ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ RESEARCH PAPER

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ RESEARCH PAPER"

Transcript

1 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ RESEARCH PAPER Κυρίαρχος ο ρόλος των σεροτονινεργικών 2C υποδοχέων στη νευροβιολογία και στη θεραπεία των ιαταραχών Πρόσληψης Τροφής Σπύρος Αντωνάτος Εργαστήριο Πειραµατικής Φαρµακολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών Συγγραφέας Αλληλογραφίας Σπύρος Αντωνάτος Ψυχίατρος, Επιµελητής ΕΣΥ ιδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστηµίου Αθηνών (Σ. Αντωνάτος)

2 2 Περίληψη Η σεροτονίνη (5-ΗΤ) ασκεί ανασταλτικό ρόλο στην όρεξη και έχει αποτελέσει στόχο για την ανάπτυξη φαρµάκων κατά της υπερφαγίας και της βουλιµίας, συµπτώµατα που χαρακτηρίζουν ασθενείς µε διαταραχές πρόσληψης τροφής. Υφίσταται στενή σχέση µεταξύ κορεσµού, διαιτητικών προτιµήσεων και σεροτονινεργικής δραστηριότητας. Ωστόσο παραµένει άγνωστος ο ακριβής ρόλος τόσο αυτών όσο και άλλων υποτύπων της 5-ΗΤ στον κορεσµό καθώς και στην επιλογή τροφής εµπλουτισµένης σε υδατάνθρακα, λίπος ή πρωτεΐνη. Σκοπός της µελέτης είναι η διερεύνηση του ρόλου των 5-HT 1A και 5-HT 2C υποδοχέων στην πρόσληψη και επιλογή τροφής εµπλουτισµένης σε υδατάνθρακα ή πρωτεΐνη αλλά µε σταθερή περιεκτικότητα λίπους. Χρησιµοποιήθηκαν 20 οµάδες αρσενικών επιµύων γένους Wistar που έλαβαν: φυσιολογικό ορό, βουσπιρόνη, µεσουλεργίνη, m-cpp, συνδυασµούς των 3 ουσιών και αποµορφίνη. Ελάµβαναν ισοθερµιδικής αξίας τροφή εµπλουτισµένη σε υδατάνθρακα (ΤΕΥ) ή πρωτεΐνη (ΤΕΠ) αντίστοιχα. Χρησιµοποιήθηκε το πειραµατικό µοντέλο κυκλικής στέρησης τροφής. Η µεσουλεργίνη οδηγεί σε πρόσληψη και επιλογή τροφής µε διπλό τρόπο δράσης: αφενός αυξάνει την ΤΕΠ όπως ακριβώς η αποµορφίνη ένας καθαρά ντοπαµινεργικός αγωνιστής, αφετέρου αυξάνει την ΤΕΥ ως ανταγωνιστής των 5-HT 2C υποδοχέων. Η βουσπιρόνη µέσω δράσης στους 5-HT 1A υποδοχείς επηρεάζει έµµεσα την πρόσληψη και επιλογή τροφής. Ο αποκλεισµός των 5-HT 2C παρά η αναστολή απελευθέρωσης 5-ΗΤ µέσω των 5-HT 1A αυτοϋποδοχέων είναι η σηµαντικότερη συνθήκη για να αυξηθεί η πρόσληψη του υδατάνθρακα. Τα δεδοµένα συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι οι 5-HT 2C υποδοχείς διαδραµατίζουν τον

3 3 σηµαντικότερο ρόλο στις ανορεξιογόνες ιδιότητες της 5-ΗΤ. Τα ευρήµατα αυτά διευρύνουν το πεδίο κατανόησής µας στο νευροβιολογικό υπόστρωµα της όρεξης και της πρόσληψης τροφής και συµβάλλουν σε πειραµατικές µελέτες που αφορούν νέα φάρµακα εναντίον της υπερφαγίας και της παχυσαρκίας, ειδικά σε εκείνες τις ουσίες µε 5-HT 2C αγωνιστικές ιδιότητες. Λέξεις ευρετηρίου: διαταραχές πρόσληψης τροφής, σεροτονινεργικό σύστηµα, 5-HT 2C υποδοχείς, ισοθερµιδικές δίαιτες, πρωτεΐνη, υδατάνθρακας, κυκλική στέρηση τροφής, wistar επίµυες, βουσπιρόνη, µεσουλεργίνη, m-cpp, αποµορφίνη

4 4 The dominant role of serotonergic 2C receptors in neurobiology and treatment of Eating Disorders Spyros Antonatos Department of Experimental Pharmacology, Medical School, University of Athens Abstract Biological vulnerability concerning eating disorders can include dysfunction of neurotransmitters such as serotonin, dopamine and norepinephrine that regulate feeding. Studies have shown that all three neurotransmitter systems, especially the serotonergic, are dysfunctional in eating disorders. Although the inhibitory, satiety-promoting role of the serotonergic system in the control of food intake is well established, there is no current evidence that any selective serotonergic receptor subtype mediates the intake of a specific macronutrient. The role of 5-HT 1A and 5-HT 2C receptor subtypes on food intake and dietary choices was investigated. 20 groups of male Wistar rats, 8 animals each, were i.p. injected mg/κg buspirone (5-HT 1A agonist), 1.0 and 3.0 mg/κg mesulergine (5-HT 2C antagonist with dopaminergic properties), 5.0 and 10.0 mg/κg m-chlorophenylpiperazine (m-cpp) (5-HT 2C/1B agonist) and combinations of mesulergine with buspirone or m-cpp, as well as buspirone with m-cpp at same doses. One group of rats received 1.0 mg/κg apomorphine (dopamine agonist). Animals were given access to a pair of isocaloric diets (Protein PED, or Carbohydrate Enriched Diet CED) for 4 hours after drug treatment in a food deprivation schedule. Mesulergine caused hyperphagia accompanied by an increase in both PED and CED

5 5 intake, with CED intake reversed by m-cpp. Busprirone and m-cpp spared protein intake, with an increase and decrease of CED intake consequently. Buspirone due to its action on 5-HT 1A autoreceptors seems to affect diet selection indirectly, since its effect on carbohydrate intake is reversed by m-cpp. 5-HT 2C receptor blockade seems to be the most significant reason for increased carbohydrate consumption, rather than the inhibition of serotonin (5-HT) release through the 5-HT 1A receptors. Our results suggest that both 5-HT 1A and 5-HT 2C receptor subtypes are involved in the protein-sparing effect of 5-HT, while the 5-HT 2C receptors may have the dominant role in 5-HT induced food and carbohydrate intake suppression. These findings extend our understanding on the neurobiological substrate of appetite and contribute to the studies related to new drugs against hyperphagia and other eating disorders, especially those referred to 5-HT 2C compounds with agonistic properties. Key words: Eating disorders; serotonergic system; 5-HT 2C receptors; isocaloric diets; protein; carbohydrate; food deprivation schedule; wistar rats; buspirone; mesulergine; m-cpp; apomorphine

6 6 1. Εισαγωγή Στις ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής ( ΠΤ) περιλαµβάνονται µε διακριτή συµπτωµατολογία η Ψυχογενής Ανορεξία, η Ψυχογενής Βουλιµία και η Υπερφαγική ιαταραχή αλλά και η Παχυσαρκία. 1 Η βιολογική ευαλωτότητα που χαρακτηρίζει τις διαταραχές αυτές αφορά εκτός των άλλων παραµέτρων και στη δυσλειτουργία των νευροµεταβιβαστικών συστηµάτων της σεροτονίνης (5-HT), της ντοπαµίνης (DA) και της νορεπινεφρίνης (NE), τα οποία ρυθµίζουν τη διαιτητική συµπεριφορά. 2 Πλήθος από σχετικές µελέτες έχουν καταδείξει ότι και τα τρία προαναφερθέντα συστήµατα των νευροµεταβιβαστών εµφανίζονται να δυσλειτουργούν σε ασθενείς µε ΠΤ, ιδίως εκείνο της σεροτονίνης. 3-5 Αυξηµένα επίπεδα σεροτονίνης στον εγκέφαλο µειώνουν την επιθυµία πρόσληψης τροφής, ενώ η συµπεριφορά υπερφαγίας αποδίδεται σε διαταραχή της λειτουργίας της σεροτονίνης. 1 Η χρήση των εκλεκτικών αναστολέων επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SSRIs) στους οποίους ασθενείς µε ΠΤ ανταποκρίνονται σε άλλοτε άλλο βαθµό, ενισχύει επίσης µε τη σειρά της την άποψη περί δυσλειτουργίας του σεροτονινεργικού συστήµατος του εγκεφάλου. 2 Πρόσφατα δεδοµένα σε µοριακούς και γενετικούς µηχανισµούς που αναφέρονται στη ρύθµιση της όρεξης και του σωµατικού βάρους, συγκλίνουν στην άποψη ότι η τελική ολοκλήρωση της πρόσληψης τροφής, οι διαιτητικές προτιµήσεις καθώς και η διατήρηση του σωµατικού βάρους σε επιτρεπτά όρια εξασφαλίζονται µέσω µίας λεπτής ισορροπίας στη συγκέντρωση πολυάριθµων πεπτιδίων και νευροπεπτιδίων που αλληλεπιδρούν µε µονοαµίνες σε περιοχές του υποθαλάµου. 6-8 Μεταξύ των µονοαµινών αυτών περιλαµβάνεται και η

7 7 σεροτονίνη, η οποία ασκεί ανασταλτικό ρόλο στην όρεξη και έχει αποτελέσει στόχο για την ανάπτυξη φαρµάκων κατά της υπερφαγίας. 4,5 Πιο συγκεκριµένα, κλινικές και προκλινικές µελέτες που διεξήχθησαν τόσο σε ανθρώπους όσο και σε πειραµατόζωα έχουν δείξει ότι η χορήγηση εκλεκτικών παραγόντων απελευθέρωσης και αναστολής επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SSRIs) όπως η φενφλουραµίνη (fenfluramine), η φλουοξετίνη (fluoxetine) και η σερτραλίνη (sertraline) επιφέρουν µείωση στην πρόσληψη της τροφής και του σωµατικού βάρους Αντιθέτως, οι σεροτονινεργικοί ανταγωνιστές ευοδώνουν την πρόσληψη της τροφής. 13,14 Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής έχουν αποτελέσει ένα από τα σύγχρονα πεδία έρευνας της Φαρµακολογίας, ιδίως µετά τη διαπίστωση ότι η βουλιµία και οι λαίµαργες απαιτήσεις για κατανάλωση υδατανθράκων ή εύγευστης γενικότερα τροφής παρατηρούνται συχνά στους ασθενείς αυτούς. 1,2 Υφίσταται στενή σχέση µεταξύ κορεσµού, διαιτητικών προτιµήσεων και σεροτονινεργικής δραστηριότητας. 3 Η σεροτονίνη στα πλαίσια της υποφαγίας που προκαλεί τόσο σε ανθρώπους όσο και σε πειραµατόζωα έχει βρεθεί ότι επηρεάζει και τις διαιτητικές προτιµήσεις, πρωτίστως της πρωτεΐνης και του υδατάνθρακα. 3,4 Σεροτονινεργικά φαρµακευτικά ανάλογα όπως η φενφλουραµίνη και η φλουοξετίνη, οδηγούν στη µείωση της πρόσληψης θερµίδων η οποία οφείλεται στη µικρότερη πρόσληψη και κατανάλωση υδατανθράκων ενώ η πρωτεϊνική πρόσληψη παραµένει σχετικά σταθερή Σηµειώνεται πως η σεροτονινεργικού τύπου δράση αυτή, δηλαδή η συντήρηση της πρωτεϊνικής πρόσληψης και

8 8 η ελάττωση της υδατανθρακικής είναι εµφανέστερη σε πειραµατόζωα που υπόκεινται σε στέρηση τροφής (deprived) παρά σε ελεύθερα τρεφόµενα (free feeding). 19 H µελέτη του σεροτονινεργικού συστήµατος είναι εξαιρετικά δύσκολη εξαιτίας της πολλαπλότητας και ετερογένειας των υποδοχέων της 5-ΗΤ καθώς και της έλλειψης απόλυτα εξειδικευµένων αγωνιστών και ανταγωνιστών τους. 11,14 Από τους 14 σεροτονινεργικούς υποδοχείς που έχουν µέχρι σήµερα ταυτοποιηθεί, οι 5-HT 1B και 5-HT 2C υποδοχείς εµφανίζεται να συνδέονται µε τη διαδικασία κορεσµού ενώ η διέγερση των 5-HT 1A αυτοϋποδοχέων αυξάνει την πρόσληψη της τροφής. 3,14,20-25 Ωστόσο παραµένει άγνωστος ο ακριβής ρόλος τόσο αυτών όσο και άλλων υποτύπων της 5-ΗΤ στον κορεσµό καθώς και στην επιλογή τροφής εµπλουτισµένης σε υδατάνθρακα, λίπος ή πρωτεΐνη. 3,25 Τα στοιχεία που διαθέτουµε µέχρι σήµερα και που προέρχονται από πειραµατικά µοντέλα επιλογής τροφής είναι ιδιαίτερα αντιφατικά, τόσο στα πειραµατόζωα όσο και στους ανθρώπους. 3,4 Η παρούσα πειρατική µελέτη αποτελεί τµήµα διδακτορικής διατριβής που σχεδιάστηκε, εκπονήθηκε και παρουσιάστηκε στο Εργαστήριο Πειραµατικής Φαρµακολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών. Ο σκοπός εδώ ήταν η διερεύνηση και η διαφοροποίηση του ρόλου των 5-HT 1A και των 5-HT 2C υποδοχέων τόσο στην πρόσληψη όσο και στην επιλογή της τροφής, από δύο ισοθερµιδικής αξίας δίαιτες εµπλουτισµένες σε πρωτεΐνη ή σε υδατάνθρακας αντίστοιχα. Χρησιµοποιήθηκε καταρχήν η βουσπιρόνη (buspirone), που δρα ως αγωνιστής στους 5-HT 1A αυτοϋποδοχείς και διεγείρει την πρόσληψη της τροφής µέσω της αναστολής της σεροτονινεργικής δραστηριότητας στους πυρήνες της ραφής στο µεσεγκέφαλο. 14,15,26-28

9 9 Χορηγήθηκε επίσης η µεσουλεργίνη (mesulergine), που αποτελεί ισχυρό ανταγωνιστή των 5-HT 2C υποδοχέων αλλά µη εκλεκτικό ενώ ταυτόχρονα διεγείρει και τους D 2 υποδοχείς της ντοπαµίνης, έχει δε βρεθεί ότι επάγει την πρόσληψη της τροφής στα πειραµατόζωα. 14,29-31 Χρησιµοποιήθηκε και το m-cpp (m-clorophenylpiperazine), ένας µη εκλεκτικός 5-HT 2C/1B αγωνιστής που εµφανίζει τουλάχιστον δεκαπλάσια εκλεκτικότητα σύνδεσης για τους 5-HT 2C υποδοχείς σε σχέση µε τους 5-HT 1Β και έχει βρεθεί πως ελαττώνει την πρόσληψη τροφής. 20,32-34 Συνοπτικά µε τη χρήση αυτών των φαρµακευτικών ουσιών ή και των συνδυασµών τους ο πειραµατικός σχεδιασµός απέβλεπε στα εξής: ιεγείροντας τους δύο υπότυπους των σεροτονινεργικών υποδοχέων 1Α και 2C µόνους τους ή σε συνδυασµό µεταξύ τους (βουσπιρόνη, m-cpp) ή αποκλείοντας τον 2C (µεσουλεργίνη) µόνο του ή σε συνδυασµό µε τη διέγερση του 1Α ή του 2C αντίστοιχα (βουσπιρόνη ή m-cpp), να µπορούµε να αποδώσουµε στον εκάστοτε υπό θεώρηση υποδοχέα κάθε µεταβολή που συµβαίνει στη διαιτητική συµπεριφορά των πειραµατόζωων. Τέλος κρίθηκε αναγκαία λόγω του διπλού τρόπου δράσης της µεσουλεργίνης, η χορήγηση και ενός αµιγούς ντοπαµινεργικού αγωνιστή, της αποµορφίνης (apomorphine) προκειµένου να µελετήσουµε τις πιθανές αλληλεπιδράσεις του σεροτονινεργικού συστήµατος µε το ντοπαµινεργικό στη συµπεριφορά πρόσληψης και επιλογής του είδους της τροφής. Η αποµορφίνη διαθέτει γνωστή υποφαγική δράση. 35,36

10 10 2. Υλικό και µέθοδος Χρησιµοποιήθηκαν αρσενικοί επίµυες γένους Wistar, µέσης ηλικίας 2 µηνών και σωµατικού βάρους 230±5g, που κατανεµήθηκαν σε 20 οµάδες (8 ζώα/οµάδα). Τα ζώα παρέµεναν σε ατοµικούς κλωβούς και λάµβαναν από δύο τροφεία (Α, Β) ισοθερµιδικής αξίας Τροφή Εµπλουτισµένη σε Πρωτεΐνη (ΤΕΠ) ή Υδατάνθρακα (ΤΕΥ) αντίστοιχα, µε σταθερή αναλογία λίπους. Οι δύο δίαιτες παρασκευάσθηκαν στο εργαστήριό µας, 37,38 τα δε ακριβή ποσοστά των συστατικών τους παρουσιάζονται στον πίνακα 1. Εφαρµόστηκε το µοντέλο κυκλικής στέρησης τροφής που συνίσταται σε εναλλαγή περιόδων σύντοµης στέρησης τροφής (16 ώρες) και ελεύθερης διατροφής (32 ώρες). 39 Το µοντέλο αυτό εκτιµήθηκε ως το πιο δόκιµο για την παρούσα εργασία. Πριν τη διεξαγωγή του πειράµατος, τα ζώα εγκλιµατίστηκαν σε 3 πλήρεις περιόδους στέρησης και επανασίτισης. Τα τροφεία εναλλάσσονταν καθηµερινά προκειµένου να αποφευχθεί η ανάπτυξη επιλογής τροφής µε βάση τη θέση τους. Όλες οι φαρµακευτικές ουσίες που χρησιµοποιήθηκαν, χορηγήθηκαν ενδοπεριτοναϊκά (i.p.) την ίδια πάντα ώρα το πρωί (9:00 και 9:30 π.µ. αντίστοιχα) στις ακόλουθες εφάπαξ δόσεις: -Φυσιολογικός ορός (Μάρτυρες) -Υδροχλωρική Βουσπιρόνη ( mg.kg -1 ) σε φυσιολογικό ορό -Υδροχλωρική Μεσουλεργίνη ( mg.kg -1 ) σε φυσιολογικό ορό - m-cpp [m-clorophenylpiperazine] ( mg.kg -1 ) σε φυσιολογικό ορό

11 11 -Συνδυασµοί Μεσουλεργίνης( mg.kg -1 ) µε Βουσπιρόνη ( mg.kg -1 ) -Συνδυασµοί Βουσπιρόνης ( mg.kg -1 ) µε m-cpp ( mg.kg -1 ) -Συνδυασµοί Μεσουλεργίνης( mg.kg -1 ) µε m-cpp ( mg.kg -1 ) -Υδροχλωρική Αποµορφίνη (1.0 mg.kg -1 ) σε φυσιολογικό ορό. Το δεύτερο φάρµακο ή ο φυσιολογικός ορός δίδονταν 30 λεπτά αργότερα µετά την πρώτη ένεση. Συνολικά µελετήθηκαν 20 οµάδες πειραµατόζωων. Την τελευταία ηµέρα του πειράµατος χορηγούνταν οι υπό µελέτη ουσίες ή το έκδοχο (µάρτυρες) και µετά την πάροδο 4ώρου γινόταν η µέτρηση της προσλαµβανόµενης δίαιτας (ΤΕΠ και ΤΕΥ αντίστοιχα) και από τα δύο τροφεία Α και Β καθώς και της Ολικής Προσλαµβανόµενης Τροφής (ΟΠ). Η έναρξη του 4ώρου της µέτρησης γίνονταν 30 λεπτά µετά τη δεύτερη ένεση φαρµάκου ή φυσιολογικού ορού στα ζώα. Τα αποτελέσµατα εκφράζονται ως µέσοι όροι (ΜΟ) και τυπικά σφάλµατα (±SE). Στη στατιστική ανάλυση οι αντίστοιχες συγκρίσεις πραγµατοποιήθηκαν µε τη βοήθεια της Ανάλυσης Μεταβλητότητας ως προς δύο παραµέτρους (Two Way Analysis of Variance, MANOVA), όπου στους «πολλαπλούς ελέγχους διακύµανσης» ( Multiple Range Tests ) για τον καθορισµό των οµοιογενών οµάδων σύγκρισης επιλέχθηκε η µέθοδος Tukey HSD ως η πλέον επιφυλακτική, µε επίπεδο εµπιστοσύνης 95%. To επίπεδο της στατιστικής σηµαντικότητας καθορίσθηκε στο 0,05.

12 12 3. Αποτελέσµατα 3.1. Αποτελέσµατα της δράσης της βουσπιρόνης στην όρεξη και στις διαιτητικές προτιµήσεις των επιµύων Η βουσπιρόνη και στις τέσσερις δόσεις που χορηγήθηκε, διατήρησε την πρωτεϊνική πρόσληψη (ΤΕΠ) στα επίπεδα των µαρτύρων και στις τέσσερις δόσεις που χορηγήθηκε [F(4,35)=0.914, p<1.0], ενώ αύξησε τον προσλαµβανόµενο υδατάνθρακα (ΤΕΥ) [F(4,35)=3.237, p< 0.002] καθώς και τη συνολική πρόσληψη (ΟΠ) [F(4,35)=4.146, p <0.001] ( ιάγραµµα 1) Αποτελέσµατα της δράσης της µεσουλεργίνης στην όρεξη και στις διαιτητικές προτιµήσεις των επιµύων Με τη µεσουλεργίνη τα πειραµατόζωα ανέπτυξαν υπερφαγία, µε αύξηση της πρωτεϊνικής (ΤΕΠ) [F(2,21)=7.909, p<0.0001] όσο και της υδατανθρακικής πρόσληψης (ΤΕΥ) [F(2,21)=2.530, p<0.009] καθώς φυσικά και στη συνολική πρόσληψη τροφής (ΟΠ) [F(2,21)=5.588, p< ] ( ιάγραµµα 2) Αποτελέσµατα της δράσης του m-cpp στην όρεξη και στις διαιτητικές προτιµήσεις των επιµύων Το m-cpp συντήρησε την πρωτεϊνική πρόσληψη (ΤΕΠ) στα επίπεδα των µαρτύρων [F(2,21)=0.950, p<1.0] και µείωσε σηµαντικά την υδατανθρακική (ΤΕΥ) [F(2,21)=3.904,

13 13 p<0.0001] καθώς και τη συνολική πρόσληψη (ΟΠ) [F(2,21)=2.412, p<0.007]. Παρατηρήθηκε ότι το m-cpp άσκησε την αναµενόµενη σεροτονινεργικού τύπου δράση του ( ιάγραµµα 3) Αποτελέσµατα της δράσης της βουσπιρόνης στην όρεξη και στις διαιτητικές προτιµήσεις των επιµύων στους οποίους αρχικά χορηγήθηκε µεσουλεργίνη Στο συνδυασµό µεταξύ µεσουλεργίνης και βουσπιρόνης παρατηρήθηκε σηµαντική αύξηση στην πρωτεϊνική (ΤΕΠ) [F(4,35)=9.869, p<0.0001], στην υδατανθρακική [F(4,35)=13.871, p< ] και στη συνολική πρόσληψη (ΟΠ) [F(4,35)=20.091, p<0.0001] ( ιάγραµµα 4). Παρατηρείται ότι σε σύγκριση µε τις αντίστοιχες οµάδες αµιγούς µεσουλεργίνης, η βουσπιρόνη στις οµάδες συνδυασµού των δύο ουσιών τείνει να αναστρέψει τη δράση της µεσουλεργίνης όσον αφορά την πρωτεϊνική πρόσληψη. Επίσης, σε σύγκριση µε τις αντίστοιχες οµάδες αµιγούς βουσπιρόνης ή µεσουλεργίνης, η βουσπιρόνη στις οµάδες συνδυασµού των δύο ουσιών εµφανίζει ιδιαίτερα στις µικρές δόσεις της συνέργεια µε τη µεσουλεργίνη όσον αφορά την πρόσληψη του υδατάνθρακα. 3.5 Αποτελέσµατα της δράσης του m-cpp στην όρεξη και στις διαιτητικές προτιµήσεις των επιµύων στους οποίους αρχικά χορηγήθηκε βουσπιρόνη Στο συνδυασµό βουσπιρόνης και m-cpp διατηρείται η πρωτεϊνική πρόσληψη (ΤΕΠ) στα επίπεδα των µαρτύρων και της αµιγούς βουσπιρόνης [F(4,35)=1.669, p<1.0], ενώ η δράση της βουσπιρόνης στην υδατανθρακική πρόσληψη (ΤΕΥ) [F(4,35)=(4,35)=13.871, p<0.0001]

14 14 όσο και στη συνολική πρόσληψη (ΟΠ) [F(4,35)=14.091, p<0.0001] αναστρέφεται από το m-cpp και έτσι έχουµε κυριαρχία της δράσης του m-cpp ( ιάγραµµα 5) Αποτελέσµατα της δράσης του m-cpp στην όρεξη και στις διαιτητικές προτιµήσεις των επιµύων στους οποίους αρχικά χορηγήθηκε µεσουλεργίνη Στο συνδυασµό µεσουλεργίνης και m-cpp, η πρωτεϊνική πρόσληψη (ΤΕΠ) αυξήθηκε σηµαντικά [F(2,21)=8.904, p<0.0001], ενώ η υδατανθρακική (ΤΕΥ) [F(2,21)=1.312, p<1.0] και η συνολική πρόσληψη (ΟΠ) [F(2,21)=1.794, p<1.0] παρέµειναν αµετάβλητες ( ιάγραµµα 6). Παρατηρείται ότι σε σύγκριση µε τις οµάδες του αµιγούς m-cpp, η µεσουλεργίνη στις οµάδες συνδυασµού των δύο φαρµακευτικών ουσιών εµφανίζεται αναστρέφει τη δράση του m-cpp τόσο στην πρωτεϊνική όσο και στην υδατανθρακική πρόσληψη Αποτελέσµατα της δράσης της αποµορφίνης στην όρεξη και στις διαιτητικές προτιµήσεις των επιµύων Η αποµορφίνη µέσω της ντοπαµινεργικής της δράσης προκάλεσε σηµαντική αύξηση στην πρωτεϊνική πρόσληψη (ΤΕΠ) [F(1,14)=4.780, p<0.0001], ενώ η υδατανθρακική πρόσληψη (ΤΕΥ) µειώθηκε [F(1,14)= 0.838, p<1,0] και η συνολική πρόσληψη παρέµεινε σχεδόν αµετάβλητη [F(1,14)=0.943, p<1,0] σε σύγκριση µε την οµάδα των µαρτύρων ( ιάγραµµα 7). Παρατηρείται ότι σε σύγκριση µε τις οµάδες αµιγούς µεσουλεργίνης οι προσλαµβανόµενες ποσότητες πρωτεΐνης δεν διαφέρουν από την αντίστοιχη της αποµορφίνης,

15 15 γεγονός που σηµαίνει ότι η αυξηµένη πρωτεϊνική πρόσληψη που επιφέρει η µεσουλεργίνη πρέπει να σχετίζεται µε τη ντοπαµινεργική της δράση, ενώ η αυξηµένη υδατανθρακική πρόσληψη µε την αντισεροτονινεργική της δράση αφού η ντοπαµίνη µειώνει τον υδατάνθρακα. Η γενική παρατήρηση που απορρέει από όλα τα αποτελέσµατα, είναι ότι η δράση που ασκούν τα φάρµακα ή οι συνδυασµοί τους στην ολική προσλαµβανόµενη τροφή (ΟΠ) είναι αποτέλεσµα της επίδρασής τους στην προσλαµβανόµενη ποσότητα του υδατάνθρακα.

16 16 4. Συζήτηση Πλήθος από µελέτες στις οποίες χορηγήθηκαν σεροτονινεργικά φαρµακευτικά ανάλογα είτε συστηµατικά είτε απευθείας σε εγκεφαλικές περιοχές (π.χ. υποθάλαµος) σε πειραµατόζωα, κατέδειξαν ότι η σεροτονίνη (5-ΗΤ) ασκεί ανασταλτικό ρόλο στη ρύθµιση της πρόσληψης της τροφής. 11,17,40,41 Σεροτονινεργικοί αγωνιστές όπως η d-φενφλουραµίνη και η φλουοξετίνη, οι οποίοι δρουν µέσω της ενδογενούς σεροτονίνης, οδηγούν σε µειωµένη κατανάλωση θερµίδων εξαιτίας της µειωµένης πρόσληψης υδατάνθρακα ενώ δεν επηρεάζουν σηµαντικά την πρωτεϊνική πρόσληψη Η σεροτονινεργικού τύπου δράση αυτή, δηλαδή η συντήρηση της πρωτεϊνικής πρόσληψης και η ελάττωση της υδατανθρακικής είναι εµφανέστερη σε πειραµατόζωα που υπόκεινται σε στέρηση τροφής παρά σε ελεύθερα τρεφόµενα. 19 Έχει επαρκώς τεκµηριωθεί ότι οι 5-HT 1B και 5-HT 2C υπότυποι των σεροτονινεργικών υποδοχέων εµπλέκονται αποκλειστικά στην υποφαγία που επιφέρει η σεροτονίνη, σε αντίθεση µε τους 5-HT 1Α αυτοϋποδοχείς οι οποίοι ευθύνονται για την υπερφαγία πιθανόν µέσω της αναστολής της απελευθέρωσης σεροτονίνης από τους εγκεφαλικούς νευρώνες. 3,14 Παρόλο ότι υπάρχει ένας µεγάλος όγκος πειραµατικών δεδοµένων, δεν έχει διασαφηνιστεί πλήρως ότι κάποιος υπότυπος σεροτονινεργικού υποδοχέα ευθύνεται για την επιλογή τροφής εµπλουτισµένης σε υδατάνθρακα, λίπος ή πρωτεΐνη. 3,25 Η µεσουλεργίνη, ένας σεροτονινεργικός ανταγωνιστής των 5-HT 2C υποδοχέων και ταυτόχρονα ντοπαµινεργικός αγωνιστής στους D 2 υποδοχείς, είναι γνωστό πως επάγει την πρόσληψη της τροφής κατά τη διάρκεια 4ωρης πειραµατικής δοκιµασίας. 14,42 Σύµφωνα µε τα

17 17 αποτελέσµατά µας, η µεσουλεργίνη οδηγεί σε σηµαντική αύξηση στη συνολική πρόσληψη τροφής εξαιτίας της αύξησης τόσο στην πρωτεϊνική όσο και στην υδατανθρακική πρόσληψη. Η υπερφαγική αυτή απάντηση και στις δύο ισοθερµιδικής αξίας δίαιτες δεν θα µπορούσε να εξηγηθεί ως απλή αντισεροτονινεργική δραστηριότητα, καθώς γνωρίζουµε καλά ότι το σεροτονινεργικό σύστηµα συντηρεί την πρωτεϊνική πρόσληψη και καταστέλλει την υδατανθρακική. Προτείνεται λοιπόν ότι η επίδραση της µεσουλεργίνης στην 4ωρη πρόσληψη τροφής είναι η έκφραση του διπλού τρόπου δράσης της- ανταγωνιστική δράση στους 5-HT 2C υποδοχείς που εντοπίζονται κυρίως στο µεσοκοιλιακό υποθάλαµο και ταυτόχρονα αγωνιστική δράση στους D 2 υποδοχείς που απαντώνται κυρίως στον πλάγιο υποθάλαµο. 24,25,29,31,43 Η πρότασή µας αυτή βασίζεται στο γεγονός ότι η αποµορφίνη, ένας γνωστός D 2 αγωνιστής, αν και προκάλεσε µείωση στη συνολική πρόσληψη της τροφής, επιµέρους επέφερε σηµαντική αύξηση στην πρωτεϊνική πρόσληψη. Έχει καταδειχθεί ότι η ντοπαµίνη δρα µέσω των D 2 υποδοχέων προκειµένου να ανασταλεί η πρόσληψη της τροφής καθώς επίσης ότι οι υποδοχείς αυτοί έχουν συνδεθεί µε την πρωτεϊνική πρόσληψη Ως εκ τούτου, είναι πιθανό ότι τόσο η πρόσληψη όσο και η επιλογή τροφής τις οποίες επιφέρει η µεσουλεργίνη εξηγούνται ως η αλληλεπίδραση µεταξύ των 5-HT 2C και των D 2 υποδοχέων που βρίσκονται σε γειτονικές περιοχές του υποθαλάµου. Η µεσουλεργίνη λοιπόν, οδηγεί σε πρόσληψη και επιλογή τροφής µε διπλό τρόπο δράσης: αφενός αυξάνει την ΤΕΠ όπως ακριβώς η αποµορφίνη ένας καθαρά ντοπαµινεργικός αγωνιστής, αφετέρου αυξάνει την ΤΕΥ ως ανταγωνιστής των 5-HT 2C υποδοχέων. 46

18 18 Είναι γνωστό για τη βουσπιρόνη που διεγείρει τους 5-HT 1Α αυτοϋποδοχείς, ότι αυξάνει την πρόσληψη της τροφής πιθανόν µέσω της αναστολής απελευθέρωσης της σεροτονίνης από τους νευρώνες που βρίσκονται στους πυρήνες ραφής στο µεσεγκέφαλο. 14,22,27 Αυτού του είδους η υπερφαγία είναι εκλεκτικού τύπου, δηλαδή αφορά συγκεκριµένα θρεπτικά συστατικά. Σε επίµυες µε ταυτόχρονη πρόσβαση σε δύο ειδών δίαιτες που διαφέρουν ως προς το περιεχόµενο σε πρωτεΐνη και υδατάνθρακα, η βουσπιρόνη εκλεκτικά αύξησε την πρόσληψη του υδατάνθρακα κατά τη διάρκεια της πειραµατικής δοκιµασίας. 28,47 Τα δικά µας δεδοµένα υποστηρίζουν ότι η παρέµβαση στους 5-HT 1Α αυτοϋποδοχείς διαδραµατίζει έµµεσο, όχι άµεσο, ρόλο στον έλεγχο της πρόσληψης και της επιλογής τροφής. Η διέγερσή τους ή ο αποκλεισµός τους µεταβάλλει τα επίπεδα της σεροτονίνης (5-ΗΤ), τα οποία µε τη σειρά τους διεγείρουν άλλους υπότυπους σεροτονινεργικών υποδοχέων καταλήγοντας έτσι σε µεταβολές στην πρόσληψη και την επιλογή τροφής. Αντιθέτως, η χορήγηση του m-cpp, ενός µη εκλεκτικού 5-HT 2C/1B αγωνιστή, οφείλει να επιφέρει υποφαγία διαµέσου καθαρά δράσης σεροτονινεργικού τύπου. 20,33,34 Στη δική µας πειραµατική µελέτη αυτό επιβεβαιώθηκε πλήρως, καθώς παρατηρήθηκε σηµαντική µείωση στην υδατανθρακική πρόσληψη και καµία ουσιαστική µεταβολή στην πρωτεϊνική. Βασιζόµενοι στα αποτελέσµατά µας προτείνουµε επίσης ότι οι 5-HT 2C υποδοχείς παίζουν τον κυρίαρχο, αν όχι τον αποκλειστικό, ρόλο στην πρόσληψη της τροφής και στις διαιτητικές προτιµήσεις. Παρατηρήσαµε ότι η βουσπιρόνη προκάλεσε σηµαντική αύξηση στην πρόσληψη του υδατάνθρακα, όταν αυτή χορηγήθηκε µόνη της. Εάν οι 5-HT 1Α αυτοϋποδοχείς ήταν οι κύριοι

19 19 υπεύθυνοι αυτής της δράσης, τότε η συγχορήγηση βουσπιρόνης και m-cpp θα εµφάνιζε ίδια δράση όπως έκανε η βουσπιρόνη µόνη της, δηλαδή ευόδωση της πρόσληψης συνολικής τροφής όσο και υδατάνθρακα επιµέρους. Εδώ όµως συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Με άλλα λόγια, είχαµε δράση σεροτονινεργικού τύπου, γεγονός που συνεπάγεται πως διαµέσου της επίδρασης του m-cpp οι 5-HT 2C υποδοχείς υπερισχύουν των αντίστοιχων 5-HT 1Α. Ανατρέχοντας στη σχετική βιβλιογραφία καταγράφεται σε µελέτες συµπεριφοράς ότι οι δράσεις που προκαλούνται είτε από την προσυναπτική είτε από τη µετασυναπτική διέγερση των 5-HT 1Α υποδοχέων, αντιστρέφονται σε σηµαντικό βαθµό από την ενεργοποίηση των 5-HT 2C µετασυναπτικών υποδοχέων. 48,49 Φυσικά δεν µπορούµε να αποκλείσουµε την έµµεση συµβολή των 5-HT 1Α αυτοϋποδοχέων όσον αφορά την πρόσληψη της τροφής και στις διαιτητικές προτιµήσεις. Σηµειώνεται ότι η συγχορήγηση της µεσουλεργίνης και της βουσπιρόνης προκάλεσε σηµαντική υπερφαγία, η οποία αποδίδεται πρωτίστως στη σηµαντική κατανάλωση του υδατάνθρακα. Μάλιστα ήταν σχεδόν η διπλάσια συγκρινόµενη µε την κατανάλωση που προκάλεσε η καθεµία από τις δύο φαρµακευτικές ουσίες µόνη της. ιαπιστώνεται λοιπόν συνεργική δράση των δύο φαρµάκων. Συνοπτικά στην παρούσα πειραµατική µελέτη καταδεικνύεται ότι η µεσουλεργίνη, ένας ανταγωνιστής των 5-HT 2C υποδοχέων και ταυτόχρονα αγωνιστής των D 2 υποδοχέων, οδηγεί σε πρόσληψη και επιλογή τροφής µέσω διπλού τρόπου δράσης: εξαιτίας της ταυτόχρονης αντισεροτονινεργικής και ντοπαµινεργικής δραστηριότητας προκαλεί υπερφαγία που βαδίζει παράλληλα µε αύξηση τόσο στην πρωτεϊνική πρόσληψη (δράση αποµορφίνης) όσο και στην

20 20 υδατανθρακική (αντισεροτονινεργική δράση) αντίστοιχα. Η βουσπιρόνη λόγω της δράσης της στους 5-HT 1Α αυτοϋποδοχείς µοιάζει να επηρεάζει έµµεσα τις διαιτητικές προτιµήσεις. Ο αποκλεισµός των 5-HT 2C µετασυναπτικών υποδοχέων αποτελεί τον πιο σηµαντικό λόγο για την αύξηση της υδατανθρακικής πρόσληψης, σε αντίθεση µε την αναστολή απελευθέρωσης της σεροτονίνης από τους 5-HT 1Α αυτοϋποδοχείς. Τα παραπάνω δεδοµένα συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι οι υποθαλαµικοί 5-HT 2C υποδοχείς διαδραµατίζουν τον κυρίαρχο ρόλο στις ανορεκτικές ιδιότητες της σεροτονίνης. Φαίνεται ότι η οποιαδήποτε παρέµβαση στους 5-HT 1Α αυτοϋποδοχείς «διοχετεύεται» στους 5-HT 2C µετασυναπτικούς υποδοχείς, οι οποίοι άµεσα -αν όχι αποκλειστικά- εµπλέκονται στην προκαλούµενη από τη σεροτονίνη (5-ΗΤ) καταστολή της συνολικής πρόσληψης τροφής και επιµέρους του υδατάνθρακα. Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής έχουν αποτελέσει ένα από τα σύγχρονα πεδία έρευνας της Φαρµακολογίας, ιδίως µετά τη διαπίστωση ότι η βουλιµία και οι λαίµαργες απαιτήσεις για κατανάλωση υδατανθράκων ή εύγευστης γενικότερα τροφής παρατηρούνται συχνά στους ασθενείς αυτούς. 1,2,50,51 Τα ευρήµατά µας διευρύνουν το πεδίο κατανόησης στο νευροβιολογικό υπόστρωµα της όρεξης και της πρόσληψης τροφής και συµβάλλουν σε πειραµατικές µελέτες που αφορούν νέα φάρµακα εναντίον της υπερφαγίας και της παχυσαρκίας, ειδικά σε εκείνες τις ουσίες µε 5-HT 2C αγωνιστικές ιδιότητες. 34,52,53 Αξίζει εδώ να σηµειωθεί πως όλα αυτά τα χρόνια έχουν κυκλοφορήσει και δοκιµαστεί στην πράξη κάποιοι µη εκλεκτικοί ή έµµεσοι 5-ΗΤ αγωνιστές εναντίον της υπερφαγίας. Με τη βοήθεια αυτών των σκευασµάτων υποστηρίχθηκε σθεναρά ο ρόλος κλειδί των 5-HT 2C υποδοχέων στην ρύθµιση της όρεξης. 52,53 Το καλύτερο

21 21 παράδειγµα σε αυτό αποτέλεσαν οι µελέτες µε τον ανορεκτικό παράγοντα d-φενφλουραµίνη (σκεύασµα µε την εµπορική ονοµασία Redux), που χρησιµοποιήθηκε αρκετά χρόνια για την καταπολέµηση της υπερφαγίας και της παχυσαρκίας µέχρι που αποσύρθηκε εξαιτίας της καρδιοτοξικότητας που προκαλούσε η χρήση του. 54 Έχει αποδειχθεί ότι η d-φενφλουραµίνη επάγει τη διαδικασία του κορεσµού στα ποντίκια και ως εκ τούτου µειώνει την πρόσληψη της τροφής. 55 H αποκλειστική µέχρι στιγµής παρουσία των 5-HT 2C υποδοχέων στον εγκέφαλο και όχι στην περιφέρεια να περιορίζει την πιθανότητα σοβαρών ανεπιθύµητων ενεργειών όπως της d-φενφλουραµίνης. Ίσως και να ανοίγει ένας νέος δρόµος έρευνας προς την κατεύθυνση σύνθεσης ανορεκτικών ουσιών µε εκλεκτική δράση στους 5-HT 2C υποδοχείς. 24,25

22 22 5. Βιβλιογραφία 1. Tρίκκας Γ, Βάρσου Ε. ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. Στο: Χριστοδούλου ΓΝ και συν.(επιµ εκδ.): Ψυχιατρική. Εκδ. Βήτα, Αθήνα, 2000: Walsh BT. Eating Disorders. In: Tasman A, Kay J, Lieberman JA (eds): Psychiatry, chapter 75.Willey, New York, 2003: Halford JCG, Smith BK, Blundell JE. Serotonin (5-HT) and serotonergic receptors in the regulation of macronutrient intake. In: Berthoud HR, Seeley RJ (eds): Neural and metabolic control of macronutrient intake. CRC Press, New York, 2000: Halford JCG, Blundell JE. Pharmacology of appetite suppression. Prog Drug Res 2000, 54: Brownell KD and Fairburn CG. Eating Disorders and Obesity: A Comprehensive Textbook, 2 nd ed. Guilford Press, New York, Leibowitz SF, Alexander JT. Hypothalamic Serotonin in control of eating behavior, meal size, and body weight. Biol Psychiatry 1998, 44: Berthoud HR. Multiple neural systems controlling food intake and body weight. Neurosci Biobehav Rev 2002, 26(4): Funahashi H, Takenoya F, Guan JL, Kageyama H, Yada T, Shioda S. Hypothalamic neuronal networks and feeding-related peptides involved in the regulation of feeding. Anat Sci Int 2003, 78(3):

23 23 9. Garattini S, Bizzi A, Caccia S, Mennini T. Progress report on the anorectic effects of dexdexfenfluramine, fluoxetine and sertraline. Int J Obes 1992, 16(suppl.3): S43-S Grignaschi G, Neill JC, Pertini A, Garattini S, Samanin R. Feeding pattern studies suggest that d-fenfluramine and sertraline specifically enhance the state of satiety in rats. Eur J Pharmacol 1992, 211: De Vry J, Eckel G, Kuhl E, Schreiber R. Effects of selective 5-HT 1/2 receptor agonists in conditioned taste aversion paradigm in rats. Pharmacol Biochem Behav 2000, 66: Halford JC, Cooper GD, Dovey TM. The pharmacology of human appetite expression. Curr Drug Targets 2004, 5(3): Curzon G, Gibson EL, Oluyomi AO. Appetite suppression by commonly used drugs depends on 5-HT receptors but not on 5-HT availability. Trends Pharmacol Sci 1997, 28: De Vry J, Schreiber R. Effects of selected serotonin 5-HT 1 and 5-HT 2 receptor agonists on feeding behavior: possible mechanisms of action. Neurosci Biobehav Rev 2000, 24: Wurtaman JJ, Wurtman RJ. Fenfluramine and fluoxetine spare protein consumption while suppressing caloric intake by rats. Science 1977, 198: Blundell JE. Serotonin manipulations and the structure of feeding behaviour. Appetite 1986, 7:

24 Weiss GF, Rogacki N, Fueg A, Buchen D, Leibowitz SF. Impact of hypothalamic d-norfenfluramine and peripheral d -fenfluramine injection on macronutrient intake in the rat. Brain Res Bull 1990, 25: Weiss GF, Rogacki N, Fueg A, Buchen D, Such JS, et al. Effect of hypothalamic and peripheral fluoxetine injection on natural patterns of macronutrient intake in the rat. Psychopharmacology ( Berl.) 1991, 105: Meguid MM, Fetissov SO, Varma M, Sato T, Zhang L, et al. Hypothalamic Dopamine and Serotonin in the regulation of food intake. Nutrition 2000, 16: Kennett GA, Curzon G. Evidence that hypophagia induced by m-cpp and TFMPP requires 5-HT 1C and 5-HT 1B receptors, hypophagia induced by RU24969 only requires 5-HT 1B receptors. Psychopharmacology 1988, 96: Kennett GA, Wood AG, Glen A, Grewal S, Forbes I, et al. In vivo properties of SB A, a 5-HT 2C/2B receptor antagonist. Br J Pharmacol 1994, 111: Simansky KJ. Serotonergic control of the organization of feeding and satiety. Behav Brain Res 1996, 73: De Vry J, Schreiber R, Daschke A, Jentzsch KR. Effects of serotonin 5-HT 1/2 receptor agonists in a limited-access operant food intake paradigm in the rat. Eur Neuropsychopharmacol 2003, 13: Hoyer D, Hannon PJ, Martin GR. Molecular, pharmacological and functional diversity of 5-HT receptors. Pharmacol Biochem Behav 2002, 71:

25 Giorgetti M, Tecott LH. Contributions of 5-HT 2C receptors to multiple actions of central serotonin systems. Eur J Pharmacol 2004, 488: Cooper SJ, Desa A. Benzodiazepines and putative 5-HT 1A agonists increase hypertonic saline consumption in rehydrating rats. Pharmacol Biochem Behav 1987, 28: Gilbert F, Dourish CT. Effects of the novel anxiolytics gepirone, buspirone and ipsapirone on free feeding and feeding induced by 8-OH-DPAT. Psychopharmacology 1987, 93: Li ETS, Luo SQ. Buspirone-induced carbohydrate feeding is not influenced by route of administration and nutritional status. Brain Res Bull 1993, 30: Giannakopoulos G, Galanopoulou P, Daifotis Z, Couvaris C. Effects of Mesulergine treatment on diet selection, brain serotonin (5-HT) and dopamine (DA) turnover in free feeding rats. Prog Neuro-Psychopharmacol. Biol Psychiatry 1998, 22: Galanopoulou P, Giannakopoulos G. Mesulergine: A review. CNS Drugs. 1999, 5(3): Αntonatos S, Giannoti K, Daifoti Z, Galanopoulou P. The involvement of 5-hydroxytryptaminergic and dopaminergic mechanisms in the dietary choices induced by mesulergine in deprived rats. 18 th Meeting Hellenic Society For Neuroscience, Athens, October 2003, Poster Abstr. No 1: Hewitt KN, Lee MD, Dourish CT, Clifton PG. Serotonin 2C receptor agonists and behavioural satiety sequence in mice. Pharmacol Biochem Behav 2002, 71:

26 Schreiber R, De Vry J. Role of receptors in the hypophagic effect of m -CPP, ORG and CP-94,253 in the rat. Prog Neuro-Psychopharmacol Biol Psychiatry 2002, 26: Vickers SP, Easton N, Webster LJ, Wyatt A, Bickerdike MJ, Dourish CT, Kennett GA. Oral administration of the receptor agonist, m CPP, reduces body weight gain in rats over 28 days as a result of maintained hypophagia. Psychopharmacology (Berl) 2003, 167(3): Muscat R, Willner P, Towell A. Apomorphine anorexia: a further pharmacological characterization. Eur J Pharmacol 1986, 123: Treit D, Berridge KC. A comparison of benzodiazepine, serotonin and dopamine agents in the taste reactivity paradigms. Pharmacol, Biochem Behav 1990, 37: Paleologos G. Free Amino Acid content of tissues from rats with accelerated and depressed gluconeogenesis. Dissertation from PhD degree, New York, May 1967: Patston PA, Espinal J, Randle PJ. Effects of diet and of alloxan-diabetes on the activity of branched-chain 2-oxo acid dehydrogenase complex and of activator protein in rat tissues. Biochem J 1984, 222: Blundell JE, Latham CJ. Effect of pharmacological agents on the micro- and macrostructure of feeding behaviour: implications for the analysis of drug action. In: Bray G, (ed): Recent advances in obesity research, vol 2. Newman, London, 1978.

27 Kaplan JE, Song S, Grill HJ. Serotonin receptors in the caudal brainstem are necessary and sufficient for the anorectic effect of peripherally administered m-cpp. Psychopharmacology 1998, 137: Simansky KJ. Serotonin and the structure of satiation. In: Smith GP (ed): Satiation: gut brain. Oxford University Press, New York, 1998: Dourish CT, Clark ML, Fletcher A, Iversen SD. Evidence that blockade of 5-HT 1 receptors elicits feeding in satiated rats. Psychopharmacology 1989, 97: Parada M, Hernandez L, Hoebel BG. Sulpiride injections in the lateral hypothalamus induce feeding and drinking in rats. Pharmacol Biochem Behav 1988, 30(4): Leibowitz SF. Brain neurochemical system controlling appetite and body weight gain. In: Rothwell NJ, Stock MJ (eds): Obesity and cachexia. London. Jonh and Wiley and sons, London, 1991: Schwartz MW, Woods SC, Porte DJ, Seeley RJ, Baskin DG. Central nervous system control of food intake. Nature 2000, 404: Antonatos S, Galanopoulou P. Effects of m-cpp and mesulergine on dietary choices in deprived rats: possible mechanisms of their action. Prog Neuro-Psychopharmacol. Biol Psychiatry 2005 ( Έγινε δεκτό για δηµοσίευση). 47. Luo Sh, Ransom Th, Li ETS. Selective increase in carbohydrate intake by rats treated with 8-OH-DPAT or buspirone. Life Sci 1990, 46:

28 Berendsen HHG, Broekkamp CLE. Behavioural evidence for functional interactions between 5-HT-receptor subtypes in rats and mice. Br J Pharmacol 1990, 101: Antonatos S, Giannakopoulos G, Theophanopoulos C, Chasaneas C, Galanopoulou P. Differentiation of the role of 5-HT 1A and 5-HT 2C serotoninergic receptors on diet selection of rats after administration of buspirone, mesulergine, m-cpp and apomorphine. Review of Clinical Pharmacology and Pharmacokinetics. International Edition-Proceedings of the 2 nd Panhellenic Conference in Pharmacology, 2002, 16(1): Χριστοδούλου ΓΝ (επιµ. εκδ.). ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. Αθήνα, Ιατρική Εταιρία Αθηνών, Βάρσου Ε. Ψυχογενής Ανορεξία και Ψυχογενής Βουλιµία. Στο: Χριστοδούλου ΓΝ και συν.(επιµ εκδ.): Ψυχιατρική. Εκδ. Βήτα, Αθήνα, 2000: Clifton PG, Lee MD, Dourish CT. Similarities in the action of Ro , a 5-HT 2C receptor agonist and d-fenfluramine on feeding patterns in the rat. Psychopharmacology 2000, 152: Bickerdike MJ. 5-HT 2C receptor agonists as potential drugs for the treatment of obesity. Curr Top Med Chem 2003, 3: Khan MA, Herzog CA, St Peter JV, Hartley GG, Madlon-Kay R, Dick LD, Asinger RW, Vessey JT. The prevalence of cardiac valvular insufficiency assessed by transthoraric

29 29 echocardiography in obese patients treated with appetite suppressant drugs. New Engl J Med 1998, 339: Rosenzweig-Lipson S, Kelly MG, Abrol S, Finn M, Sukoff SJ. Modification of the behavioural effects of d-fenfluramine and mcpp by SB in rats and monkeys. Soc Neurosci 1997, 23:

30 30 Τροφείο Α (ΤΕΠ) Τροφείο Β (ΤΕΥ) 80% Καζεΐνη 0% Καζεΐνη 4.65% D-Γλυκόζη 44.65% D-Γλυκόζη 4.65% Άµυλο 44.65% Άµυλο 5% Μίγµα αλάτων 5% Μίγµα αλάτων 5% Αραβοσιτέλαιο 5% Αραβοσιτέλαιο 0.5% Μίγµα βιταµινών 0.5% Μίγµα βιταµινών 0.25% Χολινοχλωρίδιο 0.25% Χολινοχλωρίδιο Πίνακας 1. H % αναλογία των συστατικών στην ισοθερµιδικής αξίας Τροφή είτε Εµπλουτισµένη σε Πρωτεΐνη (ΤΕΠ) είτε σε Υδατάνθρακα (ΤΕΥ), που τοποθετήθηκαν στα τροφεία Α και Β αντίστοιχα

31 31 14 Πρωτεΐνη (ΤΕΠ) Υδατάνθρακας (ΤΕΥ) Ολκή Πρόσληψη (ΟΠ) Πρόληψη Τροφής (g/4h) * * 2 0 Φυσ.Ορός 0,05 0,1 2,0 4,0 Βουσπ ιρόνη Φυσ.Ορός 0,05 0,1 2,0 4,0 Βουσπιρόνη Φυσ.Ορός 0,05 0,1 2,0 4,0 Βουσπιρόνη ιάγραµµα 1. Αποτελέσµατα της δράσης της βουσπιρόνης στην όρεξη και στις διαιτητικές επιλογές, 4 ώρες µετά τη χορήγησή της σε επίµυες. Κάθε στήλη αντιπροσωπεύει το µέσο όρο (σε g/4ώρες) και το τυπικό σφάλµα (± S.E.) των 8 επιµύων ανά οµάδα, σε τροφή εµπλουτισµένη σε πρωτεΐνη (ΤΕΠ), σε υδατάνθρακα (ΤΕΥ) και την ολική πρόσληψη τροφής (ΟΠ). Οι αστερίσκοι υποδηλώνουν το επίπεδο σηµαντικότητας (όπου * p<0.05 και p<0.01) σε σύγκριση µε την οµάδα των µαρτύρων.

32 32 Πρωτεΐνη (ΤΕΠ) Υδατάνθρακας (ΤΕΥ) Ολική Πρόσληψη (ΟΠ) Πρόσληψη Τροφής (g/4h) * * 2 0 Φυσ.Ορός 1,0 3,0 Μεσουλεργίνη Φυσ.Ορός 1,0 3,0 Μεσουλεργίνη (mg/kg,i.p.) Φυσ.Ορός 1,0 3,0 Μεσουλεργίνη ιάγραµµα 2. Αποτελέσµατα της δράσης της µεσουλεργίνης στην όρεξη και στις διαιτητικές επιλογές, 4 ώρες µετά τη χορήγησή της σε επίµυες. Κάθε στήλη αντιπροσωπεύει το µέσο όρο (σε g/4ώρες) και το τυπικό σφάλµα (± S.E.) των 8 επιµύων ανά οµάδα, σε τροφή εµπλουτισµένη σε πρωτεΐνη (ΤΕΠ), σε υδατάνθρακα (ΤΕΥ) και την ολική πρόσληψη τροφής (ΟΠ). Οι αστερίσκοι υποδηλώνουν το επίπεδο σηµαντικότητας (όπου * p<0.05 και p<0.01) σε σύγκριση µε την οµάδα των µαρτύρων.

33 Πρωτεΐνη (ΤΕΠ) Υδατάνθρακας (ΤΕΥ) Ολική Πρόσληψη (ΟΠ) Πρόσληψη Τροφής (g/4h) Φυσ.Ορός 5,0 10,0 m-cpp Φυσ.Ορός 5,0 10,0 m-cpp (mg/kg,i.p.) Φυσ.Ορός 5,0 10,0 m-cpp ιάγραµµα 3. Αποτελέσµατα της δράσης του m-cpp στην όρεξη και στις διαιτητικές επιλογές, 4 ώρες µετά τη χορήγησή της σε επίµυες. Κάθε στήλη αντιπροσωπεύει το µέσο όρο (σε g/4ώρες) και το τυπικό σφάλµα (± S.E.) των 8 επιµύων ανά οµάδα, σε τροφή εµπλουτισµένη σε πρωτεΐνη (ΤΕΠ), σε υδατάνθρακα (ΤΕΥ) και την ολική πρόσληψη τροφής (ΟΠ). Οι αστερίσκοι υποδηλώνουν το επίπεδο σηµαντικότητας (όπου p<0.01) σε σύγκριση µε την οµάδα των µαρτύρων.

34 34 Πρωτεΐνη (ΤΕΠ) Υδατάνθρακας (ΤΕΥ) Ολική Πρόσληψη (ΟΠ) Πρόσληψη Τροφής (g/4h) Φυσ.Ορός 1,0 3,0 1,0 3,0 Μεσουλεργίνη 0,05 0,1 2,0 4,0 Βουσπ ιρόνη Φυσ. Ορός 1,0 3,0 1,0 3,0 Μεσουλεργίνη 0,05 0,1 2,0 4,0 Βουσπ ιρόνη Φυσ.Ορός 1,0 3,0 1,0 3,0 Μεσουλεργίνη 0,05 0,1 2,0 4,0 Βουσπ ιρόνη ιάγραµµα 4. Αποτελέσµατα της δράσης της βουσπιρόνης στην όρεξη και στις διαιτητικές επιλογές, 4 ώρες µετά τη χορήγησή της σε επίµυες στους οποίους χορηγήθηκε αρχικά µεσουλεργίνη. Κάθε στήλη αντιπροσωπεύει το µέσο όρο (σε g/4ώρες) και το τυπικό σφάλµα (± S.E.) των 8 επιµύων ανά οµάδα, σε τροφή εµπλουτισµένη σε πρωτεΐνη (ΤΕΠ), σε υδατάνθρακα (ΤΕΥ) και την ολική πρόσληψη τροφής (ΟΠ). Οι αστερίσκοι υποδηλώνουν το επίπεδο σηµαντικότητας (όπου p<0.01) σε σύγκριση µε την οµάδα των µαρτύρων.

35 Πρωτεΐνη (ΤΕΠ) Υδατάνθρακας (ΤΕΥ) Ολική Πρόσληψη (ΟΠ) 10 Π ρ ό σ λη ψη Τ ρ ο φ ή ς (g /4h ) * 0 Φυσ.Ορός 0,05 0,1 2,0 4,0 Βουσπιρόνη 5,0 10,0 5,0 10,0 m-cpp Φυσ.Ορός 0,05 0,1 2,0 4,0 Βουσπ ιρόνη 5,0 10,0 5,0 10,0 mcpp Φυσ.Ορός 0,05 0,1 2,0 4,0 Βουσπ ιρόνη 5,0 10,0 5,0 10,0 mcpp ιάγραµµα 5. Αποτελέσµατα της δράσης του m-cpp στην όρεξη και στις διαιτητικές επιλογές, 4 ώρες µετά τη χορήγησή της σε επίµυες στους οποίους χορηγήθηκε αρχικά βουσπιρόνη. Κάθε στήλη αντιπροσωπεύει το µέσο όρο (σε g/4ώρες) και το τυπικό σφάλµα (± S.E.) των 8 επιµύων ανά οµάδα, σε τροφή εµπλουτισµένη σε πρωτεΐνη (ΤΕΠ), σε υδατάνθρακα (ΤΕΥ) και την ολική πρόσληψη τροφής (ΟΠ). Οι αστερίσκοι υποδηλώνουν το επίπεδο σηµαντικότητας (όπου * p<0.05 και p<0.01) σε σύγκριση µε την οµάδα των µαρτύρων.

36 36 14 Πρωτεΐνη ( ΕΠ) Υδατάνθρακας ( ΕΥ) Ολική Πρόσληψη (ΟΠ) Πρόσληψη Τροφής (g/4h) Φυσ.Ορός 0,05 0,1 Μεσουλεργίνη 5,0 10,0 m-cpp Φυσ.Ορός 0,05 0,1 Μεσουλεργίνη 5,0 10,0 m-cpp Φυσ.Ορός 2,0 4,0 Μεσουλεργίνη 5,0 10,0 m-cpp ιάγραµµα 6. Αποτελέσµατα της δράσης του m-cpp στην όρεξη και στις διαιτητικές επιλογές, 4 ώρες µετά τη χορήγησή της σε επίµυες στους οποίους χορηγήθηκε αρχικά µεσουλεργίνη. Κάθε στήλη αντιπροσωπεύει το µέσο όρο (σε g/4ώρες) και το τυπικό σφάλµα (± S.E.) των 8 επιµύων ανά οµάδα, σε τροφή εµπλουτισµένη σε πρωτεΐνη (ΤΕΠ), σε υδατάνθρακα (ΤΕΥ) και την ολική πρόσληψη τροφής (ΟΠ). Οι αστερίσκοι υποδηλώνουν το επίπεδο σηµαντικότητας (όπου p<0.01) σε σύγκριση µε την οµάδα των µαρτύρων.

37 Πρωτεΐνη (TΕΠ) Υδατάνθρακας (TΕΥ) Ολική Πρόσληψη (ΟΠ) 10 Πρόσληψη Τροφής (g/4h) Φυσ.Ορός 1,0 Απ οµορφίνη Φυσ.Ορός 1,0 Απ οµορφίνη (mg/kg,i.p.) Φυσ.Ορός 1,0 Απ οµορφίνη ιάγραµµα 7. Αποτελέσµατα της δράσης της αποµορφίνης στην όρεξη και στις διαιτητικές επιλογές, 4 ώρες µετά τη χορήγησή της σε επίµυες. Κάθε στήλη αντιπροσωπεύει το µέσο όρο (σε g/4ώρες) και το τυπικό σφάλµα (± S.E.) των 8 επιµύων ανά οµάδα, σε τροφή εµπλουτισµένη σε πρωτεΐνη (ΤΕΠ), σε υδατάνθρακα (ΤΕΥ) και την ολική πρόσληψη τροφής (ΟΠ). Οι αστερίσκοι υποδηλώνουν το επίπεδο σηµαντικότητας (όπου p<0.01) σε σύγκριση µε την οµάδα των µαρτύρων. ηµοσίευση στο περιοδικό «ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ» τόµος 18(1) Ιούνιος-Μάρτιος 2007: 69-79

Το σεροτονινεργικό σύστημα του εγκεφάλου επηρεάζει σημαντικά την όρεξη. Για το λόγο αυτόν,

Το σεροτονινεργικό σύστημα του εγκεφάλου επηρεάζει σημαντικά την όρεξη. Για το λόγο αυτόν, ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 18 (1), 2007 69 Ερευνητική εργασία Research article Ο ρόλος των σεροτονινεργικών 2C υποδοχέων στη νευροβιολογία και στη θεραπεία των διαταραχών πρόσληψης τροφής Σ. Αντωνάτος Εργαστήριο Πειραματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ RESEARCH PAPER

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ RESEARCH PAPER 1 EΧΕΙ Η Η ΗΜΟΣΙΕΥΤΕΙ στο περιοδικό «ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ» τόµος 18(1) Ιούνιος-Μάρτιος 2007: 69-79 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ RESEARCH PAPER Κυρίαρχος ο ρόλος των σεροτονινεργικών 2C υποδοχέων στη νευροβιολογία και στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΟΤΟΝΙΝΕΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ: Εξακολουθεί να αποτελεί στόχο ανάπτυξης φαρµάκων κατά της παχυσαρκίας ;

ΣΕΡΟΤΟΝΙΝΕΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ: Εξακολουθεί να αποτελεί στόχο ανάπτυξης φαρµάκων κατά της παχυσαρκίας ; 1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΕΡΟΤΟΝΙΝΕΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ: Εξακολουθεί να αποτελεί στόχο ανάπτυξης φαρµάκων κατά της παχυσαρκίας ; Αντωνάτος Σ. 1, Γαλανοπούλου Π. 2 1 Ψυχίατρος, ιδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΕΙ Η Η ΗΜΟΣΙΕΥΘΕΙ στο περιοδικό «ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ» τόµος 43(2) Απρίλιος-Ιούνιος 2006: ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

ΕΧΕΙ Η Η ΗΜΟΣΙΕΥΘΕΙ στο περιοδικό «ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ» τόµος 43(2) Απρίλιος-Ιούνιος 2006: ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ 1 ΕΧΕΙ Η Η ΗΜΟΣΙΕΥΘΕΙ στο περιοδικό «ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ» τόµος 43(2) Απρίλιος-Ιούνιος 2006: 61-70 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Σεροτονινεργικό Σύστηµα του Εγκεφάλου: Εξακολουθεί να αποτελεί στόχο ανάπτυξης φαρµάκων κατά της υπερφαγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Όνομα φοιτήτριας ΚΑΛΑΠΟΔΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΜΥΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟ=ΥΓΕΝΑΣΗΣ-2

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΜΥΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟ=ΥΓΕΝΑΣΗΣ-2 Ο3εΔyj1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΣ-ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΜΥΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ Αθήνα 2008 ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ Βασιλική Σπανού Ιωάννα Καζάνη Νικόλαος Τριπόδης 0 Αθήνα 2008 ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΜΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ Συγγραφείς:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μπορούμε να εξατομικεύσουμε ένα διατροφικό πρόγραμμα απώλειας βάρους; Γιάννης Δημακόπουλος, RD, MSc

Πόσο μπορούμε να εξατομικεύσουμε ένα διατροφικό πρόγραμμα απώλειας βάρους; Γιάννης Δημακόπουλος, RD, MSc Πόσο μπορούμε να εξατομικεύσουμε ένα διατροφικό πρόγραμμα απώλειας βάρους; Γιάννης Δημακόπουλος, RD, MSc Χωρίς εξατομίκευση (ισορροπημένο) Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε το άτομο. Φύλο Ηλικία Σωματικό βάρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Κωνσταντινίδου Ελίζα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Κεντούλλα Πέτρου Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας 2008761539 Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗΝ LISTERIA GRAYI ΣΤΟ ΓΑΛΑ: ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ. Άρτεμις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

BRAIN AWARENESS ACTIVITY IN NEUROSCIENCES. City Date Time Hall. Rethymno, Crete 13 March pm Xenia Hall, Rethymno

BRAIN AWARENESS ACTIVITY IN NEUROSCIENCES. City Date Time Hall. Rethymno, Crete 13 March pm Xenia Hall, Rethymno BRAIN AWARENESS ACTIVITY IN NEUROSCIENCES City Date Time Hall Rethymno, Crete 13 March 2013 6.30 pm Xenia Hall, Rethymno TITLE: THE MENTAL HEALTH TODAY: THE ROLE OF THE BRAIN 1 Title of the 2 Title of

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Σ. ΛΑΠΠΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Πτυχιακή εργασία ΜΕΛΕΤΗ ΠΟΛΥΦΑΙΝΟΛΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΟΚΟΛΑΤΑΣ Αναστασία Σιάντωνα Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας

Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3],

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος Καθηγητής Βιοστατιστικής Επιδημιολογίας ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΑΓΩΓΗΣ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Ο ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ Όνομα Φοιτήτριας: Χρυσοστομή Αγαθοκλέους Αριθμός φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση:

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: επιπτώσεις στην έκβαση της κύησης και στο έμβρυο Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Ριαλά Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE

Διαβάστε περισσότερα

IL - 13 /IL - 18 ELISA PCR RT - PCR. IL - 13 IL - 18 mrna. 13 IL - 18 mrna IL - 13 /IL Th1 /Th2

IL - 13 /IL - 18 ELISA PCR RT - PCR. IL - 13 IL - 18 mrna. 13 IL - 18 mrna IL - 13 /IL Th1 /Th2 344 IL - 13 /IL - 18 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 3 1 2 13 18 IL - 13 /IL - 18 10% / OVA /AL OH 3 5% 16 ~ 43 d 44 d ELISA BALF IL - 13 IL - 18 PCR RT - PCR IL - 13 IL - 18 mrna IL - 13 mrna 0. 01 IL - 18 mrna 0.

Διαβάστε περισσότερα

Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL)

Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL) Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL) Κωνσταντίνος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. FSH:ΜΒ 33000,

Διαβάστε περισσότερα

Ιπποκράτης, Περί διαίτης το πρώτον.

Ιπποκράτης, Περί διαίτης το πρώτον. Ομάδες Τροφίμων Αιμιλία Παπακωνσταντίνου Λέκτορας Διατροφής και Μεταβολισμού Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ιπποκράτης, Περί διαίτης το πρώτον. «Πιστεύω

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â þÿãå½±¹ã ¼±Ä¹º  ½ ¼ Ãͽ  þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹º

Διαβάστε περισσότερα

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων.

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων. ΛΗΨΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ H ανάγκη για λήψη τροφής, που ικανοποιείται µόνο µε σιτισµό, και προέρχεται από διέγερση του κέντρου θρέψης, αποτελεί το αίσθηµα της πείνας (hunger), ενώ η επιθυµία για λήψη ειδικής τροφής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΔΟΥΒΟΓΙΑΝΝΗ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Δ Ι Α Ι Τ Ο Λ Ο Γ Ο Σ - Δ Ι ΑΤ Ρ Ο Φ Ο Λ Ο Γ Ο Σ M S C, R D Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

BGP TRACP-5b BGP TRACP-5b P 0.05

BGP TRACP-5b BGP TRACP-5b P 0.05 ()2014 10 8 20 Chin J Clinicians(Electronic Edition),October 15,2014,Vol.8,No.20 3615 OP 2011 1 2013 6 120 OP 3 40 37 40 38 40 38 BMD BGP-5b TRACP-5b OP 1 4 L1 4NFTH BMD BGP TRACP-5b P 0.05 OP L1 4 NF

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη¹, Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου², Φ. Ηλιάδης¹, Τρ. Διδάγγελος¹, Ι. Γιώβος³, Δ. Καραμήτσος¹

Ν. Κατσίκη¹, Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου², Φ. Ηλιάδης¹, Τρ. Διδάγγελος¹, Ι. Γιώβος³, Δ. Καραμήτσος¹ Μεταβολές πεπτιδίων ρύθμισης πρόσληψης τροφής και σωματικού βάρους σε ασθενείς με ΣΔ τύπου 2: συγκριτική μελέτη 6 μηνών μεταξύ ινσουλινοθεραπευόμενων και ασθενών υπό αντιδιαβητικά δισκία Ν. Κατσίκη¹, Α.

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Parkinson-Νέοι ορίζοντες Ξηροµερήσιου Γεωργία Νευρολόγος-Μέλος ερευνητικής οµάδας Νευρογενετικής Αίτια της νόσου Parkinson Περιβαλλοντικοί παράγοντες Γενετικοί παράγοντες Γενετική βλάβη (παθογόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του γλυκαιμικού δείκτη και γλυκαιμικού φορτίου στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην πρόληψη του Σακχαρώδη Διαβήτη.

Ο ρόλος του γλυκαιμικού δείκτη και γλυκαιμικού φορτίου στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην πρόληψη του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ο ρόλος του γλυκαιμικού δείκτη και γλυκαιμικού φορτίου στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην πρόληψη του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ματθαίου Αναστασία Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Προϊσταμένη Τμήματος Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Στυλιανού Στυλιανή Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Μαρία Χρίστου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Λεμεσός, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διατροφή

Εισαγωγή στη Διατροφή Εισαγωγή στη Διατροφή Ενότητα 9 η ΜΕΡΟΣ Γ THE INTERNATIONAL OBESITY TASK FORCE (IOTF) Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

( ) , ) , ; kg 1) 80 % kg. Vol. 28,No. 1 Jan.,2006 RESOURCES SCIENCE : (2006) ,2 ,,,, ; ;

( ) , ) , ; kg 1) 80 % kg. Vol. 28,No. 1 Jan.,2006 RESOURCES SCIENCE : (2006) ,2 ,,,, ; ; 28 1 2006 1 RESOURCES SCIENCE Vol. 28 No. 1 Jan. 2006 :1007-7588(2006) 01-0002 - 07 20 1 1 2 (11 100101 ; 21 101149) : 1978 1978 2001 ; 2010 ; ; ; : ; ; 24718kg 1) 1990 26211kg 260kg 1995 2001 238kg( 1)

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 a Nevile H. Golden, MD, b Evelyn Attia, MD a Division of Adolescent Medicine, Stanford University

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΤΟ ΚΑΠΜΝΙΣΜΑ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ Κατσαρής Γιάγκος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αριστείδης Κοσιονίδης Η κατανόηση των εννοιών ενός επιστημονικού πεδίου απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

HIV HIV HIV HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 +332

HIV HIV HIV HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 +332 ,**1 The Japanese Society for AIDS Research The Journal of AIDS Research +,, +,, +,, + -. / 0 1 +, -. / 0 1 : :,**- +,**. 1..+ - : +** 22 HIV AIDS HIV HIV AIDS : HIV AIDS HIV :HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 HIV

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα.

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Τι είναι τα Neutracuticals Καλυβιανάκης ηµήτρης Ουρολόγος L/O/G/O ήλωση συµφερόντων Καµία L/O/G/O Ορισμός Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Προέρχεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος

Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος Ονοματεπώνυμο: Αρτέμης Παναγιώτου Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

Διαβάστε περισσότερα

Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd

Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd Ανεπίγνωστη υπογλυκαιμία Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd Διευθυντής Α Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο U.K. Prospective Diabetes Study investigators noted that: patients often did not achieve normoglycemia.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ

þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ þÿ ¹±Çµ Á¹Ã ºÁ õɽ ÃÄ ÃÇ» Tokatzoglou,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

1) Abstract (To be organized as: background, aim, workpackages, expected results) (300 words max) Το όριο λέξεων θα είναι ελαστικό.

1) Abstract (To be organized as: background, aim, workpackages, expected results) (300 words max) Το όριο λέξεων θα είναι ελαστικό. UΓενικές Επισημάνσεις 1. Παρακάτω θα βρείτε απαντήσεις του Υπουργείου, σχετικά με τη συμπλήρωση της ηλεκτρονικής φόρμας. Διευκρινίζεται ότι στα περισσότερα θέματα οι απαντήσεις ήταν προφορικές (τηλεφωνικά),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού» ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

c Key words: cultivation of blood, two-sets blood culture, detection rate of germ Vol. 18 No

c Key words: cultivation of blood, two-sets blood culture, detection rate of germ Vol. 18 No 2008 245 2 1) 1) 2) 3) 4) 1) 1) 1) 1) 1), 2) 1) 2) 3) / 4) 20 3 24 20 8 18 2001 2 2 2004 2 59.0 2002 1 2004 12 3 2 22.1 1 14.0 (CNS), Bacillus c 2 p 0.01 2 1 31.3 41.9 21.4 1 2 80 CNS 2 1 74.3 2 Key words:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ζουμπανέας Διαιτολόγος Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity Διευθυντής Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης

Ευάγγελος Ζουμπανέας Διαιτολόγος Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity Διευθυντής Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Ευάγγελος Ζουμπανέας Διαιτολόγος Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity Διευθυντής Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών «Η δίαιτα δεν προκαλεί διατροφική

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ ¹µÁµÍ½ Ã Ä Å µà±³³µ»¼±ä¹º þÿãäáµâ º±¹ Ä Â µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿ¹º±½

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΜΕ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Repeated measures Επαναληπτικές μετρήσεις

Repeated measures Επαναληπτικές μετρήσεις ΠΡΟΒΛΗΜΑ Στο αρχείο δεδομένων diavitis.sav καταγράφεται η ποσότητα γλυκόζης στο αίμα 10 ασθενών στην αρχή της χορήγησης μιας θεραπείας, μετά από ένα μήνα και μετά από δύο μήνες. Μελετήστε την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΩΝ ΙΔΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΛΩΝ: ΔΡΑΣΗ ΕΝΑΝΤΙ Listeria monocytogenes ΚΑΙ Pseudomonas

Διαβάστε περισσότερα

Όλνκα πνπδάζηξηαο: Γξεγνξία αββίδνπ Α.Δ.Μ:7859. Δπηβιέπνλ Καζεγεηήο: Παζραιίδεο Αζαλάζηνο ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ

Όλνκα πνπδάζηξηαο: Γξεγνξία αββίδνπ Α.Δ.Μ:7859. Δπηβιέπνλ Καζεγεηήο: Παζραιίδεο Αζαλάζηνο ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΛΟΓΗΣΗΚΖ Εςπωπαϊϊκή Εταιιπείία,, ο θεσμόρ καιι η ανάπτςξη τηρ. Όλνκα πνπδάζηξηαο: Γξεγνξία αββίδνπ Α.Δ.Μ:7859 Δπηβιέπνλ Καζεγεηήο:

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ορθοδοντική ΣTOMA 2014; 42 : 177-185 Βιβλιογραφική ανασκόπηση Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ε. ΓΕΩΡΓΑΚΑ 1, Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 2, Ε. ΜΑΡΚΟΒΙΤΣΗ-ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ & ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΡΙΣΤΩΝ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ & ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΡΙΣΤΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΗΣ ΑΘΛΗΣΗΣ ΜΑΡΙΑΣ Γ.ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΥ Πτυχιούχου Διαιτολόγου ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ & ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης που υποβλήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΟΡΙΣΜΟΙ & ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΟΡΙΣΜΟΙ & ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΟΡΙΣΜΟΙ & ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Β ΜΕΡΟΣ Άτυπες ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής Το πλεονέκτημα του ορισμού των ΠΤ, που αναφέρεται παραπάνω, είναι ότι μπορεί να εμπεριέχει ξεκάθαρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών 2. ΚΩΔ. Μ/ΤΟΣ: MΒ04 3. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ Φίλιππος Λουκά Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα