ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ & ΙΘΑΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ & ΙΘΑΚΗΣ"

Transcript

1 ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ & ΙΘΑΚΗΣ

2 Οι µαθητές της Ελλάδας στην Κεφαλονιά Επιστηµονικός Υπεύθυνος: Π. ΒΑΣΑΛΑ Αρίθµηση βιβλίου στη σειρά: 2 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΒΑΣΑΛΑ Κεφαλονιά-Υγρότοποι Προγράµµατα και δραστηριότητες Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Copyright ΤΕ Κ-ΚΙ Παρασκευή Βασάλα Πρώτη έκδοση: Σεπτέµβριος 2006 Ιδέα-σχεδιασµός-συγγραφή: Π. Βασάλα Εξώφυλλο-σκίτσα: Μαρία Ντε Pοζάριο Επεξεργασία κειµένου-σελιδοποίηση: ιονυσία Παπαναστασάτου ιορθώσεις: Π. Βασάλα Εκτύπωση: Λασκαράτος Το παρόν έργο πνευµατικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Ελληνικού Νόµου (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήµερα) και τις διεθνείς συµβάσεις περί πνευ- µατικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής άδειας του εκδότη κατά οποιοδήποτε µέσο ή τρόπο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκµίσθωση ή δανεισµός, µετάφραση ή διασκευή, αναµετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε µορφή (ηλεκτρονική, µηχανική, ή άλλη) και η εν γένει εκµετάλλευση του συνόλου ή µέρους του έργου. ISBN ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΙΘΑΚΗΣ Λιθοστρώτου 27, Αργοστόλι Τηλ.: Fax: ικτυακός τόπος:

3 Ι. ΤΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1. Οι υγρότοποι στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση θεωρείται ένα από τα περισσότερο αποτελεσµατικά µέσα για την ανάπτυξη ικανοτήτων σε άτοµα και κοινωνικές οµάδες και την οικοδόµηση αξιών, στάσεων και συµπεριφορών ικανών να επηρεάσουν τις κοινωνικές επιλογές προς την κατεύθυνση της αειφορίας. Μεταξύ των αντικειµένων της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι οι υγρότοποι. Η λέξη "υγρότοπος" χρησιµοποιείται για να περιγράψει κάθε περιοχή που κατακλύζεται, µόνιµα ή περιοδικά από νερό. Οι υγροί αυτοί τόποι µπορεί να είναι αβαθείς υδάτινες εκτάσεις, φυσικές ή τεχνητές, µε λιµνάζοντα ή τρεχούµενα νερά, γλυκά, υφάλµυρα ή αλµυρά, µεγάλες λιµνοθάλασσες, δέλτα των ποταµών, βάλτοι, έλη και καλαµιώνες, λασποτόπια, παράκτιες λουρονησίδες και παραποτάµια δάση. Η Ελλάδα έχει περισσότερους από 400 µικρούς και µεγάλους υγρότοπους συνολικής έκτασης πάνω από δύο εκατοµµύρια στρέµµατα, µερικοί από τους οποίους προστατεύονται από την ελληνική και ευρωπαϊκή νοµοθεσία, ενώ 11 έχουν καταχωρηθεί στον Κατάλογο των Υγρότοπων ιεθνούς Σηµασίας της Σύµβασης Ραµσάρ. Οι υγρότοποι επιτελούν ποικίλες λειτουργίες. Συγκεκριµένα εµπλουτίζουν τα υπόγεια νερά, προστατεύουν από τις πληµµύρες, απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα, δεσµεύουν την ηλιακή ακτινοβολία και στηρίζουν τις τροφικές αλυσίδες, προστατεύουν τις ακτές από τη διάβρωση. Από αυτές τις λειτουργίες απορρέουν αξίες-χρήσεις για τον άνθρωπο, όπως είναι η οικολογική αξία, η εκπαιδευτική, η αρδευτική, η υδρευτική, η κτηνοτροφική, η αλιευτική, η πολιτιστική, η αξία αναψυχής κ.ά. Ως εκ τούτου οι ελληνικοί υγρότοποι θα πρέπει να γίνουν γνωστοί στους µαθητές και η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση µπορεί να συµβάλλει προς αυτήν την κατεύθυνση. Τα τελευταία µάλιστα χρόνια εκτός από τα προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που υλοποιούνται στο Σχολείο, οι µαθητές έχουν τη δυνατότητα να υλοποιούν µικρής διάρκειας προγράµµατα κατά τη διάρκεια των εκπαιδευτικών εκδροµών. Πρόκειται για θεσµοθετηµένες εκπαιδευτικές επισκέψεις που δίνουν την ευκαιρία στους µαθητές να γνωρίσουν τις ιδιαιτερότητες ενός άλλου τόπου, να τον συγκρίνουν µε τον τόπο που ζουν και να αντιληφθούν τη σηµασία της διαχείρισης της φυσικής και πολιτιστικής κληρονοµιάς στο πλαίσιο µιας αειφόρου προοπτικής. Για την υλοποίηση προγραµµάτων κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικών επισκέψεων σε έναν τόπο ιδιαίτερα χρήσιµο είναι το εκπαιδευτικό υλικό που αφορά στις φυσικές και πολιτιστικές ιδιαιτερότητες του τόπου, διότι το υλικό αυτό βοηθά µαθητές και εκπαιδευτικούς να προετοιµάσουν την επίσκεψή τους στον τόπο που επιλέγουν και να υλοποιήσουν προγράµµατα και δραστηριότητες τόσο στο πεδίο, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής τους, όσο και στο σχολείο µετά την εκπαιδευτική επίσκεψη. Σε µια προσπάθεια να συµβάλλουµε στην εκπαίδευση των µαθητών σε περίοδο εκπαιδευτικών εκδροµών δηµιουργήσαµε το υλικό «Κεφαλονιά-Υγρότοποι», το οποίο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς και µαθητές που επισκέπτονται την Κεφαλονιά από διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Η Κεφαλονιά είναι µία από τις περιοχές της Ελλάδας όπου υπάρχουν υγρότοποι. Οι σπουδαιότεροι είναι η λιµνοθάλασσα του Κουτάβου, ο βάλτος Λιβάδι, η λίµνη Άβυθος, το ποτάµι Βόχυνας στον Πόρο, το ποτάµι των Βάτσων στην Πάλλη κ.λπ. οι οποίοι έχουν ιδιαίτερη οικολογική αξία ιδιαίτερα ως τόποι διαχείµασης άγριων πουλιών. Επίσης συνδέονται µε αρχαιολογικούς τόπους και µνηµεία, γεγονός που καθιστά την επίσκεψη σε αυτούς ιδιαίτερης σηµασίας. 2. οµή και στόχοι του υλικού Το υλικό απευθύνεται σε µαθητές και εκπαιδευτικούς ευτεροβάθµιας και Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης και εστιάζεται σε ηλικίες ετών. Αποτελείται από: Υλικό για το µαθητή Υλικό για τον εκπαιδευτικό Συµπληρωµατικό υλικό 1

4 Η βασική επιδίωξη του υλικού είναι να αποκτήσουν οι µαθητές ενδιαφέρον και βασικές γνώσεις για τα υγροτοπικά οικοσυστήµατα και να γνωρίσουν τους υγρότοπους της Κεφαλονιάς. Επίσης να κατανοήσουν τη σηµασία των υγρότοπων, να διαµορφώσουν θετικές στάσεις για τα υγροτοπικά οικοσυστήµατα, να ενθαρρυνθούν στη λήψη αποφάσεων και να συµµετέχουν σε δράσεις για την προστασία και διαχείριση των υγρότοπων σύµφωνα µε τις αρχές της αειφορίας. Το εκπαιδευτικό υλικό Υλικό για το µαθητή Υλικό για τον εκπαιδευτικό Φύλλα Εργασίας Οδηγίες Παράρτηµα 3. Περιγραφή του υλικού 3.1 Το υλικό για το µαθητή Το υλικό για το µαθητή αποτελείται από αυτοτελή Φύλλα Εργασίας, τα οποία αρθρώνονται σε τρεις ενότητες σύµφωνα µε την πορεία εξέλιξης της διδακτικής τεχνικής «Μελέτη πεδίου» δηλαδή: α) εργασία στην τάξη πριν την πραγµατοποίηση της εκπαιδευτικής επίσκεψης, β) εργασία στο πεδίο κατά τη διάρκεια της επίσκεψης και γ) εργασία στην τάξη µετά την εκπαιδευτική επίσκεψη. Ειδικότερα: η 1η ενότητα περιλαµβάνει δύο Φύλλα Εργασίας (Γνωριµία µε τους υγρότοπους, Άνθρωποι και υγρότοποι), που αναφέρονται γενικά στα υγροτοπικά οικοσυστήµατα και αξιοποιούνται στο σχολείο, πριν την εκπαιδευτική επίσκεψη, προκειµένου οι µαθητές να εισαχθούν στον κόσµο των υγρότοπων. η 2η ενότητα περιλαµβάνει πέντε Φύλλα Εργασίας, που αναφέρονται αποκλειστικά στους πλέον σηµαντικούς υγρότοπους της Κεφαλονιάς και τα οποία θα υλοποιηθούν από τους µαθητές κατά τη διάρκεια της επίσκεψής τους (Η λιµνοθάλασσα Κούταβος, Ο υγρότοπος Λιβάδι, Η λίµνη Αβυθος, Το ποτάµι των Βάτσων, Ο Βόχυνας, το ποτάµι του Πόρου). η 3η ενότητα περιλαµβάνει δύο Φύλλα Εργασίας που θα υλοποιηθούν στο σχολείο, µετά την επίσκεψη των µαθητών στην Κεφαλονιά (Παρουσιάζω τους υγρότοπους της Κεφαλονιάς στο σχολείο µου, Μελετώ τους υγρότοπους της περιοχής µου). Κάθε Φύλλο Εργασίας περιλαµβάνει κατάλληλα επιλεγµένες δραστηριότητες και ο µαθητής εργάζεται σύµφωνα µε συγκεκριµένες γραπτές οδηγίες ή σύµφωνα µε τις υποδείξεις και οδηγίες του εκπαιδευτικού. Τα θέµατα των Φύλλων Εργασίας επιλέχτηκαν µε τρόπο που να καλύπτουν διαθεµατικά το ζήτηµα των υγρότοπων. Οι δραστηριότητες είναι επιλεγµένες µε τρόπο που να εξυπηρετούν τους επιµέρους στόχους κάθε Φύλλου Εργασίας και για την υλοποίησή τους υιοθετούνται αρχές της σύγχρονης παιδαγωγικής. Συγκεκριµένα για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων χρησιµοποιούνται εναλλακτικές διδακτικές τεχνικές, όπως είναι το project, η µελέτη πεδίου, η εργασία σε οµάδες, το 2

5 παιχνίδι ρόλων, ο καταιγισµός ιδεών, η µελέτη περίπτωσης, η βιβλιογραφική έρευνα, η χαρτογράφηση εννοιών, οι συζητήσεις, και η διαλεκτική αντιπαράθεση (debate). Αυτές οι διδακτικές τεχνικές εφαρµόζονται ανεξάρτητα η µία από την άλλη ή σε συνδυασµό και αναπτύσσουν την αλληλεπίδραση µεταξύ του εκπαιδευτικού και του µαθητή αλλά και µεταξύ των ίδιων των µαθητών. Επίσης δίνουν την ευκαιρία στους µαθητές να εργαστούν τόσο στην αίθουσα διδασκαλίας όσο και στο πεδίο, να αναζητούν και να επεξεργάζονται πληροφορίες από ποικίλες πηγές πληροφόρησης, να αναπτύσσουν την κριτική τους ικανότητα, να επεξεργάζονται λύσεις και να µαθαίνουν πράττοντας. Οι µαθητές έχουν το εκπαιδευτικό υλικό «Κεφαλονιά-Υγρότοποι» µαζί τους τόσο στην τάξη όσο και στο πεδίο. Υλοποιούν τις δραστηριότητες και σηµειώνουν τις απαντήσεις τους στα Φύλλα Εργασίας στον κενό χώρο που υπάρχει µεταξύ των δραστηριοτήτων. Συµπληρωµατικά, οι µαθητές µπορούν να έχουν ένα φάκελο για να τοποθετούν τις επιπλέον εργασίες τους. 3.2 Το υλικό για τον εκπαιδευτικό Το υλικό για τον εκπαιδευτικό αποτελείται από: 1. Το εκπαιδευτικό υλικό 2. Οδηγίες για την εφαρµογή του υλικού. 3. Προτάσεις για την αξιολόγηση των εργασιών. Ειδικότερα: 1. Το εκπαιδευτικό υλικό Πρόκειται για το παρόν κείµενο, το οποίο αποβλέπει να εισαγάγει τον εκπαιδευτικό στη δοµήκαι στη χρήση του εκπαιδευτικού υλικού. 2. Οδηγίες για την υλοποίηση των Φύλλων Εργασίας Αρχικά δίνονται γενικές οδηγίες για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων και το ρόλο του εκπαιδευτικού. Στη συνέχεια δίνονται αναλυτικές οδηγίες. Ειδικότερα για κάθε Φύλλο Εργασίας έχει διαµορφωθεί υλικό για τον εκπαιδευτικό, το οποίο περιέχει τους στόχους των δραστηριοτήτων, τα υλικά που χρειάζονται και ιδέες για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων. Επισηµαίνεται ότι ο εκπαιδευτικός έχει τη δυνατότητα, ανάλογα µε το χρόνο που έχει στη διάθεσή του, τις ιδιαιτερότητες του σχολείου και της περιοχής του και την ηλικία των µαθητών, να προσθέσει, να αφαιρέσει, να δώσει έµφαση και να εµβαθύνει σε επιµέρους δραστηριότητες και επίσης να τροποποιήσει, να προσθέσει ή να αφαιρέσει Φύλλα Εργασίας. 3. Προτάσεις για την αξιολόγηση των εργασιών Προτείνεται ένας τρόπος αξιολόγησης των δραστηριοτήτων που έλαβαν χώρα πριν, κατά τη διάρκεια και µετά την εκπαιδευτική επίσκεψη στους υγρότοπους της Κεφαλονιάς. 3.3 Το συµπληρωµατικό υλικό Το συµπληρωµατικό υλικό αποτελείται από: Βασικό λεξιλόγιο (επεξηγήσεις όρων) Φορείς για τους υγρότοπους στην Ελλάδα (επιστηµονικές ενώσεις, σύλλογοι, εταιρείες κ.ά που δραστηριοποιούνται σε σχέση µε τους υγρότοπους στην Ελλάδα). Βιβλία και βιντεοταινίες (για µαθητές σχετικά µε τους υγρότοπους στην ελληνική γλώσσα). Οι ελληνικοί υγρότοποι Ραµσάρ Το συµπληρωµατικό υλικό θα µπορούσε να βοηθήσει τον εκπαιδευτικό να διαµορφώσει Φύλλα Εργασίας σχετικά µε τους υγρότοπους της περιοχής που βρίσκεται το σχολείο του. Επίσης εκπαιδευτικοί και µαθητές έχουν τη δυνατότητα να εµπλουτίζουν το συµπληρωµατικό υλικό µε νέα δεδοµένα. Σε κάθε περίπτωση το συµπληρωµατικό υλικό αποβλέπει να εγείρει το ενδιαφέρον του εκπαιδευτικού και του µαθητή, για περαιτέρω ενασχόληση µε τους υγρότοπους. 3

6 4. Χρήση του υλικού 4.1 Σε εκπαιδευτικές επισκέψεις στην Κεφαλονιά Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής επίσκεψης ο εκπαιδευτικός µπορεί να: αξιοποιήσει όλα τα Φύλλα Εργασίας. Σε αυτήν την περίπτωση θα ακολουθήσει τη σειρά αρίθ- µησης των Φύλλων Εργασίας, η οποία υπάρχει στο εκπαιδευτικό υλικό. Η διάρκεια των εργασιών κυµαίνεται από 3-4 ηµέρες. επιλέξει κάποια Φύλλα Εργασίας, ανάλογα µε το χρόνο που έχει στη διάθεσή του και τα ενδιαφέροντα των µαθητών. Και στις δύο περιπτώσεις θα πρέπει να υλοποιηθούν τα σχέδια εργασίας της πρώτης και της τρίτης ενότητας. 4.2 Άλλες χρήσεις Το υλικό µπορεί να χρησιµοποιηθεί σε προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και άλλων καινοτόµων δράσεων από µαθητές και εκπαιδευτικούς των Σχολείων της Κεφαλονιάς. Η διάρθρωση του υλικού σε τρεις ενότητες, επιτρέπει τη χρησιµοποίησή του από οποιοδήποτε φορέα παρέχει εκπαιδευτικά προγράµµατα και ιδιαίτερα προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Θα µπορούσε να αποβεί χρήσιµο µεταξύ των άλλων σε Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, σε Οργανισµούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σε Μη Κυβερνητικές Περιβαλλοντικές Οργανώσεις, σε περιβαλλοντικούς και πολιτιστικούς συλλόγους, σε κατασκηνώσεις νέων, στο Σώµα Ελληνίδων Οδηγών και στο Σώµα Ελλήνων Προσκόπων. Τέλος µπορεί να χρησιµοποιηθεί σε σεµινάρια επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. 4

7 ΙΙ. Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Γενικές Οδηγίες Ο εκπαιδευτικός πριν αρχίσει την υλοποίηση των δραστηριοτήτων: Μελετά όλο το υλικό και κατανοεί τη δοµή και τους στόχους του. Συµπληρώνει το υλικό µε δικές του ιδέες και το τροποποιεί ανάλογα µε την ηλικία των µαθητών του και τις ιδιαιτερότητες του σχολείου και της περιοχής του. Παρουσιάζει το υλικό στους µαθητές και τους ενηµερώνει για τους στόχους που επιδιώκονται. Εντοπίζει και καταγράφει τις γνώσεις και εµπειρίες που ήδη έχουν οι µαθητές για τους υγρότοπους. Συζητά στην τάξη σχετικά µε τον τρόπο εργασίας και δίνει την ευκαιρία στους µαθητές να εκφράσουν και τις δικές τους απόψεις προκειµένου ο τρόπος εργασίας, αλλά και οι τελικοί στόχοι να διαµορφωθούν µε τη συµµετοχή και τη σύµφωνη γνώµη των µαθητών. Πριν την εκπαιδευτική επίσκεψη ενθαρρύνει τους µαθητές να υλοποιήσουν τις δραστηριότητες των Φύλλων Εργασίας της ενότητας 1. Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής επίσκεψης είναι δυνατή η επιλογή Φύλλων Εργασίας, ανάλογα µε το χρόνο που οι µαθητές έχουν στη διάθεσή τους Σε περίπτωση που αξιοποιηθούν όλα τα Φύλλα Εργασίας της ενότητας 2, τότε θα ακολουθηθεί η σειρά µε την οποία προτείνονται, δηλαδή: Η λιµνοθάλασσα Κούταβος, Η λίµνη Άβυθος, Το ποτάµι Βόχυνας, Ο υγρότοπος Λιβάδι, Το ποτά- µι των Βάτσων. Με την επιστροφή των µαθητών στο σχολείο είναι απαραίτητη η υλοποίηση των Φύλλων Εργασίας της ενότητας 3. Επισηµαίνεται ότι: Κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων οι µαθητές εργάζονται ατοµικά και σε µικρές οµάδες. Σε κάθε περίπτωση καθορίζονται επιµέρους θέµατα εργασίας, και διαµορφώνεται ένα "συµβόλαιο" διαπροσωπικών σχέσεων και κανόνων οµαδικής εργασίας µεταξύ των µαθητών. Ο εκπαιδευτικός προετοιµάζει τις δραστηριότητες στο πεδίο, λύνει απορίες, ενθαρρύνει τους µαθητές και φροντίζει να διαµορφώνεται κλίµα ευχάριστο και ενδιαφέρον. Συντονίζει τις εργασίες, παρεµβαίνει µόνο όταν οι µαθητές χρειάζονται βοήθεια και αξιολογεί µαζί µε τους µαθητές τα αποτελέσµατα των εργασιών. Θέτει άξονες και κριτήρια για την αξιολόγηση των εργασιών. 5

8 2. Οδηγίες κατά Φύλλο Εργασίας ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ Φύλλο Εργασίας 1: Γνωριµία µε τους υγρότοπους Να ανακαλέσουν οι µαθητές προηγούµενες γνώσεις και εµπειρίες για τους υγρότοπους. Να ενηµερωθούν για τη ζωή στους υγρότοπους και να κατανοήσουν τις τροφικές σχέσεις στα υγροτοπικά οικοσυστήµατα. Να ενηµερωθούν για τη σύµβαση Ραµσάρ και να γνωρίσουν τους ελληνικούς υγρότοπους που ανήκουν στη σύµβαση αυτή. Να κατανοήσουν τι σηµαίνει σωστή συµπεριφορά κατά τη διάρκεια της επίσκεψης σε υγρότοπους. Να αναπτύξουν ικανότητες εργασίας σε µικρές οµάδες, προσεκτικής ακρόασης, διατύπωσης απόψεων και κριτικής σκέψης. Υλικά: Σηµειωµατάρια, µολύβια Πληροφορίες και ιδακτικές Επισηµάνσεις ραστηριότητα 2: Χρησιµοποιείται η διδακτική τεχνική «καταιγισµός ιδεών». Αφού θέσετε το ερώτη- µα «Τι είναι υγρότοπος;», οι µαθητές εκφράζουν τις ιδέες τους µε λέξεις ή µικρές εκφράσεις, σύµφωνα µε τις γνώσεις και τις εµπειρίες που ήδη έχουν. Θα πρέπει να επισηµάνετε ότι σε αυτήν τη διαδικασία έχει εξαιρετική σηµασία ο αυθορµητισµός στην έκφραση των ιδεών, ότι είναι επιθυµητές όσο το δυνατόν περισσότερες ιδέες, ότι όλες οι ιδέες είναι αποδεκτές και τέλος ότι δεν επιτρέπεται κριτική ή αξιολόγηση ιδεών, όσο εκφράζονται οι ιδέες. Μόλις η αυθόρµητη έκφραση των ιδεών σταµατήσει, προτείνετε κριτήρια οµαδοποίησης των ιδεών. Συζητήστε στην τάξη αναλυτικά κάθε ιδέα. Υπογραµµίστε τις ιδέες που αντιστοιχούν στα κριτήρια και διαγράψτε όσες δεν έχουν σχέση µε αυτά. Οµαδοποιήστε µε τη συµµετοχή των µαθητών τις ιδέες σύµφωνα µε τα κριτήρια. Επίσης θα µπορούσατε µε µία σύντοµη εισήγηση να εστιάσετε στις διάφορες κατηγορίες υγρότοπων (λίµνες, ποτάµια, αλυκές, έλη κ.ά), στις αξίες των υγρότοπων, στα περιβαλλοντικά προβλήµατα και στην αναγκαιότητα της αειφόρου διαχείρισης των υγροτοπικών οικοσυστηµάτων. ραστηριότητα 4: Η συζήτηση για τους υγρότοπους που ανήκουν στη Σύµβαση Ραµσάρ είναι πολύ σηµαντική, διότι οι µαθητές θα ενηµερωθούν για τους σηµαντικούς υγρότοπους της Ελλάδας, θα κατανοήσουν τις αξίες τους, τους κινδύνους που τους απειλούν και θα σκεφτούν τρόπους για την αειφόρο διαχείρισή τους. ραστηριότητα 5: Μεταξύ των αξιόλογων κινηµατογραφικών ταινιών σχετικά µε τα πουλιά που οι µαθητές µπορούν να αναζητήσουν σε βιντεοταινίες ή DVD είναι «Τα ταξιδιάρικα πουλιά» (Le people migrateur) των Ζακ Περέν, Ζακ Κλιζο και Μισέλ Ντεµπέρ (2001). Πρόκειται για ένα συναρπαστικό γαλλικό ντοκιµαντέρ µε εκπληκτική φυσική φωτογραφία και µουσική υπόκρουση του Νικ Κέιβ. Παρακολουθεί την πορεία των αποδηµητικών πουλιών σε ένα ταξίδι που πραγµατοποιούν κάθε χρόνο: από τις θερµές περιοχές ως την Ανταρκτική και το δρόµο προς την επιστροφή. Για να ολοκληρωθεί χρειάστηκε τρία χρόνια και τα γυρίσµατα έγιναν στις επτά ηπείρους. ραστηριότητες 5-6: Βοηθήστε τους µαθητές να κατανοήσουν την οικολογική σηµασία των υγρότοπων. ραστηριότητα 8: Αξιολογήστε το ενδιαφέρον των µαθητών να επισκεφτούν υγροτοπικά οικοσυστή- µατα. Μπορείτε να δώσετε σε φωτοαντίγραφα την ερώτηση: «Θέλετε να επισκεφτείτε υγρότοπους και γιατί;» και να καταγράψετε τις απαντήσεις των µαθητών. ραστηριότητα 9: Στα πρέπει: Αφήνουµε όσο το δυνατό λιγότερα ίχνη της παρουσίας µας στο πέρασµά µας, προσέχουµε να µην ενοχληθούν τα πουλιά (φωνές, θόρυβοι) κ.ά. Στα «δεν πρέπει»: δεν κόβουµε φυτά, δεν αφήνουµε σκουπίδια, δεν πατάµε στα βαλτόνερα κ.ά. 6

9 Φύλλο Εργασίας 2: Ανθρωποι και υγρότοποι Να κατανοήσουν τις λειτουργίες και τις αξίες των υγρότοπων καθώς και τους κινδύνους που απειλούν τα υγροτοπικά οικοσυστήµατα. Να κατανοήσουν τη σηµασία της διαχείρισης των υγρότοπων σύµφωνα µε τις αρχές της αειφορίας και να διαµορφώσουν θετικές στάσεις για τα υγροτοπικά οικοσυστήµατα. Να κατανοήσουν ότι οι υγρότοποι αποτελούν πηγή έµπνευσης και καλλιτεχνικής δηµιουργίας Να κατανοήσουν το έργο του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων-Υγρότοπων (ΕΚΒΥ) και γενικότερα των οργανισµών και των φορέων που έργο τους είναι η µελέτη και η προστασία των υγροτοπικών οικοσυστηµάτων Να κατανοήσουν τι σηµαίνει σωστή συµπεριφορά κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε έναν υγρότοπο και να καταστούν ικανοί να προετοιµάσουν την εκπαιδευτική τους επίσκεψη στα υγροτοπικά οικοσυστήµατα της Κεφαλονιάς. Να αναπτύξουν ικανότητες εργασίας σε οµάδα, αναζήτησης, σύνθεσης και παρουσίασης πληροφοριών, υπευθυνότητας και κριτικής σκέψης. Υλικά: Σηµειωµατάρια, µολύβια. Πληροφορίες και ιδακτικές Επισηµάνσεις ραστηριότητα 1: Οι µαθητές µπορούν να αναζητήσουν επιπλέον πληροφορίες για τις λειτουργίες και τις αξίες των υγρότοπων στο ιαδίκτυο. Επίσης από τους Φορείς για τους υγρότοπους που αναφέρονται στο Συµπληρωµατικό υλικό. ραστηριότητα 3: Οι µαθητές µπορούν να µελετήσουν ορισµένες διαταραχές των υγροτοπικών οικοσυστηµάτων στο Παράρτηµα (Ελληνικοί υγρότοποι Ραµσάρ). ραστηριότητα 6: Ζητήστε από τους µαθητές να µελετήσουν στο συµπληρωµατικό υλικό τους φορείς που ασχολούνται µε τους υγρότοπους, στην Ελλάδα. Στη συνέχεια, ενθαρρύνετέ τους να αναζητήσουν περισσότερες πληροφορίες γι αυτούς στο ιαδίκτυο ή σε έντυπα υλικά. Επίσης µία ιδέα είναι να διατυπώσουν µία επιστολή προς κάθε φορέα, µε την οποία να ζητούν επιπλέον πληροφορίες για το έργο του καθώς και ενηµερωτικό υλικό για τους υγρότοπους. Φύλλο Εργασίας 3: Η λιµνοθάλασσα του Κούταβου Να γνωρίσουν τη λιµνοθάλασσα του Κουτάβου και να καταστούν ικανοί να συνδέουν τη λιµνοθάλασσα µε την ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού στην Κεφαλονιά. Να κατανοήσουν τις λειτουργίες και τις αξίες της λιµνοθάλασσας. Να ασκηθούν στην παρατήρηση των πουλιών. Να γνωρίσουν τη γέφυρα εβοσέτου και τα τείχη της Κράνης Να αναπτύξουν ικανότητες παρατήρησης, εργασίας σε µικρές οµάδες, καλαισθησίας και διατύπωσης απόψεων, δηµιουργικής φαντασίας, κριτικής σκέψης, λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων. Υλικά: Χάρτης της Κεφαλονιάς, φωτογραφική µηχανή, κιάλια, σηµειωµατάρια, µολύβια, σακούλες δειγµατοληψίας, ετικέτες, υλικά για ζωγραφική: µπλοκ ζωγραφικής, ξυλοµπογιές, παστέλ, νερο- µπογιές, µαρκαδόροι. Πληροφορίες και διδακτικές επισηµάνσεις ραστηριότητα 1: Οι µαθητές µπορούν να κάνουν το γύρο του Κουτάβου ξεκινώντας από τη γέφυρα και ακολουθώντας τον πεζόδροµο. Καθώς περπατούν µπορούν να σταµατούν και να υλοποιούν τις άλλες δραστηριότητες. Ιδιαίτερα µπορούν να υλοποιήσουν τη δραστηριότητα 3, µόλις συναντή- 7

10 σουν το Κέντρο Ενηµέρωσης. Για την επίσκεψη στο Κέντρο Ενηµέρωσης χρειάζεται να προηγηθεί συνεννόηση µε τον υπεύθυνο ( ήµος Αργοστολίου). Στο σηµείο που θα συναντήσουν το Κέντρο Ενη- µέρωσης µπορούν να υλοποιήσουν τη σχετική δραστηριότητα (δραστηριότητα 3). ραστηριότητα 3: Το Κέντρο Ενηµέρωσης, έχει κτιστεί µε τρόπο που ως αρχιτεκτόνηµα είναι ενσω- µατωµένο στην περιοχή που βρίσκεται. Οι µαθητές θα έχουν την ευκαιρία να µελετήσουν κείµενα σχετικά µε τις φυσικές και πολιτιστικές ιδιαιτερότητες της Κεφαλονιάς καθώς και σχετικά µε τη λιµνοθάλασσα του Κουτάβου. ραστηριότητα 5: Ενθαρρύνετε τους µαθητές να παρατηρήσουν και να µαζέψουν κοχύλια και κελύφη θαλάσσιων οργανισµών στις ακτές του υγρότοπου. Αν βρουν ζωντανούς οργανισµούς, θα πρέπει αφού τους παρατηρήσουν να τους αφήσουν εκεί που τους βρήκαν. Επίσης προκειµένου οι µαθητές να σχεδιάσουν τα κοχύλια και τα κελύφη θαλάσσιων οργανισµών θα χρειαστεί να κάνουν περισσότερα από ένα σχέδια για να απεικονίσουν τα διάφορα τµήµατά τους. ραστηριότητα 11: Για να υλοποιήσουν µε επιτυχία τη δραστηριότητα αυτή οι µαθητές θα πρέπει να µελετήσουν κείµενο «Η γέφυρα εβοσέτου», που θα τους επιτρέψει να κατανοήσουν την ιστορική σηµασία της γέφυρας. Για την υλοποίηση της δραστηριότητας χρησιµοποιείται η διδακτική τεχνική του debate. Εναλλακτικά θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί η διδακτική τεχνική «παιχνίδι ρόλων» και να αναπαραστήσουν τη συνεδρίαση ενός δηµοτικού συµβουλίου µε θέµα τη χρήση της γέφυρας. Πιθανοί ρόλοι: ήµαρχος, δηµοτικοί σύµβουλοι, οικολόγοι, εκπρόσωποι πολιτιστικών οργανώσεων, εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων, κάτοικοι του Αργοστολίου, κάτοικοι των χωριών κ.ά. ραστηριότητα 13: Έχει σηµασία να κατανοήσουν οι µαθητές τον τρόπο που θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί η λιµνοθάλασσα για την προσέλκυση επισκεπτών και την ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού στο νησί (εκπαιδευτικός, επιστηµονικός, κ.λπ.). Οι µαθητές θα µπορούσαν να στείλουν τις προτάσεις τους στις τοπικές εφηµερίδες και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Φύλλο Εργασίας 4: Η λίµνη Άβυθος Να γνωρίσουν οι µαθητές τη λίµνη της Αβύθου και να κατανοήσουν τη συµβολή της λίµνης στην ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού και γενικότερα στην αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής. Να αναπτύξουν ικανότητες προσανατολισµού στο χώρο, χρήσης του χάρτη, εργασίας σε µικρές οµάδες, γραπτής και προφορικής έκφρασης, κριτικής σκέψης δηµιουργικής φαντασίας, λήψης απόφασης και επίλυσης προβληµάτων. Υλικά: Χάρτης της Κεφαλονιάς, φωτογραφική µηχανή, σηµειωµατάρια, µολύβια, υλικά για ζωγραφική: µπλοκ ζωγραφικής, ξυλοµπογιές, παστέλ, νεροµπογιές, µαρκαδόροι. Πληροφορίες και ιδακτικές Επισηµάνσεις ραστηριότητα 5: Επισηµάνετε στους µαθητές, ότι µόνον παρατηρούµε τη βλάστηση, χωρίς να κόβου- µε ότι µας εντυπωσιάζει. Έχει σηµασία οι µαθητές να κατανοήσουν τη σηµασία της φωτογράφησης, της προσεκτικής παρατήρησης και των λεπτοµερών γραπτών σηµειώσεων. Η δειγµατοληψία γίνεται µόνο για επιστηµονικούς λόγους. Επίσης βοηθήστε τους µαθητές να κατανοήσουν τη σηµασία του περιβάλλοντα χώρου. Οι ανθρώπινες επεµβάσεις οφείλουν να εναρµονίζονται µε την φυσική και πολιτιστική κληρονοµιά της περιοχής. Οι επισκέπτες οφείλουν να µην πετούν σκουπίδια, να µην κάνουν θόρυβο κ.λπ. 8

11 Φύλλο Εργασίας 5: Ο Βόχυνας, το ποτάµι του Πόρου Να γνωρίσουν οι µαθητές το ποτάµι Βόχυνα στο φαράγγι του Πόρου και να κατανοήσουν τη συµβολή του στην ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού και γενικότερα στην αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής. Να αναπτύξουν ικανότητες προσανατολισµού στο χώρο, χρήσης του χάρτη, εργασίας σε µικρές οµάδες, γραπτής και προφορικής έκφρασης, κριτικής σκέψης δηµιουργικής φαντασίας, λήψης απόφασης και επίλυσης προβληµάτων. Υλικά: Χάρτης της Κεφαλονιάς, φωτογραφική µηχανή, σηµειωµατάρια, µολύβια, υλικά για ζωγραφική: µπλοκ ζωγραφικής, ξυλοµπογιές, παστέλ, νεροµπογιές, µαρκαδόροι. Πληροφορίες και ιδακτικές Επισηµάνσεις ραστηριότητα 3: Επισηµάνετε στους µαθητές, ότι µόνον παρατηρούµε τη βλάστηση, χωρίς να κόβου- µε ότι µας εντυπωσιάζει. Έχει σηµασία οι µαθητές να κατανοήσουν τη σηµασία της φωτογράφησης, της προσεκτικής παρατήρησης και των λεπτοµερών γραπτών σηµειώσεων. Η δειγµατοληψία γίνεται µόνο για επιστηµονικούς λόγους. Επίσης βοηθήστε τους µαθητές να κατανοήσουν τη σηµασία του περιβάλλοντα χώρου. Οι ανθρώπινες παρεµβάσεις οφείλουν να εναρµονίζονται µε την φυσική και πολιτιστική κληρονοµιά της περιοχής. Οι επισκέπτες οφείλουν να µην πετούν σκουπίδια, να µην κάνουν θόρυβο κ.λπ. Φύλλο εργασίας 6: Ο υγρότοπος Λιβάδι Να γνωρίσουν οι µαθητές τον υγρότοπο του Λιβαδιού και να κατανοήσουν τη συµβολή του υγρότοπου στην ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού και γενικότερα στην αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής. Να κατανοήσουν τις λειτουργίες και τις αξίες του υγρότοπου. Να ασκηθούν στην παρατήρηση των πουλιών. Να αποκτήσουν γνώσεις για τη ζωή του Μαρίνου Χαρµπούρη και τις καλλιέργειες που εφάρ- µοσε στο Λιβάδι. Να αναπτύξουν ικανότητες παρατήρησης, εργασίας σε µικρές οµάδες, προσεκτικής ακρόασης, διατύπωσης ερωτήσεων και λήψης αποφάσεων. Υλικά: Χάρτης της Κεφαλονιάς, φωτογραφική µηχανή, κιάλια, σηµειωµατάρια, µολύβια, σακούλες δειγµατοληψίας, ετικέτες, υλικά για ζωγραφική: µπλοκ ζωγραφικής, ξυλοµπογιές, παστέλ, νεροµπογιές, µαρκαδόροι. Πληροφορίες και ιδακτικές Επισηµάνσεις ραστηριότητα 2: Ενθαρρύνετε τους µαθητές να παρατηρήσουν και να µαζέψουν κοχύλια και κελύφη θαλάσσιων οργανισµών στις ακτές του υγρότοπου. Αν βρουν ζωντανούς οργανισµούς, θα πρέπει αφού τους παρατηρήσουν να τους αφήσουν εκεί που τους βρήκαν. Επίσης προκειµένου οι µαθητές να σχεδιάσουν τα κοχύλια και τα κελύφη θαλάσσιων οργανισµών θα χρειαστεί να κάνουν περισσότερα από ένα σχέδια για να απεικονίσουν τα διάφορα τµήµατά τους. ραστηριότητα 4: Χρησιµοποιείται η διδακτική τεχνική «Παιχνίδι ρόλων». Οι µαθητές χωρίζονται σε οµάδες, ισάριθµες µε τους ρόλους. Πιθανοί ρόλοι: κυνηγοί, ψαράδες, οικολόγοι και µέλη περιβαλλοντικών οργανώσεων, πουλιά, γεωργοί, οικολογικοί τουρίστες, εκπρόσωποι Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Κάθε οµάδα αναλαµβάνει να σχεδιάσει το ρόλο της. Χρήσιµο είναι στη διάρκεια του παιχνιδιού να αναφερθούν στη σηµασία του υγροτόπου ως ενδιάµεσου σταθµού στο µεταναστευτικό ταξίδι των πουλιών. Στη διάρκεια του παιχνιδιού κάθε οµάδα παίζει το ρόλο της εκφράζοντας τα επιχειρήµατά της µε πειστικό τρόπο. Ενθαρρύνετε τους µαθητές να γράψουν τις δεσµεύσεις των οµάδων που συµµετείχαν στο παιχνίδι ρόλων και να τις κοινοποιήσουν σε αυτές, όπου αυτό είναι δυνατόν. Επίσης να γράψουν την άποψη που διαµόρφωσαν για την προστασία των πουλιών από αυτό το παιχνίδι ρόλων. 9

12 ραστηριότητα 9: Χρησιµοποιείται η διδακτική τεχνική «παιχνίδι µίµησης». ραστηριότητα 13: Έχει σηµασία να κατανοήσουν οι µαθητές τον τρόπο που θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί ο υγρότοπος για την προσέλκυση επισκεπτών και την ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού στο νησί (εκπαιδευτικός, επιστηµονικός, κ.λπ.). Οι µαθητές θα µπορούσαν να στείλουν τις προτάσεις τους στις τοπικές εφηµερίδες και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Για την αειφόρο διαχείριση των υγρότοπων λαµβάνονται ιδιαίτερα υπόψη οι πολλαπλές αξίες τους για την κοινωνία και η διατήρηση και βελτίωση των λειτουργιών τους. Τα διαχειριστικά σχέδια περιλαµβάνουν τη ρύθµιση και τον αποτελεσµατικό έλεγχο όλων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων που υλοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή. Η γενική ευθύνη για την προστασία και διαχείριση ανήκει σε δηµόσιους φορείς ενώ απαραίτητη είναι η συµµετοχή και συνεργασία των τοπικών παραγόντων και γενικότερα των τοπικών κοινωνιών. Φύλλο Εργασίας 7: Το ποτάµι των Βάτσων Να γνωρίσουν οι µαθητές το ποτάµι των Βάτσων και να κατανοήσουν τη συµβολή του στην ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού και γενικότερα στην αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής. Να αναπτύξουν ικανότητες προσανατολισµού στο χώρο, χρήσης του χάρτη, εργασίας σε µικρές οµάδες, γραπτής και προφορικής έκφρασης, κριτικής σκέψης δηµιουργικής φαντασίας, λήψης απόφασης και επίλυσης προβληµάτων. Υλικά: Χάρτης της Κεφαλονιάς, φωτογραφική µηχανή, σηµειωµατάρια, µολύβια, υλικά για ζωγραφική: µπλοκ ζωγραφικής, ξυλοµπογιές, παστέλ, νεροµπογιές, µαρκαδόροι. Πληροφορίες και ιδακτικές Επισηµάνσεις ραστηριότητα 4: Επισηµάνετε στους µαθητές, ότι µόνον παρατηρούµε τη βλάστηση, χωρίς να κόβου- µε ότι µας εντυπωσιάζει. Έχει σηµασία οι µαθητές να κατανοήσουν τη σηµασία της φωτογράφησης, της προσεκτικής παρατήρησης και των λεπτοµερών γραπτών σηµειώσεων. Η δειγµατοληψία γίνεται µόνο για επιστηµονικούς λόγους. Επίσης βοηθήστε τους µαθητές να κατανοήσουν τη σηµασία του περιβάλλοντα χώρου. Οι ανθρώπινες επεµβάσεις οφείλουν να εναρµονίζονται µε την φυσική και πολιτιστική κληρονοµιά της περιοχής. Οι επισκέπτες οφείλουν να µην πετούν σκουπίδια, να µην κάνουν θόρυβο κ.λπ. Φύλλο εργασίας 8: Παρουσιάζω τους υγρότοπους της Κεφαλονιάς στο σχολείο µου Να καταστούν ικανοί να ενηµερώνουν τους εκπαιδευτικούς και τους µαθητές του σχολείου τους, τους γονείς και την τοπική κοινωνία για τις εκπαιδευτικές επισκέψεις που πραγ- µατοποιούν. Να αναπτύξουν ικανότητες αυτοπεποίθησης, ανάληψης πρωτοβουλιών, καινοτοµίας, σύνθεσης, έκφρασης απόψεων και διοργάνωσης εκδηλώσεων. Υλικά: Σηµειωµατάρια, χαρτόνια, µολύβια, υλικά ζωγραφικής, κουτιά από σπιρτόκουτα, κόλλα, οδοντόβουρτσες, σαπούνια. Πληροφορίες και διδακτικές επισηµάνσεις ραστηριότητα 3: Για την υλοποίηση της δραστηριότητας προτείνονται οι ακόλουθες τρεις φάσεις: α) Φάση προετοιµασίας: Ενθαρρύνετε τους µαθητές να συζητήσουν στην τάξη και να σχεδιάσουν τις λεπτοµέρειες της οργάνωσης απαντώντας σε ερωτήµατα, όπως: Ποιος είναι ο στόχος της ηµερίδας; Συνεργασίες µε φορείς και ποιους; 10

13 Ποια θέµατα θα περιλαµβάνει; (κάθε οµάδα µπορεί να επεξεργαστεί ένα θέµα και να ορίσει έναν εισηγητή. Η κάθε οµάδα θα αποφασίσει για τον τρόπο παρουσίασης του θέµατος από τον εισηγητή, π.χ. ανάγνωση κειµένου, προφορικός λόγος, χρήση διαφανειών κ.ά) Πότε θα πραγµατοποιηθεί η ηµερίδα και σε ποια αίθουσα; Ποιο θα είναι το πρόγραµµα της ηµερίδας και σε ποια µορφή θα κυκλοφορήσει; (χειρόγραφο, τυπωµένο, κ.ά). Με ποιους τρόπους θα γνωστοποιηθεί η ηµερίδα στην τοπική κοινωνία; Θα σταλούν προσκλήσεις; Σε ποιους; Θα διανεµηθεί της παρευρισκόµενους ενηµερωτικό υλικό σχετικά µε τους υγρότοπους της Κεφαλονιάς; Τι θα µπορούσε να είναι; Ποιοι θα αναλάβουν την ετοιµασία του; Είναι δυνατόν να αξιοποιηθεί και µε ποιους τρόπους το υλικό που έχετε δηµιουργήσει; Πόσος χρόνος θα απαιτηθεί για την προετοιµασία και την υλοποίηση της ηµερίδας; Πόσο περίπου θα κοστίσει και πώς θα µπορούσαν να καλυφθούν τα έξοδα; β) Φάση υλοποίησης: Ενθαρρύνετε τους µαθητές να συζητήσουν στην οµάδα τους και στην τάξη σχετικά µε τα καθήκοντα που θα αναλάβουν στη φάση υλοποίησης. Κάθε µαθητής να σηµειώσει τα δικά του καθήκοντα, καθώς και τα καθήκοντα της οµάδας του. γ) Φάση αξιολόγησης: Ζητήστε από τους µαθητές να συζητήσουν σε οµάδες σχετικά µε την ηµερίδα που πραγµατοποίησαν. Σε ποιο βαθµό πέτυχαν οι στόχοι που είχαν θέσει; Τι δεν πήγε καλά και γιατί; Τελικά άξιζε αυτή η προσπάθεια; Κάθε οµάδα να ανακοινώσει την άποψή της στην τάξη και να ακολουθήσει συζήτηση. Φύλλο εργασίας 9: Μελετώ τους υγρότοπους της περιοχής µου Να αναπτύξουν ενδιαφέρον για τους υγρότοπους της περιοχής τους. Να αναπτύξουν ικανότητες σχεδιασµού ενός προγράµµατος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για τους υγρότοπους της περιοχής τους. Να αποκτήσουν ενδιαφέρον για την υλοποίηση αυτού του προγράµµατος. Υλικά: Σηµειωµατάρια, µολύβια Πληροφορίες και διδακτικές επισηµάνσεις ραστηριότητα 1: Οι µαθητές καταγράφουν τους υγρότοπους και τους σηµειώνουν σε χάρτη. Συλλέγουν πληροφοριακό και φωτογραφικό υλικό από διάφορες πηγές πληροφόρησης (ανθρώπους, έντυπο υλικό, ιαδίκτυο, περιβάλλον). ραστηριότητα 2: Οι µαθητές καλούνται να σχεδιάσουν ένα πρόγραµµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Θα µπορούσατε να βοηθήσετε τους µαθητές στο σχεδιασµό του προγράµµατος στα σηµεία που νοµίζετε ό,τι έχουν ανάγκη. ραστηριότητα 3: Εάν υπάρχουν µαθητές που διστάζουν να συµµετάσχουν στην υλοποίηση του προγράµµατος ζητήστε να µάθετε τις επιφυλάξεις τους, σεβαστείτε τις και συζητήστε τους λόγους στην τάξη (π.χ. φόρτος εργασίας ή ό,τι άλλο). Είναι σηµαντικό να ενθαρρύνετε και όσους µαθητές έχουν επιφυλάξεις να συµµετάσχουν στην υλοποίηση του προγράµµατος. ραστηριότητα 4: Ενθαρρύνετε τους µαθητές να υλοποιήσουν αυτή τη δραστηριότητα και να πραγ- µατοποιήσουν διάφορες εκδηλώσεις σχετικά µε τους υγρότοπους της περιοχής τους, στις 2 Φεβρουαρίου, την Παγκόσµια Ηµέρα των Υγρότοπων. 11

14 ΙΙΙ. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Χρήσιµο είναι να αξιολογήσετε: α) τη φάση της προετοιµασίας (τις δραστηριότητες πριν την εκπαιδευτική επίσκεψη), β) τη φάση µελετών στο πεδίο (τις δραστηριότητες κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής επίσκεψης) και γ) τη φάση ανασκόπησης των δραστηριοτήτων (τις δραστηριότητες µετά την εκπαιδευτική επίσκεψη). Για κάθε φάση ζητήστε από τους µαθητές (ατοµικά ή σε οµάδες) να γράψουν τι πήγε και τι δεν πήγε καλά. Τι θα έπρεπε να γίνει ώστε όσα δεν πήγαν καλά να µη ξανασυµβούν; Στην τάξη να δικαιολογήσουν τις απαντήσεις τους. Ακολουθεί ένα παράδειγµα για την αξιολόγηση των εργασιών. 1η ΦΑΣΗ: ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ - ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ» Τι πήγε καλά Τι δεν πήγε καλά Τι θα έπρεπε να γίνει ώστε όσα δεν πήγαν καλά να µη ξανασυµβούν 12

15 2η ΦΑΣΗ: Η ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ - ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ» Τι πήγε καλά Τι δεν πήγε καλά Τι θα έπρεπε να γίνει ώστε όσα δεν πήγαν καλά να µη ξανασυµβούν 3η ΦΑΣΗ: ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ - ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ» Τι πήγε καλά Τι δεν πήγε καλά Τι θα έπρεπε να γίνει ώστε όσα δεν πήγαν καλά να µη ξανασυµβούν 13

16 14

ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία È ÙÔÓ ÂÎapple È Â ÙÈÎfi... ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ προγράµµατα και δραστηριότητες περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΒΑΣΑΛΑ ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί. «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ

European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί. «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ Η αίτηση θα πρέπει απαραίτητα να υποβληθεί σε τυπωμένη (χειρόγραφες αιτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Κατοικίδια ζώα Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/τριες εκφράζουν συναισθήματα και προβληματίζονται για θέματα που αφορούν τα κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453. 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12

PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453. 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12 PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12 Διάρκεια: 01/01/10-30/06/13 Συνεργαζόμενοι φορείς: Τμήμα Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο Frederick

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΕΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ Α.Ε.

ΠΙΕΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ Α.Ε. ΠΙΕΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ Α.Ε. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΠΙΕΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ Α.Ε. Κωδικός : ΚΕ Έκδοση : 1 Ημερομηνία : 26/11/2007 U:\ΤΕΛΙΚΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ-ISO\ΤΕΛΙΚΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ-ISO\ΠΙΕΡΙΚΗ\Α. ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΕ ΙΣΧΥ\ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ\ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Κυκλοφοριακή Αγωγή Πρόγραµµα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ιαθεµατική προσέγγιση ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 1) Γενικά Στοιχεία άσκαλοι:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Έρση Γιαννουλάτου Καλλιτέχνιδα Full Time BA(Ηοns) The Surrey Institute

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ο/Η κάθε εκπαιδευτικός µπορεί να επιλέξει να ακολουθήσει το προτεινόµενο πρόγραµµα, ή να το διαµορφώσει ανάλογα µε το πώς επιθυµεί και ταιριάζει στις ανάγκες και τις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής ιπλή εκπαιδευτική λειτουργία των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας Πίνακας 2 Περιεχομένων Το Σχολείο μας 3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας 4 Σχολικό Έτος και Αργίες Ωράριο 6 Οι καθημερινές μας Οι Δραστηριότητες 7 εργασίες μας 9 Κατ οίκον Εργασία Οι Αξιολόγηση 10 Εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Α ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ Β ηµοτικό Σχολείο.Σ. ΝΑΥΣΤΑΘΜΟΥ ΣΟΥ ΑΣ-ΚΡΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αργοστόλι, 15.07.2015 Αρ. Πρωτ.: 546. Ευρωπαϊκή Ένωση ΕΤΠΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αργοστόλι, 15.07.2015 Αρ. Πρωτ.: 546. Ευρωπαϊκή Ένωση ΕΤΠΑ Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Κούταβου, Τ.Θ. 222, 28100 Αργοστόλι, Κεφαλονιά Τηλ. & Fax: 26710 29258. Ε-mail: foreasainou@ath.forthnet.gr. Ιστοσελίδα: www.foreasainou.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αργοστόλι, 15.07.2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Α. ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΠΑΑ_ΠΡΟΚΗΡΥΣΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Α. ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΠΑΑ_ΠΡΟΚΗΡΥΣΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Α. ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΠΑΑ_ΠΡΟΚΗΡΥΣΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΤΟΥ Π.Α.Α. ΤΗΣ ΑΝ.ΚΑ. Α.Ε. Μέτρο Υπομέτρο Δράση Δικαιούχοι 4.1 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ L123

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΔΗΜΟΥ ΠΑΤΡΕΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΤΡΩΝ (ΑΔΕΠ) ΟΤΑ Α.Ε ( ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΠΑΝΑΧΑΪΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΜΒΑ. Κωδικός Μαθήματος Τίτλος Μαθήματος Πιστωτικές Μονάδες (ECTS)

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΜΒΑ. Κωδικός Μαθήματος Τίτλος Μαθήματος Πιστωτικές Μονάδες (ECTS) ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΜΒΑ Κωδικός Μαθήματος Τίτλος Μαθήματος Πιστωτικές Μονάδες (ECTS) MBAN-806DG Τμήμα Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Γεωργική και Τροφική Επιχειρησιακή Καινοτομία Εξάμηνα Καλοκαιρινό 7.5 Επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΠΕΘΕΛΙΝΟΥ Υδροβιότοπος άθλησης και αναψυχής

ΛΙΜΝΗ ΠΕΘΕΛΙΝΟΥ Υδροβιότοπος άθλησης και αναψυχής Γυµνάσιο Νέου Σκοπού ΠΡΟΤΑΣΗ για τον ιαγωνισµό Ανάδειξης Καινοτοµικών Ιδεών και Σχεδίων σχετικά µε χαρακτηριστικά της πόλης και του Νοµού Σερρών ΛΙΜΝΗ ΠΕΘΕΛΙΝΟΥ Υδροβιότοπος άθλησης και αναψυχής ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα.

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Η Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά ή αλλιώς Οδηγία 2000/60/ΕΚ, οποία τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2000, προτείνει νέους, αποτελεσματικότερους τρόπους προστασίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1. Σκοπός της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Σύµφωνα µε το Ν.1892/90 και τις αντίστοιχες Εγκυκλίους, η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεί τµήµα των προγραµµάτων των σχολείων της

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΠΕ ΒΑΜΟΥ «Ο ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ» & «ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ 5.000 ΧΡΟΝΩΝ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΠΕ ΒΑΜΟΥ «Ο ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ» & «ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ 5.000 ΧΡΟΝΩΝ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΠΕ ΒΑΜΟΥ «Ο ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ» & «ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ 5.000 ΧΡΟΝΩΝ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ» Παπαδογιαννάκη Κωνσταντίνα 1, Ποντικάκης Φώτης 2, Μιχελάκης Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

«Das neue Gesicht des Tourismus - Griechenland ist anders» «Το νέο πρόσωπο του Τουρισµού - H άλλη Ελλάδα»

«Das neue Gesicht des Tourismus - Griechenland ist anders» «Το νέο πρόσωπο του Τουρισµού - H άλλη Ελλάδα» «Das neue Gesicht des Tourismus - Griechenland ist anders» «Το νέο πρόσωπο του Τουρισµού - H άλλη Ελλάδα» 29 30 Mai 2012 29. 30. ΜΑΪΟΥ 2012 Gabriela Scheiner Mitglied des Tourismusausschusses der Gemeinde

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου Μάρτιος 2015 Ι. Φορέας Υλοποίησης Φορέας Υλοποίησης: Διάζωμα Το ΔΙΑΖΩΜΑ είναι ένα σωματείο που ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του τέως Υπουργού

Διαβάστε περισσότερα

Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού

Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού Νοµός Λάρισας Στο νοµό Λάρισας υπάρχουν αξιόλογες εκτάσεις κατάλληλες για την ανάπτυξη βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας

Διαβάστε περισσότερα

- 3 διαφάνειες από εσωτερικό εργαστηρίου

- 3 διαφάνειες από εσωτερικό εργαστηρίου Σχέδιο Μαθήματος Αρ. μαθητών: 20 Ενότητα: Φυτά Διδ. Περίοδος: 1x80 Τάξη: Γ Τίτλος μαθήματος: Πώς μεταφέρεται η γύρη από άνθος σε άνθος (Μάθημα στην τάξη) Σημεία έμφασης (π.χ Είδη λόγου/κειμένων, Γραμματική,

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Άρθρο 1: Αντικείµενο του παρόντος κανονισµού Ο παρών Κανονισµός ρυθµίζει τη λειτουργία της Εκτελεστικής Επιτροπής,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης / Εκπαίδευσης για την αειφορία «Ταξιδεύοντας με την αειφορία στον Αργοσαρωνικό»

Εκπαιδευτικό υλικό Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης / Εκπαίδευσης για την αειφορία «Ταξιδεύοντας με την αειφορία στον Αργοσαρωνικό» Εκπαιδευτικό υλικό Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης / Εκπαίδευσης για την αειφορία «Ταξιδεύοντας με την αειφορία στον Αργοσαρωνικό» Παντελής Μάναλης Υπεύθυνος Π.Ε. Δ/νσης Δ/θμιας Εκπ/σης Πειραιά pmanalhs@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

«Υποστηρίξτε τη δράση µας»

«Υποστηρίξτε τη δράση µας» «Υποστηρίξτε τη δράση µας» 1 Λαιµός, 18 Φεβρουαρίου 2012 Αγαπητοί φίλοι, υποστηρικτές και συνεργάτες, Το Πολιτιστικό Τρίγωνο Πρεσπών είναι πάνω από 11 χρόνια σηµείο αναφοράς για νέους από την ευρύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Η ανάγκη διατήρησης-παρακολούθησης-ανάδειξης των υγροτόπων της Αττικής Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Υπεύθυνος έργου από πλευράς ΕΛΚΕΘΕ: Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης zogaris@ath.hcmr.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ήµος Αθηναίων ήµος Βύρωνος ήµος άφνης- Υµηττού ήµος Ζωγράφου ήµος Ηλιουπόλεως ήµος Καισαριανής ήµος Νέας Φιλαδέλφειας-Νέας Χαλκηδόνας

ήµος Αθηναίων ήµος Βύρωνος ήµος άφνης- Υµηττού ήµος Ζωγράφου ήµος Ηλιουπόλεως ήµος Καισαριανής ήµος Νέας Φιλαδέλφειας-Νέας Χαλκηδόνας Συντονιστής φορέας και εταίροι της ΑΣ Συντονιστής Εταίρος: Αναπτυξιακή Εταιρεία Επαγγελματιών «ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ» Επαγγελµατικό Επιµελητήριο Αθηνών Οµοσπονδία Εµπορικών Συλλόγων Αττικής, Όµορων Νοµών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Μαρούσι, 8-9 -2011 Αριθ. Πρωτ. :101837 /Γ2 Βαθµός Προτερ.: ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Παρουσιάσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Παρουσιάσεις Κεφάλαιο 1 Κεφάλαιο 5 Εισαγωγικές έννοιες πληροφορικής. Χρήση Η/Υ και Γραφικό περιβάλλον επικοινωνίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Η επιτυχία ή αποτυχία µιας παρουσίασης εξαρτάται από ένα µεγάλο αριθµό παραγόντων και σχεδόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Πρόγραμμα Ενημέρωσης εκπαιδευτικών για INDUCTION 4-5 Φεβρουαρίου 2012 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πεδουλά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ στα πλαίσια του Έργου NEST Ανάπτυξη Δικτύου Αειφόρου Τουρισμού 1. Πόσες φορές έχετε επισκεφθεί την περιοχή την τελευταία 2ετία; 1 φορά 2-3 φορές 3-5 φορές

Διαβάστε περισσότερα

Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης

Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης Κατευθυντήριοι άξονες του έργου «Ανάπτυξη του τουρισμού και διαχείριση επισκεπτών στην προστατευόμενη περιοχή του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης» Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπονήθηκε στο πλαίσιο. του Υποέργου 6 «Εκπαίδευση επιµορφωτών και βοηθών επιµορφωτών»

Το παρόν εκπονήθηκε στο πλαίσιο. του Υποέργου 6 «Εκπαίδευση επιµορφωτών και βοηθών επιµορφωτών» Το παρόν εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Υποέργου 6 «Εκπαίδευση επιµορφωτών και βοηθών επιµορφωτών» της Πράξης «Επαγγελµατικό λογισµικό στην ΤΕΕ: επιµόρφωση και εφαρµογή» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.3, Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Δρ. Δρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Για την πιο αποτελεσματική χωροταξική απεικόνιση αλλά κυρίως για τη βέλτιστη διοίκηση και διαχείριση του Πάρκου,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου Ομάδα Εικαστικής Αγωγής 2014 Σκιαγραφώντας το σχολείο/τη γειτονιά μου Τάξεις: Γ Στ Περιγραφή ενότητας: Οι μαθητές/τριες καταγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

προστατευόμενες περιοχές

προστατευόμενες περιοχές ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ προστατευόμενες περιοχές Οδηγός για τον εκπαιδευτικό ΛΥΚΕΙΟ Έργο: Δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού για τις προστατευόμενες περιοχές Το Εκπαιδευτικό Υλικό «Προστατευόμενες περιοχές» εκπονήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 73 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. ΥΤ. ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Σε μία κοινωνία που κατακλύζεται από πληροφορίες, το παιδί, ανεξαρτήτου ηλικίας, είναι αδύνατο να μείνει ανεπηρέαστο. Καθημερινά γίνεται αποδέκτης πολυπληθών και πολυποίκιλων μηνυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΑΤΑ IOYNIΟΣ 2014

ΚΑΛΑΜΑΤΑ IOYNIΟΣ 2014 «Φ ΑΡΙΣ» ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΜΕΛΕΤΗ α.α. 1/2014 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ 20 ου ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΧΟΡΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: 150.000,00 με ΦΠΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Απάντηση ερωτήσεων σχετικά με την οργάνωση των Ερευνητικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο κατά το σχολικό έτος 2012-2013 ΛΑΜΙΑ: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Αγαπητοί/ες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΗ ΑΕ. κ. ΑΡΘΟΥΡΟΥ ΖΕΡΒΟΥ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ: To Πρόγραμμα Green emotion»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΗ ΑΕ. κ. ΑΡΘΟΥΡΟΥ ΖΕΡΒΟΥ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ: To Πρόγραμμα Green emotion» 1 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΗ ΑΕ κ. ΑΡΘΟΥΡΟΥ ΖΕΡΒΟΥ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ: To Πρόγραμμα Green emotion» Τίτλος: «Η ΔΕΗ κινητήρια δύναμη της Ηλεκτροκίνησης στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Εργασία στο μάθημα: Διδακτική της Γλώσσας I Διδάσκουσα: Μαριάννα Κονδύλη

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Διδακτική ενότητα: Μαθησιακό περιβάλλον τάξης διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2013

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2013 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2013 Το Περιφερειακό Ταµείο Ανάπτυξης Κρήτης (ΠΤΑΚ), ΝΠΙ, ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 1998 µε απόφαση του Γενικού Γραµµατέα της Περιφέρειας Κρήτης,

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos.

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos. Το έργο και οι δράσεις του Φ.Δ. Χελμού- Βουραϊκού για την προστασία και διαχείριση του Εθνικού Πάρκου Κουμούτσου Ελένη, Περιβαλλοντολόγος MSc, Συντονίστρια Έργου Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Με την έναρξη των εργασιών του Παττίχειου Δημοτικού Μουσείου, Ιστορικού Αρχείου και Κέντρου Μελετών Λεμεσού στην ανακαινισμένη πρώην Οικία Έπαρχου, ο Δήμος

Διαβάστε περισσότερα

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Π Α Ι Α Γ Ω Γ Ι Κ Ο Τ Μ Η Μ Α Η Μ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Σ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Τ Η Ν Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας στην Ευρώπη

Ταξιδεύοντας στην Ευρώπη Europe Café Ταξιδεύοντας στην Ευρώπη Ιωάννινα 2012 «Ταξιδεύοντας στην Ευρώπη» Οι μικρού όρωεσ τησ καθημερινότητϊσ μασ, οι μαθητϋσ μασ, καλούνται να επιςκεφτούν το Europe Café, ϋνα πολύχρωμο καφενεύο που

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε.

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Αθηνών Βήµατα για ένα σχέδιο εργασίας Α φάση: Επιλογή και διερεύνηση του θέµατος

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Σηµείο Επαφήσ «Ευρώπη για τουσ Πολίτεσ» συγχρηµατοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείασ και Πολιτισµού τησ Κυπριακήσ ηµοκρατίασ (50%) και από την Ευρωπα)κή Επιτροπή (50%) 27 χώρες 495 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT: ΣΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Δημοτικό Σχολείο Κοντοβάζαινας Αρκαδίας

PROJECT: ΣΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Δημοτικό Σχολείο Κοντοβάζαινας Αρκαδίας EuropeStARTS Το έργο αυτό χρηματοδοτείται με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. H παρούσα εργασία δεσμεύει μόνο τον συντάκτη της και η Επιτροπή δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη για καμία χρήση που

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΠ ΓΕΛ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Σεπτέμβριος 2014 ΕΤΗΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων Τεχνολογιών µέσα από το πρόγραµµα etwinning «Me and my world»

Αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων Τεχνολογιών µέσα από το πρόγραµµα etwinning «Me and my world» Αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων Τεχνολογιών µέσα από το πρόγραµµα etwinning «Me and my world» Αγγή ήµητρα, Γεωργιάδου Γεωργία, Γεωργιάδου Θεοδώρα, Ιωάννου Ελένη, Σωµαράκης Αριστοτέλης 1 1 Μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Άνθρωποι του Κάτω Κόσµου: ιδεολογίες και πολιτικές διακρίσεων, αποκλεισµού και διώξεων στη σύγχρονη εποχή. Ιστορικό ανθολόγιο και εκπαιδευτικός οδηγός. People of the Underworld: ideologies

Διαβάστε περισσότερα