!!!!! ! Υπεύθυνος: Ε.Χαιντς !!! !!!!! ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "!!!!! ! Υπεύθυνος: Ε.Χαιντς !!! !!!!! ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΕΤΟΥΣ ΘΕΜΑ: «Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ» Υπεύθυνος: Ε.Χαιντς ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ

2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Ο όρος αντίσταση εισήχθη από τον Freud κατά τη δεκαετία του 1890 για να περιγράψει τη διατήρηση του συµπτώµατος από την πλευρά του ασθενή ως άµυνα απέναντι στην ανάδυση της εσωτερικής του σύγκρουσης, η οποία βιώνεται ως συντριπτική και πρωτόγονη. Η διατήρηση του συµπτώµατος, εποµένως και η διατήρηση της σύγκρουσης στο υποσυνείδητο, είναι εφικτή µέσω της χρήσης από τον ασθενή συγκεκριµένων µηχανισµών άµυνας. Στόχος του θεραπευτή είναι να επικεντρωθεί στην ανάλυση αυτών των µηχανισµών άµυνας και του τρόπου µε τον οποίο εµποδίζουν τη βελτίωση µέσα στη θεραπεία, καθώς και στην ανάλυση της µεταβίβασης µέσα από την οποία θα αποκαλυφθεί η πραγµατική σύγκρουση του ασθενή. Στο µοντέλο της ψυχανάλυσης, λοιπόν, η αντίσταση έχει αρνητική χροιά, αφορά αποκλειστικά τον ασθενή και την παθολογία του και ουσιαστικά αποτελεί ένα εµπόδιο στη θεραπεία. Στο συµπεριφορικό µοντέλο ο όρος αντίσταση αντικαθίσταται από τη «µη-συµµόρφωση» στις θεραπευτικές οδηγίες και µεταφέρει το βάρος της ευθύνης από τον πελάτη στον θεραπευτή. Θεωρείται ότι η µησυµµόρφωση του πελάτη είναι αποτέλεσµα ανεπαρκούς (αδύναµης, άκαιρης, µη επιθυµητής) ενίσχυσης της συµπεριφοράς-στόχου από την πλευρά του θεραπευτή. Η γνωστική προσέγγιση βλέπει την αντίσταση στην αλλαγή ως τη δυσκολία του πελάτη να εγκαταλείψει παγιωµένα δυσλειτουργικά σχήµατα σκέψης, συναισθηµάτων και συµπεριφοράς. Ο Ellis (1985) υποθέτει ότι πίσω από την αντίσταση κρύβονται ένα σύνολο από επίµονες παράλογες πεποιθήσεις που παρεµβαίνουν στην επίτευξη των θεραπευτικών στόχων για τους οποίους πελάτης και θεραπευτής είχαν αρχικά συµφωνήσει να δουλέψουν. Ο Leahy (2001) στο πλαίσιο ενός συγκεραστικού κοινωνιο-γνωστικού µοντέλου βλέπει την αντίσταση ως «ο,τιδήποτε παρεµβαίνει στην ικανότητα του πελάτη να χρησιµοποιήσει T 2

3 τη θεραπεία προς όφελός του και να αποκτήσει τη δυνατότητα να αντιµετωπίζει προβλήµατα εκτός της θεραπείας ακόµα κι όταν αυτή έχει τελειώσει.» Γίνεται, λοιπόν, φανερό ότι η κάθε θεραπευτική προσέγγιση έχει σχετικά διαφορετικό ορισµό για την αντίσταση, ερµηνεύει µε διαφορετικό τρόπο τη δυσκολία του πελάτη να κάνει βήµατα προς τη βελτίωση του και φυσικά προτείνει η κάθε µια τη δική της θεραπευτική αντιµετώπιση της αντίστασης. Ακόµα, αυτό που θεωρείται ως αντίσταση σε ένα είδος θεραπείας µπορεί να θεωρείται ως συµµόρφωση σε ένα άλλο είδος, ανάλογα µε το τι αναµένεται από τον πελάτη σε κάθε θεραπευτικό πλαίσιο, για παράδειγµα να επικεντρώνεται πολύ ή λίγο σε συναισθήµατα, να µιλάει πολύ ή λίγο για το παρελθόν, να ζητά ή να µη ζητά συµβουλές από τον θεραπευτή (Leahy,2001). Ωστόσο υπάρχουν κάποιες συµπεριφορές του πελάτη που ερµηνεύονται ως αντίσταση σε κάθε θεραπευτικό πλαίσιο και αποτελούν τη λεγόµενη «εκδραµάτιση» (acting ut) της αντίστασης του: Να µην έρχεται στη συνεδρία Να αργοπορεί Να µην πληρώνει κανονικά Να απαξιώνει τον θεραπευτή ή την θεραπεία γενικά Αντίσταση επίσης θεωρείται η παρατεταµένη σιωπή του πελάτη, το να «χάνεται», να αφαιρείται όταν συζητιέται ένα συγκεκριµένο θέµα µέσα στη θεραπεία και το να παρουσιάζεται εντελώς αποκοµµένος από συναισθήµατα. Αλλά και η ραγδαία βελτίωση έχει χαρακτηρισθεί, ψυχαναλυτικά κυρίως, ως αντίσταση στην περίπτωση που ο πελάτης νιώθει σύντοµα κάποια ανακούφιση και εγκαταλείπει τη θεραπεία. Συγκεκριµένα στη γνωστικο-συµπεριφορική προσέγγιση κάποιες συµπεριφορές που εκφράζουν την αντίσταση του πελάτη αφορούν την ίδια τη διαδικασία της θεραπείας (Leahy,2001): άρνηση στον καθορισµό ατζέντας T 3

4 συχνή αλλαγή του θέµατος συζήτησης άρνηση να απαντήσει σε ερωτήσεις άρνηση να εκτελέσει ασκήσεις για το σπίτι Θεωρείται τότε ότι η πορεία της θεραπείας προς τη βελτίωση του πελάτη και η οµαλή συνεργασία πελάτη-θεραπευτή έχουν διαταραχθεί. Παραδοσιακά κάθε τέτοια συµπεριφορά ερµηνευόταν αυτοµάτως ως αντίσταση του πελάτη στην αλλαγή και το εµπόδιο αυτό έπρεπε να ξεπεραστεί για να συνεχιστεί η «οµαλή» πορεία της θεραπείας. Ο Ellis (1985) όµως αναφέρει ότι υπάρχει και η «υγιής αντίσταση», όταν για παράδειγµα ένας πελάτης νιώθει την ερµηνεία του θεραπευτή «ξένη» ή εντελώς λανθασµένη. Ένας πελάτης που «αντιστέκεται» σε µια ερµηνεία των κινήτρων του µπορεί να αντιδρά σε µια αρνητική κριτική που υπονοείται από την πλευρά του θεραπευτή και ένας πελάτης που δυσκολεύεται να επεξεργαστεί επώδυνα συναισθήµατα έχει αυτήν την δυσκολία µέσα στο συγκεκριµένο πλαίσιο σχέσης (J.Safran & J.C.Muran,2000). Υποστηρίχθηκε ακόµα η άποψη πως αυτό που οι θεραπευτές ονοµάζουν αντίσταση είναι στην πραγµατικότητα µια εκλογίκευση των δικών τους θεραπευτικών λαθών. Άρχισε έτσι να σηµειώνεται µια θεωρητική στροφή όσον αφορά την αντίσταση, που αφαιρεί το βάρος της ευθύνης από τους ώµους του πελάτη µοιράζοντάς το και στους δυο συµµετέχοντες στη θεραπευτική σχέση και που τείνει να βλέπει τη αντίσταση όχι ως εµπόδιο στη θεραπεία, αλλά ως «όχηµα αλλαγής» (J.Safran & J.C.Muran,2000 ). Αυτό σηµαίνει πως ο θεραπευτής µπορεί και οφείλει να χρησιµοποιήσει την αντίσταση του πελάτη προς όφελος της θεραπευτικής διαδικασίας. Εκτός όµως από την αντίσταση που προβάλλει ο πελάτης απέναντι στην αλλαγή για διάφορους λόγους, όπως θα δούµε παρακάτω, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που δυσχεραίνουν τη θεραπεία. Οι Freeman και McClskey(2003) θεωρούν ότι οι δυσκολίες που είναι πιθανό να προκύψουν στη θεραπεία πηγάζουν από τέσσερις παράγοντες: τον πελάτη, τον θεραπευτή, το περιβάλλον και την T 4

5 παθολογία του πελάτη. Χρειάζεται να γίνει αναφορά στη συνεχή αλληλεπίδραση αυτών των παραγόντων καθώς για πολλά χρόνια δεν είχε αναγνωριστεί ο ρόλος τους ως πηγών δυσκολίας στη θεραπεία και η απουσία θεραπευτικής προόδου αποδιδόταν αποκλειστικά σε χαρακτηριστικά του πελάτη. Κάθε αρνητικό θεραπευτικό αποτέλεσµα, δηλαδή, ερµηνευόταν από τον θεραπευτή ως αντίσταση και έτσι ο πελάτης αποκτούσε την ταµπέλα του «δύσκολου ασθενή». Η αντίσταση, λοιπόν, του πελάτη στην αλλαγή λόγω προσωπικών χαρακτηριστικών και παθολογίας εντάσσεται πλέον σε ένα ευρύτερο σύνολο παραγόντων που δυσχεραίνουν τη θεραπεία και έτσι ο πελάτης απενοχοποιείται εφόσον απαλλάσσεται από την απόλυτη ευθύνη για κάθε θεραπευτική αποτυχία. Εδώ θα επικεντρωθούµε στην αντίσταση του πελάτη και στην εκµετάλλευσή της από τον θεραπευτή προς όφελος του θεραπευτικού αποτελέσµατος και δε θα αναφερθούµε εκτενώς σε όλους τους άλλους εκείνους παράγοντες που µπορεί να οδηγήσουν σε ένα αρνητικό θεραπευτικό αποτέλεσµα. Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΩΣ ΠΗΓΗ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η αντίσταση µπορεί να είναι αποτέλεσµα πεποιθήσεων του πελάτη σχετικά µε τη θεραπεία. Αν ο πελάτης πιστεύει ότι το να είναι κανείς σε θεραπεία σηµαίνει ότι είναι «προβληµατικός», η αντίσταση στη θεραπεία είναι µια διακήρυξη της ψυχικής του υγείας (Freeman&McClskey,2003). Η αντίσταση προκαλείται από τη χαµηλή ανοχή στη µαταίωση ή αλλιώς από το φόβο της δυσφορίας κατά τον Ellis (1985). Ο πελάτης στοχεύει στην άµεση ικανοποίηση των αναγκών του παρόλο που µακροπρόθεσµα οι συνέπειες των πράξεών του είναι οδυνηρές. T 5

6 Καταλαβαίνει στην πορεία της θεραπείας ότι αν θέλει να αλλάξουν κάποια πράγµατα στη ζωή του χρειάζεται να προσπαθήσει να εγκαταλείψει παγιωµένους τρόπους σκέψης και συµπεριφοράς που είναι δυσλειτουργικοί. Αυτή όµως είναι µια επίπονη προσπάθεια καθώς ο πελάτης καλείται παράλληλα να εγκαταλείψει και την ασφάλεια που του προσφέρουν. Υποβόσκει µια παράλογη πεποίθηση του τύπου: «Είναι απαίσιο να πρέπει να προσπαθώ τόσο σκληρά για να αλλάξω Η ζωή θα έπρεπε να είναι πιο εύκολη» (Ellis, 1985). Ο φόβος της δυσφορίας είναι άµεσα συνδεδεµένος µε το φόβο της αλλαγής. Παρόλο που οι πελάτες βιώνουν κάποια αρνητικά συναισθήµατα είναι σε ένα βαθµό εξοικειωµένοι µε τη «γνώριµη» δυσφορία που τους προκαλούν τα προβλήµατά τους και φοβούνται ότι αν απαλλαγούν από αυτά µπορεί να νιώσουν ακόµη µεγαλύτερη δυσφορία. Ο Leahy (2001) τονίζει την ανάγκη των ανθρώπων για εσωτερική συνέπεια και το άγχος και την αντίσταση που προκύπτουν όταν κάποιος προσπαθεί να διαταράξει το σύστηµα πεποιθήσεών µας. Σχετικό µε το φόβο της αλλαγής είναι το φαινόµενο να παγιδεύονται οι άνθρωποι στη «δίνη του κόστους» (the sunk-cst effect, Leahy,2001): όσο µεγαλύτερο ήταν το κόστος µιας συµπεριφοράς στο παρελθόν, δηλαδή η επένδυση του ατόµου σ αυτήν την συµπεριφορά σε χρόνο και προσπάθεια, τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες η συµπεριφορά να συνεχιστεί, παρόλο που µπορεί να είναι δυσλειτουργική και επώδυνη. Το φαινόµενο αυτό είναι παράδοξο και έρχεται σε αντίθεση µε τις θεωρίες µάθησης που υποστηρίζουν ότι µια συµπεριφορά που έχει ελάχιστες ενισχύσεις και µεγάλο κόστος για ένα άτοµο σταδιακά θα εγκαταλειφθεί. Το αποτέλεσµα είναι το άτοµο να αντιστέκεται στην αλλαγή σκεπτόµενο ότι αν αλλάξει τώρα θα κατηγορεί τον εαυτό του που δεν άλλαζε τόσο καιρό, ότι οι έξυπνοι άνθρωποι δεν επιτρέπεται T 6

7 να κάνουν τόσο λάθος επιλογές και ότι θα πέσει στα µάτια των άλλων που τόσο καιρό έκανε λάθος. Αντίσταση ως προσπάθεια διατήρησης αυτονοµίας και ελέγχου. Ο πελάτης µπορεί να νιώσει ότι η θεραπεία, ειδικά όταν είναι κατευθυντική, περιορίζει την ελευθερία του και την αυτόνοµη λειτουργία του. Νιώθει ότι χάνει τον έλεγχο της ζωής του και κατευθύνεται από τον θεραπευτή. Η διατήρηση των συµπτωµάτων του είναι η «επανάστασή» του σ αυτήν την απειλή, είναι δηλαδή η διατήρηση της ελευθερίας του(ellis,1985). Παρόµοιου τύπου αντίσταση προκύπτει από την πεποίθηση κάποιων πελατών ότι πρέπει να δρουν πάντα αυθόρµητα, διαφορετικά έχουν χάσει την ελευθερία τους και θα γίνουν ροµπότ (Leahy,2001), ενώ η θεραπεία συχνά περιλαµβάνει σχεδιασµό δράσης και αυτοέλεγχο. Αντίσταση που πηγάζει από την ανάγκη του πελάτη για επικύρωση των συναισθηµάτων του. Ο πελάτης παραπονιέται για τα προβλήµατά του και περιµένει από τον θεραπευτή να επικυρώνει διαρκώς τις δυσκολίες του δείχνοντας συχνά απροθυµία να προχωρήσει και σε βήµατα αλλαγής. Υπάρχουν και οι περιπτώσεις που ο πελάτης αυτό-ακυρώνει τις ανάγκες και τα συναισθήµατά του θεωρώντας τον εαυτό του γκρινιάρη και µίζερο που παραπονιέται. Είναι απρόθυµος να µιλήσει για τις ανάγκες του, πόσο µάλλον να δράσει προς την πραγµατοποίησή τους. Έργο του θεραπευτή σε αυτήν την περίπτωση είναι η εξισορρόπηση των εσωτερικών τάσεων του πελάτη για επικύρωση και αλλαγή(leahy,2001). Η αντίσταση είναι µεγάλη όταν η θεραπεία αγγίζει πρώιµα δυσλειτουργικά σχήµατα. Ο πελάτης αντιστέκεται πρώτα απ όλα στην αποκάλυψη του σχήµατος, καθώς η συνειδητοποίησή του είναι T 7

8 επώδυνη. Ακόµα, όµως, κι όταν αποκαλυφθεί περιστοιχίζεται από µια «προστατευτική ζώνη» (Leahy,2001) πεποιθήσεων, συµπεριφορών και συναισθηµάτων στην προσπάθεια αφαίρεσης της οποίας ο θεραπευτής θα συναντήσει και πάλι αντίσταση. Ο Leahy (2003) αναφέρεται ειδικότερα στα συναισθηµατικά σχήµατα του πελάτη που µπορούν να επηρεάσουν τη θεραπευτική διαδικασία. Ένας πελάτης που αντιµετωπίζει την αναγνώριση και έκφραση κάποιων συναισθηµάτων σαν το άνοιγµα των «πυλών της κολάσεως» πιθανόν θα αντισταθεί όταν προσπαθήσουµε να αποσπάσουµε σηµαντικά συναισθήµατα. Η αντίσταση µπορεί να προκύπτει από τους ηθικούς κανόνες που ακολουθεί ο πελάτης στη ζωή (Leahy,2001). Σε µια πρώτη περίπτωση, ο πελάτης έχει αυξηµένη αίσθηση ευθύνης απέναντι στα πράγµατα και θεωρεί ότι η αλλαγή που καλείται να κάνει στη θεραπεία θα τον µετατρέψει σε ανεύθυνο, ανήθικο και απρόσεκτο άνθρωπο. Τα όρια, δηλαδή ανάµεσα στην ηθική υπευθυνότητα και την αµέλεια είναι µπερδεµένα. Στη δεύτερη περίπτωση ηθικής αντίστασης ο πελάτης πιστεύει σε έναν «δίκαιο» κόσµο, όπου άσχηµα πράγµατα συµβαίνουν σε κακούς ανθρώπους και εφόσον ο ίδιος έχει µια αυτοεικόνα του ηθικού, τίµιου και καλού ανθρώπου, δε θα έπρεπε να υποφέρει και κατηγορεί άλλους για το πρόβληµά του. Έτσι οδηγείται στην παθητικότητα και την αντίσταση στην αλλαγή, αφού το να αναλάβει την ευθύνη της επίλυσης του προβλήµατός του έρχεται σε αντίθεση µε το ρόλο του θύµατος. Ο θεραπευτής χρειάζεται να προσέξει και να µην απαξιώσει τους ηθικούς κανόνες του πελάτη ως παράλογα «πρέπει», γιατί τότε θα δώσει την εντύπωση ότι ζει σε έναν άλλο κόσµο (ίσως µάλιστα πιο ανήθικο) από αυτόν του πελάτη. Μέσα στο πλαίσιο του ρόλου του θύµατος είναι και η αντίσταση που τροφοδοτείται από την πεποίθηση του ατόµου ότι του αξίζει να T 8

9 υποφέρει επειδή έχει µη-αποδεκτές σκέψεις και συναισθήµατα για κάποιο άλλο πρόσωπο. Ο πελάτης γίνεται θύµα του εαυτού του και αυτοτιµωρείται µην επιτρέποντας στον εαυτό του να απαλλαγεί από τα συµπτώµατα (Ellis,1985). Αυτή η αυτοτιµωρία µπορεί να εµπεριέχει και την πρόληψη άλλων κακών στο µέλλον: «Πρέπει να υποφέρω για τα λάθη µου, ώστε να µην τα ξανακάνω»(leahy,2001). Η αντίσταση του πελάτη σε αυτές τις περιπτώσεις ενισχύεται από το φόβο αποκάλυψης στο θεραπευτή αυτών των σκέψεων ή πράξεων που θεωρούνται από το πελάτη ως «επαίσχυντες»(ellis,1985). Η αντίσταση προκαλείται πολύ συχνά από το φόβο αποτυχίας του πελάτη στις προσπάθειές του προς την αλλαγή. Ο φόβος αυτός τον αδρανοποιεί, κάνει τη δοκιµή νέων συµπεριφορών δύσκολη και αυξάνει τις πιθανότητες της παραίτησης µόλις συναντήσει το πρώτο εµπόδιο. Ο φόβος αποτυχίας συνδέεται µε τη χαµηλή ανοχή του ατόµου στη µαταίωση αλλά και την ευαισθησία του στη αρνητική αξιολόγηση. Στην προσπάθειά του µάλιστα να αποφύγει την απευθείας αξιολόγηση των πραγµατικών δυνατοτήτων του ο πελάτης µπορεί να σαµποτάρει ο ίδιος τον εαυτό του δηµιουργώντας εµπόδια-δικαιολογίες της πιθανής αποτυχίας του, πχ.κατανάλωση µεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ πριν από σηµαντικές εξετάσεις (Leahy, 2001). Ακόµα και η επιτυχία όµως µπορεί να προκαλεί συναισθήµατα φόβου και άγχους όσον αφορά την ικανότητα του ατόµου να τη διατηρήσει(ellis,1985). Ένας πελάτης µπορεί να αντιστέκεται γιατί δεν είναι έτοιµος να αποχωριστεί τα προνόµια που συνοδεύουν το σύµπτωµά του, παρά το τίµηµα που πληρώνει. Σε αυτήν την περίπτωση τα δευτερογενή οφέλη του προβλήµατος είναι αυτά που δηµιουργούν την αντίσταση στην αλλαγή. T 9

10 Η αντίσταση µέσα από την οπτική της παθολογίας του πελάτη: Ο Leahy(2001) δανείζεται ορολογία από οικονοµικές θεωρίες και παραλληλίζει τους καταθλιπτικούς πελάτες µε «επενδυτές» που χρησιµοποιούν µια στρατηγική αποφυγής ρίσκου (αλλαγή=ρίσκο) µέσα στην «αγορά» ώστε να ελαχιστοποιήσουν συµπεριφορά όµως που οδηγεί σε µειωµένα «κέρδη». περαιτέρω απώλειες, Οι εξαρτηµένοι πελάτες δύσκολα δεσµεύονται σε µια σχέση συνεργασίας µην αναλαµβάνοντας το δικό τους µερίδιο ευθύνης στη θεραπεία, καθώς είναι δύσκολο να καλλιεργηθεί σε αυτούς ένα αίσθηµα επάρκειας, ώστε να προχωρήσουν σε δοκιµή νέων συµπεριφορών. Αποζητούν τη θεραπεία γιατί τους προσφέρει οικειότητα µε τον θεραπευτή και την ασφάλεια ότι βασίζονται σε κάποιον, αλλά αποφεύγουν τις αλλαγές και αντιστέκονται στη θεραπεία από φόβο να «χάσουν» τον θεραπευτή (Stevens.C.,Muran.C,Safran.J., 2003). Oι παρορµητικοί πελάτες εξαιτίας της απροθυµίας τους να αναβάλλουν την άµεση ικανοποίηση δεν εφαρµόζουν τις νέες συµπεριφορές που έµαθαν στη θεραπεία (Stevens.C.,Muran.C,Safran.J.,2003). Η αντίσταση των ναρκισσιστών πελατών περιλαµβάνει αρχικά την εξιδανίκευση του θεραπευτή, σχεδόν «συγχωνεύονται» µαζί του, αναπόφευκτα στη συνέχεια την υποτίµησή του, αφού αποτυγχάνει να ανταποκριθεί στην εξιδανικευµένη εικόνα τους και τελικά την αποστασιοποίηση τους από τη θεραπευτική σχέση, η οποία αποµένει επιφανειακή (Leahy,2001). Οι ψυχαναγκαστικοί πελάτες και αυτοί που πάσχουν από χρόνια ανησυχία αντιστέκονται στην αλλαγή γιατί θεωρούν ότι αν αλλάξουν θα γίνουν αµελείς και θα τους βρει αυτό το µεγάλο «κακό» που φοβούνται (Leahy,2001). T 10

11 Χρειάζεται να αναφέρουµε συνοπτικά και κάποιους παράγοντες που δεν αφορούν αποκλειστικά τον πελάτη, αλλά συµβάλουν στην αντίστασή του στη θεραπεία µε εξίσου σηµαντικό τρόπο όπως και τα προηγούµενα: Η αντίσταση του πελάτη είναι πολλές φορές αποτέλεσµα µιας ρωγµής στη θεραπευτική σχέση (Stevens.C.,Muran.C,Safran.J., 2003).Αυτή η ρωγµή µπορεί να δηµιουργήθηκε από έλλειψη ενσυναίσθησης του θεραπευτή, από λανθασµένους θεραπευτικούς χειρισµούς ή να είναι αποτέλεσµα µεταβίβασης του πελάτη. Είναι τότε ευθύνη του θεραπευτή να εντοπίσει αυτή τη ρωγµή και να αποκαταστήσει τη θεραπευτική συµµαχία. Περιβαλλοντικοί παράγοντες συχνά προκαλούν αντίσταση. Σηµαντικοί άλλοι στο περιβάλλον του πελάτη µπορεί ενεργητικά ή παθητικά να σαµποτάρουν τη θεραπεία (δεν ενισχύουν ή ακόµα και τιµωρούν τις αλλαγές) κυρίως µε σκοπό τη διατήρησης της οµοιόστασης του οικογενειακού συστήµατος, όσο δυσλειτουργικό κι αν είναι. Ίσως πάλι να συγκρούονται οι απαιτήσεις του περιβάλλοντος µε τα θέλω του πελάτη κι έτσι ο πελάτης να παρουσιάζει µια αντιδραστικότητα σε σχέση µε αυτά που του λένε οι άλλοι να κάνει - µεταξύ των «άλλων» είναι και ο θεραπευτής (Stevens.C.,Muran.C,Safran.J.,2003). Η αντίσταση στη θεραπεία έχει πολύ συχνά να κάνει µε τους θεραπευτικούς στόχους και τα θεραπευτικά καθήκοντα. Αν ο πελάτης δε συµφωνεί µε τους θεραπευτικούς στόχους, είτε επειδή έχει µια «κρυφή ατζέντα» (Ellis,1985), είτε επειδή οι στόχοι δεν έχουν οριστεί µε σαφήνεια, θα αντισταθεί στη θεραπεία. Παράλληλα, αν ο πελάτης δεν έχει καταλάβει την χρησιµότητα µιας εργασίας για το σπίτι, αν δεν έχει κατανοήσει τι ακριβώς πρέπει να κάνει, ή αν η εργασία του φαίνεται πολύ δύσκολη και φοβάται ότι δε θα τα καταφέρει, το πιθανότερο είναι να µην την κάνει(tmpkins.m.,2003). T 11

12 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗ Ο Mahney (2003) θεωρεί ότι η «µη-αλλαγή» διέπεται από µια βασική λογική. Το πρόβληµα που θεραπευτής και πελάτης τόσο επίµονα προσπαθούν να λύσουν είναι συχνά από µόνο του µια λύση σε ένα προηγούµενο πρόβληµα. Αυτή η «λύση» έχει βέβαια µεγάλο κόστος και είναι επώδυνη, όµως συντηρείται από την αίσθηση προστασίας που προσφέρει απέναντι στο άλλο πρόβληµα και σταδιακά παγιώνεται. Ο Watzlawick (1981) την ονοµάζει «ψευτολύση», αφού αποκλείει την ενασχόληση µε το «ένα και µόνο» που προκαλεί στο άτοµο την ταλαιπωρία του. Σύµφωνα µε τον ίδιο, σ εκείνο το σηµείο της µεγαλύτερης αγωνίας, άρα και της ισχυρότερης αντίστασης, βρίσκεται η διέξοδος. Η αντίσταση είναι ο τρόπος που έχει ο πελάτης να µας δείξει πού «πονάει», όπως ακριβώς οι γιατροί χρησιµοποιούν τις αναφορές του ασθενή για πόνο για να βρουν την πάθησή τους (Messer,S.,2002). Αυτή η νοηµατοδότηση της αντίστασης µας επιτρέπει να τη χρησιµοποιήσουµε ως «όχηµα αλλαγής». Αν αντιληφθούµε, δηλαδή, ότι τα προβλήµατα που προκαλεί η αντίσταση στη θεραπευτική σχέση και τη θεραπεία γενικότερα είναι αυτά ακριβώς τα προβλήµατα που φέρνουν τον πελάτη στη θεραπεία και δουλέψουµε µ αυτά τα εµπόδια, πλησιάζουµε τη θετική αλλαγή (Stevens.C.,Muran.C,Safran.J.,2003). Αυτή η άποψη έρχεται σε αντίθεση µε την κλασική γνωστικοσυµπεριφορική προσέγγιση, που δεν αντιµετωπίζει την αντίσταση του πελάτη ως βασικό στοιχείο της διαδικασίας αλλαγής, αλλά ως ένα εµπόδιο που πρέπει να ξεπεραστεί, ώστε να µπορούν να εφαρµοστούν οι τεχνικές. T 12

13 Είναι σηµαντικό ο θεραπευτής να έχει επίγνωση των δικών του συναισθηµάτων και αντιδράσεων απέναντι στον πελάτη που αντιστέκεται (αντιµεταβίβαση), τα οποία συνήθως είναι δυσάρεστα, και να µπορεί να αξιοποιήσει αυτές τις πληροφορίες προς όφελος της θεραπευτικής διαδικασίας (Leahy,2001). Όσον αφορά συγκεκριµένες θεραπευτικές τεχνικές, η έρευνα έχει δείξει ότι ένας πελάτης µε αυξηµένα επίπεδα αντίστασης ωφελείται περισσότερο από έναν µη-κατευθυντικό θεραπευτή, του οποίου οι παρεµβάσεις περιλαµβάνουν κυρίως αντανάκλαση, ανοιχτές ερωτήσεις, υποστήριξη και αποδοχή (Beutler, L., Harwd, T. & Caldwell, R., 2001). Η αντίσταση είναι, τελικά, κάτι µαζί µε το οποίο πρέπει να δουλέψουµε και όχι ενάντια σ αυτό (Messer,S.,2002). Όταν δεχόµαστε «χτυπήµατα» του πελάτη που αντιστέκεται δεν ωφελεί σε καµία περίπτωση να τα ανταποδώσουµε, αλλά, όπως αναφέρει ο Watzlawick (1981) σε έναν παραλληλισµό µε το τζούντο, χρειάζεται να «υποχωρήσουµε, ώστε ο άλλος να χτυπήσει στο κενό και να χάσει την ισορροπία του». Με την επικέντρωση, στη συνέχεια, στην ίδια τη διαδικασία της αλληλεπίδρασης πελάτη-θεραπευτή στο εδώ-και-τώρα της συνεδρίας µπορεί να χρησιµοποιηθεί η αντίσταση προς όφελος της θεραπείας (Stevens.C.,Muran.C,Safran.J.,2003). T 13

14 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ellis, A. (1985). Overcming Resistance: Ratinal-Emtive Therapy with Difficult Clients. New Yrk: Springer Pub.C. Beutler, L., Harwd, T. & Caldwell, R. (2001). Cgnitive-Behaviral Therapy and Psychtherapy Integratin. In K.S. Dbsn (Ed.) Handbk f Cgnitive-Behaviral Therapies. The Guilfrd Press Freeman, A. & D. McClskey (2003). Impediments t effective psychtherapy. In R.L Leahy (Ed.) Radblcks in Cgnitive-Behaviral Therapy: Transfrming Challenges int Opprtunities fr Change. New Yrk: Guilfrd Leahy, R.L. (2003). Emtinal Schemas and Resistance. In R.L. Leahy (Ed.) Radblcks in Cgnitive-Behaviral Therapy: Transfrming Challenges int Opprtunities fr Change. New Yrk: Guilfrd Mahney, M.J. (2003). Cnstructive psychtherapy. The Guilfrd Press Messer, S.B., (2002). JCLP/In Sessin: Psychtherapy in Practice, Vl. 58(2), Safran, J.D. & Muran, C.J. (2000). Negtiating the therapeutic alliance: A Relatinal Treatment Apprach. New Yrk: Guilfrd Stevens, C.L., Safran, J.D. & Muran, C.J. (2003). Obstacles r pprtunities? A relatinal apprach t negtiating alliance ruptures. In R.L Leahy (Ed.) Radblcks in Cgnitive-Behaviral Therapy: Transfrming Challenges int Opprtunities fr Change. New Yrk: Guilfrd T 14

15 Tmpkins, M.A. (2003). Effective Hmewrk. In R.L. Leahy (Ed.) Radblcks in Cgnitive-Behaviral Therapy: Transfrming Challenges int Opprtunities fr Change. New Yrk: Guilfrd Watzlawick, P. (1981). The language f change. Elements f Therapeutic Cmmunicatin. Basic Bks Inc. Publishers, N.Y. T 15

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία Σας παρακαλούµε να µας πείτε πόσο συµφωνείτε ή διαφωνείτε µε τις ακόλουθες προτάσεις σχετικά µε ασθένειες, όπως ο καρκίνος µαστού σηµειώνοντας ένα a στο αντίστοιχο κουτάκι. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΑΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής 1. Το ερευνητικό αντικείμενο της αθλητικής ψυχολογίας έχει (α) ψυχοφυσιολογική κατεύθυνση (β) γνωστικο-συμπεριφορική κατεύθυνση (γ) κοινωνικο-ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί;

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Τι είναι το άγχος; Άγχος είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος. Ανακτήθηκε 1 Οκτωβρίου 2014, από http://www.iatrikostypos.com/iatrikos-meypografi/oi-omades-balint-kai-i-xrisomotita-tous-gia-tous-giatrous

Τύπος. Ανακτήθηκε 1 Οκτωβρίου 2014, από http://www.iatrikostypos.com/iatrikos-meypografi/oi-omades-balint-kai-i-xrisomotita-tous-gia-tous-giatrous ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ BALINT KAI H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑΤΡΟΥΣ 1 Οι ομάδες Balint δημιουργήθηκαν από τον γιατρό και ψυχαναλυτή Michael Balint (1896-1970) και την σύζυγό του Enid στη Μεγάλη Βρετανία στη δεκαετία

Διαβάστε περισσότερα

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Breaking Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Πώς θα την προσεγγίσετε; Γυναίκα 57 ετών πρόσφατα υποβλήθηκε σε κολονοσκόπηση. Κατά την εξέταση βρέθηκε μάζα μεγέθους 2cm

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες και προκλήσεις στην εργασία Balint

Δυσκολίες και προκλήσεις στην εργασία Balint ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ TO 1 ο ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ BALINΤ ΑΘΗΝΩΝ 1 Δυσκολίες και προκλήσεις στην εργασία Balint Η επιλογή του συγκεκριμένου θέματος για το εκπαιδευτικό μας σαββατοκύριακο ίσως να μοιάζει κάπως παράξενη σε

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια.

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Στίγμα Τρελός. Ψυχοπαθής. Σχιζοφρενής. Παρανοϊκός. Όχι καλά. Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά με ένα υποτιμητικό τρόπο για να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του εκπαιδευτή διάθεσης και μάθησης ISONO σας υποστηρίζει στην ξεδίπλωση του ψυχικού δυναμικού σας και στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων σας.

Η χρήση του εκπαιδευτή διάθεσης και μάθησης ISONO σας υποστηρίζει στην ξεδίπλωση του ψυχικού δυναμικού σας και στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων σας. ΔΥΝΑΜΗ & ΗΡΕΜΙΑ Πολλά στη ζωή και τα βιώματά μας μάς δυσκολεύουν στην προσπάθεια αντιμετώπισης των απαιτήσεων της καθημερινότητάς μας με ηρεμία. Μόνο όποιος έχει, με την πραγματική σημασία της λέξης, αυτογνωσία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ

Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Σάββας Μπακιρτζόγλου, Ψυχολόγος ψυχαναλυτής Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής Παράρτημα ΑΜΕΑ Ανατολικής Αθήνας (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες;

ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες; ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες; Οι αλματώδεις πρόοδοι συνήθως αποδίδονται από τους γονείς στο ταλέντο και τα εξαιρετικά προσόντα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Ευάγγελος Χ. Καραδήμας Αναπληρωτής Καθηγητής Κλινικής Ψυχολογίας της Υγείας, Πανεπιστήμιο Κρήτης Στην ενότητα που

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΤΕ ΗΓΕΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ;

ΕΙΣΤΕ ΗΓΕΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ; ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕ ΤΟ 3 επιχειρηµατικές διαλέξεις ΕΙΣΤΕ ΗΓΕΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ; 1984, 1991, 2006 Wilson Learning Worldwide Inc. WLW 46663 Challenge 1 O Ηγέτης-Manager: Επιτυγχάνοντας υψηλή απόδοση µε αίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΑΡΟΥΙΑΣΗ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΑΡΟΥΙΑΣΗ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΑΡΟΥΙΑΣΗ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΡ ΕΛΕΝΑ ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Νοημοσύνη; Ικανότητα διεκπεραίωσης γνωστικών λειτουργιών (μνήμη, προσοχή, αντίληψη, μάθηση, αφαιρετική σκέψη, ομιλία, κλπ.) Αξιολογείται

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 2 μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Ένα σύνολο μη γνωστικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Χελιώτη, Τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης Ελληνογερμανικής Αγωγής

Ελένη Χελιώτη, Τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης Ελληνογερμανικής Αγωγής Ελένη Χελιώτη, Τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης Ελληνογερμανικής Αγωγής Ημερίδα «Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες, Εθνικές Πολιτικές και καλές πρακτικές για την ανάπτυξη ικανοτήτων των μαθητών», 31/10/2014 Γιατί;;;

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας Γιάννης Νικολής Ψυχίατρος Ψυχαναλυτής Οµάδας Η έννοια της προσαρµογής Προσαρµογή: Εφαρµογή,

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει και θέλουν να παραµείνουν µη καπνιστές

Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει και θέλουν να παραµείνουν µη καπνιστές Προσπάθησε µαζί µε έν α φίλο σου Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Κλινικής Ψυχολογίας Οδηγός ιακοπής Καπνίσµατος Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΘΕΣΗ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΘΕΣΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΘΕΣΗ Ο ψηφιακός κόσµος των παιδιών Κάποτε τα παιδιά χάνονταν όλη µέρα στους δρόµους, σήµερα χάνονται στις λεωφόρους του διαδικτύου. Ο µέσος 11χρονος σε µια δυτική χώρα έχει το δικό

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Πως Αντιμετωπίζουμε την Άρνηση Διαβάσματος

Πως Αντιμετωπίζουμε την Άρνηση Διαβάσματος 13o ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΑΒΒΑΤΟ 6 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2012 Πως Αντιμετωπίζουμε την Άρνηση Διαβάσματος Στέφανος Δημητρίου Σχολικός Ψυχολόγος Οδηγίες Εργαστηρίου Παρακαλώ κάντε ομάδες των 3-5 ατόμων. Βάλτε

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Αγγελή, Κ., Ευθυµίου, Κ., Χαρίλα,, Ν., Καλπάκογλου,, Θ., Βλάχου, Μ., & Καλαντζή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΆΡΙΑ 7,11,14,18 ΝΟΕΜΒΡΊΟΥ 2011

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΆΡΙΑ 7,11,14,18 ΝΟΕΜΒΡΊΟΥ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΆΡΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΉΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΊΑΣ ΓΡΑΦΕΊΟΥ ΔΙΑΣΎΝΔΕΣΗΣ ΙΟΝΊΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΉΜΙΟΥ 7,11,14,18 ΝΟΕΜΒΡΊΟΥ 2011 Λειτουργία της Μνήμης και Τεχνικές Μάθησης και Συγκέντρωσης Τρόποι Αποδοτικής Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα;

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA Επισκόπηση της παρούσας οµιλίας Έχει το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Η υφιστάμενη κατάσταση καταπίεση από τον κοινωνικό τους περίγυρο απαιτήσεις του σχολικού περιβάλλοντος Όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί.

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. 1 Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. Η θεραπεία απεξάρτησης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT ΥΠΕΡΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ : ΣΚΛΑΒΟΥ ΜΕΛΑΧΡΙΝΗ ΣΚΟΤΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΛΑΡΙΣΑ 2011 Σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ Η Νόσος Alzheimerή γεροντική άνοια είναι µια χρόνια νευροεκφυλιστικήασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήµατος, που χαρακτηρίζεται στην ήπια µορφή της από σταδιακή απώλεια της µνήµης και περιορισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η ειδική εκπαίδευση(special education) ειναι η παιδεία η οποία επικεντρώνονται σε άτομα με ειδικές ανάγκες όπως

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΨΥΚΑΠ) Μιχαλακολούλου 173 115 27 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 2106462797 Δικτυακός Τόπος: http://www.psychodrama.gr Ηλεκτρονική Διεύθυνση: kostas.letsios@psychodrama.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Mειώστε. την καταπόνηση! www.handlingloads.eu

Mειώστε. την καταπόνηση! www.handlingloads.eu Mειώστε την καταπόνηση! Ευρωπαϊκή εκστρατεία ελέγχων και ενημέρωσης Χειρωνακτική διακίνηση φορτίων στην Ευρώπη στους τομείς των μεταφορών και της υγειονομικής περίθαλψης www.handlingloads.eu Μια εκστρατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια.

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Οι αγχώδεις διαταραχές, όπως η Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή, η Διαταραχή Πανικού και η Κοινωνική Φοβία, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

BREAST SCREENING The Facts

BREAST SCREENING The Facts BREAST SCREENING GREEK The Facts ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΣΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Τα στοιχεία Τι είναι η εξέταση µαστού; Η εξέταση µαστού (µαστογραφία) είναι µια ακτινογραφία των µαστών. Η εξέταση µαστού µπορεί να ανιχνεύσει όγκους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΡ ΕΛΕΝΑ ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον:

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: EXECUTIVE MBA Προπαρασκευαστικό Μάθηµα στις Επιστήµες Συµπεριφοράς Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: Προσδιοριστικοί Παράγοντες, Αίτια, Αποτελέσµατα Ζωή Σ. ηµητριάδη, Ph.D. 1 Ανθρώπινη Συµπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009. 1. Ταυτότητα της Έρευνας

Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009. 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009 1. Ταυτότητα της Έρευνας Διοργανωτές: Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας (ΚΕΕΑ) και Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Πολυάριθµες είναι οι περιοχές όπου ένα ταλέντο ή µία χαρακτηριστική κλίση µπορεί να εκδηλωθεί. Το ταλέντο στα µαθηµατικά έχει ιδιαίτερα απασχολήσει την επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης. ΤσαφάρηΠαρασκευή, ΛογοθεραπεύτριαΤ.Ε. Ιατρική Εταιρία Ελλογον Τι είναι το πραγματολογικό προφίλ; οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγοριοποίηση θεωριών και πρακτικών στη θεραπεία οικογένειας

Κατηγοριοποίηση θεωριών και πρακτικών στη θεραπεία οικογένειας Κατηγοριοποίηση θεωριών και πρακτικών στη θεραπεία Γιώργος Καλαρρύτης MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων Σύγκριση θεωρητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΣΟΥΛΙ ΗΣ Λειτουργός Ασφάλειας και Υγείας

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΣΟΥΛΙ ΗΣ Λειτουργός Ασφάλειας και Υγείας ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΑΓΧΟΣ - STRESS 1 Άγχος - Απόπειρα ορισμού! Το εργασιακό άγχος και γενικά το στρες αναφέρεται στη δυσμενή αντίδραση των ανθρώπων μετά από υπερβολική πίεση ή άλλης μορφής απαίτησηστην οποία υποβάλλονται

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα