ISBN:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ISBN: 978-9963-716-49-4"

Transcript

1

2 Óç ìåß ù óç Ç ÉáôñéêÞ åßíáé ìßá äéáñêþò åîåëéóóüìåíç åðéóôþìç. ÄåäïìÝíïõ üôé ç íýá Ýñåõíá êáé ïé êëéíéêýò åìðåéñßåò äéåõñýíïõí ôéò ãíþóåéò ìáò, êáèßóôáíôáé áíáãêáßåò ïé áëëáãýò óôçí åí ãýíåé èåñáðåõôéêþ áãùãþ áëëü êáé åéäéêüôåñá óôéò öáñìá êåõ ôé - êýò èåñáðåßåò. Ï óõíôüêôçò êáé ï åêäüôçò áõôïý ôïõ âéâëßïõ Ý ïõí äéáóôáõñþóåé ôá áíáãñáöüìåíá, ìå ðçãýò ðïõ èåùñïýíôáé áîéüðéóôåò üóïí áöïñü óôçí ðñïóðüèåéü ôïõò íá ðáñý ïõí ðëçñïöïñßåò, ðëþñåéò êáé ãåíéêü óýìöùíåò ìå ôá áðïäåêôü ðñüôõðá êáôü ôç ñïíéêþ ðåñßïäï ðïõ Ýãéíå áõôþ ç Ýêäïóç. Ðáñüëá áõôü, äåäïìýíçò ôçò ðéèáíüôçôáò áí èñþ - ðéíïõ ëüèïõò Þ åîåëßîåùí óôçí éáôñéêþ åðéóôþìç ïýôå ï óõíôüêôçò ïýôå ï åêäüôçò ïýôå êüðïéïò Üëëïò óõíåñãüôçò, ðïõ áíáìåß èçêå óôçí ðñïåôïéìáóßá ôçò åêäüóåùò áõôïý ôïõ âéâëßïõ, åããõüôáé üôé ïé ðëçñïöïñßåò ðïõ ðåñéëáìâüíïíôáé óôï âéâëßï áõôü åßíáé áðü êüèå Üðïøç áêñéâåßò êáé ïëïêëçñùìýíåò. Ùò åê ôïýôïõ äåí åõèýíïíôáé ãéá ïðïéáäþðïôå ëüèç Þ ðá - ñáëåßøåéò Þ óõíýðåéåò áðü ôçí ñþóç ôùí ðëçñïöïñéþí ðïõ ðåñéëáìâüíïíôáé óôï âéâëßï áõôü. Ïé áíáãíþóôåò åíèáñ ñý - íïíôáé íá äéáóôáõñþóïõí ôéò ðëçñïöïñßåò ðïõ åìðåñéý ïíôáé ìå Üëëåò ðçãýò. Ãéá ðáñüäåéãìá, ïé áíáãíþóôåò åíèáññýíï íôáé íá äéá âü æïõí ôï öýë ëï ðëç ñï öï ñé þí ðñïúü íôïò ðïõ ðå ñé ëáì âü íå ôáé óôç óõ óêåõá óßá êü èå öáñ ìü êïõ, ôï ïðïßï óêïðåýïõí íá ñçóéìïðïéþóïõí, ãéá íá åßíáé âýâáéïé üôé ïé ðëçñïöïñßåò ðïõ ðåñéý ïíôáé óôï âéâëßï áõôü åßíáé áêñéâåßò êáé üôé äåí Ý ïõí ãßíåé áëëáãýò óôç óõíéóôþìåíç äïóïëïãßá Þ óôéò áíôåíäåßîåéò ãéá ôç ïñþãçóç. ÁõôÞ ç õðüäåéîç åß íáé õøßóôçò óçìáóßáò üóïí áöïñü óôá êáéíïýñãéá êáé óôá óðáíßùò ñçóéìïðïéïýìåíá öüñìáêá. ISBN: Copyright BROKEN HILL PUBLISHERS LTD 16 Princess De Tyra Str, Karantokis Building 1642 Nicosia, Cyprus Τα δικαιώματα της ελληνικής έκδοσης του παρόντος βιβλίου ανήκουν στον εκδοτικό οίκο Broken Hill Publishers LTD. Η δημοσίευση φωτογραφιών, η μερική ή ολική ανατύπωση, καθώς και η λήψη φωτοαντιγράφων από το βιβλίο απαγορεύονται χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη.

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 Σύγχρονες νομολογιακές εξελίξεις για την ιατρική ευθύνη...19 Κατερίνα Φουντεδάκη 2 Αστική ευθύνη για αυτοτραυματισμό τρίτου. Αυτοκαταστροφή ή αστική αυτοδιάθεση;...29 Κωνσταντίνος Ν. Χριστοδούλου 3 Η επικοινωνία ως ουσιώδης παράγοντας στην ιατρική πράξη...53 Μιχάλης Μεϊμάρης 4 Αστική ιατρική ευθύνη. Ερευνητικά ευρήματα & σύστημα ανίχνευσης-καταγραφής (ICU-MERIS)...59 Αθανάσιος Βοζίκης, Μαρίνα Ρήγα, Γιάννης Πολλάλης 5 Ιατρική ευθύνη και συμμετοχή πλειόνων στην ιατρική πράξη και στην ενημέρωση του ασθενούς...75 Μαρία Κανελλοπούλου-Μπότη 6 Aνατομία μιας δίκης για ιατρική αμέλεια...97 Ιωάννης Παπακωνσταντίνου 7 Πως κτίζονται τα ιατρικά λάθη και πως τα διαχειρίζεται η σύγχρονη ιατρική Αντώνης Κογεβίνας 15

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 8 Η παραβίαση των κανόνων της ιατρικής επιστήμης μεταξύ παρανομίας και υπαιτιότητας Αλέξιος Τάττης 9 Ο αιτιώδης σύνδεσμος στην ποινική ιατρική ευθύνη Δημήτρης Αναστασόπουλος 10 Ανεπαρκείς πόροι υγείας και επιπόλαιοι ασθενείς: ο παράγοντας της προσωπικής ευθύνης Μιχάλης Ηγουμενίδης, Παύλος Σαράφης 11 Η βιοηθική στο χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων Δονάτος Παπαγιάννης 12 Κλινικές δοκιμές Δήμητρα Παπαδοπούλου-Κλαμαρή 13 Παρένθετη μητρότητα Πηνελόπη Αγαλλοπούλου 14 Δικαίωμα τεκνοποιίας μέσω παρένθετης μητρότητας και για τον άγαμο και μοναχικό άνδρα; Σπύρος Βλαχόπουλος 15 Προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος Χριστίνα Βρεττού, Γεωργία Κάκουρου, Εμμανουήλ Καναβάκης 16 Ηθικοδεοντολογικές περιπέτειες του αγέννητου τέκνου: Η περίπτωση της τεχνητής διακοπής της εγκυμοσύνης Φερενίκης Παναγοπούλου-Κουτνατζή 17 Προγενέστερες οδηγίες για το τέλος της ζωής. Βιοηθική και συνταγματική αξιολόγηση Λίνα Παπαδοπούλου 16

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 18 Ηθικά και δεοντολογικά προβλήματα στο τέλος της ζωής Γεράσιμος Α. Ρηγάτος 19 Ο Ν. 3984/2011 και η καθιέρωση του συστήματος της τεκμαιρόμενης συναίνεσης του νεκρού δότη: μια κριτική προσέγγιση Τάνια Κυριάκου 20 Η ευθύνη της Θεολογίας στα ζητήματα βιοηθικής Απόστολος Νικολαΐδης 21 Η βιοηθική ως μοντέλο οργάνωσης και ελέγχου της βιοϊατρικής στην Ελλάδα: απολογισμός και μελλοντικές προκλήσεις Ελένη Ρεθυμιωτάκη 22 Ηθικά διλήμματα και λοίμωξη από τον ιό της επίκτητης ανοσοανεπάρκειας (Human Immunodeficiency Virus) σε παιδιά Μαρία-Αλεξάνδρα Παπαγρηγορίου - Θεοδωρίδου 23 Η κλωνοποίηση και το δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης 24 Πολιτισμική πολυμορφία και εθιμική βαναυσότητα Σοφία Κουκούλη-Σπηλιωτοπούλου 25 Θεωρία και νομολογία σχετικά με τα γενετικά δεδομένα Ισμήνη Κριάρη 26 Ιατρικό απόρρητο Λίλιαν Μήτρου 27 Δημόσια Υγεία και Βιοηθική: η περίπτωση της δημοσιοποίησης προσωπικών στοιχείων οροθετικών γυναικών Τίνα Γκαράνη-Παπαδάτου - Βενετία Βελονάκη 17

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 28 Ηθική δεοντολογία στις έρευνες σε παιδιά Καλλιόπη Δ. Σπινέλλη 29 Ένας νέος Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας για την εποχή της ηλεκτρονικής υγείας; Θεόδωρος Δ. Τροκάνας 30 Αποδεικτική Αξία της Γενετικής Πληροφορίας DNA Γεώργιος Φιτσιάλος 31 Βιοτεχνολογία και Εφευρέσεις Κατερίνα Μαργέλλου 32 Συμβολή στο ζήτημα της χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας επιεφευρέσεων ανθρωπίνων βλαστοκυττάρων (νομικά ζητήματα και νομολογιακές εξελίξεις) Λέανδρος Λεφάκης 33 ΔΕΚ: Yπόθεση C-34/10 Brüstle κατά Greenpeace ev Διπλώματα ευρεσιτεχνίας και ανθρώπινα βλαστοκύτταρα Μαρία Μ. Μηλαπίδου 34 Υπόθεση Myriad Genetics: Τo τέλος των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας πάνω στα ανθρώπινα γονίδια στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Ναταλία Α. Καπετανάκη 18

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 23 Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης Λέκτωρ Εφαρμοσμένης Ηθικής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Η αναπαραγωγική κλωνοποίηση ανθρώπων στις μέρες μας αποτελεί δυνατότητα, αλλά σε καμία περίπτωση απτή πραγματικότητα, αφού έως τώρα δεν έχει αποδεδειγμένα κλωνοποιηθεί ανθρώπινος οργανισμός. Συνεπώς, η ηθική συζήτηση περί την κλωνοποίηση αποτελεί μια από τις ελάχιστες εκείνες ευτυχείς συγκυρίες κατά τις οποίες η ηθική έχει την άνεση να ενσκήψει σε ένα φλέγον ηθικό ζήτημα ως Προμηθεύς, και όχι ως Επιμηθεύς. Παράλληλα, βέβαια, αυτό οριοθετεί και ένα δεύτερο δεδομένο: ακριβώς διότι η κλωνοποίηση ανθρώπων δεν έχει ακόμη περάσει από το στάδιο της δυνατότητας σε εκείνο της πραγματικότητας, η σχετική ηθική συζήτηση δεν μπορεί παρά να είναι σε μεγάλο βαθμό εικοτολογική, να εξετάζει, δηλαδή, παραμέτρους οι οποίες μπορεί στο μέλλον να αποδειχθούν ανυπόστατες και να ακυρωθούν από τις σχετικές επιστημονικές εξελίξεις. Επιπλέον, ακριβώς λόγω του πρώιμου σταδίου στο οποίο βρίσκεται η τεχνολογική δυνατότητα της κλωνοποίησης ανθρώπου, είναι εύλογο και, συνεπώς, δικαιολογημένο τα σχετικά επιχειρήματα υπέρ και εναντίον της εν λόγω δυνατότητας να είναι φορτισμένα με ελπίδες και αναστολές που, πιθανότατα, στο μέλλον θα αποδειχθούν ανοίκειες. Στη σύντομη αυτή εισήγηση προτίθεμαι να εξετάσω ένα ηθικό επιχείρημα που μετ επιτάσεως προβάλλουν όσοι αντίκεινται στην ηθική αποδοχή της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης ανθρώπων. Συγκεκριμένα, θα εξετάσω το επιχείρημα που υποστηρίζει πως η κλωνοποίηση θίγει το δικαίωμα του κλώνου στο ανοικτό μέλλον, επειδή αυτός υποτίθεται ότι σε κάποιον βαθμό θα γνωρίζει το μέλλον του, συνεπώς δεν θα μπορεί να πραγ- 327

8 Ε. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ματοποιεί αυτόνομες επιλογές και, ως εκ τούτου, η αυτονομία του θα είναι ιδιαίτερα περιορισμένη σε σχέση με αυτήν των υπολοίπων ανθρώπων. Θα ισχυρισθώ πως το δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον προϋποθέτει το αντίστοιχο δικαίωμα στην γενετική άγνοια 1, και πως χωρίς αυτό δεν μπορεί να είναι έγκυρο. Στην συνέχεια επικαλούμενος τις θέσεις του Kant για την αυτονομία του ηθικού προσώπου θα αποπειραθώ να αποδείξω πως το λεγόμενο δικαίωμα στην γενετική άγνοια είναι αντιφατικό, επί τη βάσει αυτών δε θα καταλήξω στο συμπέρασμα πως και το δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον είναι εξ ίσου ανυπόστατο και, συνεπώς, άκυρο. Το λεγόμενο δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον προτάθηκε από τον Joel Feinberg στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και δεν αφορούσε διόλου σε κλώνους. Αντίθετα, ο Feinberg εισηγήθηκε μια ιδιαίτερη κατηγορία διαπιστευμένων δικαιωμάτων (rights in trust) για βρέφη και παιδιά, η διαφύλαξη των οποίων τώρα θα προστατεύσει την αυτονομία τους στο μέλλον, ενώ η όποια παραβίασή τους στο παρόν θα τους στερήσει δυνατότητες που διαφορετικά θα είχαν ως ενήλικες. Αυτά ο Feinberg θεωρεί πως με μια φράση θα μπορούσαν να περιγραφούν ως δικαιώματα στο ανοικτό μέλλον του παιδιού 2, και πως κατά το μάλλον ή ήττον, συνιστούν αρνητικά δικαιώματα 3 : αυτό σημαίνει πως οι γονείς και η πολιτεία έχουν το αντίστοιχο καθήκον να μην περιορίζουν εσκεμμένα τις μελλοντικές δυνατότητες των βρεφών και των παιδιών, αλλά δεν διαθέτουν την σχετική υποχρέωση να επιδιώκουν να αυξήσουν τις μελλοντικές επιλογές των τελευταίων. Για να γίνει πιο σαφής η διάκριση θετικών και αρνητικών δικαιωμάτων, ας υποθέσουμε πως η εξοικείωση με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές αυξάνει τις μελλοντικές επιλογές του παιδιού, άρα εμπίπτει στο δικαίωμα του παιδιού σε ένα ανοικτό μέλλον. Αν είναι έτσι, οι γονείς οφείλουν να μη στερήσουν εσκεμμένα από το παιδί τους τη δυνατότητά του να χειρίζεται ηλεκτρονικό υπολογιστή: αν μπορούν, οφείλουν να του αγοράσουν έναν. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, πως οφείλουν να ωθούν το παιδί τους ή και να το υποχρεώνουν, ακόμη να ασχολείται διαρκώς με τον υπολογιστή του, ώστε να διατηρούνται ανοικτές οι μελλοντικές επιλογές του που εξαρτώνται από την εξοικείωσή του με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Πώς, όμως, το δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον μπορεί να εφαρμοσθεί στην κλωνοποίηση; Ο κλώνος, ισχυρίζονται αρκετοί, ως αργοπορημένος δίδυμος ενός προϋπάρξαντος ή προϋπάρχοντος πρωτοτύπου, δεν θα διαθέτει το ανοικτό μέλλον που όλοι οι άνθρωποι διαθέτουν. Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους: πρώτον, επειδή η γονιδιακή του κατασκευή θα επιβάλλει σε αυτόν συγκεκριμένους περιορισμούς, τους οποίους ο κλώνος θα είναι σε θέση να γνωρίζει απλώς και μόνον κοιτώντας το πρωτότυπό του, συνεπώς δεν θα μπορεί αυτόνομα να καταστρώσει το πλάνο της ζωής του. 4 Ο κλώνος ενός υπερβολι- 1 Βλ. για το δικαίωμα αυτό (με αρνητική κριτική) σχετικά ΜΑRIA BOTTIS, Comment on a View Favoring Ignorance of Genetic Information; Confidentiality, Autonomy, Beneficence and the Right not to Know, EJHL 2000 (7), σ. 173 επ. 2 JOEL FEINBERG, Freedom and Fulfillment, Princeton University Press, Princeton 1992, σσ MIANA LOTZ, Feinberg, Mills and the Child s Right to an Open Future, Journal of Social Philosophy 2006 (37.4), σ (537). 4 DAN BROCK, Human Cloning and Our Sense of Self, Science 2002 (296), σ (315). 328

9 23 Η ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΜΕΛΛΟΝ κά κοντού ανθρώπου, για παράδειγμα, θα γνωρίζει πως δεν έχει ελπίδες να διαπρέψει εάν ασχοληθεί με την καλαθοσφαίριση, όσο και εάν το συγκεκριμένο άθλημα του αρέσει. Ο κλώνος ενός πολύ ψηλού πρωτοτύπου, αντιστρόφως, θα γνωρίζει πως ουδέποτε θα μπορέσει να ασχοληθεί με το άθλημα της ιππασίας, τουλάχιστον σε επίπεδο πρωταθλητισμού. Κατά δεύτερον, ο κλώνος θα γνωρίζει (ή θα πιστεύει πως γνωρίζει) τόσο την πορεία της ζωής του, όσο και τις ιδιαιτερότητες της προσωπικότητάς του, αφού θα μπορεί να πληροφορηθεί τα σχετικά με την προσωπικότητα και την πορεία της ζωής του πρωτοτύπου του. Το στενό και ευρύτερο περιβάλλον του κλώνου, παράλληλα, θα διαθέτει (ή θα πιστεύει πως διαθέτει) πληροφορίες για τον κλώνο, τις οποίες θα αντλεί από την παρατήρηση του πρωτοτύπου, διαμορφώνοντας επί τη βάσει αυτών συγκεκριμένες προσδοκίες και απαιτήσεις για τον κλώνο. Όλα τα παραπάνω φαίνονται να παραβιάζουν την αυτονομία του κλώνου περιορίζοντας τις επιλογές του κατά τρόπο που δεν προσιδιάζει στον άνθρωπο γενικώς. Παράλληλα, φαίνονται να επιφέρουν στον κλώνο ζημίες και βάρη που κανένας άλλος άνθρωπος δεν είναι υποχρεωμένος να υποστεί και να επωμισθεί. Συνεπώς, ο κλώνος εξ αιτίας του τρόπου με τον οποίον έχει δημιουργηθεί, φαίνεται να στερείται το δικαίωμα στην άγνοια 5 του μέλλοντος που όλοι οι άνθρωποι διαθέτουν, γεγονός που του στερεί τη δυνατότητα του ανοικτού μέλλοντος και τον καταδικάζει να ζει στην σκιά του πρωτοτύπου του. 6 Όλα τα παραπάνω είναι εν μέρει ορθά. Ωστόσο, κατά τη γνώμη μου δεν συγκροτούν ένα συνεκτικό επιχείρημα κατά της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης ανθρώπων. Συγκεκριμένα: όντως ο κλώνος ενδέχεται να διαθέτει πληροφορίες σχετικά με τη σωματική του κατασκευή, τις οποίες άλλοι άνθρωποι δεν διαθέτουν. Αυτό, εντούτοις, δεν περιορίζει την αυτονομία του περισσότερο από όσο περιορίζει την αυτονομία των υπολοίπων. Ο καθένας από εμάς, ούτως ή άλλως, υπόκειται στους περιορισμούς της γενετικής του ιδιοσυστασίας, πολλούς από τους οποίους γνωρίζουμε, παρότι δεν έχουμε έλθει στην ζωή ως κλώνοι. Εάν, επί παραδείγματι, και οι δύο γονείς σας είναι νάνοι ή φορείς της νόσου του Huntington, γνωρίζετε πώς περίπου θα εξελιχθεί είτε το σώμα σας, είτε η υγεία σας, παρότι δεν είστε κλώνοι. Πέραν τούτου, η γνώση που ο κλώνος θα διαθέτει για τη σωματική του εξέλιξη, μάλλον ενισχύει παρά πλήττει την αυτονομία του, αφού του επιτρέπει να επιδιώξει στόχους εφικτούς για εκείνον, με άλλα λόγια να σχεδιάσει τη ζωή του βασισμένος σε σταθερότερους άξονες από αυτούς που οι υπόλοιποι άνθρωποι διαθέτουν. 7 Σε ό,τι αφορά στην αντίληψη πως η εκ μέρους του κλώ- 5 HANS JONAS, Philosophical Essays: From Ancient Creed to Technological Man, Prentice-Hall, Englewood Cliffs 1974, σ Βλ. SÖREN HOLM, A Life in the Shadow: One Reason Why We Should Not Clone Humans, Cambridge Quarterly of Healthcare Ethics 1998 (7), σ HELGA KUHSE, Should Cloning Been Banned for the Sake of Child?, Poiesis and Praxis 2001 (1), σ (23). 329

10 Ε. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ νου γνώση της γενετικής του ιδιοσυστασίας θα ακυρώσει το δικαίωμα αυτού στην άγνοια στερώντας του την αυτονομία του και επιβάλλοντάς του να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις μιας ζωής την οποία ήδη έχει κάποιος άλλος ζήσει, θεωρώ πως μόνον ως εσφαλμένη αντίληψη εκ μέρους του κλώνου θα μπορούσε να ισχύει κάτι τέτοιο, αλλά όχι ως αντικειμενική πραγματικότητα. Και τούτο για δύο κυρίως λόγους: αφ ενός, γιατί ο κλώνος δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να έχει ταυτόσημο γονιδίωμα με το αντίγραφό του, αφού το γονιδίωμά του θα διαμορφωθεί τόσο από το DNA του πυρήνα του σωματικού κυττάρου του δότη, όσο και από το μιτοχονδριακό DNA του ωαρίου στο οποίο ο πυρήνας αυτός θα εμφυτευθεί. 8 Το μιτοχονδριακό DNA του κλώνου, συνεπώς, θα τον διαφοροποιεί από το πρωτότυπό του, αφού αυτός θα έχει προκύψει από διαφορετικό ωάριο. 9 Ο δεύτερος και πολύ σημαντικότερος του πρώτου λόγος είναι ο εξής: η προσωπικότητά μας εν μέρει μόνον καθορίζεται από τα γονίδιά μας. Σε πολύ σημαντικότερο βαθμό διαμορφώνεται από το ιστορικό, πολιτισμικό και κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο αναπτυσσόμαστε. 10 Και αυτό αποκλείεται να είναι κοινό για τον κλώνο και το πρωτότυπό του, δεδομένης της χρονικής απόστασης που αναπόφευκτα θα υπάρχει μεταξύ τους. Ωστόσο, ακόμη και εάν αυτή η απόσταση ήταν εκμηδενισμένη, όπως συμβαίνει με τους ομοζυγωτικούς διδύμους, πάλι ο κλώνος και το πρωτότυπό του θα αναπτύσσονταν σε ένα έστω ελαφρώς διαφορετικό περιβάλλον ο καθένας, γεγονός που θα κατέληγε σε εντονότατες διαφοροποιήσεις στην προσωπικότητά τους, οι οποίες, άλλωστε, παρατηρούνται και στους ομοζυγωτικούς διδύμους. Συνεπώς, ούτε στο επίπεδο αυτό η κλωνοποίηση θίγει πραγματικά το δικαίωμα του κλώνου στην άγνοια και, συνεπώς, στο ανοικτό μέλλον. Μπορεί πράγματι ο κλώνος εντελώς εσφαλμένα να θεωρεί ή να πιστεύει ότι γνωρίζει το μέλλον του. Η εσφαλμένη αυτή αίσθησή του, ωστόσο, δεν θίγει πραγματικά το δικαίωμά του στην άγνοια, ακριβώς για τους ίδιους λόγους που δεν θίγεται το δικαίωμα κάποιου στην ιδιοκτησία εάν ο ίδιος αδικαιολόγητα πιστεύει πως έχει κλαπεί το αυτοκίνητό του, παρότι αυτό βρίσκεται στο γκαράζ του σπιτιού του. Ακόμη και εάν το περιβάλλον του πιστεύει το ίδιο και του συμπεριφέρεται ως εάν πράγματι το αυτοκίνητό του να έχει κλαπεί, πάλι το δικαίωμα του προσώπου αυτού στην ιδιοκτησία δεν θα είχε θιγεί, διότι τόσο η δική του πεποίθηση όσο και αυτή του περιβάλλοντός του θα ήταν πεπλανημένη. 11 Επομένως, ακόμη και το εύλογο ενδεχόμενο ο κλώνος να αντιμετωπίζεται από το περιβάλλον του ως άτομο με προδιαγεγραμμένο μέλλον, πάλι δεν θα έθιγε το δι- 8 JAMES M. CUMMINS, Mitochondria: Potential Roles in Embryogenesis and Nucleocytoplasmic Transfer, Human Reproduction Update 2001 (7.2), σ (220). 9 LEYLA DINC, Ethical Issues Regarding Human Cloning, A Nursing Perspective, Nursing Ethics 2003 (10.3), σ (241). 10 DAVID MCCARTHY, Persons and Their Copies, Journal of Medical Ethics 1999 (25), σ (101). 11 DAN BROCK, Human Cloning and Our Sense of Self, Science 2002 (296), σ (316). 330

11 23 Η ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΜΕΛΛΟΝ καίωμα του κλώνου στο ανοικτό μέλλον, αφού αυτό θα παρέμενε ανοικτό, έστω και εάν ο κλώνος και ο περίγυρός του εσφαλμένα πίστευαν το αντίθετο. Θεωρώ πως όλα τα παραπάνω αποτελούν εύλογες ενστάσεις απέναντι στο επιχείρημα πως η κλωνοποίηση θα στερούσε από τον κλώνο το δικαίωμά του στο ανοικτό μέλλον. Παράλληλα, όμως, θεωρώ πως δε συνιστούν τίποτα περισσότερο από περιφερειακή αντεπιχειρηματολογία, αφήνοντας άθικτο τον πυρήνα του υπό εξέταση επιχειρήματος. Αυτό που θα καθιστούσε το επιχείρημα περί του ανοικτού μέλλοντος αυθαίρετο, θα ήταν η κατάδειξη των όποιων εγγενών αντιφάσεών του. Κατά τη γνώμη μου, μια τέτοιου είδους αντίφαση όντως υφίσταται, και είναι η εξής: το επιχείρημα περί του δικαιώματος του κλώνου στο ανοικτό μέλλον αναντίρρητα προϋποθέτει το αντίστοιχο δικαίωμά του στην άγνοια της γενετικής του ιδιοσυστασίας, επί τη βάσει της θέσης πως η σχετική γνώση θα έπληττε την αυτονομία του κλώνου, και συνεπώς θα τον έβλαπτε. Με άλλα λόγια, στο πλαίσιο του δικαιώματος στο ανοικτό μέλλον, η αυτονομία του ατόμου γίνεται αντιληπτή ως άμεσα εξαρτημένη από την άγνοιά του ηθικού προσώπου για δεδομένα τα οποία το αφορούν άμεσα. 12 Στην δική μου σκέψη, ωστόσο, η άγνοια και η αυτονομία είναι έννοιες τόσο αντιθετικές, ώστε ο όρος δικαίωμα στην άγνοια να συνιστά αντίφαση εν τοις όροις. Συγκεκριμένα, κατά την καντιανή παράδοση αυτό που καθιστά το άτομο ηθικό πρόσωπο είναι η αυτονομία του 13, η ικανότητά του, δηλαδή, να θέτει το ίδιο τους σκοπούς που θα επιδιώξει 14, αναλογιζόμενο κάθε φορά εάν η επιδίωξή τους θα μπορούσε να καταστεί καθολικός νόμος, τουτέστιν εάν θα μπορούσαν οι σκοποί αυτοί να υιοθετηθούν από κάθε άλλο έλλογο ανθρώπινο ον. 15 Είναι προφανές πως στο ανωτέρω πλαίσιο, η αυτονομία του ανθρώπου εξαρτάται από τη δυνατότητά του να προβαίνει σε έλλογες εκτιμήσεις. Οι εκτιμήσεις αυτού του είδους, ωστόσο, πρέπει να είναι τεκμηριωμένες στην (και ενημερωμένες από την) πραγματικότητα, και να μην αποτελούν αστήρικτες εικασίες, όταν, τουλάχιστον, τα σχετικά με την εκτίμηση δεδομένα υπάρχουν και είναι διαθέσιμα στο ηθικό πρόσωπο. 16 Ας υποθέσουμε πως κάποιος σκέφτεται εάν θα πρέπει να ξεκινήσει το κάπνισμα ή όχι. Για να αποφασίσει αυτόνομα εάν η επιλογή του θα μπορούσε να γίνει καθολικός νόμος, πρέπει να γνωρίζει τις συνέπειες του καπνίσματος, τουλάχιστον όσες είναι διαθέσιμες την στιγμή που θα ληφθεί η όποια απόφαση. Εάν δεν τις γνωρίζει, τότε ετερονομεί- 12 ROBERTO ANDORNO, The Right Not to Know: An Autonomy Based Approach, Journal of Medical Ethics 2004 (30), σ (436). Βλ. και MARIA BOTTIS, ό.π. 13 IMMANUEL KANT, Τα Θεμέλια της Μεταφυσικής των Ηθών, εισαγωγή μετάφραση σχόλια Γ. Τζαβάρας, Δωδώνη, Αθήνα 1984, IMMANUEL KANT, ό.π., IMMANUEL KANT, ό.π., ROSAMOND RHODES, Genetic Links, Family Ties, and Social Bonds: Rights and Responsibilities in the Face of Genetic Knowledge, Journal of Medicine and Philosophy 1998 (23.1), σ (18). 331

12 Ε. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ται εξ αιτίας της άγνοιάς του. Πριν από πενήντα εξήντα χρόνια οι άνθρωποι πίστευαν, εν προκειμένω, πως το κάπνισμα όχι μόνον δεν βλάπτει, αλλά μάλλον ωφελεί την υγεία καταπραΰνοντας το νευρικό σύστημα και προλαμβάνοντας τις ημικρανίες. Αυτός που σήμερα, ωστόσο, αποφασίζει να ενδώσει στις απολαύσεις του καπνού, πιστεύοντας ότι θα θωρακίσει την υγεία του, είναι προφανές πως δεν λαμβάνει μια αυτόνομη απόφαση, αλλά πως αυτή εν μέρει χειραγωγείται από την άγνοιά του. Η γνώση των σχετικών δεδομένων αναντίρρητα ενισχύει την αυτονομία του ατόμου, επιτρέποντάς του να κάνει περισσότερο εύλογες επιλογές. Αυτό φαίνεται να ισχύει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό όταν στο προσκήνιο έρχεται η εσκεμμένη άγνοια. 17 Τότε η άρνηση του ατόμου να δεχθεί τις διαθέσιμες πληροφορίες που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν την επιλογή του, φαίνεται να συνιστά περισσότερο εμμονή και ψυχαναγκασμό, παρά έλλογη στάση. 18 Ας υποθέσουμε πως ένα ζευγάρι Εβραίων Ασκεναζίμ, στους πληθυσμούς των οποίων το σύνδρομο Tay-Sachs παρουσιάζει υψηλή ποσοστιαία διείσδυση, αποφασίζει να αποκτήσει απογόνους αρνούμενο να συμβουλευθεί τα διαθέσιμα γενετικά δεδομένα, μέσω των οποίων θα πληροφορούνταν εάν ένας από τους δυο ή και οι δύο είναι φορείς αυτής της γενετικώς κληροδοτούμενης νόσου. Ας υποθέσουμε, επίσης, πως ως λόγο για την άρνησή τους αυτή επικαλούνται το δικαίωμά τους στην άγνοια. Αυτό που στην πραγματικότητα θα ισχυρίζονταν δια της άρνησής τους να δεχθούν την συγκεκριμένη πληροφόρηση θα ήταν είτε πως καμία πληροφορία δεν θα μπορούσε να επηρεάσει την απόφασή τους να αποκτήσουν απογόνους, είτε πως ήδη κατέχουν όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται ώστε να αποφασίσουν. Ο πρώτος ισχυρισμός, ωστόσο, δεν είναι έλλογος ούτως ή άλλως, αφού εάν καμία σχετική πληροφορία δεν μπορεί να επηρεάσει την απόφασή τους, έπεται πως καμία δεν την έχει επίσης διαμορφώσει: η απόφασή τους είναι συναισθηματική, ενστικτώδης, παρορμητική πάντως όχι έλλογη. Συνεπώς, τουλάχιστον κατά την καντιανή αντίληψη, δεν είναι αυτόνομη. Ο δεύτερος ισχυρισμός, από την άλλη, είναι αντιφατικός: το ζευγάρι δεν μπορεί να κατέχει όλες τις σχετικές με την απόφασή του να τεκνοποιήσει πληροφορίες, αφού δεν γνωρίζει εκείνες που αφορούν στο εάν κάποιο εκ των δύο μελών του είναι φορέας της νόσου Tay-Sachs. Η σχετική πληροφορία, εν προκειμένω, είναι ηθικώς σημαίνουσα και καθοριστική για μια τέτοια απόφαση, δεδομένου ότι τα παιδιά που γεννιούνται με την συγκεκριμένη νόσο πεθαίνουν το αργότερο στην ηλικία των πέντε ετών έχοντας, έως τότε, ζήσει μαρτυρικά. Σε κάθε περίπτωση, η επίκληση του δικαιώματος στην άγνοια από το ζευγάρι του παραδείγματός μας αποτελεί ένδειξη μη έλλογης στάσης. Συνεπώς, σε ό, τι τουλάχιστον αφορά στο υπό εξέταση θέμα, τα συγκεκριμένα 17 IMMANUEL KANT, What is Enlightenment?, σε IMMANUEL KANT, Perpetual Peace and Other Essays, μετάφραση Ted Humphrey, Hackett Publishing Company, Indianapolis 1983, σ JOHN HARRIS και KIRSTY KEYWOOD, Ignorance, Information and Autonomy, Theoretical Medicine and Bioethics 2001 (22), σ ( ). 332

13 23 Η ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΜΕΛΛΟΝ άτομα δεν λειτουργούν έλλογα, άρα ούτε αυτόνομα, επομένως όχι ως ηθικά πρόσωπα. 19 Εάν, όμως, δεν επιλέγουν ως ηθικά πρόσωπα, δεν μπορούν να επικαλούνται και το δικαίωμά τους στην άγνοια, αφού μόνον τα ηθικά πρόσωπα μπορούν να επικαλούνται το όποιο ηθικό τους δικαίωμα. Συμπερασματικά, η επίκληση του δικαιώματος στην άγνοια αναστέλλει την δυνατότητα του ατόμου να λειτουργεί ως ηθικό πρόσωπο και, ως εκ τούτου, συνιστά αντίφαση εν τοις όροις. Εάν, λοιπόν, το επιχείρημα περί του ανοικτού μέλλοντος στο πλαίσιο της συζήτησης για την κλωνοποίηση κλώνου εστιάζει στην προάσπιση της αυτονομίας του κλώνου στηριγμένο αποκλειστικά στο υποτιθέμενο δικαίωμα του τελευταίου στην άγνοια 20, και εάν το δικαίωμα στην άγνοια είναι αντιφατικό, έπεται πως και το δικαίωμα στο ανοικτό μέλλον είναι εξ ίσου ανυπόστατο. Ωστόσο, στον βαθμό που η εξέταση του δικαιώματος αυτού συμβάλλει στον σχετικό διάλογο και τον προωθεί, η επίκλησή του δεν συνιστά ατόπημα. Η κλωνοποίηση, άλλωστε, αποτελεί καινοφανές ζήτημα για την Βιοηθική, και τα καινοφανή ζητήματα ενίοτε απαιτούν πρωτότυπη επιχειρηματολογία, όσο και εάν το γεγονός αυτό κάνει τους φιλοσόφους που τα εξετάζουν να μοιάζουν ενίοτε με τους ταχυδακτυλουργούς 21, επινοώντας νεοπαγή δικαιώματα με την ίδια ευκολία που οι τελευταίοι βγάζουν λαγούς από τα καπέλα τους. Βιβλιογραφία ANDORNO ROBERTO, The Right not to Know: An Autonomy Based Approach, Journal of Medical Ethics 2004 (30), σ BOTTIS MARIA, Comment on a View Favoring Ignorance of Genetic Information; Confidentiality, Autonomy, Beneficence and the Right not to Know, EJHL 2000 (7), σ. 173 επ. BROCK DAN, Human Cloning and Our Sense of Self, Science 2002 (296), σ CUMMINS JAMES M., Mitochondria: Potential Roles in Embryogenesis and Nucleocytoplasmic Transfer, Human Reproduction Update 2001 (7.2), σ DINC LEYLA, Ethical Issues Regarding Human Cloning, A Nursing Perspective, Nursing Ethics 2003 (10.3), σ FEINBERG JOEL, Freedom and Fulfillment, Princeton University Press, Princeton GRIFFIN JAMES, First Steps in an Account of Human Rights, European Journal of Philosophy 2001 (9.3), σ DAVID E. OST, The Right not to Know, The Journal of Medicine and Philosophy 1984 (9), σ (304). 20 JAMES GRIFFIN, First Steps in an Account of Human Rights, European Journal of Philosophy 9.3 (2001): , Βλ. σχετικά MARIA BOTTIS, Comment on a View Favoring Ignorance of Genetic Information; Confidentiality, Autonomy, Beneficence and the Right not to Know, EJHL 2000 (7), σ. 173 επ. 333

14 Ε. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ HARRIS JOHN και KIRSTY KEYWOOD, Ignorance, Information and Autonomy, Theoretical Medicine and Bioethics 2001 (22), σ HOLM SÖREN, A Life in the Shadow: One Reason Why We Should Not Clone Humans, Cambridge Quarterly of Healthcare Ethics 1998 (7), σ JONAS HANS, Philosophical Essays: From Ancient Creed to Technological Man, Prentice-Hall, Englewood Cliffs KANT IMMANUEL, What is Enlightenment?, σε IMMANUEL KANT, Perpetual Peace and Other Essays, μετάφραση Ted Humphrey, Hackett Publishing Company, Indianapolis KANT IMMANUEL, Τα Θεμέλια της Μεταφυσικής των Ηθών, εισαγωγή μετάφραση σχόλια Γ. Τζαβάρας, Δωδώνη, Αθήνα KUHSE HELGA, Should Cloning Been Banned for the Sake of Child?, Poiesis and Praxis 2001 (1), σ LOTZ MIANA, Feinberg, Mills and the Child s Right to an Open Future, Journal of Social Philosophy 2006 (37.4), σ MCCARTHY DAVID, Persons and Their Copies, Journal of Medical Ethics 1999 (25), σ OST DAVID E., The Right Not to Know, The Journal of Medicine and Philosophy 1984 (9), σ RHODES ROSAMOND, Genetic Links, Family Ties, and Social Bonds: Rights and Responsibilities in the Face of Genetic Knowledge, Journal of Medicine and Philosophy 1998 (23.1), σ

Παρασκευή 1 Μαρτίου 2013

Παρασκευή 1 Μαρτίου 2013 Τμήμα Αρχειονομίας και Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο με τη συνεργασία της E-THEMIS Διεπιστημονικό Συνέδριο: Ιατρική Ευθύνη και Βιοηθική Σύγχρονες προσεγγίσεις και προοπτικές του μέλλοντος Παρασκευή/Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά)

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά) ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά) ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Η κατανόηση των βασικών θεωριών της βιοηθικής. 2. Η στοχευμένη αντιμετώπιση ηθικών προβλημάτων που ανακύπτουν σε αστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ. Εικονογράφηση ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΛΗΔΑ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ. Εικονογράφηση ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΛΗΔΑ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ Εικονογράφηση ΛΗΔΑ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Ï ðéï ìåãüëïò êáé ï ðéï óçìáíôéêüò ðáéäáãùãéêüò êáíüíáò äåí åßíáé ôï íá

Διαβάστε περισσότερα

Τέταρτο Συνέδριο Ιατρικής Ευθύνης και Βιοηθικής Παιδί και Βιοηθική

Τέταρτο Συνέδριο Ιατρικής Ευθύνης και Βιοηθικής Παιδί και Βιοηθική Τέταρτο Συνέδριο Ιατρικής Ευθύνης και Βιοηθικής Παιδί και Βιοηθική Νομική Βιβλιοθήκη Παρασκευή 9 και Σάββατο 10 Δεκεμβρίου 2016 Παρασκευή, 9.12.2016 13:30-14.30 Εγγραφές Χαιρετισμοί Ισμήνη Κριάρη, Πρύτανις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Τροποποίηση κατηγοριών στα εγκεκριµένα ενιαία τιµολόγια εργασιών για έργα οδοποιϊας.

ΘΕΜΑ: Τροποποίηση κατηγοριών στα εγκεκριµένα ενιαία τιµολόγια εργασιών για έργα οδοποιϊας. ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23 Φεβρουαρίου 2005 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΧΩ..Ε. Αρ.Πρωτ. 17α/10/22/ΦΝ 437 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜ. ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΡΟΓ/ΤΟΣ /ΝΣΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤ/ΣΜΟΥ &

Διαβάστε περισσότερα

Νομικό Πλαίσιο. Γενικές Αρχές

Νομικό Πλαίσιο. Γενικές Αρχές Νομικό Πλαίσιο Η ειδική ελληνική νομοθεσία Νόμοι 3089 / 2002 : «Ιατρική υποβοήθηση στην ανθρώπινη αναπαραγωγή» και νόμος 3305 / 2005 «Εφαρμογή της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής» Γενικές Αρχές Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόγραμμα Μαθημάτων Ακαδ. Έτος 2014-2015 Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική Ενότητα Διδάσκων / Διδάσκουσα ΜΑΘΗΜΑ 1ο 30/09/2014 Η έννοια της Βιο-ηθικής

Διαβάστε περισσότερα

Ç íýá Ýííïéá ôïõ ýðíïõ!

Ç íýá Ýííïéá ôïõ ýðíïõ! ΑΞΕΣΟΥΑΡ Ç íýá Ýííïéá ôïõ ýðíïõ! ÅããõÜôáé ôçí áóöüëåéá êáé õãåßá ôïõ ìùñïý êáôü ôç äéüñêåéá ôïõ ýðíïõ! AP 1270638 Õðüóôñùìá Aerosleep, : 61,00 AP 125060 ÊÜëõììá Aerosleep, : 15,30 ÁóöáëÞò, ðüíôá áñêåôüò

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Ένας επιστημονικός κλάδος που με τα επιτεύγματά του προκάλεσε έντονες συζήσεις στο τέλος του 20 ου αιώνα και αναμένεται να απασχολήσει εξίσου έντονα, αν όχι να μονοπωλήσει το

Διαβάστε περισσότερα

16. ÌåëÝôç ôùí óõíáñôþóåùí y=çìx, y=óõíx êáé ôùí ìåôáó çìáôéóìþí ôïõò.

16. ÌåëÝôç ôùí óõíáñôþóåùí y=çìx, y=óõíx êáé ôùí ìåôáó çìáôéóìþí ôïõò. 55 16. ÌåëÝôç ôùí óõíáñôþóåùí y=çìx, y=óõíx êáé ôùí ìåôáó çìáôéóìþí ôïõò. A ÌÝñïò 1. Íá êáôáóêåõüóåéò óôï Function Probe ôç ãñáöéêþ ðáñüóôáóç ôçò y=çìx. Óôïí ïñéæüíôéï Üîïíá íá ïñßóåéò êëßìáêá áðü ôï -4ð

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗ 26ης Απριλίου 2001 ρ. Henk JOCHEMSEN Σύντοµο βιογραφικό σηµείωµα Ο ρ. Henk Jochemsen (1952) σπούδασε

Διαβάστε περισσότερα

Φροντίδα ασθενούς με άνοια Θέλω ή Πρέπει ;

Φροντίδα ασθενούς με άνοια Θέλω ή Πρέπει ; Φροντίδα ασθενούς με άνοια Θέλω ή Πρέπει ; Μαρίνα Ελευθερίου Ψυχολόγος ΑΠΘ MSc Γνωστικής Ψυχολογίας Ψυχοθεραπεύτρια Γνωστική Συμπεριφορική Ευδοκία Νικολαΐδου Ψυχολόγος ΑΠΘ MSc Διοίκηση Μονάδων Υγείας Ειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους. Παρούσης Μιχαήλ.

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους. Παρούσης Μιχαήλ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Βούληση και αυτονομία ανθρώπου 2.Συμφέρον

Διαβάστε περισσότερα

6936 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ ÏÓ ÄÅÕÔÅÑÏ)

6936 ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ ÏÓ ÄÅÕÔÅÑÏ) F ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ ÔÇÓ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÄÇÌÏÊÑÁÔÉÁÓ 6935 ÔÅÕ ÏÓ ÄÅÕÔÅÑÏ Áñ. Öýëëïõ 432 17 Áðñéëßïõ 2001 ÁÐÏÖÁÓÅÉÓ Áñéè. 91496 Áíþôáôá ¼ñéá ÕðïëåéììÜôùí, MRLs, Öõôïðñïóôáôåõôéêþí Ðñïúüíôùí åðß êáé åíôüò

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόγραμμα Μαθημάτων Ακαδ. Έτος 2016-2017 Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική Ενότητα Διδάσκων / Διδάσκουσα ΜΑΘΗΜΑ 1ο Τρίτη, 27/09/2016 Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΙΦΟΣ ΣΕΡΙΦΟΥ ΓΑΛΑΝΗΣ

ΣΕΡΙΦΟΣ ΣΕΡΙΦΟΥ ΓΑΛΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ: ΣΕΡΙΦΟΣ ΣΕΡΙΦΟΥ ΓΑΛΑΝΗΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ ÐÑÏÓÏ Ç: ÄåäïìÝíïõ üôé ðñüêåéôáé ãéá ðáñáäïóéáêü ïéêéóìü, ãéá ôïí õðïëïãéóìü ôçò áîßáò ôùí áêéíþôùí äåí åöáñìüæïíôáé ïé óõíôåëåóôýò ðñüóïøçò:

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών

Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Στοιχεία Βιοηθικής της Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ, ΕΚΤΡΩΣΕΙΣ, ΤΟΚΕΤΟΣ Ποιοι παράγοντες πρέπει να λαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ : ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ

ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ : ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ : ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ 1. ΩΡΑ Η επίσημη ώρα για τον αγώνα "ΑΣΠΡΟΝΗΣΟΣ 2007" είναι 9η του αστεροσκοπείου Αθηνών. Η πληροφόρηση γίνεται με τηλεφωνική κλήση του αριθμού 141. 2. ΠΡΟΓΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αναγεννητική Ιατρική Ηθικοί προβληματισμοί στις θεραπείες με

Αναγεννητική Ιατρική Ηθικοί προβληματισμοί στις θεραπείες με Αναγεννητική Ιατρική Ηθικοί προβληματισμοί στις θεραπείες με χρήση βλαστικών κυττάρων Χαρακτηριστικά βλαστικών κυττάρων 1. Ικανότητα να διαφοροποιούνται σε διαφορετικούς κυτταρικούς τύπους 2. Ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

Φ 619 Προβλήματα Βιοηθικής

Φ 619 Προβλήματα Βιοηθικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Οι κυριότερες μέθοδοι της Βιοηθικής (1): Ωφελιμισμός, Καντιανισμός. Περιπτωσιολογία. Ελένη Καλοκαιρινού Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 8 η : Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας Με τι ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-617-7

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-617-7 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η πεισµατάρα ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: ηµήτρης Καρατζαφέρης ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΙΑΤΡΩΝ

ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΙΑΤΡΩΝ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΙΑΤΡΩΝ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ι. ΣΑΚΕΛΛΙΑΔΗΣ, MD, MSc, MFSSoc ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ, ΕΚΠΑ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ & ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ, ΣΧΟΛΗΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ, ΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΣ ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ. 2) Για τουριστικές εγκαταστάσεις και για εγκαταστάσεις οργανισμών κοινής ωφελείας:

ΠΑΡΟΣ ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ. 2) Για τουριστικές εγκαταστάσεις και για εγκαταστάσεις οργανισμών κοινής ωφελείας: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ: ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΑΓΚΑΙΡΙΑΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ÏÉÊÉÓÌÏÓ ÐÑÏÓÏ Ç: ÄåäïìÝíïõ üôé ðñüêåéôáé ãéá ðáñáäïóéáêü ïéêéóìü, ãéá ôïí õðïëïãéóìü ôçò áîßáò ôùí áêéíþôùí äåí åöáñìüæïíôáé ïé óõíôåëåóôýò

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ/ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

ΑΡΧΕΣ/ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΡΧΕΣ/ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ Η εκπαιδευτική έρευνα οφείλει να εφαρμόζει τη δεοντολογία που προβλέπει τον σεβασμό της προσωπικότητας, της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΣ 120 Εφαρμοσμένη Ηθική. Syllabus. Ακαδημαϊκό έτος Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης

ΦΣ 120 Εφαρμοσμένη Ηθική. Syllabus. Ακαδημαϊκό έτος Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης ΦΣ 120 Εφαρμοσμένη Ηθική Syllabus Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης Δρ. Φιλοσοφίας, Λέκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-616-0

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-616-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Πονηρούλης ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: ιονύσης Καραβίας ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Ó ÅÄÉÁÓÌÏÓ - ÊÁÔÁÓÊÅÕÇ ÓÔÏÌÉÙÍ & ÅÉÄÉÊÙÍ ÅÎÁÑÔÇÌÁÔÙÍ ÊËÉÌÁÔÉÓÌÏÕ V X

Ó ÅÄÉÁÓÌÏÓ - ÊÁÔÁÓÊÅÕÇ ÓÔÏÌÉÙÍ & ÅÉÄÉÊÙÍ ÅÎÁÑÔÇÌÁÔÙÍ ÊËÉÌÁÔÉÓÌÏÕ V X V X A B+24 AEROGRAMÌI Ïé äéáóôüóåéò ôùí óôïìßùí ôçò óåéñüò Å öáßíïíôáé óôï ðáñáêüôù ó Þìá. Áíôßóôïé á, ïé äéáóôüóåéò ôùí óôïìßùí ôçò óåéñüò ÂÔ öáßíïíôáé óôï Ó Þìá Å. Ãéá ôïí ðñïóäéïñéóìü ôçò ðáñáããåëßáò

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική ανάλυση. Μεταγλωττιστές. (μέρος 3ον) Νίκος Παπασπύου, Κωστής Σαγώνας

Συντακτική ανάλυση. Μεταγλωττιστές. (μέρος 3ον) Νίκος Παπασπύου, Κωστής Σαγώνας Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταγλωττιστές Νίκος Παπασπύου, Κωστής Σαγώνας Συντακτική ανάλυση (μέρος 3ον) Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

(Á 154). Amitraz.

(Á 154). Amitraz. ÅÖÇÌÅÑÉÓ ÔÇÓ ÊÕÂÅÑÍÇÓÅÙÓ (ÔÅÕ ÏÓ ÄÅÕÔÅÑÏ) 13641 ñèñï 4 (Üñèñï 3 ôçò Ïäçãßáò 2001/99/ÅÊ) Ïé äéáôüîåéò ôçò ðáñïýóáò áðüöáóçò éó ýïõí áðü ôçí 1ç Éïõëßïõ 2002. Ç ðáñïýóá áðüöáóç íá äçìïóéåõèåß óôçí Åöçìåñßäá

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΗΘΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

B i o f l o n. Ãéá åöáñìïãýò ìåôáöïñüò çìéêþí

B i o f l o n. Ãéá åöáñìïãýò ìåôáöïñüò çìéêþí B i o f l o n Ãéá åöáñìïãýò ìåôáöïñüò çìéêþí Ç åôáéñåßá Aflex, ç ïðïßá éäñýèçêå ôï 1973, Þôáí ç ðñþôç ðïõ ó åäßáóå ôïí åýêáìðôï óùëþíá PTFE ãéá ôç ìåôáöïñü çìéêþí õãñþí ðñßí áðü 35 ñüíéá. Ï åëéêïåéäþò

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6 ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 20 / 02 / 2016 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ:. ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Ενότητα 11: Ηθική θεώρηση της εξωσωματικής γονιμοποίησης Μιλτιάδης Βάντσος Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΗΜΕΡΙΔΑ: «HIV/AIDS & ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ: ΕΝΤΟΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ ΤΟΥ ΣΤΙΓΜΑΤΟΣ»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΗΜΕΡΙΔΑ: «HIV/AIDS & ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ: ΕΝΤΟΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ ΤΟΥ ΣΤΙΓΜΑΤΟΣ» Αθήνα, 11/05/2016 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΗΜΕΡΙΔΑ: «HIV/AIDS & ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ: ΕΝΤΟΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ ΤΟΥ ΣΤΙΓΜΑΤΟΣ» Δευτέρα 23 Μαΐου 2016, 17:00 Αίθουσα Εκδηλώσεων Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος Η Γενική Γραμματεία Διαφάνειας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάρτηση Απαντήσεων στις Εξετάσεις του μαθήματος «Στοιχεία Δικαίου και Κυβερνοηθική» Πέμπτη, 02 Ιούλιος :15

Ανάρτηση Απαντήσεων στις Εξετάσεις του μαθήματος «Στοιχεία Δικαίου και Κυβερνοηθική» Πέμπτη, 02 Ιούλιος :15 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ με παραπομπή στις σημειώσεις 1. 1. Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) είναι Ανεξάρτητη Αρχή, βλ. Σημ. σελ. 11-12. 1. 2.Δ. Ότι πρέπει να διακινούν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Θεσσαλονίκη, 18 Φεβρουαρίου 2017 ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Πέτρος Κ. Τσαντίλας Διδάκτωρ Νομικής Δικηγόρος

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Δημόσιες Πολιτικές Εναρμόνισης Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής: Μια κριτική αξιολόγηση»

«Οι Δημόσιες Πολιτικές Εναρμόνισης Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής: Μια κριτική αξιολόγηση» Ημερίδα: Ισορροπία εργασίας, οικογένειας και προσωπικής ζωής σε κρίση; Συνεδρία 4 η : Η Οικογενειακή και Επαγγελματική ζωή των γυναικών σε πίεση: Πολιτικές, Μαθήματα και Προκλήσεις Αθήνα, 29 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. Αναστολή λειτουργίας των δήμων στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου 2012

ΔΙΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. Αναστολή λειτουργίας των δήμων στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου 2012 ΔΙΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Αναστολή λειτουργίας των δήμων στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου 2012 Τετάρτη, 12 Σεπτεμβρίου, Πανελλαδική Συγκέντρωση στη Πλατεία Κλαυθμώνος, στις 11.00 π.μ. Πορεία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα

Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα του μεταπτυχιακού φοιτητή Μαρκάτου Κωνσταντίνου Α.Μ.: 011/08 Επιβλέπων: Αν. Καθηγητής Άρης Κουτούγκος Διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ (cosφ) 1,0 1,0 1,0 1,0 ΣΥΝΕΧΕΣ ΡΕΥΜΑ DC (Volt) 12 12 12 12 ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΑΣΗΣ AVR AVR AVR AVR

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ (cosφ) 1,0 1,0 1,0 1,0 ΣΥΝΕΧΕΣ ΡΕΥΜΑ DC (Volt) 12 12 12 12 ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΑΣΗΣ AVR AVR AVR AVR ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ Οι πλέον αξιόπιστες γεννήτριες στην κατηγορία τους, µε προσεγµένα υλικά κατασκευής, φινίρισµα και εξοπλισµό. Επίσης, έχουν µεγάλη δεξαµενή καυσίµου για µεγαλύτερη αυτονοµία - διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥΧΩΝ ΟΔΟΝΤΟTΕΧΝΙΤΩΝ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥΧΩΝ ΟΔΟΝΤΟTΕΧΝΙΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥΧΩΝ ΟΔΟΝΤΟTΕΧΝΙΤΩΝ 1 Η Π.Ο.Ε.Ο. εκπροσωπεί πανελλαδικά τον κλάδο των αδειούχων οδοντοτεχνιτών (αποφοίτων Τ.Ε.Ι. Αθηνών και αποφοίτων δευτεροβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης).

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 26.9.2006 COM(2006) 548 τελικό 2005/0043 (COD) ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Εισαγωγή Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Χαρχαντής Αθανάσιος STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25 Ημερομηνία 14/2/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Κυριάκος Κουζούμης http://now24.gr/o-singrafeas-giorgos-papadopoulos-milai-sto-now24/ Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες για Ορθές Γεωργικές Πρακτικές

Γενικές Οδηγίες για Ορθές Γεωργικές Πρακτικές Γενικές Οδηγίες για Ορθές Γεωργικές Πρακτικές Αναπτυξιακή Αιτωλοακαρνανίας Α.Ε. Μεσολόγγι 2008 Γενικές Οδηγίες για Ορθές Γεωργικές Πρακτικές Έκδοση: Αναπτυξιακή Αιτωλοακαρνανίας Α.Ε. Κύπρου 41, 30 200

Διαβάστε περισσότερα

ÂÉÏÊËÉÌÁÔÉÊÏÓ Ó ÅÄÉÁÓÌÏÓ Ó ÏËÉÊÙÍ

ÂÉÏÊËÉÌÁÔÉÊÏÓ Ó ÅÄÉÁÓÌÏÓ Ó ÏËÉÊÙÍ ÅÊÄÏÓÅÉÓ ÅÕÄÇÌÏÓ Ç âéïêëéìáôéêþ áñ éôåêôïíéêþ, ï åíåñãåéáêüò ó åäéáóìüò êáé åí ãýíåé ç ïéêïëïãéêþ äüìçóç áðïôåëïýí ôá âáóéêü êñéôþñéá ôïõ ó åäéáóìïý êáé ôçò êáôáóêåõþò ôùí íåïáíáãåéñüìåíùí êôéñßùí, åíþ

Διαβάστε περισσότερα

Το έμβρυο ως «ασθενής»: Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση και επιλογή εμβρύου. Βιοηθική προσέγγιση. Aλεξάνδρα Ντρουμπογιάννη

Το έμβρυο ως «ασθενής»: Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση και επιλογή εμβρύου. Βιοηθική προσέγγιση. Aλεξάνδρα Ντρουμπογιάννη Το έμβρυο ως «ασθενής»: Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση και επιλογή εμβρύου. Βιοηθική προσέγγιση The embryo as patient. Preimplantation Genetic Diagnosis and the selection of embryos. A Bioethical approach

Διαβάστε περισσότερα

22/11/2008. Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση. με θέματα. «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης»

22/11/2008. Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση. με θέματα. «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης» 22/11/2008 Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση με θέματα «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης» Συνδιοργάνωση του Ομίλου Νομικού Προβληματισμού ΈΔΡΑ και της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ÐÉÍÁÊÅÓ ÔÉÌÙÍ ÁÍÔÉÊÅÉÌÅÍÉÊÙÍ ÁÎÉÙÍ

ÐÉÍÁÊÅÓ ÔÉÌÙÍ ÁÍÔÉÊÅÉÌÅÍÉÊÙÍ ÁÎÉÙÍ ÕÐÏÕÑÃÅÉÏ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ÏÉÊÏÍÏÌÉÊÙÍ ÃÅÍÉÊÇ ÄÉÅÕÈÕÍÓÇ ÄÇÌÏÓÉÁÓ ÐÅÑÉÏÕÓÉÁÓ & ÅÈÍÉÊÙÍ ÊËÇÑÏÄÏÔÇÌÁÔÙÍ ÄÉÅÕÈÕÍÓÇ ÔÅ ÍÉÊÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ & ÓÔÅÃÁÓÇÓ ÔÌÇÌÁ ÁÍÔÉÊÅÉÌÅÍÉÊÏÕ ÐÑÏÓÄÉÏÑÉÓÌÏÕ ÖÏÑÏËÏÃÇÔÅÁÓ ÁÎÉÁÓ ÁÊÉÍÇÔÙÍ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Αστική ευθύνη του δημοσίου 1 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Αστική ευθύνη του δημοσίου 1 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Αστική ευθύνη του δημοσίου 1 ο μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ATHINA COURT. ÐïëõôåëÞ Äéáìåñßóìáôá

ATHINA COURT. ÐïëõôåëÞ Äéáìåñßóìáôá ATHINA COURT ÐïëõôåëÞ Äéáìåñßóìáôá ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΑΘΗΝΑ Το συγκρότημα διαμερισμάτων AΘΗΝΑ βρίσκεται σε μια ήσυχη περιοχή στην Έγκωμη, Γωνία Γρηγόρη Αυξεντίου & Αρχιεπισκόπου Λεοντίου και αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Προ ολίγων ετών μου δόθηκε η ευκαιρία να έλθω σ επαφή με το

Προ ολίγων ετών μου δόθηκε η ευκαιρία να έλθω σ επαφή με το Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης «Δικαιώματα των ζώων: Υπάρχει κάτι τέτοιο;» Προ ολίγων ετών μου δόθηκε η ευκαιρία να έλθω σ επαφή με το κίνημα για τα δικαιώματα των ζώων, κάτι που μου επέτρεψε να γνωρίσω τις

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

å) Íá âñåßôå ôï äéüóôçìá ðïõ äéáíýåé ôï êéíçôü êáôü ôï ñïíéêü äéüóôçìá áðü ôï ðñþôï Ýùò ôï Ýâäïìï äåõôåñüëåðôï ôçò êßíçóþò ôïõ.

å) Íá âñåßôå ôï äéüóôçìá ðïõ äéáíýåé ôï êéíçôü êáôü ôï ñïíéêü äéüóôçìá áðü ôï ðñþôï Ýùò ôï Ýâäïìï äåõôåñüëåðôï ôçò êßíçóþò ôïõ. ÌÁÈÇÌÁÔÉÊÁ ÃÅÍÉÊÇÓ ÐÁÉÄÅÉÁÓ Ã ËÕÊÅÉÏÕ È Å Ì Á 1 ï 3 ï Ä É Á Ã Ù Í É Ó Ì Á á êéçôü êéåßôáé ðüù óôï Üîïá x~x. Ç èýóç ôïõ êüèå ñïéêþ óôéãìþ t äßåôáé áðü ôç 3 óõüñôçóç x(t) = t 1t + 60t + 1, üðïõ ôï t ìåôñéýôáé

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί και Εξαιρέσεις

Περιορισμοί και Εξαιρέσεις Πίνακας περιεχομένων Περιορισμοί και Εξαιρέσεις 1. Εκπαιδευτικό υλικό... Error! Bookmark not defined. Διάκριση εκπαιδευτικού υλικού... Error! Bookmark not defined. του Δικαιώματος Πνευματικής Υλικό που

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. σχετικά με την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πολιτών «Ένας από μας»

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. σχετικά με την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πολιτών «Ένας από μας» ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 28.5.2014 COM(2014) 355 final ANNEXES 1 to 5 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σχετικά με την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πολιτών «Ένας από μας» EL EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I: ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 3η Επιστηµονική Εκδήλωση Σε συνεργασία µε την ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Εις μνήμην Δημητρίου Τριχόπουλου Τόµος Πρακτικών Συντονισμός Έκδοσης: Ευαγγελία Σφακιανούδη, Ευάγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Orphanet Ιστοσελίδα ελεύθερης πρόσβασης που παρέχει πληροφορίες για τις σπάνιες παθήσεις, τα κλινικά πειράµατα, τα φάρµακα και συνδέσµους για οµάδες υποστήριξης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ιστοσελίδα: www.orpha.net

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Βλαστικά κύτταρα περιλαμβάνει κυτταρα με διαφορετικές ιδιότητες:

Ο όρος Βλαστικά κύτταρα περιλαμβάνει κυτταρα με διαφορετικές ιδιότητες: Ο όρος Βλαστικά κύτταρα περιλαμβάνει κυτταρα με διαφορετικές ιδιότητες: Πολυδύναμα - Pluripotent Εμβρυονικά Βλαστικά κύτταρα - Embryonic Stem Cells Ολιγοδύναμα - Multipotent Βλαστικά κύτταρα (ώριμων/εμβρυικών)

Διαβάστε περισσότερα

Η κλωνοποίηση και οι κίνδυνοι της

Η κλωνοποίηση και οι κίνδυνοι της Κλωνοποίηση Ορισμός Κλωνοποίηση είναι η διαδικασία δημιουργίας ενός ή περισσοτέρων ακριβών αντιγράφων από ένα πρότυπο. Στο χώρο της Βιολογίας αυτό το πρότυπο μπορεί να αντιπροσωπεύει ένα μόριο (π.χ. DNA

Διαβάστε περισσότερα

Τα βασικά δικαιώματα μπορούμε να τα χωρίσουμε σε 4 ομάδες:

Τα βασικά δικαιώματα μπορούμε να τα χωρίσουμε σε 4 ομάδες: Ας δούμε μια τυπική μέρα στη ζωή ενός παιδιού... Ξυπνά το πρωί, τρώει το πρόγευμα του, πάει σχολείο (αν και ίσως με κάποια παράπονα..!), έρχεται πίσω στο σπίτι, απολαμβάνει το μεσημεριανό του, κάνει την

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 121 / Δικαστική Προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 121 / Δικαστική Προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 121 / Δικαστική Προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Σχολή ΣΟΕΔ Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Πρόγραμμα Σπουδών DEE Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Θεματική Ενότητα DEE

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Τούντας Καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής Διευθυντής

Γιάννης Τούντας Καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ ΚΕΝΤΡΟ Π.Ο.Υ. Γιάννης Τούντας Καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Η ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Η ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Μιχάλης Β. Ανθρακόπουλος Εισαγωγή Τα ερωτήματα που τίθενται για ηθικά ζητήματα κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής συνδέονται συνήθως με εντελώς διαφορετικούς συμβολισμούς και

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Σ Ε Ι Ρ Α Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Σ O 114 Α, Β & Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Σ Ε Ι Ρ Α Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Σ O 114 Α, Β & Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ Αγκαλιά με παραμύθια ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Αγκαλιά με παραμύθια ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γαλάτεια Γρηγοριάδου-Σουρέλη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Κατερίνα Χαδουλού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... Συντομογραφίες..

Περιεχόμενα. Πρόλογος... Συντομογραφίες.. Πρόλογος...... Συντομογραφίες.. ΙΧ ΧΙΧ 1. Εισαγωγή Ι. Συναίνεση του ασθενούς και ατομικό δικαίωμα προστασίας της υγείας... 1 ΙΙ. Νομοθετικό πλαίσιο της συναίνεσης του ασθενούς. 6 ΙΙΙ. Η σημασία του Κώδικα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 4: Ιατρική ηθική Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Υποβοηθούμενη αυτοκτονία 2. Ευθανασία 3.Αρχή της αυτονομίας 4. Αρχή του αληθούς συμφέροντος 5.Αρχή της ιερότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ Προοίµιο Στρασβούργο 24.01.2002 Τα Κράτη Μέλη του Συµβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ο καρκίνος αποτελεί μια ασθένεια που το άκουσμά του και μόνο προκύπτει τρόμος και πανικός. Όπως όλες οι μορφές καρκίνου του πνεύμονα τρομάζει τους

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. Συντάκτης γνωμοδότησης: Cristian-Silviu Buşoi

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. Συντάκτης γνωμοδότησης: Cristian-Silviu Buşoi Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 14.7.2016 2015/2103(INL) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Αναστάσιος K. Καντιάνης Dr. jur. - Δικηγόρος Αλλαγή ιατρικού στόχου επί: Ασθενών προχωρημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ.

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΒΟΗΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Άρθρο πρώτο Στη θέση των ήδη καταργηµένων µε το άρθρο 17 του Ν. 1329/1983 άρθρων 1455-1460 του Αστικού Κώδικα

Διαβάστε περισσότερα

ÌÅÑÏÓ 3 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ÁÐÁÉÔÇÓÅÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ. Υπηρεσίες Ιατρικής Πληροφορικής και Τηλεϊατρικής 9 ÂÁÓÉÊÅÓ ÊÁÔÅÕÈÕÍÓÅÉÓ

ÌÅÑÏÓ 3 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ÁÐÁÉÔÇÓÅÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ. Υπηρεσίες Ιατρικής Πληροφορικής και Τηλεϊατρικής 9 ÂÁÓÉÊÅÓ ÊÁÔÅÕÈÕÍÓÅÉÓ 138 Υπηρεσίες Ιατρικής Πληροφορικής και Τηλεϊατρικής ÌÅÑÏÓ 3 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ 9 ÂÁÓÉÊÅÓ ÊÁÔÅÕÈÕÍÓÅÉÓ 10 ÌÏÍÔÅËÏ ÁÐÏÔÉÌÇÓÇÓ ÔÙÍ ÁÐÁÉÔÇÓÅÙÍ 11 ÔÏÌÅÉÓ ÅÖÁÑÌÏÃÇÓ ÔÙÍ ÕÐÇÑÅÓÉÙÍ 139

Διαβάστε περισσότερα

0 np6e6p0(; T O U A.I Tr\q n.e.a. A.M.. oaq K Q A E I as auvespiaar) CTTIC; 2 AcKcpppiou

0 np6e6p0(; T O U A.I Tr\q n.e.a. A.M.. oaq K Q A E I as auvespiaar) CTTIC; 2 AcKcpppiou /II 2014 13:40 FAX 2551033552 T E D K N. E V R O U ool ANATOAIKirs MAKKAONIAV epakhs: la^.a/voti: itamovoc KupiaKidii 17 Ko^oTiivi'] 28-1! -2014 ApiO.i.npo)T : 726 Ko^ioTTivii 69 100 Tr >.:253l0-21975,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο.

ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο. ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Τελικό Πρόγραμμα Β Χειρουργική και Γαστρεντερολογική κλινική, Ναυτικού Νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ÐÑÏ ÓÊËÇ ÓÇ. Αγαπητοί Συνάδελφοι,

ÐÑÏ ÓÊËÇ ÓÇ. Αγαπητοί Συνάδελφοι, ÐÑÏ ÓÊËÇ ÓÇ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Έχουμε την ιδιαίτερη τιμή αλλά και χαρά να σας προσκαλέσουμε στο 1 ο Τακτικό Συνέδριο που διοργανώνει η νεοσυσταθείσα Πανελλήνια Επιστημονική Ένωση Θεραπευτικής με Laser

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ. Επίκληση στη λογική Επίκληση στο συναίσθημα Επίκληση στο ήθος

ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ. Επίκληση στη λογική Επίκληση στο συναίσθημα Επίκληση στο ήθος ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ Επίκληση στη λογική Επίκληση στο συναίσθημα Επίκληση στο ήθος ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΑ (ΜΕΣΑ ΠΕΙΘΟΥΣ ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ) Όταν θέλουμε να πείσουμε με λογικές αποδείξεις, τότε χρησιμοποιούμε:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Το περιβάλλον Διαδίκτυο Ψηφιακό οικοσύστημα Σχολείο Εκπαιδευτικοί Γονείς. Η ανάγκη Τα παιδιά χρειάζονται ποιοτικό ψηφιακό

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα