ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ"

Transcript

1 ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Αγγελική Ν. Φλώρου Πνευµονολόγος Επιστηµονικός Συνεργάτης Κέντρου Άσθµατος και Αλλεργίας- Ιατρείου ιακοπής Καπνίσµατος ΕΥΓΕΝΙ ΕΙΟ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΜΟΝΑ Α ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

2 Tι είναι παθητικό κάπνισµα; Η αναπνοή καπνού των άλλων ανθρώπων καλείται παθητικό, ακούσιο ή δευτερεύον κάπνισµα. Ο µη καπνιστής αναπνέει το πλάγιο ρεύµα καπνού από την καιόµενη άκρη του τσιγάρου και το κύριο ρεύµα καπνού το οποίο εισπνεύστηκε και εκπνεύστηκε από τον καπνιστή.

3 Ρεύµατα καπνού τσιγάρου Τρίτο ρεύµα Πλάγιο ρεύµα ή από παθητικό κάπνισµα Κύριο ρεύµα καπνιστή

4 Συστατικά του παθητικού καπνίσµατος Περισσότερες από 4000 χηµικές ουσίες 200 δηλητήρια Περισσότερα από 60 καρκινογόνα Η υπηρεσία προστασίας του Περιβάλλοντος ( Environmental Protection Agency-EPA) χαρακτηρίζει το παθητικό κάπνισµα ως Τάξης Α καρκινογόνο που σηµαίνει ότι προκαλεί καρκίνο στον άνθρωπο.

5 Υδροκυάνιο Υδραζίνη Καπνός τσιγάρου: Αέρια φάση Μονοξείδιο του άνθρακα Βενζένιο Φορµαλδεύδη 3-Βινυλο υριδίνη Τύ ος τοξικότητας Τοξικό Καρκινογόνο Καρκινογόνο Ύ ο το καρ- κινογένεσης Ύ ο το καρ- κινογένεσης Τοξικό Ποσό στο κύριο ρεύµα/ τσιγ. 26, mg µg µg µg g 90 ng Αναλογία δευτερεύοντος/κυρίου ρεύµατος 2,5-14, , 06-0,4 0,4 3 Οξείδια του Αζώτου (NOx) Τοξικό µg 3,7-12,8 N-νατριούχος νιτροµεθυλαµίνη N-νιτροσο υρολιδίνη Ύ ο το καρ- κινογένεσης Ύ ο το καρ- κινογένεσης ng ng

6 Ειδική φάση Τοξικότητα Ποσό στο κύριο ρεύµα/ τσιγ ιγ. Αναλογία δευτερεύοντος υτερεύοντος/κυρί ου ρεύµατος Πίσσα Νικοτίνη Φαινόλη Κατεχόλη O-Τολουϊδίνη 2-Ναφθυλαµίνη 4-Αµινοδιφαινύλη Βενζ(α)ανθρακένιο νθρακένιο Βενζο(α)πυρένιο Κινολείνη N-νιτροσονοµικοτινη Νορ νιτροσοκοτίνη N-νατριούχος νιτροαιθανολαµίνη Κάδµιο Καρκινογόνο Τοξικό Μεταλλαξιογόνο Ύποπτο καρκινογένεσης Καρκινογόνο Καρκινογόνο Καρκινογόνο Καρκινογόνο Ύποπτο καρκινογένεσης Ύποπτο καρκινογένεσης Ύποπτο καρκινογένεσης Καρκινογόνο mg 2,1-46 mg µg µg 3 µg 70 ng Τουλάχιστον Καρκινογόνο 17 καρκινογόνα περιέχονται 140 ng Καρκινογόνο στο πλάγιο ρεύµα ng σε υψηλότερα επίπεδα από ότι στο κύριο ρεύµα ng µg 0,15-1,7 1,7 µg 0,2-1,4 µg 43 ng 0, 72 µg 1,1-15,7 15,7 1,3-21 1,3-3 0,67-12,8 18,7 39 3, , , ,2 7,2

7 Παθητικό κάπνισµα Θάνατοι από κάπνισµα στην ΕΕ Θάνατοι από παθητικό κάπνισµα στην ΕΕ (έτος 2002 δεδοµένα από 25 χώρες ΕΕ) θάνατοι λόγω παθητικής έκθεσης στην εργασία Καρκίνος πνεύµονος Ισχαιµικές καρδιοπάθειες Εγκεφαλικά Χρόνια αναπνευστικά προβλήµατα Lifting the smokescreen Smoke free Partnership, ERS, ECL, UICC 2006

8 Παθητικό κάπνισµα (συνέχεια) Στην Ελλάδα 3940 θάνατοι το έτος λόγω του παθητικού καπνίσµατος και 2349 θάνατοι από την έκθεση στο χώρο του σπιτιού

9 Lifting the smokescreen

10 Lifting the smokescreen Το παθητικό κάπνισµα στο χώρο της εργασίας είναι υπεύθυνο για περισσότερους από 2800 θανάτους σε µη καπνιστές στην ΕΕ για το έτος 2002, ενώ η έκθεση στο σπίτι φαίνεται να προκαλεί επιπλέον θανάτους µη καπνιστών. Ένας µη καπνιστής εργαζόµενος πεθαίνει κάθε 3,5 εργάσιµες ηµέρες από το παθητικό κάπνισµα.

11 Ποσοστό µη καπνιστών που ζουν σε σπίτι µε τουλάχιστον ένα καπνιστή Percent under Source: SCPR (1996) Health Survey for England, 1995 (under 16s assumed to be non-smokers)

12 Έκθεση στον καπνό του τσιγάρου Έκθεση στον καπνό τσιγάρου στην Ευρώπη % Σπίτι 1995 Χώρος εργασίας Μεταφορές ηµόσιοι Χώροι Φίλοι Εστιατόρια % Eurobaromètre 1995 (12 ευρω αϊκά κράτη)

13 Έκθεση στο παθητικό κάπνισµα στο σπίτι (Ευροβαρόµετρο 2009)

14 Στάση απέναντι το κάπνισµα Smoking status Percent agreeing that smoking should be restricted Current smoker Exsmoker Never smoked All adults at work in restaurants in pubs in other public places Source: Office of National Statistics Omnibus survey 2002

15 Το παθητικό κάπνισµα είναι επικίνδυνο επειδή Παράγει 6 φορές τη ρύπανση µιας πολυάσχολης εθνικής οδού όταν είναι συσσωρευµένη σε ένα γεµάτο εστιατόριο Έχει υψηλότερα επίπεδα από πολλά δηλητήρια από ότι ο καπνός που αναπνέεται άµεσα από το τσιγάρο.

16 ...δεκαετία Trichopoulos et al- Lung cancer and passive smoking: conclusion of Greek study,, Lancet US Surgeon General on The Health Consequences of Involuntary Smoking The National Research Council 1992 US Environmental Protection Agency Respiratory Health Effects of Passive Smoking: Lung Cancer and Other Disorders

17 Θανατηφόρα συµβάµατα Καρκίνος του Πνεύµονα Καρδιοπάθειες Μη θανατηφόρες συνέπειες Αναπνευστική λειτουργία, βήχας,συριγµός,απόχρεµψη Επιδείνωση άσθµατος, ΧΑΠ Παιδιά Αιφνίδιος βρεφικός θάνατος, παθήσεις µέσου ωτός, πνευµονικές παθήσεις Πριν τον τοκετό Παθητικό Κάπνισµα- Ποιες είναι οι επιπτώσεις του? Αυτόµατη αποβολή, περιγεννητικός θάνατος, προωρότητα, χαµηλό βάρος γέννησης

18 ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΣΘΜΑ ΧΑΠ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΠΑΙ ΙΚΟ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

19 ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΜΗ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Εµφάνιση νέων περιπτώσεων άσθµατος Επιδείνωση ήδη υπάρχοντος άσθµατος Εµφάνιση νέων περιπτώσεων ΧΑΠ Επιδείνωση ήδη υπάρχουσας ΧΑΠ Ασυµπτωµατική επιδείνωση αναπνευστικής λειτουργίας

20 Θεωρητικό Μοντέλο Επίδρασης στην Πνευµονική Λειτουργία από την Έκθεση σε διάφορους παράγοντες Am J of Respir and Crit Care Med, Vol

21 Παθητικό Κάπνισµα και Αναπνευστική Λειτουργία Τα παιδιά των καπνιστών εµφανίζουν χαµηλότερες τιµές FEV1 σε σχέση µε τα παιδιά των µη καπνιστών Αυτό ισχύει και για τα δύο φύλα Thorax 1998; 53:

22 Παθητικό Κάπνισµα και Επίδραση στο Αναπνευστικό Σύστηµα Τα παιδιά µε γονείς καπνιστές έχουν µεγαλύτερο πιθανότητα να εµφανίσουν συριγµό και να νοσήσουν από το ανώτερο ή κατώτερο αναπνευστικό Thorax 1997; 52:

23 Οφέλη στους εργαζοµένους σε εστιατόρια από την απαγόρευση του καπνίσµατος Αρ ιθµ ό ς ε ρ γα ζ ο µ έ νων µ ε σ υµ πτ ώµ α τ α 40 Συµπτώµατα σε 67 εργαζοµένους πριν και µετά την απαγορευση καπνίσµατος, Πριν απαγόρευση ύσπνοια Πρωϊνός βήχας Ηµερήσιος βήχας Πτύελα Ερεθισµός µατιών Ερεθισµός µύτης Ερεθισµός λάρυγγα Μετά απαγόρευση Πηγή: Eisner M et coll., JAMA 1998, 280,

24 Πιθανοί µηχανισµοί Ερεθιστική επίδραση του καπνού στους αεραγωγούς (επαγγελµατικό άσθµα) Αύξηση της διαβατότητας του βρογχικού επιθηλίου στα αλλεργιογόνα του περιβάλλοντος Αύξηση της φλεγµονής των αεραγωγών (αύξηση της βρογχικής υπεραντιδραστικότητας;)

25 Παθητικό κάπνισµα και ΧΑΠ Kalandidi et al. Lancet 1987; γυναίκες µη καπνίστριες µε ΧΑΠ- 179 γυναίκες ανύπαντρες και µη καπνίστριες Οι γυναίκες µε συζύγους καπνιστές είχαν αυξηµένο κίνδυνο για να εµφανίσουν ΧΑΠ (OR 1.8, 90% CI )

26 Παθητικό κάπνισµα και ΧΑΠ Alpha 1-Antitrypsin 1 deficiency and lung disease: risk modification by occupational and environmental inhalants. Senn O et al. Eur Respir J 2005 Nov; 26(5): σε 4 από 5 µελέτες µε σοβαρή έλλειψη (<11µmol/L) και -8 από 13 µελέτες µε µέτρια έλλειψη (<11-20 µmol/l) βρέθηκε σχέση ανάµεσα στο παθητικό κάπνισµα και την επίπτωση των συµπτωµάτων και την επιδείνωση της αναπνευστικής λειτουργίας.

27 Παθητικό κάπνισµα και ΧΑΠ M.D. Eisner et al. Environmental Health: A Global Access Science Source 2005, 4: ενήλικες / έκθεση στο παθητικό κάπνισµα όλη τη διάρκεια της ζωής και κίνδυνος για εµφάνιση ΧΑΠ 1. Αυξηµένος κίνδυνος για ΧΑΠ µε την έκθεση στον εργασιακό χώρο (OR 1.36; 95% CI ) 1.84) 1 στις 15 περιπτώσεις ΧΑΠ 2. Αυξηµένος κίνδυνος για ΧΑΠ µε την έκθεση στο σπίτι (OR 1.55; 95% CI ) 1 στις 11 περιπτώσεις ΧΑΠ

28 Παθητικό κάπνισµα και ΧΑΠ M.D. Eisner et al. BMC Pulmonary Medicine 2006, 6:12 77 µη καπνιστές µε ΧΑΠ / µέτρηση κοτινίνης στα ούρα / παρακολούθηση επί ένα έτος: Το παθητικό κάπνισµα συσχετίσθηκε µε αύξηση της βαρύτητας της νόσου και επιδείνωση της δύσπνοιας και της ποιότητας ζωής.

29 Παθητικό κάπνισµα και εµφάνιση ΧΑΠ (έναρξη συσχέτισης από την βρεφική ηλικία) Κάπνισµα από την µητέρα κατά την κύηση καθυστέρηση της ανάπτυξης των πνευµόνων ενδοµητρίως Κάπνισµα (ενεργητικό ή παθητικό) στην παιδική ηλικία και έκθεση στον καπνό στην βρεφική ηλικία καθυστέρηση στην ανάπτυξη των πνευµόνων και πρόωρη έναρξη έκπτωσης της αναπνευστικής λειτουργίας Kerstjens HAM et al. Thorax 1997; 52:820-7

30 Συσχέτιση Παθητικού καπνίσµατος και ΧΑΠ Passive smoking and COPD: cross-sectional sectional analysis from the Health Survey for England cross-sectional sectional ανάλυση το 1995,1996 και 2001 Έλαβαν µέρος >21000 άτοµα,8859 µη καπνιστές Αυτοαναφερόµενο επίπεδο παθητικού καπνίσµατος ( ώρες έκθεσης στον καπνό του τσιγάρου ανά εβδοµάδα) Καταγραφή αναπνευστικών συµπτωµάτων µε ατοµικές συνεντεύξεις Ο ορισµός της ΧΑΠ έγινε µε 2 τρόπους για όλους τους συµµετέχοντες α) «τροποποιηµένη» προ-βρογχοδιαστολή κατά GOLD (FEV1/FVC<0.7) β) βάσει κριτηρίων NICE (FEV1/FVC<0.7 και FEV1<80%, <80%,στάδιο ΙΙ κατά GOLD) BMJ Open2011

31

32 Συσχέτιση Παθητικού καπνίσµατος και ΧΑΠ Passive smoking and COPD: cross-sectional sectional analysis from the Health Survey for England BMJ Open2011 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Το παθητικό κάπνισµα ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: σχετίζεται µε αυξηµένο κίνδυνο αναπνευστικών συµπτωµάτων ( OR:1.68) Τα αποτελέσµατα δεν ήταν πάντα Η έκθεση στο παθητικό κάπνισµα συσχετίζεται µε την εµφάνιση ΧΑΠ στατιστικώς και ο κίνδυνος σηµαντικά αυτός αλλά αυξάνεται η µε τις ώρες έκθεσης επίδραση του παθητικού καπνίσµατος OR:1.05 ήταν για συνεχής ώρες και την επαναλαµβανόµενη εβδοµάδα-52% excess risk, OR:1.18 για για >20 κάθε ώρες χρόνο την εβδοµάδα της έρευνας, -98% excess risk Τα πιο σηµαντικά ακόµαποτελέσµατα και µε διαφορετικό αφορούν στην ανάπτυξη κλινικώς σηµαντικής σπιροµετρικό ΧΑΠ ορισµό ( συµπτώµατα της ΧΑΠ + απόφραξη) 2πλάσιος κίνδυνος (OR: OR:1.98)

33 Am J Respir Crit Care Med Vol 182, 2010

34 Second hand smoke and the risk of COPD Am J Respir Crit Care Med Vol 182, 2010

35 Μεθοδολογικά προβλήµατα Ορισµός της ΧΑΠ διαφορετικός στις διάφορες µελέτες Ερωτηµατολογία συµπληρούµενα από τον συµµετέχοντα στη µελέτη-προσωπική εκτίµηση των συµπτωµάτων και της πιθανής διάγνωσης ΧΑΠ ή άσθµατος Σε µεγάλο σύνολο ασθενών δύσκολη η αντικειµενική εκτίµηση της αναπνευστικής λειτουργίας Μέθοδοι εκτίµησης της έκθεσης στον καπνό.

36 Παθητικό κάπνισµα και ΧΑΠ Η συσχέτιση µεταξύ SHS και ΧΑΠ είναι είναι υπαρκτή,συνεχής και συναφής ανεξάρτητα από τον ορισµό που χρησιµοποιείται για την ΧΑΠ σε κάθε µελέτη( αυτοαναφερόµενη χρόνια βρογχίτιδα, εµφύσηµα, ΧΑΠ Η αθροιστική έκθεση σε SHS στο σπίτι και στο εργασιακό περιβάλλον συσχετίζεται µε αυξηµένο κίνδυνο αυτοαναφερόµενης ή βάσει ιατρικής διάγνωσης ΧΑΠ Εnviron Health 2005 Lancet 2007; 370: Άτοµα µε µεγάλη έκθεση σε SHS στον εργασιακό χώρο ( π.χ. µπαρ) εµφάνισαν αυξηµένη συχνότητα αναπνευστικών συµπτωµάτων και µείωση της πνευµονικής λειτουργίας µε βελτίωση των παραµέτρων αυτών µετά την απαγόρευση του καπνίσµατος στο χώρο εργασίας JAMA 1998; 280: Am J Respir Crit Care Med 2007;175:

37 Παθητικό κάπνισµα και ΧΑΠ Συµπερασµατικά: Με αυστηρά επιστηµονικούς/ερευνητικούς ερευνητικούς όρους χρειάζονται µελέτες µε µεγαλύτερους αριθµούς συµµετεχόντων και µε οµάδα ελέγχου ΌΜΩΣ Με όρους δηµόσιας υγείας ένα σηµαντικό ποσοστό ΧΑΠ οφείλεται σε παράγοντες άλλους από το κάπνισµα (π.χ παθητικό κάπνισµα) Για να προληφθεί η νοσηρότητα και θνητότητα από την ΧΑΠ οι προσπάθειες πρέπει να εστιαστούν και στην στη µείωση των λιγότερο αναγνωρισµένων παραγόντων κινδύνου Am J of Respir and Crit Care Med, Vol

38 Συµπερασµατικά: Υπάρχει συσχέτιση µεταξύ παθητικού καπνίσµατος (ή SHS) και της ανάπτυξης ΧΑΠ ανεξάρτητα από το ενεργητικό κάπνισµα Η συσχέτιση αυτή είναι είναι σταθερό εύρηµα ανεξάρτητα από τον ορισµό της ΧΑΠ ( αυτοαναφερόµενη χρόνια βρογχίτιδα, εµφύσηµα, κλινική διάγνωση από γιατρό,επιβεβαιωµένη διάγνωση βάσει σπιροµέτρησης) Am J of Respir and Crit Care Med, Vol

39 ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Το κάπνισµα επηρεάζει την εγγενή ανοσία (innate immunity) αυξάνοντας τον κίνδυνο IgE ευαισθητοποίησης/αντιδράσεων αντιδράσεων και προδιαθέτει στην εµφάνιση Th2-σχετιζόµενων αναπνευστικών παθήσεων δηλ. το ανοσοποιητικό σύστηµα «εκτρέπεται» προς τον φαινότυπο της αλλεργικής φλεγµονής Τα χηµικά και καρκινογόνα συστατικά του καπνού επηρεάζουν την φυσιολογική ανάπτυξη του παιδικού πνεύµονα και κατ επέκταση και του ενηλίκου Curr Opin allergy Clin Immunol 2009 Apr;9(2): Eur J Pediatr 2009 Aug;168(8): Inflamm Allergy Drug Targets 2009 Dec;8(5):

40 ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ( παιδιά και ενηλίκοι) Τα παιδιά που εκτίθενται σε παθητικό κάπνισµα είτε στην ενδοµήτριο ζωή είτε µετά τον τοκετό έχουν αυξηµένο επιπολασµό αλλεργίας και άσθµατος Στα παιδιά και στου ενηλίκους µε άσθµα το κάπνισµα συσχετίζεται µε: Επιτάχυνση απώλειας πνευµονικής λειτουργίας Πιο συχνές παροξύνσεις Πιο σοβαρά συµπτώµατα Μειωµένη ανταπόκριση στα στεροειδή Επιδείνωση ποιότητας ζωής Curr Opin Allergy Clin Immunol 2009 Apr;9(2):136-40

41 Παθητικό κάπνισµα και άσθµα Greer et al. J Occup Med 1993;35: συµµετέχοντες / / 78 άτοµα εµφάνισαν άσθµα / σχετικός κίνδυνος RR=1.5 (95% CI ) 1.8) Leuenberger et al. Am J Respir Crit Care Med 1994;150: συµµετέχοντες /παρακολούθηση 12 µήνες / έκθεση στον εργασιακό χώρο και το σπίτι / σχέση µε την διάγνωση άσθµατος (από ειδικό) OR=1.4 (95% CI ) 1.9)

42 Παθητικό κάπνισµα και άσθµα Jindal et al. Chest 1994;106: συµµετέχοντες µη καπνιστές µε άσθµα / έκθεση στο παθητικό κάπνισµα: αριθµού επεισοδίων οξέος άσθµατος αριθµού επισκέψεων στο τµήµα επειγόντων αριθµού απουσιών από την εργασία παρεντερικής χρήσης βρογχ/κών και στεροειδών ελάττωσης του λόγου FEV1/FVC%

43 Παθητικό κάπνισµα και άσθµα Ostro et al. Am J Respir Crit Care Med 1994;149: ασθµατικοί / 3 µήνες καθηµερινή καταγραφή συµπτωµάτων, χρήσης φαρµάκων, επισκέψεων στο γιατρό και ενδοοικιακής έκθεσης Σχέση παθητικού καπνίσµατος µε: 1.επιδείνωση της δύσπνοιας 2.επιδείνωση του βήχα 3.περιορισµού της δραστηριότητας

44 Chest 2002; 122:

45 Chest 2002; 122:

46 Παθητικό κάπνισµα και πνευµονοπάθειες Chest 2002; 122:

47 Η έκθεση στο κάπνισµα κατά την ενδοµήτριο ζωή και την παιδική ηλικία σχετίζεται µε αύξηση των συµπτωµάτων από το αναπνευστικό και ελάττωση της αναπνευστικής λειτουργίας στην ενήλικο ζωή

48 Παθητικό κάπνισµα στο χώρο εργασίας Εργαζόµενοι σε εστιατόρια, club κ.τ.λ. Skogstad M et al. Occup Environ Med 2006 Jul;63(7): Ελάττωση της FEF25-75% από 199ml/s σε 64ml/s (p=0.01) 2.Σε 26 µη καπνιστές και 11 ασθµατικούς µείωση της ελάττωσης του FEV1 και της FEF25-75% µετά την απαγόρευση του καπνίσµατος.

49 Passive smoking and risk of adult asthma and COPD: an update. D.B. Coultas. Thorax 1998; 53: Το παθητικό κάπνισµα αυξάνει τον κίνδυνο για την εµφάνιση άσθµατος κατά 40%-60% και επιδεινώνει τα συµπτώµατα και την αναπνευστική λειτουργία - µελέτη σε εθνικό επίπεδο στις Η.Π.Α. δείχνει ότι το 3-5% των µη καπνιστών µπορεί να επηρεαστεί Environmental tobacco smoke and health in the elderly. M.S. Jaakkola. Eur Respir J 2002; 19: Επιπλέον κίνδυνος για την εµφάνιση άσθµατος σε σχέση µε το παθητικό κάπνισµα % -Επιπλέον κίνδυνος για την εµφάνιση ΧΑΠ σε σχέση µε το παθητικό κάπνισµα 60%->400%

50 ETS και παθήσεις ρινός/παραρρινίων ETS σχετίζεται µε: Οξέα και χρόνια ρινικά συµπτώµατα σε ενηλίκους και σε παιδιά Ροχαλητό σε παιδιά και εφήβους Πιο γρήγορη έναρξη συµπτωµάτων και πιο σοβαρά συµπτώµατα για άτοµα µε προδιάθεση για αλλεργίες Επαγωγή ρινικής συµφόρησης και µειωµένης βλεννοκροσωτής κάθαρσης στην µη αλλεργική ρινίτιδα Αυξηµένο κίνδυνο για κακοήθειες ρινός και παραρρινίων κόλπων Curr Opin allergy Clin Immunol 2009 Apr;9(2): Am J Rhinol 1999 Nov-Dec;13(6):435 Dec;13(6):435-8

51 ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ > θάνατοι από Καρκίνο Πνεύµονα στις ΗΠΑ το 2008 Το 10-15% 15% των πνευµονικών καρκίνων παρατηρείται σε µη καπνιστές θάνατοι!!! Ο καρκίνος του πνεύµονα αποτελεί πλέον µία από τις βασικές και συχνότερες κακοήθειες και σε µη καπνιστές

52 ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ 1972: US Public Health Service The health consequences of smoking-a A report of the Surgeon General 1986: 2 αναφορές-ορόσηµο ορόσηµο US Surgeon General US National Academy of Sciences Involuntary inhalation of cigarette smoke by non-smokers can cause disease, most notably lung cancer

53 Παθητικό κάπνισµα και καρκίνος του πνεύµονα Κίνδυνοι σε µη καπνίστριες γυναίκες που ζουν µε καπνιστή έναντι του µη καπνιστή "αναγκαστική επιβεβαίωση" ότι το παθητικό κάπνισµα είναι µια αιτία καρκίνου των πνευµόνων Αύξηση του κινδύνου καρκίνου των πνευµόνων 24% Αντιστοιχεί σε εκατοντάδες θανάτων στο UK ετησίως Hackshaw et al. BMJ 1997; 315:

54 -Από το 1981 ως το 2006 δηµοσιεύτηκαν 101 µελέτες για την σχέση παθητικού καπνίσµατος και καρκίνου του πνεύµονα -Μετα-ανάλυσηανάλυση 55 µελετών ( 23 ανασκοπήσεις) -Πληθυσµός:γυναίκες µε συζύγους καπνιστές

55 International Jounal of Epidemiology 2007 Meta-analysis analysis ΟR/RR:1.27

56 Βασικά αποτελέσµατα µετα-ανάλυσης ανάλυσης 1) Ο σχετικός κίνδυνος (RR) για καρκίνο του πνεύµονα σε γυναίκες µη καπνίστριες συζύγους καπνιστών είναι ) Η στρωµατοποιηµένη ανάλυση δεν έδειξε σηµαντική ετερογένεια ανάλογα µε τον τύπο της µελέτης (case-control/cohort) control/cohort) και µεταξύ µελετών σε διαφορετικές ηπείρους (Β.Αµερική RR:1.15, :1.15,Ασία RR: : 1.31,Ευρώπη RR: : 1.31)

57 Βασικά αποτελέσµατα µετα-ανάλυσης ανάλυσης 3) Υπάρχει συσχέτιση δόσης (αριθµός τσιγάρων/ηµέρα ηµέρα, χρόνια συµβίωσης µε τον καπνιστή ή συνδυασµός) και καρκίνου πνεύµονα σε 20 µελέτες 4) Παρά την ύπαρξη συγχυτικών παραγόντων είναι σαφής η συσχέτιση καρκίνου πνεύµονα και παθητικού καπνίσµατος λόγω: - της πληθώρας των ενδείξεων - της συνέπειας των ευρηµάτων, ανεξαρτήτως από τον τύπο της µελέτης - της βιολογικής πιθανότητας συσχέτισης - της σχέσης δόσης/απάντησης

58 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ- ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ 1) υσκολίες στην ταξινόµηση-αυτοαναφερόµενο αυτοαναφερόµενο επίπεδο καπνίσµατος ( underestimation of risk ) 5% των καπνιστών ταξινοµήθηκαν ως µη καπνιστές ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το πιθανό bias λόγω λανθασµένης ταξινόµησης είναι απίθανο να ευθύνεται για τον αυξηµένο κίνδυνο καρκίνου πνεύµονα σε µη καπνιστές 2) ύσκολη η ποσοτική µέτρηση του ETS ( ( ποσοτικοποίηση σε πολλές µελέτες) 3) Λάθος διάγνωση της πνευµονικής κακοήθειας ως α παθούς: -συνήθως ενδελεχής ανάζητηση α παθούς -εάν έχουν συνπεριληφθεί β παθείς όγκοι, η επίδραση του παθητικού καπνίσµατος µάλλον υποεκτιµάται

59 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ- ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ 4) Publication bias -απίθανο να έχει επηρεαστεί ο σχετικός κίνδυνος από τις µη δηµοσιευµένες µελέτες (οι οποίες έχουν αναλυθεί) 5) Συγχυτικοί παράγοντες (π.χ. ηλικία,διατροφή διατροφή, κοινωνικό επίπεδο )-ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΕΝ ΕΧΟΥΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΕΠΙ ΡΑΣΗ

60 ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ETS: Έχει χαρακτηριστεί από το 1993 ως γνωστό καρκινιγόνο για τον άνθρωπο Τουλάχιστον 17 καρκινογόνα περιέχονται στο πλάγιο ρεύµα του καπνού σε υψηλότερα επίπεδα από το κύριο ρεύµα ΕΠΟΜΕΝΩΣ είναι βιολογικώς πιθανό να συµβεί καρκινογένεση από το παθητικό κάπνισµα. Ένα από τα βασικά καρκινογόνα που υπάρχει και στα 2 ρεύµατα είναι το benza(a) pyrenediol epoxide

61 Βιολογικές αποδείξεις συσχέτισης Παθητικού Καπνίσµατος και Καρκίνου Πνεύµονα Καρκινογόνα στο κύριο και πλάγιο ρεύµα του καπνού εν υπάρχει όριο (ανώτερο ή κατώτερο) στην καρκινογένεση Έχει διαπιστωθεί µεταλλαξιογόνος δράση σε πολλά συστατικά του SHS Μελέτες έκθεσης (πειραµατικές και σε συνθήκες καθηµερινής πρακτικής) έδειξαν την έκκριση του NNAL στα ούρα, το οποίο είναι καρκινογόνο ειδικά προερχόµενο από τον καπνό

62 Βιολογικές αποδείξεις συσχέτισης Παθητικού Καπνίσµατος και Καρκίνου Πνεύµονα Πειραµατικά µοντέλα σε ποντίκια δείχνουν πως η έκθεση σε καπνό προκαλεί νεοπλασµατική διαφοροποίηση και καρκίνο πνεύµονα Σε ιστολογικό υλικό πνεύµονα από µη καπνίστριες συζύγους καπνιστών (Τριχόπουλος και συν-jama 1992) διαπιστώθηκαν αλλοιώσεις του βρογχικού επιθηλίου

63 Σχηµατικό µοντέλο πνευµονικής καρκινογένεσης από SHS 2 µονοπάτια γονοτοξικότητας και επιγενετικής επίδρασης συνεισφέρουν στην καρκινογένεση στον ανθρώπινο πνεύµονα Α) επίµονη βλάβη του DNA σε γονίδια κλειδιά για τον καρκίνο Β) ανώµαλη µεθυλίωση του DNA

64 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1)Lung cancer in never smokers: Clinical epidemiology and environmental risk factors Clin Cancer Resp 2009 Sept 2)Meta-analysis analysis of passive smoking and lung cancer:effect of study type and continent International J of Epidemiology ) Second hand smoke and human lung cancer Lancet Oncol 2008 July

65 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 4) Exposure to enviromental tobacco smoke and risk of lung cancer: the epidemiological evidence Eur Respir J1994,REVIEW 5) Carcinogen derived biomarkers: application in studies of human exposure to second-hand tobacco smoke Tobacco Control ) Epidemiological evidence for workplace ETS as Risk Factor fo Lung Cancer among Non-Smokers:Specific Risk Estimates Env.. Health Perspectives,Vol 107,Suppl 6,Dec 1999

66 Θάνατοι από παθητικό κάπνισµα Ασθένεια Καρκίνος πνεύµονος Ισχαιµική καρδιοπάθεια Εγκεφαλικά Χρόνια αναπνευστικά Συνολικά Ηλικία < Ηλικία >

67 Σχετικός κίνδυνος µε ενεργό κάπνισµα Ασθένεια Ηλικία < 65 Ηλικία >65 Καρκίνος πνεύµονα Ισχαιµική καρδιόπαθεια Εγκεφαλικά Χρόνια αναπνευστικά

68 Σχετικός Σχετικός κίνδυνος κίνδυνος µε µε παθητικό παθητικό κάπνισµα κάπνισµα Έκθεση Έκθεση σε σε εστιατόρια εστιατόρια, µπάρ µπάρ κ.τ.λ Χρόνια Χρόνια αναπνευστικά αναπνευστικά Εγκεφαλικά Εγκεφαλικά Ισχαιµική Ισχαιµική καρδιοπάθεια καρδιοπάθεια Καρκίνος Καρκίνος πνεύµονος πνεύµονος Έκθεση Έκθεση σε σε χώρο χώρο εργασίας εργασίας Έκθεση Έκθεση στην στην κατοικία κατοικία Ασθένεια Ασθένεια

69 Ο καρκίνος του πνεύµονα αυξάνει µε την ηλικία σε καπνιστές και µη Clin Cancer Res 2009 Sept 15;15(18),

70 Το πρόβληµα του καπνίσµατος στην Ελλάδα Απο τις Πρώτες χώρες στην κατανάλωση του τσιγαρου 42 % πληθυσµού ενηλίκων Αύξηση στις γυναίκες 10% παιδιών καπνίζουν!!!

71 H επικινδυνότητα του παθητικού καπνίσµατος για τους µη καπνιστές είναι επιστηµονικώς αποδεδειγµένη. Οι καπνιστές είναι τα κύρια θύµατα του καπνού των τσιγάρων Τα επιστηµονικά δεδοµένα, που έχουν δηµοσιευθεί τα 15 τελευταία χρόνια, αποδεικνύουν ότι το παθητικό κάπνισµα είναι αιτία ασθενειών σε παιδιά και ενήλικες. Τα στοιχεία αυτά κάνουν αναγκαία την τήρηση των αντικαπνιστικού νόµου στους δηµόσιους χώρους για την αποφυγή του παθητικού καπνίσµατος.

72 ιακοπή καπνίσµατος Αποφυγή παθητικού καπνίσµατος Καλύτερη υγεία για όλους!

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΗΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ M.D,PhD,FEBU ΚΑΠΝΙΣΜΑ H ΣΤΥΣΗ? XΕΙΡ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ XΕΙΡ. ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Τί είναι Lifestyle? Μία έκφραση προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του καπνίσματος

Η ιστορία του καπνίσματος ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Η ιστορία του καπνίσματος Οι πρώτοι που ανακάλυψαν τις χαλαρωτικές ιδιότητες του καπνού ήταν οι Ινδιάνοι. Συνήθιζαν να καπνίζουν πίπα ή πούρο. Με την άφιξη των πρώτων ευρωπαίων στην

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα στα παιδιά: ομοιότητες και διαφορές με τους ενήλικες Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ Π.Ο.Υ. ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΟ ΜΕ ΕΞΑΡΣΕΙΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ Π.Ο.Υ. ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΟ ΜΕ ΕΞΑΡΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΦΕΣΕΙΣ. Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΧΑΣΑΠΗ ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Ν.Μ ΝΑΥΠΛΙΟΥ MASTER IN PUBLIC HEALTH(ESDY ATHENS) ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΠΜΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ ΥΓΕΙΑΣ (ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ) ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 Κάπνισμα, περιοδοντική νόσος και υγιεινή του στόματος Νίκος Α. Ευθυμιάδης, D.D.S., M.Sc. Οδοντίατρος-Περιοδοντολόγος Τι είναι η περιοδοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

HEART II ΔEΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

HEART II ΔEΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ HEART II HELLENIC CANCER SOCIETY ΔEΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Στην Αθήνα η Ετήσια Συνάντηση του Ευρωπαϊκού Δικτύου για τον Έλεγχο του Καπνίσματος (ΕNSP) που προωθεί την εισήγηση της Ελλάδας να αναγνωριστεί η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΤΑΚΑΑΤΑΚΑ Κίνητρο Είναι ο δυναμικός παράγοντας ο οποίος διεγείρει, καθορίζει και κατευθύνει τη συμπεριφορά του ατόμου προς ένα σκοπό. Model of

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Ανασκόπηση Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Κωνσταντίνος Κατσούλης Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής, 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Λέξεις κλειδιά - Άσθμα - Σπιρομέτρηση - Δοκιμασία προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Θανοπούλου MD, MSc Ειδικευόμενη Παθολογικής Ογκολογίας ΕΑΝΠ «Μεταξά»

Ειρήνη Θανοπούλου MD, MSc Ειδικευόμενη Παθολογικής Ογκολογίας ΕΑΝΠ «Μεταξά» ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Ειρήνη Θανοπούλου MD, MSc Ειδικευόμενη Παθολογικής Ογκολογίας ΕΑΝΠ «Μεταξά» Ιστολογικοί τύποι καρκίνου του πνεύμονα Πλακώδες (20-30%) Αδενοκαρκίνωμα (30 40%) Εκ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω να Μην καπνίζω

Μαθαίνω να Μην καπνίζω Μαθαίνω να Μην καπνίζω 1ο Βραβείο: Μπαμπά μην καπνίζεις Κεκλίκογλου Γ., Κουρουνιώτη Δ., Μολύνδρη Μ., Πλαμαντούρα, Κ. Δημοτικό Σχολείο Σταυράκη Το κάπνισμα είναι η πρώτη αποτρέψιμη αιτία θανάτου σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού

Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού Επιδημιολογία 2 Ενότητα 2η: Δείκτες Μέτρησης συχνότητας νοσημάτων Επιπολασμός (Ρ), Επίπτωση (Ι) Ροβίθης Μιχαήλ 2006 Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού Δημογραφικά δεδομένα (demographic

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η είδηση περί καπνού και χρησιμοποιήσεώς του έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. Αργότερα η χρήση του καπνού στην Ευρώπη ξεκινάει σαν ένα δώρο προς μια βασίλισσα

Διαβάστε περισσότερα

Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική

Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ιατρικής Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας των πολυμορφισμών

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Δημόσια Υγεία

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Δημόσια Υγεία Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Δημόσια Υγεία Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το κάπνισμα 2008-2012 ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Αθήνα, 2008 2 Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γραφείο Γενικού Γραμματέα Υγείας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI

Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI Πρωτότυπη Εργασία Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI Χρίστος Π. Καρβούνης 1, Νίκος Νίκας 2, Έλενα Πανίττι

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012 Σελίδα1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Δεκέμβριος 2012 Τα τελευταία δύο χρόνια οι επιστήμονες παρατηρούν στα μεγάλα αστικά κέντρα ότι η στροφή στη φθηνότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΡΟΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ F = k. l Εκπτυξη θώρακος Είσοδος αέρος στους πνεύµονες Σύσπαση εισπνευστικών µυών

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Βρογχικό Άσθμα. Ελευθέριος Ζέρβας, Πέτρος Μπακάκος. Διάγνωση του βρογχικού άσθματος

Βρογχικό Άσθμα. Ελευθέριος Ζέρβας, Πέτρος Μπακάκος. Διάγνωση του βρογχικού άσθματος Βρογχικό Άσθμα Ελευθέριος Ζέρβας, Πέτρος Μπακάκος Διάγνωση του βρογχικού άσθματος Η διάγνωση του άσθματος βασίζεται στο ιστορικό, την κλινική εξέταση και τις λειτουργικές δοκιμασίες του αναπνευστικού.

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας Αποτελέσματα έρευνας Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα Στο πλαίσιο της Πράξης: «Ενέργειες ενημέρωσης και υποστήριξης για την οργάνωση και υλοποίηση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικό άσθμα. Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ»

Επαγγελματικό άσθμα. Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Επαγγελματικό άσθμα Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» 1200 πχ πάπυρος Sallier υφαντές βυσσίνωση? 460-370 πχ Ιπποκράτης Μεταλλωρύχοι Ράφτες

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Δρ Αντώνης Παπαγιάννης MD, MRCP(UK), DipPallMed, FCCP Πνευμονολόγος Περιεχόμενο Σύντομη ανασκόπηση της νόσου μέσα από τις τελευταίες διεθνείς οδηγίες GOLD 2011 Να θυμάστε:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ. Επιδημιολογία

ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ. Επιδημιολογία Επιδημιολογία ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Σήμερα υπάρχουν 1.1 δισεκατομμύρια καπνιστές παγκοσμίως. Κάθε μέρα, περίπου 80-100.000 νέοι άνθρωποι παγκοσμίως αρχίζουν το κάπνισμα. Εάν οι τρέχουσες τάσεις συνεχιστούν

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Ε Ι Σ 7

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Ε Ι Σ 7 Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Ε Ι Σ 7 ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Τσαγκούλη Σοφία Πνευμονολόγος Το κάπνισμα είναι η μόνη αιτία ανικανότητας, νόσου και θανάτου που μπορεί να προληφθεί. Εκτιμάται ότι κάθε χρόνο στις

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας ΑΣΘΜΑ: ΑΠΟ ΤΟ Α ΩΣ ΤΟ Α Αμφιθέατρο ΝΝΘΑ Η Σωτηρία 6-4-2013 ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ: Άσθμα και ρινίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ

Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Ορισμός Ευρύ φάσμα θεραπειών που περιλαμβάνει όλα τα συστήματα υγείας και τις πρακτικές,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΙΓΑΡΟ((ΚΑΙ((ΚΑΡΚΙΝΟΣ(( ΤΟΥ((ΠΝΕΥΜΟΝΑ( ΜΙΑ((ΟΛΕΘΡΙΑ((ΣΧΕΣΗ( ("Δράμα,"29/03/2013")"

ΤΣΙΓΑΡΟ((ΚΑΙ((ΚΑΡΚΙΝΟΣ(( ΤΟΥ((ΠΝΕΥΜΟΝΑ( ΜΙΑ((ΟΛΕΘΡΙΑ((ΣΧΕΣΗ( (Δράμα,29/03/2013) ΤΣΙΓΑΡΟ((ΚΑΙ((ΚΑΡΚΙΝΟΣ(( ΤΟΥ((ΠΝΕΥΜΟΝΑ( ΜΙΑ((ΟΛΕΘΡΙΑ((ΣΧΕΣΗ( (Δράμα,29/03/2013) ΜάνοςΕ.Εμμανουήλ Πνευμονολόγος ΕπιμελητήςΒ ΠνευμονολογικήΚλινικήΓ.Ν.Λαμίας ΚΑΠΝΙΣΜΑ((ΚΑΙ((ΚΑΡΚΙΝΟΣ((ΤΟΥ(( ΠΝΕΥΜΟΝΑ Εισαγωγικέςέννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Αξιολόγηση της παρόξυνσης άσθματος Αθανάσιος Κωνσταντινίδης Επίκουρος Καθηγητής Πνευμονολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η αναπνευστική υγεία στην Ευρώπη. Δεδομένα και εικόνες. Καλύτερη κατανόηση των πνευμονικών νοσημάτων καί της φροντίδας υγείας στην Ευρώπη

Η αναπνευστική υγεία στην Ευρώπη. Δεδομένα και εικόνες. Καλύτερη κατανόηση των πνευμονικών νοσημάτων καί της φροντίδας υγείας στην Ευρώπη Η αναπνευστική υγεία στην Ευρώπη Δεδομένα και εικόνες Καλύτερη κατανόηση των πνευμονικών νοσημάτων καί της φροντίδας υγείας στην Ευρώπη Όλα τα δεδομένα που περιλαμβάνονται στο «Αναπνευστική Υγεία στην

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

Τα συστηματικά σφάλματα στις επιδημιολογικές μελέτες Κάθε επιδημιολογική μελέτη πρέπει να θεωρείται ως μια άσκηση μέτρησης

Τα συστηματικά σφάλματα στις επιδημιολογικές μελέτες Κάθε επιδημιολογική μελέτη πρέπει να θεωρείται ως μια άσκηση μέτρησης Τα συστηματικά σφάλματα στις επιδημιολογικές μελέτες Κάθε επιδημιολογική μελέτη πρέπει να θεωρείται ως μια άσκηση μέτρησης Kenneth J. Rothman, 2002 Πρόγραμμα εκπαίδευσης στην επιδημιολογική επιτήρηση και

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα και Υγεία. Παρασκευή Αργυροπούλου-Πατάκα Μπούτου Αφροδίτη

Κάπνισμα και Υγεία. Παρασκευή Αργυροπούλου-Πατάκα Μπούτου Αφροδίτη Κάπνισμα και Υγεία Παρασκευή Αργυροπούλου-Πατάκα Μπούτου Αφροδίτη Σχηματική αναπαράσταση των τεσσάρων σταδίων εξέλιξης της πανδημίας του καπνίσματος Lopez et al, Tobacco Control, 1994 Επιπολασμός καπνίσματος

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Ελένη Βαβουράκη Πνευμονολόγος, επίκουρος καθηγήτρια Τ.Ε.Ι. Αθήνας

There are no translations available. Ελένη Βαβουράκη Πνευμονολόγος, επίκουρος καθηγήτρια Τ.Ε.Ι. Αθήνας There are no translations available. Ελένη Βαβουράκη Πνευμονολόγος, επίκουρος καθηγήτρια Τ.Ε.Ι. Αθήνας Εισαγωγή Στην εποχή μας, εποχή της ταχύτητας και των συνεχών μετακινήσεων, το αεροπλάνο έχει γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Κάπνισμα 2008-2012

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Κάπνισμα 2008-2012 2008-2012 για τη Δημόσια Υγεία Εθνικό Σχέδιο Δράσης 2008-2012 Αθήνα 2008 Υπουργείο Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γραφείο Γενικού Γραμματέα Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης Μονάδα Στρατηγικής και Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

To Σύνδροµο του Άρρωστου Κτιρίου (Sick building Syndrome)

To Σύνδροµο του Άρρωστου Κτιρίου (Sick building Syndrome) To Σύνδροµο του Άρρωστου Κτιρίου (Sick building Syndrome) Επιµέλεια κειµένων : Σπύρος ρίβας,ειδικός Ιατρός Εργασίας Υπεύθυνος Κέντρου Υγείας Υγιεινής της Εργασίας ΕΛΙΝΥΑΕ Τι είναι το άρρωστο κτίριο; Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ:

ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ: ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ: το κοστος για τους ασθενεις και το δημοσιο συστημα υγειας 18 Δεκεμβρίου 2014 Αμφιθέατρο της Ελληνοαμερικάνικης Ένωσης Η PALLADIAN COMMUNICATIONS SPECIALISTS διοργανώνει ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις της έκθεσης σε Αµίαντο στην Υγεία των εργαζοµένων. Β. Μακρόπουλος Πρόεδρος ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Καθηγητής Ε.Σ..Υ.

Επιπτώσεις της έκθεσης σε Αµίαντο στην Υγεία των εργαζοµένων. Β. Μακρόπουλος Πρόεδρος ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Καθηγητής Ε.Σ..Υ. Επιπτώσεις της έκθεσης σε Αµίαντο στην Υγεία των εργαζοµένων Β. Μακρόπουλος Πρόεδρος ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Καθηγητής Ε.Σ..Υ. Ministry of Labour and Social Security, General Directorate of Working Conditions and

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Γιάννης Κυριόπουλος,MD, MSc, MPH, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Μάιος 2011 Περίγραμμα Εισαγωγή Επίδοση πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεμμηνορυσιακό άσθμα

Περιεμμηνορυσιακό άσθμα 4 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2014 «ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ & ΕΝΔΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ» Περιεμμηνορυσιακό άσθμα Γεώργιος Χειλάς Πνευμονολόγος Επικουρικός Επιμελητής Πνευμονολογικής Μονάδας

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µαθήµατος: Παράδειγµα 1: µελέτη ασθενών-µαρτύρων ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ

Στόχος µαθήµατος: Παράδειγµα 1: µελέτη ασθενών-µαρτύρων ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΠΜΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ, ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007, 3ο εξάµηνο ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ 5 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ΜΕΤΡΑ ΚΙΝ ΥΝΟΥ & ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ SPSS

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου Σχεδιασμοί ερευνών Βαγγέλης Ευαγγέλου Ιεράρχηση των αποδείξεων στην ιατρική έρευνα Figure 2. Box Plots for Total Citation Counts for Various Study Designs for Articles Published in 1991 and 2001 Box length

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΑΛ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΩΡΩΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» Παρακαλούμε να απαντήσετε ανώνυμα ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1.Καπνίζεις; Αν ναι γιατί; 2. Αν καπνίζεις πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Καρκίνος του πνεύµονα ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. ΕΞΑΜΗΝΟ: 9 ο ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ Ι ΡΥΜΑΤΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Καρκίνος του πνεύµονα ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. ΕΞΑΜΗΝΟ: 9 ο ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΞΑΜΗΝΟ: 9 ο ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ Ι ΡΥΜΑΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κα. Κυπαρίση ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Χριστοδούλου Ελένη ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Καρκίνος του πνεύµονα Λάρισα 2009

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα. Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα. Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιατί η φλεγμονή των μικρών αεραγωγών στο άσθμα είναι σημαντική? Η βαρύτητα της φλεγμονής στους

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο.

Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο. Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο. Η ομάδα ανασκόπησης των κατευθυντήριων οδηγιών για το άσθμα, είχε ως σκοπό την ανάπτυξη και τη συγγραφή συστάσεων για το άσθμα ώστε να παραδοθούν στην ομάδα ομοφωνίας (consensus

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός Ένας ήχος ή θορυβώδης αναπνοή (διαταραχή αναπνοής)

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά What is "abnormal" in pediatric sleep? Συγγραφέας : Leila Kheiradish- Gozal MD Κέντρο :Department of Pediatrics and Comer Children's Hospital, Pritzker School

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ

ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ. 1 Για ποιο λόγο χάθηκε ξαφνικά ο φίλος/συγγενής/γείτονας που «δεν είχε πρόβλημα»; Απροσδόκητες απώλειες Ο Μπάμπης Ακτσόγλου δεν υπάρχει πια. Η οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ

ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ Η αλλεργία θα πρέπει να θεωρείται γενετικό νόσημα. Πολλοί παράγοντες, γενετικοί και περιβαλλοντικοί, επιδρούν και τροποποιούν την έκφραση των γονιδίων της αλλεργίας.

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι που σχετίζονται µε το κάπνισµα.

Μύθοι που σχετίζονται µε το κάπνισµα. Πώς θα σου φαινόταν να ξυπνήσεις αύριο και να µην θέλεις να καπνίσεις; Να µην έχεις την ανάγκη να ανάψεις ένα τσιγάρο; Να µην βήχεις κάθε πρωί και να µην ψάχνεσαι για ένα τσιγάρο; Και την ίδια στιγµή να

Διαβάστε περισσότερα

Αναλογία (Proportion)

Αναλογία (Proportion) Μέτρα Νοσηρότητας Αναλογία (Proportion) Κλάσµα Αριθµητής ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ στον παρανοµαστή Ποσότητες της ίδιας φύσης Κυµαίνεται πάντα µεταξύ 0 και 1 Ποσοστό = αναλογία x 100 κυµαίνεται: 0-100

Διαβάστε περισσότερα

3/12/2014 ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΑΠ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α. 8,4% σε καπνιστές άνω των 35 ετών. GOLD 2013. Tzanakis N et al. Chest 2004;125:892-900

3/12/2014 ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΑΠ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α. 8,4% σε καπνιστές άνω των 35 ετών. GOLD 2013. Tzanakis N et al. Chest 2004;125:892-900 ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» ιπλωµατική εργασία «Θεραπευτική αγωγή χρόνιας αποφρακτικής πνευµονοπάθειας και καρδιαγγειακός

Διαβάστε περισσότερα

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Άρθρο Σύνταξης Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Πέτρος Μπακάκος, Στέλιος Λουκίδης, Κωνσταντίνος Κωστίκας Συντακτική ομάδα Πνεύμων Αλληλογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ Β.Σ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας Απλή πνευμονοκονίωση-σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Kόστος για τον ασθενή και το σύστημα υγείας από τη Γεωργία Παυλάκου Αντωνίου Πνευμονολόγο 2007: 300

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.)

3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) : 3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) 01/31 : 3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) 02/31 Χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια: Ορισµός Σύνδροµο που χαρακτηρίζεται από ελάττωση των εκπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα

Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα Ειδικά Άρθρα για το Άσθμα Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα Ελένη Γ. Τζωρτζάκη 1, Alberto Papi 2, Νικόλαος Μ. Σιαφάκας 1 1 Πνευμονολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα