Αγτζίδου (2007). Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης. Μακεδονικά, 36,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αγτζίδου (2007). Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης. Μακεδονικά, 36, 225-254."

Transcript

1 Μακεδονικά Τομ. 36, 2007 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης Αγτζίδου Ευθυμία /makedonika.32 Copyright 2007 Ευθυμία Αγτζίδου To cite this article: Αγτζίδου (2007). Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης. Μακεδονικά, 36,

2 225 Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΟΧΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Ο χώρος και η ιστορία τον Ο Σοχός, κτισμένος αμφιθεατρικά στους πρόποδες της οροσειράς Βερτίσκου, σε υψόμετρο 650 μ., βρίσκεται 56 χλμ. ΒΑ της Θεσσαλονίκης, στα ό ρια των νομών Θεσσαλονίκης και Σερρών (βλ. χάρτη). Τα διάσπαρτα αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής καταδεικνύουν ό τι ήταν κατοικημένος από την αρχαιότητα1. Η ιστορική του παρουσία μαρτυρείται με ένα φορολογικό έγγραφο του 1696, στο οποίο αναγράφονται οι φόροι που ήταν υποχρεωμένοι να καταβάλουν οι κάτοικοι του Σοχού στους Τούρκους2. Επί Τουρκοκρατίας ο Σοχός υπαγόταν στον Δήμο Μπογδάν του σαντζακίου της Θεσσαλονίκης3. Οι κάτοικοι του ήταν κατά το πλείστον χρι στιανοί με υψηλό ελληνικό φρόνημα, διατηρούσαν δε ελληνικά σχολεία από πολύ νωρίς. Ήδη, κατά το σχολικό έτος λειτουργούσαν Αρρεναγωγείο με 30 μαθητές, Παρθεναγωγείο με 70 μαθήτριες και Αλληλοδιδακτι κό σχολείο4 με 180 παιδιά5. Στις αρχές του 20ού αι. ( ) τα σχολεία αυτά διέθεταν 6 δασκάλους6. 1. Πρβ. Esprit-Marie Cousinery, Voyage dans la Macédoine: contenant des recherches sur l'histoire, la géographie et les antiquités de ce pays, v. 2, Paris, Imprimerie Royale, 1831, σσ. 5657* William Martin Leake, Travels in Northern Greece, ν. 3, London, J. Bodwell, 1835, σσ * Αντώνιος Κεραμόπουλος, «Ανασκαφαί και έρευναι εν Μακεδονία», Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας τον έτους 1937, Αθήνα 1938, σσ * Φώτιος Πέτσας, «Χρονικά Αρχαιολογικά », Μακεδόνικα ΙΔ' (1974) Ιωάννης Βασδραβέλλης, Ιστορικά Αρχεία Μακεδονίας. Α, Αρχείον Θεσσαλονίκης , Θεσσαλονίκη, Εταιρεία Μακεδόνικων Σπουδών, 1952, σ Βασδραβέλλης, ό.π., σ Αλληλοδιδακτικό ονομαζόταν το σχολείο στο οποίο οι άριστοι μαθητές των ανώτε ρων τάξεων δίδασκαν στους μαθητές που φοιτούσαν στις κατώτερες τάξεις. Το πρώτο Αλλη λοδιδακτικό σχολείο ιδρύθηκε στο Ναύπλιο το 1828 και εγκαινιάστηκε από τον κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια. Το 1880 απαγορεύθηκε με Βασιλικό Διάταγμα η χρήση της αλληλοδι δακτικής μεθόδου. Πρβ. Σ. Μ. Καλλιάφας, «Αλληλοδιδακτική», Μεγάλη Ελληνική Εγκυ κλοπαίδεια, τ. Γ, Παύλος Δρανδάκης (επιμ.), Αθήνα, Φοίνιξ, 2η έκδ., σ Στέφανος Παπαδόπουλος, Εκπαιδευτική και κοινωνική δραστηριότητα του Ελ ληνισμού της Μακεδονίας κατά τον τελευταίο αιώνα της Τουρκοκρατίας, Θεσσαλονίκη, Εταιρεία Μακεδόνικων Σπουδών, 1970, σ Γεώργιος Χατζηκυριάκου, Σκέψεις και εντυπώσεις εκ περιοδείας ανά την Μακεδονίαν ( ), Θεσσαλονίκη, Ι.Μ.Χ.Α., 21962, σ

3 226 Ευθυμία Αγτζίδου Σύμφωνα με την απογραφή του 1920 ο Σοχός είχε κατοίκους, ε νώ μετά το 1922 και την ανταλλαγή των πληθυσμών άγγιξε τους (το έτος 1928). Κατά τα 4/5 ήταν γηγενείς και κατά το 1/5 πρόσφυγες από τον Πόντο, ενώ σημειώθηκε εγκατάσταση και από μερικές οικογένειες Βλά 7 χων. Παρακολουθώντας τις πληθυσμιακές μεταβολές (έτος κάτοικοι, , , ) παρατηρούμε ότι ακο λουθούν φθίνουσα πορεία. Οι περισσότεροι κάτοικοι ασχολούνταν με την κτηνοτροφία (εκτροφή προβάτων, γιδιών) που αποτελούσε την κύρια α σχολία τους, τη γεωργία (καλλιέργεια αμπελιού, καλαμποκιού, σιταριού, κριθαριού, γλυκάνισου, καπνού), και το εμπόριο. Συγκεκριμένα, από τον 18ο αι. μερίδα Σοχινών άρχισε να ασχολείται με τη μεταφορά προϊόντων, ως αγωγιάτες ή πλανόδιοι έμποροι, ακολουθώντας τους παλαιούς δρόμους του χερσαίου εμπορίου, που συνέδεαν τη Μακεδονία με την Κωνσταντι νούπολη και την Κεντρική Ευρώπη. Σταδιακά, η εμπορική τάξη διακρίθη κε κοινωνικά από τους αγρότες και τους βοσκούς. Η εμπορική δραστηριό τητα επεκτάθηκε στην αγορά γεωργικών εκτάσεων και στην κτηνοτροφική εκμετάλλευση. Η άρχουσα τάξη των εμπόρων-γαιοκτημόνων αναδείχθηκε σε φορέα εξουσίας 9. Ο Σοχός (εικ. 1), σήμερα, ανήκει στην επαρχία Λαγκαδά, η οποία υπά γεται στον Νομό Θεσσαλονίκης. Το 1997 εφαρμόστηκε το σχέδιο «Ιωάννης Καποδίστριας» που προέβλεπε τη συνένωση διαφόρων Δήμων και Κοινο τήτων σε μεγαλύτερες διοικητικές περιφέρειες. Έτσι, ο Δήμος του Σοχού πε ριλαμβάνει και τις Κοινότητες Ασκού και Κρυονερίου, οι οποίες καταργού νται. Σχετικά με την ονομασία του Σοχού δεν έχουμε επαρκή στοιχεία. Σύμ φωνα με την επικρατέστερη εκδοχή η λέξη Σοχός προήλθε από τη συγχώ νευση της λέξης Όσσα (αρχαία πόλη της επαρχίας Βισαλτίας του Μακεδό νικου κράτους) και άλλου αρχαίου οικισμού με το όνομα Χους, σήμερα Χούμα, τοποθεσία ευρισκόμενη στα ανατολικά του Σοχού. Το όνομα Σοχός βρέθηκε γραμμένο σε λίθινη πλάκα με χρονολογία 1600 μ.χ., όπως επίσης, βρίσκεται χαραγμένο και σε παλιές εικόνες του 9ου και 10ου αι. μ.χ. στα ει κονοστάσια παλαιών οικογενειών στον Σοχό Αστέριος Ι. Κουκούδης, Η Θεσσαλονίκη και οι Βλάχοι, τ. Α', Θεσσαλονίκη, Ζήτρος, 2000, σ Υπουργείο Εσωτερικών, Στοιχεία συστάσεως και εξελίξεως των Δήμων και Κοι νοτήτων, τ. 18 (Νομός Θεσσαλονίκης), Αθήνα, έκδ. Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων της Ελλάδος, 1962, σ Ζαχαρούλα Τουραλή, Πολιτιστικός Άτλας, Αθήνα, Γενική Γραμματεία Νέας Γε νιάς, 2000, σ Στέφανος Κουτσιμάνης, «Ο Σοχός λίκνο των Μακεδόνων επί χρόνια», Μα κεδόνικη Ζωή (Ιανουάριος 1975) 34.

4 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης 227 Σχέσεις με όμορα χωριά: οι κάτοικοι του Σοχού διατηρούσαν καλές σχέ σεις με την Όσσα του Λαγκαδά και με τη Νιγρίτα του νομού Σερρών, καθώς και με τα μικρότερα χωριά γύρω από αυτή, όπως το Σιτοχώρι. Ιδιαίτερα με τη Νιγρίτα είχαν αναπτύξει τακτικές εμπορικές συναλλαγές και παρουσία ζαν ομοιότητες στα ήθη, τα έθιμα και τη φορεσιά (εικ. 2Χ1-3). Πιο πολύ δε μένοι ήμασταν με τη Νιγρίτα και μετά με την Όσσα επισήμανε ο πληροφορητής Άγγελος Μήττας. Εξαιτίας της οικονομικής ευμάρειας των κατοίκων της Νιγρίτας, η ένδυση τους ήταν εντυπωσιακή και αποτελούσε πρότυπο για τον γυναικείο πληθυσμό του Σοχού. Οι Σοχινοί διατηρούσαν στενές επαφές και με την Όσσα, αφού παρουσίαζαν ομοιότητες στην ενδυμασία και τη διάλεκτο. Η πλειοψηφία των κατοίκων της Όσσας, όπως και του Σοχού, ή ταν γηγενείς (με λίγους πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη) γεγονός που ευνοούσε την καλλιέργεια των σχέσεων ανάμεσα τους. Με τα γειτονικά χωριά οι Σοχινοί δεν είχαν στενές σχέσεις, γιατί τα πε ρισσότερα ήταν κατά κύριο λόγο προσφυγικά. Η Αυγή ήταν αμιγώς προ σφυγικό χωριό (πρόσφυγες από τον Πόντο), όπως και η Μαυρούδα, το Σκε παστό, το Κρυονέρι (πρόσφυγες από τον Πόντο, την Αν. Ρωμυλία και την Ανατολική Θράκη), ο Ασκός (πρόσφυγες από τον Ασκό Ανατολικής Θρά κης) 12. Οι επιγαμίες με τα χωριά αυτά σπάνιζαν, καθώς είναι γνωστή η ό ξυνση στις σχέσεις ντόπιων και προσφύγων, η οποία φαίνεται ξεκάθαρα στην κοινωνική ζωή. Η έρευνα Η μελέτη στηρίχτηκε σχεδόν αποκλειστικά στην επιτόπια έρευνα, η ο ποία πραγματοποιήθηκε στον Σοχό Θεσσαλονίκης και την πόλη της Θεσσα λονίκης13, όπου εγκαταστάθηκε μεγάλη μερίδα Σοχινών κατά τις δεκαετίες , εξαιτίας της αδυναμίας απορρόφησης εργατικού δυναμικού από τον Δήμο και εξαιτίας της έλλειψης κατάλληλων συνθηκών διαβίωσης του πληθυσμού. Η έρευνα ξεκίνησε για πρώτη φορά τον Αύγουστο του 2003 και συ μπληρώθηκε κατά τη διάρκεια των ετών , για τη διασταύρωση 11. Φωτογραφία του καλλιτέχνη φωτογράφου Απόστολου Γ. Δελλιγιάννη. Από το έργο του Βασίλη Ι. Τζανακάρη, Εικονογραφημένη Ιστορία των Σερρών, τ. Α', Σέρρες, έκδ. περιοδικού Γιατί, 1991, σ Παναγιώτης Γ. Τανιμανίδης, Ποντιακοί οικισμοί στην Ελλάδα, Θεσσαλονίκη, Σω ματείο Παναγία Σουμελά, 1988, σσ Αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω όλους τους πληροφορητές για τη συ νεργασία τους και ιδιαίτερα την κα Αννα Χρηστίδου, μέλος της Χορευτικής Ομάδας Γυ ναικών Σοχού, καθώς και τον δάσκαλο κ. Ιωάννη Μήττα, που αποτέλεσαν τον συνδετικό κρίκο με τους κατοίκους του Σοχού.

5 228 Ευθυμία Αγτζίδου των πληροφοριών που είχαν συγκεντρωθεί, τη συλλογή παλαιού φωτο γραφικού υλικού και τη φωτογράφιση των στοιχείων της γυναικείας και ανδρικής φορεσιάς. Οι φωτογραφίες της μελέτης προέρχονται από την έ ρευνα, τις συλλογές του Λαογραφικού και Εθνολογικού Μουσείου Μακεδονίας-Θράκης, καθώς και του Λυκείου Ελληνίδων Θεσσαλονίκης14 και α πεικονίζουν τμήματα της γυναικείας ενδυμασίας προερχόμενα από τον Σοχό. Στόχος της έρευνας αυτής ήταν να καταγραφούν οι φορεσιές του Σοχού (γυναικεία, ανδρική) με όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες, α πό τη στιγμή μάλιστα που δεν έχουν σωθεί γραπτές περιγραφές - με σπά νιες εξαιρέσεις - και η βιβλιογραφική αναφορά είναι πενιχρή. Ιδιαίτερα, ό ταν βασικά στοιχεία του παραδοσιακού πολιτισμού, όπως η ενδυμασία, ε ξαφανίζονται με την πάροδο του χρόνου, καθίσταται αναγκαία η κατα γραφή τους. Αν θέλαμε να καθορίσουμε το terminus post quem στη μελέτη αυτή, θα καταλήγαμε γύρω στο 1920, επειδή μέχρι τότε φτάνουν οι άμεσες και έμμε σες αναμνήσεις των πληροφορητών στους οποίους στηρίχτηκε η μελέτη. Για την καλύτερη οργάνωση της έρευνας χρησιμοποιήθηκε ένα ερωτη ματολόγιο που κατεύθυνε την πορεία των συνεντεύξεων, έτσι ώστε να ανή κουν στο είδος της ημιδομημένης συνέντευξης. Ακόμη, χρησιμοποιήθηκε μα γνητόφωνο για την καταγραφή των συνομιλιών, ενώ τηρήθηκε ημερολόγιο εργασιών το οποίο περιελάμβανε στοιχεία όπως δρομολόγια, χρήση χρόνου, επαφή με πρόσωπα, πληροφορίες σχετικά με το εξεταζόμενο θέμα και γενι κά κάθε χρήσιμο στοιχείο. Η παρούσα μελέτη αποτελεί μια πρώτη παρουσίαση της γυναικείας φορεσιάς του Σοχού και των κύριων στοιχείων που την απαρτίζουν. Το θέ μα δεν έχει εξαντληθεί, οπότε η έρευνα συνεχίζεται. Επιβάλλεται η συγκρι τική μελέτη της ενδυμασίας του Σοχού με τις ενδυμασίες της Όσσας Λαγκα δά και της Νιγρίτας Σερρών, με τις οποίες, όπως φάνηκε από την επιτόπια έρευνα, υπήρχαν ομοιότητες, αλλά και διαφοροποιήσεις. 14. Ευχαριστώ θερμά την κα Γλυκερία Μελίδου-Κεφαλά, Προϊσταμένη Διεύθυν σης του Λαογραφικού και Εθνολογικού Μουσείου Μακεδονίας-Θράκης, (στο εξής: Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ.), η οποία καθοδήγησε την έρευνα, παρακολούθησε την παρούσα μελέτη σε όλα της τα στάδια, προσφέροντας ουσιώδεις συμβουλές και υποδείξεις, τη Διεύθυνση του Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ. για την παραχώρηση άδειας φωτογράφισης και δημοσίευσης στοιχείων της γυναικείας ενδυμασίας του Σοχού, την Πρόεδρο του Λυκείου Ελληνίδων Θεσσαλονίκης, κα Ζωή Σπυροπούλου, καθώς και το Διοικητικό Συμβούλιο για την παραχώρηση άδειας φωτογράφισης ενδυμάτων της συλλογής του Λυκείου, που προέρχονται από τον Σοχό. Τέλος, θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στη ζωγράφο Μάγδα Μόκκα για τη σχε διαστική απόδοση του δεσίματος του νυφικού κεφαλόδεσμου, καθώς και στον σύζυγο μου, Ιωάννη Λιόλιο, για την αμέριστη συμπαράσταση.

6 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης Η γυναικεία 229 φορεσιά Η γυναικεία παραδοσιακή ενδυμασία φορέθηκε σε ευρεία κλίμακα ώς τη δεκαετία του Βέβαια, δεν θα μπορούσαμε να μην αναφερθούμε στις πε ριπτώσεις - αν και μεμονωμένες - ορισμένων ηλικιωμένων γυναικών που, συ νεχίζοντας την παράδοση, εξακολουθούν να κυκλοφορούν με την παραδο σιακή τους φορεσιά ακόμη και σήμερα (εικ. 4). Οι γυναίκες επηρεάστηκαν α πό την ευρωπαϊκή μόδα με κάποια σχετική καθυστέρηση σε σχέση με τους ά ντρες (εικ. 5), αφού δεν απομακρύνονταν εύκολα από το χωριό τους. Τα υφάσματα από τα οποία φτιάχνονταν τα φορέματα, όπως και όλα τα υπόλοιπα στοιχεία της ενδυμασίας εκτός των εσωρούχων, ήταν αγορα στά. Στον Σοχό υπήρχαν καταστήματα που πουλούσαν κλωστές και υφά σματα σε τόπια, αλλά ως επί το πλείστον τα αγόραζαν από τον Λαγκαδά ή τη Νιγρίτα. Γενικότερα, ο Σοχός ήταν σημαντικό εμπορικό κέντρο, αφού διέ θετε πολλά καταστήματα (ραφτάδικα, σιδεράδικα, μπακάλικα, τσαγκαράδικο, φωτογραφείο, χρυσοχοείο, καφενεία) και από τα γειτονικά χωριά συ γκεντρώνονταν εκεί για να κάνουν τα ψώνια τους. Ξακουστοί ράφτες (π.χ. Σεραφείμ Αρβανιτίδης, γνωστός με το παρατσού κλι Γιάντσος) ή μοδίστρες, των οποίων η δουλειά ξεχώριζε, αναλάμβαναν να ράψουν τη φορεσιά, χρεώνοντας όμως ακριβά. Πριν την ανταλλαγή των πλη θυσμών ζούσαν τουρκάλες στο χωριό, που ασχολούνταν με το ράψιμο. Για τα εσώρουχα και τα υφαντά ή τα στρωσίδια οι γυναίκες ήταν υπο χρεωμένες να υφάνουν στον αργαλειό. Βέβαια, πριν φτάσουν σ' αυτό το στά διο προηγούνταν μια μεγάλη διαδικασία. Έπρεπε πρώτα να ζεματίσουν σε καυτό νερό τα μαλλιά που έπαιρναν από τα πρόβατα, για να πλυθούν και να καθαριστούν. Ύστερα τα ξέβγαζαν με κρύο νερό και τα στέγνωναν. Αφού τα χτυπούσαν πρώτα για να πέσουν τα χοντρά σκουπίδια, τα ξάνοιγαν με τα χέρια για να πέσουν οι ξένες ουσίες (αγκάθια, ξυλαράκια). Ακολουθούσε το λανάρισμα με τα λανάρια15, με τα οποία τραβούσαν το μαλλί και το έξαιναν 16. Στην περίπτωση που η ποσότητα του μαλλιού ήταν μεγάλη, την έδι ναν σε επαγγελματία λαναρά στον Σοχό ή την έστελναν στον Λαγκαδά. Για το γνέσιμο χρησιμοποιούσαν το τσικρίκι17. Για το λεύκασμα των υφασμάτων χρησιμοποιούσαν κοπριά αγελαδίτικη την οποία έλιωναν με νερό κι έριχναν μέσα το πανί. Το έβγαζαν, το ξέ15. Εργαλείο που αποτελούνταν από δύο ξύλινες επιφάνειες με σειρές από συρμάτι να δόντια για το ξάσιμο του μαλλιού. Πρβ. Ερατώ Αγγελοπούλου-Βολφ, Ο αργαλειός, Αθήνα, Δόμος, 1986, σσ Πρβ. Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος, Τα υφαντά της Μακεδονίας και της Θράκης, Αθήνα, Εθνικός Οργανισμός Ελληνικής Χειροτεχνίας, 1965, σσ Εργαλείο που χρησιμοποιούνταν για το γνέσιμο του νήματος, ιδίως του κοντόινου μαλλιού. Πρβ. Αγγελοπούλου-Βολφ, ό.π., σ. 33.

7 230 Ευθυμία Αγτζίδου πλεναν στη βρύση και ύστερα το πήγαιναν στο ρέμα ή σε χώρο με άφθονο νερό (σιντριβάνι), το βουτούσαν και το κοπάνιζαν πολλές φορές. Τα εσώ ρουχα τους, όπως και τα υφαντά, ήταν λευκά, τα χρωματιστά ήταν ελάχι στα. Αν ήθελαν να υφάνουν κάτι χρωματιστό έβαφαν τις κλωστές που θα χρησιμοποιούσαν πριν την ύφανση. Έκαναν μεγάλους τσιλέδες μετά το γνέσιμο και σε ένα μεγάλο καζάνι με νερό που έβραζε έριχναν μπογιά αγορα στή από τα μαγαζιά. Εκτός από τις χημικές χρησιμοποιούσαν και φυτικές βαφές που έδιναν χρωματισμούς σταθερούς και αναλλοίωτους στο φως και το πλύσιμο, αλλά παρουσίαζαν δυσκολίες στην εύρεση του ακριβούς τόνου ο οποίος εξαρτιόταν από τις καιρικές συνθήκες, τη σύσταση του εδάφους, τη σκληρότητα του νερού, την περιεκτικότητα του φυτού σε χρωστική ουσία. Έτσι, σύμφωνα πάντα με υλικό της επιτόπιας έρευνας, χρησιμοποιούσαν: φύλλα και κορμό πιπεριάς για το πράσινο χρώμα, φλούδα από τον καρπό καρνδιού για το καφέ σκούρο18, κρεμμνδόφνλλα για το ανοιχτό καφέ, φύλ λα και φλούδα βελανιδιάς για το σταχτί19, λουλάκι για το γαλάζιο, ριζάρι20 για το κόκκινο, φλούδα από μελιά για το κίτρινο-μουσταρδί11. Ο χρόνος βρασμού και η ποσότητα της μπογιάς καθόριζαν το σκούρο ή ανοικτό χρώμα, ενώ η επιτυχία της ακριβούς απόχρωσης εξαρτιόταν κατά πολύ από την ικανότητα της τεχνίτρας. Οι βλάχες ήξεραν και βάφαν από φυτά ανέφερε η Αικατερίνη Κουτούση. Τα κύρια στοιχεία της φορεσιάς με τη σειρά που φοριόνταν ήταν τα ε ξής: 1) Τα εσώρουχα (βρακί, φανέλα), 2) το πουκάμισο, 3) τα φορέματα (μεσοφούστανο και φουστάνι), 4) η ποδιά, 5) η εσάρπα, 6) το πανωφόρι {ζακέ τα, λιμπαντές, σκουρτέλα), 7) το κεφαλοκάλυμμα, 8) οι κάλτσες, 9) τα υπο δήματα, 10) τα διάφορα κοσμήματα. 1. Τα εσώρουχα Βρακί: φοριόταν σε καθημερινή βάση και φτιαχνόταν από βαμβάκι. Τα δύο σκέλη έφταναν σε μήκος κάτω από το γόνατο και είχαν σκίσιμο στο πλάι που διακοσμούνταν με πιέτες, σιρίτια και δαντέλα. Στο ύψος του γό νατου έσφιγγε με κορδόνι. Στη μέση δεν είχε λάστιχο, αλλά συγκρατιόταν με ένα είδος βρακοζώνας, η οποία πολύ συχνά λυνόταν και έπεφτε. Τα βρακιά υφαίνονταν από τις γυναίκες και δίνονταν για διακόσμηση σε μοδίστρες. 18. Πρβ. Ελπινίκη Σαραντή, «Από τα φυτά της Θράκης», Θρακικά 20 (1944) Ό.π., Η επιστημονική ονομασία είναι ερυθρόδανο το βαφικό (rubia tinctoria). Βλ. σχετικά: Άννα Αποστολάκη, «Βαφικαί ύλαι και χρήσις αυτών», Λαογραφία ΙΔ' (1952) Η επιστημονική ονομασία είναι fraxinus. Ό.π., 117.

8 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης Αργότερα, φτιάχνονταν από αγοραστό κάμποτο (cabot) με μήκος πάνω α πό το γόνατο. Φανέλα: φοριόταν σε σπάνιες περιπτώσεις, κατά τη διάρκεια του χει μώνα λόγω του ψύχους. Οι γυναίκες φορούσαν κάτω από το πουκάμισο φα νέλα μάλλινη, υφαντή, κοντομάνικη ή μακρυμάνικη, με μήκος ώς τους γο φούς. 2. Το πουκάμισο Ήταν βαμβακερό, υφαντό στον αργαλειό, σε λευκό χρώμα, με μήκος που έφτανε ώς τους γοφούς. Το κυκλικό άνοιγμα του λαιμού συνεχιζόταν με κατακόρυφο άνοιγμα στο στήθος. Αποτελούνταν από ένα κεντρικό φύλλο μπρος-πίσω και δύο πλαϊνά φύλλα που ήταν συνέχεια του κατωμάνικου. Στο εξωτερικό, πάνω μέρος του βραχίονα ράβονταν συμπληρωματικό κομ μάτι, από ένα για το κάθε μανίκι (σχ. 1). Το πουκάμισο είχε υφαντή διακό σμηση (εικ. 6) με ενυφασμένες κάθετες ρίγες, συνήθως μεταξωτές, υποκίτρινου χρώματος, στις ούγιες. Σύμφωνα με την Ι. Παπαντωνίου ο τύπος αυτός πουκαμίσου ανήκει στην τρίτη κατηγορία πουκαμίσων με τουρκική επίδραση Τα φορέματα Μεσοφούστανο: φοριόταν πάνω από το πουκάμισο. Ως προς το χρώμα κυριαρχούσε το λευκό, αν και δεν έλειπαν ορισμένα ριγωτά (μπλε και λευκό ή ροζ). Το μπούστο ήταν αμάνικο, βαμβακερό ή από κάμποτο για να είναι μαλακό (εικ. 7). Στο στήθος υπήρχε κατακόρυφο άνοιγμα με πατιλέτα 2 4 και μικρά κουμπάκια. Η λαιμόκοψη ήταν κυκλική, ρελιασμένη με αγοραστό ύ φασμα και μπορούσε να διακοσμηθεί με αγοραστή ταινία που τελείωνε σε φεστόνι 25. Η φούστα ήταν μακριά, σουρωτή, υφαντή στον αργαλειό, μαλλοβάμβακη τον χειμώνα ή μόνο βαμβακερή το καλοκαίρι (εικ. 8). Η έντονη σούρα γι22. Χοντρό βαμβακερό ύφασμα το οποίο δεν έχει υποστεί λεύκανση με ειδική επε ξεργασία, έχει απλή ύφανση και χρησιμοποιείται ως φτηνό και πρόχειρο υλικό για τη ρα φή εσωρούχων και σεντονιών. Πρβ. Ιωάννα Παπαντωνίου, Η ελληνική ενδυμασία: από την αρχαιότητα ώς τις αρχές τον 20ού αιώνα, Αθήνα, Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος, 2000, σ Ιωάννα Παπαντωνίου, «Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδο σιακής φορεσιάς», Εθνογραφικά 1 (1978) Κομμάτι υφάσματος που προστίθεται συνήθως στο τελείωμα ενδύματος για να το διακοσμήσει ή να καλύψει κάτι (πχ. τα κουμπιά). Βλ. Γ. Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέ ας Ελληνικής Γλώσσας, Αθήνα, Κέντρο Λεξικολογίας, Το φεστόνι είναι οδοντωτό κέντημα με στρογγυλές ή μυτερές απολήξεις, που φτιάχνεται συνήθως στο άκρο του ενδύματος. Βλ. ό.π.

9 232 Ευθυμία Αγτζίδου νόταν για να φουσκώνει το φόρεμα. Αποτελούνταν από 5 ή 6 φύλλα και ο ποδόγυρος ήταν ρελιασμένος από βαμβακερό αγοραστό ύφασμα. Στο κάτω μέρος της φούστας ολόγυρα πρόσθεταν α) ταινία αγοραστή (εικ. 8, 9, 11), μονόχρωμη, διακοσμημένη (με ανθάκια) ή αδιακόσμητη, β) κέντημα (εικ. 9-10) με φυτικά μοτίβα (π.χ. αμπελόφυλλα με τσαμπιά σταφυλιού). Φουστάνι: Μακρύ σε μήκος μέχρι τον αστράγαλο (εικ ), με μακρύ μανίκι που είχε σούρα στον ώμο και απόληγε σε λοξή μανσέτα στον καρπό με χρωματιστό ρέλι και ένα κουμπί ντυμένο με το ίδιο ύφασμα του φορέμα τος (εικ. 14). Η κυκλική λαιμόκοψη διακοσμούνταν με μαύρο φιτιλάκι ή με λεπτό κέντημα από κλωστή ίδια χρωματικά με το ύφασμα του φορέματος. Από τον λαιμό ώς τον ομφαλό ήταν ανοικτό και έκλεινε (ώς το σημείο που τελείωνε το μπούστο) με 4 ή 5 κρυφά ή φανερά κουμπάκια, ενώ το υ πόλοιπο κατακόρυφο άνοιγμα που έμενε στη φούστα δεν έκλεινε με κου μπιά, αλλά καλύπτονταν με την ποδιά. Δεξιά και αριστερά στο στήθος είχε διπλά νερβίρ (εικ. 15). Και στο πίσω μέρος, δηλαδή στην πλάτη, υπήρχαν δι πλές σειρές νερβίρ κατακόρυφες ή σε σχήμα V. Το μπούστο του φορέματος ήταν στητό, ενώ η φούστα είχε έντονη σού ρα από 3 ή 4 φύλλα ανάλογα με το φάρδος του υφάσματος. Το κάτω μέρος της φούστας διακοσμούνταν περιμετρικά με βελούδινη φάσα (κατιφές)26 ύ ψους περίπου 10 εκατοστών (εικ. 16) και ο ποδόγυρος με μαύρο φιτιλάκι. Η διακοσμητική αυτή φάσα μπορούσε να ήταν κεντητή. Σύμφωνα με την προ φορική μαρτυρία της Αικατερίνης Γαγανέλη οι κουβαρίστρες για το κέντημα αυτό της κόστισαν 100 δραχμές περίπου το Τα φορέματα φτιάχνονταν από διάφορα υφάσματα ανάλογα με την πε ρίπτωση: μάλλινο, βαμβακερό, μεταξωτό, ζορζέτα (λεπτό μεταξωτό ύφα σμα), σατέν, κρεπ 27 σατέν. Τα υφάσματα αυτά ήταν πάντοτε αγοραστά, συ χνά με ενυφασμένα ή σταμπωτά φυτικά ή γεωμετρικά μοτίβα, και τα έδιναν σε μοδίστρες ή ράφτες για να τους τα ράψουν. Για να γίνει ένα φόρεμα χρει άζονταν 9 με 10 μέτρα υφάσματος. Ήταν φοδραρισμένο με βαμβακερή φό δρα (αλατζάς)28 μονόχρωμη, συνήθως μπεζ στο μπούστο και καρό, εμπριμέ ή ριγέ στη φούστα (εικ ). Οι πιο ηλικιωμένες επέλεγαν φορέματα σε καφέ ή μπλε σκούρο χρώμα (εικ. 19), ενώ οι νεότερες γυναίκες είχαν φορέματα σε πράσινο σκούρο ή α νοικτό, βυσσινί, μπλε ρουά, γκρι. Στις επίσημες εκδηλώσεις το φόρεμα επιβαλλόταν να είναι ασορτί με 26. Ο κατιφές είναι το μεταξωτό βελούδο. Βλ. Μπαμπινιώτης, ό.π. 27. Ύφασμα με ελαφρά πτυχωμένη, κυματοειδή ή ανάγλυφη επιφάνεια. Βλ. ό.π. 28. Ο αλατζάς είναι βαμβακερό ύφασμα χαμηλής ποιότητας, συνήθως ριγωτό ή κα ρό. Βλ. Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, ό.π., σ. 400.

10 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης 233 την ποδιά, τη σάρπα και το τσεμπέρι. Το ενδυματολογικό τυπικό ήταν αυ στηρά καθορισμένο και αν κάποια γυναίκα φορούσε κάτι διαφορετικό είχε να αντιμετωπίσει την κοροϊδία ή την περιφρόνηση των συγχωριανών της. Καθημερινά βέβαια ήταν συνηθισμένο να φορούν πρόχειρα και φθαρμένα ρούχα ή να κάνουν τυχαίους χρωματικούς συνδυασμούς. Οι ανύπαντρες κοπέλες φορούσαν φορέματα πιο κοντά (εικ ) ως τη μέση της γάμπας με σούρα στη μέση και στενή βελούδινη φάσα σε μία ή δύο σειρές. Ακόμη, μπορεί να φορούσαν φορέματα με πλισέ φούστα, τα ο ποία αντικαθιστούσαν με τη μακριά φορεσιά μόλις αρραβωνιάζονταν. Σε περίπτωση πένθους όλα τα μέρη της γυναικείας ενδυμασίας ήταν μαύρα, εκτός από τα εσώρουχα. Οι πιο νέες γυναίκες που έχαναν τον σύζυ γο τους είχαν τη δυνατότητα να ξαναπαντρευτούν, δεν ήταν δηλαδή κατα κριτέο, οπότε μετά έβγαζαν τα μαύρα. Στο γειτονικό χωριό Όσσα φορούσαν τον ίδιο τύπο φορέματος, με τη διαφορά ότι ήταν πιο κοντό και χωρίς τη βε λούδινη φάσα στον ποδόγυρο. Ό π ω ς παρατηρεί χαρακτηριστικά η Αικατε ρίνη Κουτούση αμέσως τις καταλαβαίναμε και λέγαμε αυτή είναι Βνσο'29 κνια. 4. Η ποδιά Η ποδιά ήταν απαραίτητο εξάρτημα, επειδή έκλεινε το άνοιγμα του φο ρέματος και γι' αυτό τον λόγο δεν υπήρχε περίπτωση να μην τη φορούν. Σε μήκος έφτανε το 1 μ., ήταν δηλαδή μακριά, λίγο πιο πάνω από το φόρεμα. Οι ποδιές ήταν δύο ειδών: 1. Από ποικίλα αγοραστά υφάσματα (βαμβακερό, μάλλινο, βελούδινο, ταφταδένιο 3 0, μεταξωτό) πάντα μονόχρωμη, μονόφυλλη με πολλά πιετάκια (περίπου 20) στη μέση. Το ζωναράκι ήταν φαρδύ, πολλές φορές φο δραρισμένο με αγοραστό ύφασμα που κατέληγε σε δυο ανισομήκη σκέλη (εικ ). Έκλεινε με χρυσή καρφίτσα, κουμπί ή παραμάνα στο πλάι. Στο κάτω μέρος διακοσμούνταν με δαντέλα ή κοφτό κέντημα ή άλλο σχέδιο. 2. Για τις καθημερινές ανάγκες (για τη γειτονιά ή τις δουλειές στην αυ λή) χρησιμοποιούσαν τις «ζάπασκες», ποδιές υφαντές στον αργαλειό, μάλ λινες ή βαμβακερές, δίφυλλες (φάρδος φύλλου 0,50 μ.) με σούρα στη μέση και δύο σκοινάκια από αγοραστό ύφασμα που δέναν μπροστά. Τα δύο φύλ λα ενώνονταν μεταξύ τους με κατακόρυφη ραφή στο κέντρο. Επειδή είχαν μεγάλο φάρδος, ήταν βολικές, αφού κάλυπταν το φόρεμα ακόμη κι αν ήταν 29. Βυσόκα ήταν το παλιό όνομα της Όσσας Λαγκαδά. Βλ. σχετικά Στέλιος Παπαθεμελής, «Από τη νεότερη ιστορία της Όσσας - Ο Κώστας Βελλίδης ως δάσκαλος στην Όσσα Λαγκαδά », Πολιτικά-Κοινωνικά, Θεσσαλονίκη 1981, σ Φτιαγμένο από ταφτά (μεταξωτό ύφασμα από λεπτό νήμα και πυκνή ύφανση). Βλ. Μπαμπινιώτης, ό.π.

11 234 Ευθυμία Αγτζίδου παλιό. OL υφαντές ποδιές μπορεί να ήταν α) μονόχρωμες με οριζόντιο κέ ντημα στο κάτω μέρος ή β) ριγωτές, με οριζόντιες ρίγες (εικ. 24). Οι ανύπαντρες κοπέλες φορούσαν πιο κοντή ποδιά (ανάλογα με το μή κος του φορέματος, που όπως αναφέρθηκε παραπάνω, έφτανε στο μέσο της γάμπας). Στην Όσσα, σύμφωνα με μαρτυρία, που δεν έχει όμως διασταυρω θεί, τις υφαντές ποδιές τις φορούσαν και εκτός των ορίων του σπιτιού. 5. Η εοάρπα Ονομαζόταν σάρπα ή σάλπα.ύο σχήμα της ήταν ορθογώνιο παραλληλόγραμο και έφτανε σε μήκος το 1,75 μ. Ήταν μονόχρωμες, ενώ υπήρχαν και ριγέ που φοριόνταν από νεαρές κοπέλες (εικ ). Στις τελευταίες οι συν δυασμοί ήταν καφέ και μπεζ ή μπλε και λευκό. Συνήθως κατασκευάζονταν από αγοραστά υφάσματα: μεταξωτό, σατέν, μάλλινο με φλος ζιγκ-ζαγκ ενυφασμένα σχέδια, ζορζέτα, ζέρσεϊ. Στις δύο στενές πλευρές διακοσμούνταν με λεπτό αζούρ. Την εσάρπα την περνούσαν γύρω από το σβέρκο φέρνοντας τα δύο σκέλη μπροστά στο στήθος όπου τα σταύρωναν. Οι άκρες πιάνονταν λίγο στο ζωναράκι της ποδιάς και έβγαιναν από έξω ώστε να κρέμονται. 6. Το πανωφόρι Ζακέτα: οι γυναίκες, για τις επίσημες περιστάσεις, είχαν πανωφόρι από αγοραστό λουτρ 3 1, το οποίο ραβόταν από μοδίστρες ή ράφτες (εικ. 27). Επειδή ήταν ακριβό, δεν είχαν όλες την οικονομική δυνατότητα να το απο κτήσουν. Ήταν συνήθως σε μαύρο χρώμα, κοντό, με γιακά με πέτα, μανικωτό με μανσέτα στο τελείωμα των μανικιών και 3 κουμπάκια (εικ. 28). Μπροστά στις δύο μόστρες είχε από 3 κουμπιά, τα οποία ήταν διακο σμητικά, αφού δεν υπήρχαν κουμπότρυπες, δηλαδή φοριόταν ανοιχτό. Κουμπάκια ράβονταν και στις μύτες των πέτων του γιακά (εικ. 29). Εσωτε ρικά καλύπτονταν με φόδρα από βαμβακερό σατέν. Εκτός από τις λούτρινες ζακέτες, ράβονταν και μάλλινες για καθημερινή χρήση. Σκονρτέλα: παλαιότερος (πριν το 1920) τύπος μανικωτού πανωφοριού, ιδιαίτερα ακριβός, που αγοραζόταν από τους οικονομικά ευκατάστατους. Αποτελούσε δώρο του γαμπρού ή της οικογενείας του στη νύφη. Μακρύ σε μήκος (ώς τη μέση της γάμπας), μεσάτο, εξωτερικά ήταν τσόχινο. Το εσωτε ρικό των μπροστινών φύλλων καθώς και του πίσω μέρους από τη μέση και κάτω (εκτός της πλάτης) ήταν επενδυμένο με γούνα, ενώ το υπόλοιπο με φό31. Γούνα που προέρχεται από ενυδρίδα (υδρόβιο σαρκοφάγο θηλαστικό που ανή κει στην ίδια οικογένεια με τη νυφίτσα και θηρεύται για την εξαιρετικής ποιότητας γούνα της). Βλ. Μπαμπινιώτης, ό.π.

12 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης 235 δρα βαμβακερή. Στόλισμα με γούνα υπήρχε στον λαιμό και στο κατακόρυ φο μπροστινό άνοιγμα. 7. Κεφαλοκάλνμμα - κόμμωση Οι ανύπαντρες κοπέλες άφηναν ακάλυπτο το κεφάλι τους, στολίζοντας το ολόγυρα με μια μαύρη βελούδινη κορδέλα. Από τη στιγμή όμως που αρ ραβωνιάζονταν φορούσαν απαραιτήτως τσεμπέρι ή σκέπη, το οποίο λει τουργούσε και ως διακριτικό. Ήταν τριγωνικό με μπιμπίλα32 και στις τρεις πλευρές. Η μακριά πλευρά έφτανε σε μήκος το 1,50 μ. και οι δύο κοντύτερες το 0,90 μ. Ενώ το τσεμπέρι ήταν από αγοραστό ύφασμα, η μπιμπίλα ήταν χει ροποίητη, πλεγμένη με βελονάκι (εικ ). Τα καθημερινά τσεμπέρια ήταν βαμβακερά ή μάλλινα, ενώ τα επίσημα (για την εκκλησία ή γλέντια) ήταν με ταξωτά. Κατά κύριο λόγο ήταν μονόχρωμα σε διάφορες αποχρώσεις, όπως καφέ, μπλε σκούρο, μπλε ρουά, βυσσινί, πράσινο, καροτί. Οι γυναίκες σε πε ρίπτωση χηρείας φορούσαν μαύρο τσεμπέρι. Πολλές φορές, για να είναι πιο σταθερά δεμένο το τσεμπέρι στο κεφά λι, πρώτα έδεναν μία βελούδινη κορδέλα στο κεφάλι και εκεί πάνω καρφίτσωναν το τσεμπέρι με δύο καρφίτσες που είχαν μαύρο κεφαλάκι. Το δέσι μο του τσεμπεριού γίνονταν με δύο τρόπους: α) Το έριχναν στο κεφάλι, το σταύρωναν κάτω από την κοτσίδα ανε βάζοντας τα δύο σκέλη σαν στεφάνι και φέρνοντας τα αριστερά. Έκαναν ένα δέσιμο και μετά έναν μονό φιόγκο (εικ. 25), ώστε οι δύο άκρες που πε ρίσσευαν να είναι ανισομήκεις (η μία να είναι πολύ κοντή και η άλλη μα κριά). β) Έκαναν έναν κόμπο και τις δύο άκρες που περίσσευαν οι οποίες ή ταν στο ίδιο μήκος περίπου, τις φέρναν αντικριστά πάνω στον κόμπο, ώστε να σχηματίζεται διπλός φιόγκος, τον οποίο στερέωναν με καρφίτσα-φλουράκι. Οι ηλικιωμένες φορούσαν δύο τσεμπέρια. Το πρώτο που ήταν τριγωνι κό μαύρο δενόταν απλά πίσω. Το δεύτερο ήταν μεγάλη τετράγωνη μαντήλα μαύρη, συνήθως λεπτή, μάλλινη με σταμπωτά, πολύχρωμα άνθη περιμετρι κά στις τέσσερις πλευρές. Αφού τη δίπλωναν ώστε να σχηματιστεί τρίγωνο, την έριχναν πάνω στο κεφάλι, αφήνοντας ελεύθερες τις δύο άκρες να πέ φτουν μπροστά. Σε περίπτωση που οι άκρες ήταν πολύ μακριές τις έβαζαν μέσα στην ποδιά. Οι μαρτυρίες κάνουν αναφορά για τη χρήση κόκκινου φεσιού σε πα λαιότερους χρόνους, γύρω από το οποίο τύλιγαν τις πλεξούδες των μαλ32. Λεπτή δαντέλα που κεντιέται με βελόνα στο τελείωμα ενδυμάτων ή υφασμάτων. Βλ. Μπαμπινιώτης, ό.π.

13 236 Ευθυμία Αγτζίδου λιών, που τις στόλιζαν με χρυσά φλουριά. Επάνω από αυτό το φέσι δέναν τριγωνικό, μαύρο τσεμπέρι με μπορντούρα που το έλεγαν σιαμί. Ο G. Ε Abbott αναφέρει ότι στα καρναβάλια του Σοχού, τα έτη , οι με ταμφιεσμένοι νέοι σταματούσαν τις κοπέλες στον δρόμο ψάχνοντας αν το κεφαλοκάλυμμά τους είχε φλουριά και αφαιρούσαν όσο περισσότερα μπο ρούσαν 3 3. Τα μαλλιά τα χτένιζαν με δύο τρόπους: α) Αφού χτένιζαν πολύ καλά τα μαλλιά τους, έκαναν χωρίστρα στο πλάι και τα πατίκωναν με την ανάποδη της χτένας τραβώντας τα πίσω σε μονή πλεξούδα. Αν ήθελαν χαλάρωναν ελαφρώς τούφες, ώστε να σχηματι στούν σκάλες (3 από τη μια πλευρά-2 από την άλλη). β) Χτένιζαν όλα τα μαλλιά πίσω χωρίς χωρίστρα, πάλι σε μονή πλεξού δα που έπεφτε πίσω στην πλάτη. Στην άκρη της πλεξούδας έδεναν μία κορδέλα φιόγκο στο ίδιο χρώμα με το τσεμπέρι, που φαινόταν κάτω από το τσεμπέρι. Όσες δεν διέθεταν πλούσια κόμη πρόσθεταν ξένες πλεξούδες, αφού τα πυκνά και μακριά μαλ λιά θεωρούνταν δείγμα υγείας, ευζωίας και δύναμης. Τα μικρά κοριτσάκια μπορούσαν να έχουν και δύο πλεξούδες με χωρίστρα στη μέση. 8. OL κάλτσες Στα πόδια οι γυναίκες φορούσαν κατά κύριο λόγο κάλτσες, βαμβακε ρές το καλοκαίρι και μάλλινες τον χειμώνα, που ονομάζονταν τσουράπια. Τις έπλεκαν στο χέρι οι ίδιες οι γυναίκες. Βέβαια, χρησιμοποιούσαν και α γοραστές νάιλον κάλτσες με κατακόρυφη ραφή πίσω. Οι πλεκτές κάλτσες ή ταν μονοκόμματες από τη μύτη ώς κάτω από το γόνατο, όπου και έπλεκαν το λάστιχο ή τοποθετούσαν αγοραστή καλτσοδέτα. Για τους χειμερινούς μή νες χρησιμοποιούσαν κάλτσες με μήκος πάνω από το γόνατο. Δεν ήταν απαραίτητο οι κάλτσες να ταιριάζουν με το φόρεμα. Τα πιο συνηθισμένα χρώματα που επέλεγαν οι νέες γυναίκες ήταν το μαύρο, το μπλε, το καφέ και λιγότερο το βυσσινί, ενώ οι ηλικιωμένες επέλεγαν το λευ κό. Πολλές φορές οι μαύρες κάλτσες είχαν χρωματιστές τη μύτη και τη φτέρνα με κόκκινο ή πράσινο. Οι κάλτσες γενικά στολίζονταν με κατακόρυ φα διακοσμητικά θέματα που έφταναν μέχρι τα δάχτυλα χωρίς να τα καλύ πτουν. Έκοβαν δηλαδή τα σχέδια στη μύτη για να μαζέψουν τις κλωστές. Κάποια σχέδια συνέχιζαν ώς τις άκρες των δακτύλων. Τα κύρια διακοσμη τικά θέματα ήταν ρίγες (πυκνές ή αραιές), πλεξούδες, ανθάκια, τρυπητά σχέδια (σε διαγώνια διάταξη). 33. George Frederick Abbott, Macedonian Folklore, Chicago, Argonaut Publishers, 1969, α 3.

14 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης 9. Τα 237 υποδήματα Για τις επίσημες εκδηλώσεις (γιορτές, γάμος, εκκλησία) είχαν παπού τσια μαύρα δερμάτινα, λουστρίν με λουράκι και κουμπάκι στο πλάι με στρας ή χωρίς λουράκι με καρφίτσα (στρας) από πάνω. Εκτός από τα παπούτσια φορούσαν και παντόφλες. Οι επίσημες ήταν από απλό δέρμα ή καστόρ, κλειστές μπροστά, μυτερές, με τακούνι. Για να μη γλιστρούν τις πήγαιναν στον τσαγκάρη ο οποίος πρόσθετε με καρφάκια κά τω από τη σόλα ένα ορθογώνιο σιδερένιο έλασμα. Οι καθημερινές ονομάζο νταν πατίκια, είχαν ξύλινη ίσια σόλα και δερμάτινο λουράκι στο πάνω μέ ρος. Τις χρησιμοποιούσαν για τις δουλειές στην αυλή ή το κοτέτσι και μάλι στα συχνά περπατούσαν ξυπόλητες και κρατώντας τες στο χέρι για να μην κοπεί το λουράκι. Τα παπούτσια και τις παντόφλες τα αγόραζαν έτοιμα ή τα έδιναν πα ραγγελία στον τσαγκάρη. Αν και στον Σοχό υπήρχαν μαγαζιά τσαγκάρηδων, συχνά αγόραζαν υποδήματα από την Όσσα (Βυσόκα), όπου υπήρχε ανεπτυγμένη συντεχνία παπουτσήδων, αφού η κύρια ασχολία των κατοίκων του χωριού από την Τουρκοκρατία ακόμη ήταν η επεξεργασία δερμάτων 3 4. Πολύ γρήγορα η Όσσα εξελίχθηκε σε κέντρο βυρσοδεψίας και υποδηματο ποιίας, ενώ οι απασχολούμενοι στον τομέα αυτό δημιούργησαν ισνάφι, συσ σωμάτωση σε επαγγελματική βάση, παρήγαν τα προϊόντα και τα διακινού σαν εμπορικά σε παζάρια και σε εμποροπανηγύρεις των Σερρών, της Δράμας, της Νιγρίτας, του Σοχού, της θεσσαλονίκης, του Λαγκαδά, των Γιαννι τσών. Ετσι, τα περίφημα Βνσοκνά παπάτκα έγιναν ευρέως γνωστά. Μάλι στα, σύμφωνα με μαρτυρία της Αικατερίνης Κουτούση, στον Σοχό είχε έρθει ως γαμπρός ένας τσαγκάρης από την Όσσα, τον οποίο αποκαλούσαν Βνσόκαλη. 10. Τα κοσμήματα Κατά κύριο λόγο ήταν χρυσά. Ασημένια κοσμήματα δεν φορούσαν κα θόλου. Υπήρχε χρυσοχοείο στον Σοχό, αλλά συνήθως τα αγόραζαν από τον Λαγκαδά, τη Νιγρίτα ή τη θεσσαλονίκη. Τα κοσμήματα προσφέρονταν ως δώρο κυρίως από τον γαμπρό και την οικογένεια του, αλλά και από τους υ πόλοιπους συγγενείς του στη νύφη. Βέβαια, υπήρχε περίπτωση να κατέχει μια οικογένεια κοσμήματα ως κειμήλια από παλαιότερες γενιές και να τα δωρίζει στα νεότερα μέλη. Στο στήθος κρεμούσαν καδένες με ντούπλες ή πεντόλιρα (εικ. 32), στα 34. Μακεδών Σιώρης, «Η ελληνορθόδοξος κωμόπολις Βυσόκα», Μακεοονικόν Ημερολόγων (1909)

15 Ευθυμία Αγτζίδου 238 αυτιά σκουλαρίκια με χρυσά νομίσματα (λίρες), στα χέρια φορούσαν δα χτυλίδια και βραχιόλια. Ακόμη, είχαν καρφίτσα από 3 λίρες στη σειρά κολ λημένες πάνω σε παραμάνα και καρφίτσα αχλαδόσχημη ή τετράγωνη σκα λιστή που έφερε παράσταση (βάφτιση του Χριστού). Τα κοσμήματα που έφεραν χρυσά νομίσματα αποτελούσαν, πέρα από τον στολισμό, μέσο αποταμίευσης ή εκποίησης, αφού, όπως χαρακτηριστικά το διατύπωσε η Άννα Μήττα, τα φλουριά τα'χουν συρμαγιά αν χρειαστεί περίπτωση ανάγκης χαλνούσαν Νυφική ενδυμασία τα στέλναν στον αρραβώνα κάτι, ας πούμε να πάρουν για να ένα άλογο... σε από κει. Ονομαζόταν Γερακίνα και φορέθηκε, σύμφωνα με τον τύπο που θα πε ριγράψουμε παρακάτω το διάστημα Σύμφωνα με προφορική μαρτυρία η Γερακίνα γεννήθηκε στη Νιγρίτα, αλλά έζησε στον Σοχό35. Ο ό ρος Γερακίνα χρησιμοποιούνταν όχι μόνο για το νυφικό, αλλά και για την ε πίσημη ενδυμασία των νέων παντρεμένων γυναικών και ξεχώριζε για τα έ ντονα και κλαδωτά υφάσματα. Το νυφικό φόρεμα που ακολουθεί τη μορφολογία του επίσημου φορέ ματος ήταν μεταξωτό (μαροκέν) 3 6, ταφταδένιο ή κρεπ σατέν μονόχρωμο ή με ανάγλυφα άνθινα μοτίβα σε απαλά χρώματα, όπως μπεζ, ροζ, θαλασσί. Στο κάτω μέρος ολόγυρα περιβαλλόταν από διακοσμητική μαύρη βελούδι νη ταινία που δεν απουσίαζε από κανένα φόρεμα (εικ ). 35. Η γυναικεία φορεσιά με την ονομασία Γερακίνα κατάγεται από τη Νιγρίτα του νομού Σερρών, όπου αναπτύχθηκε ο γνωστός μύθος της Γερακίνας και το ακόμη πιο γνω στό τραγούδι. Ο μύθος τοποθετεί στο έτος 1854 τη γέννηση ενός κοριτσιού, στο οποίο δό θηκε το παράξενο όνομα Γερακίνα. Οι γονείς της μολονότι ήταν φτωχοί αγρότες, φρόντι ζαν ιδιαίτερα την ανατροφή του μονάκριβου παιδιού τους. Η Γερακίνα παιδί ακόμη έμει νε ορφανή από πατέρα. Παρά την ανέχεια και τις στερήσεις, εντούτοις ήταν προικισμένη με πολλή χάρη και ομορφιά προκαλώντας τον θαυμασμό όλων. Η μητέρα της φρόντιζε για τη μοναχοκόρη της, ώστε ως νέα κοπέλα να μην της λείπει τίποτα από τα στολίδια που απαιτούσε ο συρμός της εποχής. Γι' αυτό και από της Γερακίνας τα χέρια δεν έλειπαν τα μπιλτζιούκια (βραχιόλια), έστω ευτελούς αξίας. Στις 6 Αυγούστου 1870, γιορτή της Με ταμορφώσεως του Σωτήρος, η Γερακίνα στην προσπάθεια της να τραβήξει νερό από το πηγάδι γλίστρησε πέφτοντας μέσα και πνίγηκε. Η θλιβερή ιστορία της Γερακίνας έδωσε την έμπνευση σε μια παρέα Νιγριτινών το 1875, να στιχουργήσουν και να μελοποιήσουν το ευρέως διαδεδομένο τραγούδι Κίνησε η Γερακίνα για νερό κρύο να φέρει... Πρβ. Αστέριος Ι. Θηλυκός, «Το τραγούδι η "Γερακίνα"», Σερραϊκά Χρονικά 2 (1957) 198. Οι γυναίκες της Νιγρίτας σε ανάμνηση της αδικοχαμένης κοπέλας έδωσαν στην ενδυμασία τους το όνομα της Γερακίνας. Αναφορά στο πρόσωπο της Γερακίνας γίνεται σε τραγούδι του Σοχού με ιδιαίτερη έμφαση στον στολισμό της Σαν απόψε τέτοια ώρα χόρευαν οι πα ντρεμένες, χήρες κι αρραβωνιασμένες, Χόρευε κι η Γερακίνα στολισμένη αρματωμένη σαν την Παναγιά θλιμμένη. 36. Μεταξωτό ή συνθετικό ύφασμα με ανάγλυφα σχέδια. Βλ. Μπαμπινιώτης, ό.π.

16 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης 239 Τα νυφικά φορέματα παλαιότερου τύπου (πριν από το 1900) είχαν πιο σκούρα χρώματα, όπως μπλε, πράσινο, λιλά σκούρο, ακόμη και μαύρο με ενυφασμένα λουλούδια σε χρώματα ουρανί ή πράσινα. Η ποδιά ραβόταν από το ίδιο ύφασμα με το φόρεμα και διακοσμούνταν στη βάση της με μαύρη βελούδινη φάσα σε σχήμα Π. Το ζωνάρι ήταν μα κρόστενο και μονόφυλλο (εικ. 36). Στις δύο στενές πλευρές είχε διπλή σειρά από μαύρη βελούδινη ταινία. Η εξωτερική σειρά ήταν φαρδύτερη και ανέ βαινε στις μακρές πλευρές σε μήκος 24 εκατοστών σχηματίζοντας Π. Το μή κος του ήταν περίπου 2,50 μ. και φοριόταν διπλωμένο στα τέσσερα κατά μή κος. Η νυφική εσάρπα (εικ. 37) φοριόταν με ανάλογο τρόπο, όπως η εσάρπα της καλής φορεσιάς, δηλαδή σταύρωνε μπροστά στο στήθος, περνούσε μέσα στην ποδιά αλλά οι άκρες της δεν έβγαιναν έξω. Ως πανωφόρι φορούσαν το κοντογούνι που ονομαζόταν λιμπαντές. Ήταν ιδιαίτερα ακριβό και συχνά αποτελούσε δώρο των πεθερικών στη νύ φη που της το έστελναν στον αρραβώνα. Κοντό σε μήκος, περίπου έως τη μέση, φοριόταν ανοικτό, δεν κούμπωνε για να φαίνεται η εσάρπα (εικ. 38). Εξωτερικά ήταν από μαύρη τσόχα με μπεζ γούνα στον λαιμό και στο κατα κόρυφο μπροστινό άνοιγμα. Η γούνα συχνά κατασκευαζόταν από τρίχωμα αλεπούς. Μάλιστα, στη Θεσσαλονίκη υπήρχε ειδικό κατάστημα από το ο ποίο προμηθεύονταν αυτό το είδος γούνας σε διάφορες ποικιλίες και τιμές. Το εσωτερικό και τα μανίκια, που ήταν στενά, είχαν επένδυση από πιο λε πτή τρίχα ή φοδραρίζονταν με διάφορα υφάσματα. Τα μαλλιά τα χτένιζαν σε μονή πλεξούδα. Στο κεφάλι φορούσαν πέπλο από λεπτό αραχνοΰφαντο μεταξωτό ύφασμα σε χρώμα καφετί, γαλάζιο ή άλλο, μακρόστενο, με μήκος που έφτανε τα 2,50 μ. και φάρδος 0,75 μ. Ονο μαζόταν κράι (εικ ) και είχε περίτεχνο δέσιμο. Τοποθετούσαν το πέπλο στο σβέρκο και ανέβαζαν προς την κορυφή του κεφαλιού τις δύο άκρες, φροντίζοντας η μία να είναι μακρύτερη από την άλλη (σχ. α ). Αρχικά, έκαναν έναν κόμπο στην κορυφή του κεφαλιού (σχ. β'γ ), ρίχνοντας την κοντύτερη άκρη του πέπλου πίσω (σχ. δ').την άλλη,τη μα κρύτερη άκρη, αφού την περνούσαν κάτω από τον κόμπο, την τραβούσαν και την ανέβαζαν προς την κορυφή του κόμπου ρίχνοντας την από πάνω του (σχ. ε, στ), ώστε να δημιουργηθεί ένα φούσκωμα στην κορυφή του κε φαλιού (σχ.ζ', η'), όπου τοποθετούσαν ένα χρυσό φλουρί τετράγωνο ή αμυγδαλόσχημο. Στα χέρια της η νύφη κρατούσε μαντήλι τετράγωνο, μεταξωτό λευκό με λεπτή δαντέλα ολόγυρα. Η νυφική ενδυμασία φοριόταν μετά τον γάμο σε επίσημες γιορτές, όπως το Πάσχα, τα Χριστούγεννα, του Αγίου Γεωργίου (που γιόρταζε η εκκλησία), μέχρι οι γυναίκες να τεκνοποιήσουν και να εισέλθουν στη μέση ηλικία.

17 240 Ευθυμία Αγτζίδου Από το 1935 και εξής η αλλαγή στη νυφική ενδυμασία εντοπίζεται στο χρώμα. Το φόρεμα είναι αποκλειστικά λευκό, διατηρείται η μαύρη βελούδι νη φάσα στον ποδόγυρο. Η σάρπα είναι επίσης λευκή, όπως και η ποδιά, η οποία όμως παύει να είναι απαραίτητη. Το κεφάλι καλύπτονταν με άσπρο μαντήλι ή τούλινο πέπλο. Μετά τον γάμο ήταν σύνηθες να βάφουν το νυφι κό σε άλλο χρώμα και να το φορούν για επίσημο, αφού ήταν από ύφασμα υ ψηλής ποιότητας, συνήθως μεταξωτό. ΓΛΩΣΣΑΡΙ αλατζάς, ο: βαμβακερό ύφασμα χαμηλής ποιότητας, συνήθως ριγωτό ή κα ρό <τουρκ. alaca. ζακέτα, η: λούτρινο, μανικωτό, κοντό πανωφόρι, που φοριόταν στις επίσημες εκδηλώσεις. Για καθημερινή χρήση χρησιμοποιούνταν μάλλινες ζακέτες. ζάπασκα, η: ποδιά καθημερινής χρήσης, υφαντή, μάλλινη ή βαμβακερή. κατιφές, ο: μεταξωτό βελούδο < τουρκ. katife. κράι, το: νυφικό κεφαλοκάλυμμα, από μεταξωτό ύφασμα. λανάρια, τα: εργαλείο που αποτελούνταν από δύο ξύλινες επιφάνειες με σει ρές από συρμάτινα δόντια για το ξάσιμο του μαλλιού. λιμπαντές, ο: νυφικό πανωφόρι, κοντό και μανικωτό. λουτρ, το: γούνα που προέρχεται από ενυδρίδα (υδρόβιο σαρκοφάγο θηλα στικό που ανήκει στην ίδια οικογένεια με τη νυφίτσα και θηρεύται για την εξαιρετικής ποιότητας γούνα της) < γαλλ. loutre < λατ. lutra <udra = υδάτινος, πιθανόν με την επίδραση του ουσ. lutum =πηλός, λάσπη, λό γω των συνηθειών της ενυδρίδας. μαροκέν, το: μεταξωτό ή συνθετικό ύφασμα με ανάγλυφα σχέδια <γαλλ. maroquin <Maroc = Μαρόκο. μπιμπίλα, η: λεπτή δαντέλα που κεντιέται με βελόνα στο τελείωμα ενδυμά των ή υφασμάτων <τουρκ. bir-biri = το ένα μετά το άλλο, στη σειρά. πατίκια, τα: παντόφλες καθημερινής χρήσης, με ξύλινη ίσια σόλα και δερμά τινο λουράκι στο πάνω μέρος. πατιλέτα, η: κομμάτι υφάσματος που προστίθεται συνήθως στο τελείωμα εν δύματος για να το διακοσμήσει ή να καλύψει κάτι (πχ. τα κουμπιά) <γαλλ. pattelette, υποκ. του patte < παλ.γερμ. paita = ένδυμα. σκέπη, η: κεφαλοκάλυμμα τριγωνικού σχήματος με μπιμπίλα στις τρεις πλευρές. Απαντάται και με την ονομασία τσεμπέρι (το). σκονρτέλα, η: μακρύ, μανικωτό, τσόχινο πανωφόρι, που φορέθηκε πριν από το ταφτάς, ο: μεταξωτό ύφασμα από λεπτό νήμα και πυκνή ύφανση < τουρκ. tafta.

18 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης 241 τσουράπια, τα: χειροποίητες, μάλλινες κάλτσες < τουρκ. çorap = κάλτσα. φεστόνι, το: οδοντωτό κέντημα με στρογγυλές ή μυτερές απολήξεις, που φτιάχνεται συνήθως στο άκρο του ενδύματος ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ Έτος* γέννησης 1. Αικατερίνη Γαγανέλη 2. Μάγδα Γαγανέλη 3. Μαρία Κουκουρούτσα 4. Αικατερίνη Κουτούση, το γένος Μπουτσούκηì 5. Άννα Μήττα, το γένος Στεφανιώτου 6. Αγγελος Μήττας 7. Ιωάννης Μήττας 8. Αλεξάνδρα Πέντσιου 9. Αικατερίνη Τσιλιπήρα 10. Νίκος Τσιλιπήρας 11. Μαρία Τσιλιπήρα 12. Αννα Χρηστίδου, το γένος Τσιάνη 13. Χρήστος Χρηστίδης 14. Γιώργος Βαρβάρας 15. Φρόσω Βαρβάρα Έτος συνέντευξης , ΕΥΘΥΜΙΑ ΑΓΤΖΙΔΟΥ γία. * Όπου δεν αναγράφεται το έτος γέννησης οφείλεται στην εθνογραφική δεοντολο 17

19 242 SUMMARY Efthimia Agtzidou, The traditional female costume of Sochos (Thessaloniki). The study concerns the traditional female costume of Sochos, a village on the borders of the Thessaloniki and Serres prefectures. The majority of the inhabitans of Sochos were natives, while the minority were refugees from the Pontos region, as well as a few Vlach families. The inhabitans dealt with livestock breeding, agriculture and trade. They got along well with the inhabitants of Ossa, a village near the town of Lagadas, and mostly with the inhabitants of Nigrita, a village in the Serres prefecture with which they shared similarities in customs, traditions and costumes. The study was based on field work carried out in Sochos and in the city of Thessaloniki, where a large group of inhabitants of Sochos settled down in the 60's and 70's. The goal of this study was to record the female costume of Sochos, as it is a subject lacking bibliography citations. The female costume, as described, was worn from 1920 up to The study is divided in two units. In the first unit the main parts of the costume are thoroughly described, in the sequence they were put on, starting with the underwear and reaching even jewelry. Moreover, in the cases where enough proof could be gathered, parts of the female costume of older times are presented (before 1920). The second unit refers to the bridal costume, known as «Gerakina». It was worn according to the type described up to 1930/5. The bridal costume's parts are analyzed in every possible detail and the changes that have taken place after 1935 are located.

20 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης 243 Ν, :-! - Χ- Κιλκίς Γ Ί > 4 V iw * Mt^piTu 'Ov«KpHOVıF.pL* Avyi * * Sternuto MuupouBu * Латки&ц VC ΚΙΙμαΜα; Г--Л.У Ν. L 1и ци.. Ν. \ '.. ι ' 4 Κ - Χάρτης της περιοχής. т ц -ν- ^^^ШШ^^Ш&ШЕШЖ ELK. 1. Ο Σοχός.

21 244 Ευθυμία Αγτζίδου Εικ. 2. Γυναικεία ενδυμασία Νιγρίτας. Εικ. 4. Η Αλεξάνδρα Πέντσιου, Σοχός, Εικ. 3. Γυναικείες ενδυμασίες Σοχού. Εικ. 5. Η Μαρία Κουκουρούτσα με τον αρραβωνιαστικό της, Σοχός, 1930.

22 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης Σχ. 1. Γυναικείο πουκάμισο. Εικ. 7. Μπούστο από μεσοφούστανο, λογή Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ., Εικ. 6. Γυναικείο συλ 245 πουκάμισο. Εικ. 8. Μεσοφούστανο, συλλογή Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ.,

23 246 Ευθυμία Αγτζίδου ELK. 9. Ποδόγυρος από μεσοφούστανο. Λ. «?у7»е ELK. 10. Ποδόγυρος από μεσοφούστανο. ELK. 11. Ποδόγυρος από μεσοφούστανο.

24 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης Εικ. 12. Φόρεμα, συλλογή Α.Ε.Μ.Μ.-Θ., Εικ. 14. Μανίκι φορέματος, συλλογή Λυ κείου Ελληνίδων Θεσσαλονίκης. 247 Εικ. 13. Φόρεμα, συλλογή Λυκείου Ελληνίδων Θεσσαλονίκης. Εικ. 15. Μπούστο φορέματος, συλλογή Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ

25 248 ELK. 16. Ποδόγυρος φορέματος, Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ., Ευθυμία Αγτζίδου συλλογή Εικ. 18. Φόδρα φορέματος, συλλογή Α.Ε.Μ.Μ.-Θ., ELK. 17. Φόορα φορέματος, συλλογή Λυκείου Ελληνίδων Θεσσαλονίκης. Εικ. 19. Φόρεμα μεσήλικης γυναίκας, συλλογή Λυκείου Ελληνίδων Θεσσαλονίκης.

26 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης Εικ. 20. Η Κατερίνα Γαγανέλη και η Καλλιόπη Καραμπατάκη, ανύπαντρες κοπέλες, Σοχός. Εικ. 22. Καλή ποδιά, συλλογή Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ., Εικ. 21. Η Κατερίνα Γαγανέλη ανύπαντρη κοπέλα, Σοχός, Εικ. 23. Καλή ποδιά, συλλογή Λυκείου Ελληνίδων Θεσσαλονίκης.

27 250 Ευθυμία Αγτζίδου IBs If VI ιμ, îîfll 4 Ш/ grai. 9 * w '*-" >ti ^ 1 Εικ. 24. Καθημερινή ποδιά, συλλογή Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ., ^ ^ m* > ^ Ε^κ. 25. Я Ελευθερία Μπουτσούκη με τον αρραβωνιαστικό της (αριστερά) μαζί με φιλικό τους ζευγάρι. Οι κοπέλες φορούν ριγωτές «σάρπες». Σοχός, Εικ. 26. Η Χαρίκλεια Σερενίοου με μπλε φόρεμα και μονόχρωμη σιέλ «σάρπα», Σοχός, 1928.

28 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης Εικ. 27. «Ζακέτα», συλλογή Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ., Εικ. 28. Μανίκι «ζακέτας», συλλογή Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ., Εικ. 29. «Ζακέτα», συλλογή Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ., Εικ. 30. «Τσεμπέρι», συλλογή Λ.Ε.Μ.Μ.Θ., Εικ. 31. «Τσεμπέρι» (λεπτομέρεια), συλλογή Λυκείου Ελληνίδων Θεσσαλονίκης.

29 252 Ευθυμία Αγτζίδου γ Εικ. 32. Αρραβωνιασμένες κοπέλες, Σοχός, Γ. Εικ. 33. Νυφικό φόρεμα, συλλογή Λυκείου Ελληνίδων Θεσ/νίκης. Εικ. 34. Μπούστο νυφικού συλλογή Λυκείου Ελληνίδων Εικ. 35. Πλάτη νυφικού φορέματος, συλ λογή Λυκείου Ελληνίδων Θεσσαλονίκης. φορέματος, Θεσσαλονίκης. Εικ. 36. Ζωνάρι νυφικό, συλλογή Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ., e-publisher: EKT Downloaded at 07/11/ :22:23

30 Η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από τον Σοχό Θεσσαλονίκης Εικ. 37. Η Αικατερίνη Κουτούση (κέντρο) με τη φορεσιά «Γερακίνα» της μητέρας της, Εικ. 39. «Κράι», συλλογή Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ., Εικ. 38. Η Πελαγία Μήττα, σε ηλικία 16 ετών, ντυμένη «Γερακίνα» με «λιμπαντέ». Εικ. 40. «Κράι», συλλογή Λ.Ε.Μ.Μ.-.Θ., e-publisher: EKT Downloaded at 07/11/ :22:23

31 254 Ευθυμία Αγτζίδου Σχ.α' Σχ.γ' Σχ.β' Σχ-δ' Σχ.ε' Σχ.σΥ Σχ.ζ Σχ-η' e-publisher: EKT Downloaded at 07/11/ :22:23 Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΟΧΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΟΧΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 225 Ο χώρος και η ιστορία Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΟΧΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ τον Ο Σοχός, κτισμένος αμφιθεατρικά στους πρόποδες της οροσειράς Βερτίσκου, σε υψόμετρο 650 μ., βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Υφασματογραφίας

Δημιουργία Υφασματογραφίας Δημιουργία Υφασματογραφίας Δημιουργία υφασματογραφίας Με την τεχνική αυτή μπορούμε να δημιουργήσουμε μια σύνθεση με το ράψιμο διάφορων υφασμάτων και άλλων υλικών μεταξύ τους, πάνω σε μια βάση από ανθεκτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 2 Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους Ομάδα 2 Οι Θεές των Όφεων Η ενδυμασία στους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 Ιμάτιο, Από τι υλικό είναι; - Πώς είναι (σχήμα); 1) Το ιμάτιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΦΑΝΣΗ ΚΑΙ ΓΝΕΣΙΜΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ

ΥΦΑΝΣΗ ΚΑΙ ΓΝΕΣΙΜΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ομάδα 5 Μαρία Στεφανία - Ευάγγελος Σχολικό έτος 2013 2014 1 Ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ. Tμήμα Δ2 Ερωτήσεις 1. Τί υλικά χρησιμοποιούσαν για την ύφανση και από ποιες

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου Καλλιεργώντας τη γη άλετρο βουκάνη ή δουκάνη νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου πενταδόντιν δρεπάνι Οι άνθρωποι όργωναν τη γη με το ξύλινο άλετρο που το έσερναν τα βόδια και έβαζαν τους σπόρους του σιταριού.

Διαβάστε περισσότερα

MYSTICO Βαμβακερή Φόρμα - Πυτζάμα http://store.kapetanis.com/nightware/mystico-nightware-cotton-262951.html

MYSTICO Βαμβακερή Φόρμα - Πυτζάμα http://store.kapetanis.com/nightware/mystico-nightware-cotton-262951.html MYSTICO Βαμβακερή Φόρμα - Πυτζάμα http://store.kapetanis.com/nightware/mystico-nightware-cotton-262951.html SKU: mystico_nightware_cotton_262951 Tweet Me Φόρμα-Πυτζάμα Βαμβακερή από την νεανική σειρά της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΜΠΑΛΑΦΤΣΑΣ

Η ΦΟΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΜΠΑΛΑΦΤΣΑΣ Η ΦΟΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΜΠΑΛΑΦΤΣΑΣ 'Η Μπαλάφτσα, τώρα Κολχικό, βρίσκεται στα βορειονατολικά τής Θεσσαλονίκης και σέ απόσταση 26 χιλιομέτρων, Άπο το Λαγκαδά απέχει 6 χιλιόμετρα. Είναι χτισμένη στα ριζά τών αντερεισμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεύουσα σειρά ενδυμασίας αναψυχής

Πρωτεύουσα σειρά ενδυμασίας αναψυχής 410 Πρωτεύουσα σειρά ενδυμασίας αναψυχής Ιδανικό για Εταιρική Παρουσίαση Πληροφόρηση Υφάσματος Αυτό το υπέροχο για δραστηριότητες αναψυχής ύφασμα κατασκευάζεται χρησιμοποιώντας ένα μείγμα από πολυεστέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΛΟΥΖΕΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ & ΠΑΡΑΙΑΤΡΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΜΠΛΟΥΖΕΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ & ΠΑΡΑΙΑΤΡΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΘΕΜΑ: Κατάθεση τεχνικών προδιαγραφών Η Επιτροπή τεχνικών προδιαγραφών η οποία ορίστηκε κατά την 4 η Συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Γ.Ν. Σάμου στις 6/2/2015, συνεδρίασε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΥΦΑΣΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΥΦΑΣΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΥΦΑΣΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Περιγραφή: Με την τεχνική αυτή µπορούµε να δηµιουργήσουµε µια σύνθεση µε το ράψιµο διάφορων υφασµάτων και άλλων υλικών µεταξύ τους, πάνω σε µια βάση από ανθεκτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΣΤΟΛΗΣ

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΣΤΟΛΗΣ ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΙΔΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΣΤΟΛΗΣ Αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της από 11/7/2011 προκήρυξης διαγωνισμού για την προμήθεια ειδών της Προσκοπικής Στολής Αθήνα, Ιούλιος 2011 2 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ ΤΟ ΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ... 21 ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ 1 o Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1.1 Η Α λιεί α ως Οι κο νο μι κή ρα στη ριό τη τα...25 1.2 Η Κοι νο τι κή Α λιευ τι κή Πο λι τι κή...28

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ.

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Ομάδα κατασκευών του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Η ομάδα κατασκευών και χειροτεχνίας λειτουργεί φέτος για 4 η συνεχόμενη χρονιά και έρχεται να μας συμπαρασύρει στην τροχιά της δημιουργίας και στη χαρά που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΙ ΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΣΤΟΛΗΣ

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΙ ΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΣΤΟΛΗΣ ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΙ ΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΣΤΟΛΗΣ Αποτελεί αναπόσπαστο µέρος της από 15 Ιουλίου 2013 προκήρυξης διαγωνισµού για την προµήθεια ειδών της Προσκοπικής Στολής Αθήνα, Ιούλιος 2013 2

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΛΥΣΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΛΥΣΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΛΥΣΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΔΑ ΚΑΙ VINTAGE ΑΝΑ ΤΙΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ

ΜΟΔΑ ΚΑΙ VINTAGE ΑΝΑ ΤΙΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΜΟΔΑ ΚΑΙ VINTAGE ΑΝΑ ΤΙΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΟΔΑΣ Μόδα είναι μια συνήθως παροδική συνήθεια αναφορικά με πολλά θέματα που αφορούν τον άνθρωπο όπως είναι ο τρόπος ζωής, το ντύσιμο, η διακόσμηση του σπιτιού,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης. Κύπρος Ξανα! Re-Cyprus! Ομαδική εργασία 5 μαθητών. Ομα δα 1 - Γυμνα σιο

3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης. Κύπρος Ξανα! Re-Cyprus! Ομαδική εργασία 5 μαθητών. Ομα δα 1 - Γυμνα σιο 3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης Κύπρος Ξανα! Re-Cyprus! Ομαδική εργασία 5 μαθητών Ομα δα 1 - Γυμνα σιο Σκέψεις και προβληματισμοί: Ποίες είναι οι παραδόσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Ι ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ Σχολική χρονιά: 2013-2014 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Εργασία από τα παιδιά της Γ2 Υπεύθυνη δασκάλα: Χριστίνα Αγαθοκλέους Ο παπλωματάς Ο παπλωματάς είναι ένα από τα παραδοσιακά επαγγέλματα

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

vassiliki handmade clothing LOOKBOOK

vassiliki handmade clothing LOOKBOOK vassiliki handmade clothing LOOKBOOK new collection 2013 A B O U T U S Είμαι η Βούλα Σπύρου - Μαγουλά γεννημένη εδώ και πάρα μα πάρα πολλά χρόνια, ο λαός μας έχει μια σοφή παροιμία που λέει: Να κάνεις

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάστε. info@santana.gr. modern woman. Fashion Basics. Fashion Basics. ή +30 2310 463156. και φτιάξτε το δικό σας στυλ!

Συνδυάστε. info@santana.gr. modern woman. Fashion Basics. Fashion Basics. ή +30 2310 463156. και φτιάξτε το δικό σας στυλ! ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 Συνδυάστε και φτιάξτε το δικό σας στυλ! Fashion Basics Fashion Basics Κάντε LIKE στην σελίδα μας στο Facebook και μάθετε πρώτη τα νέα μας. Υ.Γ. Για εύκολη και άμεση πρόσβαση στον κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

περιεχόμενα Σκουφιά... 3-16 Καπέλα...17-19 Πασμίνες - Κασκόλ...20-33 Γάντια...34-49 Σετ γυναικεία - παιδικά...50-52 Αξεσουάρ...

περιεχόμενα Σκουφιά... 3-16 Καπέλα...17-19 Πασμίνες - Κασκόλ...20-33 Γάντια...34-49 Σετ γυναικεία - παιδικά...50-52 Αξεσουάρ... σκουφιά Σκουφιά... - Καπέλα...7-9 Πασμίνες - Κασκόλ...0 - Γάντια... - 9 Σετ γυναικεία - παιδικά...0 - Αξεσουάρ... - Παντόφλες - Πασουμάκια Καλτσοπαντόφλες...7 - περιεχόμενα 7 8 9 ΚΩΔ. 09009 0 7 8 9 0 7

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΛΕΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

ΣΤΟΛΕΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ εέλλ ΣΤΟΛΕΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΓΕΛ ΚΑΣΤΡΙΤΣΙΟΥ Πάτρα 22/1/2013 Φωτεινή Νικολαΐδη Γρηγόρης Κόντος Στέφανος Κυρλιγκίτσης Στέλλα Σιόλου Παντελής Αδαμίδης Θα θέλαμε με την ευκαιρία της παράδοσης της ερευνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΝ ΥΜΑΣΙΑΣ ΕΧΟΕ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΝ ΥΜΑΣΙΑΣ ΕΧΟΕ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΝ ΥΜΑΣΙΑΣ ΕΧΟΕ Οι κανονισµοί αυτοί αποτελούν µέρος των κανονισµών αγώνων της EXOE. ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Οι κανονισµοί αυτοί ενδυµασίας εφαρµόζονται σε όλους τους αναγνωρισµένους αγώνες IDSF και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 4. ΠΡΟΣ: Όλα τα Μέλη του Σ.Ε.Π. ΘΕΜΑ: Κανονισμός Στολών. Αγαπητοί μου,

ΒΑΣΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 4. ΠΡΟΣ: Όλα τα Μέλη του Σ.Ε.Π. ΘΕΜΑ: Κανονισμός Στολών. Αγαπητοί μου, ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΦΟΡΟΣ Αθήνα, 22 Ιανουαρίου 2010 ΒΑΣΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 4 ΠΡΟΣ: Όλα τα Μέλη του Σ.Ε.Π. ΘΕΜΑ: Κανονισμός Στολών Αγαπητοί μου, Το Διοικητικό Συμβούλιο στη συνεδρίαση

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάστε. info@santana.gr. Homewear CASUAL. ή +30 2310 463156. Dessous. και φτιάξτε το δικό σας στυλ!

Συνδυάστε. info@santana.gr. Homewear CASUAL. ή +30 2310 463156. Dessous. και φτιάξτε το δικό σας στυλ! ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 CASUAL Συνδυάστε και φτιάξτε το δικό σας στυλ! Dessous Homewear Κάντε LIKE στην σελίδα μας στο Facebook και μάθετε πρώτη τα νέα μας. Υ.Γ. Για εύκολη και άμεση πρόσβαση στον κατάλογο και το

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ.

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Ομάδα κατασκευών του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Για 3 η χρονιά λειτουργεί η ομάδα κατασκευών του Συνδέσμου Νέων της Μητρόπολής μας. Πυξίδα μας η καλή συντροφιά σε τόπο αρκετά οικείο πλέον, στο «Πέρασμα»,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π. ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7 Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ 2013-2014 Περιεχόμενα: Α Τι φορούσαν στα συμπόσια οι άντρες; Τι φορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΣΧΕΔΙΟ ΜΟΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...6 1. Ά σκη ση και ψυ χική υ γεί α Ει σα γω γή...9 Η ψυ χο λο γί α της ά σκη σης...11

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟΛΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟΛΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟΛΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΩΝ ΑΘΗΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 1.ΣΤΟΛΗ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ... 3 2. ΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ...3 3. ΣΤΟΛΗ NΑΥΤΟΠΡΟΣΚΟΠΩΝ... 3 4. ΣΤΟΛΗ ΑΕΡΟΠΡΟΣΚΟΠΩΝ... 4 5. ΣΤΟΛΗ ΑΝΙΧΝΕΥΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Μάθημα: ΣΧΕΔΙΟ ΜΟΔΑΣ (358) Ημερομηνία: Τρίτη, 01 Ιουνίου 2010 Ώρα εξέτασης: 11.00

Διαβάστε περισσότερα

Το εξεταστικό δοκίµιο αποτελείται από 2 µέρη (Α και Β), 5 σελίδες Α4

Το εξεταστικό δοκίµιο αποτελείται από 2 µέρη (Α και Β), 5 σελίδες Α4 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΣΧΕ ΙΟ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΣΧΕ ΙΟ ΜΟ ΑΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΤΕΤΑΡΤΗ,

Διαβάστε περισσότερα

μεσα ατομικησ προστασιασ

μεσα ατομικησ προστασιασ μεσα ατομικησ προστασιασ νεα σειρα νεα σειρα νεα σειρα νεα σειρα μπλουζα t-shirt Ύφασμα 100% βαμβάκι πενιέ Κοντό μανίκι Λωρίδα κάλυψης ραφών λαιμόκοψης Βάρος 145gr/m 2 7,90 Λογότυπο Würth στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ Ή ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ 1.1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΣΥΛΛΑΒΗ ΟΔΗΓΙΕΣ στο παιδί: Κάθε φορά θα σου λέω δυο μικρές λέξεις. Εσύ θα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟΛΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟΛΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟΛΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΩΝ Εγκρίθηκε στις 8.7.2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 Α. ΠΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΣΤΟΛΗ... 4 1. ΣΤΟΛΗ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ...4 2. ΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ...5 3. ΣΤΟΛΗ ΑΝΙΧΝΕΥΤΩΝ...6 4. ΣΤΟΛΗ ΜΕΛΩΝ ΠΡΟΣΚΟΠΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

fι:χνοi1 ο γ1κ ό εκποι~ιυτικ ο ' Ι δ ρυμcι τ.ε.ι. ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Κλωστοϋφαντουργ(ας Παραδοσιακές ενδυμασίες της Χίου και

fι:χνοi1 ο γ1κ ό εκποι~ιυτικ ο ' Ι δ ρυμcι τ.ε.ι. ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Κλωστοϋφαντουργ(ας Παραδοσιακές ενδυμασίες της Χίου και 572 ~ t\ fι:χνοi1 ο γ1κ ό εκποι~ιυτικ ο ' Ι δ ρυμcι τ.ε.ι. ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Κλωστοϋφαντουργ(ας Παραδοσιακές ενδυμασίες της Χίου και παραδοσιακά υφάσματα και κεντήματα Επιμέλεια: Σβώκου Ειρήνη Α.Μ.: 36849

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΑΝΤΑ

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΑΝΤΑ ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΑΝΤΑ A/A ΚΩΔΙΚΟΙ ΕΙΔΟΥΣ ΥΦΑΣΜΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΙΜΗ ΜΕ ΦΠΑ ΣΧΟΛΙΑ Α. ΜΠΛΟΥΖΕΣ-ΣΑΚΑΚΙΑ-ΧΙΤΩΝΙΑ 1 101 ΜΠΛΟΥΖΑ ΛΕΥΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΝΔΡΙΚΗ ΜΜ ΠΓ 25,00 2 100 ΧΙΤΩΝΙΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΟ ΜΕ ΛΟΞΟ ΚΟΥΜΠΩΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες»

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Ονομάζομαι Μαρία, είμαι συνταξιούχα, και κατασκευάζω «μαρτενίτσες» από χόμπι αλλά και για ένα μικρό εισόδημα. Πρώτα, όμως, θα σας εξηγήσω τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ. 2103235794 magazaki@seo.gr

Τηλ. 2103235794 magazaki@seo.gr Τηλ. 2103235794 magazaki@seo.gr ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΔΩΝ ΣΤΟΛΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014- ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΚΛΑΔΟΣ ΑΣΤΕΡΙΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΣΤΟΛΗ Kορίτσια και αγόρια, φορούν: Φόρµα τυρκουάζ Παπούτσια αθλητικά ΘΕΡΙΝΗ ΣΤΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΣ, 27/07/2015 Αριθ.Πρωτ.:2636/2015

ΚΩΣ, 27/07/2015 Αριθ.Πρωτ.:2636/2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΟΝΟΜΕΤΟΧΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΛΙΜΕΝΑ ΚΩ ΚΩΣ, 27/07/205 Αριθ.Πρωτ.:2636/205 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού

ΙΖ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού ΙΖ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Σχολική χρονιά: 2009 2010 Δασκάλα: Γεωργία Δημητρίου ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΜΑΣ Στα χέρια σας κρατάτε το τρίτο τεύχος του περιοδικού μας «Ταξίδι στον κόσμο της γλώσσας...»

Διαβάστε περισσότερα

Σκουφιά...3-17. Καπέλα... 18-20. Πασμίνες - Κασκόλ... 21-34. Γάντια... 35-50. Σετ γυναικεία - παιδικά... 51-52. Αξεσουάρ... 53-58

Σκουφιά...3-17. Καπέλα... 18-20. Πασμίνες - Κασκόλ... 21-34. Γάντια... 35-50. Σετ γυναικεία - παιδικά... 51-52. Αξεσουάρ... 53-58 σκουφιά Σκουφιά... - 7 Καπέλα... 8-0 Πασμίνες - Κασκόλ... - Γάντια... - 0 7 8 9 0 ΚΩΔ. 09009 Σετ γυναικεία - παιδικά... - Αξεσουάρ... - 8 Παντόφλες - Πασουμάκια Καλτσοπαντόφλες... 8-7 8 9 0 7 8 σκουφιά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2015. www.ullapopken.gr

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2015. www.ullapopken.gr ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2015 www.ullapopken.gr 20 HOT WINTER TRENDS 1. Ζακέτα 99 modern woman 13 29 Για προτάσεις, ιδέες & παράπονα μη διστάσετε να επικοινωνήσετε στο: Dessous Homewear info@santana.gr ή +30 2310 463156

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ 1 ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΒΙΒΛΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΕΙΑΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΔΙΔΑΣΚOΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΧΟΥΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάστε. info@santana.gr. Homewear. ή +30 2310 463156. modern woman. Dessous. και φτιάξτε το δικό σας στυλ!

Συνδυάστε. info@santana.gr. Homewear. ή +30 2310 463156. modern woman. Dessous. και φτιάξτε το δικό σας στυλ! ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 modern woman Συνδυάστε και φτιάξτε το δικό σας στυλ! Dessous Homewear Κάντε LIKE στην σελίδα μας στο Facebook και μάθετε πρώτη τα νέα μας. Υ.Γ. Για εύκολη και άμεση πρόσβαση στον κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Οι δύο φίλοι μιλάνε για τον αγώνα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Οι δύο φίλοι μιλάνε για τον αγώνα ΕΝΟΤΗΤΑ 11 - Ρούχα και χρώματα A ΜΕΡΟΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ Κωνσταντίνος: Ρόμπερτ: Κωνσταντίνος: Ρόμπερτ: Κωνσταντίνος: ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Οι δύο φίλοι μιλάνε για τον αγώνα Σήμερα είναι η μεγάλη μέρα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Ε Ι Α : ΣΤΟΛΩΝ ΤΟΥ ΕΙ ΙΚΟΥ ΕΝΣΤΟΛΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ

Π Ρ Ο Μ Η Θ Ε Ι Α : ΣΤΟΛΩΝ ΤΟΥ ΕΙ ΙΚΟΥ ΕΝΣΤΟΛΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΗΜΟΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ /ΝΣΗ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ: 01/2010 ` Π Ρ Ο Μ Η Θ Ε Ι Α : ΣΤΟΛΩΝ ΤΟΥ ΕΙ ΙΚΟΥ ΕΝΣΤΟΛΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΥΠ ΑΡΙΘΜ.55572/26.10.2005

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 168 / 182 Χρωματισμοι Γραφημα των Χρωματισμο ς Κορυφω

Διαβάστε περισσότερα

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015 www.ullapopken.gr

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015 www.ullapopken.gr ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015 www.ullapopken.gr ΝΕΕΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ 09 1. Ζακέτα Ζωηρό μελανζέ με "ζεστό άγγιγμα! modern woman 37 3. Τζιν 45 2. Τουνίκ Dessous Homewear Για προτάσεις, ιδέες & παράπονα μη διστάσετε

Διαβάστε περισσότερα

Το μικρό εγχειρίδιο για. Κόμπους και Συνδέσεις

Το μικρό εγχειρίδιο για. Κόμπους και Συνδέσεις Το μικρό εγχειρίδιο για Κόμπους και Συνδέσεις Κλάδος Οδηγών Μάρτιος 2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΣΧΟΙΝΙΑ Τα σχοινιά, τα δεσίματά τους, τους κόμπους τους και γενικά τη χρήση τους τη συναντάμε από τα παιδικά μας χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΒΑΤΕΣ & ΠΟΔΙΕΣ. SOL S BEL-AIR 16090 ΑΝΔΡΙΚΟ ΠΟΥΚΑΜΙΣΟ ΣΕ ΔΙΑΓΩΝΑΛ ΒΑΜΒΑΚΙ ΜΕ ΜΑΚΡΙΑ ΜΑΝΙΚΙΑ 100% βαμβάκι διαγωνάλ μερσεριζέ (απαλή υφή)

ΓΡΑΒΑΤΕΣ & ΠΟΔΙΕΣ. SOL S BEL-AIR 16090 ΑΝΔΡΙΚΟ ΠΟΥΚΑΜΙΣΟ ΣΕ ΔΙΑΓΩΝΑΛ ΒΑΜΒΑΚΙ ΜΕ ΜΑΚΡΙΑ ΜΑΝΙΚΙΑ 100% βαμβάκι διαγωνάλ μερσεριζέ (απαλή υφή) σελίδες ΓΡΑΒΑΤΕΣ & ΠΟΔΙΕΣ twill 59 πλυμενη βαμβακερη ποπλινα 60-61 πολυεστερ-βαμβακι ποπλινα 62-63 βαμβακερη ποπλινα 64-65 oxford 66-67 βαμβακερη ποπλινα με ελασταν 68-69 ζακέτες και πουλοβερ 70-72 γραβατες

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάστε. info@santana.gr. Homewear CASUAL. ή +30 2310 463156. Dessous. και φτιάξτε το δικό σας στυλ!

Συνδυάστε. info@santana.gr. Homewear CASUAL. ή +30 2310 463156. Dessous. και φτιάξτε το δικό σας στυλ! ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2015 CASUAL Συνδυάστε και φτιάξτε το δικό σας στυλ! Dessous Homewear Κάντε LIKE στην σελίδα μας στο Facebook και μάθετε πρώτη τα νέα μας. Υ.Γ. Για εύκολη και άμεση πρόσβαση στον κατάλογο και

Διαβάστε περισσότερα

Καπέλα...4-6. Σκουφιά...7-20. Σετ γυναικεία - παιδικά... 21-22. Γάντια... 22-36. Πασμίνες - Κασκόλ... 36-48. Αξεσουάρ... 49-53

Καπέλα...4-6. Σκουφιά...7-20. Σετ γυναικεία - παιδικά... 21-22. Γάντια... 22-36. Πασμίνες - Κασκόλ... 36-48. Αξεσουάρ... 49-53 Καπέλα... - Σκουφιά...7-0 Σετ γυναικεία - παιδικά... - Γάντια... - Πασμίνες - Κασκόλ... - 8 Αξεσουάρ... 9 - Παντόφλες - Πασουμάκια Καλτσοπαντόφλες... - Ομπρέλες... 7-8 καπέλα καπέλα ΚΩΔ. 00 Τραγιάσκα μοχέρ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Λύκειο Αρχαγγέλου

Γενικό Λύκειο Αρχαγγέλου Γενικό Λύκειο Αρχαγγέλου 2011-2012 Α Λυκείου Ερευνητική εργασία ΕΕ3 Παραδοσιακές ενδυμασίες Ρόδου Εκπαιδευτικοί: Στόλη Σοφία! Τσαγκαρής Στράτος! ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A Πρόλογος Β. Σκοπός της έρευνας και ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΑΔΑΣ» «Η ΤΟΠ 1 Κ Η ΕΝ Δ Τ ΜΑ Σ 1 Α Σ Ε ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩ Σ ΤΟ?ΦΑΝΤΟ Τ Ρ Γ 1 Α Σ ΤΙΤΛΟΣ: Τ.Ε. 1. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΕΚΤ 1 ΚΗΣ ...

ΕΛΛΑΔΑΣ» «Η ΤΟΠ 1 Κ Η ΕΝ Δ Τ ΜΑ Σ 1 Α Σ Ε ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩ Σ ΤΟ?ΦΑΝΤΟ Τ Ρ Γ 1 Α Σ ΤΙΤΛΟΣ: Τ.Ε. 1. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΕΚΤ 1 ΚΗΣ ... 547 Πτυχιακή Καρότση Β. Ειρήνης Τ.Ε. 1. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩ Σ ΤΟ?ΦΑΝΤΟ Τ Ρ Γ 1 Α Σ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΕΚΤ 1 ΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ: «Η ΤΟΠ 1 Κ Η ΕΝ Δ Τ ΜΑ Σ 1 Α Σ Ε ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ»...... ΤΠΟ : Ε 1 ΡΗΝΗ Β. ΚΑΡΟΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ. 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων

ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ. 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1. ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων 1.1.1. Ικανότητα επισήμανσης της ομοιότητας στη συλλαβή. 1. γάλα

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάστε. info@santana.gr. Homewear. modern woman. ή +30 2310 463156. Dessous. και φτιάξτε το δικό σας στυλ!

Συνδυάστε. info@santana.gr. Homewear. modern woman. ή +30 2310 463156. Dessous. και φτιάξτε το δικό σας στυλ! ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 modern woman Συνδυάστε και φτιάξτε το δικό σας στυλ! Dessous Homewear Κάντε LIKE στην σελίδα μας στο Facebook και μάθετε πρώτη τα νέα μας. Υ.Γ. Για εύκολη και άμεση πρόσβαση στον κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα

Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα Οι μαθητές έφεραν τα παιδικά τους παιχνίδια κι έφτιαξαν μικρές σύντομες καρτέλες, γράφοντας βασικές πληροφορίες για το καθένα από αυτά. Στη συνέχεια, δίπλα από το κάθε παιχνίδι

Διαβάστε περισσότερα

Kraken Απλικέ Χταπόδι Καλαμάρι

Kraken Απλικέ Χταπόδι Καλαμάρι Kraken Απλικέ Χταπόδι Καλαμάρι Υλικά: Βελονάκι νούμερο 3.75mm Χοντρό νήμα, μόλις λίγα μέτρα Κουμπιά, μάτια ή νήμα σε αντίθετο χρώμα Το Σώμα: Φτιάχνουμε την Αλυσίδα βάσης με 15 αλυσίδες. Σειρά 1: Άριχτο

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ MATHEMATICS

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ MATHEMATICS ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ MATHEMATICS LEVEL: 9 10 (Γ Γυμνασίου Α Λυκείου) 10:00 11:00, 20 March 2010 THALES FOUNDATION 1 3 βαθμοί 1. Ποιο από τα ακόλουθα είναι το αποτέλεσμα της διαίρεσης του αριθμού 20102010 με τον

Διαβάστε περισσότερα

Οι αργαλειοι και τα υφαντα, τα παλια χρο νια στα χωρια

Οι αργαλειοι και τα υφαντα, τα παλια χρο νια στα χωρια 1 of 5 07/09/2012 10:56 Subject: Οι αργαλειοί και τα υφαντά, τα παλιά χρόνια στα χωριά From: Ioannis Pallikaris Date: 07/09/2012 09:47 To: Εύα Βολιτάκη Την

Διαβάστε περισσότερα

φυσική ποιότητα...καθημερινή πολυτέλεια ΕΡΓΟΧΕΙΡΑ ΚΕΝΤΗΜΑΤΑ - ΑΞΕΣΟΥΑΡ ΕΝΔΥΣΗΣ & ΜΟΔΑΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑ - ΓΡΑΒΑΤΕΣ - ΥΦΑΣΜΑΤΑ

φυσική ποιότητα...καθημερινή πολυτέλεια ΕΡΓΟΧΕΙΡΑ ΚΕΝΤΗΜΑΤΑ - ΑΞΕΣΟΥΑΡ ΕΝΔΥΣΗΣ & ΜΟΔΑΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑ - ΓΡΑΒΑΤΕΣ - ΥΦΑΣΜΑΤΑ φυσική ποιότητα...καθημερινή πολυτέλεια ΕΡΓΟΧΕΙΡΑ ΚΕΝΤΗΜΑΤΑ - ΑΞΕΣΟΥΑΡ ΕΝΔΥΣΗΣ & ΜΟΔΑΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑ - ΓΡΑΒΑΤΕΣ - ΥΦΑΣΜΑΤΑ καταστήματα μετάξι Ένα όνομα συνώνυμο της ιστορίας του μεταξιού στην νεώτερη Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 6: Αγορές και ψώνια. 1. Τι αγοράζετε σε κάθε μαγαζί; Ταιριάξτε τις λέξεις

Ενότητα 6: Αγορές και ψώνια. 1. Τι αγοράζετε σε κάθε μαγαζί; Ταιριάξτε τις λέξεις 1. Τι αγοράζετε σε κάθε μαγαζί; Ταιριάξτε τις λέξεις 1. Ένα τετράδιο 2. Μια κόκκινη φούστα 3. Ένα βιβλίο 4. Μια εφημερίδα 5. Ένα εισιτήριο για το αεροπλάνο 6. Ένα κιλό πατάτες 7. Ψωμί 8. Κοτόπουλο 9. Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Αυγοδρομίες Οι αυγοδρομίες ήταν ένα παιχνίδι που έπαιζαν τα παιδιά το Πάσχα στην πλατεία του χωριού. Είναι ένας διαγωνισμός όπου τα παιδιά κρατούν στο στόμα τους κουτάλια με

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi

Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ Ε - ΣΤ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗΣ ΖΩΝΗΣ Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ο παρακάτω σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς»

Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς» Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς» O ποιητής αντλεί τις πληροφορίες για τη σύνθεση του ποιήματός του από την ιστορία του Πλουτάρχου. Σκοπός του δεν είναι να γράψει ένα ιστορικό κείμενο, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης

3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης 3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης Κύπρος Ξανα! Re-Cyprus! Ομαδική Εργασία Μνημειακού Χαρακτήρα Ομα δα 2 Λύκειο Σκέψεις και προβληματισμοί: Τί παραδείγματα έχουμε από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Κως: 17-02-2015 ΝΟΜΟΣ ΔΩΔ/ΣΟΥ Αρ. Πρωτ. :432 ΔΗΜΟΣ ΚΩ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ & ΒΡΕΦΟΝΗΠΙΑΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΔΗΜΟΥ ΚΩ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Κως: 17-02-2015 ΝΟΜΟΣ ΔΩΔ/ΣΟΥ Αρ. Πρωτ. :432 ΔΗΜΟΣ ΚΩ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ & ΒΡΕΦΟΝΗΠΙΑΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΔΗΜΟΥ ΚΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Κως: 7-0-05 ΝΟΜΟΣ ΔΩΔ/ΣΟΥ Αρ. Πρωτ. :43 ΔΗΜΟΣ ΚΩ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ & ΒΡΕΦΟΝΗΠΙΑΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΔΗΜΟΥ ΚΩ ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ: Άγιος Ελευθέριος Αθλητικό Πολύκεντρο ΤΑΧ. ΚΩΔ:

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αργαλειός. Πατανίες που ήταν χοντρά και βαριά κλινοσκεπάσματα διαφόρων ειδών όπως πατητές, καρπετοπεραμάτιστες, κουρκουσελίδικες κ.α.

Ο Αργαλειός. Πατανίες που ήταν χοντρά και βαριά κλινοσκεπάσματα διαφόρων ειδών όπως πατητές, καρπετοπεραμάτιστες, κουρκουσελίδικες κ.α. Ο Αργαλειός Η τέχνη της υφαντικής ήταν γνωστή από τη νεολιθική εποχή, όπως μαρτυρούν ευρήματα της εποχής εκείνης: σφοντύλια κ.α. Αλλά και οι ηρωίδες των Ομηρικών επών είχαν κύρια ενασχόληση τους την υφαντική.

Διαβάστε περισσότερα

Στην κατασκήνωση του 2008 ασχοληθήκαμε με:

Στην κατασκήνωση του 2008 ασχοληθήκαμε με: Στην κατασκήνωση του 2008 ασχοληθήκαμε με: Γλυκίσματα από μαύρη ζάχαρη για το τσάι μας Βαζάκια για ρεσό Καλοκαιρινά σουβέρ από φελό και σκοινί Αρωματικά μαξιλαράκια 1. Βαζάκια για ρεσό Οι κατασκηνωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η πλεκτική. (1) Ως γυναικεία απασχόληση

Η πλεκτική. (1) Ως γυναικεία απασχόληση (1) Ως γυναικεία απασχόληση Η πλεκτική Στο ράψιμο και το κέντημα το θαύμα γίνεται βελονιά βελονιά. Στο πλέξιμο το εργόχειρο τελειώνει θηλιά - θηλιά (πόντο- πόντο) Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 50 όλες

Διαβάστε περισσότερα

Πορεία Δραστηριότητες

Πορεία Δραστηριότητες ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Κυπριακή Λαϊκή Τέχνη/ Στάδια Σχεδιασμού & Τεχνολογίας/ Πρόβλημα Εντολή - Προδιαγραφές Χρόνος: 40 Μάθημα: 3 ο Ημερομηνία: 20/03/08 Στόχοι: Οι μαθητές: Να αναγνωρίζουν τα Φυτιώτικα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο...

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο... ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ - ΘΕΠΡΩΤΙΑ ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... Η ΕΦΟ Ρ ΕΙΑ Π ΡΟ Ϊ ΤΟ ΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Οπτική αντίληψη Ακουστική αντίληψη Γνωστικός - εκτελεστικός τοµέας Γνωστικός - εκφραστικός τοµέας Μίµηση Οπτική µνήµη Λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Π ΟΥΚΑΜΙΣΑ, ΠΟΥΛΟΒΕΡ, ΓΡΑΒΑΤΕΣ & ΠΟΔΙΕΣ

Π ΟΥΚΑΜΙΣΑ, ΠΟΥΛΟΒΕΡ, ΓΡΑΒΑΤΕΣ & ΠΟΔΙΕΣ Π ΟΥΚΑΜΙΣΑ, ΠΟΥΛΟΒΕΡ, ΓΡΑΒΑΤΕΣ & ΠΟΔΙΕΣ iron free 62-63 πολυεστερ-βαμβακι ποπλινα 64-65 πλυμενη βαμβακερη ποπλινα 66-67 πολυεστερ-βαμβακι ποπλινα 68-69 βαμβακερη ποπλινα 70-71 oxford 72-73 βαμβακερη ποπλινα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Κυπριακή Λαϊκή Τέχνη Τάξη: Β Γυμνασίου Χρόνος: 40 Μάθημα: 2 ο Ημερομηνία: 13/03/08

Θέμα: Κυπριακή Λαϊκή Τέχνη Τάξη: Β Γυμνασίου Χρόνος: 40 Μάθημα: 2 ο Ημερομηνία: 13/03/08 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Κυπριακή Λαϊκή Τέχνη Χρόνος: 40 Μάθημα: 2 ο Ημερομηνία: 13/03/08 Στόχοι: Οι μαθητές: Να εντοπίζουν μέσα από την παρουσίαση των εργασιών τους, τα χαρακτηριστικά των διάφορων παραδοσιακών

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα.

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο το τοποθετούμε χρονικά ως εξής: Πάσχα Τριώδιο ή Αποκριά Σαρακοστή Η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

2. Την Απόφαση της Επιτροπής των ΕΚ με αριθμό Ε (2007) 6402/11-12-2007 που αφορά την έγκριση του Ε.Π. «ΑΛΙΕΙΑΣ».,

2. Την Απόφαση της Επιτροπής των ΕΚ με αριθμό Ε (2007) 6402/11-12-2007 που αφορά την έγκριση του Ε.Π. «ΑΛΙΕΙΑΣ»., ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΑΛΙΕΙΑΣ & ΘΑΛΑΣΣΑΣ Ε.Φ.Δ.: ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΝΟΤΙΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ - ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΝΔ ΥΜΑΣΙΕΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΥΠΟ:ΙΩΑΝΝΑ ΖΕΡΒΑ ΒΙΒΛ Ι ΟΘΗΚΗ

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΝΔ ΥΜΑΣΙΕΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΥΠΟ:ΙΩΑΝΝΑ ΖΕΡΒΑ ΒΙΒΛ Ι ΟΘΗΚΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΝΔ ΥΜΑΣΙΕΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΥΠΟ:ΙΩΑΝΝΑ ΖΕΡΒΑ ΒΙΒΛ Ι ΟΘΗΚΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010 ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΝΔ ΥΜΑΣΙΕΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Πτυχιακή εργασία που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια

Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια Η διάκριση του φύλου στα καναρίνια αποτελούσε και αποτελεί ένα πάγιο ερώτημα των ερασιτεχνών εκτροφέων καναρινιών. Πόσοι από μας που ερασιτεχνικά και μόνο από αγάπη εκτρέφουμε

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν µυριάδες τρόποι να τιµήσει κανείς τη Μητέρα του κόσµου, την Παναγία µας Γι αυτό φτιάξαµε για Εκείνη ένα

Υπάρχουν µυριάδες τρόποι να τιµήσει κανείς τη Μητέρα του κόσµου, την Παναγία µας Γι αυτό φτιάξαµε για Εκείνη ένα Υπάρχουν µυριάδες τρόποι να τιµήσει κανείς τη Μητέρα του κόσµου, την Παναγία µας Γι αυτό φτιάξαµε για Εκείνη ένα µικρό προσκυνητάρι. 2010 Υλικά: Λινάτσα (θα αποτελέσει τη βάση του έργου µας). Οργαντίνα,

Διαβάστε περισσότερα

8 ΓΕΛ Πατρών Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ερευνητική Εργασία Τάξη Α Όνοµα καθηγήτριας : κα. Άννα Γλαρού Οµάδα : Αλουξάριστοι Μέλη Οµάδας : Μενύχτας

8 ΓΕΛ Πατρών Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ερευνητική Εργασία Τάξη Α Όνοµα καθηγήτριας : κα. Άννα Γλαρού Οµάδα : Αλουξάριστοι Μέλη Οµάδας : Μενύχτας 8 ΓΕΛ Πατρών Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ερευνητική Εργασία Τάξη Α Όνοµα καθηγήτριας : κα. Άννα Γλαρού Οµάδα : Αλουξάριστοι Μέλη Οµάδας : Μενύχτας Γιώργος,Σαψάνης Βασίλης,Χριστοδουλόπουλος ιονύσης Αίγυπτος

Διαβάστε περισσότερα