Η Αθήνα και τα σπίτια της από την µεταπολεµική ως την καταναλωτική κρίση στο έργο του Αντρέα Φραγκιά. Τάµαρα Κόστιτς-Παχνόγλου*

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Αθήνα και τα σπίτια της από την µεταπολεµική ως την καταναλωτική κρίση στο έργο του Αντρέα Φραγκιά. Τάµαρα Κόστιτς-Παχνόγλου*"

Transcript

1 Η Αθήνα και τα σπίτια της από την µεταπολεµική ως την καταναλωτική κρίση στο έργο του Αντρέα Φραγκιά Τάµαρα Κόστιτς-Παχνόγλου* Οι πόλεις στο έργο ενός από τους πιο σηµαντικούς Έλληνες µεταπολεµικούς συγγραφείς, του Αντρέα Φραγκιά, ενσωµατώνουν και εκφράζουν µε τη µορφή τους όλη τη νεότερη ιστορία της ελληνικής κοινωνίας, όπως αυτή σηµάδεψε και τον ίδιο τον συγγραφέα. Το έργο του παρακολουθεί τη ζωή στην Ελλάδα από το 1950 ως το Από τον πρώτο χρόνο µετά τον Εµφύλιο πόλεµο ως σχεδόν την τελευταία δεκαετία του 20ού αιώνα η µοίρα της πόλης ακολουθεί και αντανακλά τη µοίρα των περισσότερων κατοίκων της. Αν και οι κάτοικοι ίσως δεν το παρατηρούν πάντα, ειδικά στο τελευταίο µυθιστόρηµα, όλα αυτά τα χρόνια µπορούν από κάποια άποψη να θεωρηθούν χρόνια κρίσης. Οι περισσότεροι άνθρωποι τείνουν να πιστεύουν ότι η κρίση υπάρχει µόνο αν στερούνται τα υλικά αγαθά, αλλά η κρίση σίγουρα µπορεί να έχει και άλλες όψεις. Επηρεάζει αναπόφευκτα όσο τους κατοίκους, τόσο και τον περιβάλλοντα χώρο τους. Τρία από τα τέσσερα µυθιστορήµατα του Αντρέα Φραγκιά (Άνθρωποι και σπίτια, Η καγκελόπορτα, Το πλήθος) διαδραµατίζονται µέσα σε µια µεγαλούπολη, η οποία, αν και στο τελευταίο µυθιστόρηµα δεν αναφέρεται ρητά, είναι η Αθήνα. Ο σκοπός της εργασίας αυτής είναι να εξετάσει την κατάσταση της πόλης και των σπιτιών της όπως την παρουσιάζει ο συγγραφέας στα τρία αυτά µυθιστορήµατα, όπως και την επιρροή που η πόλη έχει στους κατοίκους της. Το ενδιαφέρον του συγγραφέα για τον χώρο φαίνεται ακόµα και στους τίτλους των πρώτων δυο µυθιστορηµάτων. Θα επιχειρήσουµε να βρούµε απάντηση στις εξής ερωτήσεις: Είναι η πόλη του Φραγκιά ένας ελεγχόµενος και προστατευµένος χώρος ή χαοτικός και απειλητικός, ουδέτερος ή κοινωνικά χρωµατισµένος, ελεύθερος για απεριόριστη κίνηση ή περιορισµένος; Πώς επηρεάζονται η πόλη και τα σπίτια της από τις κρίσεις επίκαιρες για κάθε συγκεκριµένη περίοδο; Παραµένει η Αθήνα πάντα ίδια ή κάτι αλλάζει ουσιαστικά; Ποιες συνέχειες και ποιες ασυνέχειες µπορούµε να παρατηρήσουµε; Μπορούσε η κατάσταση της πόλης στο τελευταίο µυθιστόρηµα να αναγγείλει την κρίση που περνάει η Ελλάδα την τωρινή περίοδο 1 ; Τι είναι η αρρώστια των σπιτιών για την οποία γίνεται λόγος στο τελευταίο µυθιστόρηµα; * Μ.Α. Τάµαρα Κόστιτς-Παχνόγλου, Λεκτοράτο της Ελληνικής γλώσσας, Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστήµιο Νις, Σερβία. Ε-mail: 1 Η Έρη Σταυροπούλου αναφέρει για το Πλήθος, «Καθώς, µάλιστα, είναι γραµµένο στις αρχές της δεκαετίας του 80, µπορεί να θεωρηθεί προφητικό, γιατί πολλές από τις εικόνες ζωής που παρουσιάζει, όσο υπερβολικές κι αν πρωτοφαίνονται, έχουν επαληθευτεί µε απόλυτη ακρίβεια, όπως ο πολλαπλασιασµός των τροχαίων ατυχηµάτων, η µόλυνση της ατµόσφαιρας και η καταστροφή των πόλεων, οι µολυσµένες τροφές και ο ευτελισµός της ανθρώπινης ζωής, η παντοδυναµία της τηλεόρασης και το κυνήγι της δηµοσιότητας, η µαζικότητα στη συµπεριφορά των ανθρώπων, τέλος, το καταπιεστικό αόρατο σύστηµα που εξουσιάζει τον κόσµο. Πράγµατι, αν 1

2 Στα πρώτα δύο µυθιστορήµατα ο Φραγκιάς αναφέρει τοπωνύµια από την Αθήνα και δεν υπάρχει αµφισβήτηση για το πού διαδραµατίζονται τα γεγονότα. Στη µελέτη της για την πόλη στο έργο του Φραγκιά, η Μαρίνα Κοκκινίδου για το Άνθρωποι και σπίτια σηµειώνει ότι, εκτός από την λαϊκή γειτονιά, µέρη που βλέπουµε για πολύ λίγο είναι η Κοκκινιά, το λιµάνι του Πειραιά και η αναφορά στο µεγάλο εµπορικό δρόµο της Ερµού 2. Μπορούµε να προσθέσουµε ότι σε ένα σηµείο αναφέρεται και ότι η Αγγελική µένει στο σπίτι στην οδό Αγίου Δηµητρίου, όπως και η οδός Πειραιώς, σε µια αναφορά στη σκέψη του Νίκου. Στη συνέχεια η Κοκκινίδου παρατηρεί ότι δεν κατονοµάζεται η συνοικία στην οποία εξελίσσεται η ιστορία, αλλά προκύπτει από ορισµένες µικρολεπτοµέρειες που δίνονται καθ οδόν και σποραδικά: µια µικρή πλατεία, κοντά στο ποτάµι, στη γέφυρα, σπίτια ισόγεια µε κεραµίδια, αυλές µε απλωµένα ρούχα και γλάστρες, οι στέγες µερικές φορές στάζουν µε τις βροχές, κάποια ισόγεια πληµµυρίζουν, οι χωµατόδροµοι το καλοκαίρι είναι όλο σκόνη και το χειµώνα λασπωµένοι. Θα µπορούσε να είναι µια οποιαδήποτε Δυτική Συνοικία, αµέσως µετά τον πόλεµο, από τους Άγιους Αναργύρους ως τον Ταύρο. Η ίδια η Αθήνα µόνο µία φορά αναφέρεται και άλλη µία φορά η Κοκκινιά 3. Στην Καγκελόπορτα η κατάσταση αλλάζει, αναφέρονται ονοµαστικά πολύ περισσότερες περιοχές από την Αθήνα 4, όπως η Οµόνοια, το Σύνταγµα, το Μοναστηράκι, το Θησείο, το Ζάππειο, η Συγγρού, τα Πετράλωνα, η περιοχή της Αγίας Ειρήνης µεταξύ των οδών Αιόλου και Αθηνάς, η Πατησίων, το Μεταξουργείο, το Χρηµατιστήριο και η Σοφοκλέους, το Φάληρο και οι παραλιακές συνοικίες, η Βάρκιζα και το Σούνιο, ο Χολαργός 5. Όσο αφορά Το πλήθος, ο συγγραφέας κατά κάποιον τρόπο αφήνει τον αναγνώστη να αποφασίσει µόνος του αν η πόλη που περιγράφεται είναι η Αθήνα, αν και πουθενά δεν αναφέρεται το όνοµά της. Η Κοκκινίδου αναφέρει ότι είναι αναµφισβήτητο ότι η πόλη φέρει χαρακτηριστικά που παραπέµπουν σε όλες τις σύγχρονες µεγαλουπόλεις 6, και η Σταυροπούλου παρατηρεί ότι ο χώρος, τα πρόσωπα και τα διάφορα επεισόδια δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά «ελληνικότητας», αλλά αντίθετα, η ιστορία θα µπορούσε να διαδραµατίζεται σε οποιοδήποτε µέρος της γης 7. Εµείς θα προσπαθήσουµε να βρούµε επιχειρήµατα που να αποδεικνύουν ότι αυτή η πόλη είναι η Αθήνα. Ο Αντρέας Φραγκιάς σε όλο το έργο του δεν το έργο αποτιµηθεί µε βάση τη σχέση του µε τη σηµερινή πραγµατικότητα, αποδεικνύει περίτρανα την οξύτατα διεισδυτική µατιά του συγγραφέα απέναντι στα προβλήµατα του καιρού του». (Σταυροπούλου, 112) 2 (Κοκκινίδου, 99) 3 (Μηλιώνης, 42) 4 Π.χ. ο Αντώνης Έτρεξε από την Οµόνοια στο Σύνταγµα κι από κει στο Τελωνείο, στην Εφορία µε τις σαραβαλιασµένες σκάλες, στο Υπουργείο, στο µαγαζί µε τα ηλεκτρικά είδη, στους πελάτες. (Φραγκιάς 1955, 43) 5 Και η Κοκκινίδου απαριθµεί όλες αυτές τις περιοχές. (Κοκκινίδου, 99) 6 (Κοκκινίδου, 101) 7 (Σταυροπούλου 2001, 178) 2

3 έδειχνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις συνθήκες και τη ζωή εκτός του ελλαδικού χώρου 8. Ως συγγραφέας και καλλιτέχνης µάς δηµιουργεί την εντύπωση ότι ζωγράφιζε τους πίνακες του χώρου που έβλεπε γύρω του. Στα πρώτα τρία µυθιστορήµατα αυτό είναι σίγουρο και αυτό µας δίνει τη βάση να υποθέσουµε ότι, ως συνέχεια των πρώτων τριών µυθιστορηµάτων, και Το πλήθος αναφέρεται στην ελληνική πραγµατικότητα. Ένας ακόµα λόγος να συµπεραίνουµε ότι και Το πλήθος περιγράφει την Αθήνα είναι το γεγονός ότι εκείνα τα χρόνια αυτή ήταν η µεγαλούπολη στην οποία ο Φραγκιάς ζούσε, την γνώριζε καλά, την αγαπούσε και νοιαζόταν για το µέλλον της τόσο, ώστε να προσπαθήσει µε έγκαιρη προειδοποίηση να προτρέψει τις δυσάρεστες εξελίξεις στο µέλλον της. Η παγκοσµιοποίηση έφερε τις περισσότερες µεγαλουπόλεις του κόσµου στην κατάσταση να έχουν την παρόµοια µοίρα και γι αυτόν τον λόγο όλα όσα ισχύουν για την Αθήνα ισχύουν και για µια οποιαδήποτε σηµερινή µεγαλούπολη του κόσµου, όπως ακριβώς αναφέρουν και η Σταυροπούλου και η Κοκκινίδου στις µελέτες τους. Αν παρατηρήσουµε το έργο του Φραγκιά ως σύνολο, µπορούµε να βγάλουµε συµπεράσµατα για τις αλλαγές της αρχιτεκτονικής όψης της Αθήνας από την περίοδο αµέσως µετά τον Εµφύλιο µέχρι την προτελευταία δεκαετία του εικοστού αιώνα. Οι περιγραφές των σπιτιών και της πόλης στο Άνθρωποι και σπίτια είναι συχνά λυρικές και αυτή η τάση απουσιάζει από τα επόµενα έργα. Μας δηµιουργείται η εντύπωση ότι ταίριαζε µε την ελπίδα που ήταν ζωντανή εκείνα τα χρόνια, αλλά είχε αρχίσει να ξεθωριάζει όταν στους περισσότερους αποδείχτηκε ότι οι ελπίδες τους ήταν µάταιες. Μερικές από τις ωραιότερες περιγραφές είναι οι εξής: Η γειτονιά µας ξάπλωσε απόψε µε βρεµένα ρούχα. Κουκουλώθηκε µε τη νοτισµένη κουβέρτα της βροχής και θέλει να κλείσει µε το ζόρι τα µάτια της 9. Οι περιγραφές των σπιτιών και των αυλών τους, ζωγραφίζουν αυθεντικά την καθηµερινή ζωή εκείνης της περιόδου Εξάλλου, σε κανένα µυθιστόρηµα η ιστορία δεν είναι αναγκαστικά αποκλειστικά ελληνική, «Η εκτεταµένη µεταπολεµική αθλιότητα της Αθήνας δεν είναι ένα αποκλειστικά ελληνικό χαρακτηριστικό µιας απολύτως προσδιορισµένης εποχής, αλλά ένα ανθρώπινο καθεστώς εν δυνάµει». (Χατζηβασιλείου 2000, 64) 9 (Φραγκιάς 1955: 241) Επίσης: Τώρα που βραδιάζει, σα να γείρανε περισσότερο οι στέγες και τα σπίτια χάνονται παρατηµένα στην ησυχία και στη σκοτεινιά τους. 39 Η Σοφία σκεφτόταν, Τούτη την ώρα όλοι ερωτεύονται και ξεµοναχιάζονται κατά πώς πρέπει. Και τα σπίτια, λες κι έχουνε γυρίσει τις πλάτες τους στο δρόµο για να φτιάξουνε τη ζεστασιά που τους χρειάζεται, για το δικό τους έρωτα. Κανένας δεν σκέφτεται τώρα τίποτ άλλο. (Φραγκιάς 1955: 234) 10 Κι η γειτονιά χαίρεται τον ήλιο που της χτυπάει τα παράθυρα. Τα κεραµίδια κι οι λάσπες στους χωµάτινους δρόµους πάνε να ξεραθούνε. Οι κότες φτερουγίζουν στις αυλές, τα ρούχα απλωθήκανε στα πρεβάζια να στεγνώσουν απ την υγρασία και τον ιδρώτα. Βάζεις το κεφάλι σου κατ απ τη βρυσούλα της αυλής. Το σαπούνι βρίσκεται στο βαθούλωµα, ανάµεσα στις πέτρες της µεσοτοιχίας. Γυρίζεις κατά τον τοίχο να κουµπώσεις το βρακί σου και ρωτάς αν θα πάµε τ απόγεµα στη µπάλα. σ. 165 Σ όλο το µάκρος του δρόµου έχει στήλους µε φώτα. Από κει κι ύστερα το χώµα είναι µαλακό κι ανακατεµένο µε πέτρες. Είναι τ άχτιστα οικόπεδα µε πεταµένους ντενεκέδες, κονσέρβες, ξύλα, µικρούς θάµνους και τις νύχτες βλέπεις σύρριζα στη µάντρα δυο σµιχτές σκιές που κάθονται ώρες και φιλιούνται. (Φραγκιάς 1955: ) 3

4 Όλα τα σπίτια είναι ήσυχα, σαν να κρύβουν καλά τα µυστικά των κατοίκων τους. Τα σπίτια κρύβουνε µέσα τους ανθρώπους που λένε τα δικά τους. Όλοι έχουνε τα µυστικά τους, κρυφά διπλωµένα 11. Στο Άνθρωποι και σπίτια και η Καγκελόπορτα είναι χαµηλά, φτωχά, αλλά συνδεµένα µεταξύ τους µε κοινές αυλές, όπως ήταν κοινές και η φτώχια και η ανεργία 12. Ο περιορισµός στη φτωχογειτονιά στο Άνθρωποι και σπίτια αντικαθρεφτίζει την παθητική στάση των ηρώων προς τη µοίρα τους, περιµένουν να αλλάξει χωρίς την ενεργή συµµετοχή τους 13. Στην αρχή του µυθιστορήµατος όλα τα σπίτια ήταν σε άσχηµη κατάσταση, ειδικά τα καµένα 14. Για το δικό του σπίτι ο Αργύρης αναφέρει: Το σπίτι µας έχει παλιώσει. Έχει παλιώσει επικίνδυνα 15. Στο Άνθρωποι και σπίτια κοινό χαρακτηριστικό όλων των σπιτιών είναι η εγκατάλειψη, η απουσία φροντίδας και τάξης, στοιχεία που αντανακλούν βέβαια τη φτώχεια και τα προβλήµατα των κατοίκων τους 16. Ο φόβος της επιβίωσης ήταν ο λόγος που τα σπίτια δεν ήταν εστίες αγάπης και ζεστασιάς. Το κάθε σπίτι έχει την πόρτα του, κι όπως φαίνεται, είναι καλά κλεισµένη αυτή την ακαθόριστη ώρα. Είναι κι ο φόβος που παραµονεύει στις γωνιές. Κι ίσως νάναι πιο φρόνιµο να µαζεύεται κανείς νωρίς 17. Το καµένο σπίτι της Αγγελικής φαινόταν κατεστραµµένο για πάντα και από την αρχική περιγραφή κανείς δεν θα µπορούσε να φανταστεί ότι κάποια στιγµή θα το κατοικήσουν πάλι 18. Η Σταυροπούλου παρατηρεί πως η αναγκαστική επανεγκατάσταση της Αγγελικής στο καµένο σπίτι υποδηλώνει ανάµεσα σε άλλα και ότι η µνήµη του ηρωικού αλλά και τραγικού παρελθόντος δεν απαλείφεται τελειωτικά 19. Η µόνη µόνιµα αισιόδοξη είναι η Βάσω, και αυτό 11 (Φραγκιάς 1955, 223), Επίσης, Περνάει ανάµεσα από χαµηλά σπίτια µε αυλές και µάντρες ήσυχες και µουλιασµένες. (Φραγκιάς 1955, 225) 12 (Κοκκινίδου, 102) 13 (Κοκκινίδου, 100) 14 Στο «Άνθρωποι και σπίτια» όλα διαδραµατίζονται µε φόντο µια σειρά καµένων σπιτιών (σιωπηλοί µάρτυρες ενός ένδοξου αντιστασιακού, πολύ νωπού, ακόµα, παρελθόντος), ρηµαγµένα ή απλώς εγκαταλελειµµένα εργοστάσια, ένα κεντρικό ασφαλτοστρωµένο δρόµο, κάποια γέφυρα, χαµόσπιτα, πολλά µε στέγη από πισσόχαρτο, λασπόδροµους, το κεντρικό καφενείο της πλατείας µε τον φωνογράφο στη διαπασών, µικροµάγαζα σχεδόν αυτοσχέδια και κάποιο γήπεδο που δύσκολα µπορεί να πει κανείς πού βρίσκεται ακριβώς. Αυτή είναι η γειτονιά, σ αυτήν βρίσκονται τα σπίτια, σ αυτά κατοικούν, κινούνται, πάσχουν, ελπίζουν, ερωτεύονται, απογοητεύονται ή απλώς περιφέρονται οι άνθρωποι. (Παπαγεωργίου, 46) Τα πάρα πέρα σπίτια είναι καµένα. Πολλά στη σειρά, κοντά στη γέφυρα. Όλοι ξέρουµε πώς καήκανε και δε µιλάµε πια γι αυτό. Απ την άλλη µεριά που ισκιώνει γρήγορα, είναι τα πλήθινα µε τους χωµατένιους αυλόγυρους και τις γλάστρες. Το δικό µας δεν έχει γλάστρες, γιατί δε µένει καιρός για τέτοιες έγνοιες. Είναι και το κλειστό εργοστάσιο. Όχι βέβαια πως αυτό ξέρανε τα λουλούδια µας, µα πρέπει νάχει κάποια σηµασία για όλες τις γλάστρες και τις αυλές της γειτονιάς. (Φραγκιάς 1962, 9) 15 (Φραγκιάς 1962, 17) 16 (Σταυροπούλου 2001, 131) 17 (Φραγκιάς 1962, 126) 18 Ο τοίχος του σπιτιού είναι κατάµαυρος και µέσα δεν υπάρχει τίποτα. Τα πατζούρια, οι πόρτες και τα πράµατα του σπιτιού καήκανε. Κι ο µέσα τοίχος της µπροστινής κάµαρης στο παράθυρο, φαίνεται, πολύ γαλάζιο, ένα κοµµάτι ουρανός. (Φραγκιάς 1962, 25-26) Τα καµένα σπίτια είναι άδεια. Στη σειρά, µε µαυρισµένους τοίχους και χωρίς παράθυρα. Όσα είταν µε κεραµίδια ξεταβανώθηκαν και χάσκουνε στον ουρανό πούναι από πάνω τους. (Φραγκιάς 1962, 33) 19 (Σταυροπούλου 2001, 132) 4

5 φαίνεται και από την εξωτερική όψη του σπιτιού της. Ο τοίχος του χαµηλού σπιτιού είναι τριανταφυλλής µε φαρδιούς λεκέδες και µπερδεµένα σχήµατα 20. Το µόνο ζωντανό µέρος ήταν το καφενείο και η πλατεία στην οποία βρισκόταν, και τις Κυριακές και το στάδιο 21. Η ζωντάνια του καφενείου τονίζει ακόµα πιο πολύ την αποµόνωση και την δυστυχία του Αργύρη 22. Τις Κυριακές η όψη της πόλης άλλαζε. Οι δρόµοι που πέρασε τ αυτοκίνητο είταν άδειοι, όπως είναι πάντα τις Κυριακές οι δρόµοι της Αθήνας 23. Το τέλος του µυθιστορήµατος αντανακλά την ελπίδα για την καλύτερη ζωή που ήταν ένα γενικό συναίσθηµα εκείνα τα χρόνια. Για κάποιους η καλύτερη ζωή ήδη είχε αρχίσει να φαίνεται. Το σπίτι του Αργύρη και της Γεωργίας ζωντάνεψε εντελώς 24. Για την Γεωργία ήταν αδύνατο η ευτυχία να κατοικήσει σε βρώµικο και παρατηµένο σπίτι. Τώρα που θα φτιάξει ο καιρός πρέπει ν ασπρίσουµε την κάµαρη και να φυτέψουµε κάνα λουλούδι στην αυλή µας. Έστω και µολόχες. Νάναι σα σπίτι που κάθονται άνθρωποι. Θα δουλεύουµε και οι δύο. Όταν τα παράθυρα είναι βαµένα µπαίνει περισσότερος ήλιος 25. Όµως, ακόµα και η Όλγα, η οποία ήταν ακόµα άρρωστη, είδε θετικές αλλαγές στο σπίτι της. Στην αρχή του µυθιστορήµατος το σπίτι της περιγράφεται ως εξής: Ο αέρας τρώει τις πέτρες που ξέρανε ο ήλιος, τα πατζούρια δεν κλείνουν κι η πόρτα χάσκει 26. Στο τέλος η εικόνα είναι διαφορετική: Σήµερα τα πλακάκια της αυλής είναι παράξενα καθαρά και το δωµάτιο ξαναβρήκε κάτι απ την ησυχία του 27. Η Καγκελόπορτα διαδραµατίζεται µόνο λίγα χρόνια µετά το Άνθρωποι και σπίτια. Με άριστη χρήση των σχηµάτων λόγου ο αφηγητής ζωγραφίζει τα σπίτια της Αθήνας στην αρχή του δεύτερου µισού του εικοστού αιώνα 28. Οι περισσότεροι άνθρωποι ήταν ακόµα φτωχοί και 20 (Φραγκιάς 1962, 254) 21 Στην πλατεία ανάψανε τα φώτα, κι όλοι µιλάνε δυνατά. Γυαλίζουνε και λαµποκοπάνε στραφτερά τα ποτήρια και τα τζάµια των καφενείων. (Φραγκιάς 1962, 39) 22 Κάθισε σαν άνεργος στο καφενείο. Ο κόσµος κάνει περίπατο µε τα τραγούδια του µεγαφώνου. Οι φωνές απ το γήπεδο γίνανε παράξενα ζωηρές. (Φραγκιάς 1962, 210) Στην πλατεία φώτα, κόσµος, φωνές κι αυτοκίνητα. Ανακατεύονται όλα, ζαλισµένα. (Φραγκιάς 1962, 223) 23 (Φραγκιάς 1962, 10-11) Επίσης, Τις Κυριακές, σταµατάνε οι καπνοί απ τα φουγάρα, και τα µικροµάγαζα κλείνουνε. (Φραγκιάς 1962, 12) 24 Είναι χαρακτηριστικό ότι στο τέλος του Άνθρωποι και σπίτια η βελτίωση της σχέσης του Α. και της Γ. θα φανεί από την περιγραφή του ταχτοποιηµένου πια σπιτικού τους. (Σταυροπούλου 2001, 131) Στα πόµολα του κρεβατιού, γυαλίζουνε οι µπρούτζοι και στέλνουνε παράξενα φωτερά σχέδια στον απέναντι τοίχο. Η Γεωργία τα έτριψε προχτές πολλή ώρα ώσπου φύγανε ολότελα οι σκουριές κι η θαµπάδα πούχανε απ την πολυκαιρία. Σφουγγάρισε και το πάτωµα µε σαπυνάδα. Έπλυνε και τα τζάµια πούχανε γεµίσει λασπωµένες γραµµές απ τη βροχή. Τώρα η κάµαρη είναι καθαρή. Η Γεωργία έβαλε άσπρο τραπεζοµάντηλο µε κεντήµατα κι έστρωσε µια καλή κουβέρτα πούχαν στο µπαούλο. Στο ντουλάπι µε το τζάµι η Γεωργία έβαλε στα ράφια γαλάζιο χαρτί κοµένο γλώσσες µε σχέδια, κι έτριψε γερά τα τζάµια του απ τις δαχτυλιές και τα µυγοφτύσµατα. (Φραγκιάς 1962, 325) 25 (Φραγκιάς 1962, 310) 26 σ σ Η πλατεία, τα σπίτια, η δενδροστοιχία τυλίγονται στην σταχτιά ησυχία τους. Βλ. Φραγκιάς Αντρέας, Η Καγκελόπορτα, ΚΕΔΡΟΣ, σ. 285 Ο Υµηττός είταν µενεξεδένιος, η Αθήνα αναπαυόταν στην καταγάλανη ώρα της, το σπιτάκι ήσυχο, κλεισµένο στην ησυχία του πράσινου φράχτη του. (Φραγκιάς 1962, 409) Τα σπίτια στοιχίζονται 5

6 στα σπίτια τους φαινόταν αυτή η φτώχια. Όλα αθροίζονται σ αυτό το σπίτι. Τίποτα δεν ξαλαφρώνει την πυκνή αγωνία που µαζεύεται και κατακάθεται τόσα χρόνια. Τούτο το σπίτι θα ξεχωρίζει κι απ έξω, δε θα µοιάζει µε τ άλλα. Το µέτωπό του θάναι ζαρωµένο, η στέγη του γερµένη µονόπατα. Σαν ένα χάλασµα του πολέµου, που δε νοιάστηκε κανένας να το γκρεµίσει ή να το επισκευάσει 29. Μόνο ένα άλλο σπίτι, εκεί που θα καταφύγει η Βαγγελία για να σώσει το αγέννητο παιδί της, εκπληρώνει τον προορισµό του σαν καταφύγιο 30. Αυτό το σπίτι, που αρχικά η Ισµήνη και η Βαγγελία πήγαν να δουν για να σωθεί εκεί ο Άγγελος, ήταν αρκετά µακριά από τη γειτονιά τους. Φτάσανε σ ένα µικρό σπίτι µε κάγκελα φορτωµένα πρασινάδα. Ένας ήσυχος περιποιηµένος κήπος, λίγα σκαλιά, η πόρτα 31. Στην Καγκελόπορτα η όψη των σπιτιών συνεχίζει να παρακολουθεί τη µοίρα και τα συναισθήµατα των κατοίκων. Η Βαγγελία όσο ήταν έγκυος είχε δίπλα τις ένα βάζο µε λουλούδια, αλλά όπως διαταράχτηκαν οι σχέσεις του Αντώνη και της Βαγγελίας, έτσι έγινε και το σπίτι τους 32. Όσο δούλευε καλά το υφαντουργείο η αυλή έχει γίνει τώρα σωστός κήπος. Φουντώσανε πάλι οι γλάστρες στα πεζούλια κι η σκάλα είναι ολάνθιστη, ως την ταράτσα 33. Όσο είχε ελπίδα για τον Άγγελο, η Ισµήνη πότιζε τις γλάστρες. Όµως όταν απελπίστηκε για τον Άγγελο, τις άφησε να ξεραθούν. 336 Για την Καγκελόπορτα η Κοκκινίδου παρατηρεί: «Στο Καγκελόπορτα. ο ορίζοντας µεγαλώνει όπως και ο βαθµός της ενεργής συµµετοχής των ηρώων στην αλλαγή της µοίρας τους και των συνθηκών της ζωής τους. (Οι ήρωες ποτέ δε θα αποκτήσουν πλήρη γνώση της φύσης του πλέγµατος των σχέσεων και των εξουσιών που ρυθµίζει τη ζωή τους)» 34. Η πόλη στην Καγκελόπορτα διαφέρει από την πόλη στο Άνθρωποι και σπίτια, έχει αναπτυχτεί. Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι ήταν ακόµα απασχοληµένοι µε τις προσωπικές ανάγκες και τα προβλήµατα, ο Αντώνης σκεφτόταν την ανάπτυξη της πόλης. Η πολιτεία αυτή χρειάζεται καλύτερους δρόµους και πολλές φωτεινές επιγραφές, σκέφτηκε ο Αντώνης 35. Η ζωή έγινε πιο βιαστική, οι άνθρωποι πιο τεντωµένοι και ανήσυχοι. Στον Άγγελο, όταν βγήκε στον έξω κόσµο µετά από µερικά χρόνια, όλα φάνηκαν πιο εντυπωσιακά, πιο γυαλιστερά. Οι δρόµοι γέµισαν πολυκατοικίες, ηλεκτρικά ψυγεία, ραδιόφωνα, όµορφες γυναίκες και βιαστικούς ανθρώπους. Στον καπιταλισµό, ο καθένας σπάει το κεφάλι του για να βρει µε ποιον τρόπο βιαστικά, µε µικρά βήµατα, ώµο µε ώµο, γυρίζοντας τα κεφάλια προς τη µεριά που χαράζει, για να σταθούν κοφτά κι ολόισια και να ταχτοποιηθούν απ την ακαταστασία της νύχτας. (Φραγκιάς 1962, 11) 29 (Φραγκιάς 1962, 29) Επίσης: Το δωµάτιο είναι στενό, το κρεβάτι, το τραπέζι, ένα µπαούλο και µια στοίβα εφηµερίδες στη γωνία. (Φραγκιάς 1962, 173) 30 (Σταυροπούλου 2001, 132) 31 (Φραγκιάς 1962, 395) Επίσης: Τρία καθαρά ευρύχωρα δωµάτια µε µεγάλα παράθυρα, η κουζίνα, η βεράντα στον κήπο, µοναχικό, γαληνεµένο. (Φραγκιάς 1962, 396) 32 Τώρα πια δε µπορείς να κυκλοφορήσεις στο δωµάτιο έτσι που µπερδεύτηκαν όλα. (Φραγκιάς 1962, 325) 33 (Φραγκιάς 1962, 373) 34 (Κοκκινίδου, 100) 35 (Φραγκιάς 1962, 188) 6

7 βγάζει λεφτά ο άλλος 36. Παρακολουθούµε πως αυτή η ανάπτυξη εστιάζει την προσοχή των ανθρώπων σε υλικά αγαθά και ήδη αρχίζει και φέρνει κάποιο είδος αποµόνωσης, χτίζει τοίχους µεταξύ των ανθρώπων, ακόµα και στα πλαίσια της οικογένειας 37. Αυτή η κατάσταση αναµφισβήτητα αναγγέλλει τα γεγονότα που ακολούθησαν στο Πλήθος. Στον πρώτο τόµο του Πλήθους υπάρχουν πολλές περιγραφές της πόλης και ακόµα από την πρώτη περιγραφή καταλαβαίνουµε ότι αυτή η πόλη διαφέρει πολύ από την πόλη που περιγράφεται στην Καγκελόπορτα και ότι το περιβάλλον είναι πλέον εχθρικό. Όπως αναφέρει η Έρη Σταυροπούλου, το Πλήθος διαδραµατίζεται σε µια σύγχρονη αχανή µεγαλούπολη, όπου η ζωή έχει καταντήσει εφιαλτική 38. Η πόλη έχει γεµίσει µε σήµατα και υπάρχουν συχνές αναφορές σ αυτά 39. Η κάθε περιγραφή της πόλης τονίζει την εχθρότητα του περιβάλλοντος. Τα φανάρια χάλασαν, δεν αλλάζουν. Το µεταλλικό ποτάµι µε την ορµή του κάνει τις όχθες του απλησίαστους κόσµους 40. Το λεωφορείο ξαφνικά περνάει από άλλο δρόµο, και οι άνθρωποι περιµένουν άδικα στη στάση. Τα µεγάλα αγάλµατα όταν πέφτουν κλείνουν τους δρόµους και τις λεωφόρους. Όπου πέφτει το µάτι σου βλέπεις σπίτια. Αµέτρητα παράθυρα, προσόψεις, µπαλκόνια, φωταγωγοί, σκάλες της ταράτσας, τέντες, κοφτές µεσοτοιχίες, κάγκελα. Ένα παράθυρο σε χιλιάδες άλλα. Εκατοµµύρια άνθρωποι ξύπνησαν σήµερα, µα το τοπίο φαίνεται ακατοίκητο 41. Οι µπουλντόζες τρώνε το έδαφος, µπορούν πάντα να πλησιάσουν στο σπίτι του καθενός. Ο Νίκος Κλάδης έβλεπε όλη την πόλη ως έναν οργανισµό που πάσχει 42. Στην πόλη υπήρχε αποξένωση 43. Αν φανεί κάποιος, κρατάει έτοιµο το κλειδί στο χέρι, βιάζεται ν 36 (Φραγκιάς 1962, 48), Επίσης: Τα σπρωξίµατα, οι φωνές, η πρωινή βιασύνη. (Φραγκιάς 1962, 150) 37 Με τις ώρες οι δρόµοι αλλάζουν όψη σα ζωντανά πρόσωπα, άλλοι άνθρωποι περνάνε δίπλα σου κι η άσφαλτος συνεχίζει να σ ακολουθεί και να σε περιζώνει. Και συ µένεις πάντα ένα κινητό σηµείο σ έναν κινούµενο κόσµο, που ακόµα δεν µπορείς ν ανακαλύψεις το ρυθµό του. (Φραγκιάς 1962, 48) 38 (Σταυροπούλου, 111) Οι δυσκολίες αυξάνονται και µε τα χαντάκια. Εργασίες για υπόγεια δίκτυα, καλώδια, υπονόµους και σωληνώσεις συνεχίζονται ή έχουν διακοπεί από χρόνια. Σκάβουν και τα παρατάνε κι αλλού σωριάζουν υλικά για κάποιο έργο που δεν αρχίζει. Μεγάλοι δρόµοι έχουν αποκλειστεί γι άγνωστη αιτία, πλατείες και τετράγωνα ολόκληρα γίνονται απλησίαστα µε τις τάφρους και τα σανιδώµατα που τα περιζώνουν. σ Όπου και να γυρίσεις θα δεις σήµατα. Δείκτες, βέλη, απαγορευτικά, φανάρια, κατευθυντήριες γραµµές κι επιτακτικές οδηγίες ορίζουν µε χίλιους τρόπους πώς να βαδίσεις. Σήµατα στις γωνιές, σε πινακίδες, σε στύλους, στους τοίχους, πολλά κρέµονται από τα σύρµατα κι άλλα απλώνονται στην άσφαλτο µε πελώρια λευκά γράµµατα. Στάσου, προχώρα, στρίψε, γύρνα πίσω, πήγαινε γρήγορα. Όλα κανονίζονται µε σήµατα. Τι πρέπει να κάνεις και τι ν αποφύγεις. Αν οι ενδείξεις έµεναν σταθερές, θα βρισκόταν κάποιος ρυθµός έστω µε λίγη περισσότεροι κούραση. Τώρα όµως πέφτεις αδιάκοπα σε καινούριες οδηγίες που δεν είναι τίποτ άλλο από αυστηρές προσταγές. (Φραγκιάς 1985, 11) 40 (Φραγκιάς 1985, 30) Επίσης: Στις στάσεις των λεωφορείων η άβουλη αναµονή δίνει σ όλους την ίδια ανέκφραστη µάσκα. (Φραγκιάς 1985, 33) 41 (Φραγκιάς 1985, 56-57) 42 Στην πολιτεία αυτή οι άνθρωποι ζουν τυχαία. Οι σχέσεις τους έχασαν τη συνοχή τους, οι συνδέσεις χαλάρωσαν σαν να κόπηκαν οι αγωγοί που τους φέραν σε συνάφεια. Αρπαγή χρόνου, λεηλασίες εργασίας και µόχθου αποστράγγισαν τα ψυχικά αποθέµατα, όγκοι περιττού και ασήµαντου τους καταπλάκωσαν, η κατανάλωση της ευτέλειας αυξήθηκε ως τον κορεσµό. (Φραγκιάς 1985, 71) 43 Οι τιµωρηµένοι δρόµοι µένουν άδειοι. Κουρτίνες σµιχτές κι από µέσα βρίσκεται κάποιος. Στις γρίλιες κρυφοκοιτάζουν µάτια. σ Νύχτα. Ψιλοβρέχει. Κλειστά θαµπωµένα τζάµια, κόκκινα φώτα µπροστά σου, αµέτρητες µικρές φωτιές σαν άρρωστα µάτια που αποµακρύνονται. Τόσοι κινούνται, µα κανένας δεν προχωρεί. 7

8 αποσυρθεί. Φροντίζει να µη µάθουν τίποτα γι αυτόν, κοιτάζει κάτω, θέλει να µείνει άγνωστος και νοµίζει πως ασκεί ένα δικαίωµα. Ποια σήµατα µας αποξένωσαν τόσο; 44 Η κοινωνία ήταν εντελώς επικεντρωµένη στην κατανάλωση. Τα φωτεινά στίγµατα και τα χίλια δυο άλλα ευρήµατα της τεχνικής των διαφηµίσεων οριοθετούν καµπύλες και γιρλάντες για να σου φωνάξουν τελικά µια προσταγή: «Αγόρασε.» 45 Είναι πολλά τα στοιχεία που τονίζουν ότι η πόλη δεν είναι φιλική προς τους κατοίκους της. Η περίφραξη που συναντάνε ως εµπόδιο δύο άτοµα που αγαπιούνται, ο Θάνος και η Έλλη, είναι ένα από αυτά τα στοιχεία. Σύντοµα αντιλαµβανόµαστε ότι τα εµπόδια είναι πολλά, αλλά και ότι οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν µάθει να ζουν µε αυτά, έχουν συµβιβαστεί 46. Φαίνεται ότι το θεωρούσαν αναπόφευκτο να προσαρµοστούν σε µια τέτοια πόλη και ότι θα ήταν άσκοπο να προσπαθήσουν να αλλάξουν κάτι 47. Υπήρχαν όµως ελάχιστοι άνθρωποι που κατάλαβαν τον κίνδυνο και την ανάγκη να αντισταθούν, ο καθένας στα πλαίσια των δυνατοτήτων του. Η πόρτα στην οποία χτύπησε η Έλλη όταν πήγε για συνέντευξη για δουλειά ήταν ψεύτικη, την είχαν κολλήσει στον τοίχο για να δείχνει ότι υπάρχει πόρτα. Όπως παρατήρησε ο Θάνος, αυτό δεν ήταν κάτι που αφορούσε µόνο την Έλλη, ήταν µια ειδοποίηση για όλους, πολύ πιο αποδοτική από τον ατοµικό αποκλεισµό 48. Ο Θάνος είπε στην Έλλη ότι δεν ήταν ψεύτικες µόνο οι πόρτες, αλλά και ολόκληρα κτίρια ήταν χάρτινα, είχαν µόνο πρόσοψη και από µέσα τίποτα. Στην πόλη επικρατούσε η βιασύνη 49. Ο Άγης Πετρίδης όµως αρνιόταν να βιαστεί και γι αυτό έπρεπε να τιµωρηθεί. Η αποξένωση επικρατούσε παντού. Οι άνθρωποι ήταν αποξενωµένοι ο ένας από τον άλλον ακόµα και µέσα στην ίδια οικογένεια 50. Όπως πολύ σωστά παρατήρησε ο Τάκης Καρβέλης, όλοι ζουν και συνωστίζονται καθηµερινά σε µια µεγαλούπολη, όπου η φθορά των Ταµπέλες, φώτα στα κτίρια και στα νερά του δρόµου. Όλα γίναν ανταύγειες, παγίδες, παντού παραµονεύει η ασάφεια και πίσω από την ασάφεια το σύµβολο, (Φραγκιάς 1985, ) 44 (Φραγκιάς 1985, 107) 45 (Φραγκιάς 1985, 126) 46 Η πόλη έχει χιλιάδες δρόµους και δροµάκια. Θα πας πολύ µακριά, θα κάνεις γύρους, άσκοπες περιφορές για να εισχωρήσεις, αν βρεις την ωφέλιµη διαδροµή. Πολλοί ακολουθούν τα σήµατα και είναι ευχαριστηµένοι. Αναζητούν τη σιγουριά και ησυχάζουν. Δεν τους ενοχλεί ούτε το αίµα ούτε το κόστος της ασυναρτησίας τους. (Φραγκιάς 1985, 21-22) 47 Οι δείκτες και τα χαντάκια είναι στοιχεία του κόσµου µας. Δεν γίνεται να τ αποφύγεις ούτε ν απαλλαγείς από το µπέρδεµά τους. Μέσα σ όλα αυτά είσαι υποχρεωµένος να βρίσκεις τον δρόµο σου, ν ανακαλύπτεις το ξεχωριστό σηµάδι, έστω µια κίνηση που είναι ζωτική ένδειξη για σένα. (Φραγκιάς 1985, 24) 48 (Φραγκιάς 1985, 29) 49 Η βιασύνη είναι µια µορφή βίας, µια εξοντωτική άσκηση που την εκτελείς εκβιαστικά και το χειρότερο µε τη βεβαιότητα πως είναι πάντα ωφέλιµη και αναγκαία. σ. 35 Στους πρωινούς δρόµους κυλάνε αραιές οι σειρές των ανθρώπων που θέλουν να προλάβουν. Στόχος του είναι να κερδίσουν την κρίσιµη είσοδό τους σε κάποια δουλειά. (Φραγκιάς 1985, 239) 50 Ο κάθε ένικος τοποθετείται στη θέση του όπως µπαίνει σε συρτάρι. Κλειδώνεται και τελειώνει. Έχει και τηλεόραση, κλιµατισµό, ψυγείο, πλυντήριο, κοµφόρ, επιπλώνει και διακοσµεί χώρους υποδοχής µα κανένας δεν χτυπάει την πόρτα. Ευτυχώς που υπάρχουν τα κοινόχρηστα, τα σκουπίδια, οι θόρυβοι και τα χαλασµένα υδραυλικά που µουλιάζουν τους τοίχους για να βρίσκουν µε τους καβγάδες κάποια συνάφεια. (Φραγκιάς 1985, 63) 8

9 κτιρίων αντικατοπτρίζει την άδεια ψυχική ζωή των ανθρώπων και η ασυναρτησία των σηµάτων το χάος και την απορρύθµιση της σύγχρονης ζωής. Κατοικούν σε σπίτια-σπήλαια 51. Στο µυθιστόρηµα γίνεται λόγος και για την αρρώστια των σπιτιών 52. Η Σταυροπούλου αναφέρει ότι στο Πλήθος τα σπίτια πάσχουν από µια ανεξήγητη αρρώστια, σαν µια βαριά µόλυνση, που κανείς δεν µπορεί να βρει την αιτία της. Το άρρωστο σπίτι άλλοτε έχει ταραχή και άλλοτε καίγεται στον πυρετό 53. Παρουσιάζεται έτσι συµβολικά η δυστυχία των κατοίκων που αντανακλάται τόσο ζωηρά πάνω τους, αλλά και η φθορά και η σήψη της πολιτείας που τελικά βαραίνει πάνω στους ανθρώπους 54. Άλλωστε, η αίσθηση της κατοικίας ως ιδιωτικού, προσωπικού ή οικογενειακού χώρου έχει εντελώς ατονήσει 55. Ο Νίκος Κλάδης είπε: «Μια άρρωστη ατµόσφαιρα επηρεάζει τη ζωή µας περισσότερο απ όσο καταλαβαίνουµε» 56 Στο σπίτι της Μαργαρίτας παρατήρησε µια υποχώρησης της αρρώστιας. Την ρώτησε αν σκέφτηκε ποτέ ότι αυτά που ακούει είναι απλά µια οµαδική µυθοπλασία. Η Μαργαρίτα είπε: «Σήµερα το καθετί κρύβει πίσω του και κάτι άλλο» 57. Ο Τάσος, ο ξάδερφος της Κλειώς, αρνήθηκε να µείνει σε άρρωστο σπίτι και κοιµόταν κάτω από ένα δέντρο στο δάσος. Η απάντηση στην ερώτηση τι είναι η αρρώστια των σπιτιών παρουσιάζεται από τους ίδιους τους ήρωες. Η µόλυνση βρίσκεται µέσα µας και µεταξύ µας. Φέρνει κούραση, συχνά παραλύει και θαµπώνει. Δεν είναι µόνο η δυσκολία στην αναπνοή, µας εµποδίζει να µιλήσουµε, δεν µεταδίδονται φωνές, όλα διαλύονται σε ξέφτια και καταλήγεις πως δεν αξίζει τίποτα 58. Ο Νίκος είπε: «Όπου αυξάνεται ο φόβος λιγοστεύει το Αύριον, χάνεται. Τα σπίτια αρρωσταίνουν γι αυτόν τον λόγο. Στους δρόµους κυκλοφορεί ο φόβος, τρυπώνει µέσα σ αυτά, γεννάει σιωπή και παγωνιά. Και η συνείδηση των ανθρώπων λιώνει, τα λόγια τους χάνονται, η πολιτεία είναι άρρωστη» 59. Η Κλειώ είπε στον πατέρα: Το σπίτι εκείνο ήταν άρρωστο µέσα του, οι τοίχοι είχαν γίνει ζυµάρι από την αποξένωση, µας βόλευε τότε όλους. Δεν µειώνεσαι αν πεις σε κάποιον πως τον αγαπάς ούτε είναι ντροπή να του µιλήσεις» 60. Ο Βαγγέλης Ραυτόπουλος περιέγραψε µε λίγα λόγια 51 (Καρβέλης 1988, 23) 52 Τον τελευταίο καιρό φαίνονται απότοµα γερασµένα. Σε πολλά οι τοίχοι µαδάνε, η όψη τους γίνεται τραχιά και τρίβεται. Διακρίνονται σπυριά και φαγώµατα, κάποια φθορά κατατρώει τα υλικά τους. Οι ειδικοί παραδέχονται ότι τα σπίτια της πολιτείας πάσχουν από ανεξήγητη αρρώστια. Κάποιο στοιχείο της ατµόσφαιρας προσβάλλει τις προσόψεις και τις κάνει να τρίβονται σαν κιµωλία. (Φραγκιάς 1985, 33) Η αρρώστια των σπιτιών είναι πραγµατική. Όταν ένα σπίτι προσβληθεί, οι τοίχοι παρουσιάζουν σε διάφορα σηµεία µια τραχύτητα σαν κάποιος να τους έξυσε. Ύστερα ο ερεθισµός προχωρεί, ξεπροβάλλουν εξανθήµατα που σε λίγες µέρες πυκνώνουν εδώ κι εκεί. Αργότερα τα σπυριά φουσκώνουν, ακολουθεί η απολέπιση. Ξεκολλάνε λεπτές φλούδες και ο τοίχος µαδάει Στην αρχή η αρρώστια δεν φαίνεται, την καταλαβαίνεις όταν προχωρήσει (Φραγκιάς 1985, 52) 53 (Φραγκιάς 1985, 58) 54 (Σταυροπούλου 2001, ) 55 (Σταυροπούλου 2001, 133) 56 (Φραγκιάς 1985, 55-56) 57 (Φραγκιάς 1985, 56) 58 (Φραγκιάς 1985, 256). Επίσης: Ο φόβος, η κούραση και η κατάπτωση είναι µόλυνση. (Φραγκιάς 1985, 258) 59 (Φραγκιάς 1986, ) 60 (Φραγκιάς 1986, ) 9

10 το ουσιαστικό θέµα του Πλήθους. Οι προσόψεις των σπιτιών καταρρέουν, οι τοίχοι αρρωσταίνουν, δρόµοι και ολόκληρες συνοικίες ανασκάπτονται, εξαπολεύεται πόγκροµ όχι µόνο κατά της µνήµης, αλλά και της ανθρώπινης µορφής 61. Θα προσπαθήσουµε τώρα να δώσουµε απαντήσεις στις ερωτήσεις που θέσαµε στην αρχή της εργασίας. Είναι φανερό ότι η επιρροή που τα σπίτια έχουν στους κατοίκους τους και στα τρία µυθιστορήµατα που εξετάσαµε είναι ένα είδος αλληλεπίδρασης, που τονίζεται και από αρκετούς µελετητές. Η Σταυροπούλου αναφέρει ότι ο χώρος δεν είναι απλώς ένα άψυχο σκηνικό, αλλά παίζει καθοριστικό ρόλο сτην υπόθεση, επηρεάζοντας ουσιαστικά την τύχη των ηρώων του 62. Μπορούµε να συµπεραίνουµε ότι τα σπίτια ακολουθούν τη µοίρα των κατοίκων τους, που σηµαίνει ότι πιο πολύ οι ψυχολογική και οι συναισθηµατική κατάσταση των κατοίκων επηρεάζει την κατάσταση των σπιτιών, παρά το αντίθετο. Σε κάθε έργο αυτή η κατάσταση επηρεάζεται από την κατάσταση όλης της κοινωνίας εκείνης της εποχής, οπότε η κατάσταση των σπιτιών επηρεάζεται από τις κοινωνικές συνθήκες της κάθε εποχής. Στο Πλήθος τα σπίτια κατεδαφίζονται και παρουσιάζεται ακόµα και το φαινόµενο της µη δυνατής πρόσβασης στα σπίτια, για το οποίο η Κοκκινίδου αναφέρει ότι το σύστηµα απαγορεύει πρόσβαση στα σπίτια, επειδή αυτά είναι φορέας µνήµης ιστορικής, συλλογικής και προσωπικής, και αυτήν την χάνουν τα πρόσωπα του Πλήθους 63. Η πόλη του κάθε µυθιστορήµατος είναι ένας χώρος έντονα χρωµατισµένος κοινωνικά και σε καµία περίπτωση δεν είναι φιλικός και προστατευµένος. Στο Άνθρωποι και σπίτια αυτή η έλλειψη της φιλικής ατµόσφαιρας οφείλεται πιο πολύ στους φόβους και προβλήµατα επιβίωσης που κουβαλάνε ασταµάτητα οι κάτοικοι, ενώ, αρχίζοντας µε την Καγκελόπορτα, πιο δραστικό ρόλο παίρνει και το σύστηµα, το οποίο παίρνει άδικες αποφάσεις που ορισµένοι άνθρωποι πληρώνουν και µε τη ζωή τους. Στο Πλήθος οι αποφάσεις είναι στην πρώτη µατιά παράλογες και τυχαίες, ενώ ουσιαστικά είναι πολύ καλά σχεδιασµένες και έχουν βαθιές και επικίνδυνες συνέπειες. Η κίνηση στην πόλη δεν είναι ποτέ εντελώς ελεύθερη. Στο Άνθρωποι και σπίτια υπάρχει µια φανερή ελευθερία, που είναι όµως περιορισµένη στα όρια της συγκεκριµένης γειτονιάς. Στην Καγκελόπορτα οι ήρωες διασχίζουν πολύ µεγαλύτερες αποστάσεις, αλλά πουθενά δεν φαίνεται ότι αυτή η κίνηση τους φέρνει χαρά και την αίσθηση πραγµατικής ελευθερίας να ζήσουν τη ζωή τους όπως θα την ήθελαν. Στο Πλήθος τα πάντα, έτσι και η κίνηση, καταλήγουν σε µια αυταπάτη. Ακόµα και ένα µακρινό ταξίδι είναι κάτι που γίνεται χωρίς τη θέληση των ηρώων ή δεν γίνεται εκεί που θέλουν ή δεν γίνεται αν και το 61 (Ραυτόπουλος, 24) 62 (Σταυροπούλου 2001, 115) 63 (Κοκκινίδου, 102) 10

11 θέλουν πολύ. Μας δηµιουργείται η εντύπωση ότι τα πάντα είναι αντίθετα από εκείνα που θα έκαναν τους ανθρώπους ευτυχισµένους. Στα τρία µυθιστορήµατα που εξετάσαµε παρουσιάζεται η περίοδος περίπου τεσσάρων δεκαετιών του δεύτερου µισού του εικοστού αιώνα. Παρατηρούµε πως η Αθήνα αλλάζει. Από τα µικρά, φτωχά, ακόµα και καµένα σπίτια του µεταπολέµου µεταµορφώνεται σε µια πραγµατική µεγαλούπολη. Ήσυχες γραφικές συνοικίες γίνονται άψυχες και θορυβώδεις. Τα σπίτια µεγαλώνουν, γίνονται πολυκατοικίες, αλλά µαζί τους µεγαλώνει και η αποξένωση, όχι µόνο µεταξύ γειτόνων, αλλά και µέσα στις οικογένειες. Η οικονοµική κρίση, η οποία ήταν λογική µετά τα χρόνια του Β Παγκοσµίου Πολέµου και του Εµφύλιου ξεπερνιέται, έστω προσωρινά, αλλά εµφανίζονται ακόµα πιο επικίνδυνες κρίσεις, όπως οι καταναλωτική, η οποία βάζει δύναµη στα χέρια των ελάχιστων ανθρώπων και στερεί διάφορες ελευθερίες από όλους τους άλλους, όπως και η υπαρξιακή, µε την έννοια του νοήµατος της ύπαρξης και της ουσίας της ζωής. Οι άνθρωποι, χάνοντας την ελευθερία, χάνουν τον εαυτό τους και το νόηµα όλης της ύπαρξης χάνεται. Μπορούµε µε λύπη να συµπεραίνουµε ότι το τελευταίο έργο του Φραγκιά ήταν προφητικό πολύ περισσότερο απ ό,τι θα θέλαµε να ήταν, όπως και ότι δεν κατάφερε να µας προειδοποιήσει, επειδή µάλλον δεν ήµασταν έτοιµοι να το ακούσουµε. Δεν µπορούµε να αποφύγουµε την απορία για το πότε ακριβώς άλλαξαν οι άνθρωποι του Άνθρωποι και σπίτια, οι οποίοι είχαν µικρές ανάγκες και ήξεραν τις πραγµατικές αξίες. Ήθελαν µια σταθερή δουλειά, µια στέγη που δεν στάζει βροχή, µια βόλτα µε την οικογένεια την Κυριακή και δύο θερµές κουβέντες µε τους φίλους. Πότε ακριβώς έγιναν απαθείς, ροµπότ που εκτελούν τις εντολές των άλλων και ζουν τη ζωή που δεν είναι καθόλου δική τους. Τι φταίει; Χάθηκαν οι ελπίδες; Θα πληθύνουν οι ελάχιστοι ξύπνιοι ή θα εξαφανιστούν; Αυτό θα το δείξουν τα χρόνια που έρχονται. Βιβλιογραφία Καρβέλης, Τάκης: «Αντρέας Φραγκιάς», Η µεταπολεµική πεζογραφία. Από τον πόλεµο του 40 ως τη δικτατορία του 67, τόµ. Η, Σοκόλης, Αθήνα 1988 Κοκκινίδου, Μαρίνα: «Η πόλη στην πεζογραφία του Αντρέα Φραγκιά», περ. Θέµατα Λογοτεχνίας, τχ. 40 (2009). Μηλιώνης, Χριστόφορος: «Τα «καλοκινήµατα» στο Άνθρωποι και σπίτια», περ. Αντί, Περίοδος Β, τχ. 714 (2000). Παπαγεωργίου Γ. Κώστα: «Άνθρωποι και σπίτια, Μία πρώιµη εκδοχή του παραλόγου στην πεζογραφία του Αντρέα Φραγκιά», περ. Αντί, Περίοδος Β, τχ. 714 (2000). Ραυτόπουλος, Δηµήτρης: «Από τον λαό στο πλήθος», Αντί, Περίοδος Β, τχ. 714 (2000). Σταυροπούλου, Έρη: Προτάσεις ανάγνωσης για την πεζογραφία µιας εποχής, Εκδόσεις Σοκόλη, Αθήνα Σταυροπούλου, Έρη: «Το Πλήθος: ένα µεταµοντέρνο έπος», περ. Διαβάζω, τχ. 426 (2002). Φραγκιάς, Αντρέας: Άνθρωποι και σπίτια, Κέδρος 1955 Φραγκιάς, Αντρέας: Η Καγκελόπορτα, Κέδρος 1962 Φραγκιάς Αντρέας: Το Πλήθος, τόµ. Α, Κέδρος

12 Φραγκιάς Αντρέας: Το Πλήθος, τόµ. Β Κέδρος. Χατζηβασιλείου, Βαγγέλης: «Επαναληπτικό µοντάζ Ξαναδιαβάζοντας το Πλήθος του Αντρέα Φραγκιά», περ. Αντί, Περίοδος Β, τχ. 714 (2000). 12

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ)

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) «ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) Τουλίπες της Ολλανδίας, Κλωντ Μονέ Μια φορά κι ένα καιρό σε μια χώρα μακρινή οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα...

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Αμέσως έβγαλα το κινητό από τη θήκη και έστειλα μήνυμα στο κινητό της μαμάς πού

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου Με αφορµή το εκαπενθήµερο Οδικής Ασφάλειας που διοργανώθηκε στο σχολείο µας µε θέµα «Μαθαίνω να περπατώ µε ασφάλεια στο δρόµο», τα παιδιά της Β 2 αποφάσισαν να

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Προσαρµογή για παιδιά Εισαγωγή Η γη είναι το σπίτι µας - Ζούµε σε µια πολύ σηµαντική εποχή και πρέπει να προστατεύσουµε τη Γη. - Όλοι οι λαοί του κοσµού φτιάχνουν µια µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Η φίλη μας η ανακύκλωση Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Στην όμορφη πολιτεία με το γαλάζιο ουρανό μια μικρή παρέα από σκουπίδια συναντήθηκε για να κουβεντιάσει το μέλλον της. Ο Αλουμίνης,

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα

Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα Κατάπιε όλα τα φύτα Και έχει μείνει ερημια Δεν νομίζω τώρα ποιά Πώς τον γλιτώνει τον καύγα Ήρθαν οι δασονόμοι με τα Όπλα και τα σπαθιά Τρέχει τώρα να ξεφύγει

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια;

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Για τους μικρούς μας φίλους Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Σε ύ Είµαι το µικρόβιο. Μου αρέσει να κάνω τα µικρά παιδιά να αρρωσταίνουν. Εγώ και η οικογένειά µου βρισκόµαστε παντού στο περιβάλλον που ζεις,

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Εργασίες. Α. Από τις παρακάτω απαντήσεις σε κάθε φράση η μία είναι σωστή. Να τη βρεις και να σημειώσεις ένα σταυρό δίπλα της.

Εργασίες. Α. Από τις παρακάτω απαντήσεις σε κάθε φράση η μία είναι σωστή. Να τη βρεις και να σημειώσεις ένα σταυρό δίπλα της. Εργασίες Α. Από τις παρακάτω απαντήσεις σε κάθε φράση η μία είναι σωστή. Να τη βρεις και να σημειώσεις ένα σταυρό δίπλα της. 1. Την ώρα του σεισμού: Τρέχουµε στις σκάλες. Βγαίνουµε στα µπαλκόνια. Μπαίνουµε

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΑΡΑΜΥΘΙ Κέλλυ Παντελίδη Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα εξωφύλλου:

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

Ψυγείο, τηλεόραση, ντουλάπα, γραφείο, τηγάνι, καναπές, τραπέζι, καρέκλα, καθρέφτης, μπανιέρα, πολυθρόνα, πετσέτα, πιάτο, τραπεζομάντιλο, βιβλιοθήκη

Ψυγείο, τηλεόραση, ντουλάπα, γραφείο, τηγάνι, καναπές, τραπέζι, καρέκλα, καθρέφτης, μπανιέρα, πολυθρόνα, πετσέτα, πιάτο, τραπεζομάντιλο, βιβλιοθήκη A. Mrales Ortiz- C. Martínez Campill, Καλώς ορίσατε στην Ελλάδα. Materiales para la enseñanza del Grieg Mdern (Nivel inicial) 1. Άσκηση Λεξιλογίου. Βάλτε τις λέξεις στη σωστή στήλη Ψυγείο, τηλεόραση, ντουλάπα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις µικρές γοργόνες και ήταν πολύ ευτυχισµένος. Όµως, ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ Πέρος Ζαχαρίας Ζαχαρίας Πέρος ψευδώνυμο, του σπουδαστή της Αντιρύπανσης Ζαχαρία Περογαμβράκη. Στην Κοζάνη ασχολήθηκε με το Θέατρο σαν ερασιτέχνης ηθοποιός σε αρκετές παραστάσεις, συμμετείχε σε μία ταινία

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

Σπίτι μου, σπιτάκι μου, κάτσε να σου μετρήσω το οικολογικό σου αποτύπωμα!

Σπίτι μου, σπιτάκι μου, κάτσε να σου μετρήσω το οικολογικό σου αποτύπωμα! Σπίτι μου, σπιτάκι μου, κάτσε να σου μετρήσω το οικολογικό σου αποτύπωμα! Της Ελένης Σβορώνου Δημοσιεύτηκε στην παιδική εφημερίδα Ερευνητές, ένθετο στην Καθημερινή, 12/11/2011 Υπέροχο αγαθό το σπίτι. Όχι

Διαβάστε περισσότερα

Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου,

Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου, Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου, την περιπλάνησή μου. Ξεκίνησε ο συρμός, αφετηρία ή προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript 1. Announcement Καλημέρα, παιδιά. Θα ήθελα να δώσετε μεγάλη προσοχή σε ό,τι πω σήμερα, γιατί όλες οι ανακοινώσεις είναι πραγματικά πολύ σημαντικές. Λοιπόν ξεκινάμε: Θέμα πρώτο: Αύριο η βιβλιοθήκη του σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Ρόμπερτ Μανσκ Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Κάποτε υπήρχε μια όμορφη πριγκίπισσα που ονομαζόταν Ελισάβετ Ζούσε σε ένα κάστρο και είχε ακριβά ρούχα πριγκίπισσας Επρόκειτο

Διαβάστε περισσότερα

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1)

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) «Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) Πρόσωπα: Μαθητές ασκάλα Κύριος Τροχαιάκης (αστυνοµικός της τροχαίας) Παιδιά ΣΚΗΝΗ 1 (στην τάξη) Χτυπά κουδούνι και µπαίνει µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ 2ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός «Λέμε ΟΧΙ στο σχολικό εκφοβισμό» (Μια διασκευή παραμυθιού από τους μαθητές) Ομάδα : Αστυπάλαια ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ Σεπτέμβριος- Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του»

«Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του» 6/θ Δημοτικό Σχολείο Πολυδενδρίου Τάξη Γ «Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του» Ζνα παραμφθι για το δικαίωμα των παιδιών ςτη φιλία, ςτο παιχνίδι και ςτο ςεβαςμό τησ προςωπικότητάσ τουσ. 6/Θ Δθμοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος -ένας µονόλογος-

Το τέλος -ένας µονόλογος- Το τέλος -ένας µονόλογος- Γυναίκα µόνη, όµορφη, τριακονταετής. Καθιστή, µετά όρθια, πάντα µόνη. Χώρος κλειστός, ελάχιστα φωτεινός, παλιά ωραίος. Η ατµόσφαιρα έχει κάτι το πένθιµο. Το πρόσωπο κάτι το µόνιµο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 «ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 1 ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ; Γράφει ο Ηλίας Δερμετζής «Τη ζωή μου χωρίς αριθμούς δεν μπορώ να τη φανταστώ,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ Μερικές χρήσιµες συµβουλές στους γονείς για την αποφυγή των τροχαίων ατυχηµάτων Η πρόληψη του τροχαίου ατυχήµατος αφορά όλους µας

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Λεμεσός 1995-1998 2 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΡΩΤΗ 3 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ένα τρελό αστέρι Εκείνη τη νύχτα του Μάη ο ουρανός ήταν ολοκάθαρος. Μια απαλή ομίχλη θόλωνε το φως των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Αγγελικής Βαρελά)

ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Αγγελικής Βαρελά) 1 ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Αγγελικής Βαρελά) ΔΙΑΣΚΕΥΗ Σκηνή 1η (Ουρανός, σύννεφα, ένα δωμάτιο με βιβλιοθήκη. Ακούγεται μουσική και παρουσιάζεται ο Αρχάγγελος και ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα