ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2004

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2004"

Transcript

1 ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2004 ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΑΚΕ ΝΩΝ Ν. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ ΧΡΙΣΤΟ ΟΥΛΟΥ ΓΑΛΑΤΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΡΑΥΜΟΝ ΟΣ ΑΛΒΑΝΟΣ

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1ο 1. Εισαγωγή.1 Κεφάλαιο 2 ο Η Ιστορία του ήµου Μακεδνών από την άφιξη των Προσφύγων ( ) έως και τον εµφύλιο πόλεµο( ). 2.1 Η άφιξη των προσφύγων Προβλήµατα µεταξύ προσφύγων ντόπιων ποντίων Ο ρόλος του κράτους Η αλλαγή στάσης του κράτους Οι πολιτικές επιλογές προσφύγων και ντόπιων Οι σλαβόφωνοι και ελληνόφωνοι ντόπιοι Οι διαφορές µεταξύ κυρίως των κατοίκων Μαυροχωρίου Πολυκάρπης αλλά και Φωτεινής H περίοδος Μεταξά Οι σταθερές πολιτικές πεποιθήσεις των ντόπιων και η αλλαγή των προσφύγων Τα χρόνια της κατοχής Πρόσφυγες στην κατοχή Οι συνέπειες της τροµοκρατίας εναντίον των σλαβόφωνων και ο εµφύλιος Η έναρξη του εµφυλίου πολέµου Η στρατηγική του κράτους απέναντι στις ντόπιες οικογένειες την περίοδο του εµφυλίου Οι πρόσφυγες Οι συνέπειες από τον εµφύλιο. 31 Κεφάλαιο 3 ο Τα µετεµφυλιακά χρόνια 3.1 Τα δύσκολα χρόνια µετά τον εµφύλιο..33 Κεφάλαιο 4 ο Η δηµιουργία του ήµου Μακεδνών 4.1 Τα νεότερα χρόνια της ιστορίας του ήµου Μακεδνών Το σχέδιο νόµος Καποδίστρια στο ήµο Μακεδνών και τα προβλήµατα υλοποίησης του Τα προβλήµατα και παράπονα των ηµοτών Συµπεράσµατα Παράρτηµα Παράρτηµα Παράρτηµα Βιβλιογραφία

3 Σχέσεις συνεργασίας και σύγκρουσης των χωριών του ήµου Μακεδνών κατά τον εικοστό αιώνα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1. Εισαγωγή Ο σηµερινός ήµος Μακεδνών, που αποτελείται από τα χωριά Μαυροχώρι, Πολυκάρπη και ισπηλιό, είναι µια περιοχή µε αξιοσηµείωτη ιστορία. Αν και είναι από τους µικρότερους ήµους του Νοµού Καστοριάς συµµετείχε σε πολλά από τα ιστορικά γεγονότα που συνέβησαν στην περιοχή. Έχει όµως να θυµάται και κάποιες ιστορίες οι οποίες αναφέρονται σε συγκρούσεις και αντιδικίες µεταξύ των κατοίκων των χωριών του ήµου. Οι αντιδικίες αυτές είχαν ξεκινήσει από την εποχή της άφιξης των προσφύγων στην Ελλάδα( ) και κυρίως στις παραµεθόριες περιοχές και συνεχίζονται µέχρι και σήµερα. Όπως είναι φυσικό άλλες ήταν οι αιτίες των συγκρούσεων τα χρόνια εκείνα και άλλες τώρα που βέβαια οι διαφορές τους έχουν µειωθεί σε σηµαντικό βαθµό. Ποιοι ακριβώς υπήρξαν οι λόγοι της σύγκρουσης, αλλά και της οποιασδήποτε µορφής συνεργασίας που είχαν και έχουν οι κάτοικοι θα εξεταστούν παρακάτω. Αρχικά θα γίνει αναφορά στις αρχές του αιώνα γύρω στη δεκαετία του 20 και στη συνέχεια θα προχωρήσουµε σύµφωνα µε τις εξελίξεις της ιστορίας στις µέρες µας. Στόχος αυτής της εργασίας είναι να προσπαθήσουµε να καταλάβουµε για ποιο λόγο υπήρξαν οι συγκρούσεις, πως επηρέασαν την συµβίωση των κατοίκων και την εξέλιξη της περιοχής. Ακόµη πως µέσα από διάφορες ιστορίες των γερόντων επηρεάστηκαν οι νεότεροι και ακόµη και σήµερα εκδηλώνουν την αντίδρασή τους και την πικρία τους για µίση και πάθη τους παρελθόντος. Οι τρόποι οι οποίοι έχουν χρησιµοποιηθεί για την εξεύρεση των στοιχείων που µας αφορούν, δηλαδή η µεθοδολογία που έχει χρησιµοποιηθεί είναι κυρίως οι συνεντεύξεις κατοίκων των χωριών, οι οποίοι είτε έχουν ζήσει κάποιες καταστάσεις είτε τις θυµούνται από αφηγήσεις άλλων. Τα άτοµα που συµµετείχαν στην 2

4 συνέντευξη ήταν 31 και οι ηλικίες είναι κυρίως άνω των 65 ετών, λόγω του γεγονότος ότι αυτοί έζησαν από κοντά τις καταστάσεις αυτές. Η βοήθεια τους κρίθηκε πολύτιµη καθώς ήταν η κυριότερη πηγή πληροφοριών. Επίσης έχει γίνει χρήση και ενός περιορισµένου αριθµού βιβλίων που έχουν γραφτεί για την περιοχή. (ο λόγος είναι ότι τα βιβλία που αναφέρονται συγκεκριµένα στα τρία χωριά του ήµου είναι ελάχιστα ). Ακόµη πρέπει να σηµειωθεί ότι στην εργασία γίνεται λόγος κυρίως για τις συγκρούσεις µεταξύ των κατοίκων, επειδή αυτές θυµούνται κατά κύριο λόγο οι κάτοικοι και είναι αυτές που στιγµάτισαν την ιστορία του τόπου. 3

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο Η ιστορία του ήµου Μακεδνών από την άφιξη των Προσφύγων ( ) έως και τον εµφύλιο πόλεµο. 2.1 Η άφιξη των προσφύγων. Κατά τη δεκαετία του 20 άρχισαν οι µαζικές µετακινήσεις προσφύγων 1 και ποντίων στον Ελλαδικό χώρο και κυρίως στην µεθόριο περιοχή. Ξεκινώντας µε καράβια από τις περιοχές τους έκαναν αρχικά στάσεις στα νησιά του Αιγαίου κι έπειτα στα λιµάνια της Καβάλας και της Θεσσαλονίκης. Ταλαιπωρηµένοι όπως ήταν προσπαθούσαν να βρουν περιοχές που να τους θυµίζουν τις πατρίδες τους στον Πόντο και την Μικρά Ασία. Αρκετοί έφτασαν στην περιοχή της Καστοριάς και ορισµένοι επέλεξαν να µείνουν σε παραλίµνια χωριά, όπως το Μαυροχώρι και η Πολυκάρπη. Η αιτία που τους ώθησε να εγκατασταθούν σ αυτά τα µέρη, ήταν ότι βλέποντας από µακριά τη λίµνη και τις ιτιές που βρίσκονταν στις όχθες της, νόµισαν πως ήταν θάλασσα και γύρο είχε ελιές, όπως στις δικές τους παραθαλάσσιες περιοχές 2. Έτσι σε «νοµάδες» (µε αυτό τον όρο προσδιόριζαν οι ίδιοι, τις οµάδες που ανήκαν και µε τις οποίες ταξίδευαν για να βρουν το τόπο παραµονής τους) όπως ήταν, αποφάσισαν να εγκατασταθούν σ αυτά τα χωριά. Όταν έφτασαν εκεί το κλίµα που αντιµετώπισαν από τους κατοίκους δεν ήταν ιδιαίτερα φιλικό. Οι περισσότεροι εγκαταστάθηκαν σε σπίτια Τούρκων οι οποίοι ακόµη δεν είχαν φύγει και δέχτηκαν να τους φιλοξενήσουν. Άλλοι πάλι έµειναν σε εγκαταλελειµµένα σπίτια είτε ντόπιων που είχαν φύγει στην Βουλγαρία 3 είτε Τούρκων που είχαν φύγει. Οι κατοικίες αυτές ήταν ελάχιστες. Οι κάτοικοι των χωριών βλέποντας τους πρόσφυγες να εγκαθίστανται στα χωριά τους, πρόβαλαν αντίσταση. Ένιωθαν απειλή ( για λόγους που θα αναφερθούν παρακάτω ) και προσπάθησαν να τους διώξουν. Κατάφεραν να µην επιτρέψουν να µείνουν πόντιοι. Συγκεκριµένα στην Πολυκάρπη εγκαταστάθηκαν µόνο πρόσφυγες, 1 Πρόσφυγες θα ονοµάζουµε τους Μικρασιάτες που έφτασαν από τα παράλια της Μικράς Ασίας. Έτσι ονόµασαν τους εαυτούς τους οι ίδιοι. Όπως για παράδειγµα ο κυρ. Ιωάννης κάτοικος Πολυκάρπης ετών 90, η κυρ. Μαρία κάτοικος Μαυροχωρίου ετών κυρ. Ιωάννης κάτοικος Πολυκάρπης 3 κυρ. Αργύρης κάτοικος Πολυκάρπης ετών 68 4

6 ενώ τους πόντιους τους έδιωξαν και τους ανάγκασαν µε τη βία να µείνουν σε ένα τσιφλίκι του χωριού τους που ονοµάστηκε Φωτεινή. 4 Όσον αφορά το Μαυροχώρι εγκαταστάθηκαν λίγες οικογένειες προσφύγων, χωρίς όµως ιδιαίτερα προβλήµατα. Προέβαλαν κι εκεί οι κάτοικοι κάποια αντίσταση, αλλά τελικά κατάφεραν να ενσωµατωθούν γρηγορότερα στην αρχή ως βοηθοί στο νοικοκυριό και στα χωράφια των ντόπιων κι έπειτα από αρκετά χρόνια ως κύριοι των δικών τους σπιτιών. 5 Το µόνο όµως χωριό στο οποίο δεν έµειναν µόνιµα ούτε πρόσφυγες ούτε πόντιοι (όσον αφορά το ήµο Μακεδνών) ήταν το ισπηλιό. Παρά το γεγονός ότι ήταν παραλίµνιο χωριό, οι ίδιοι οι πρόσφυγες και οι πόντιοι δεν θέλησαν να εγκατασταθούν εκεί, γιατί οι λιγοστοί κάτοικοι του ήταν φτωχοί και οι καλλιέργειες ελάχιστες. 6 Εξάλλου το συγκεκριµένο χωριό διατηρούσε µια απόσταση από όλες αυτές τις εξελίξεις κι έµενε αµέτοχο. Ήταν βέβαια και σχετικά πιο µακριά. Ο ταλαιπωρηµένος κόσµος προτίµησε να εγκατασταθεί στα πρώτα παραλίµνια χωριά που αντίκρισε καθώς πληρούσαν τις προϋποθέσεις και ανταποκρίνονταν στις ανάγκες τους. Αναλυτικά στο ισπηλιό δεν εγκαταστάθηκαν καθόλου πρόσφυγες, στο Μαυροχώρι εγκαταστάθηκαν 75 οικογένειες, στην Πολυκάρπη 31 και στην Φωτεινή Πρέπει να σηµειωθεί ότι στη Φωτεινή δεν υπήρχε ούτε µια οικογένεια ντόπιων. Σήµερα µόνο υπάρχουν περίπου 6 µε 7 οικογένειες ντόπιων, οι οποίες έχουν γίνει κάτοικοι του χωριού τα τελευταία 15 χρόνια. Επίσης, πρέπει να αναφερθεί ότι αυτοί που έµειναν στην Πολυκάρπη ήταν µόνο πρόσφυγες ( Μικρασιάτες ) και όχι πόντιοι, καθώς οι ντόπιοι του χωριού θεωρούσαν ότι οι πρόσφυγες βρίσκονταν πιο κοντά στις δικές τους συνήθειες και ότι ήταν πιο αναπτυγµένοι (ίσως και επειδή η γλώσσα δεν αποτελούσε εµπόδιο). Τους πόντιους όλους όπως αναφέρθηκε τους έστειλαν στη Φωτεινή. 2.2 Προβλήµατα µεταξύ προσφύγων ντόπιων ποντίων. Συνολικά, 8370 πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην επαρχία Καστοριάς ενώ αναχώρησαν σλαβόφωνοι (στο πλαίσιο της ανταλλαγής πληθυσµών µε τη 4 κυρ. Κύρος κάτοικος Πολυκάρπης, κυρ. Κωνσταντίνος κάτοικος Φωτεινής 5 κυρ. Νίκος κάτοικος Μαυροχώρι 6 κυρ. Κωνσταντίνος κάτοικος ισπηλιού 7 Πελαγίδης Ευστάθιος, Η αποκατάσταση των προσφύγων στη δυτική Μακεδονία ( ), Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη,

7 Βουλγαρία) και µουσουλµάνοι (στα πλαίσια της ανταλλαγής πληθυσµών µε τη Τουρκία). Οι ντόπιοι δεν είδαν µε καλό µάτι την άφιξη των Μικρασιατών και των ποντίων. Πίστευαν ότι θα έφευγαν οι Τούρκοι και οι περιουσίες τους θα έµεναν σ αυτούς, καθώς ήταν αυτοί που δούλευαν τα χωράφια. Μάλιστα δεν ήταν λίγοι αυτοί που είχαν πληρώσει κάποια χρήµατα στους Τούρκους ώστε να πάρουν «νόµιµα» τα σπίτια και τα χωράφια τους. 8 Όταν όµως έφτασαν οι πρόσφυγες, καθώς δεν είχαν δικές τους περιουσίες, έµειναν αρχικά ως υπηρέτες στα σπίτια των Τούρκων. Έπειτα, όταν οι Τούρκοι έφυγαν στην Τουρκία, οι περιουσίες τους θεωρήθηκαν ανταλλάξιµες και πέρασαν στα χέρια των προσφύγων. Έτσι άρχισαν οι συγκρούσεις µεταξύ των ντόπιων που ένιωθαν αδικηµένοι και των προσφύγων οι οποίοι προσπαθούσαν να φτιάξουν από την αρχή τη ζωή τους. Οι πρώτοι αντιδρούσαν, καθώς, εκτός από τους Τούρκους στους οποίους είχαν δώσει χρήµατα, πλήρωσαν και στο κράτος 9 ώστε να κατοχυρώσουν τα σπίτια και τα χωράφια των Τούρκων. 10 Βλέποντας την αδικία, όπως είπαν, σε βάρος τους κατηγορούσαν τους πρόσφυγες. Οι δεύτεροι ένιωθαν επίσης αδικηµένοι : Αυτοί είχαν αφήσει πίσω τους όλο τους το βιος, όλη τους την περιουσία, τις καλλιέργειές τους, τα πάντα και ήρθαν σε ένα µέρος αφιλόξενο όπου έπρεπε να χτίσουν από την αρχή µια καινούρια ζωή. Και οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνταν, αλλά και οι δύο είχαν δίκιο. εν ήξεραν όµως πώς να δικαιωθούν και δηµιουργούνταν µεταξύ τους προστριβές. Τα χωριά είχαν χωριστεί σε γειτονιές ή όπως τους ονόµαζαν, «µαχαλάδες». Για παράδειγµα υπήρχε ο «µαχαλάς» των προσφύγων και ο «µαχαλάς» των ντόπιων. 11 εν επιτρεπόταν αρχικά κανενός είδους ανάµιξη και φυσικά αποκλείονταν οι µεικτοί γάµοι. Οι µεγαλύτερες όµως προστριβές που δηµιουργήθηκαν, ήταν µεταξύ των ντόπιων της Πολυκάρπης και των πόντιων της Φωτεινής. 12 Ο λόγος της διαφοράς ήταν τα χωράφια τα οποία βρίσκονταν ανάµεσα στα δύο χωριά. Μέχρι τον ερχοµό των ποντίων, αυτά ανήκανε στην Πολυκάρπη και τα εκµεταλλεύονταν οι κάτοικοι 8 κυρ. Γεώργιος κάτοικος Μαυροχωρίου, κυρ. Ιωάννης κάτοικος Πολυκάρπης, κυρ. Αργύρης κάτοικος Πολυκάρπης 9 Πριν φτάσουν οι πρόσφυγες και οι πόντιοι και µε τις πρώτες αναχώρησης Τούρκων, οι ντόπιοι θέλοντας να εξασφαλίσουν τα χωράφια κατέβαλαν στους τοπικούς άρχοντες κάθε χωριού ένα ποσό ώστε να θεωρούνται δικά τους και να µπορούν να τα καλλιεργούν. 10 κυρ. Αργύρης κάτοικος Πολυκάρπης 11 κυρ. Ευθύµιος κάτοικος Πολύκαρπης, κυρ. Ευαγγελία κάτοικος Μαυροχωρίου 12 πρόσφυγας κάτοικος Πολυκάρπης 6

8 της, είτε αυτοί ήταν ντόπιοι, είτε ήταν Τούρκοι. Με τον ερχοµό τους όµως οι πόντιοι διεκδίκησαν όχι απλά µέρος των χωραφιών, αλλά όλα τα χωράφια, ισχυριζόµενοι ότι ανήκανε στην δική τους περιοχή 13, κάτι µε το οποίο δυσανασχέτησαν οι κάτοικοι της Πολυκάρπης. Καθηµερινά εκδηλώνονταν συγκρούσεις µεταξύ των κατοίκων των δύο χωριών, που πολλές φορές κατέληγαν σε ξυλοδαρµό. 14 Το αποκορύφωµα αυτών των συγκρούσεων ήρθε το 1935 όταν οι κάτοικοι της Πολυκάρπης έκαψαν σπίτια, χωράφια και ζώα στη Φωτεινή. 15 Τα γεγονότα ξεκίνησαν από τους συνήθεις καβγάδες που εκδηλώνονταν σε καθηµερινή βάση. Αρχικά υπήρξαν µόνο λογοµαχίες και έντονοι διαπληκτισµοί, οι κάτοικοι της Φωτεινής πίστευαν ότι η ιστορία θα έληγε όπως πάντα σ αυτό το σηµείο. Αποχώρησαν ύστερα από λίγη ώρα από την Πολυκάρπη (όπου έλαβαν µέρος οι λογοµαχίες) και πήγαν στο χωριό τους, όπου προς µεγάλη έκπληξή τους µετά από λίγο έφθασε µία οµάδα που αποτελούνταν περίπου από 15 άντρες, όλοι τους κάτοικοι της Πολυκάρπης, και άρχισαν να τους χτυπάνε. Ανάµεσα τους ήταν και ο δάσκαλος του χωριού που στα ελληνικά τους έλεγε να µην χτυπάνε αλλά στα σλαβοµακεδόνικα που τα καταλάβαιναν µόνο οι Πολυκαρπινοί τους έλεγε να συνεχίσουν. Ύστερα από αρκετή ώρα, και ενώ οι διαµάχες συνεχίζονταν, ορισµένοι από τους κατοίκους της Πολυκάρπης έβαλαν φωτιές σε σπίτια και χωράφια για να «πάρουν εκδίκηση» όπως ισχυρίστηκαν. 16. Αρκετοί είναι οι κάτοικοι της Φωτεινής κυρίως γέροι οι οποίοι θυµούνται το γεγονός είτε γιατί το έζησαν, είτε από ιστορίες παλιότερων. Όµως και οι Πολυκαρπινοί έχουν να πουν γι αυτό ιστορίες. Μάλιστα χαρακτηριστικά αναφέρουν ότι δεν ήταν καθαρά δικό τους σφάλµα, αφού τα χωράφια για τα οποία µαλώνανε ήταν δικά τους και δεν είχαν δικαίωµα να τους τα πάρουν. Όπως είπε κατά λέξη ο κυρ. Αργύρης, ετών 68, κάτοικος Πολυκάρπης δεν τα έφεραν από τον Πόντο για να είναι δικά τους. 13 κυρ. Βασίλειος κάτοικος Φωτεινής 14 κ.ευθύµιος, Πολυκάρπη 15 κ. Χρήστος, Φωτεινή, κ. Σπύρος, Φωτεινή, κ. Ιωάννης, Πολυκάρπη, κ. Αντώνης, Πολυκάρπη 16 κ. Αργύρης, Πολυκάρπη 7

9 2.3 Ο ρόλος του κράτους. Οι προστριβές µεταξύ των δύο οµάδων, ενισχύονταν ακόµη περισσότερο µε την ανάµιξη του κράτους. Όπως είναι γνωστό οι πρόσφυγες και οι Πόντιοι έφτασαν στην Ελλάδα µετά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάνης (1923) και τη συµφωνία για ανταλλαγή των πληθυσµών που την ακολούθησε και υπογράφηκε από το Βενιζέλο και τον Κεµάλ. Τα πρώτα χρόνια της ζωής στη νέα πατρίδα δεν ήταν σίγουρα και τα πιο ευχάριστα. Το έργο της προσφυγικής αποκατάστασης ήταν τεράστιο και η ελληνική κυβέρνηση αδυνατούσε να το αντιµετωπίσει από µόνη της. Για το λόγο αυτό προσέφυγε στη βοήθεια της διεθνούς κοινότητας. Πραγµατικά διάφορες φιλανθρωπικές οργανώσεις, κυρίως αγγλικές και αµερικάνικες, όπως η Αmerican Bible Society, η Save the Children Fund και η All British Appeal προσέφεραν σηµαντικά στην ανακούφιση των προσφύγων. Παράλληλα, η Ελλάδα προχώρησε στη σύναψη δανείων µε ξένες τράπεζες, για να εγκαταστήσει τους πρόσφυγες όσο πιο παραγωγικά γινόταν. Την όλη διαχείριση των χρηµάτων, καθώς και την πρόοδο του εποικιστικού έργου, ανέλαβε µια διεθνής επιτροπή που συστάθηκε υπό την κηδεµονία της Κ.Τ.Ε., η Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων, γνωστότερη ως Ε.Α.Π. Πρώτος πρόεδρος της Ε.Α.Π. διορίσθηκε ο Αµερικανός Henry Morgentau, πρεσβευτής λίγο αργότερα στην Αθήνα 17. Η εγκατάσταση των προσφύγων προχώρησε προς δύο βασικές κατευθύνσεις, α)την αγροτική και β)την αστική εγκατάσταση. Η αγροτική εγκατάσταση αποδείχθηκε σαφώς πιο εύκολη από την αστική, γιατί η διαθέσιµη γη που υπήρχε ήταν αρκετή, ιδίως στη Μακεδονία και τη Θράκη. Η Ε.Α.Π. αναλάµβανε να χορηγήσει στους αγρότες-πρόσφυγες σπίτια, συνήθως αντιστοιχούσε ένα (1) σπίτι σε κάθε δύο (2) ή τρεις (3) οικογένειες. Επίσης, τους προµήθευε και µε τον απαραίτητο εξοπλισµό, για να µπορέσουν να καλλιεργήσουν τη γη. Η αγροτική εγκατάσταση των προσφύγων προχώρησε µε γοργούς ρυθµούς και το 1930 είχε σχεδόν ολοκληρωθεί 18. Στα πλαίσια της αγροτικής εγκατάστασης προβλεπόταν και η διανοµή στρεµµάτων. Συγκεκριµένα στην περιοχή του ήµου Μακεδνών διανεµήθηκαν 42¼ στρέµµατα σε κάθε µία από τις οικογένειες που είχαν έρθει. 19 Σε άλλους δόθηκαν του Ιάκωβου Μιχαηλίδη 18 του Ιάκωβου Μιχαηλίδη 19 κυρ. Χρήστος κάτοικος Φωτεινής 8

10 στρέµµατα 20. Το πόσα στρέµµατα θα δίνονταν εξαρτιόταν κάθε φορά όχι µόνο από τα µέλη που είχε η κάθε οικογένεια, αλλά και από το µέγεθος της περιουσίας που είχαν αφήσει στα εδάφη της Μικράς Ασίας και του Πόντου. Επίσης τους παραχωρούσαν σπίτια και ζώα, ώστε να µπορούν να αρχίσουν τη ζωή τους µε κάποια εφόδια. Στις πιο άπορες οικογένειες έδιναν ακόµη και ρούχα και τρόφιµα, µέχρι να µπορέσουν να εγκλιµατιστούν και να στηριχτούν στις δικές τους δυνάµεις. Η δικαιολογηµένη αυτή εύνοια του ελληνικού κράτους απέναντι στους πρόσφυγες και τους πόντιους ήταν εµφανείς και η δυσαρέσκεια των ντόπιων µεγάλη. Όταν προσπαθούσαν να εκφράσουν τα παράπονα τους γι αυτήν την αδικία οι αρχές τους τιµωρούσαν µε ξυλοδαρµό. 21 Πολλοί ήταν αυτοί που τιµωρήθηκαν επειδή ζήτησαν να δώσουν λίγα στρέµµατα και σ αυτούς. Βέβαια για όλες αυτές τις πράξεις, η ελληνική πολιτική ηγεσία είχε το σκοπό της. Ήθελε να κρατήσει τους πρόσφυγες και τους πόντιους σε παραµεθόριες περιοχές, καθώς αισθανόταν έντονα την απειλή του κράτους από τους βόρειους γείτονες του. Γνώριζε ότι, αν τους βοηθούσε οικονοµικά, θα τους έδινε κίνητρα για να παραµείνουν σ αυτές τις περιοχές. Μάλιστα πολλές φορές τους έδινε και χρήµατα. Χαρακτηριστικό και άξιο να αναφερθεί είναι ότι όσο κανείς κατεβαίνει από τη βόρεια Ελλάδα προς την Νότια, τόσο λιγότερες προσφυγικές οικογένειες που εγκαταστάθηκαν εκείνα τα χρόνια θα συναντήσει. Οι περισσότερες πήγαν εκεί τα τελευταία χρόνια. 2.4 Η αλλαγή στάσης του κράτους. Η δυσαρέσκεια των ντόπιων µετά από αρκετό καιρό ανάγκασε τις αρχές και το κράτος να αλλάξουν στάση απέναντι τους. Το κράτος άρχισε να τους αντιµετωπίζει πιο ευνοϊκά και να βοηθάει πια και τις δύο πλευρές. Κυρίως στον αγροτικό τοµέα, όπου πλέον ήταν αυτό που ενδιέφερε την κυβέρνηση και που βέβαια παρουσίαζε ραγδαία ανάπτυξη κυρ. Ιωάννης κάτοικος Πολυκάρπης 21 γεγονός που έγινε αποδεκτό και από ανώνυµο πρόσφυγα της Πολυκάρπης και από τον κυρ. Αργύρη ντόπιο κάτοικο Πολυκάρπης 22 Αλβανός Ραϋµόνδος, «Μεσοπολεµικές πολιτικές και εθνοτικές συγκρούσεις και ελληνικός εµφύλιος πόλεµος στην περιοχή Καστοριάς», Επιστήµη και Κοινωνία,

11 Μάλιστα η ανάπτυξη αυτή, έφερε τις αντιµαχόµενες πλευρές πιο κοντά, καθώς βοηθούσαν ο ένας τον άλλο στις καλλιέργειες. Άλλωστε µε την άφιξη των προσφύγων και των ποντίων έφτασαν στην Ελλάδα και νέες καλλιεργητικές µέθοδοι 23. Το κράτος άρχισε να παραχωρεί δάνεια στους αγρότες και να στέλνει δικούς του ανθρώπους έµπειρους για να βοηθάνε τους πολίτες. Ακόµη ενίσχυε οικονοµικά και µε αποζηµιώσεις διάφορες περιοχές του τόπου οι οποίες πλήττονταν από καιρικά φαινόµενα που τους κατέστρεφαν τις σοδειές του χρόνου. Οι σχέσεις κράτους και ντόπιων αλλά και ντόπιων µε πρόσφυγες πόντιους άρχισαν πλέον να εξοµαλύνονται, µόνο όµως στα πλαίσια των χωριών, γιατί οι διαπροσωπικές σχέσεις των κατοίκων των χωριών µεταξύ τους παρέµεναν δυσµενείς. 2.5 Οι πολιτικές επιλογές προσφύγων και ντόπιων. Όπως ήταν αναµενόµενο οι πρόσφυγες πόντιοι και οι ντόπιοι είχαν διαφορετικές πολιτικές προτιµήσεις, γεγονός που οφείλονταν στην προέλευσή τους από διαφορετικό κοινωνικό-πολιτισµικό περιβάλλον και ενισχύονταν από τα διαφορετικά τους συµφέροντα, κυρίως οικονοµικά. Οι πρόσφυγες και οι πόντιοι υποστήριζαν µε µεγάλο φανατισµό τον Βενιζέλο. Άλλωστε ήταν ο άνθρωπος που τους έδινε ελπίδες για µια καλύτερη ζωή, το άτοµο το οποίο τους βοηθούσε οικονοµικά. Πολλοί µάλιστα, κυρίως ηλικιωµένοι, ακόµη και σήµερα χαρακτηρίζουν το Βενιζέλο «πατέρα» τους. 24 Τους έδωσε στέγη, όταν δεν είχαν που να µείνουν µε τα παιδιά τους. Ακόµη τους έδωσε χωράφια και λίγα χρήµατα σαν βοήθηµα για το νέο τους ξεκίνηµα. Ήταν εποµένως λογικό και επόµενο να είναι οπαδοί του. Σε αντίθεση µε τους πρόσφυγες, οι ντόπιοι ήταν εναντίον του Βενιζέλου. Αυτός ευθύνονταν για τις «καταστροφές» που τους είχαν βρει. Άλλα προσδοκούσαν και τελικά άλλα αποκόµισαν. Έτσι οι ντόπιοι ήταν οπαδοί του Λαϊκού Κόµµατος, του Τσαλδάρη ο οποίος ήταν αντίπαλος του Βενιζέλου. Αυτούς υποστήριζαν επιδιώκοντας ότι τελικά θα τους βοηθήσουν να αποκτήσουν ό,τι επιθυµούσαν κυρ. Γεώργιος κάτοικος Φωτεινής, κυρ. ηµήτρης κάτοικος ισπηλιού 24 κυρ. Ιωάννης κάτοικος Πολυκάρπης, κυρ. Γεώργιος κάτοικος Φωτεινής, κυρ. Ευαγγελία και κυρ. Μαρία κάτοικοι Μαυροχωρίου 25 κυρ. Αργύρης κάτοικος Πολυκάρπης 10

12 ιαπιστώνουµε ότι οι ντόπιοι και οι πρόσφυγες πόντιοι είχαν έναν ακόµη λόγο για να βρίσκονται σε µόνιµη αντιµαχία, τον πολιτικό. Η Φωτεινή αλλά και οι λίγοι πρόσφυγες που είχαν εγκατασταθεί στην Πολυκάρπη και το Μαυροχώρι, υποστήριζαν το Βενιζέλο. Οι περισσότεροι όµως κάτοικοι των δύο τελευταίων χωριών, όπως επίσης και του ισπηλιού που ήταν ντόπιοι, υποστήριζαν το Λαϊκό Κόµµα. Ήταν συχνοί οι διαπληκτισµοί µεταξύ των κατοίκων για πολιτικούς λόγους και ταυτόχρονα θυµόνταν και παλαιότερες διαφορές. Έτσι πολλές φορές κατέληγαν σε ξυλοδαρµό Οι σλαβόφωνοι και ελληνόφωνοι ντόπιοι. Είναι γνωστό ότι οι ντόπιοι της περιοχής χωρίζονταν κυρίως σε ελληνόφωνους και σε σλαβόφωνους. Οι µεν πρώτοι ήταν αυτοί που ως µητρική τους γλώσσα είχαν τα ελληνικά, ενώ οι δεύτεροι γνώριζαν ως γλώσσα τους τα σλαβικά ή (όπως έχει επικρατήσει να ονοµάζονται από την εποχή που εµφανίστηκε έντονο το πρόβληµα αµφισβήτησης της ελληνικότητας της Μακεδονίας) τα σλαβοµακεδόνικα. Στην περιοχή του νοµού Καστοριάς κατά κύριο λόγο οι ντόπιοι ήταν σλαβόφωνοι. Στα χωριά στα οποία αναφερόµαστε, εκτός βέβαια της Φωτεινής οι κάτοικοι ήταν µοιρασµένοι. Στο ισπηλιό ήταν σλαβόφωνοι, 27 στο Μαυροχώρι υπήρχαν και οι δύο οµάδες, 28 ενώ στην Πολυκάρπη υπήρχαν µόνο σλαβόφωνοι. 29 Βέβαια το γεγονός ότι σαν µητρική τους γλώσσα είχαν τα σλαβοµακεδόνικα, δεν σήµαινε ότι δεν ήταν Έλληνες. Κι όµως πολλές φορές και ακόµα και στις µέρες µας έχει αµφισβητηθεί η Ελληνική τους καταγωγή και συνείδηση. Το γεγονός αυτής της αµφισβήτησης προκαλούσε διχόνοιες µεταξύ των κατοίκων των χωριών. Ακόµη και ανάµεσα στους ίδιους τους ντόπιους, οι προστριβές ήταν έντονες, κυρίως µεταξύ των δύο γειτονικών χωριών του Μαυροχωρίου και της Πολυκάρπης, όπου οι πρώτοι κατηγορούσαν τους δεύτερους ως Βούλγαρους. Μάλιστα τόσο έντονες ήταν οι διαφορές τους που οι κάτοικοι της Πολυκάρπης δεν µπορούσαν να περάσουν στο Μαυροχώρι, µέσω της γέφυρας που υπάρχει, γιατί αρχικά, µέχρι το 1949, υπήρχε στρατός που δεν επέτρεπε την είσοδο και έπειτα οι 26 κυρ. Αργύρης κάτοικος Πολυκάρπης, κυρ. Γαβριήλ κάτοικος Πολυκάρπης 27 κυρ. Παντελής κάτοικος ισπηλιού 28 κυρ. Χρήστος κάτοικος Μαυροχωρίου 29 κυρ. Ευθύµιος κάτοικος Πολυκάρπης 11

13 ίδιοι κάτοικοι ήταν έτοιµοι να τους επιτεθούν µε όποιο αντικείµενο έβρισκαν µπροστά τους Οι διαφορές µεταξύ κυρίως των κατοίκων Μαυροχωρίου-Πολυκάρπης αλλά και Φωτεινής. Πέρα από την διαφορά που αναφέρθηκε, σχετικά µε τους σλαβόφωνους και τους ελληνόφωνους, τα δύο χωριά είχαν και άλλες διαφορές τις οποίες κατάφεραν να ξεπεράσουν τα τελευταία δεκαπέντε µόλις χρόνια. 31. Σαν βασική αιτία θεωρούνταν τα σύνορα των δύο χωριών και η γνωστή παραλία της «Σταραρέκας». Την συγκεκριµένη περιοχή διεκδικούσαν και τα δύο χωριά υποστηρίζοντας ότι τους ανήκει. Οι κάτοικοι του Μαυροχωρίου πιστεύανε ότι είναι στα όρια του δικού τους χωριού, αφού η γέφυρα είναι µετά την παραλία και εκεί είναι που χώριζαν µε την Πολυκάρπη. 32 Οι κάτοικοι όµως της Πολυκάρπης δεν αποδέχονταν αυτόν τον ισχυρισµό, καθώς υποστήριζαν πως η συγκεκριµένη περιοχή ανήκε στο χωριό τους, αλλά σιγά, σιγά κατάφεραν οι Μαυροβινοί να την πάρουν στην ιδιοκτησία τους. 33 Ακόµη µια βασική αιτία συγκρούσεων θεωρείται η άποψη των Μαυροβινών ότι είναι ανώτεροι από τους Πολυκαρπινούς. Λέγοντας ανώτεροι εννοούν πνευµατικά αλλά και οικονοµικά. Ο τρόπος µε τον οποίο αντιµετώπιζαν τους γείτονες τους ήταν υποτιµητικός και καθαρά περιφρονητικός. (Ο καθένας µπορεί να διαπιστώσει αυτή την συµπεριφορά όταν επισκεφθεί τα δύο χωριά ακόµη και στις µέρες µας ). Μάλιστα η συγκεκριµένη διαφορά, σε συνδυασµό µε τα προηγούµενα προβλήµατα, είχε ως αποτέλεσµα να µην επιτρέπονται ( από τους γονείς των νέων και των δύο χωριών) ούτε και οι γάµοι µεταξύ των κατοίκων των χωριών. (Όλοι όσοι έδωσαν συνέντευξη γι αυτήν την εργασία το παραδέχτηκαν). Ο άτυπος νόµος έληξε το 1964 που άρχισαν και οι πρώτες επαφές µεταξύ τους. Μέχρι εκείνη την χρονιά 30 κυρ. Κύριλλος κάτοικος Πολυκάρπης, κυρ. Αντώνιος κάτοικος Πολυκάρπης και κυρ. Παναγιώτης κάτοικος Μαυροχωρίου 31 κυρ. Χρήστος κάτοικος Πολυκάρπης, κυρ. Ιωάννης κάτοικος Μαυροχωρίου 32 κυρ. Χριστόδουλος κάτοικος Μαυροχωρίου 33 κυρ. Κατίνα κάτοικος Πολυκάρπης 12

14 µόνο τέσσερις οικογένειες από κάθε χωριό κατάφεραν να αψηφήσουν τα πιστεύω των συχωριανών τους και να προχωρήσουν στο µυστήριο του γάµου. Όσον αφορά τις σχέσεις µε τη Φωτεινή καµία αλλαγή δεν είχε σηµειωθεί. Οι κάτοικοι της Πολυκάρπης ακόµη δεν µπορούσαν να αποδεχτούν την κατάσταση. Το µικρό βουνό το οποίο παλαιότερα ήταν τσιφλίκι τους ( σ αυτό εργάζονταν πριν από την άφιξη των προσφύγων οι κάτοικοι της Πολυκάρπης, όσο ήταν ακόµη στην υπηρεσία των Τούρκων. Εξάλλου το χωριό της Φωτεινής δηµιουργήθηκε µε τον ερχοµό των πόντιων) παρέµενε ακόµη αιτία για διαµάχες. Οι κάτοικοι της Φωτεινής οι οποίοι είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή, άρχισαν να βγάζουν τα ζώα τους και να καλλιεργούν τα χωράφια, καθώς θεωρούσαν ότι πλέον τους ανήκανε δικαιωµατικά, αφού τους τα είχε δώσει το κράτος. Εποµένως οι συγκρούσεις ήταν αναπόφευκτες και σχεδόν καθηµερινές. 34 Αλλά και οι σχέσεις της Φωτεινής µε τους κατοίκους του Μαυροχωρίου είχαν περάσει από διάφορα επίπεδα. Ίσως να µην ήταν τόσο έντονες και συχνές οι συγκρούσεις µεταξύ τους, αλλά οπωσδήποτε υπήρχαν, γιατί ούτε οι Μαυροβινοί επιθυµούσαν εκείνα τα χωράφια να µένουν ανεκµετάλλευτα. Μάλιστα ορισµένοι µε σκοπό να πάρουν κάποια στρέµµατα στην κατοχή τους, έχτισαν παράνοµα καλύβες σε χωράφια και µέχρι να ξεπεραστεί ο κίνδυνος να τους τα πάρουν πίσω οι Φωτεινιώτες, έµεναν εκεί. Αυτές οι καλύβες είχαν γίνει το σπίτι τους ακόµα και το βράδυ εκεί κοιµόταν. Είχαν αφήσει τις οικογένειες τους και έµεναν µόνοι. 35 Παρόλο που οι σχέσεις µεταξύ των τριών χωριών ήταν έντονες, το ισπηλιό δεν είχε προβλήµατα. Ίσως οι κάτοικοι µεταξύ τους να είχαν µικροδιαφορές, αλλά µε τα υπόλοιπα χωριά δεν είχαν επαφές. Ήταν αρκετά δύσκολο αυτό, καθώς το ισπηλιό είναι σχετικά µακριά από τα άλλα τρία χωριά. Ήταν εποµένως εκ των πραγµάτων σχεδόν αδύνατον να προκύψουν διαφορές Η περίοδος Μεταξά. Η περίοδος αυτή µπορεί να χαρακτηριστεί ως σκοτεινά χρόνια στην ιστορία του έθνους κι αυτό γιατί, πέρα από την δικτατορία που υπήρχε, ακολούθησαν τα δύσκολα χρόνια όπου οι Γερµανοί και οι Ιταλοί ήταν κατακτητές. 34 κυρ. Αργύρης κάτοικος Πολυκάρπης, κυρ. Γεώργιος κάτοικος Φωτεινής 35 κυρ. Χρήστος κάτοικος Μαυροχωρίου, κυρ. Γεώργιος κάτοικος Φωτεινής 36 κυρ. Παντελής και κυρ. Σάκης κάτοικοι ισπηλιού, κυρ. Χρήστος κάτοικος Μαυροχωρίου 13

15 Στην έρευνα που έγινε ελάχιστοι ήταν αυτοί που δέχτηκαν να πουν λίγες κουβέντες γι αυτήν την περίοδο. Οι περισσότεροι είπαν ότι ήθελαν να ξεχάσουν ή ότι ήθελαν να διαγράψουν αυτά τα χρόνια από την µνήµη τους. 37 Απέφυγαν να µιλήσουν καθώς είχαν υποστεί πολλά. Ο φόβος ότι µπορεί να περάσουν κάποια στιγµή τα ίδια δεν τους επιτρέπει να αναφερθούν σ αυτά τα γεγονότα. Ακόµη και η ανάµνησή τους προκαλεί πόνο ίσως όχι σωµατικό αλλά σίγουρα ψυχικό. Η δικτατορία του Μεταξά ( ) ακολούθησε ταχτική βίαιου εξελληνισµού των Σλαβοµακεδόνων. Εξαπέλυσε έναν τεράστιας έκτασης ανοιχτό «πόλεµο» εναντίον τους, µε µαζικές εξορίες και φυλακίσεις, µε βαριά διοικητικά πρόστιµα, απαγορεύοντας τους, µε την απειλή βαριών ποινών, ακόµη και να µιλούν δηµόσια τη γλώσσα τους. Αποκαλυπτική για τη µεταχείριση των Σλαβοµακεδόνων από το ελληνικό αστικό κράτος είναι η οµολογία του ειδικού, κατά το "Βήµα", µελετητή Λεωνίδα Μπατρινού, σε άρθρο του µε τίτλο: Τι είναι οι "Σλαβοµακεδόνες" ("Βήµα", 26/9/1950) 38. Αφού παρουσιάζει τους Σλαβοµακεδόνες σαν Έλληνες εκσλαβισθέντες µε αθέµιτα µέσα από τη Βουλγαρική Εξαρχία, που πρέπει να επανέλθουν στην "ελληνική οικογένεια", συνεχίζει: "Πιστοί εις την ιστορικήν αλήθειαν οφείλοµεν να οµολογήσωµεν µετά παρρησίας ότι η επί δεκαετηρίδας προσπάθεια αυτή των Σλάβων δεν έµεινε άνευ αποτελέσµατος. Μετά την απελευθέρωσιν της Μακεδονίας κατά το 1912 η Ελλάς εύρεν εις τας απελευθερωθείσας χώρας αρκετάς χιλιάδας κατοίκων ή συνειδητών και φανατικών σλάβων ή - το πλείστον - αµφιβόλου ρευστής εθνικής συνειδήσεως ανθρώπων. Τί έπραξεν η Μητέρα Ελλάς δια τους τελευταίους τούτους; Τί µέσα µετεχειρίσθη δια να διδάξει, να νουθετήσει, να επαναφέρει εις την ελληνικήν οικογένειαν τα παραστρατηµένα αυτά παιδιά της; Από της απελευθερώσεως και µέχρι σήµερον ακόµη οι εκπρόσωποι της Ελληνικής Πολιτείας και οι εκάστοτε κυβερνήσεις της έπραξαν το παν δια να επιτύχουν το αντίθετο. Οι υπό δυσµένειαν διατελούντες του εκάστοτε κυβερνώντος κόµµατος υπάλληλοι απεστέλλοντο προς τιµωρίαν δίκην εξορίας εις τας ατυχείς αυτάς περιοχάς. Εγλύτωσαν οι κάτοικοι από τους Τούρκους Ζαπτιέδες -χωροφύλακας - οι οποίοι τους απεκάλουν "γκιαούρηδες" και περιέπεσαν εις τους Ελληνας εκείνους χωροφύλακας, τους χαρακτηριζόµενους ως "στραβόξυλα" και αποστελλόµενους 37 κυρ. Θωµάς και κυρ. Αντώνης κάτοικοι Πολυκάρπης, κυρ. Κατίνα κάτοικος Μαυροχωρίου 38 "Βήµα", 26/9/

16 εκεί προς σωφρονισµόν, ωσάν τα µέρη εκείνα να ήσαν "Λόχος Καλπακίου", οι οποίοι τους απεκάλουν από το πρωί έως το βράδυ "Βουλγάρους". Μέχρι προ ολίγων ετών ακόµη εις τον πίνακα του Υπουργείου ικαιοσύνης τα Πρωτοδικεία των περιφερειών εκείνων εθεωρούντο "δυσµενή" και αντί να τοποθετούνται εις αυτά οι οριστείς των ικαστών και να θεωρείται η υπηρεσία των τιµητική, εστέλλοντο ικασταΐ, τινές των οποίων απέπεµπον τους µη γνωρίζοντας καλώς την ελληνικήν µάρτυρας, αποκαλούντες αυτούς "Βουλγάρους". Αντί διδασκάλων Εθναποστόλων ετοποθετούντο εις τας αείποτε κενός θέσεις των σχολείων εκείνων διάφορα ευνοούµενοι οι οποίοι ουδέποτε µετέβαινον εις την εξορίαν αυτήν αποσπώµενοι εις αλλάς θέσεις, αλλά και αν µετέβαινον, ουδέποτε έδειξαν πραγµατικήν στοργήν δια τους µικρούς µαθητάς των οι οποίοι είχον το ατύχηµα να µην έχουν µητρικήν γλώσσαν την Ελληνικήν. Και τοιουτοτρόπως όλοι αυτοί, όλοι µας, µηδέ του γράφοντος εξαιρουµένου, κατά το µέτρον των υποχρεώσεών των ως Ελλήνων έκαστος, δεν έπραξε το καθήκον του δια να αποσοβήση το σκότιον έργον των πρακτόρων του Σλαβιοµού". Το 1950, ο Λεωνίδας Μπατρινού παραδέχεται, ότι στην Ελλάδα υπάρχει πληθυσµός που δεν έχει µητρική γλώσσα την ελληνική και δεν έχει αφοµοιωθεί, παρά τους διωγµούς, τις εξορίες, τις φυλακίσεις, τις δολοφονίες, τις χιλιάδες των πολιτικών προσφύγων και των µεταναστών. Αλλά και γιατί αποκαλύπτει την εγκατάλειψη των Σλαβοµακεδόνων από το ελληνικό κράτος, που αντιµετωπίζει τις περιοχές τους σαν τόπους εξορίας 39. Η περίοδος Μεταξά υπήρξε καταλυτική για τους σλαβόφωνους κατοίκους και των χωριών της περιοχής της Καστοριάς. Οι κάτοικοι των χωριών που είχαν ως µητρική γλώσσα τα σλαβικά άρχισαν να αντιµετωπίζουν δυσκολίες. Στην Πολυκάρπη, για παράδειγµα, ακόµη και τα παιδιά τιµωρούνταν αυστηρά από τους δασκάλους, σε περίπτωση που χρησιµοποιούσαν τα σλαβικά. 40 Οι αρχές βασάνιζαν και πολλές φορές έστελναν εξορία 41 σε νησιά της Ελλάδας µε την πρόφαση ότι ήταν κοµµουνιστές κυρ. Χρήστος κάτοικος Πολυκάρπης 41 Philip Carabott The politics of constructing the other the Greek state and its Slavic speaking citizens ca Conference on Minorities in Greece : historical issues and new perspectives Berlin, 30 January I February Αλβανός Ραϋµόνδος, «Μεσοπολεµικές πολιτικές και εθνοτικές συγκρούσεις και ελληνικός εµφύλιος πόλεµος στην περιοχή Καστοριάς», Επιστήµη και Κοινωνία,

17 Όλα αυτά -να το θυµίσουµε- συµβαίνουν σε µια εποχή που ο σλαβοµακεδονικός πληθυσµός της Βόρειας Ελλάδας υφίσταται, εκτός από την απαγόρευση της µητρικής του γλώσσας, µια γενικότερη απειλή για τους ίδιους. Όλες σχεδόν οι σλαβόφωνες περιοχές της είχαν κηρυχτεί µε τον ΑΝ 376/1936 "αµυντικές περιοχές" (Επιτηρούµενη Ζώνη), µέσα στις οποίες κάθε κίνηση των κατοίκων υπαγόταν σε ένα καθεστώς αυστηρού ελέγχου, µε απαγορευµένη οποιαδήποτε επικοινωνία ανάµεσα στους ίδιους και τους τυχόν διερχόµενους ξένους, δραστική περιστολή της έκδοσης διαβατηρίων µε βάση την αξιολόγηση των "κοινωνικών και Εθνικών φρονηµάτων" τους από τις στρατιωτικές αρχές, ακόµη και στέρηση του δικαιώµατος για αγορά γης σε όσους θεωρούνταν "εθνικώς υπόπτου διαγωγής" από τη χωροφυλακή. Ταυτόχρονα, οι εκτοπίσεις Σλαβοµακεδόνων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης που η µεταξική δικτατορία είχε εγκαθιδρύσει στα νησιά του Αιγαίου πήραν ένα µαζικό και αδιάκριτο χαρακτήρα, που ξεπερνούσε κατά πολύ κάθε παλιότερη επίδοση των µηχανισµών ασφαλείας. Η παραµικρή "παρακίνησις κατοίκων εις απείθειαν προς τας αρχάς", όπως αυτή γινόταν αντιληπτή από τα όργανα της δικτατορίας, θεωρούνταν ένδειξη αντεθνικής συµπεριφοράς και οδηγούσε στις αρµόδιες Επιτροπές Στρατιωτικής Ασφαλείας. Φυσικά, στην όλη προσπάθεια καταστολής της σλαβικής γλώσσας, βοηθοί υπήρξαν οι πρόεδροι των χωριών, που θεωρούσαν ότι έτσι µπορούσαν να επιβάλλουν ευκολότερα την εξουσία τους, αλλά και οι πρόσφυγες και οι πόντιοι, οι οποίοι παρά το γεγονός ότι ήταν Βενιζελικοί και εποµένως εναντίον του Μεταξά, βρήκαν αµέριστη συµπαράσταση και βοήθεια από το κράτος και θεωρήθηκαν ως γνήσιοι Έλληνες. Με την ισχύ που τους έδινε το κράτος, µπορούσαν να εκδικηθούν τους ντόπιους για την όποια συµπεριφορά είχαν εκδηλώσει απέναντί τους ως τότε. 43 Έτσι τους κατέδιδαν στις αρχές, που µε τη σειρά τους, τους συγκέντρωναν στο παλιό σχολείο της περιοχής που βρίσκονταν στο Μαυροχώρι και από κει άλλους τους ελευθέρωναν και άλλους τους βασάνιζαν. (όσον αφορά τα χωριά µε τα οποία σχετίζεται η εργασία). Όµως και για τους πρόσφυγες πόντιους η κατάσταση δεν ήταν καλύτερη. Οι λίγοι που προσπαθούσαν να βοηθήσουν τους ντόπιους ή που προέβαλαν αντίσταση στις αρχές τιµωρούνταν επίσης αυστηρά, ίσως όχι µε θάνατο. Οι πρώτοι, δηλαδή οι φίλοι και συνεργάτες των ντόπιων, ήταν οι πλέον γνωστοί στις αρχές. Όσον αφορά όµως τους δεύτερους που θεωρούνταν αντιστασιακοί, αυτούς τους 43 κ. Αντώνης, Πολυκάρπη 16

18 παρέδιδε στις αρχές ο πρόεδρος που κατά κύριο λόγο ήταν ντόπιος και συνεργάτης της τότε κυβέρνησης. Και αυτούς τους συγκέντρωναν στο Τούρκικο σχολείο, αλλά αυτή τη φορά στο υπόγειο 44, όπου και προέβαιναν σε ξυλοδαρµό. Παρά το γεγονός ότι το σχολείο ήταν στο Μαυροχώρι, οι κάτοικοι του συγκεκριµένου χωριού, κατά ένα παράξενο τρόπο (ίσως λόγο του γεγονότος ότι πάντα φρόντιζαν να έχουν αρµονικές σχέσεις µε την εξουσία) δεν αντιµετώπιζαν ανάλογα προβλήµατα, όπως οι Πολυκαρπινοί. Βέβαια δεν συνεργάζονταν µε τις αρχές αλλά δεν προέβαλαν και ιδιαίτερες αντιστάσεις, µε εξαίρεση ορισµένες µεµονωµένες περιπτώσεις. 45. Η ίδια κατάσταση µε το Μαυροχώρι επικρατούσε και στο ισπηλιό, για το λόγο αυτό τα δύο χωριά δεν είχαν θύµατα στην περίοδο Μεταξά. 46 Η Φωτεινή όµως είχε τις ίδιες συγκρούσεις µε τις αρχές που είχε η Πολυκάρπη. Μάλιστα οι κάτοικοι αυτού του χωριού, ανήκαν στην κατηγορία των πόντιων οι οποίοι φυλακίζονταν και βασανίζονταν ύστερα από προδοσία του προέδρου ή ντόπιων κατοίκων, ανθρώπων του προέδρου της Πολυκάρπης 47. (ο πρόεδρος ασκούσε το επάγγελµα του αγρότη). Έτσι οι διαφορές των δύο χωριών, ακόµη και σ αυτά τα δύσκολα χρόνια εντείνονταν και διατηρούνταν, γεγονός που οδήγησε πάλι σε ακραίες καταστάσεις. Μετά από λίγα χρόνια και συγκεκριµένα το 1953, οι κάτοικοι της Πολυκάρπης ύστερα από έντονη λογοµαχία µε τους κατοίκους της Φωτεινής έκαψαν για δεύτερη φορά το χωριό. Περίπου τα µισά σπίτια του χωριού και οι αντίστοιχες καλλιέργειες έγιναν στάχτη Οι πολιτικές πεποιθήσεις των ντόπιων και η αλλαγή των προσφύγων. Στη διάρκεια του µεσοπολέµου, οι σλαβόφωνοι ντόπιοι (Σλαδοµακεδόνες) εµφανίζονταν πολιτικά συντηρητικοί: ακολουθούσαν, γενικά, την αντιβενιζελική παράταξη, ενώ το 1935 εκφράστηκαν και µέσα από τη «Μακεδονική Ένωση», (έναν σχηµατισµό που προέκυψε από το Λαϊκό Κόµµα), που στις εκλογές του 1935 (µε αρχηγό τον Σ. Γκοτζαµάνη και φιλοµοναρχικό στίγµα) συγκέντρωσε το 14,80% των ψήφων της 44 κυρ. Αντώνιος κάτοικος Πολυκάρπης 45 κυρ. ηµήτριος, κυρ. Νικόλαος και κυρ. Μαρία κάτοικοι Μαυροχωρίου 46 κυρ. Χρυσόστοµος κάτοικος ισπηλιού 47 κυρ. Σπυρίδων και κυρ. Θεόδωρος κάτοικοι Φωτεινής 48 κυρ. Σπυρίδων, κυρ. Θεόδωρος και κυρ. Γεώργιος κάτοικοι Φωτεινής κυρ. Ιωάννης κάτοικος Πολυκάρπης 17

19 Μακεδονίας. Το κόµµα αυτό (αλλά και η «Μακεδονική Οµάδα» της Κοζάνης και της ράµας) προσανατολιζόταν προς τη διοικητική αυτονόµηση της Μακεδονίας και την αποµάκρυνση των προσφύγων 49. Οι πρόσφυγες, προς έκδηλη δυσαρέσκεια των πιο συντηρητικών στοιχείων του αυτόχθονος πληθυσµού, ήταν πολυπληθείς και συµπαγώς εγκαταστηµένοι, ώστε να δρουν ως ρυθµιστές της πολιτικής ζωής στη διάρκεια του µεσοπολέµου. Μερικοί από τους µη προνοµιούχους ήταν επηρεασµένοι ιδεολογικά από τα επαναστατικά δόγµατα του Κοµµουνιστικού Κόµµατος της Ελλάδας (ΚΚΕ), το οποίο είχε ιδρυθεί πρόσφατα (το 1918) και ορισµένοι από τους ηγέτες του κατάγονταν από την Ανατολία. Παρά τις µεγάλες στερήσεις όµως η απήχηση του κοµµουνισµού θα εµποδιζόταν σηµαντικά από την εµµονή της Κοµιντέρν (µεταξύ 1924 και 1935) το ελληνικό κόµµα να υποστηρίζει την ιδέα ενός αυτόνοµου Μακεδονικού κράτους, η δηµιουργία του οποίου θα είχε ως επακόλουθο την απόσπαση µιας µεγάλης περιοχής της Βόρειας Ελλάδας. Από τους νεοεγκατεστηµένους πρόσφυγες των οποίων η ζωή είχε ήδη αναστατωθεί µια φορά, λίγοι ήταν διατεθειµένοι να ξαναζήσουν αυτή την εµπειρία. Στην συντριπτική τους πλειοψηφία οι πρόσφυγες παρέµειναν πιστοί στον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον οραµατιστή µιας Μεγάλης Ελλάδας και επίδοξο ελευθερωτή τους. Το λυτρωτικό του όραµα είχε τώρα καταρρεύσει, αλλά αυτό ερµηνευόταν απόλυτα µε την προδοσία της εσωτερικής αντίδρασης και τις µηχανορραφίες εξωτερικών δυνάµεων. Αυτή η αφοσίωση επιβίωσε για πολλά χρόνια Τα χρόνια της κατοχής Κατά την περίοδο της κατοχής υπήρχε ουσιαστικά συνέχιση της εξουσίας και εποµένως και της συµπεριφοράς της απέναντι στους σλαβόφωνους. Οι πρόεδροι και οι χωροφύλακες των χωριών παρέµειναν λίγο πολύ τα ίδια πρόσωπα για την περιοχή της Καστοριάς και υπήρχε ένα είδος συνέχειας µε την προηγούµενη περίοδο. 51 Στις 27 Σεπτέµβρη 1941 δηµιουργείται το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, το Ε.Α.Μ., που έµελλε να παίξει το κύριο ρόλο στην οργάνωση του ελληνικού λαού κατά τη διάρκεια της κατοχής στη χώρα µας. 49 του Χρήστου Τυροβούζη. 50 Ρ. ΟΙ099. Συνοπτική Ιστορία της Ελλάδας , Αθήνα 1995, σσ Αλβανός Ραϋµόνδος, «Μεσοπολεµικές πολιτικές και εθνοτικές συγκρούσεις και ελληνικός εµφύλιος πόλεµος στην περιοχή Καστοριάς», Επιστήµη και Κοινωνία,

20 Η δηµιουργία του Ε.Α.Μ. δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Ήρθε ως αποτέλεσµα της αναγκαιότητας οργάνωσης της αντίστασης του ελληνικού λαού, της µάχης των οχυρών αλλά και των πρώτων αυθόρµητων εν πολλοίς αντιστασιακών πράξεων των πρώτων ηµερών της κατοχής. Του Ε.Α.Μ. είχε προηγηθεί η δηµιουργία του Εργατικού Ε.Α.Μ. του Ε.Ε.Α.Μ. (Ιούλης 1941) µε τη συµµετοχή της Ενωτικής Γ.Σ.Ε.Ε.(που βρισκόταν κάτω από τη επιρροή του Κ.Κ.Ε.), της Γ.Σ.Ε.Ε. που ακολουθούσε ρεφορµιστική γραµµή και τα Ανεξάρτητα Συνδικάτα που είχα αποσπαστεί από τη Γ.Σ.Ε.Ε. εξαιτίας της δεξιάς γραµµής που ακολούθησε η διοίκηση της. Στους στόχους του Ε.Ε.Α.Μ. ανάµεσα στα άλλα βρισκόταν και η προσπάθεια συγκρότησης πανελλαδικού εθνικοαπελευθερωτικού µετώπου από όλα τα κόµµατα και οργανώσεις που ήθελαν να παλέψουν για το διώξιµο του ξένου κατακτητή και την απελευθέρωση της χώρας. υστυχώς παρά τις πολύµηνες προσπάθειες του Ε.Ε.Α.Μ. αλλά και του Κ.Κ.Ε. οι ηγεσίες των µεγάλων προπολεµικά αστικών κοµµάτων απέκρουσαν τις προτάσεις για συνεργασία µε βασικό επιχείρηµα πως ήταν "τυχοδιωκτισµός" κάθε αντίσταση απέναντι στον κατακτητή. Τελικά η συγκρότηση του Ε.Α.Μ. έγινε πράξη µετά τη συνεργασία του Κ.Κ.Ε. µε το Σοσιαλιστικό Κόµµα Ελλάδας, της Ένωσης Λαϊκής ηµοκρατίας µε επικεφαλής τον Ηλία Τσιριµώκο καθώς και το Αγροτικό κόµµα. Σκοποί του Ε.Α.Μ. σύµφωνα µε το ιδρυτικό του ήταν: α. Η απελευθέρωση του έθνους µας από τον ξένο ζυγό και η απόκτηση της πλήρους ανεξαρτησίας της χώρας. β. Ο σχηµατισµός προσωρινής κυβερνήσεως του Ε.Α.Μ. αµέσως µετά τη εκδίωξη των κατακτητών, µοναδικός σκοπός της οποίας θα ήταν η προκήρυξη εκλογών για Συντακτική Εθνοσυνέλευση, µε βάση την αναλογική, ώστε ο λαός να γίνει κυρίαρχος του τρόπου της διακυβερνήσεως του. γ. Η κατοχύρωση του κυριαρχικού τούτου δικαιώµατος του Ελληνικού λαού, όπως αποφανθή περί του τρόπου διακυβερνήσεως του, από κάθε αντιδραστική απόπειρα, ώστε να τείνει να επιβάλει στον λαό λύσεις αντιθέτους προς τις επιθυµίες του και η εκµηδένιση δι' όλων των µέσων του Ε.Α.Μ. και των οργάνων που αποτελούσαν, πάσης τέτοιας απόπειρας. Μετά την υπογραφή του ιδρυτικού προσχώρησαν κατά τη διάρκεια της κατοχής στο Ε.Α.Μ. και η Σοσιαλιστική Ένωση, οι Σοσιαλιστές ηµοκράτες, Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόµµα και η ηµοκρατική Ένωση. Επίσης 19

21 προσχώρησαν του Εργατικό Ε.Α.Μ., Η Εθνική Αλληλεγγύη, η Ε.Π.Ο.Ν., η Κεντρική Πανυπαλληλική Επιτροπή και η Παγκληρική Ένωση. Ακόµη το Κόµµα Αριστερών Φιλελευθέρων συνεργαζόταν µε αυτό. Ψυχή, οργανωτής, σηµαιοφόρος και κύριος αιµοδότης του Ε.ΑΜ και γενικότερα της αντίστασης ήταν το Κ.Κ.Ε. Χαρακτηριστικό το γεγονός πως ακόµη και ο ραδιοφωνικός σταθµός του Λονδίνου σ εκποµπή του στις 13/3/44 αναγνώριζε " Οι κοµµουνιστές, προς αιωνίαν των τιµήν, είναι οι πρώτοι που ερίφθησαν εις τον πατριωτικός αγώνα". Το Κ.Κ.Ε. χτυπηµένο από τη παρανοµία και τις διώξεις της 4ης Αυγούστου, πήρε την πρωτοβουλία για τη οργάνωση της αντίστασης. Η ίδρυση του Ε.Α.Μ. δεν µπορούσε να αφήσει αδιάφορους τους αστούς πολιτικούς και τους Άγγλους που πάντα έβλεπαν µακρύτερα... Έτσι δηµιουργούνται και άλλες οργανώσεις όπως Ε..Ε.Σ., Ε.Κ.Κ.Α. κ.α. µε µικρή δράση αλλά και τακτικές υπονόµευσης του έργου του Ε.Α.Μ.. Το Ε.Α.Μ. έφτασε να αριθµεί πάνω από λαού. Στις γραµµές του συγκεντρώθηκαν η εργατική τάξη, η αγροτιά, η διανόηση, οι επαγγελµατίες, σηµαντικό µέρος του κλήρου και ένα µέρος της µικρής και µεσαίας αστικής τάξης. Γενικά συσπειρώθηκαν όλες οι τάξεις και τα στρώµατα που ενδιαφερόταν είτε έτσι είτε αλλιώς για την εθνική απελευθέρωση της χώρας, για την κατάκτηση και την κατοχύρωση της πλήρους εθνικής ανεξαρτησίας και για τη κοινωνική, τη λαϊκοδηµοκρατική αναγέννηση της. Η προσφορά του Ε.Α.Μ. ανεκτίµητη. Αποτελεί ένα από τα µεγαλύτερα επιτεύγµατα στην ιστορία του ελληνικού λαού. Ενδεικτικά αναφέρουµε: 1. Η δηµιουργία του ένοπλου τµήµατος της Ε.Α.Μ.Ι.κης αντίστασης του Ε.Λ.Α.Σ. (έφτασε σε πάνω από µαχητές), και του Ε.Λ.Α.Ν. είχε ως αποτέλεσµα την απασχόληση πολλών µεραρχιών των γερµανών (8-12 µεραρχίες) στο εσωτερικό της χώρας, συµβάλλοντας έτσι στον κοινό αντιφασιστικό αγώνα των λαών. 2. Το Ε.Α.Μ. οργάνωσε µαζικούς αγώνες και πέτυχε να σώσει το λαό από τον εφιάλτη της πείνας. Πέτυχε να εµποδίσει την πολιτική επιστράτευση που επεδίωξαν οι κατακτητές µε αποτέλεσµα ούτε ένας Έλληνας να µην πολεµήσει στο Ανατολικό Μέτωπο. Πέτυχε και σταµάτησε τη επέκταση της Βουλγάρικης Κατοχής στη χώρα µας. 3. Ίδρυσε στα 1944 την κυβέρνηση του βουνού, την Π.Ε.Ε.Α., υλοποιώντας λαϊκοδηµοκρατικές προτάσεις στην απελευθερωµένη ύπαιθρο Αλέκος Χατζηκώστας 20

22 Οι αντάρτες έκαναν αισθητή την παρουσία τους στην περιοχή τον Μάρτιο του πραγµατοποιώντας επιθέσεις κατά των κατακτητών. Πολλοί από τους κατοίκους του Μαυροχωρίου ακολούθησαν τους αντάρτες, αφήνοντας τα σπίτια και τις οικογένειες του και ζώντας στα βουνά µε σκοπό να βοηθήσουν στην απελευθέρωση της περιοχής τους πρώτα, κι έπειτα της χώρας τους. 54 Περνούσαν βέβαια δύσκολες στιγµές και για να επιβιώσουν πραγµατοποιούσαν εφόδους σε σπίτια κυρίως τα βράδυ, γιατί µόνο τότε µπορούσαν να περνούν απαρατήρητοι από τις δυνάµεις κατοχής. Και παρά τα όσα περνούσαν, οι προσπάθειες για προσέλκυση νέων ατόµων συνεχίζονταν καθηµερινά. Στην αρχή από την Πολυκάρπη συµµετείχαν λίγοι, 55 καθώς επίσης και από το ισπηλιό και αυτοί ήταν κυρίως κοµµουνιστές. 56 Επίσης µελή των ανταρτικών οµάδων υπήρξαν και πολλοί χωροφύλακες είτε από φόβο, είτε επειδή η δράση τους εξέφραζε τα πιστεύω τους. Οι Ιταλοί βλέποντας τη δράση του Ε.Α.Μ. στην περιοχή της Καστοριάς προσπάθησαν να αντισταθούν καλώντας στην πόλη άτοµα από όλο τον νοµό ώστε να σχηµατίσουν ένα σώµα εναντίων των ανταρτών ( Κοµιτάτο ). Πιο πρόθυµοι αποδείχτηκαν οι σλαβόφωνοι, οι οποίοι, δυσαρεστηµένοι όπως ήταν από το κράτος για την συµπεριφορά του απέναντι τους, ήταν εύκολη λεία. 57 Άλλωστε όσοι δεν επιθυµούσαν να συµµετέχουν στο κοµιτάτο δέχονταν απειλές για τους ίδιους και τις οικογένειες τους, οπότε από φόβο και µόνο γίνονταν µέλη του. Άλλοι πάλι δυσαρεστηµένοι από την τοπική εξουσία συµµετείχαν εθελοντικά. Όπως η περίπτωση την οποία αναφέρει ο κ Βλαχάκης στο βιβλίο του (Η ιστορία ενός αντάρτη του Ε.Λ.Α.Σ.), όπου ένας κάτοικος της Πολυκάρπης συµµετείχε στο Κοµιτάτο, γιατί ο πατέρας του, ο οποίος στην περίοδο Μεταξά υπήρξε πρόεδρος του χωριού, είχε διαφορές µε έναν ενωµοµατάρχη ο οποίος του δηµιουργούσε προβλήµατα Κολιόπουλος Ιωάννης, Λεηλασία φρονηµάτων. Το µακεδονικό ζήτηµα στην κατεχόµενη υτική Μακεδονία , τ. Α, Θεσσαλονίκη, Βάνιας, κυρ. Νικόλαος κάτοικος Μαυροχωρίου 55 κ. Αντώνιος κάτοικος Πολυκάρπης 56 Κολιόπουλος Ιωάννης, Λεηλασία φρονηµάτων. Το µακεδονικό ζήτηµα στην κατεχόµενη υτική Μακεδονία , τ. Α, Θεσσαλονίκη, Βάνιας, Αλβανός Ραϋµόνδος, «Μεσοπολεµικές πολιτικές και εθνοτικές συγκρούσεις και ελληνικός εµφύλιος πόλεµος στην περιοχή Καστοριάς», Επιστήµη και Κοινωνία, 2003, Κολιόπουλος Ιωάννης, Λεηλασία φρονηµάτων. Το µακεδονικό ζήτηµα στην κατεχόµενη υτική Μακεδονία , τ. Α, Θεσσαλονίκη, Βάνιας, Βλαχάκης ηµήτρης, Η ιστορία ενός αντάρτη του ΕΛΑΣ, Καστοριά,

23 µας». 59 Λογικό κατά συνέπεια ήταν και οι κάτοικοι της Πολυκάρπης κυρίως, οι οποίοι Εποµένως οι περισσότεροι σλαβόφωνοι που έγιναν µέλη του Κοµιτάτου επιθυµούσαν να πάρουν εκδίκηση για τα όσα είχαν υποστεί ως τώρα. Χαρακτηριστικά είναι τα όσα γράφει ο υποδιοικητής της χωροφυλακής Αντωνίου: «Από του απογεύµατος της 8 ης Μαρτίου, φάλαγγες εξοπλισµένων χωρικών, κατέκλυσαν τας οδούς της πόλεως Καστοριάς και ηπειλούν τους πόντιους, ακουσθέντες να λέγωσι χαρακτηριστικώς : «Έως τώρα µας ρουφάγατε το αίµα σεις. Τώρα ήρθε η σειρά κατά κύριο λόγο ήταν σλαβόφωνοι, να ενταχθούν στο Κοµιτάτο. Αρχικά το Κοµιτάτο ήταν υποχείριο των Ιταλών. Έπειτα όµως συµµετείχαν και Βούλγαροι, οι οποίοι επιθυµούσαν µέσω αυτού να προωθήσουν τα δικά τους συµφέροντα. εν υπάρχει βέβαια βουλγαρική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, ενεργοποιείται όµως η βουλγαρική προπαγάνδα κυρίως εξαιτίας της παρουσίας του Κάλτσεφ (αξιωµατούχος στρατιωτικός των Βουλγάρων ο οποίος διαδραµάτισε σηµαντικό ρόλο εκείνη την περίοδο, και το όνοµά του έχει συνδεθεί µε το Κοµιτάτο) στην ευρύτερη περιοχή της Καστοριάς 60. Το περιεχόµενο της προπαγάνδας αυτής αφορά κυρίως ισχυρισµούς για την απελευθέρωση της Καστοριάς και την επιστροφή στους ντόπιους όλων όσων οι πρόσφυγες τους είχαν «αρπάξει» µε τον ερχοµό τους, καθώς επίσης και υποσχέσεις για απόκτηση δύναµης και συµµετοχή τους στην άσκηση της εξουσίας. 61 Με αυτόν τον τρόπο φανάτιζαν τον κόσµο εναντίον των ανταρτών, αλλά και του Ελληνικού κράτους. Παράλληλα το Κοµιτάτο πραγµατοποιούσε κυρίως κατά την διάρκεια της ηµέρας επιδροµές, έτσι ώστε να εξασφαλίσει για τα άτοµα που το επάνδρωναν τα προς το ζην. Τέτοιες επιδροµές πραγµατοποίησαν και εναντίον των κατοίκων της Πολυκάρπης, κυρίως βέβαια σε σπίτια που µέλη τους ανήκαν στο Ε.Α.Μ. Ακόµη και στο Μαυροχώρι, το οποίο όπως έχει αναφερθεί είχε πάντα καλές σχέσεις µε την εξουσία, σηµειώθηκαν πολλές λεηλασίες και κλοπές τόσο τροφίµων όσο και ζωών. Το ισπηλιό ίσως ήταν λιγότερο άτυχο, καθώς η συµπεριφορά του Κοµιτάτου απέναντι στους κατοίκους αυτού του χωριού ήταν επιεικής. Ένας λόγος και ίσως ο 59 Αντωνίου Κωνσταντίνος, Η σλαυική και κοµµουνιστική επιβουλή και η αντίστασις των Μακεδόνων, Θεσσαλονίκη, 1950, σ. 105, Αλβανός Ραϋµόνδος, «Μεσοπολεµικές πολιτικές και εθνοτικές συγκρούσεις και ελληνικός εµφύλιος πόλεµος στην περιοχή Καστοριάς», Επιστήµη και Κοινωνία, Αλβανός Ραϋµόνδος, «Μεσοπολεµικές πολιτικές και εθνοτικές συγκρούσεις και ελληνικός εµφύλιος πόλεµος στην περιοχή Καστοριάς», Επιστήµη και Κοινωνία, κυρ. Ευθύµιος κάτοικος Πολυκάρπης 22

24 σηµαντικότερος, είναι το γεγονός ότι στο ισπηλιό στεγαζόταν ένα τµήµα του Κοµιτάτου, στο οποίο οι χωρικοί δεν προκαλούσαν προβλήµατα και το έβλεπαν µε ουδέτερο «µάτι». 62 Το συγκεκριµένο χωριό επιλέχθηκε από τους Κοµιτατζήδες, ώστε να στεγαστεί εκεί ένα τµήµα του, εξαιτίας του γεγονότος ότι είναι σε κεντρική αρτηρία του νοµού. Βρίσκεται πάνω στο δρόµο τόσο προς την πόλη της Καστοριάς όσο και προς το Άργος Ορεστικό και εποµένως εξυπηρετούσε τα συµφέροντα τους. 63 Πέρα από τις λεηλασίες και τις κλοπές, το κοµιτάτο είχε ορίσει οµάδες ατόµων, «αποσπάσµατα», που επισκέπτονταν το κάθε χωριό, ασκούσαν έλεγχο και για οτιδήποτε συνέβαινε έδιναν αναφορά στο Αρχηγείο τους. Πάντως, όπως χαρακτηριστικά µας ανέφεραν ορισµένοι κάτοικοι τόσο της Πολυκάρπης όσο και του Μαυροχωρίου, αυτή η περίοδος ίσως ήταν µια εποχή που ενώθηκαν οι ντόπιοι των χωριών, οι σλαβόφωνοι, µε τους σλαβόφωνους και οι πρόσφυγες µε τους πόντιους. Παρόλα αυτά οι διαφορές µεταξύ των γειτονικών χωριών δεν ξεχνιόταν και πάντα υπήρχαν οι διακρίσεις. Εξάλλου έγινε ήδη αναφορά για το φυλάκιο το οποίο υπήρχε κατά την διάρκεια 1940 έως 1949 στην γέφυρα που χωρίζει το Μαυροχώρι και την Πολυκάρπη και οι στρατιώτες του οποίου έλεγχαν τον καθένα ο οποίος επιχειρούσε να περάσει τα «σύνορα» για να πάει στην άλλη µεριά. Κυρίως απαγορευµένη ήταν η είσοδος για τους κατοίκους της Πολυκάρπης, ενώ οι Μαυροβινοί µπορούσαν ευκολότερα να περάσουν από το φυλάκιο για να πάνε στην Πολυκάρπη, οι Πολυκαρπινοί είχαν προβλήµατα καθώς πέρα από το φυλάκιο ούτε οι ίδιοι οι κάτοικοι του Μαυροχωρίου τους επέτρεπαν να περάσουν στο χωριό τους. 64 Όλα αυτά συνέβησαν κυρίως κατά την περίοδο της εαµοκρατίας στην περιοχή, η οποία έδρασε στο διάστηµα από το Σεπτέµβριο του 44 έως το Μάρτιο του 45. Ο ρόλος του Ε.Α.Μ. ήταν εκτός των άλλων να κατανοήσει την σλαβοµακεδονική νοοτροπία έτσι ώστε να µπορέσει να προσεγγίσει τους σλαβόφωνους κάτι το οποίο όµως δεν στάθηκε ιδιαίτερα δυνατό κυρ. Αργύρης κάτοικος Πολυκάρπης, κυρ. ηµήτριος κάτοικος Μαυροχωρίου, κυρ. Κύριλλος κάτοικος Πολυκάρπης, κυρ. Παντελής κάτοικος ισπηλιού 63 κυρ. Αθανάσιος κάτοικος ισπηλιού 64 κυρ. Ιωάννης κάτοικος Πολυκάρπης, κυρ. Μαρία κάτοικος Μαυροχωρίου 65 Αλβανός Ραϋµόνδος, «Μεσοπολεµικές πολιτικές και εθνοτικές συγκρούσεις και ελληνικός εµφύλιος πόλεµος στην περιοχή Καστοριάς», Επιστήµη και Κοινωνία,

25 2.11 Πρόσφυγες στην κατοχή. Στην περίοδο της κατοχής οι πόντιοι αλλά κυρίως οι πρόσφυγες τάχθηκαν εναντίον των ανταρτών του Ε.Α.Μ. και του Ε.Λ.Α.Σ. και µε το µέρος του κράτους. Έτσι και οι περισσότεροι από τα χωριά που εξετάζονται στράφηκαν εναντίον των ίδιων των συγχωριανών τους, εξαιτίας κυρίως των διαφορών που είχαν µέχρι τότε, κυρίως λόγω των περιουσιών τους. 66 Ορισµένοι βέβαια, οι οποίοι είχαν αναπτύξει κάποιες σχέσεις µε τους ντόπιους και οι οποίοι επηρεάστηκαν από τις ιδέες τους στρατολογήθηκαν µε το Ε.Α.Μ. και τον Ε.Λ.Α.Σ., ώστε να µπορέσουν να αντιµετωπίσουν τον µεγάλο εχθρό της περιοχής εκείνης της εποχής, που ήταν το κοµιτάτο, το οποίο όπως αναφέρθηκε ναι µεν πολεµούσε κυρίως τους αντάρτες, αλλά από τις λεηλασίες του δεν εξαιρούταν ούτε οι πόντιοι και οι πρόσφυγες. Οι πρόσφυγες όµως που τάχθηκαν και πολέµησαν υπέρ των ανταρτών ήταν λίγοι. Η πλειοψηφία ήταν εναντίον τους αλλά και εναντίον των σλαβόφωνων, τους οποίους επιθυµούσαν να διώξουν από την Ελλάδα. Έτσι η ένταση στις σχέσεις των ντόπιων µε τους πρόσφυγες έγινε εντονότερη και οι διαφορές που τους χώριζαν ακόµη περισσότερες. ιαφορές οι οποίες παλαιότερα αλλά και εκείνη την εποχή είχαν µεταφερθεί σε προσωπικό επίπεδο. Άλλωστε οι πόντιοι και οι πρόσφυγες, µε την επιλογή τους να στρατολογηθούν εναντίον των ανταρτών αλλά και των σλαβόφωνων, πίστευαν ότι θα µπορούσαν πλέον να είναι νικητές στην µακρόχρονη διαµάχη τους. Κυρίως οι κάτοικοι της Φωτεινής, οι οποίοι προσδοκούσαν µε αυτόν τον τρόπο να εκδικηθούν τους Πολυκαρπινούς, για τις συµφορές που είχαν προκαλέσει στο χωριό τους Οι συνέπειες της τροµοκρατίας εναντίον των σλαβόφωνων και ο εµφύλιος. Το µίσος εναντίον των σλαβόφωνων είχε αρχίσει να εµφανίζεται νωρίτερα, µετά την συµφωνία της Βάρκιζας όµως έγινε εντονότερο. Η Εθνοφυλακή κατέφθασε στις περιοχές των σλαβόφωνων ως εκστρατευτικό σώµα σε εχθρική περιοχή και οι αρχές που εγκαταστάθηκαν επανέφεραν, επί τα ριζοσπαστικότερο, όλα τα 66 κυρ. Θεόδωρος κάτοικος Φωτεινής 67 κυρ. Σπυρίδων, κυρ. Χρήστος κάτοικοι Φωτεινής 24

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕ Η ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου 122 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15

Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15 Πίνακας περιεχοµένων Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15 1. Ανθρωπογεωγραφία 19 2. Οι εξελίξεις στην οικονοµία 37 2.1. Ο πρωτογενής τοµέας της οικονοµίας 37 Tεχνογνωσία, συνέχειες, τοµές 55 2.2.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Οι βυζαντινοί ήταν καλά πληροφορημένοι για τις γειτονικές χώρες από δικούς τους ανθρώπους. Όταν έφταναν επισκέπτες, έμποροι, μισθοφόροι ή στρατιωτικοί φυγάδες, ή ακόμα κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ (ΕΑΠ)

1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ (ΕΑΠ) Γ. Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ 1. Η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων (ΕΑΠ) 1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει την περίθαλψη των προσφύγων την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ )

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 3 Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ. 186 189) Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς το κίνηµα των Νεοτούρκων το

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, λεγόταν Αλεξάνδρα Καλπάκα και ήταν γεννημένη στο Αϊβαλί. Οι γονείς της ήταν Αϊβαλιώτες, γέννημα θρέμμα. Ζούσαν στο Αϊβαλί πάρα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 4 Η Κατοχή και η Εθνική Αντίσταση (επαναληπτικό) ΘΕΜΑ 1ο Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο πόλεμος του Βιετνάμ(1965-1975) ήταν η μεγαλύτερη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής κατά την διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα Δ. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση (σελ. 160-162) 1. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων Σύμβαση Ανταλλαγής προβλέπει την αποζημίωση των προσφύγων

Διαβάστε περισσότερα

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ.

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ. . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 (επαναληπτικό) ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Ι. Να συµπληρώσετε, στα κενά της Α στήλης,

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 17. Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ )

Κεφάλαιο 17. Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)» 1 Κεφάλαιο 17 Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ. 138 141) Ο Ιωάννης Καποδίστριας καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια της Κέρκυρας.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 4 Ο πόλεμος των τριάντα

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: «Το κόμμα του Γ. Θεοτόκη πυρήνα των Αντιβενιζελικών.», σελ. 92-93 β. Προσωρινή Κυβέρνησις της Κρήτης (1905)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» 8 ΜΟΝΑ ΕΣ 2. Ποιοι ήταν οι λόγοι της ίδρυσης και ποια τα αποτελέσµατα της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες.

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες. Όταν οι γονείς χωρίζουν-οι συνέπειες ενός διαζυγίου στα παιδιά. Ο χωρισμός των δύο γονέων, θεωρείται ένα από τα πιο στρεσσογόνα συμβάντα για όλα τα μέλη που αποτελούν μια οικογένεια. Τα παιδιά βιώνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ( )

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ( ) ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (1821-1930) 1. Κουτσοβλαχικό ζήτημα : Το 1906 Έλληνες κάτοικοι της Ρουμανίας απελάθηκαν, λόγω της έξαρσης που γνώριζε την ίδια εποχή το Κουτσοβλαχικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ )

Κεφάλαιο 1. Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η Ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 1 Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ. 178 181) Μετά την ήττα στον πόλεµο µε την Τουρκία, το 1897, το ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε πως μετά το θάνατο του Βασιλείου Β : το Βυζάντιο έδειχνε ακμαίο, αλλά είχαν τεθεί οι βάσεις της κρίσης στρατι

Ανασκόπηση Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε πως μετά το θάνατο του Βασιλείου Β : το Βυζάντιο έδειχνε ακμαίο, αλλά είχαν τεθεί οι βάσεις της κρίσης στρατι Εσωτερική κρίση εξωτερικοί κίνδυνοι 1054-10811081 Στο σημερινό μάθημα θα δούμε: 1. τα εσωτερικά προβλήματα 2. τους εξωτερικούς κινδύνους 3. κυρίως τη μάχη στο Ματζικέρτ και τις συνέπειές της Ανασκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις»

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Β. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης 1.Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:

ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΓΩΝ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό ένα από τα γράµµατα της Στήλης Β, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση ΣΤΗΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ 8.1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό της έρευνάς µας θα ασχοληθούµε µε το συνεχώς αυξανόµενο πρόβληµα της µετανάστευσης. Η παράνοµη µετανάστευση αποτελεί µία ακόµη

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12

Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12 ! " Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12 Α1.2. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης Β. # Α. Σύνταγµα του 1844

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών»

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών» ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΙΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σελ. 77: «Μέσα στην Εθνοσυνέλευση (1862 1864). όπως ονομάστηκαν» «Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων»

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 (σελ ) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου

Κεφάλαιο 5 (σελ ) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821 1830) 1 Κεφάλαιο 5 (σελ. 90 93) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου Η επανάσταση διαδόθηκε γρήγορα στα νησιά του Αιγαίου. Σπουδαίοι ναυτικοί, όπως ο

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΣ (976-1025) 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ήταν η Ελένη,

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ )

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Ενότητα Ε - «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 8 Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ. 208 211) Μετά την αποτυχία των Ιταλών να καταλάβουν την Ελλάδα, έσπευσαν να τους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΕΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΚΟΙΝΒΟΥΛΙΟΥ ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙ ΧΩΡΙΣ ΚΑΜΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ, ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΞΕ Η ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1. Α.1.1. Να αντιστοιχίσετε τους πολιτικούς άνδρες (Στήλη Α) µε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα (1910) Σοσιαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη PROJECT Β 1 ΓΕΛ Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη ΟΡΙΣΜΟΣ Μετανάστευση ονομάζεται η γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά ομάδες. Υπάρχουν δυο είδη μετανάστευσης : 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. για τις πολιτικές εξελίξεις

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. για τις πολιτικές εξελίξεις ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ για τις πολιτικές εξελίξεις 2012.07.12 Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Χώρος: Νεοχώρι Κρήτης Χρόνος: 1925-1930 (περίοδος Β Παγκοσμίου πολέμου) Πρόσωπα Οικογένεια Φτενούδου Πατέρας: Μιχαήλος Μητέρα:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ 21 η ΜΑΪΟΥ 1864 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 152 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΟΡΜΟ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 [1] Σεβασμιώτατε

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ. Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες.

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ. Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες. ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες. Μέχρι πριν λίγες μέρες βρισκόμουν στο χωριό μου το Ριζοκάρπασο, αλλά μετά την εισβολή ήρθαμε με την μητέρα μου

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπολιτιστικός Σύλλογος Βλαχάβας - Παπα-θύμιος Βλαχάβας - ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ CITY KALAMPAKA MET

Εκπολιτιστικός Σύλλογος Βλαχάβας - Παπα-θύμιος Βλαχάβας - ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ CITY KALAMPAKA MET Ο Σύλλογος «Παπα - θύμιος» Βλαχάβας ιδρύθηκε το 1985. Μετά το 2001 άρχισε να δραστηριοποιείται δημιουργώντας χορευτικά τμήματα όλων των ηλικιών και πραγματοποιώντας κάθε χρόνο τουλάχιστον τρις μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΜΠΑΛ ( ) Σύμβολο κατάχρησης της παιδικής εργασίας. Αγγελιάνα Τεφάνη, Γ2

ΙΚΜΠΑΛ ( ) Σύμβολο κατάχρησης της παιδικής εργασίας. Αγγελιάνα Τεφάνη, Γ2 ΙΚΜΠΑΛ (1982-1995) Σύμβολο κατάχρησης της παιδικής εργασίας Αγγελιάνα Τεφάνη, Γ2 O Ικμπάλ Μασίχ, ένα παιδί δεκατριών χρονών από το Πακιστάν ύψωσε το ανάστημά του ενάντια στην κατάχρηση της παιδικής εργασίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ο Όθων συνδιαλέγεται με τον έφιππο συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη που του ζητά την παραχώρηση συντάγματος Καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ 2012 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ 2012 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ 2012 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A1. Φεντερασιόν σελ. 46 σχολικού εγχειριδίου «Η ενσωμάτωση της Θε σ/νίκης ιδεολογίας στη χώρα». Πεδινοί σελ. 77 σχολικού ε γχειριδίου

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Το διάγραμμα του χρόνου Εποχή Αβραάμ Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου Γέννηση Ιησού Χριστού Άλωση Κων/πολης 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας ( ) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης. Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας ( ) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης. Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας (1828-1831) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Το Ναύπλιο την εποχή της άφιξης του Καποδίστρια (1828) Χρονολόγιο Ερειπωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. α. Ορεινοί: Οι επαναστάτες του 1862 προκήρυξαν εκλογές αντιπροσώπων για Εθνοσυνέλευση, η οποία θα ψήφιζε νέο σύνταγμα. Οι εκλογές έγιναν το Νοέμβριο του 1862. Η πλειονότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα

Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα Λέσχη ανάγνωσης «Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει», Λουίς Σεπούλβεδα Μικροί λογοτέχνες: Ολυμπιάδα Σωκράτους, Μαρία Κωστέα, Β5 Γυμνάσιο Αγίου Ιωάννη Χρυσοστόμου Σχολική χρονιά: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5Ο ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΝ ΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ 5.3 Η μετανάστευση 5.3 Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ 1/23 Μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο-παρουσίαση της Φιλόλογου του Γυμνασίου Καλυβίων κ. Σωτηρίας Κοκορέα.

Κείμενο-παρουσίαση της Φιλόλογου του Γυμνασίου Καλυβίων κ. Σωτηρίας Κοκορέα. Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2014 Κείμενο-παρουσίαση της Φιλόλογου του Γυμνασίου Καλυβίων κ. Σωτηρίας Κοκορέα. «Αγαπητοί συνάδελφοι και μαθητές, Σήμερα η ημέρα είναι αφιερωμένη στο σχολικό αθλητισμό με ειδικότερο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr Ιστορία ζώσα 2 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944 www.axion.edu.gr Όποιος την ιστορία του τόπου του αγνοεί ορφανός νιώθει και ευάλωτος είναι. Επιμέλεια και οργάνωση του projectστ. Λίτσας Μαθηματικός Πρ. Εκπ/κου

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορίες παιδιών που μετακινούνται

Ιστορίες παιδιών που μετακινούνται Ιστορίες παιδιών που μετακινούνται Ενδεικτικές ιστορίες παιδιών προσφύγων, βασισμένες σε πραγματικά περιστατικά που τέθηκαν υπόψη του Συνηγόρου στο πλαίσιο του μηχανισμού παρακολούθησης των παιδιών που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ 28 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΤΑΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΚΥΘΗΡΩΝ 1 ΚΥΘΗΡΑ, 28 η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 Σεβασμιώτατε Κύριε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ -Πώς έγινε βασιλιάς του ελληνικού κράτους ο Όθωνας; Αφού δεν ήταν Έλληνας! -Για να δούμε τι θα βρούμε γι αυτό το θέμα στο διαδίκτυο. -Κοιτάξτε τι βρήκα, παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε τόσο άσχημη κατάσταση, όσο τον καιρό αυτόν. Ο λόγος;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΦΟΡΜΕΣ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ - Ο ΑΡΧΙΔΑΜΕΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΦΟΡΜΕΣ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ - Ο ΑΡΧΙΔΑΜΕΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΦΟΡΜΕΣ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ - Ο ΑΡΧΙΔΑΜΕΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ Ποιος πόλεμος ονομάζεται Πελοποννησιακός: Ο καταστροφικός εμφύλιος πόλεμος μεταξύ Αθήνας - Σπάρτης και των συμμαχικών τους πόλεων-κρ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Το σύστημα των εισαγωγικών εξετάσεων στις Ανώτατες σχολές τα τελευταία χρόνια δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων 1 ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Οι Βούλγαροι Οι Ονογούροι Βούλγαροι. Οι πρώτες Βουλγαρικές φυλές πρέπει να έφθασαν στην περιοχή ανάμεσα στον Καύκασο και την Αζοφική Θάλασσα στα

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί συνάδελφοι Δήμαρχοι, εταίροι στο πρόγραμμα

Αγαπητοί συνάδελφοι Δήμαρχοι, εταίροι στο πρόγραμμα 1 Χαιρετισμός του Δημάρχου Λεμεσού, κ. Ανδρέα Χρίστου, στη δημοσιογραφική διάσκεψη του προγράμματος ένταξης από Τοπικές Αρχές με θέμα Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!, τη Δευτέρα, 22 Φεβρουαρίου 2016

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005» 1 ο 6/ΘΕΣΙΟ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΑΛΛΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΥΜΠΑΚΙΟΥ 3 Η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ:

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005» 1 ο 6/ΘΕΣΙΟ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΑΛΛΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΥΜΠΑΚΙΟΥ 3 Η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ: ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005» 1 ο 6/ΘΕΣΙΟ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΑΛΛΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΥΜΠΑΚΙΟΥ 3 Η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ: 24.03.2005 3 Ο ΦΥΛΛΟ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ µέλη οµάδας: Πρώτη δραστηριότητα: A. Χρωµατίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΜΑΙΟΣ 13 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 27 ΜΑΙΟΥ 13 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α' ΜΕΡΟΣ. 1. Η Διεθνής Συνδιάσκεψη της Λωζάννης?? Η ανταλλαγή των πληθυσμών Η αποκατάσταση των προσφύγων

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α' ΜΕΡΟΣ. 1. Η Διεθνής Συνδιάσκεψη της Λωζάννης?? Η ανταλλαγή των πληθυσμών Η αποκατάσταση των προσφύγων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α' ΜΕΡΟΣ Από τη Μικρασιατική Καταστροφή στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο Του Ιάκωβου Δ. Μιχαηλίδη?? 1. Η Διεθνής Συνδιάσκεψη της Λωζάννης?? Η ήττα της Ελλάδας στο μικρασιατικό Η ανταλλαγή των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Ηράκλειο, Τρίτη 28/04/2009 Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Κυρίες και κύριοι, Αισθάνομαι και αισθανόμαστε όλοι ιδιαίτερη χαρά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «ΙΣΤΟΡΙΑ» ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: Σχολικό βιβλίο, σελ. 92, «Από τα αντιβενιχελικά κόμματα πιο διαλλακτικό.» και σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

: 20cmX15cm ( ), 40cmX15 (ANOIKTO) 01 E. Μια γκρίζα εκδροµή

: 20cmX15cm ( ), 40cmX15 (ANOIKTO) 01 E. Μια γκρίζα εκδροµή 01 E Μια γκρίζα εκδροµή 02 03 Ένα βράδυ, γύρω στις 03:00 π.μ. ο Φίλιππος, 17 ετών, κάλεσε στην Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056. Ήταν ένα δύσκολο βράδυ για εκείνον, παραμονές των τελικών

Διαβάστε περισσότερα

...Μια αληθινή ιστορία...

...Μια αληθινή ιστορία... ...Μια αληθινή ιστορία... Στην αρχή ήταν μια άδεια σελίδα. Την είχε ο Καλός Ζωγράφος, που ήταν γνωστός για την ικανότητά του να ζωγραφίζει τέλειες εικόνες. Μια μέρα ο Ζωγράφος άρχισε να ζωγραφίζει αυτή

Διαβάστε περισσότερα