Ο «µαγικός» µικρόκοσµος και η διδασκαλία του

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο «µαγικός» µικρόκοσµος και η διδασκαλία του"

Transcript

1 Ο «µαγικός» µικρόκοσµος και η διδασκαλία του Ανδρέας Ιωάννου Κασσέτας Καθηγητής δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, Ιόνιος Σχολή, Θεµατική Ενότητα: Ιστορία, Επιστηµολογία και Φιλοσοφία των Φυσικών Επιστηµών, Αναπαραστάσεις και νοητικά µοντέλα των µαθητών, Προγράµµατα Σπουδών Επίπεδο Εκπαίδευσης: Γυµνάσιο, Λύκειο Κατηγορία Εργασίας: Θεωρητική - Φιλοσοφική Περίληψη: Τα γεγονότα Γεγονός 1. ιαπιστώσεις κατά τη διάρκεια επιµορφωτικών σεµιναρίων σε καθηγητές. Γεγονός 2. Μελέτη των στοιχείων µιας έρευνας σχετικά µε τις ιδέες των µαθητών, επτά Γυµνασίων και επτά Λυκείων, πάνω στη δοµή του Μικρόκοσµου Γεγονός 3. Προσεκτική ανάγνωση του προτεινόµενου ιαθεµατικού Ενιαίου Πλαισίου Προγραµµάτων Σπουδών. Η άποψη. Ο Μικρόκοσµος. Ένας «µαγικός κόσµος» σωµατιδίων τα οποία κινούνται αδιάκοπα και αλληλεπιδρούν. Η διάκριση αλλά και η διαπλοκή ανάµεσα στα δεδοµένα της αισθητηριακής εµπειρίας και στην, µέσω του Μικρόκοσµου, θεωρητική προσέγγισή τους, αποτελεί στόχο της διδασκαλίας των επιστηµών. Αλλά τα στοιχεία τουλάχιστον που διαθέτουµε δεν συνηγορούν στο ότι ο διδακτικός αυτός στόχος προσεγγίζεται ικανοποιητικά και ότι οι αναπαραστάσεις των µαθητών µας γι όλα αυτά δεν µοιάζουν µε τα προτεινόµενα από την επιστήµη. Προβλήµατα, διαφορετικής βέβαια κλίµακας, υπάρχουν και στον τρόπο που οι διδάσκοντες εσωτερικεύουν τις εικόνες για τον Μικρόκοσµο. Η παρούσα εργασία α. Επιδιώκει να εµβαθύνει στα παραπάνω ζητήµατα β. Θέτει προς διερεύνηση την παρακάτω εκτίµηση: «Στο υποσυνείδητο των νεαρών µαθητών µας ο Μικρόκοσµος δεν υπάρχει, µε την εικόνα τουλάχιστον που προτείνει η επιστήµη γι αυτόν. Ενδεχοµένως κάτι ανάλογο συµβαίνει και στο υποσυνείδητο ηµών των διδασκόντων» Λέξεις Κλειδιά: Κόσµος «µαγικός», ιάκριση, ιαπλοκή, Υποσυνείδητο. The magic microcosm and its teaching Andreas Ioannou Kassetas Ionios School, Secondary Conference Theme: History, Epistemology, and Philosophy of Science, Curricula, Textbooks, Teaching Materials, Learner representations and conceptual models in Science Educational Level: Lower Secondary, Upper Secondary Paper Classification: Position Paper (Theoretical, Philosophical) Abstract: Facts. Fact one. Ascertainments about the teachers existing ideas about the Microcosm. Fact two. Studying the data of a research, at seven Gymnasiums and seven Lyceums, into pupils existing ideas about the structure of Microcosm. Fact three. Reading the new Transdiscipline Unified Framework of a national Curriculum. The point of view. Τhe Microcosm is a magic world with invisible particles in perpetual motion and interaction. The distinction and the osmosis between the sensory experiences and the theoretical microcosmic description of matter is a critical purpose of science teaching. But the available data don t support the fact that this purpose is entirely successful and that the pupils internal representations about the microcosmic events are not according to the scientific point of view. Specific problems though of a different scale- exist also on the way the teachers construct their personal notion about the Microcosm. The present work a. Seeks to deepen in the aforesaid b. Places under evaluation the following aspect: The Microcosm does not exist in the subconscious of our pupils. Probably the same happens to the subconscious of the teachers. Keywords: magic world, distinction, subconscious Η ανάγνωση των γεγονότων και τα ερωτήµατα Οι κόσµοι είναι δύο. Από τη µια ο Μακρόκοσµος των µετρήσεων και των άµεσων εµπειριών. Από την άλλη ο Μικρόκοσµος. Ένας «µαγικός κόσµος» σωµατιδίων τα οποία κινούνται και αλληλεπιδρούν, ένας κόσµος που στη βαθύτερη ουσία του είναι ένα «πλάσµα της ανθρώπινης αφαιρετικής σκέψης». Τόσο η διάκριση, όσο και η διαπλοκή των «δύο αυτών Κόσµων» αποτελεί στόχο της διδασκαλίας των επιστηµών. Αλλά τα στοιχεία τουλάχιστον που διαθέτουµε δεν συνηγορούν στο ότι ο διδακτικός αυτός στόχος προσεγγίζεται ικανοποιητικά. Στην πλειονότητα εξάλλου των σχετικών ερευνών 1 καταδεικνύεται ότι οι διδασκόµενοι που φαίνεται να έχουν εσωτερικεύσει την ιδέα του -µεταξύ των σωµατιδίων- κενού χώρου, είναι λιγότεροι από τους µισούς 1. Τα διαθέσιµα δηλαδή στοιχεία καταδεικνύουν ότι τα συγκεκριµένα γνωστικά αντικείµενα «αντιστέκονται στη διδασκαλία µας» και ότι οι αναπαραστάσεις των µαθητών µας για όλα αυτά δεν µοιάζουν µε τα προτεινόµενα από την επιστήµη. Προβλήµατα, διαφορετικής βέβαια κλίµακας, υπάρχουν και στον τρόπο που οι διδάσκοντες εσωτερικεύουν τις προτεινόµενες από την επιστήµη εικόνες για τον Μικρόκοσµο.. 73

2 Και είναι γεγονός ότι καθώς παρουσιάζουµε τις σχετικές ιδέες στους µαθητές µας -και αρκετοί από εµάς το κάνουµε µε ύφος καθηγητή των θρησκευτικών - συνήθως ξεχνάµε δύο πράγµατα. Το πρώτο είναι ότι οι ιδέες για τον Μικρόκοσµο συγκροτούν µία θεωρία για κάποιον αδιαφανή «βυθό» της ύλης στον οποίο σκέψη µας θέλησε να καταδυθεί. Το σχετικό εγχείρηµα είχε -επί είκοσι περίπου αιώνεςαναλάβει η φιλοσοφία για να παραδώσει τη σκυτάλη στη Χηµεία του δέκατου ένατου αιώνα και στη συνοµήλικη της Θερµοδυναµική πριν δηµιουργηθεί ο σύγχρονος παράξενος προβολέας Σκέψης που πήρε τελικά το όνοµα Κβαντοµηχανική. Και τα πράγµατα δεν προχώρησαν σε «ευθύγραµµη οµαλά επιταχυνόµενη». Ας µην ξεχνάµε λοιπόν ότι η σχετική θεωρία, κατά την ιστορική διαδροµή της, συνάντησε αντιπαλότητες, απορρίψεις, επαναπροσδιορισµούς και ότι για είκοσι περίπου αιώνες θεωρήθηκε περιθωριακή. Μέχρι και τα µέσα του περασµένου αιώνα σαράντα χρόνια µετά την παρέµβαση του Dalton 2 - οι µεγαλύτεροι Γάλλοι χηµικοί µε επικεφαλής τον κορυφαίο της εποχής Marcelin Berthelot - κρατούσαν απέναντι στη θεωρία µία στάση από απρόθυµη έως σταθερά αρνητική µολονότι είχε υποστηριχθεί από επιστήµονες µε το κύρος ενός Ampère 3. Τα αόρατα άτοµα ήταν γι αυτούς, a priori, κάτι ύποπτο. Ήταν µια ενοχλητική φιλοσοφική όσµωση και µάλιστα υλιστικής προελεύσεως στις περιοχές των ποσοτήτων και των µετρήσεων στις οποίες είχε µόλις διεισδύσει η νεαρή Χηµεία. Το δεύτερο που µας διαφεύγει είναι ότι η όλη σύλληψη περιέχει νοησιακές κατασκευές που απέχουν πολύ από τις ενδοκαταγραφές των άµεσων εµπειριών µας. Μια εικόνα µε αόρατα σωµατίδια, απίστευτου αριθµού και µεγέθους, κινούµενα στο κενό, διαρκώς και εκ φύσεως, έρχεται σε σύγκρουση µε τα προσωπικά µας σχήµατα, τα δηµιουργηµένα από πορτοκάλια, τζιτζίκια, µοτοσικλέτες, τσιµεντοκολώνες, πετρελαιοκηλίδες και νεαρές µαθήτριες. Εδώ για τον ίδιο τον αέρα αυτό το φάντασµα του Μακρόκοσµου επειδή δεν το βλέπουµε, δεν το γευόµαστε, δεν νιώθουµε το άγγιγµά του, είναι δύσκολο το υποσυνείδητό µας να αποδεχθεί την ύπαρξή του. Απλά έχουµε ανατραφεί µε την αποδοχή της ύπαρξής του. Εκτιµώ λοιπόν ότι κατά µείζονα λόγο στον συνειδησιακό βυθό των νεαρών µαθητών µας στο δικό τους µε άλλα λόγια υποσυνείδητο- ο Μικρόκοσµος δεν υπάρχει τουλάχιστον µε την εικόνα που προτείνει η σύγχρονη επιστήµη. Πιθανότατα ούτε και στο δικό µας. Το ερώτηµα βέβαια τίθεται: «Μήπως ένα µέρος της ευθύνης χρεώνεται και στον τρόπο που εµείς -οι συντάσσοντες τα Προγράµµατα σπουδών και οι διδάσκοντες που τα εφαρµόζουµε- παρουσιάζουµε τα επιστηµονικά γνωστικά αντικείµενα;» Μολονότι οι σχετικές απόψεις για την παρουσίαση των γνωστικών αυτών αντικειµένων στα Προγράµµατα Σπουδών καθώς και για τη δεοντολογία της διδακτικής πρακτικής- δεν έχουν µε σαφήνεια διατυπωθεί, µπορεί κανείς να διακρίνει δύο βασικά ρεύµατα, τα οποία µολονότι συµφωνούν στην διδακτική αξιοποίηση των ειδικών λογισµικών που έχουν επινοηθεί κατά την τελευταία πενταετία, διαφωνούν χωρίς να εκφράζουν µε σαφήνεια τη σχετική διαφωνία- στην επιστηµολογική θεώρηση, άρα και στη διδακτική. Σύµφωνα µε το πρώτο από τα δύο αυτά τα ρεύµατα, «οι επιστηµονικές θεωρίες οι αναφερόµενες στον Μικρόκοσµο συνιστούν ένα είδος επιστηµονικής Αλήθειας η οποία πρέπει να παρουσιάζεται στους νεαρούς µαθητές µας όσο γίνεται νωρίτερα». Στο προτεινόµενο ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών 4 τα Άτοµα και τα Μόρια κάνουν την εµφάνισή τους στην Τετάρτη τάξη του ηµοτικού. Στην αντίπερα όχθη, οι διαφωνούντες µε αυτή την άποψη -µε τους οποίους συµπαρατάσσεται και η εισήγησηκαι διατυπώνει µια πρόταση-απόπειρα απάντησης στο ερώτηµα «τι θα µπορούσαµε να κάνουµε;» Η πρόταση Η πρότασή µας επιδιώκει να εµπλουτίσει το οπτικό πεδίο των εκπαιδευτικών του σήµερα όσο και των συντακτών των Προγραµµάτων του µέλλοντος µε στοιχεία φυσικής, επιστηµολογίας, διδακτικής και ψυχανάλυσης. α. Η σκοπιά της φυσικής. Σύµφωνα µε αυτά που αποδέχεται η επιστηµονική σκέψη της εποχής µας για τον Μικρόκοσµο, κάθε κοµµάτι Σύµπαντος δεν είναι παρά ένα σύνολο ορισµένου αριθµού όντων-σωµατιδίων τα οποία κινούνται και αλληλεπιδρούν. Και η µεν Κίνησή τους περιγράφεται µε τις έννοιες ταχύτητα, ορµή, στροφορµή και κινητική ενέργεια, ενώ από την άλλη- οι δύο πλέον κατάλληλες έννοιες τις οποίες έχουν επινοήσει οι άνθρωποι για να περιγράψουν την Αλληλεπίδραση είναι η «νευτωνικής καταγωγής» έννοια δύναµη και η µεταγενέστερη δυναµική ενέργεια. Και χρειάζεται ίσως να επισηµανθεί ότι έννοιες όπως η θερµοκρασία, η πίεση, η θερµότητα, η ενθαλπία, και η λεγόµενη χηµική ενέργεια είναι εργαλεία του Μακρόκοσµου των άµεσων εµπειριών. β. Η σκοπιά της επιστηµολογίας. Η πρόταση επισηµαίνει ότι οι ιδέες µας για τον Μικρόκοσµο είναι στοιχεία µίας θεωρίας επιστηµονικής, µιας δηλαδή άποψης εκτεθειµένης διαρκώς στο ενδεχόµενο µιας διάψευσης. Βέβαια η επιστηµονική θεωρία πριν από «επιστηµονική» είναι «θεωρία», και αυτό σηµαίνει ότι διατυπώθηκε βασιζόµενη σε έννοιες οι οποίες είχαν προηγουµένως οικοδοµηθεί. Ας καταδυθούµε, όµως, λίγο βαθύτερα στο ζήτηµα της οικοδόµησης των εννοιών. Στη φυσική, οι γνώσεις µας προέρχονται από τις αισθήσεις αλλά η εξέλιξή τους οφείλεται στο ότι η επιστηµονική σκέψη αποµακρύνεται από τα δεδοµένα τα αισθητηριακά. Η οικοδόµηση της φυσικής πραγµατοποιήθηκε χάρη «σ αυτό» που η νοησιακή δράση προσέθεσε στα δεδοµένα. Max Planck, Εισαγωγή στη φυσική 74

3 Από τη µια η ανθρώπινη αισθητηριακή αντίληψη και από την άλλη οι επιστηµονικές θεωρίες. Τα λογικοµαθηµατικά «εργαλεία» είναι οι αναγκαίοι διαµεσολαβητές, οι γέφυρες. Εξάλλου η φυσική είναι µία αδιάκοπη αφοµοίωση του πειραµατικού δεδοµένου σε λογικοµαθηµατικές δοµές. Η αισθητηριακή αντίληψη «περιέχει» σωληνάκια µε διαλύµατα, µυρωδιές, χρωµατιστά υγρά, µαγνήτες, θαλάµους φυσαλίδων, θερµόµετρα και ζυγαριές. Οι επιστηµονικές θεωρίες περιέχουν έννοιες. Οι έννοιες είναι τέκνα της ανθρώπινης νοησιακής παρέµβασης, κατά βάση αφαιρετικής. Αλλά -µολονότι διαµορφώνονται κυρίως από την «απογύµνωση» των αντικειµένων και των καταστάσεων- οι έννοιες είναι τελικά πιο πλούσιες από τα αισθητηριακά δεδοµένα. Και αυτό για δύο λόγους. Ο ένας σχετίζεται µε την «αποστολή» της κάθε έννοιας. εν επινοήθηκε για να µεταφράσει το δεδοµένο της αντίληψης αλλά και για να το διορθώσει. Ο άλλος είναι ότι η ανθρώπινη αφαιρετική παρέµβαση είναι διεργασιακή. Η έννοια δηλαδή δεν οικοδοµείται µόνο από υλικό αφαίρεσης, αλλά -κατά την οικοδόµησή της- η νόηση προσθέτει συστήµατα µετασχηµατισµών, εισάγει δοµές. Με άλλα λόγια, για την οικοδόµηση µιας έννοιας η ανθρώπινη νόηση αφαιρεί από το αισθητηριακό δεδοµένο αλλά και προσθέτει σ αυτό. εν πρέπει βέβαια να µας διαφεύγει ότι οι δοµές τις οποίες εισάγουµε «κατάγονται» και από διαδικασίες αφαιρετικές. Για να οδηγηθεί από το αισθητηριακό δεδοµένο «νερό σε µια κατσαρόλα» στην έννοια «κενός χώρος µε σωµατίδια σε αδιάκοπη κίνηση και αλληλεπίδραση» η ανθρώπινη σκέψη χρειάζεται να λειτουργήσει αφαιρετικά (να «απογυµνώσει» τις επί µέρους εικόνες µε τους ήχους, τις οσµές και τα χρώµατα και τις αντίστοιχες εσωτερικευµένες αναπαραστάσεις τους από το κάθε στοιχείο διαφορετικότητας) να χρησιµοποιήσει τη γενίκευση (να αποδεχθεί δηλαδή ότι αυτό συµβαίνει µε τα οποιοδήποτε αντικείµενο (ροδάκινο, κατσαβίδι, κατσαρόλα µε νερό) αλλά και να λειτουργήσει διεργασιακά, να εισαγάγει δηλαδή τις έννοιες αέναη κίνηση, σωµατίδιο µε αδράνεια, χρόνος, αλληλεπίδραση, κενός χώρος, να αποδώσει στο χώρο αυτό µια γεωµετρικότητα προκειµένου να ορίσει τη θέση κάθε γεωµετρικού σηµείου στην οποία θα βρίσκεται σε κάθε στιγµή της ζωής του το σωµατίδιο θεωρούµενο στο πρώτο τουλάχιστον υπόγειο- ως σηµειακό αντικείµενο, αλλά και παραπέρα να ορίσει τις µετατοπίσεις του, την τροχιά του και την ταχύτητά του, να αντικρίσει ένα σύνολο από αυτά τα σωµατίδια -σύστηµα σωµατιδίων - και εφόσον σε καθένα από αυτά έχει αποδώσει αδρανειακή µάζα να εισάγει την έννοια κέντρο µάζας του συστήµατος και επιστρέφοντας σε καθένα από αυτά να του αποδώσει ορµή, κινητική ενέργεια, στροφορµή και δυναµική ενέργεια, να αναγνωρίσει σε κάθε σωµατίδιο µέγεθος και εσωτερική δοµή για να του αποδώσει στροφική κίνηση, spin, ηλεκτρικό φορτίο και µαγνητική ροπή, εισάγει για κάθε σύστηµα την έννοια θερµοδυναµική πιθανότητα αλλά και για να αποδώσει αργότερα µια κυµατικότητα, να προχωρήσει σε µια υπέρβαση της τροχιάς-γραµµής, για να εισάγει την τροχιακό έννοια αφού στο µεταξύ είχε «προσθέσει» και την έννοια απροσδιοριστία θέσης και ορµής, χρονικής στιγµής και ενέργειας και υποκαταστήσει τον κενό χώρο µε κβαντικό πεδίο. Τίποτα καινούργιο δεν µπορεί να εµπλουτίσει τη φυσική και τη χηµεία αν η ανθρώπινη σκέψη δεν προχωρήσει σε δύο παρεµβάσεις παράλληλες. Να επιδιώξει διεργασίες αφαίρεσης και να προσθέσει στα αισθητηριακές προσλήψεις κάποιες δοµές. γ. Η σκοπιά της ιδακτικής. Η σχετική πρόταση αποδεχόµενη τον ρόλο διδακτικών µοντέλων καθώς και εξαιρετικών λογισµικών τα οποία έχουν ήδη δοκιµαστεί- υποστηρίζει επιπλέον ότι κάποια προσεκτικά επιλεγµένα στοιχεία από την ιστορική διαδροµή της οικοδόµησης του Μικρόκοσµου θα µπορούσαν να συµβάλλουν στην προσέγγιση των διδακτικών µας στόχων. Τα εµπειρικά, λόγου χάριν, δεδοµένα που οδήγησαν στην πρόταση του Dalton και στην υπόθεση του Avogadro 5, είναι ένα καλό παράδειγµα. Υποστηρίζουµε επίσης ότι οι συχνές και ανέξοδες «επισκέψεις» στον Μικρόκοσµο ευθύνονται για τη δυσκολία του να προσεγγίσουµε τον διδακτικό στόχο της µερικής έστω κατανόησης του ασύλληπτου αυτού Κόσµου. Κάθε επίσκεψη στον Μικρόκοσµο πρέπει να πραγµατοποιείται µόνον εφόσον προηγουµένως εµφανιστεί κάποια ανάγκη για να συµβεί αυτό. Η ανάγκη για µια προσφυγή σε θεωρίες Μικρόκοσµου πρέπει να αναγνωρίζεται ως υπαρκτή ανάγκη από τους νεαρούς µαθητές µας. Η ύπαρξη λόγου χάριν της πίεσης σε κάποιο βάθος µέσα στο νερό µπορεί να ερµηνευθεί µέσα από τη λογική της βαρύτητας, µε το µοντέλο µιας µαρµάρινης κολώνας η οποία πιέζει το έδαφος. Αν αποσπάσουµε µια ποσότητα νερού και τη µεταφέρουµε σε ένα άλλο δοχείο η πίεση θα είναι διαφοροποιηµένη και θα καθορίζεται από το νέο ύψος της υγρής στήλης. Αν όµως επιµένουµε να ερµηνεύουµε την πίεση του ατµοσφαιρικού αέρα µε το βάρος της υπερκείµενης ατµόσφαιρας και βάλουµε µια ποσότητα αέρα σε µια κλειστή γυάλινη φιάλη δύσκολα θα δώσουµε µια ερµηνεία στο γεγονός ότι η πίεση στον πυθµένα της φιάλης «δεν καθορίζεται από το βάρος της ευρισκόµενης µέσα στο δοχείο υπερκείµενης αέριας στήλης». Αν µάλιστα συµπιέσουµε τον αέρα στο δοχείο τα πράγµατα θα δυσκολέψουν ακόµα περισσότερο. Αν θέλουµε λοιπόν να δώσουµε µια ερµηνεία για την ανεξάρτητα από τη βαρύτητα ύπαρξη πίεσης σε ένα αέριο είναι αναγκαίο να επισκεφθούµε τον Μικρόκοσµο. ιότι όταν- σύµφωνα µε το σχολικό εγχειρίδιο της Χηµείας Β Λυκείου- «η µεµβράνη επιτρέπει τη δίοδο µορίων νερού», η µεµβράνη, στα µάτια των µαθητών, δεν είναι ένας κενός χώρος µε σωµατίδια τα οποία κινούνται αδιάκοπα και αλληλεπιδρούν. Μέσα από µια τέτοια παρουσίαση ο Μικρόκοσµος χάνει τη «µαγικότητά» του. δ. Η σκοπιά της Ψυχολογίας. Σε ποια «µαγικότητα» αναφερόµαστε; Ο Μικρόκοσµος, δηλαδή, της ύλης είναι κάτι σαν τον κόσµο του Χάρι Πότερ; Το να διερωτάται κανείς επιτρέπεται και η εισήγηση εκτιµά ότι υπάρχουν τέτοιου είδους στοιχεία µέσα σ αυτόν τον «ούτε κρύο ούτε ζέστη και χωρίς καθόλου γεύσεις χρώµατα και µυρωδιές παράξενο πλάσµα της Σκέψης µας» κόσµο. Ωστόσο και σύµφωνα µε όσα εκθέσαµε προηγουµένως- ο κόσµος αυτός, ο γεννηµένος από διεργασίες αφαίρεσης, είναι και εφοδιασµένος µε αυστηρές λογικοµαθηµατικές 75

4 δοµές. Είναι, µε άλλα λόγια, ένας Κόσµος «εκλογικευµένης µαγικότητας» ένα παράξενο κοκτέιλ Χάρι Πότερ και Καρτέσιου, άρα, στη βαθύτερη ουσία του, αντιφατικός. Και αυτή την «εκλογικευµένη µαγικότητα» πρέπει -κατά αρχήν εµείς οι διδάσκοντες- να την ενστερνιστούµε. Να συµφιλιωθούµε δηλαδή µε την ιδέα ότι, σε τελευταία ανάλυση, ο Μικρόκοσµος της ύλης, βρίσκεται πλησιέστερα σε έναν εκλογικευµένης µαγικότητας, κόσµο-πλάσµα της Σκέψης µας, παρά στον γνωστό εκείνο Σύµπαν που υπάρχει εσωτερικευµένο µέσα µας, δηµιουργηµένο από τα ιζήµατα της καθηµερινής εµπειρίας και των άµεσων εργαστηριακών µας µετρήσεων. Εκτιµώ ότι στο επερχόµενο µέλλον οι ιδέες της ψυχανάλυσης θα διεισδύσουν στη ιδακτική των επιστηµών για να την εµπλουτίσουν σε ζητήµατα αυτού του χαρακτήρα. Μέχρι τότε καθένας από µας τους διδάσκοντες θα µπορούσε να αναζητήσει τις «σκιές» των εικόνων Μικρόκοσµου οι οποίες τον «κατοικούν», εγχείρηµα διόλου απλό, δεδοµένης της δυσκολίας ενός διαλόγου µε τα συµβαίνοντα στο ιδιωτικό µας «υπόγειο». Μπορεί ωστόσο να επιχειρήσει ανάλογες διεισδύσεις στις συνειδήσεις των συναδέλφων του και των µαθητών του, µε ερωτήσεις δύο κυρίως τύπων. «Ποια είναι η παλιότερη ανάµνηση την οποία διατηρείτε για τη πρώτη γνωριµία σας µε τα σωµατίδια του;» και «Ποιες εικόνες σας επισκέπτονται αυτή τη στιγµή όταν ακούτε κάτι για τη δοµή του Μικρόκοσµου;» «Θυµάµαι ότι για πρώτη φορά εσωτερίκευσα την ιδέα των ατόµων ήµουν µικρή, κάπου στο Γυµνάσιο, έφτιαξα µε τη σκέψη µου την εικόνα µιας ασπιρίνης. Μπορούσα µε τη φαντασία µου να την κόβω σε όλο και µικρότερα κοµµάτια και να φαντάζοµαι το πιο µικρό απ όλα, το πολύ πολύ µικρό, που δεν µπορούσα να το κόψω σε µικρότερα». Το άτοµο στη συνείδηση της συναδέλφου, καθηγήτριας ΠΕ4, ξεκίνησε την καριέρα του µε σκοπό να ενσωµατωθεί σε προϋπάρχουσες δοµές- να αφοµοιωθεί- και συγκεκριµένα να διατηρηθεί κυρίως ως οντότητα που για κάποιο λόγο είναι αδύνατον να τµηθεί. «Τα άτοµα υπάρχουν στη φαντασία µου σαν γεωµετρικά σχήµατα που τρέχουν. Μοιάζουν περισσότερο µε κύκλους» µας λέει µια άλλη, καθηγήτρια ΠΕ4 και αυτή. Στη δική της περίπτωση, η εικόνα του ατόµου είναι προσωπική και βέβαια µη επιστηµονική- και κατοικεί σε χώρο υπό την συνείδηση. Όσο για τις αναπαραστάσεις των µαθητών µας, είναι ίσως γνωστή η παλιότερη σχετική µελέτη 6 κατά την οποία στο ερώτηµα «τι συµβαίνει, αν µε µια αντλία τραβήξουµε τον αέρα από ένα δοχείο» υπήρξαν απαντήσεις του τύπου «ο γνήσιος αέρας βγαίνει από το δοχείο αφήνοντας τα σωµατίδια µέσα σ αυτό, στον πυθµένα, όπως θα συνέβαινε µε τα ψάρια αν µπορούσαµε να τραβήξουµε τη θάλασσα». Στην ίδια όχθη ανήκει και το σοβαρό ζήτηµα της γλώσσας. Οι ποιητές το έχουν καταλάβει. Η γλώσσα δεν εξαντλεί τη δυνατότητα επικοινωνίας και «κάθε λέξη µπορεί να εξαπολύσει προς το εσωτερικό της σκέψης µας πολυάριθµες διεργασίες ηµισυνειδητές σε µας». ιδάσκοντας Χηµεία και Φυσική χρησιµοποιούµε λέξεις κυρίως ονόµατα εννοιών- που γεννήθηκαν πριν από χιλιάδες χρόνια και πριν υιοθετηθούν από την επιστήµη έκαναν καριέρα µε διαφορετικό σηµαινόµενο από εκείνο που η επιστήµη τελικά τους απέδωσε. Οι λέξεις, λόγου χάριν, δύναµη και άτοµο, ως σηµαινόµενα των αντιστοίχων επιστηµονικών εννοιών παρουσιάζουν τέτοια χαρακτηριστικά και στην προσπάθειά µας να διδάξουµε τις αντίστοιχες έννοιες τα πράγµατα δεν είναι τόσο απλά. Το διαπιστώνουµε τόσο κατά τη διδακτική πράξη όσο και στα πορίσµατα των σχετικών ερευνών, µέσα από «λάθη» των διδασκοµένων τα οποία προδίδουν διεργασίες αφοµοίωσης των τυπικών αυτών εννοιών σε δοµές κατηγορικών εννοιών τις οποίες διαθέτουν και στις οποίες η δύναµη σχετίζεται µε πράξεις όπως το σπρώχνω το τραβάω και το προσπαθώ, το δε άτοµο κυρίως µε την πράξη του αδυνατώ να κοµµατιάσω. Τελειώνοντας διαπιστώνω -για µία ακόµα φορά- ότι αδυνατώ να ξεπεράσω το δασκαλίστικο σύνδροµο και νιώθω την ανάγκη να δώσω έµφαση σε τέσσερα σηµεία-κλειδιά. 1. Στα υπόγεια της συνείδησης κάθε ανθρώπου ο Μικρόκοσµος υπάρχει µέσα από αναπαραστάσεις που δεν «µοιάζουν» µε τις προτεινόµενες από την επιστήµη 2. Κατά τη διδασκαλία στο ηµοτικό και στο Γυµνάσιο κάθε επίσκεψη στον Μικρόκοσµο πρέπει να πραγµατοποιείται µόνο εφόσον αναγνωρίζεται η ανάγκη για να συµβεί αυτό 3. Καµία διδακτική πρακτική που ξεκινά από εµπειρίες µε κύβους ζάχαρης ή µε σκόνη από τον γραφίτη του µολυβιού και βασίζεται σε λογικές εκτιµήσεις δεν µπορεί να οδηγήσει στον «εκλογικευµένης µαγικότητας» Μικρόκοσµο της Ύλης. Ελπίδες αρχίζουν να υπάρχουν από τη στιγµή που η διδασκαλία συνδυαστεί µε αξιοποίηση λογισµικών, µε στοιχεία ψυχολογίας, επιστηµολογίας και ιστορίας των επιστηµών. 4. Τέλος µου είναι αδύνατον να µην επαναλάβω τη σοβαρότατη επισήµανση ότι οι ιδέες µας για τον Μικρόκοσµο είναι «στοιχεία µιας θεωρίας» η οποία αργά και βασανιστικά µετασχηµατίστηκε από µία αστήριχτη και περιθωριακή φιλοσοφική θεώρηση σε θεµελιωµένη επιστηµονική θεωρία. Αυτό πρέπει να φαίνεται κατά τη διδασκαλία µας και να µην παρουσιάζουµε λόγου χάριν την ατοµική θεωρία ως µάθηµα θρησκευτικών, ή ως αποκάλυψη του Ιωάννου ο οποίος στην προκειµένη περίπτωση είναι «ο Άγιος Ιωάννης ο Ντάλτον». Αναφορές 1. Τα στοιχεία βασίζονται σε έρευνα η οποία σχεδιάστηκε και πραγµατοποιήθηκε, από τον Σεπτέµβριο έως τον Νοέµβριο του 1997, µε τη βοήθεια οµάδας καθηγητών του κλάδου ΠΕ 4.. Τα στοιχεία της έρευνας παρουσιάστηκαν στο 7 0 Επιµορφωτικό Σεµινάριο της Ένωσης Ελλήνων Χηµικών, τον εκέµβριο του Η 76

5 έρευνα έγινε µε ερωτηµατολόγια τα οποία δόθηκαν σε µαθητές επτά Γυµνασίων και επτά Λυκείων. Οι καθηγητές είναι οι: Ιάκωβος Μαρινάκης (2 0 Γυµνάσιο Αλίµου), Κωνσταντίνος Κορδαλάς (3 0 Γυµνάσιο Μυτιλήνης), Βασιλική Λιανού (Γυµνάσιο Λευκίµµης Κέρκυρας), ηµήτριος Τσιώλης (1 0 Γυµνάσιο Τρικάλων), Αλέξανδρος Ταµπακόπουλος (Γυµνάσιο Τραγέας Νάξου), Ασηµίνα Κοντογεωργίου (Γυµνάσιο Ζωσιµαίας Ιωαννίνων), Σπύρος Τσοβόλας (ΕΠΛ Αγρινίου), ηµήτριος Στεργιακόπουλος (7 0 Γυµνάσιο Λάρισας), Κωνσταντίνος Κάντζας (Λύκειο Ραφήνας), Αντώνιος Γάγγας (4 0 Λύκειο Νέου Ηρακλείου), Κωνσταντίνος Μπαζάκας (2 0 Λύκειο Βριλησσίων), Μαρία Λαγού (2 0 Λύκειο Καλλιθέας), Ιωάννης Κωστάκης (Λύκειο Καµινίων Πειραιά) και Εµµανουήλ Πιπίλας (Λύκειο Αναβρύτων). 2. John Dalton, (1808) New System of Chemical Philosophy 3. Histoire Général des Sciences, Tome III, La Science Contemporaine, sous la direction de René Taton, PUF, Paris, ΦΕΚ 1366, σελ Amedeo Avogadro (1811) Journal de physique 6. Το αναφέρει (1985) ο J. Nussbaum στο The particular nature of matter in the gaseous state το οποίο περιέχεται στο Driver, R., Guesne, E., Tiberghien, A., Children Ideas in Science Open University Press, Milton Keynes Βιβλιογραφία 1. Driver, R., Squires, A., Rushworh, P. and Wood-Robinson, V. (1994), Particles στο Making Sense of Secondary Science, Routledge, London, pp Lemeignan G. et Weil-Barais A.. Construire des Concepts en Physique,σε µετάφραση απόντε Ν. και ηµητρακοπούλου Α., Τυπωθήτω, Αθήνα, Κασσέτας, Α.Ι., (1996) Επίσκεψη στον Μικρόκοσµο στο Το µακρόν φυσική προ του βραχέος διδάσκω, (1996), εκδ. Σαββάλας, Αθήνα, σελ Osborn, R. J. and Cosgrove, M. M. (1983) Children conceptions of the changes of state of water Journal of Researche in Science Teaching 20(9) Nash, L.K., (1948) The atomic-molecular theory p in Harvard Case Histories in Experimental Science, Harvard University Press, Cambridge, Mass., USA. 6. Holton G. (1985) Introduction to concepts and Theories in Physical Science 2 nd edition, p , Princeton University Press, USA 7. Nercessian N., (1994) Εννοιολογική δόµηση και διδασκαλία, σ στο Αναπαραστάσεις του φυσικού κόσµου, επ. Κουλαϊδής Β., Gutenberg, Αθήνα 8. Gregory B., (1990) Inventing Reality: Physics as a language, John Willey & sons, USA 9. Miller A.I., (1996) The intuition of atoms in Insight of Genius, p , Springer-Verlag, New York. 10. Τσαπαρλής Γ. (1991) Πειραµατικές µαρτυρίες για την ύπαρξη των ατόµων στο Θέµατα ιδακτικής Φυσικής και Χηµείας στη Μέση Εκπαίδευση Μ. Γρηγόρης, Αθήνα, σ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 211-212 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

Η οριοθέτηση του διδακτικού συµβολαίου στην Πληροφορική. Μια διερεύνηση στο πλαίσιο του Ενιαίου Λυκείου

Η οριοθέτηση του διδακτικού συµβολαίου στην Πληροφορική. Μια διερεύνηση στο πλαίσιο του Ενιαίου Λυκείου Η οριοθέτηση του διδακτικού συµβολαίου στην Πληροφορική. Μια διερεύνηση στο πλαίσιο του Ενιαίου Λυκείου Α. Τζιµογιάννης 1 ο Ενιαίο Λύκειο Ιωαννίνων, ΣΕΛΕΤΕ/ΠΑΤΕΣ Ιωαννίνων, ajimoyia@cc.uoi.gr Θεµατική

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Β ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Από το διδακτικό βιβλίο των Αντωνίου Ν., ηµητριάδη Π. κ.ά. θα διδαχθούν: Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή 1.1. Οι φυσικές επιστήµες

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Όνοµα/Επίθετο Γέννηση Στρ. Θητεία Οικ. Κατάσταση Διεύθυνση Σπουδές Ξένες Γλώσσες Επαγγελµατική δραστηριότητα

Όνοµα/Επίθετο Γέννηση Στρ. Θητεία Οικ. Κατάσταση Διεύθυνση Σπουδές Ξένες Γλώσσες Επαγγελµατική δραστηριότητα Όνοµα/Επίθετο: Αναστάσιος (Τάσος) Ραγκούσης Γέννηση: 2 Δεκεµβρίου 1945, Αθήνα, Ελλάδα Στρ. Θητεία: Ναύτης διαχειριστής Π.Ν. 1969-1970 Οικ. Κατάσταση: Διαζευγµένος µε ένα γιό Αρχιτέκτονα Διεύθυνση: Κόνωνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου

Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου Το εκπαιδευτικό υλικό το οποίο αντιστοιχεί στο νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Α Λυκείου αποτελείται από: 1. Το βιβλίο μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ημερίδας. Κεντρικό Κτίριο Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημίου 30 Αμφιθέατρο «Άλκης Αργυριάδης»

Πρόγραμμα Ημερίδας. Κεντρικό Κτίριο Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημίου 30 Αμφιθέατρο «Άλκης Αργυριάδης» Πρόγραμμα Ημερίδας Η αφήγηση στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών με τη χρήση της Ιστορίας των Φυσικών Επιστημών και των νέων τεχνολογιών και έμφαση στη Φύση της Επιστήμης. Μια συμβολή στην επαγγελματική

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας Α Τίτλος Προγράμματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Β Ομάδα Στόχος στην οποία απευθύνεται Το πρόγραμμα απευθύνεται σε αποφοίτους Γενικών / Τεχνικών Λυκείων, ΤΕΕ που

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Curriculum Γεωλογίας - Γεωγραφίας Κική Μακρή, Γεωλόγος M.Sc Υπ. Διδάκτορας Διδασκαλίας της Γεωλογίας kmakri@geo.auth.gr Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών Γ Οµάδα Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης Λέκτορας 11ο Μάθηµα Διερεύνηση Προϋποθέσεων Διδασκαλίας - Α : Η θεωρία του Jean Piaget για τη νοητική ανάπτυξη του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός)

Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός) Γουλιέλμος Μαρκόνι (1874-1937) (Ιταλός Φυσικός) Υπήρξε εφευρέτης του πρώτου σήματος ασυρμάτου τηλεφώνου και εκμεταλλεύτηκε εμπορικά την εφεύρεση. Ίδρυσε το 1897 την Ανώνυμη Εταιρεία Ασυρμάτου Τηλεγράφου

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Γρ. Δαβράζος 1, Β. Γαλάνης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ19, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η. Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Α. Τζιµογιάννης ΣΕΛΕΤΕ/ΠΑΤΕΣ Ιωαννίνων, ajimoyia@cc.uoi.gr Θεµατική Ενότητα:

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα συζητηθεί η µε αριθµό 189/4-9- 2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Θωµά Ψύρρα προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού

Διαβάστε περισσότερα

EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Ο Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε κάθε μία από τις ερωτήσεις - που ακολουθούν: Η ενεργός ταχύτητα των μορίων ορισμένης ποσότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ραγδαία και συνεχής εξέλιξη των υπολογιστών και της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE Θέµα ιερεύνησης: Σχεδιασµός γραµµάτων Μπορώ να φτιάξω το δικό µου επεξεργαστή κειµένου; Στη διερεύνηση αυτή οι µαθητές καλούνται να κατασκευάσουν µια γραµµατοσειρά µε όλα τα κεφαλαία γράµµατα του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά 1ου πανελλήνιου συνεδρίου διδακτικής των φυσικών επιστηµών και εφαρµογής νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση, Αριστ. Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης,

Πρακτικά 1ου πανελλήνιου συνεδρίου διδακτικής των φυσικών επιστηµών και εφαρµογής νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση, Αριστ. Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Γοµάτος Λ. και Αλιµήσης., Εναλλακτικές µορφές επιµόρφωσης εκπαιδευτικών στη διδακτική των φυσικών επιστηµών, Πρακτικά 1ου πανελλήνιου συνεδρίου διδακτικής των φυσικών επιστηµών και εφαρµογής νέων τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός ΣκοπόςκαιΜεθοδολογία Η εργασία αυτή στοχεύει στην χρήση της βιογραφικής έρευνας για την καλύτερη κατανόηση της επαγγελµατικής

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη»

2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» Σύρος 9,10,11 Μαΐου 2003 ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ: ΧΗΜΕΙΑ & ΚΟΜΙΚΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ

ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ Τι είναι ο χρονομετρητής ; Ο χρονομετρητής : αξιοποιείται στους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Άνθρωποι του Κάτω Κόσµου: ιδεολογίες και πολιτικές διακρίσεων, αποκλεισµού και διώξεων στη σύγχρονη εποχή. Ιστορικό ανθολόγιο και εκπαιδευτικός οδηγός. People of the Underworld: ideologies

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό.

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ:

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ: επιστηµονική ηµερίδα: ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ: Τρόποι Συνεργασίας Σχολείου & Οικογένειας Εγκαταστάσεις New York College 27 Φεβρουαρίου 2010 - ΑΘΗΝΑ ρ Τσιµπιδάκη Ασηµίνα ιδάσκουσα Ειδικής Αγωγής ΠΤ Ε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας 1. Μια διαδεδομένη αντίληψη περί επιστήμης Γνώση / Κατανόηση των φαινομένων του φυσικού κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ 82 ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ε Ν O Τ Η Τ Α Γ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΕΙ ΙΚOΤΗΤΑΣ 83 ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ Ι. Θ Ε Μ Α Τ Α Ε Ι Ι Κ Ο Τ Η Τ Α Σ Ε Μ Π Ο Ρ Ι Κ Α Θ Ε Μ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γνωστικό Αντικείµενο. Κυριακή 1 Οκτωβρίου 2000

ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γνωστικό Αντικείµενο. Κυριακή 1 Οκτωβρίου 2000 ΑΣΕΠ - ΚΕ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ 2000 ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 70 ΑΣΚΑΛΩΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γνωστικό Αντικείµενο Κυριακή 1 Οκτωβρίου 2000 ΕΡΩΤΗΜΑ 1ο (Γλώσσα - Λογοτεχνία): Θέµατα που απασχόλησαν τους συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. «Το Υλικό του Υπολογιστή»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. «Το Υλικό του Υπολογιστή» ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Το Υλικό του Υπολογιστή» 1.Τίτλος Διδακτικού Σεναρίου Το Υλικό του Υπολογιστή. 2. Εκτιμώμενη Διάρκεια Προβλέπεται να διαρκέσει συνολικά 2 διδακτικές ώρες. 3. Ένταξη στο πρόγραμμα σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ 244 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ Αγάθη Καραμπούλα Βιολόγος, καθηγήτρια 2ου Γυμνασίου Σύρου. Γιώργος Μακρυωνίτης Χημικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. νομού

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο Ένα κιλό σίδερο κι ένα κιλό βαμβάκι. Οι έννοιες μάζα και όγκος και η Φυσική στην Α Γυμνασίου Ανδρέας Ιωάννου Κασσέτας Η έννοια μάζα και ο Isaac Newton Στην πρώτη έκδοση των Principia, o Newton παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. Τίτλος Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας. Θα γίνουν δύο σειρές μετρήσεων. Μία στο (πραγματικό) εργαστήριο (συνοδευόμενη από το αντίστοιχο φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 5 Ο Διεθνές Επιστηµονικό Συνέδριο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ: ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Πάντειο Πανεπιστήµιο, 8-10 Μαίου 2014 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΙΛ

Διαβάστε περισσότερα

Να φύγει ο Ευκλείδης;

Να φύγει ο Ευκλείδης; Να φύγει ο Ευκλείδης; Σωτήρης Ζωιτσάκος Βαρβάκειο Λύκειο Μαθηματικά στα ΠΠΛ Αθήνα 2014 Εισαγωγικά Dieudonné: «Να φύγει ο Ευκλείδης». Douglas Quadling: «Ο Ευκλείδης έχει φύγει, αλλά στο κενό που άφησε πίσω

Διαβάστε περισσότερα

e-εκπαιδευτησ gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού λογισμικού με τίτλο

e-εκπαιδευτησ gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού λογισμικού με τίτλο e-εκπαιδευτησ K. Γάκης 1 και Α. Παλιούρας 2 1 3ο ΣΕΚ Ανατ. Αττικής 2 Γενικό Λύκειο Αρτέμιδος gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε.

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. «Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. Μπολοτάκης Γιώργος Μαθηματικός, Επιμορφωτής Β επιπέδου, Διευθυντής Γυμνασίου Αγ. Αθανασίου Δράμας, Τραπεζούντος 7, Άγιος Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών

Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών Εναλλακτικές ιδέες των µαθητών Αντωνίου Αντώνης, Φυσικός antoniou@sch.gr, http://users.att.sch.gr/antoniou Απόδοση στα ελληνικά της µελέτης του Richard P. Olenick, καθηγητή Φυσικής του University of Dallas.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα ευτέρα 17 εκεµβρίου 2007 ΤΕΙ Λαµίας Η εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και η έννοια της Πολυµορφικότητας Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Έρευνα (2007),

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads Το Υπουργείο Το Eκπαιδευτικό Σύστημα Πρόσβαση στη Γνώση Θρησκεύματα Μηχανή Αvαζήτησης Επικοινωνία Συχνές Ερωτήσεις Χάρτης Ιστοσελίδας Προκηρύξεις/ Νέα Διαγωνισμοί Συνέδρια/ Ημερίδες Εποπτευόμενοι Φορείς

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σην παρουσίαση των διδασκαλιών ή των project μπορούμε να ακολουθήσουμε την φόρμα που παρουσιάζεται παρακάτω. Μια παρουσίαση σύντομη και μια λεπτομερής.

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων και γνώσεων επιµορφωτών Β Επιπέδου

Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων και γνώσεων επιµορφωτών Β Επιπέδου «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 217 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» Λουκία Μαρνέλη Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Μονής Κύκκου 1, 15669 Παπάγου

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 2014-2015

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 2014-2015 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 2014-2015 Α/Α Μαθήματος 1η Θεματική Ενότητα: Χημεία Προηγμένων Υλικών και Κατάλυση, Τεχνολογικές Εφαρμογές (ΧΥΚ) Οργανωτής 1 ΧΥΚ1 Σύνθεση Προηγμένων και Νανοδομημένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE Ζωή-Ελένη Σταθάκη, Ευαγγελία Παυλάτου Τομέας Χημικών Επιστημών, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα.

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 - Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr E-mail: press@minedu.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία

Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία Μιχάλης Σκουµιός*, Βασιλεία Χατζηνικήτα skoumios@rho.forthnet.gr, hatzinikita@rhodes.aegean.gr Πανεπιστήµιο Αιγαίου Θεµατική Ενότητα: Αναπαραστάσεις και νοητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 014 Ε_3.ΦλΓΑΘΤ(ε) ΤΑΞΗ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ & ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 7 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ A ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ και εργαστηριακή διδασκαλία. Δυο διδακτικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία των νόμων των αερίων.

ΤΠΕ και εργαστηριακή διδασκαλία. Δυο διδακτικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία των νόμων των αερίων. ΤΠΕ και εργαστηριακή διδασκαλία. Δυο διδακτικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία των νόμων των αερίων. ICT and laboratory teaching. Two teaching approaches on the Laws of Gases. Νικόλαος Δ. Κυριακόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γιάννα Κατσιαµπούρα Εξωτερική Επιστηµονική Συνεργάτης Τµήµα Νεοελληνικών Ερευνών Τηλ. 210 7273558 Fax: 210 7246212 E-mail: katsiampoura@eie.gr Website: www.hpdst.gr ΣΠΟΥ ΕΣ 1988: Πτυχίο Τµήµατος Φιλοσοφίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 20039 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1396 16 Ιουλίου 2008 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. 89406/Γ2 Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών για τη διδασκαλία της Ρωσικής Γλώσσας στην

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΛΑΡΙΣΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΝΑΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ-ΠΕ04 (ΦΥΣΙΚΟΣ)

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΛΑΡΙΣΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΝΑΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ-ΠΕ04 (ΦΥΣΙΚΟΣ) ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΛΑΡΙΣΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΝΑΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ-ΠΕ04 (ΦΥΣΙΚΟΣ) 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Α ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ Β ηµοτικό Σχολείο.Σ. ΝΑΥΣΤΑΘΜΟΥ ΣΟΥ ΑΣ-ΚΡΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα