφαρμοσθεί στην κλωνοποίηση; Ο κλώνος, ισχυρίζονται αρκετοί, ως αργοπορημένος δίδυμος ενός προϋπάρξαντος ή προϋπάρχοντος πρωτοτύπου, δεν θα διαθέτει το ανοικτό μέλλον που όλοι οι άνθρωποι διαθέτουν. Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους: πρώτον, επειδή η γονιδιακή του κατασκευή θα επιβάλλει σε αυτόν συγκεκριμένους περιορισμούς, τους οποίους ο κλώνος θα είναι σε θέση να γνωρίζει απλώς και μόνον κοιτώντας το πρωτότυπό του, συνεπώς δεν θα μπορεί αυτόνομα να καταστρώσει το πλάνο της ζωής του. 4 Ο κλώνος ενός υπερβολι- 1 Βλ. για το δικαίωμα αυτό (με αρνητική κριτική) σχετικά ΜΑRIA BOTTIS, Comment on a View Favoring Ignorance of Genetic Information; Confidentiality, Autonomy, Beneficence and the Right not to Know, EJHL 2000 (7), σ. 173 επ. 2 JOEL FEINBERG, Freedom and Fulfillment, Princeton University Press, Princeton 1992, σσ MIANA LOTZ, Feinberg, Mills and the Child s Right to an Open Future, Journal of Social Philosophy 2006 (37.4), σ (537). 4 DAN BROCK, Human Cloning and Our Sense of Self, Science 2002 (296), σ (315). 328

9 23 Η ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΜΕΛΛΟΝ κά κοντού ανθρώπου, για παράδειγμα, θα γνωρίζει πως δεν έχει ελπίδες να διαπρέψει εάν ασχοληθεί με την καλαθοσφαίριση, όσο και εάν το συγκεκριμένο άθλημα του αρέσει. Ο κλώνος ενός πολύ ψηλού πρωτοτύπου, αντιστρόφως, θα γνωρίζει πως ουδέποτε θα μπορέσει να ασχοληθεί με το άθλημα της ιππασίας, τουλάχιστον σε επίπεδο πρωταθλητισμού. Κατά δεύτερον, ο κλώνος θα γνωρίζει (ή θα πιστεύει πως γνωρίζει) τόσο την πορεία της ζωής του, όσο και τις ιδιαιτερότητες της προσωπικότητάς του, αφού θα μπορεί να πληροφορηθεί τα σχετικά με την προσωπικότητα και την πορεία της ζωής του πρωτοτύπου του. Το στενό και ευρύτερο περιβάλλον του κλώνου, παράλληλα, θα διαθέτει (ή θα πιστεύει πως διαθέτει) πληροφορίες για τον κλώνο, τις οποίες θα αντλεί από την παρατήρηση του πρωτοτύπου, διαμορφώνοντας επί τη βάσει αυτών συγκεκριμένες προσδοκίες και απαιτήσεις για τον κλώνο. Όλα τα παραπάνω φαίνονται να παραβιάζουν την αυτονομία του κλώνου περιορίζοντας τις επιλογές του κατά τρόπο που δεν προσιδιάζει στον άνθρωπο γενικώς. Παράλληλα, φαίνονται να επιφέρουν στον κλώνο ζημίες και βάρη που κανένας άλλος άνθρωπος δεν είναι υποχρεωμένος να υποστεί και να επωμισθεί. Συνεπώς, ο κλώνος εξ αιτίας του τρόπου με τον οποίον έχει δημιουργηθεί, φαίνεται να στερείται το δικαίωμα στην άγνοια 5 του μέλλοντος που όλοι οι άνθρωποι διαθέτουν, γεγονός που του στερεί τη δυνατότητα του ανοικτού μέλλοντος και τον καταδικάζει να ζει στην σκιά του πρωτοτύπου του. 6 Όλα τα παραπάνω είναι εν μέρει ορθά. Ωστόσο, κατά τη γνώμη μου δεν συγκροτούν ένα συνεκτικό επιχείρημα κατά της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης ανθρώπων. Συγκεκριμένα: όντως ο κλώνος ενδέχεται να διαθέτει πληροφορίες σχετικά με τη σωματική του κατασκευή, τις οποίες άλλοι άνθρωποι δεν διαθέτουν. Αυτό, εντούτοις, δεν περιορίζει την αυτονομία του περισσότερο από όσο περιορίζει την αυτονομία των υπολοίπων. Ο καθένας από εμάς, ούτως ή άλλως, υπόκειται στους περιορισμούς της γενετικής του ιδιοσυστασίας, πολλούς από τους οποίους γνωρίζουμε, παρότι δεν έχουμε έλθει στην ζωή ως κλώνοι. Εάν, επί παραδείγματι, και οι δύο γονείς σας είναι νάνοι ή φορείς της νόσου του Huntington, γνωρίζετε πώς περίπου θα εξελιχθεί είτε το σώμα σας, είτε η υγεία σας, παρότι δεν είστε κλώνοι. Πέραν τούτου, η γνώση που ο κλώνος θα διαθέτει για τη σωματική του εξέλιξη, μάλλον ενισχύει παρά πλήττει την αυτονομία του, αφού του επιτρέπει να επιδιώξει στόχους εφικτούς για εκείνον, με άλλα λόγια να σχεδιάσει τη ζωή του βασισμένος σε σταθερότερους άξονες από αυτούς που οι υπόλοιποι άνθρωποι διαθέτουν. 7 Σε ό,τι αφορά στην αντίληψη πως η εκ μέρους του κλώ- 5 HANS JONAS, Philosophical Essays: From Ancient Creed to Technological Man, Prentice-Hall, Englewood Cliffs 1974, σ Βλ. SÖREN HOLM, A Life in the Shadow: One Reason Why We Should Not Clone Humans, Cambridge Quarterly of Healthcare Ethics 1998 (7), σ HELGA KUHSE, Should Cloning Been Banned for the Sake of Child?, Poiesis and Praxis 2001 (1), σ (23). 329

10 Ε. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ νου γνώση της γενετικής του ιδιοσυστασίας θα ακυρώσει το δικαίωμα αυτού στην άγνοια στερώντας του την αυτονομία του και επιβάλλοντάς του να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις μιας ζωής την οποία ήδη έχει κάποιος άλλος ζήσει, θεωρώ πως μόνον ως εσφαλμένη αντίληψη εκ μέρους του κλώνου θα μπορούσε να ισχύει κάτι τέτοιο, αλλά όχι ως αντικειμενική πραγματικότητα. Και τούτο για δύο κυρίως λόγους: αφ ενός, γιατί ο κλώνος δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να έχει ταυτόσημο γονιδίωμα με το αντίγραφό του, αφού το γονιδίωμά του θα διαμορφωθεί τόσο από το DNA του πυρήνα του σωματικού κυττάρου του δότη, όσο και από το μιτοχονδριακό DNA του ωαρίου στο οποίο ο πυρήνας αυτός θα εμφυτευθεί. 8 Το μιτοχονδριακό DNA του κλώνου, συνεπώς, θα τον διαφοροποιεί από το πρωτότυπό του, αφού αυτός θα έχει προκύψει από διαφορετικό ωάριο. 9 Ο δεύτερος και πολύ σημαντικότερος του πρώτου λόγος είναι ο εξής: η προσωπικότητά μας εν μέρει μόνον καθορίζεται από τα γονίδιά μας. Σε πολύ σημαντικότερο βαθμό διαμορφώνεται από το ιστορικό, πολιτισμικό και κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο αναπτυσσόμαστε. 10 Και αυτό αποκλείεται να είναι κοινό για τον κλώνο και το πρωτότυπό του, δεδομένης της χρονικής απόστασης που αναπόφευκτα θα υπάρχει μεταξύ τους. Ωστόσο, ακόμη και εάν αυτή η απόσταση ήταν εκμηδενισμένη, όπως συμβαίνει με τους ομοζυγωτικούς διδύμους, πάλι ο κλώνος και το πρωτότυπό του θα αναπτύσσονταν σε ένα έστω ελαφρώς διαφορετικό περιβάλλον ο καθένας, γεγονός που θα κατέληγε σε εντονότατες διαφοροποιήσεις στην προσωπικότητά τους, οι οποίες, άλλωστε, παρατηρούνται και στους ομοζυγωτικούς διδύμους. Συνεπώς, ούτε στο επίπεδο αυτό η κλωνοποίηση θίγει πραγματικά το δικαίωμα του κλώνου στην άγνοια και, συνεπώς, στο ανοικτό μέλλον. Μπορεί πράγματι ο κλώνος εντελώς εσφαλμένα να θεωρεί ή να πιστεύει ότι γνωρίζει το μέλλον του. Η εσφαλμένη αυτή αίσθησή του, ωστόσο, δεν θίγει πραγματικά το δικαίωμά του στην άγνοια, ακριβώς για τους ίδιους λόγους που δεν θίγεται το δικαίωμα κάποιου στην ιδιοκτησία εάν ο ίδιος αδικαιολόγητα πιστεύει πως έχει κλαπεί το αυτοκίνητό του, παρότι αυτό βρίσκεται στο γκαράζ του σπιτιού του. Ακόμη και εάν το περιβάλλον του πιστεύει το ίδιο και του συμπεριφέρεται ως εάν πράγματι το αυτοκίνητό του να έχει κλαπεί, πάλι το δικαίωμα του προσώπου αυτού στην ιδιοκτησία δεν θα είχε θιγεί, διότι τόσο η δική του πεποίθηση όσο και αυτή του περιβάλλοντός του θα ήταν πεπλανημένη. 11 Επομένως, ακόμη και το εύλογο ενδεχόμενο ο κλώνος να αντιμετωπίζεται από το περιβάλλον του ως άτομο με προδιαγεγραμμένο μέλλον, πάλι δεν θα έθιγε το δι- 8 JAMES M. CUMMINS, Mitochondria: Potential Roles in Embryogenesis and Nucleocytoplasmic Transfer, Human Reproduction Update 2001 (7.2), σ (220). 9 LEYLA DINC, Ethical Issues Regarding Human Cloning, A Nursing Perspective, Nursing Ethics 2003 (10.3), σ (241). 10 DAVID MCCARTHY, Persons and Their Copies, Journal of Medical Ethics 1999 (25), σ (101). 11 DAN BROCK, Human Cloning and Our Sense of Self, Science 2002 (296), σ (316). 330

11 23 Η ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΜΕΛΛΟΝ καίωμα του κλώνου στο ανοικτό μέλλον, αφού αυτό θα παρέμενε ανοικτό, έστω και εάν ο κλώνος και ο περίγυρός του εσφαλμένα πίστευαν το αντίθετο. Θεωρώ πως όλα τα παραπάνω αποτελούν εύλογες ενστάσεις απέναντι στο επιχείρημα πως η κλωνοποίηση θα στερούσε από τον κλώνο το δικαίωμά του στο ανοικτό μέλλον. Παράλληλα, όμως, θεωρώ πως δε συνιστούν τίποτα περισσότερο από περιφερειακή αντεπιχειρηματολογία, αφήνοντας άθικτο τον πυρήνα του υπό εξέταση επιχειρήματος. Αυτό που θα καθιστούσε το επιχείρημα περί του ανοικτού μέλλοντος αυθαίρετο, θα ήταν η κατάδειξη των όποιων εγγενών αντιφάσεών του. Κατά τη γνώμη μου, μια τέτοιου είδους αντίφαση όντως υφίσταται, και είναι η εξής: το επιχείρημα περί του δικαιώματος του κλώνου στο ανοικτό μέλλον αναντίρρητα προϋποθέτει το αντίστοιχο δικαίωμά του στην άγνοια της γενετικής του ιδιοσυστασίας, επί τη βάσει της θέσης πως η σχετική γνώση θα έπληττε την αυτονομία του κλώνου, και συνεπώς θα τον έβλαπτε. Με άλλα λόγια, στο πλαίσιο του δικαιώματος στο ανοικτό μέλλον, η αυτονομία του ατόμου γίνεται αντιληπτή ως άμεσα εξαρτημένη από την άγνοιά του ηθικού προσώπου για δεδομένα τα οποία το αφορούν άμεσα. 12 Στην δική μου σκέψη, ωστόσο, η άγνοια και η αυτονομία είναι έννοιες τόσο αντιθετικές, ώστε ο όρος δικαίωμα στην άγνοια να συνιστά αντίφαση εν τοις όροις. Συγκεκριμένα, κατά την καντιανή παράδοση αυτό που καθιστά το άτομο ηθικό πρόσωπο είναι η αυτονομία του 13, η ικανότητά του, δηλαδή, να θέτει το ίδιο τους σκοπούς που θα επιδιώξει 14, αναλογιζόμενο κάθε φορά εάν η επιδίωξή τους θα μπορούσε να καταστεί καθολικός νόμος, τουτέστιν εάν θα μπορούσαν οι σκοποί αυτοί να υιοθετηθούν από κάθε άλλο έλλογο ανθρώπινο ον. 15 Είναι προφανές πως στο ανωτέρω πλαίσιο, η αυτονομία του ανθρώπου εξαρτάται από τη δυνατότητά του να προβαίνει σε έλλογες εκτιμήσεις. Οι εκτιμήσεις αυτού του είδους, ωστόσο, πρέπει να είναι τεκμηριωμένες στην (και ενημερωμένες από την) πραγματικότητα, και να μην αποτελούν αστήρικτες εικασίες, όταν, τουλάχιστον, τα σχετικά με την εκτίμηση δεδομένα υπάρχουν και είναι διαθέσιμα στο ηθικό πρόσωπο. 16 Ας υποθέσουμε πως κάποιος σκέφτεται εάν θα πρέπει να ξεκινήσει το κάπνισμα ή όχι. Για να αποφασίσει αυτόνομα εάν η επιλογή του θα μπορούσε να γίνει καθολικός νόμος, πρέπει να γνωρίζει τις συνέπειες του καπνίσματος, τουλάχιστον όσες είναι διαθέσιμες την στιγμή που θα ληφθεί η όποια απόφαση. Εάν δεν τις γνωρίζει, τότε ετερονομεί- 12 ROBERTO ANDORNO, The Right Not to Know: An Autonomy Based Approach, Journal of Medical Ethics 2004 (30), σ (436). Βλ. και MARIA BOTTIS, ό.π. 13 IMMANUEL KANT, Τα Θεμέλια της Μεταφυσικής των Ηθών, εισαγωγή μετάφραση σχόλια Γ. Τζαβάρας, Δωδώνη, Αθήνα 1984, IMMANUEL KANT, ό.π., IMMANUEL KANT, ό.π., ROSAMOND RHODES, Genetic Links, Family Ties, and Social Bonds: Rights and Responsibilities in the Face of Genetic Knowledge, Journal of Medicine and Philosophy 1998 (23.1), σ (18). 331

12 Ε. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ται εξ αιτίας της άγνοιάς του. Πριν από πενήντα εξήντα χρόνια οι άνθρωποι πίστευαν, εν προκειμένω, πως το κάπνισμα όχι μόνον δεν βλάπτει, αλλά μάλλον ωφελεί την υγεία καταπραΰνοντας το νευρικό σύστημα και προλαμβάνοντας τις ημικρανίες. Αυτός που σήμερα, ωστόσο, αποφασίζει να ενδώσει στις απολαύσεις του καπνού, πιστεύοντας ότι θα θωρακίσει την υγεία του, είναι προφανές πως δεν λαμβάνει μια αυτόνομη απόφαση, αλλά πως αυτή εν μέρει χειραγωγείται από την άγνοιά του. Η γνώση των σχετικών δεδομένων αναντίρρητα ενισχύει την αυτονομία του ατόμου, επιτρέποντάς του να κάνει περισσότερο εύλογες επιλογές. Αυτό φαίνεται να ισχύει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό όταν στο προσκήνιο έρχεται η εσκεμμένη άγνοια. 17 Τότε η άρνηση του ατόμου να δεχθεί τις διαθέσιμες πληροφορίες που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν την επιλογή του, φαίνεται να συνιστά περισσότερο εμμονή και ψυχαναγκασμό, παρά έλλογη στάση. 18 Ας υποθέσουμε πως ένα ζευγάρι Εβραίων Ασκεναζίμ, στους πληθυσμούς των οποίων το σύνδρομο Tay-Sachs παρουσιάζει υψηλή ποσοστιαία διείσδυση, αποφασίζει να αποκτήσει απογόνους αρνούμενο να συμβουλευθεί τα διαθέσιμα γενετικά δεδομένα, μέσω των οποίων θα πληροφορούνταν εάν ένας από τους δυο ή και οι δύο είναι φορείς αυτής της γενετικώς κληροδοτούμενης νόσου. Ας υποθέσουμε, επίσης, πως ως λόγο για την άρνησή τους αυτή επικαλούνται το δικαίωμά τους στην άγνοια. Αυτό που στην πραγματικότητα θα ισχυρίζονταν δια της άρνησής τους να δεχθούν την συγκεκριμένη πληροφόρηση θα ήταν είτε πως καμία πληροφορία δεν θα μπορούσε να επηρεάσει την απόφασή τους να αποκτήσουν απογόνους, είτε πως ήδη κατέχουν όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται ώστε να αποφασίσουν. Ο πρώτος ισχυρισμός, ωστόσο, δεν είναι έλλογος ούτως ή άλλως, αφού εάν καμία σχετική πληροφορία δεν μπορεί να επηρεάσει την απόφασή τους, έπεται πως καμία δεν την έχει επίσης διαμορφώσει: η απόφασή τους είναι συναισθηματική, ενστικτώδης, παρορμητική πάντως όχι έλλογη. Συνεπώς, τουλάχιστον κατά την καντιανή αντίληψη, δεν είναι αυτόνομη. Ο δεύτερος ισχυρισμός, από την άλλη, είναι αντιφατικός: το ζευγάρι δεν μπορεί να κατέχει όλες τις σχετικές με την απόφασή του να τεκνοποιήσει πληροφορίες, αφού δεν γνωρίζει εκείνες που αφορούν στο εάν κάποιο εκ των δύο μελών του είναι φορέας της νόσου Tay-Sachs. Η σχετική πληροφορία, εν προκειμένω, είναι ηθικώς σημαίνουσα και καθοριστική για μια τέτοια απόφαση, δεδομένου ότι τα παιδιά που γεννιούνται με την συγκεκριμένη νόσο πεθαίνουν το αργότερο στην ηλικία των πέντε ετών έχοντας, έως τότε, ζήσει μαρτυρικά. Σε κάθε περίπτωση, η επίκληση του δικαιώματος στην άγνοια από το ζευγάρι του παραδείγματός μας αποτελεί ένδειξη μη έλλογης στάσης. Συνεπώς, σε ό, τι τουλάχιστον αφορά στο υπό εξέταση θέμα, τα συγκεκριμένα 17 IMMANUEL KANT, What is Enlightenment?, σε IMMANUEL KANT, Perpetual Peace and Other Essays, μετάφραση Ted Humphrey, Hackett Publishing Company, Indianapolis 1983, σ JOHN HARRIS και KIRSTY KEYWOOD, Ignorance, Information and Autonomy, Theoretical Medicine and Bioethics 2001 (22), σ ( ). 332

13 23 Η ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΜΕΛΛΟΝ άτομα δεν λειτουργούν έλλογα, άρα ούτε αυτόνομα, επομένως όχι ως ηθικά πρόσωπα. 19 Εάν, όμως, δεν επιλέγουν ως ηθικά πρόσωπα, δεν μπορούν να επικαλούνται και το δικαίωμά τους στην άγνοια, αφού μόνον τα ηθικά πρόσωπα μπορούν να επικαλούνται το όποιο ηθικό τους δικαίωμα. Συμπερασματικά, η επίκληση του δικαιώματος στην άγνοια αναστέλλει την δυνατότητα του ατόμου να λειτουργεί ως ηθικό πρόσωπο και, ως εκ τούτου, συνιστά αντίφαση εν τοις όροις. Εάν, λοιπόν, το επιχείρημα περί του ανοικτού μέλλοντος στο πλαίσιο της συζήτησης για την κλωνοποίηση κλώνου εστιάζει στην προάσπιση της αυτονομίας του κλώνου στηριγμένο αποκλειστικά στο υποτιθέμενο δικαίωμα του τελευταίου στην άγνοια 20, και εάν το δικαίωμα στην άγνοια είναι αντιφατικό, έπεται πως και το δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον είναι εξ ίσου ανυπόστατο. Ωστόσο, στον βαθμό που η εξέταση του δικαιώματος αυτού συμβάλλει στον σχετικό διάλογο και τον προωθεί, η επίκλησή του δεν συνιστά ατόπημα. Η κλωνοποίηση, άλλωστε, αποτελεί καινοφανές ζήτημα για την Βιοηθική, και τα καινοφανή ζητήματα ενίοτε απαιτούν πρωτότυπη επιχειρηματολογία, όσο και εάν το γεγονός αυτό κάνει τους φιλοσόφους που τα εξετάζουν να μοιάζουν ενίοτε με τους ταχυδακτυλουργούς 21, επινοώντας νεοπαγή δικαιώματα με την ίδια ευκολία που οι τελευταίοι βγάζουν λαγούς από τα καπέλα τους. Βιβλιογραφία ANDORNO ROBERTO, The Right not to Know: An Autonomy Based Approach, Journal of Medical Ethics 2004 (30), σ BOTTIS MARIA, Comment on a View Favoring Ignorance of Genetic Information; Confidentiality, Autonomy, Beneficence and the Right not to Know, EJHL 2000 (7), σ. 173 επ. BROCK DAN, Human Cloning and Our Sense of Self, Science 2002 (296), σ CUMMINS JAMES M., Mitochondria: Potential Roles in Embryogenesis and Nucleocytoplasmic Transfer, Human Reproduction Update 2001 (7.2), σ DINC LEYLA, Ethical Issues Regarding Human Cloning, A Nursing Perspective, Nursing Ethics 2003 (10.3), σ FEINBERG JOEL, Freedom and Fulfillment, Princeton University Press, Princeton GRIFFIN JAMES, First Steps in an Account of Human Rights, European Journal of Philosophy 2001 (9.3), σ DAVID E. OST, The Right not to Know, The Journal of Medicine and Philosophy 1984 (9), σ (304). 20 JAMES GRIFFIN, First Steps in an Account of Human Rights, European Journal of Philosophy 9.3 (2001): , Βλ. σχετικά MARIA BOTTIS, Comment on a View Favoring Ignorance of Genetic Information; Confidentiality, Autonomy, Beneficence and the Right not to Know, EJHL 2000 (7), σ. 173 επ. 333

14 Ε. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ HARRIS JOHN και KIRSTY KEYWOOD, Ignorance, Information and Autonomy, Theoretical Medicine and Bioethics 2001 (22), σ HOLM SÖREN, A Life in the Shadow: One Reason Why We Should Not Clone Humans, Cambridge Quarterly of Healthcare Ethics 1998 (7), σ JONAS HANS, Philosophical Essays: From Ancient Creed to Technological Man, Prentice-Hall, Englewood Cliffs KANT IMMANUEL, What is Enlightenment?, σε IMMANUEL KANT, Perpetual Peace and Other Essays, μετάφραση Ted Humphrey, Hackett Publishing Company, Indianapolis KANT IMMANUEL, Τα Θεμέλια της Μεταφυσικής των Ηθών, εισαγωγή μετάφραση σχόλια Γ. Τζαβάρας, Δωδώνη, Αθήνα KUHSE HELGA, Should Cloning Been Banned for the Sake of Child?, Poiesis and Praxis 2001 (1), σ LOTZ MIANA, Feinberg, Mills and the Child s Right to an Open Future, Journal of Social Philosophy 2006 (37.4), σ MCCARTHY DAVID, Persons and Their Copies, Journal of Medical Ethics 1999 (25), σ OST DAVID E., The Right Not to Know, The Journal of Medicine and Philosophy 1984 (9), σ RHODES ROSAMOND, Genetic Links, Family Ties, and Social Bonds: Rights and Responsibilities in the Face of Genetic Knowledge, Journal of Medicine and Philosophy 1998 (23.1), σ

ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ. Εικονογράφηση ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΛΗΔΑ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ. Εικονογράφηση ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΛΗΔΑ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ Εικονογράφηση ΛΗΔΑ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Ï ðéï ìåãüëïò êáé ï ðéï óçìáíôéêüò ðáéäáãùãéêüò êáíüíáò äåí åßíáé ôï íá

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Τροποποίηση κατηγοριών στα εγκεκριµένα ενιαία τιµολόγια εργασιών για έργα οδοποιϊας.

ΘΕΜΑ: Τροποποίηση κατηγοριών στα εγκεκριµένα ενιαία τιµολόγια εργασιών για έργα οδοποιϊας. ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23 Φεβρουαρίου 2005 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΧΩ..Ε. Αρ.Πρωτ. 17α/10/22/ΦΝ 437 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜ. ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΡΟΓ/ΤΟΣ /ΝΣΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤ/ΣΜΟΥ &

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόγραμμα Μαθημάτων Ακαδ. Έτος 2014-2015 Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική Ενότητα Διδάσκων / Διδάσκουσα ΜΑΘΗΜΑ 1ο 30/09/2014 Η έννοια της Βιο-ηθικής

Διαβάστε περισσότερα

Ç íýá Ýííïéá ôïõ ýðíïõ!

Ç íýá Ýííïéá ôïõ ýðíïõ! ΑΞΕΣΟΥΑΡ Ç íýá Ýííïéá ôïõ ýðíïõ! ÅããõÜôáé ôçí áóöüëåéá êáé õãåßá ôïõ ìùñïý êáôü ôç äéüñêåéá ôïõ ýðíïõ! AP 1270638 Õðüóôñùìá Aerosleep, : 61,00 AP 125060 ÊÜëõììá Aerosleep, : 15,30 ÁóöáëÞò, ðüíôá áñêåôüò

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Ένας επιστημονικός κλάδος που με τα επιτεύγματά του προκάλεσε έντονες συζήσεις στο τέλος του 20 ου αιώνα και αναμένεται να απασχολήσει εξίσου έντονα, αν όχι να μονοπωλήσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗ 26ης Απριλίου 2001 ρ. Henk JOCHEMSEN Σύντοµο βιογραφικό σηµείωµα Ο ρ. Henk Jochemsen (1952) σπούδασε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-617-7

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-617-7 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η πεισµατάρα ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: ηµήτρης Καρατζαφέρης ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους. Παρούσης Μιχαήλ.

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους. Παρούσης Μιχαήλ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Βούληση και αυτονομία ανθρώπου 2.Συμφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΙΦΟΣ ΣΕΡΙΦΟΥ ΓΑΛΑΝΗΣ

ΣΕΡΙΦΟΣ ΣΕΡΙΦΟΥ ΓΑΛΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ: ΣΕΡΙΦΟΣ ΣΕΡΙΦΟΥ ΓΑΛΑΝΗΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ ÐÑÏÓÏ Ç: ÄåäïìÝíïõ üôé ðñüêåéôáé ãéá ðáñáäïóéáêü ïéêéóìü, ãéá ôïí õðïëïãéóìü ôçò áîßáò ôùí áêéíþôùí äåí åöáñìüæïíôáé ïé óõíôåëåóôýò ðñüóïøçò:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ : ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ

ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ : ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ : ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ 1. ΩΡΑ Η επίσημη ώρα για τον αγώνα "ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ 2007" είναι 9η του αστεροσκοπείου Αθηνών. Η πληροφόρηση γίνεται με τηλεφωνική κλήση του αριθμού 141. 2. ΠΡΟΓΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 8 η : Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας Με τι ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-616-0

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-616-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Πονηρούλης ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: ιονύσης Καραβίας ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΣ ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ. 2) Για τουριστικές εγκαταστάσεις και για εγκαταστάσεις οργανισμών κοινής ωφελείας:

ΠΑΡΟΣ ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ. 2) Για τουριστικές εγκαταστάσεις και για εγκαταστάσεις οργανισμών κοινής ωφελείας: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ: ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ ÐÑÏÓÏ Ç: ÄåäïìÝíïõ üôé ðñüêåéôáé ãéá ðáñáäïóéáêü ïéêéóìü, ãéá ôïí õðïëïãéóìü ôçò áîßáò ôùí áêéíþôùí äåí åöáñìüæïíôáé ïé óõíôåëåóôýò

Διαβάστε περισσότερα

B i o f l o n. Ãéá åöáñìïãýò ìåôáöïñüò çìéêþí

B i o f l o n. Ãéá åöáñìïãýò ìåôáöïñüò çìéêþí B i o f l o n Ãéá åöáñìïãýò ìåôáöïñüò çìéêþí Ç åôáéñåßá Aflex, ç ïðïßá éäñýèçêå ôï 1973, Þôáí ç ðñþôç ðïõ ó åäßáóå ôïí åýêáìðôï óùëþíá PTFE ãéá ôç ìåôáöïñü çìéêþí õãñþí ðñßí áðü 35 ñüíéá. Ï åëéêïåéäþò

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες για Ορθές Γεωργικές Πρακτικές

Γενικές Οδηγίες για Ορθές Γεωργικές Πρακτικές Γενικές Οδηγίες για Ορθές Γεωργικές Πρακτικές Αναπτυξιακή Αιτωλοακαρνανίας Α.Ε. Μεσολόγγι 2008 Γενικές Οδηγίες για Ορθές Γεωργικές Πρακτικές Έκδοση: Αναπτυξιακή Αιτωλοακαρνανίας Α.Ε. Κύπρου 41, 30 200

Διαβάστε περισσότερα

ÐÉÍÁÊÅÓ ÔÉÌÙÍ ÁÍÔÉÊÅÉÌÅÍÉÊÙÍ ÁÎÉÙÍ

ÐÉÍÁÊÅÓ ÔÉÌÙÍ ÁÍÔÉÊÅÉÌÅÍÉÊÙÍ ÁÎÉÙÍ ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ÏÉÊÏÍÏÌÉÊÙÍ ÃÅÍÉÊÇ ÄÉÅÕÈÕÍÓÇ ÄÇÌÏÓÉÁÓ ÐÅÑÉÏÕÓÉÁÓ & ÅÈÍÉÊÙÍ ÊËÇÑÏÄÏÔÇÌÁÔÙÍ ÄÉÅÕÈÕÍÓÇ ÔÅ ÍÉÊÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ & ÓÔÅÃÁÓÇÓ ÔÌÇÌÁ ÁÍÔÉÊÅÉÌÅÍÉÊÏÕ ÐÑÏÓÄÉÏÑÉÓÌÏÕ ÖÏÑÏËÏÃÇÔÅÁÓ ÁÎÉÁÓ ÁÊÉÍÇÔÙÍ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΗΘΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Orphanet Ιστοσελίδα ελεύθερης πρόσβασης που παρέχει πληροφορίες για τις σπάνιες παθήσεις, τα κλινικά πειράµατα, τα φάρµακα και συνδέσµους για οµάδες υποστήριξης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ιστοσελίδα: www.orpha.net

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

ÐÑÏ ÓÊËÇ ÓÇ. Αγαπητοί Συνάδελφοι,

ÐÑÏ ÓÊËÇ ÓÇ. Αγαπητοί Συνάδελφοι, ÐÑÏ ÓÊËÇ ÓÇ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Έχουμε την ιδιαίτερη τιμή αλλά και χαρά να σας προσκαλέσουμε στο 1 ο Τακτικό Συνέδριο που διοργανώνει η νεοσυσταθείσα Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Θεραπευτικής με Laser

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ (cosφ) 1,0 1,0 1,0 1,0 ΣΥΝΕΧΕΣ ΡΕΥΜΑ DC (Volt) 12 12 12 12 ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΑΣΗΣ AVR AVR AVR AVR

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ (cosφ) 1,0 1,0 1,0 1,0 ΣΥΝΕΧΕΣ ΡΕΥΜΑ DC (Volt) 12 12 12 12 ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΑΣΗΣ AVR AVR AVR AVR ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ Οι πλέον αξιόπιστες γεννήτριες στην κατηγορία τους, µε προσεγµένα υλικά κατασκευής, φινίρισµα και εξοπλισµό. Επίσης, έχουν µεγάλη δεξαµενή καυσίµου για µεγαλύτερη αυτονοµία - διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ATHINA COURT. ÐïëõôåëÞ Äéáìåñßóìáôá

ATHINA COURT. ÐïëõôåëÞ Äéáìåñßóìáôá ATHINA COURT ÐïëõôåëÞ Äéáìåñßóìáôá ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΑΘΗΝΑ Το συγκρότημα διαμερισμάτων AΘΗΝΑ βρίσκεται σε μια ήσυχη περιοχή στην Έγκωμη, Γωνία Γρηγόρη Αυξεντίου & Αρχιεπισκόπου Λεοντίου και αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Προ ολίγων ετών μου δόθηκε η ευκαιρία να έλθω σ επαφή με το

Προ ολίγων ετών μου δόθηκε η ευκαιρία να έλθω σ επαφή με το Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης «Δικαιώματα των ζώων: Υπάρχει κάτι τέτοιο;» Προ ολίγων ετών μου δόθηκε η ευκαιρία να έλθω σ επαφή με το κίνημα για τα δικαιώματα των ζώων, κάτι που μου επέτρεψε να γνωρίσω τις

Διαβάστε περισσότερα

Ôå íéêþ óôç äéäáóêáëßá, ìåèïäéêüôçôá óôç ãíþóç, ðëçñüôçôá óôï ðåñéå üìåíï. ÄéäáêôéêÞ óõìðåñéöïñü åîåéäéêåõìýíç óå êüèå ìáèçôþ

Ôå íéêþ óôç äéäáóêáëßá, ìåèïäéêüôçôá óôç ãíþóç, ðëçñüôçôá óôï ðåñéå üìåíï. ÄéäáêôéêÞ óõìðåñéöïñü åîåéäéêåõìýíç óå êüèå ìáèçôþ Ôå íéêþ óôç äéäáóêáëßá, ìåèïäéêüôçôá óôç ãíþóç, ðëçñüôçôá óôï ðåñéå üìåíï ÄéäáêôéêÞ óõìðåñéöïñü åîåéäéêåõìýíç óå êüèå ìáèçôþ Åðéêïéíùíßá ü é ìüíï ìå ôï ëüãï áëëü êáé ìå ôï óõíáßóèçìá i ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 3η Επιστηµονική Εκδήλωση Σε συνεργασία µε την ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Εις μνήμην Δημητρίου Τριχόπουλου Τόµος Πρακτικών Συντονισμός Έκδοσης: Ευαγγελία Σφακιανούδη, Ευάγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Σ Ε Ι Ρ Α Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Σ O 114 Α, Β & Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Σ Ε Ι Ρ Α Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Σ O 114 Α, Β & Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ Αγκαλιά με παραμύθια ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Αγκαλιά με παραμύθια ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γαλάτεια Γρηγοριάδου-Σουρέλη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Κατερίνα Χαδουλού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Το περιβάλλον Διαδίκτυο Ψηφιακό οικοσύστημα Σχολείο Εκπαιδευτικοί Γονείς. Η ανάγκη Τα παιδιά χρειάζονται ποιοτικό ψηφιακό

Διαβάστε περισσότερα

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions A Wolff, 1 J Browne, 1 W P Whitehouse 1,2 1 Family Health Division, Nottingham

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Τούντας Καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής Διευθυντής

Γιάννης Τούντας Καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ ΚΕΝΤΡΟ Π.Ο.Υ. Γιάννης Τούντας Καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Ôå íéêþ óôç äéäáóêáëßá, ìåèïäéêüôçôá óôç ãíþóç, ðëçñüôçôá óôï ðåñéå üìåíï. ÄéäáêôéêÞ óõìðåñéöïñü åîåéäéêåõìýíç óå êüèå ìáèçôþ

Ôå íéêþ óôç äéäáóêáëßá, ìåèïäéêüôçôá óôç ãíþóç, ðëçñüôçôá óôï ðåñéå üìåíï. ÄéäáêôéêÞ óõìðåñéöïñü åîåéäéêåõìýíç óå êüèå ìáèçôþ Ôå íéêþ óôç äéäáóêáëßá, ìåèïäéêüôçôá óôç ãíþóç, ðëçñüôçôá óôï ðåñéå üìåíï ÄéäáêôéêÞ óõìðåñéöïñü åîåéäéêåõìýíç óå êüèå ìáèçôþ Åðéêïéíùíßá ü é ìüíï ìå ôï ëüãï áëëü êáé ìå ôï óõíáßóèçìá i ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

ΒΙΟΗΘΙΚΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΒΙΟΗΘΙΚΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΕΙΡΑ: ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΜΕΛΕΤΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΕΙΡΑΣ: Δημήτρης Ν. Λαμπρέλλης Απαγορεύεται η μερική ή ολική αναδημοσίευση του έργου αυτού, καθώς και η αναπαραγωγή του με οποιοδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ÌÅÑÏÓ 3 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ÁÐÁÉÔÇÓÅÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ. Υπηρεσίες Ιατρικής Πληροφορικής και Τηλεϊατρικής 9 ÂÁÓÉÊÅÓ ÊÁÔÅÕÈÕÍÓÅÉÓ

ÌÅÑÏÓ 3 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ÁÐÁÉÔÇÓÅÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ. Υπηρεσίες Ιατρικής Πληροφορικής και Τηλεϊατρικής 9 ÂÁÓÉÊÅÓ ÊÁÔÅÕÈÕÍÓÅÉÓ 138 Υπηρεσίες Ιατρικής Πληροφορικής και Τηλεϊατρικής ÌÅÑÏÓ 3 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ 9 ÂÁÓÉÊÅÓ ÊÁÔÅÕÈÕÍÓÅÉÓ 10 ÌÏÍÔÅËÏ ÁÐÏÔÉÌÇÓÇÓ ÔÙÍ ÁÐÁÉÔÇÓÅÙÍ 11 ÔÏÌÅÉÓ ÅÖÁÑÌÏÃÇÓ ÔÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ 139

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο.

ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο. ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Τελικό Πρόγραμμα Β Χειρουργική και Γαστρεντερολογική κλινική, Ναυτικού Νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA

Τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA Τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η Φώτης Καρβέλης Ιστορική αναδρομή Ανακάλυψη του DNA Μελέτη αντιγραφής Απομόνωση ενζύμων Μελέτη της δράσης τους Αποκάλυψη των περιοριστικών ενδονουκλεασών

Διαβάστε περισσότερα

0 np6e6p0(; T O U A.I Tr\q n.e.a. A.M.. oaq K Q A E I as auvespiaar) CTTIC; 2 AcKcpppiou

0 np6e6p0(; T O U A.I Tr\q n.e.a. A.M.. oaq K Q A E I as auvespiaar) CTTIC; 2 AcKcpppiou /II 2014 13:40 FAX 2551033552 T E D K N. E V R O U ool ANATOAIKirs MAKKAONIAV epakhs: la^.a/voti: itamovoc KupiaKidii 17 Ko^oTiivi'] 28-1! -2014 ApiO.i.npo)T : 726 Ko^ioTTivii 69 100 Tr >.:253l0-21975,

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ÐÅÑÉÖÅÑÅÉÁ ÄÕÔÉÊÇÓ ÌÁÊÅÄÏÍÉÁÓ 1. ÍÏÌÏÓ ÃÑÅÂÅÍÙÍ 2. ÍÏÌÏÓ ÊÁÓÔÏÑÉÁÓ 3. ÍÏÌÏÓ ÊÏÆÁÍÇÓ 4. ÍÏÌÏÓ ÖËÙÑÉÍÁÓ

ÐÅÑÉÖÅÑÅÉÁ ÄÕÔÉÊÇÓ ÌÁÊÅÄÏÍÉÁÓ 1. ÍÏÌÏÓ ÃÑÅÂÅÍÙÍ 2. ÍÏÌÏÓ ÊÁÓÔÏÑÉÁÓ 3. ÍÏÌÏÓ ÊÏÆÁÍÇÓ 4. ÍÏÌÏÓ ÖËÙÑÉÍÁÓ ÐÅÑÉÖÅÑÅÉÁ ÄÕÔÉÊÇÓ ÌÁÊÅÄÏÍÉÁÓ 1 ÍÏÌÏÓ ÃÑÅÂÅÍÙÍ ÍÏÌÏÓ ÊÁÓÔÏÑÉÁÓ 3 ÍÏÌÏÓ ÊÏÆÁÍÇÓ 4 ÍÏÌÏÓ ÖËÙÑÉÍÁÓ 1 ÍÏÌÏÓ ÃÑÅÂÅÍÙÍ ΑΓΙΟΥ ÊÏÓÌÁ ÁÃÉÏÕ ÊÏÓÌÁ ÁÃÉÏÕ ÊÏÓÌÁ 1 ÔÉÌÇ ÏÉÊÏÐÅÄÏÕ (ÔÏ) ÁíÜëïãá ìå ôçí ÔÆ êáé ôïí ÓÁÏ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Εισαγωγή Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Χαρχαντής Αθανάσιος STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1. Βαρυτικές και Μαγνητικές Μέθοδοι Γεωφυσικής Διασκόπησης ΝΟΜΟΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ NEWTON ΓΗΙΝΟ ΠΕΔΙΟ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΜΕΤΡΟΥΜΕΝΑ ΜΕΓΕΘΗ -

ΜΑΘΗΜΑ 1. Βαρυτικές και Μαγνητικές Μέθοδοι Γεωφυσικής Διασκόπησης ΝΟΜΟΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ NEWTON ΓΗΙΝΟ ΠΕΔΙΟ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΜΕΤΡΟΥΜΕΝΑ ΜΕΓΕΘΗ - ΜΑΘΗΜΑ 1 Βαρυτικές και Μαγνητικές Μέθοδοι Γεωφυσικής Διασκόπησης ΝΟΜΟΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ NEWTON ΓΗΙΝΟ ΠΕΔΙΟ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΕΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ- ΟΡΥΚΤΩΝ ΜΕΤΡΟΥΜΕΝΑ ΜΕΓΕΘΗ - ΜΟΝΑΔΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΣΤΡΕΠΤΟΣ ΖΥΓΟΣ- ΕΚΚΡΕΜΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

11. ΜΕΝΤΕΣΕΔΕΣ ΕΠΙΠΛΩΝ

11. ΜΕΝΤΕΣΕΔΕΣ ΕΠΙΠΛΩΝ . ΜΕΝΤΕΣΕΔΕΣ ΕΠΙΠΛΩΝ 1 . ΜΕΝΤΕΣΕΔΕΣ ÅÐÉÐËÙÍ Σύντομη αναδρομή στην ιστορία της. Η εταιρία Salice, πρωτοπόρος στον τομέα των χωνευτών μεντεσέδων επίπλων, παράγει μια πολύ μεγάλη γκάμα μεντεσέδων και μηχανισμών

Διαβάστε περισσότερα

2o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟ ΑΕΡΙΣΜΟ ΑΘΗΝΑ 5-6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010

2o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟ ΑΕΡΙΣΜΟ ΑΘΗΝΑ 5-6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010 2o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟ ΑΕΡΙΣΜΟ ΑΘΗΝΑ 5-6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010 Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας στέλνουμε το πρόγραμμα του 2ου Συνεδρίου για τις Διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Η Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Η Β Ι Ο Η Θ Ι Κ Η Σ Γ Ν Ω Μ Η ΜΕΤΑ ΟΤΙΚΑ ΛΟΙΜΩ Η ΝΟΣΗΜΑΤΑ: ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ

Ε Θ Ν Ι Κ Η Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Η Β Ι Ο Η Θ Ι Κ Η Σ Γ Ν Ω Μ Η ΜΕΤΑ ΟΤΙΚΑ ΛΟΙΜΩ Η ΝΟΣΗΜΑΤΑ: ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ Ε Θ Ν Ι Κ Η Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Η Β Ι Ο Η Θ Ι Κ Η Σ Γ Ν Ω Μ Η ΜΕΤΑ ΟΤΙΚΑ ΛΟΙΜΩ Η ΝΟΣΗΜΑΤΑ: ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής, σε επανειληµµένες συνεδριάσεις, εξέτασε το ζήτηµα των αποδεκτών

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια ταξινόμησης κατά CLP: Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία Καρκινογένεση, Μεταλλαξιγένεση, Τοξικότητα στην αναπαραγωγή

Κριτήρια ταξινόμησης κατά CLP: Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία Καρκινογένεση, Μεταλλαξιγένεση, Τοξικότητα στην αναπαραγωγή ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 11 η Ετήσια Σύσκεψη Επιθεωρητών REACH, CLP 2015 Εθνική Συνάντηση Εργασίας του PROTEAS Αθήνα, 27-2929 Απριλίου 2015 Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ Α. Ο συγγραφέας στο απόσπασµα αυτό αναφέρεται στη διαφήµιση. Στην αρχή πιστοποιεί την κυριαρχία της σε όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΓΕΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ: ΟΙΚΙΣΜΟΣ: 1. ΤΙΜΗ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ (Τ.Ο.) Ανάλογα με την Τ.Ζ. και τον Σ.Α.Ο. Βλέπε Πίνακα 1 στις σελίδες 6-7 και 8-9

ΑΝΩΓΕΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ: ΟΙΚΙΣΜΟΣ: 1. ΤΙΜΗ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ (Τ.Ο.) Ανάλογα με την Τ.Ζ. και τον Σ.Α.Ο. Βλέπε Πίνακα 1 στις σελίδες 6-7 και 8-9 3ÍÏÌÏÓ ÑÅÈÕÌÍÇÓ ΑΝΩΓΕΙΩΝ ΑΝΩΓΕΙΩΝ 1 ΤΙΜΗ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ (ΤΟ) Ανάλογα με την ΤΖ και τον ΣΑΟ Βλέπε Πίνακα 1 στις σελίδες 6-7 και 8-9 2 ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ (ΣΟ) Α Ζώνη: 0, 40 ΠΡΟΣΟΧΗ: Για το ΣΟ τελ, βλέπε ορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚ/ΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ Π.Ε.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚ/ΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ Π.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚ/ΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ Π.Ε. Τµήµα Α Αν. Παπανδρέου 37 151 80 Μαρούσι Πληροφορίες: Ρ. Γεωργακόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Το έμβρυο ως «ασθενής»: Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση και επιλογή εμβρύου. Βιοηθική προσέγγιση. Aλεξάνδρα Ντρουμπογιάννη

Το έμβρυο ως «ασθενής»: Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση και επιλογή εμβρύου. Βιοηθική προσέγγιση. Aλεξάνδρα Ντρουμπογιάννη Το έμβρυο ως «ασθενής»: Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση και επιλογή εμβρύου. Βιοηθική προσέγγιση The embryo as patient. Preimplantation Genetic Diagnosis and the selection of embryos. A Bioethical approach

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

11. ΜΕΝΤΕΣΕΔΕΣ ΕΠΙΠΛΩΝ

11. ΜΕΝΤΕΣΕΔΕΣ ΕΠΙΠΛΩΝ . ΜΕΝΤΕΣΕΔΕΣ ΕΠΙΠΛΩΝ 1 . ΜΕΝΤΕΣΕΔΕΣ ÅÐÉÐËÙÍ Σύντομη αναδρομή στην ιστορία της. Η εταιρία Salice, πρωτοπόρος στον τομέα των χωνευτών μεντεσέδων επίπλων, παράγει μια πολύ μεγάλη γκάμα μεντεσέδων και μηχανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα και η προστασία των δεδοµένων

Η πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα και η προστασία των δεδοµένων EΕΠ - Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας εδοµένων Η πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα και η προστασία των δεδοµένων Σειρά εγγράφων αναφοράς Περίληψη Ιούλιος 2005 Αριθµ. 1 Εισαγωγή Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: Βιοτικές κρίσεις και ηθικά επιχειρήματα. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: Βιοτικές κρίσεις και ηθικά επιχειρήματα. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 2: Βιοτικές κρίσεις και ηθικά επιχειρήματα Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Η περίπτωση της Τερέζα Πίρσον 2.Τα σιαμαία Τζόντι και Μέρι 3.Το παράδειγμα της

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π.

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1 Πεδίο Εφαρμογής Ο κώδικας αυτός ισχύει για όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες οι οποίες διεξάγονται στο Δ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Το παρόν υπόμνημα εξετάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ο και 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΛΥΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ο και 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΛΥΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ο και 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15:Γ, 39:Γ, 14:Α, 21:Β, 15:Δ, 11:Δ, 28: I Σ, II Λ, III Σ, IV Σ, V Σ, 41:Β, 29:Α, Β, Γ, 29:Β, 30:Α, 19:Β, 20:Β, 15:Α, 37:Β, 28:Α, 11:Δ, 15:Β, 31:Δ, 32:Γ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΔΗΜΟΣ ΈΔΕΣΣΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ: 31/2014 ΘΕΜΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσµάτων Ερωτηµατολογίου

Παρουσίαση αποτελεσµάτων Ερωτηµατολογίου 2ο Φεστιβάλ Τέχνης για τα Ανθρώπινα ικαιώµατα 20 25 Νοεµβρίου 2002, Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών Παρουσίαση αποτελεσµάτων Ερωτηµατολογίου Συµπληρωθέντα Ερωτηµατολόγια : 128 Το προφίλ του Κοινού Το κοινό του BioVision

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ.

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Άρθρο πρώτο Στη θέση των ήδη καταργηµένων µε το άρθρο 17 του Ν. 1329/1983 άρθρων 1455-1460 του Αστικού Κώδικα

Διαβάστε περισσότερα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα 3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Σε ποια θεµελιακή θεωρία στηρίζει ο Αριστοτέλης την ηθική του φιλοσοφία; Να την αναπτύξετε σύντοµα. 2. Πώς προσδιορίζει ο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ 1 ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΡΘΡΟ 1. ΣΚΟΠΟΣ Ο Κώδικας αυτός Δεοντολογίας έχει συνταχθεί από την Επιτροπή Δεοντολογίας της Ενωσης με την επωνυμία

Διαβάστε περισσότερα

1. i) ÊÜèå üñïò ðñïêýðôåé áðü ôçí ðñüóèåóç ôïõ óôáèåñïý áñéèìïý 3 óôïí ðñïçãïýìåíï, ïðüôå Ý ïõìå áñéèìçôéêþ ðñüïäï á í ìå ðñþôï üñï

1. i) ÊÜèå üñïò ðñïêýðôåé áðü ôçí ðñüóèåóç ôïõ óôáèåñïý áñéèìïý 3 óôïí ðñïçãïýìåíï, ïðüôå Ý ïõìå áñéèìçôéêþ ðñüïäï á í ìå ðñþôï üñï 5. ÐÑÏÏÄÏÉ 7 5. ÁñéèìçôéêÞ ðñüïäïò Á ÏìÜäá. i) ÊÜèå üñïò ðñïêýðôåé áðü ôçí ðñüóèåóç ôïõ óôáèåñïý áñéèìïý 3 óôïí ðñïçãïýìåíï, ïðüôå Ý ïõìå áñéèìçôéêþ ðñüïäï á í ìå ðñþôï üñï á = 7 êáé äéáöïñü ù = 3. Óõíåðþò

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

Ελπίδες και παγίδες στις ΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Ελπίδες και παγίδες στις ΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Ελπίδες και παγίδες στις ΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΩΑΝΝΑ ΣΟΥΦΛΕΡΗ Η γενετική επιστήμη και η ιατρική κοινότητα μας προσφέρουν αυτή τη στιγμή περί τις 9.000 διαφορετικές γενετικές εξετάσεις! Οπως αντιλαμβάνεσθε,

Διαβάστε περισσότερα

John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου

John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου 1 John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου 1. Πρώτη φάση: Θεωρία της δικαιοσύνης (1971) και καντιανός αντικειμενισμός Η δικαιοσύνη ως ακριβοδικία.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα