Ανάλυση Κύκλου Ζωής: Η ολοκληρωµένη Περιβαλλοντική Προσέγγιση στην Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανάλυση Κύκλου Ζωής: Η ολοκληρωµένη Περιβαλλοντική Προσέγγιση στην Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη"

Transcript

1 Ανάλυση Κύκλου Ζωής: Η ολοκληρωµένη Περιβαλλοντική Προσέγγιση στην Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη Χρ. Κορωναίος, ιεπιστηµονικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών (.Π.Μ.Σ.) του Ε.Μ.Π. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Περίληψη Η οικονοµία η κοινωνία και το περιβάλλον αποτελούν τους τρείς πυλώνες της ολοκληρωµένης ανάπτυξης. Η λήψη αποφάσεων στο επίπεδο του κεντρικού σχεδιασµού για την ανάπτυξη και στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης, πολύ σπάνια ή και καθόλου λαµβάνει υπόψην θέµατα που αφορούν την Ολοκληρωµέµη ανάπτυξη. Οι περισσότερες των αποφάσεων είναι βασισµένες σε παράγοντες που καµµιά σχέση δεν έχουν µε τις βασικές αρχές που διέπουν την ολοκληρωµένη ανάπτυξη. Το µήνυµα που αυτή η εργασία θέλει να µεταφέρει είναι ότι µε βασικό εργαλείο την Ανάλυση Κύκλου Ζωής (ΑΚΖ) µπορούν να αναπτυχθούν δείκτες βάση των οποίων µπορεί να γίνει αξιολόγηση της περιβαλλοντικής απόδοσης (ανάλυση περιβαλλοντικών επιπτώσεων), της οικονοµικής αποδοτικότητας (κόστος κύκλου ζωής), µε την προυπόθεση ότι αυτοί οι δείκτες είναι πολύ συγκεκριµένοι, χρήσιµοι και αρκετοί για να συµπεριλάβουν τα ποιό ζωτικά θέµατα. Ένα πλαίσιο εργασίας σχετικό µε τα θέµατα ανάπτυξης είναι πολύ σπουδαίο για την ανάπτυξη τέτοιων δεικτών. Στόχος της εργασίας είναι να περιγράψει το πώς η Ανάλυση Κύκλου Ζωής µπορεί να συµβάλει στην ανάπτυξη δεικτών ολοκληρωµένης ανάπτυξης και να χρησιµοποιηθεί για να εκτιµηθεί το κατά πόσο συγκεκριµένες δράσεις συµβάλουν στην ολοκληρωµένη ανάπτυξη. Η εφαρµογή της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής είναι ένα σύνολο συστηµατικών διεργασιών µε σκοπό την συλλογή και εξέταση των στοιχείων εισόδου και εξόδου των ενεργειακών ισοζυγίων και ισοζυγίων µάζας και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνδέονται µε αυτά και προσδιορίζονται απευθείας µέσω της λειτουργίας προϊόντων ή συστηµάτων κατά την διάρκεια του κύκλου ζωής. 1. Εισαγωγή Με την όλο και περισσότερο ευαισθητοποίηση µεγάλου µέρους του πληθυσµού για τα θέµατα που αφορούν το περιβάλλον, η ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την παραγωγική διαδικασία έχει γίνει µέρος της προσπάθειας πολλών κρατών και οργανισµών. Ενώ µέχρι τώρα η αύξηση του κέρδους και η βελτίωση της ποιότητας του προϊόντος αποτελούσαν τον µοναδικό στόχο κάθε παραγωγικής διαδικασίας, παράγοντες όπως η ελάττωση των ρύπων και η διαχείριση των αποβλήτων αρχίζουν να παίζουν καθοριστικό ρόλο στην λειτουργία των παραγωγικών µονάδων. Η δραστική ελάττωση της παραγωγής βιοµηχανικών αποβλήτων, τοξικών ουσιών και καθ επέκταση αστικών αποβλήτων µπορεί να γίνει µόνο µε τον ανασχεδιασµό των προϊόντων και των φυσικών και χηµικών διεργασιών. Για την ενσωµάτωση όλων των περιβαλλοντικών περιορισµών στον σχεδιασµό µιας παραγωγικής διαδικασίας ή κάποιας υπηρεσίας απαιτείται νέα προςέγγιση σχεδιασµού µε κύριο στοιχείο την αναγνώριση και την κατάταξη των ρυπογόνων ροών από τις διεργασίες. Η µελέτη Ανάλυσης Κύκλου Ζωής είναι ένα σύνολο συστηµατικών διεργασιών µε σκοπό την συλλογή και εξέταση των στοιχείων εισόδου και εξόδου των ενεργειακών ισοζυγίων και ισοζυγίων µάζας και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνδέονται µε αυτά και προσδιορίζονται απευθείας µέσω της λειτουργίας του προϊόντος ή του συστήµατος εξυπηρέτησης κατά την διάρκεια του κύκλου ζωής (Σχήµα 1).

2 H Aνάλυση Κύκλου Ζωής είναι ταυτόχρονα µια συλλογιστική, µια νέα σκέψη, ένα εργαλείο για την παρακολούθηση και αποτίµηση της περιβαλλοντικής επίδοσης ενός προϊόντος ή µιας διεργασίας ή µιας δράσης καθ όλη την διάρκεια της ύπαρξης του από το σηµείο της ανάκτησης της πρώτης ύλης µέχρι της τελικής διάθεσης είτε µέσω ανακύκλωσης ή καύσης ή απόρριψης ή παρασκευή λιπάσµατος Το πολύ ισχυρό αυτό εργαλείο µπορεί να συµβάλει στη διαµόρφωση περιβαλλοντικών νόµων για την κατεύθυνση της ανάπτυξης και την χρήση προιόντων, να βοηθήσει τους κατασκευαστές να αναλύσουν τις διεργασίες τους και να βελτιώσουν τα προϊόντα τους καθώς επίσης και να διευκολύνει τους καταναλωτές παρέχοντάς τους τις πληροφορίες που χρειάζονται όταν πρόκειται να επιλέξουν µεταξύ διαφορετικών προϊόντων. Η SETAC (Society for Environmental Toxicology and Chemistry, 1991) έχει ορίσει την Ανάλυση Κύκλου Ζωής (ΑΚΖ) σαν µια τεχνική εκτίµησης των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων που συνδέονται µε κάποιο προϊόν, διεργασία ή δραστηριότητα προσδιορίζοντας και ποσοτικοποιώντας την ενέργεια και τα υλικά που χρησιµοποιούνται, καθώς και τα απόβλητα που απελευθερώνονται στο περιβάλλον, εκτιµώντας τις επιπτώσεις από την χρήση της ενέργειας και των υλικών καθώς και των αποβλήτων και αναγνωρίζοντας και εκτιµώντας τις δυνατότητες περιβαλλοντικών βελτιώσεων. 2. Μεθοδολογία της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής Η ΑΚΖ είναι ένα νέο εργαλείο ανάλυσης που βρίσκεται ακόµη σε εξέλιξη γι αυτό δεν είναι δυνατό να καθοριστούν αυστηροί κανόνες µεθοδολογίας. Η επιλογή των κατάλληλων µεθόδων για την εισαγωγή απλοποιήσεων ή του κατάλληλου επιπέδου ανάλυσης, εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από τον σκοπό κάθε µιας µελέτης ξεχωριστά. Το πλαίσιο µεθοδολογίας της ΑΚΖ που προτείνεται από τον SETAC (1991, 1992, και 1993) αποτελείται από τέσσερα βασικά στάδια: 1) τον προσδιορισµό του στόχου και της έκτασης της µελέτης, 2) την αναλυτική απογραφή δεδοµένων, 3) την εκτίµηση επιπτώσεων και 4) την εκτίµηση βελτιώσεων (βλ. σχήµα 2). Ο προσδιορισµός του στόχου και της έκτασης της µελέτης καθορίζεται από τον σκοπό, το αντικείµενο, και τη µελλοντική εφαρµογή της µελέτης που επηρεάζουν την κατεύθυνση, το βάθος της, και τις απαιτήσεις της τελικής αναφοράς και της επανεξέτασής της. Κατά την αναλυτική απογραφή του κύκλου ζωής, συλλέγονται και παρουσιάζονται δεδοµένα στοιχείων εισόδου και εξόδου του υπό εξέταση συστήµατος. Η ποιότητα των δεδοµένων που χρησιµοποιούνται στις αναλυτικές απογραφές, αποτελεί υπόθεση υψίστης σηµασίας λόγω της µεγάλης ανοµοιοµορφίας των πηγών προέλευσης και της ευρύτητας του αντικειµένου. Η εκτίµηση των επιπτώσεων δίνει µία προοπτική στα δεδοµένα και στις πληροφορίες εισόδου και εξόδου. Χωρίς την εκτίµηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των αποβλήτων, και της ελάττωσης των αποθεµάτων, είναι δύσκολο να γίνει κατανοητή η σχέση των δεδοµένων εισόδου και εξόδου του συστήµατος µε το περιβάλλον, ή το όφελος από την επίτευξη βελτιώσεων στο σύστηµα. Η εκτίµηση βελτιώσεων βοηθά στο να εξασφαλιστούν οι βέλτιστες δυνατές στρατηγικές µείωσης και τα προγράµµατα βελτίωσης που δεν θα δηµιουργούν επιπρόσθετες απρόβλεπτες επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και την υγεία του περιβάλλοντος. Λειτουργική µονάδα Ο καθορισµός της λειτουργικής µονάδας αποτελεί ένα θεµελιώδες βήµα για την αποφυγή ασαφειών κατά τη διατύπωση του σκοπού. Η λειτουργική µονάδα συντελεί στη δηµιουργία µιας βάσης σύγκρισης µεταξύ διαφορετικών κύκλων ζωής προϊόντος, και µεταξύ διαφόρων σεναρίων ή υποθέσεων. Επίσης είναι ένα µέτρο απόδοσης του συστήµατος. Θα πρέπει να 2

3 είναι πλήρως καθορισµένη, µετρήσιµη και σχετική µε τα δεδοµένα εισόδου και εξόδου (Σχήµα 3) Ενέργεια, α ύλες ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Στερεά απόβλητα Ρύπανση αέρα Υγρά απόβλητα Ενέργεια, α ύλες Στερεά απόβλητα Ρύπανση αέρα Υγρά απόβλητα Ενέργεια, α ύλες Στερεά απόβλητα Ρύπανση αέρα Υγρά απόβλητα Ενέργεια, α ύλες Στερεά απόβλητα Ρύπανση αέρα Υγρά απόβλητα ΑΠΟΚΤΗΣΗ Α ΥΛΩΝ π.χ.: Εξόρυξη, Εξαγωγή αργού πετρελαίου ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΥΛΙΚΩΝ π.χ.: Χρωστικές ουσίες από ορυκτά, πλαστικά και διαλυτικά από υπολείµµατα πετρελαίου, χαρτί από ξυλεία ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ π.χ.: εξαρτήµατα αυτοκινήτου από χάλυβα, χρώµα από χρωστικές ουσίες και διαλυτικά, έπιπλα από ξυλεία ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ π.χ.: εφαρµογή χρώµατος και στεγνωτικού, οδήγηση αυτοκινήτου Ενέργεια, α ύλες Στερεά απόβλητα Ρύπανση αέρα Υγρά απόβλητα ΙΑΘΕΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ π.χ.: απορρίµµατα πλαστικά και χαρτιού, παλιά αυτοκίνητα, άδεια δοχεία χρωµάτων, πεταµένα έπιπλα Σχήµα 1. Πλαίσιο Απογραφής στην Ανάλυση Κύκλου Ζωής Ένας εύκολος διαχωρισµός του συστήµατος σε υποσυστήµατα µπορεί να γίνει µε βάση τα στάδια του κύκλου ζωής. Κάθε στάδιο ή διεργασία µπορεί να θεωρηθεί σαν ένα υποσύστηµα του συνολικού συστήµατος. Αντιµετωπίζοντας τα στάδια ως υποσυστήµατα, διευκολύνεται η συγκέντρωση των δεδοµένων για την αναλυτική απογραφή του όλου συστήµατος. 3

4 Σε µια αναλυτική απογραφή κύκλου ζωής που γίνεται µε στόχο τη δηµιουργία µιας βάσης δεδοµένων για µελλοντική αξιοποίηση ή βελτίωση του προϊόντος, η µονάδα πάνω στην οποία πραγµατοποιείται η ανάλυση µπορεί να είναι σχεδόν οτιδήποτε ανταποκρίνεται µε συνέπεια στην παραγωγική διαδικασία. Εάν για παράδειγµα θελήσουµε να κάνουµε ΑΚΖ στο σαπούνι, µια δυνατή µονάδα χρήσης (λειτουργική µονάδα) θα µπορούσε να είναι µια µεµονωµένη πλάκα. Εντούτοις, εάν ταυτόχρονα αναλυόταν και η συσκευασία του προϊόντος, θα ήταν σηµαντικό για λόγους συνέπειας, να εξεταζόταν η συσκευασία διαφόρων ποσοτήτων όπως ενός τεµαχίου, τριών πακέτων, κλπ. Ανάλυση καταλόγου απογραφής Απόκτηση πρώτων υλών και ενέργειας Κατασκευή Χρήση ιαχείριση αποβλήτων Καθορισµός στόχων και σκοπών Αποτίµηση επιπτώσεων Βλάβες στο Οικοσύστηµα Βλάβες στην Υγεία Θανάτοι Ερµηνεία - Αποτίµηση βελτιώσεων Μείωση χρήσης ενέργειας και υλικών Ποσοτικά και ποιοτικά µέτρα βελτίωσης Σχήµα 2. Στάδια ΑΚΖ (Πηγή: ISO, 1997) Είσοδος Σύστηµα Έξοδος Σχήµα 3. Σχηµατική αναπαράσταση ενός απλού συστήµατος Στην περίπτωση που η αναλυτική απογραφή κύκλου ζωής είχε την πρόθεση να αναλύσει εάν το σαπούνι θα έπρεπε να παρασκευαζόταν χρησιµοποιώντας σαν πρώτη ύλη ζωικό ή φυτικό παράγωγο, τα όρια του συστήµατος και οι µονάδες της ανάλυσης θα ήταν πιο πολύπλοκα. Πρώτα, το διάγραµµα ροής θα έπρεπε να επεκταθεί ώστε να περιλαµβάνει την καλλιέργεια, τη συγκοµιδή και τα στάδια επεξεργασίας για τις εναλλακτικές πρώτες ύλες τροφοδοσίας. Κατόπιν, θα έπρεπε να εξεταστεί η απόδοση του τελικού προϊόντος. Στο Σχήµα 4 απεικονίζεται συνοπτικά ο κύκλος ζωής µιας πλάκας σαπουνιού και ο διαχωρισµός του σε στάδια, περιλαµβάνοντας τις βασικές διεργασίες που πραγµατοποιούνται στο καθένα. Έτσι, 4

5 στο στάδιο της παραγωγής πρώτων υλών περιλαµβάνονται οι διεργασίες παραγωγής όλων των υλικών (αλάτι, λίπος, ξύλο) που απαιτούνται για την παραγωγή της πλάκας σαπουνιού. Στο στάδιο της κατασκευής περιλαµβάνονται οι επεξεργασίες των υλικών για την παραγωγή των βοηθητικών υλών και του προϊόντος. Ακολουθεί το στάδιο της συσκευασίας του, το στάδιο της χρήσης του από τον καταναλωτή και τέλος το στάδιο της τελικής διάθεσής του, συµπεριλαµβανοµένης της διαχείρισης των αποβλήτων µετά την αποµάκρυνσή τους από τον καταναλωτή. Παραγωγή πρώτων υλών Εξόρυξη αλατιού Παραγωγή κόκκων δηµητριακών Εκτροφή ζώων Πακετάρισµα κρέατος λιώσιµο ζωικού λίπους ασοκοµία Χρήση Συσκευασία Κατασκευή Επεξεργασία καυστικού Επεξεργασία σαπουνιού Συσκευασία σαπουνιού Κατανάλωση Παραγωγή χαρτιού Ανακύκλωση- Τελική διάθεση ιαχείριση αποβλήτων µετά την αποµάκρυνσή τους από τον καταναλωτή Σχήµα 4. Παράδειγµα κύκλου ζωής µιας πλάκας σαπουνιού 5

6 3. Χρήσεις της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής Η Ανάλυση Κύκλου Ζωής παίζει καθοριστικό ρόλο σε όλο το φάσµα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων (Σχήµα 5). Η χρήση της ΑΚΖ στην δηµόσια διοοίκηση µπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στην λήψη αποφάσεων που θα περιορίσουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η επιλογή µεθόδων εκτέλεσης δηµόσιων έργων, η επιλογή υλικών απαραίτητων για την λειτουργία των δηµόσιων οργανισµών, η λειτουργία δηµόσιων επιχειρήσεων κλπ., αποτελούν παραδείγµατα όπου η εφαρµογή του εργαλείου της ΑΚΖ µπορεί να οδηγήσει σε πολύ θετικά αποτελέσµατα. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΒΕΛΤΙΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΟΡΩΝ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΛΙΚΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ Σχήµα 5. ιαχείριση του κύκλου Ζωής Η ΑΚΖ στην δηµιουργία δεικτών Η χρήση των δεικτών ολοκληρωµένης ανάπτυκης ( ΟΑ) είναι εργαλεία που αποσκοπούν στο να καταστήσουν την έννοια της ολοκληρωµένης ανάπτυξης µετρήσιµη µε την ποσοτικοποίηση τάσεων στην κοινωνία και να προσπαθήσουµε να αντιµετωπίσουµε το βασικό ερώτηµα: Είµαστε σε τροχιά προς την ολοκληρωµένη ανάπτυξη ή όχι; Ο κύριος σκοπός των ΟΑ είναι να αποτελέσουν ενίσχυση στη λήψη αποφάσεων µε την παροχή πληροφοριών σχετικά µε την αειφορία σε µια ολοκληρωµένη και ποσοτική µορφή. Επιπλέον, οι ΟΑ µπορούν επίσης να χρησιµοποιηθεί για την επικοινωνία και για παρακολούθηση των διεθνών, εθνικών και περιφερειακών στόχων. Η ΑΚΖ µπορεί να αποτελέσει το κύριο εργαλείο στην ανάπτυξη περιβαλλοντικών ΟΑ που θα αφορούν όλη την διαδικασία παραγωγής και αποφάσεων. Για την ανάπτυκη δεικτών µπορεί να ακολουθηθούν οι αρχές Bellagio όπου γίνεται µια προσπάθεια να δώσει κατευθύνσεις για το σύνολο της διαδικασία αξιολόγησης, συµπεριλαµβανοµένης της επιλογής και του σχεδιασµού των ΟΑ, την ερµηνεία τους και την ανακοίνωση των αποτελεσµάτων (Hardi και Zdan, 1997). Η ΑΚΖ στη βιοµηχανία Στη βιοµηχανία χρειάζονται δηµιουργικές, αποτελεσµατικές, και αποδοτικές µέθοδοι για να αντιµετωπιστούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που είναι γνωστές αλλά και εκείνες που µόλις αρχίζουν να παρουσιάζονται. Η αποτελεσµατικότερη προσέγγιση για την αντιµετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων είναι να χρησιµοποιηθεί η ΑΚΖ στις αρχικές φάσεις σχεδιασµού και να αναγνωριστούν οι εκτάσεις του προβλήµατος, επιβάλλοντας προτεραιότητες και δίνοντας έµφαση σε πραγµατικές αποτελεσµατικές λύσεις. Η ΑΚΖ, ως 6

7 εργαλείο περιβαλλοντικής διαχείρισης, συµβάλλει στο να αντιµετωπιστούν τα περιβαλλοντικά προβλήµατα µέσω της επιλογής των υλικών, της διαδικασίας αλλαγής του σχεδιασµού προϊόντων, της αυξηµένης επαναχρησιµοποίησης, της εκµετάλλευσης των υποπροϊόντων και της ανακύκλωσης. ΑΚΖ και οικολογικός σχεδιασµός (Eco-Design/ Ecomaterials) Για την κατασκευή ενός προϊόντος ή την ανάπτυξη µιας παραγωγικής διαδικασίας χρησιµοποιούνται ορισµένα τεχνικά δεδοµένα. Με βάση τα δεδοµένα αυτά είναι δυνατόν να εφαρµοστεί η µέθοδος της ΑΚΖ από την αρχή του σχεδιασµού. Ο παράγοντας περιβάλλον εισέρχεται δυναµικά και στο στάδιο έρευνας, ανάπτυξης και σχεδιασµού ενός προϊόντος ή µιας παραγωγικής διαδικασίας. Το EuroMat σαν σχεδιαστικό εργαλείο περιλαµβάνει 5 κριτήρια επιλογής όπως παρουσιάζεται στο Σχήµα 6. Εδώ χρησιµοποιείται µια διαδικασία επαναπροσέγγισης. Αυτή περιλαµβάνει: ιεράρχηση των υλικών (top-down step by step approach) και επανεξέταση της διαδικασίας επιλογής των ιεραρχηµένων υλικών, λαµβάνοντας υπόψη και ποιοτικά κριτήρια. Στα διάφορα στάδια αυτής της διαδικασίας προσέγγισης, εισάγονται διάφοροι δείκτες επιλογής π.χ. κατανάλωση ενέργειας. Αέρια, υγρά, κτλ Πολυµερή Κεραµικά και Ορυκτά Μέταλλα Ποιοτική Επιλογή Συνθήκες εργασίας 1 Ηµι-ποσοτική Επιλογή 4 Περιβάλλον (ΑΚΖ) Τεχνολογική δυνατότητα 2 Μερικήποσοτική Επιλογή Κατασκευή ( (Αλληλεπίδραση µε την οµάδα σχεδίασης)) Ανταγωνιστικότητα 3 Λεπτοµερή Επιλογή 5 Ανακυκλωσιµότητα ΒΕΛΤΙΣΤΟ (A) ΥΛΙΚΟ(Α) Σχήµα 6. Εργαλείο οικολογικού σχεδιασµού βασισµένο στη προσέγγιση της ιεράρχησης των υλικών (top-down eco-design) Η ΑΚΖ ως εργαλείο περιβαλλοντικής διαχείρισης Εντάσσοντας την Ανάλυση Κύκλου Ζωής µέσα στο γενικότερο πλαίσιο της περιβαλλοντικής διαχείρισης, η ΑΚΖ αποτελεί µια µόνο από τις διάφορες τεχνικές περιβαλλοντικής διαχείρισης. Συµπληρώνει άλλες τεχνικές όπως την ανάλυση περιβαλλοντικής επίδρασης, την αναγνώριση πηγών κινδύνου (hazard identification), την εκτίµηση κινδύνων (risk assessment), την τεχνολογική ανάλυση (technology assessment), τις µεθοδικές και 7

8 λεπτοµερείς εξετάσεις αποβλήτων (waste audits) και τον περιορισµό των αποβλήτων των διεργασιών (waste minimization assessment of processes) µε σκοπό τον περιβαλλοντική σχεδιασµό, την υπεύθυνη διαχείριση του προϊόντος, και την δηµιουργία µέτρων σύγκρισης συστηµάτων διαχείρισης. Όλες αυτές οι τεχνικές και τα εργαλεία διαχείρισης θα πρέπει να χρησιµοποιούνται εκεί όπου, κατά περίπτωση, κρίνονται ως κατάλληλα. Η ΑΚΖ ως εργαλείο εκτίµησης κόστους Η απόφαση για την κατασκευή µιας βιοµηχανικής µονάδας εξαρτάται απο το πόσο επικερδής θα είναι η λειτουργία της. Με την χρησιµοποίηση της ΑΚΖ µας δίδεται η δυνατότητα ανάλυσης του ολικού κόστους της παραγωγής ενός προϊόντος, συµπεριλαµβανοµένων και των επί µέρους επιπτώσεων της χρήσης του προϊόντος. 4. υνατότητες ιαφορετικών Προσεγγίσεων ΑΚΖ Ανάλογα µε τον χρόνο διάρκειας µιας µελέτης, το κόστος και την ποσότητα και ποιότητα δεδοµένων θα εξαρτηθεί και η προσέγιση για την εκπόνηση της ΑΚΖ. Το Σχήµα 6 παρουσιάζει τις διάφορες προσεγγίσεις. κόστος και χρόνος πλήρης ΑΚΖ συνοπτική ΑΚΖ µεθοδολογία πινάκων αναθεώρηση κύκλου ζωής ποσότητα και ποιότητα δεδοµένων Σχήµα 6. ιάφορες προσεγγίσεις µιας ΑΚΖ 5. Εκτίµηση Επιπτώσεων Η εκτίµηση επιπτώσεων στην ΑΚΖ είναι µια ποσοτική ή/ και ποιοτική διαδικασία που χρησιµοποιείται, για να χαρακτηρίσει και να εκτιµήσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προσδιορίζονται κατά τη φάση της απογραφής δεδοµένων. H περιβαλλοντική επίπτωση ενός προϊόντος µπορεί να περιγραφεί µε διάφορους τρόπους, αλλά γενικά καταλήγει στον υπολογισµό της επίπτωσης του προϊόντος εξετάζοντας στις εξόδους, τις επιδράσεις ή καταστροφές που προκαλούνται σε µια ή περισσότερες φάσεις του κύκλου ζωής (Σχήµα 7). 8

9 Είσοδοι Έξοδοι Επιδράσεις Bλάβες-ζηµιές ιαδικασία παραγωγής/ κατασκευής ιαδικασία παραγωγής ενέργειας ιαδικασία διάθεσης, ταφή, καύση ιαδικασία µεταφοράς Εξάντληση αποθεµάτων Εκποµπές στον αέρα, στο νερό και στο έδαφος CFC Pb Cb PAH VOC DDI CO 2 SO 2 NO X P Σκόνη Μαζική παραγωγή αποβλήτων Εξάντληση αποθεµάτων -Καταστροφή όζοντος -Φαινόµενο θερµοκηπίου -Βαρέα µέταλλα στον αέρα -Καρκινογένεση -Οξίνιση -Μικροβιοκτόνα -Θερινό νέφος -Χειµερινό νέφος -Ευτροφισµός Παραγωγή αποβλήτων Εξάντληση αποθεµάτων Θανατηφόρα κρούσµατα Βλάβη του οικοσυστήµατος Οχλήσεις Παραγωγή αποβλήτων Σχήµα 7. Σχηµατική απεικόνιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων Σύµφωνα µε τη µεθοδολογία που προτείνεται από τον SETAC, η εκτίµηση επιπτώσεων αποτελείται από τα ακόλουθα τρία βήµατα: ταξινόµηση, χαρακτηρισµό και αξιολόγηση. Η σχέση µεταξύ ποιοτικών και ποσοτικών δεδοµένων στην εκτίµηση επιπτώσεων. Η εκτίµηση επιπτώσεων συνήθως περιγράφεται ως µια βήµα προς βήµα ερµηνεία του σταδίου της απογραφής: Απογραφή Ταξινόµηση Χαρακτηρισµός ( Κανονικοποίηση) Αξιολόγηση. 6. Εκτίµηση Βελτιώσεων Ο οργανισµός SETAC ορίζει την εκτίµηση βελτιώσεων ως εξής: Η εκτίµηση βελτιώσεων αποτελεί µια συστηµατική αξιολόγηση των αναγκών και δυνατοτήτων για την µείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης που συνδέεται µε τη χρήση ενέργειας και πρώτων υλών και τις περιβαλλοντικές εκποµπές καθ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής προϊόντων, διεργασιών και υπηρεσιών. Η ανάλυση αυτή είναι δυνατό να περιέχει τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά µέτρα βελτίωσης, όπως αλλαγές στο προϊόν, στη διεργασία και τον σχεδιασµό, στη χρήση των πρώτων υλών, στη χρήση από τον καταναλωτή και στη διαχείριση των απορριµµάτων. Μια εκτίµηση βελτιώσεων ενός προϊόντος µπορεί να γίνει µε τη βοήθεια του αριθµητικού µητρώου εκτίµησης 5x5. Η διαδικασία εκτίµησης µε τη βοήθεια του µητρώου 5x5, αποτελεί µια ηµιποιοτική µεθοδολογία της ΑΚΖ, σε αντίθεση µε άλλες οι οποίες προσπαθούν να είναι ποσοτικές και ταυτόχρονα επιλεκτικές. Το µητρώο σχεδιάζεται έτσι ώστε στον οριζόντιο άξονα να περιλαµβάνονται οι πέντε βασικοί τοµείς περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος και στον κατακόρυφο τα διάφορα στάδια του κύκλου ζωής (πιν.2.7). Κάθε στοιχείο του πίνακα βαθµολογείται µε έναν ακέραιο αριθµό, από το 0 (υψηλότερη επίδραση, πολύ αρνητική αξιολόγηση) µέχρι το 4 (χαµηλότερη επίδραση, πολύ θετική αξιολόγηση), αφού προηγηθεί εξέταση του προϊόντος ως προς το σχεδιασµό, την κατασκευή, τη συσκευασία, τη χρήση και το πιθανό σενάριο τελικής διάθεσής του. Στην ουσία, τοποθετείται 9

10 ένας βαθµός αξιολόγησης (0-4) σε κάθε στοιχείο, ο οποίος παριστάνει τα αποτελέσµατα που προέκυψαν από τα στάδια της αναλυτικής απογραφής δεδοµένων και της εκτίµησης των επιπτώσεων κατά την ΑΚΖ. Η αξιολόγηση γίνεται εµπειρικά και στηρίζεται σε σχεδιαστικές και κατασκευαστικές µελέτες, ή άλλες πληροφορίες. Πίνακας 1. Το αριθµητικό µητρώο εκτίµησης 5x5 Τοµείς περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος Στάδια κύκλου ζωής Επιλογή Χρήση Στερεά Υγρά Αέριες υλικών ενέργειας απορρίµµατα απόβλητα εκποµπές Απόκτηση πρώτων (1,1) (1,2) (1,3) (1,4) (1,5) υλών/ Προκατασκευή Κατασκευή (2,1) (2,2) (2,3) (2,4) (2,5) Μεταφορά/ (3,1) (3,2) (3,3) (3,4) (3,5) Συσκευασία Χρήση (4,1) (4,2) (4,3) (4,4) (4,5) Ανακύκλωση/ Τελική διάθεση (5,1) (5,2) (5,3) (5,4) (5,5) 7. Συµπεράσµατα Η Ανάλυση Κύκλου Ζωής είναι µια αποτελεσµατική µέθοδος για την εξέταση της περιβαλλοντικής απόδοσης και µπορεί να χρησιµοποιηθεί σε συγκρίσιµες µελέτες για να καθοριστούν τα σχετικά περιβαλλοντικά πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα προϊόντων που χρησιµοποιούνται για τον ίδιο σκοπό. Οι κύριοι αντικειµενικοί στόχοι κατά την διεξαγωγή µιας Ανάλυσης Κύκλου Ζωής είναι: 1. Η παροχή µιας όσο το δυνατόν ολοκληρωµένης εικόνας των αλληλεπιδράσεων µεταξύ µιας δραστηριότητας υπό εξέτασιν και του περιβάλλοντος. 2. Η συνεισφορά στην κατανόηση της αλληλεξάρτησης που χαρακτηρίζει την φύση των περιβαλλοντικών συνεπειών στο σύνολό τους, που προκύπτουν από τις ανθρώπινες δραστηριότητες. 3. Η λήψη αποφάσεων µε την βοήθεια πληροφοριών, που καθορίζουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις αυτών των δραστηριοτήτων και αναγνωρίζουν τυχόν δυνατότητες για περιβαλλοντικές βελτιώσεις. 4. Η δηµιουργία δεικτών ολοκληρωµένης ανάπτυξης ( ΟΑ) Η αξιοπιστία της εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από: α) τον τρόπο µοντελοποίησης και τον βαθµό απλοποίησης των υπό εξέταση συστηµάτων, β) το σύνολο των παραδοχών και των υποθέσεων που χρησιµοποιούνται σε κάθε βήµα της ανάλυσης και γ) την διαθεσιµότητα σύγχρονων και αξιόπιστων δεδοµένων. Βιβλιογραφία SETAC, Guidelines for Life Cycle Assessment: A Code of Practice, Workshop (March 31 - April ) report, SETAC and SETAC Foundation for Environmental Education, Inc., Pensacola, FL., Dr. Neil Kirkpatrick, Life Cycle Assessment in Warmer Bulletin, No. 47, Lewis, H., Data Quality for Life Cycle Assessment address to National Conference on Life Cycle Assessment: Shaping Australia s Environmental Future, Melbourne,

11 Duda, M. and Shaw, S. Jane, A New Environmental Tool? Assessing Life Cycle Assessment, Center for the Study of American Business (CSAB), Contemporary Issues No. 81, Breville, Magalie, Thomas Gloria, Michael O'Connell, and Theodore Saad, "Life Cycle Assessment, Trends, Methodologies and Current Implementation," Masters Thesis, Tufts University, Medford, MA., Prof. Chris Ryan, Life Cycle Analysis and Design - A Productive Relationship? address to National Conference on Life Cycle Assessment, Melbourne, Haftbaradaran, H., An Environmentally Conscious Decision Support (EcoDS) System Based on a Streamlined LCA and a Cost Residual Risk Evaluation: Mercury Reduction in Fluorescent Light Bulbs Study, U.S. - Japan Center for Technology Management, School of Engineering, Vanderbilt University, Nashville, USA, Vigon, B.W. et al., Life Cycle Assessment: Inventory Guidelines and Principles, EPA/600/R-92/245, U.S. Environmental Protection Agency, Cincinnati, USA.,1992. Fleisher, G., Schmidt W-P, Iterative Screening LCA in an Eco-Desing Tool, Int. J. LCA 2 (1) p 20-24, Gilbert, A. J. and J. F. Feenstra A sustainability indicator for the Dutch environmental policy theme Diffusion : cadmium accumulation in soil. Ecological Economics 9: , Hardi, P. and Zdan T., Assessing Sustainable Development. Principles in Practice. Winnipeg, Manitoba, Canada, International Institute for Sustainable Development, ISO/DIS 14040, Environmental Management - Life Cycle Assessment, Principles and framework Geneva, Switzerland, International Organisation of Standardisation, OECD, Towards sustainable development - Environmental indicators. Organisation for economic co-operation and development, Paris, Tillman, A.-M., Significance of decision making for LCA methodology. SETAC-Europe annual meeting, Bordeaux, Life Cycle Assessment-The Hollistic Environmental Approach in the Sustainable Development Chr. Koroneos, Interdisciplinary Program of Postgraduate Studies, "ENVIRONMENT AND DEVELOPMENT", National Technical University of Athens Abstract The economy, society and environment are the three pillars of sustainable development. Decision making at the central planning level for development and at the local government level, very rarely or not at all take into consideration issues that deal with the sustainable development. Most decisions are based on factors that have nothing to do with the basic principles of sustainable development. The message that this work wants to convey is that having as a key tool he Life Cycle Assessment (LCA), indicators can be developed which can assess the environmental performance (environmental impact analysis), economic efficiency (life cycle costs) provided that these indicators are very specific, and useful enough to include the most important issues. A framework based on development issues is very important for the development of such indicators. The aim of this work is to describe how the LCA can 11

12 contribute to the development of indicators and to be used in order to assess whether individual actions contribute to the overall sustainable development. The application of LCA is a set of systematic procedures having as objective the collection and the review of input and output data, of energy balances and mass balances and environmental impacts associated with them and determined directly during the products or systems life cycle. 12

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Κων/νος νος Αμπελιώτης Επικ. Καθηγητής, Τμ. Οικιακής Οικονομίας Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Περιεχόμενα Η έννοια του κύκλου ζωής Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT

LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT Identification of Constraints and Obstacles Greek Executive Summary Nicosia, 2010 Action 5 Nicolaides

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Κυρίες και Κύριοι, Η στροφή στην οικολογία εμφανίζεται σήμερα σαν μία νέα τάση, απόρροια της απομάκρυνσης του ανθρώπου από το φυσικό του περιβάλλον. Συγκεκριμένα ο τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Γ. Μαρτινόπουλος, M. Ekhrawat, Γ. Τσιλιγκιρίδης Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών, Πολυτεχνική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΩΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΩΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΩΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ M. Αβρααμίδης, Ν. Κυθραιώτου και Δ. Φάττα * Εργαστήριο Μηχανικής Περιβάλλοντος ΓΑΙΑ, Τμήμα Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΟ ΟΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ

ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΟ ΟΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΟ ΟΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ Σ.Κ Μυλωνάς Τµήµα Πολιτικών Μηχανικών, Πολυτεχνική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ SUSTAINABLE INDICATORS THE CASE OF ROMANIA

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ SUSTAINABLE INDICATORS THE CASE OF ROMANIA ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ Μαυράκη., Σιταρά Α. και Λουκάτος Α. Ε.ΠΕ.Μ. Α.Ε., Τοµέας ιαχείρισης Περιβάλλοντος και Βιώσιµης Ανάπτυξης, Αχαρνών 141Β, Αθήνα KEYWO Περιβαλλοντικοί δείκτες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ήµητρα Τζουρµακλιώτου Επίκουρος Καθηγήτρια. Π. Θ., Τµ. Πολ. Μηχ., Εργ. Μετ. Κατ. Ξάνθη, Ελλάδα e-mail: dimitratz@gmail.com Μαριάννα Νάρη Υποψήφια ιδάκτορας. Π.

Διαβάστε περισσότερα

H µέθοδος της Αποτίµησης (Ανάλυσης) Κύκλου Ζωής (LCA)

H µέθοδος της Αποτίµησης (Ανάλυσης) Κύκλου Ζωής (LCA) H µέθοδος της Αποτίµησης (Ανάλυσης) Κύκλου Ζωής (LCA) Σύνοψη Η LCA (Life Cycle Assessment) είναι µια τυποποιηµένη µέθοδος η οποία επιτρέπει την ολοκληρωµένη καταγραφή, ποσοτικοποίηση και αξιολόγηση των

Διαβάστε περισσότερα

SELF DIAGNOSIS METHOD

SELF DIAGNOSIS METHOD SELF DIAGNOSIS METHOD Benefits from adopting an EMS Cost saving and improved management control, Compliance with legislation and good relations with stakeholders, Meeting customer expectations, Demonstration

Διαβάστε περισσότερα

12. Ολοκληρωµένη Πολιτική Προϊόντων (OΠΠ) 12.1 Εισαγωγή

12. Ολοκληρωµένη Πολιτική Προϊόντων (OΠΠ) 12.1 Εισαγωγή 12. Ολοκληρωµένη Πολιτική Προϊόντων (OΠΠ) 12.1 Εισαγωγή Στους βασικούς περιβαλλοντικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκαταλέγεται η προώθηση και εφαρµογή της Ολοκληρωµένης Πολιτικής Προϊόντων. Μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο LEED και το Commissioning. Εθελοντικά συστήματα βαθμονόμησης κτιρίων και ιαδικασίες Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων

Εισαγωγή στο LEED και το Commissioning. Εθελοντικά συστήματα βαθμονόμησης κτιρίων και ιαδικασίες Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων Εισαγωγή στο LEED και το Commissioning. Εθελοντικά συστήματα βαθμονόμησης κτιρίων και ιαδικασίες Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων Παρασκευόπουλος Βασίλης Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, P.E., ASHRAE Accredited

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

Life EWAS: Αποδοτικές & Βιώσιμες Μέθοδοι Διαχείρισης Απορριμμάτων με την Χρήση Εργαλείων ICT για τη Μείωση των Αερίων Θερμοκηπίου

Life EWAS: Αποδοτικές & Βιώσιμες Μέθοδοι Διαχείρισης Απορριμμάτων με την Χρήση Εργαλείων ICT για τη Μείωση των Αερίων Θερμοκηπίου Life EWAS: Αποδοτικές & Βιώσιμες Μέθοδοι Διαχείρισης Απορριμμάτων με την Χρήση Εργαλείων ICT για τη Μείωση των Αερίων Θερμοκηπίου Αΐντα Ανθούλη, Σύμβουλος Περιβάλλοντος, D-Waste/ΕΠΕΜ 23-9-2014, Χαροκόπειο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κουρκούμπας, Γ. Θεοπούλου, Π. Γραμμέλης, Σ. Καρέλλας

Δ. Κουρκούμπας, Γ. Θεοπούλου, Π. Γραμμέλης, Σ. Καρέλλας Chemical Process and Energy Resources Institute Centre for Research and Technology Hellas ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΛΕΓΜΕΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΟΥ ΚΛΑΣΜΑΤΟΣ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΗΣΙ Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

LIFE09 ENV/GR/000297. Εκλαϊκευμένη Έκθεση (Layman s Report)

LIFE09 ENV/GR/000297. Εκλαϊκευμένη Έκθεση (Layman s Report) LIFE09 ENV/GR/000297 Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων CARBONTOUR Εκλαϊκευμένη Έκθεση (Layman s Report) Αύγουστος 2014 LIFE09 ENV/GR/0297

Διαβάστε περισσότερα

Άγις Μ. Παπαδόπουλος Αναπλ. Καθηγητής Α.Π.Θ.

Άγις Μ. Παπαδόπουλος Αναπλ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Πρόλογος Το παρόν τεύχος Ανάλυση Κύκλου Ζωής πετροβάµβακα αποτελεί παραδοτέο της β φάσης του έργου Σχεδιασµός & Ανάπτυξη Καινοτόµων Προϊόντων Πετροβάµβακα για την Ενεργειακή Αναβάθµιση Υφισταµένων & Νεόδµητων

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT Αρχιτεκτονικές και διακοσμητικές μελέτες, με λειτουργικό και σύγχρονο σχέδιασμό, βασισμένες στην μοναδικότητα του πελάτη. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ανάλυση των χαρακτηριστικών των προϊόντων και ένταξη του τρόπου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Α. Μαρούλης, Κ. Χατζηαντωνίου, Γ. Μάντζου, Π. Μπενέτου, Α.Η. Χαρίτου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο, Τµήµα

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών - Cyprus Energy Agency - 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει τις υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο βιομηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων υψηλού δυναμικού ρύπανσης,

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΧΟΝ ΡΙΚΟ & ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΖΩΟΤΡΟΦΕΣ Quality HELLENIC LABORATORIES & SERVICES OF CHEMISTRY & QUALITY MANAGEMENT Αµαρυσίας Αρτέµιδος

Διαβάστε περισσότερα

ECOSMEs - ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ECOSMEs - ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ECOSMEs - ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Χ. Κορωναίος, Α. Ντόµπρος, Γ. Θεοδοσίου, Γ. Ρούµπας, Ν. Μουσιόπουλος Εργαστήριο Μετάδοσης Θερµότητας και Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Καθηγήτρια Μαρία Λοϊζίδου Αθήνα, 3/4/2014 Βιομηχανική Συμβίωση Ως Βιομηχανική Συμβίωση (Industrial

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΣ Α

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΣ Α ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΣ Α Αρφανάκου Αναστασία ΥΠΕΚΑ Γραφείο Εναλλακτικής ιαχείρισης Συσκευασιών και Άλλων Προϊόντων Θεσμικό Πλαίσιο για την Ανακύκλωση Νόμος 4042/ 2012 (ενσωμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τσάκωνα Μηχανικός Περιβάλλοντος. Η εναλλακτική οπτική στην αντιμετώπιση των αποβλήτων

Μαρία Τσάκωνα Μηχανικός Περιβάλλοντος. Η εναλλακτική οπτική στην αντιμετώπιση των αποβλήτων Μαρία Τσάκωνα Μηχανικός Περιβάλλοντος Η εναλλακτική οπτική στην αντιμετώπιση των αποβλήτων Χρήση ενός προϊόντος παραπάνω από μία φορά Επιδιόρθωση για μακροβιότερη χρήση Μοίρασμα ή δανεισμός των υλικών

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση κύκλου ζωής. Environmental Engineering Laboratory

Ανάλυση κύκλου ζωής. Environmental Engineering Laboratory Ανάλυση κύκλου ζωής 14. Ανάλυση κύκλου ζωής Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Συστήματα λήψης απόφασης Βασικές παράμετροι Μοντέλα δεδομένων Μοντέλα βάσης Μοντέλα ελέγχου Guariso, 1989 14. Ανάλυση κύκλου ζωής Enve-Lab

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Νάξος, 28-6-13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑ ΩΝ ΗΜΟΣ ΝΑΞΟΥ & ΜΙΚΡΩΝ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Αρ. Πρωτ.: 8450 Ταχ. ιεύθυνση : Χώρα Νάξος Ταχ. Κώδικας : 84 300 Τηλέφωνο : 2285360100 Fax : 2285023570 ΠΡΟΣ: ΚΑΘΕ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΥΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Σεμινάριο ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ -ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ - ΣΤΟΧΟΘΕΣΙΑΣ Θέμα: «Τεχνικές Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. Θεσσαλονίκη, 2015. sep4u.gr

ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. Θεσσαλονίκη, 2015. sep4u.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΜΗΜΑ Χ Η Μ Ι Κ Ω Ν ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Θεσσαλονίκη, 2015 Η συνεισφορά της Χημικής

Διαβάστε περισσότερα

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια «ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη τηχρήσηηλιακώνσυστηµάτων γιαµια µιααειφόροπροοπτική» Ν. Φραντζεσκάκη 1, Β. Γκέκας 1 και Θ. Τσούτσος 2 1. Τµήµα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης, Χανιά 2. Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΜΑΤΟΥΚΟΣ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΕΜΠ Msc Environmental Management

ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΜΑΤΟΥΚΟΣ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΕΜΠ Msc Environmental Management ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΜΑΤΟΥΚΟΣ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΕΜΠ Msc Environmental Management Λιμάνια: πολύπλοκες περιοχές Βιομηχανική περιοχή Λιμάνι Μεταφορές Φυσικές περιοχές Αστικο περιβάλλον Προστασία Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακό περιεχόμενο Αστικών Στερεών Αποβλήτων και Υπολειμμάτων και οι επιπτώσεις του στη σκοπιμότητα Μονάδων Θερμικής Επεξεργασίας

Ενεργειακό περιεχόμενο Αστικών Στερεών Αποβλήτων και Υπολειμμάτων και οι επιπτώσεις του στη σκοπιμότητα Μονάδων Θερμικής Επεξεργασίας Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ενεργειακό περιεχόμενο Αστικών Στερεών Αποβλήτων και Υπολειμμάτων και οι

Διαβάστε περισσότερα

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management ndustrial aste management quality waste management nvironmental rotection sustainable development Το Ιστορικό µας H POLYECO A.E. ιδρύθηκε το 2001, από την ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΕ, µε στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα:

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Τα Σκουπίδια µας (Αστικά Στερεά Απόβλητα) Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Ζυµώσιµα: 44% Η µέση ποιοτική σύσταση των παραγόµενων Χαρτί: 25% αστικών στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα, Πλαστικά: 12%

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Υποστήριξης Απόφασης Οικολογικής Σήμανσης

Σύστημα Υποστήριξης Απόφασης Οικολογικής Σήμανσης Σύστημα Υποστήριξης Απόφασης Οικολογικής Σήμανσης Δρ. Παναγιώτης Παναγιωτακόπουλος Μεταδιδάκτορας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Διευθύνων Σύμβουλος, Close the Loop Βιωσιμότητα- ΕΚΕ Περιβάλλον Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες

Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες Συστήµατα διαχείρισης, εξοικονόµησης και αειφορίας Περιβαλλοντική διαχείριση και ξενοδοχειακές µονάδες Από στοιχεία των τελευταίων 20 ετών, το κόστος ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ ΣΥΝ ΥΑΣΜΟ ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ ΣΥΝ ΥΑΣΜΟ ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ ΣΥΝ ΥΑΣΜΟ ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Μαυρίδου Σ. 1, Οικονόµου Ν. 2, Κατσιφαράκης Κ.Λ. 2 και Μπίκας. 2 1 ρ. Πολιτικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων

Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Βιομηχανικά απόβλητα και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων Δ. Καλλιδρομίτου 1, Κ. Κορυζή 1, Κ. Αραβώσης 2 1 Εψιλον ΑΕ, Μονεμβασίας 27, 15125, Μαρούσι 2 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΓΓΕΤ 22 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 (Δρ. Α. ΓΥΠΑΚΗΣ, ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙV: ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ: ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙV:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Σύστηµα Αξιολόγησης Κινδύνων Στα πλαίσια της πρακτικής εφαρµογής της ιαδικασίας Εποπτικής Εξέτασης και Αξιολόγησης (SREP), όπως προκύπτει από την οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 Ξεν. Holliday Inn, Αττική, 23-24 Οκτωβρίου 2009 ΠΡΑΣΙΝΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Δρ. Γ. Αγερίδης, Α. Ανδρουτσόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισµού (AHHE) - Σχεδιασµός για Αποσυναρµολόγηση

ιαχείριση Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισµού (AHHE) - Σχεδιασµός για Αποσυναρµολόγηση ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τοµέας Μηχανολογικών Κατασκευών και Αυτοµάτου Ελέγχου ιαχείριση Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισµού (AHHE) - Σχεδιασµός για Αποσυναρµολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Konstantinos Tzanakoulis Mayor of Larissa, Greece

Konstantinos Tzanakoulis Mayor of Larissa, Greece Konstantinos Tzanakoulis Mayor of Larissa, Greece Waste management for energy purposes The response of the municipalities EU initiatives to be implemented The significance of strategic alliances Athens,

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΕ ΕΝΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

TO ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΕ ΕΝΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ TO ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΕ ΕΝΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Φασούλα Ευαγγελία, Πανούσης Ιωάννης ΝEOSET A.E, Βασιλικό Χαλκίδας KEYWORDS :ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων»

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» «Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» ρ. Ευάγγελος Ευµορφόπουλος, Επιθεωρητής του ΕΦΕΤ, Επιστηµονικός Συνεργάτης του ΤΕΙ Αθηνών Σε ένα ανταγωνιστικό παγκόσµιο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση και μεταφορά φυσικού αερίου και πετρελαίου» «Petroleum oil and gas management and transportation».

«Διαχείριση και μεταφορά φυσικού αερίου και πετρελαίου» «Petroleum oil and gas management and transportation». Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) με τίτλο: «Διαχείριση και μεταφορά φυσικού αερίου και πετρελαίου» «Petroleum oil and gas management and» Τα Τμήματα, Διοίκησης Επιχειρήσεων, της Σχολής Διοίκησης και

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) CHIPS ΠΑΤΑΤΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) CHIPS ΠΑΤΑΤΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) CHIPS ΠΑΤΑΤΑΣ Μ. Καράλη, Ι. Μαρκόπουλος, Δ. Πολίτη, Μ. Τρίγκας, Σ. Τσιαφογιάννη, Δ. Γεωργακέλλος Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη, σχεδιασµός και κατασκευή

Μελέτη, σχεδιασµός και κατασκευή ΘΕΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΟΡΜΟΠΛΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ MDF ΚΑΙ PELLETS ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η τεχνική εταιρεία ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Τ.Ε. δραστηριοποιείται επί 35 χρόνια στο τοµέα της ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκά και Ελληνικά Βραβεία Επιχειρήσεων για το Περιβάλλον

Ευρωπαϊκά και Ελληνικά Βραβεία Επιχειρήσεων για το Περιβάλλον Sustainability and CSR in the Banking and Insurance Sector Ευρωπαϊκά και Ελληνικά Βραβεία Επιχειρήσεων για το Περιβάλλον ρ. Κ. Αραβώσης Πρόεδρος ΠΑΣΕΠΠΕ ΘΕΣΜΟΣ Τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Επιχειρήσεων για το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΩΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ. Dr. Ing. B. Pickert και Δ. Κανακόπουλος

ΣΠΟΝΔΥΛΩΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ. Dr. Ing. B. Pickert και Δ. Κανακόπουλος ΣΠΟΝΔΥΛΩΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Dr. Ing. B. Pickert και Δ. Κανακόπουλος Eggersmann Anlagenbau, Max-Planck-St. 15 33428 Marienfeld, Germany T.: +49 (0)5247 9808 0, F: +49 (0)5247 9808 40,

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων

Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων ΕΠ.ΑΝ.Α. Α.Ε. Επεξεργασία Ανάκτηση Αποβλήτων Α.Ε. Α.Ε. Corporate Waste & Recycling Conference, Conference, 26.06.2012, Αμφιθέατρο ΟΤΕ Academy,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Σύνταξη Δημήτριος Τσέλιος Πρακτική Άσκηση ΤΕΙ Λάρισας Υποέργο 02 Ε 2.21 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 Ι. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ Π.Α 2

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών IP/04/84 Βρυξέλλες, 22 Ιανουάριος 2004 Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαµβάνει ευρέως φάσµατος νοµική δράση µε στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green Marketing στον Αγροδιατροφικό κλάδο Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green-AgriChains Info Day Θεσσαλονίκη 29 Οκτωβρίου 2013 Agenda Εισαγωγή Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ISO 50001. Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας. Improving performance, reducing risk

ISO 50001. Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας. Improving performance, reducing risk ISO 50001 Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας Improving performance, reducing risk Ενέργεια... Όλες οι μορφές εμπορικώς διαθέσιμης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις στην Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων: Δύο Προτάσεις για την Αττική

Επενδύσεις στην Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων: Δύο Προτάσεις για την Αττική Αθήνα, Δεκέμβριος 2010 Επενδύσεις στην Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων: Δύο Προτάσεις για την Αττική Κωστής Μαγουλάς (1), Επαμεινώντας Βουτσάς (2), Δημήτρης Τασιός (3) (1) Καθηγητής ΕΜΠ, (2)

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

1.4. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (2)

1.4. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (2) 1.4. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (1) Η άδεια για ολική ή µερική παραγωγή χορηγείται από τον ΕΟΦ εφόσον: Καθορίζεται το προϊόν και οι µορφές που πρόκειται να παραχθούν ή εισαχθούν, καθώς και ο τόπος

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Γ.Α.Ο.Ν.Α.

ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Γ.Α.Ο.Ν.Α. ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Γ.Α.Ο.Ν.Α. «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΘΗΝΑ 4 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 Source

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 1 Ο χωρικός σχεδιασµός στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά

Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΝΗΣΙΑ Παραδείγματα Συνεταιρισμών σε Ευρωπαϊκά νησιά Επιτυχίες, εμπόδια και προβληματισμοί Πάνος Κορογιαννάκης AAAA CPMR, Βρυξέλλες Σάββατο 6 Σεπ. 2014, ώρα 10.30-14.30

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων με τη Τεχνολογία της Αεριοποίησης Πλάσματος

Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων με τη Τεχνολογία της Αεριοποίησης Πλάσματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργαστήριο Θερμοδυναμικής και Φαινομένων Μεταφοράς Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, 15780, Αθήνα Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Μάμαη Δίκτυο 3α, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Αθήνα // τηλ.-φαξ: SOS // Μάμαη 210 8228795 3α, Αθήνα // e-mail: // τηλ.-φαξ: schools@medsos.gr 210 8228795

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΈΡΓΟ ΕΠΕ 3.4.9. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ----------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών2007-2008 ιδάσκουσα: Κατερίνα Τοράκη (Οι διαλέξεις περιλαµβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2014 13 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη Κορνηλία Μαρία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος

Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (Ε.Κ.Ε.Τ.Α.) Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα