ΟΔΗΓΟΣ ΔΗΜΙΟΥΓΙΑΣ ΤΟΥ ΒΟΤΑΝΙΚΟΥ ΚΗΡΟΥ ΤΟΥ ΡΑΝΕΡΙΣΤΗΜΙΟΥ FREDERICK

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΔΗΓΟΣ ΔΗΜΙΟΥΓΙΑΣ ΤΟΥ ΒΟΤΑΝΙΚΟΥ ΚΗΡΟΥ ΤΟΥ ΡΑΝΕΡΙΣΤΗΜΙΟΥ FREDERICK"

Transcript

1 ΟΔΗΓΟΣ ΔΗΜΙΟΥΓΙΑΣ ΤΟΥ ΒΟΤΑΝΙΚΟΥ ΚΗΡΟΥ ΤΟΥ ΡΑΝΕΡΙΣΤΗΜΙΟΥ FREDERICK 00 Αντωνία Στζλικου Γεωπόνοσ MSc Εκπαίδευςθ για το Ρεριβάλλον και τθν Αειφόρο Ανάπτυξθ 2014

2 Ευχαριςτίεσ Θα ικελα να ευχαριςτιςω κερμά τον κ. Κωνςταντίνο Κουνναμά, τθν κ. Χρυςάνκθ Κάτηθ - Μπελτράν και τθν κ. Σοφία Μαηαράκθ για τθν κακοδιγθςθ και τισ ςυμβουλζσ τουσ κατά τθν ςυγγραφι του Οδθγοφ «Οδθγόσ Δθμιουργίασ του Βοτανικοφ κιπου του Ρανεπιςτθμίου Frederick». Επίςθσ, ευχαριςτϊ τον διευκυντι τθσ Μονάδασ Διατιρθςθσ τθσ Φφςθσ κ. Κϊςτα Καδι κακϊσ και τουσ κ. Μάριο Ανδρζου, κ. Κωνςταντίνο Κουνναμά, κ. Θρϊ Κουηάλθ, κ. Μαρίνοσ Σταφρου, κ. Θωμά Κυριάκου και κ. Χαράλαμπο Χριςτοδοφλου για τθν παραχϊρθςθ φωτογραφιϊν από το προςωπικό τουσ φωτογραφικό αρχείο.

3 ΡΕΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΑΦΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΙΟΡΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΡΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΑΡΕΙΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΡΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΟΥ ΓΕΩΜΟΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΟΥ ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΟΥ ΧΛΩΙΔΙΚΟΣ ΡΛΟΥΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΟΥ BΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΡΟΣ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΥΡΟΙ ΒΟΤΑΝΙΚΩΝ ΚΗΡΩΝ ΚΙΤΗΙΑ ΚΑΘΟΙΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΒΟΤΑΝΙΚΟΥ ΚΗΡΟΥ Ο ΟΛΟΣ ΤΩΝ ΒΟΤΑΝΙΚΩΝ ΚΗΡΩΝ ΟΙ ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΚΗΡΟΙ ΣΤΗΝ ΚΥΡΟ Ο ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΡΟΣ ΤΟΥ ΡΑΝΕΡΙΣΤΗΜΙΟΥ FREDERICK ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΣΚΟΡΟΣ ΕΡΙΜΕΟΥΣ ΣΤΟΧΟΙ ΦΥΤΑ ΡΟΥ ΤΟΡΟΘΕΤΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟΝ ΒΟΤΑΝΙΚΟ ΚΗΡΟ ΒΗΜΑΤΑ ΔΗΜΙΟΥΓΙΑΣ ΤΟΥ ΒΟΤΑΝΙΚΟΥ ΚΗΡΟΥ ΡΕΙΓΑΦΗ ΕΙΔΩΝ ΓΛΩΣΣΑΙΟ ΒΙΒΛΙΟΓΑΦΙΑ ΡΑΑΤΗΜΑΤΑ... 34

4 ΣΥΝΤΟΜΟΓΑΦΙΕΣ ΚΡΕ: Κζντρο Ρεριβαλλοντικισ Εκπαίδευςθσ ΜΔΦ: Μονάδα Διατιρθςθσ τθσ Φφςθσ ΟΗΕ: Οργανιςμόσ Θνωμζνων Εκνϊν BGCI: Botanic Gardens Conservation International - Διεκνισ Οργανιςμόσ Διατιρθςθσ Βοτανικϊν Κιπων cm: centimeter - εκατοςτό IUCN: International Union for Conservation of Nature - Ραγκόςμια Οργάνωςθ Διατιρθςθσ τθσ Φφςθσ km: kilometer - χιλιόμετρο m: meter - μζτρο 1

5 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στισ μζρεσ μασ γίνεται ολοζνα και πιο αντιλθπτι θ ςθμαςία και ο ρόλοσ των φυτϊν ςτθ διατιρθςθ τθσ ιςορροπίασ του πλανιτθ. Τα φυτά αποτελοφν τον βαςικό ςυνδετικό κρίκο τθσ τροφικισ αλυςίδασ, γιατί με τθ διαδικαςία τθσ φωτοςφνκεςθσ δεςμεφουν τθν θλιακι ενζργεια δθμιουργϊντασ οργανικά μόρια απαραίτθτα για τθ ηωι. Θ πλοφςια χλωρίδα τθσ λεκάνθσ τθσ Μεςογείου αποτζλεςε εςτία μελζτθσ των φυτϊν από τα αρχαία χρόνια με πλειάδα αναφορϊν, περιγραφϊν και καταγραφϊν από αρχαίουσ Ζλλθνεσ φιλόςοφουσ, ενϊ τα τελευταία χρόνια ζχει αναγνωριςτεί θ αξία τθσ τόςο ςτον περιβαλλοντικό όςο και ςτον οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιςτικό τομζα. Ραρόλα αυτά, οι αρνθτικζσ ανκρϊπινεσ παρεμβάςεισ ςτο περιβάλλον αποτελοφν κακθμερινό γεγονόσ. Ο υπερκαταναλωτιςμόσ, που βαςίηεται ςτθν υπζρβαςθ των ορίων τθσ φφςθσ, ο πολυτελισ τρόποσ ηωισ, θ ανάπτυξθ τθσ επιςτιμθσ και τθσ τεχνολογίασ και θ εντατικοποίθςθ τθσ γεωργίασ ζχουν προκαλζςει ςοβαρζσ, και ςε κάποιεσ περιπτϊςεισ μθ αναςτρζψιμεσ αρνθτικζσ ςυνζπειεσ ςτο περιβάλλον, που αφοροφν ςτθ μείωςθ ι ακόμα και ςτθν εξαφάνιςθ μεγάλου αρικμοφ ειδϊν χλωρίδασ (Ηωολογικό Μουςείο Ρανεπιςτθμίου Ακθνϊν, 2000). Κφριο μζλθμα οφείλει να αποτελζςει θ δράςθ και θ υιοκζτθςθ μιασ αειφόρου ανάπτυξθσ, που να ικανοποιεί τισ ανάγκεσ του ανκρϊπου τθσ ςφγχρονθσ εποχισ χωρίσ να υςτερεί το δικαίωμα αυτό από τισ επόμενεσ γενεζσ. Θ ευαιςκθτοποίθςθ και θ διαφοροποίθςθ τθσ ςτάςθσ των ανκρϊπων ςτα περιβαλλοντικά ηθτιματα επιβάλλεται να αποτελζςουν κεντρικό ςτόχο εκπαίδευςθσ/περιβαλλοντικισ εκπαίδευςθσ μζςα από τθν οποία κα αποκτιςουν κατάλλθλεσ γνϊςεισ, κα επαναπροςδιορίςουν τθ ςυμπεριφορά τουσ, κα ςτραφοφν προσ το περιβάλλον και κα λαμβάνουν μζτρα για τθ μείωςθ των περιβαλλοντικϊν προβλθμάτων ςτο πλαίςιο τθσ αειφορίασ (Φλογαϊτθ & Λιαράκου, 2009). Με αυτόν τον γνϊμονα, θ Μονάδα Διατιρθςθσ τθσ Φφςθσ του Ρανεπιςτθμίου Frederick (ΜΔΦ) δθμιοφργθςε ζνα μικρό βοτανικό κιπο ςτον χϊρο του Ρανεπιςτθμίου. Ο κιποσ δθμιουργικθκε με ςκοπό να ςυμβάλει ςτθ γνωριμία με τα ενδθμικά και ικαγενι είδθ τθσ κυπριακισ χλωρίδασ κακϊσ και ςτθν απόκτθςθ βαςικϊν γνϊςεων για τθ δθμιουργία ενόσ βοτανικοφ κιπου. Ο "Οδθγόσ δθμιουργίασ του Βοτανικοφ Κιπου του Ρανεπιςτθμίου Frederick", ωσ ςυμπλθρωματικό εκπαιδευτικό εργαλείο, ςτοχεφει ςτθν πλθροφόρθςθ και ευαιςκθτοποίθςθ του κοινοφ για τθν κυπριακι χλωρίδα και τα είδθ που φιλοξενεί ο κιποσ. 2

6 2. ΒΙΟΡΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ Οι ηωντανοί οργανιςμοί που εμφανίηονται ςτθ Γθ παρουςιάηουν μια ατελείωτθ και εντυπωςιακι ποικιλία ςχθμάτων, μορφϊν, προςαρμογϊν και αλλθλεπιδράςεων. Ωσ αποτζλεςμα των πιο πάνω, οι οργανιςμοί ςχθματίηουν οικοςυςτιματα, βιοκοινότθτεσ και τροφικά πλζγματα. Θ βιοποικιλότθτα ι βιολογικι ποικιλότθτα ορίηεται ωσ τo ςφνολο των ζμβιων οργανιςμϊν και ςυςτθμάτων ςε όλα τα επίπεδα οργάνωςθσ τθσ, ςυμπεριλαμβανόμενων των φυτϊν, των φυκϊν, των μυκιτων, των βακτθρίων, κλπ. Ρεριλαμβάνει λοιπόν, τθν ποικιλότθτα μζςα ςτο είδοσ, μεταξφ των ειδϊν και των οικοςυςτθμάτων (Καηαντηίδθσ, 2010). Θ ζννοια τθσ βιοποικιλότθτασ τζκθκε για πρϊτθ φορά ςτθ ςυνδιάςκεψθ των Θνωμζνων Εκνϊν για το Ρεριβάλλον και τθν Ανάπτυξθ, ςτο ίο το 1992, όπου υπογράφτθκε θ Σφμβαςθ για τθ Διατιρθςθ τθσ Βιοποικιλότθτασ. Στθ Σφμβαςθ, θ βιολογικι ποικιλότθτα ορίηεται ωσ: «θ ποικιλομορφία που εμφανίηεται ςε όλα τα είδθ των ηωντανϊν οργανιςμϊν, που εντοπίηονται μεταξφ των άλλων ςτα χερςαία, καλάςςια και διάφορα άλλα υδάτινα οικοςυςτιματα, κακϊσ και ςτα οικολογικά ςυμπλζγματα που ςτελεχϊνονται από τουσ οργανιςμοφσ αυτοφσ. Ο οριςμόσ αυτόσ περιλαμβάνει τθν ποικιλότθτα μζςα ςε ζνα είδοσ, μεταξφ διαφορετικϊν ειδϊν και μεταξφ των οικοςυςτθμάτων» (Secretariat of the Convention on Biological Diversity, 2005). 2.1 Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΡΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ Θ βιοποικιλότθτα αποτελεί το κφριο ςτοιχείο επιβίωςθσ του ανκρϊπου και των άλλων ηωντανϊν οργανιςμϊν ςτον πλανιτθ και επομζνωσ θ διατιρθςθ τθσ πρζπει να αποτελεί κφριο μζλθμα τθσ ανκρωπότθτασ. Κάκε οργανιςμόσ που βρίςκεται ςτον πλανιτθ διαδραματίηει κακοριςτικό ρόλο ςτθν ιςορροπία του περιβάλλοντόσ και ςυμβάλλει ςτθν φπαρξθ και διατιρθςθ άλλων μορφϊν ηωισ (Ρανεπιςτιμιο Frederick, 2012). Θ βιοποικιλότθτα προςφζρει πολυάρικμα αγακά και υπθρεςίεσ ςτον άνκρωπο, ενϊ παράλλθλα επθρεάηει τομείσ, όπωσ τθν κοινωνία, τθν αιςκθτικι και τον πολιτιςμό μιασ χϊρασ, αφοφ ο άνκρωποσ από τα παλαιά χρόνια εμπνεόταν από τθ φφςθ και δθμιουργοφςε μζςω τθσ ποίθςθσ, των ζργων τζχνθσ και τθσ μουςικισ. Θ αξία τθσ βιοποικιλότθτασ προςεγγίηεται επίςθσ, ςτισ διαςτάςεισ τθσ οικονομίασ, τθσ οικολογίασ, τθσ επιςτιμθσ, τθσ τεχνολογίασ και τθσ πολιτικισ. Επιπρόςκετα, θ βιοποικιλότθτα αποτελεί το βαςικό κλειδί για τθ λειτουργία και τθν φπαρξθ των οικοςυςτθμάτων, τα οποία φιλοξενοφν εκατομμφρια είδθ οργανιςμϊν και ςυμβάλουν ςτθ διατιρθςθ των περιβαλλοντικϊν ςυνκθκϊν μζςα από τουσ κφκλουσ του νεροφ, του άνκρακα, του αηϊτου και των οργανικϊν μακρομορίων. Ραράλλθλα, εξαιρετικισ ςθμαςίασ είναι θ ςυμβολι των οικοςυςτθμάτων ςτον ςχθματιςμό του εδάφουσ, ςτον κακαριςμό του νεροφ, ςτθ ςτακεροποίθςθ τθσ υδρολογίασ τθσ περιοχισ μζςα από τθν κατακράτθςθ των επιφανειακϊν νερϊν, ςτθν ανακφκλωςθ των κρεπτικϊν ςυςτατικϊν και ςτθ ςυγκράτθςθ των ρφπων (Βερεςόγλου, 2002). 3

7 Χθμικζσ ουςίεσ από τα φυτά και τα ηϊα ςυμβάλουν ςτθν εξζλιξθ τθσ ιατρικισ και τθσ φαρμακευτικισ. Υπολογίηεται ότι ζνα μεγάλο ποςοςτό φαρμάκων, περίπου 40%, που χρθςιμοποιοφνται παγκοςμίωσ ζχουν ωσ κφρια ςυςτατικά ουςίεσ που προζρχονται από φυτά και ηϊα (Βερεςόγλου, 2002). Επίςθσ, θ γενετικι ποικιλότθτα των ειδϊν ζχει μεγάλθ ςθμαςία για τθ γεωργία εφόςον αποτελεί προςτατευτικι αςπίδα ενάντια ςτισ απειλζσ που δζχονται τα καλλιεργοφμενα φυτά και ηϊα. Ακόμθ, θ χρθςιμότθτα των εντόμων είναι εξαιρετικισ ςθμαςίασ γιατί μζςω αυτϊν επιτυγχάνεται θ επικονίαςθ των φυτϊν. Σθμαντικό να αναφερκεί ότι πολλοί οργανιςμοί και μικροοργανιςμοί παρζχουν τροφι, οικοδομικά υλικά, ςυνκετικζσ ουςίεσ, ίνεσ για ζνδυςθ, κλπ. Τζλοσ, θ βιοποικιλότθτα αποτελεί ςθμαντικι πθγι δραςτθριοτιτων και ψυχαγωγίασ. Τα φυςικά περιβάλλοντα αποτελοφν πόλο ζλξθσ για πολλοφσ τουρίςτεσ οι οποίοι εκτόσ από το να αξιοποιοφν το φυςικό περιβάλλον κάκε χϊρασ, αυξάνουν και τα οικονομικά επίπεδα τθσ. Πλεσ αυτζσ οι υπθρεςίεσ των οικοςυςτθμάτων ζχουν ωσ αποτζλεςμα τθν οικονομικι ανάπτυξθ, τθ δθμιουργία κζςεων εργαςίασ και τθν διαςφάλιςθ καλισ ποιότθτασ ηωισ για τον άνκρωπο (Ευρωπαϊκι Επιτροπι, 2014). Θ διατιρθςθ τθσ βιοποικιλότθτασ είναι και θκικό ηιτθμα: ο άνκρωποσ ζχει ευκφνθ και υποχρζωςθ να προςτατζψει το περιβάλλον. 2.2 ΑΡΕΙΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΡΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ Θ μείωςθ τθσ βιοποικιλότθτασ, αποτελεί ζνα από τα παγκόςμια περιβαλλοντικά προβλιματα. Ρολλοί παράγοντεσ ςυνζβαλαν ςτθν υποβάκμιςθ τθσ ςυμπεριλαμβανομζνων τθσ ραγδαίασ αφξθςθσ του παγκόςμιου πλθκυςμοφ, των ςυνεχϊν πιζςεων που αςκεί ο άνκρωποσ ςτα οικοςυςτιματα και ςτο περιβάλλον, τθσ εντατικοποίθςθσ τθσ γεωργίασ και τθσ βιομθχανίασ. Πλα αυτά με τθν ςειρά τουσ προκάλεςαν τθν εξάντλθςθ των φυςικϊν πόρων, τθν αφξθςθ των επιπζδων ρφπανςθσ ςτο ζδαφοσ και ςτθν ατμόςφαιρα, τθ μόλυνςθ των υδάτων, κλπ. Άλλοσ ςθμαντικόσ παράγοντασ που οδθγεί ςε ζντονουσ ρυκμοφσ μείωςθσ τθσ βιοποικιλότθτασ είναι θ κλιματικι αλλαγι, θ οποία αποδίδεται και αυτι ςτον ανκρϊπινο παράγοντα. Δραςτθριότθτεσ, όπωσ θ εκμετάλλευςθ άγριων ειδϊν, θ εντατικι αλιεία και θ αςτικοποίθςθ μποροφν να κεωρθκοφν επιπρόςκετοι παράγοντεσ που οδθγοφν ςτθ μείωςθ τθσ βιοποικιλότθτασ. Τζλοσ, θ ειςαγωγι ξενικϊν ειδϊν για διάφορουσ λόγουσ (οικονομικοφσ, διακοςμθτικοφσ, εμπορικοφσ), ςυνεπάγεται μεταβολζσ ςτθ λειτουργία και ςτθν ιςορροπία των φυςικϊν οικοςυςτθμάτων, αφοφ τα είδθ αυτά προκαλοφν εξαφάνιςθ των τοπικϊν, ικαγενϊν ειδϊν λόγω παραςιτιςμοφ, ανταγωνιςμοφ ι κιρευςθσ (Hens & Boon, 2003; Ehrlich & Pringle, 2008). Για τθν αντιμετϊπιςθ τζτοιου είδουσ προβλθμάτων απαραίτθτθ είναι θ αλλαγι τθσ ανκρϊπινθσ ςυμπεριφοράσ και ο επαναπροςδιοριςμόσ των αξιϊν τα οποία κα επιτευχκοφν με τθν εκπαίδευςθ, τθν ειδικι κατάρτιςθ και κυρίωσ μζςα από τθν καλλιζργεια αγωγισ των πολιτϊν (Φλογαΐτθ, 1998). 4

8 2.3 ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΟΥ Θ Κφπροσ είναι το τρίτο μεγαλφτερο ςε μζγεκοσ νθςί τθσ Μεςογείου, μετά τθν Σικελία και τθν Σαρδθνία με ςυνολικι ζκταςθ 9251 km 2. Βρίςκεται ςτο ανατολικό τμιμα τθσ Μεςογείου και γειτνιάηει με τθν Ελλάδα, τθν Τουρκία, τθ Συρία, το Ιςραιλ και τθν Αίγυπτο (Τςιντίδθσ, Χριςτοδοφλου, Δελθπζτρου, & Γεωργίου, 2007). Το νθςί ζχει μζγιςτο πλάτοσ 100 km από το βόρειο μζχρι το νότιο άκρο και μζγιςτο πλάτοσ 225 km από το δυτικό μζχρι το ανατολικό άκρο. Χαρακτθρίηεται από μεγάλθ ποικιλότθτα ενδιαιτθμάτων και τοπίων, κάτι που οφείλεται ςτθ γεωγραφικι κζςθ του νθςιοφ, το οποίο αποτελεί ςταυροδρόμι τριϊν θπείρων κακιςτϊντασ το ωσ το κφριο μεταναςτευτικό κζντρο, ςτο ςφνκετο ανάγλυφο τθσ, ςτθ μεγάλθ κλιματικι ποικιλότθτα και ςτισ διακυμάνςεισ των βροχοπτϊςεων τθσ από περιοχι ςε περιοχι. 2.4 ΓΕΩΜΟΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΟΥ Από γεωμορφολογικισ άποψθσ το νθςί υποδιαιρείται ςε τζςςερισ μορφολογικζσ ενότθτεσ, οι οποίεσ είναι: θ οροςειρά του Ρενταδακτφλου, θ οροςειρά του Τροόδουσ, θ κεντρικι πεδιάδα τθσ Μεςαορίασ και θ παραλιακι ηϊνθ. Θ οροςειρά Ρενταδακτφλου δεςπόηει ςτο βόρειο τμιμα του νθςιοφ και ζχει μικοσ 100 km και πλάτοσ 8 km. Θ υψθλότερθ βουνοκορφι τθσ οροςειράσ είναι το Κυπαριςςόβουνο που φκάνει το φψοσ των 1024 m. Θ οροςειρά χαρακτθρίηεται από απότομεσ πλαγιζσ, φαράγγια, γκρεμοφσ και βακιζσ κοιλάδεσ. Θ οροςειρά του Τροόδουσ δεςπόηει ςτο νοτιοδυτικό τμιμα τθσ Κφπρου και αποτελεί το κυρίαρχο μορφολογικό ςτοιχείο του νθςιοφ. Θ Χιονίςτρα είναι θ υψθλότερθ βουνοκορφι του Τροόδουσ και φκάνει ςε φψοσ τα 1952 m. Θ οροςειρά χαρακτθρίηεται από απότομεσ πλαγιζσ, βακιζσ ρεματιζσ, απόκρθμνεσ επιφάνειεσ και διαςχίηεται από μεγάλο αρικμό ποταμϊν, ρυακιϊν και χείμαρρων. Εικόνα 1 : Η νότια όψθ μζρουσ του Ρενταδακτφλου 5

9 Ανάμεςα ςτισ δφο οροςειρζσ εκτείνεται θ πεδιάδα τθσ Μεςαορίασ, θ οποία διαςχίηεται από δφο μεγάλουσ ποταμοφσ, τον Ρεδιαίο και το Γιαλιά. Ζχει μικοσ 20 km και πλάτοσ από 16 μζχρι 32 km. Χαρακτθρίηεται από χαμθλοφσ κωνικοφσ ι τραπεηοειδείσ λόφουσ και αλλουβιακζσ, ελαφρά επικλινείσ πεδιάδεσ. Πςον αφορά ςτθν παραλιακι ηϊνθ που περιβάλλει το νθςί αποτελείται κυρίωσ από μικροφσ αμμϊδεισ κόλπουσ και χαλικϊδεισ, βραχϊδεισ παραλίεσ. Συγκεκριμζνα, ςτθ χερςόνθςο του Ακάμα και του Ακρωτθρίου παρατθροφνται μικρισ ζκταςθσ αμμοκίνεσ, ενϊ ςτθν περιοχι τθσ Αμμοχϊςτου και τοπικά ςτθ χερςόνθςο τθσ Καρπαςίασ και ςτθν Αγία Ειρινθ παρατθροφνται μεγαλφτερθσ ζκταςθσ αμμοκίνεσ (Τςιντίδθσ κ.ά., 2007). Εικόνα 2: Μζροσ τθσ οροςειράσ του Τροόδουσ Εικόνα 3: Η παραλιακι χερςόνθςοσ τθσ Καρπαςίασ 6

10 2.5 ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΟΥ Το κλίμα τθσ Κφπρου είναι ιπιο μεςογειακό με κφρια χαρακτθριςτικά τον ιπιο - βροχερό χειμϊνα που παρουςιάηεται από τον μινα Νοζμβριο μζχρι το Μάρτιο και το παρατεταμζνο θλιόλουςτο και ξθρό καλοκαίρι που παρουςιάηεται από τα μζςα Μαΐου μζχρι τον Σεπτζμβριο. Θ γεωγραφικι κζςθ του νθςιοφ, θ μορφολογία του εδάφουσ και θ κυκλοφορία των αζριων μαηϊν αποτελοφν τουσ παράγοντεσ που επθρεάηουν το κλίμα τθσ Κφπρου. Επίςθσ, οι οροςειρζσ Ρενταδακτφλου και Τροόδουσ παίηουν κακοριςτικό ρόλο ςτθ διαμόρφωςθ των μετεωρολογικϊν ςυνκθκϊν ςτισ διάφορεσ περιοχζσ. Τα φαινόμενα που παρουςιάηονται ςτισ παράλιεσ περιοχζσ οφείλονται ςτθν φπαρξθ των παραλιακϊν ακτϊν του νθςιοφ (Μετεωρολογικι Υπθρεςία Κφπρου, 2014). Σφμφωνα με τθ Μετεωρολογικι Υπθρεςία Κφπρου (2014), θ μζςθ ετιςια βροχόπτωςθ είναι περίπου 480 mm, εντοφτοισ παρατθροφνται ςθμαντικζσ διαφορζσ ςτθν κατανομι λόγω τθσ τοπογραφίασ και του ανάγλυφου. Θ μεγαλφτερθ βροχόπτωςθ παρατθρείται ςτθ βουνοκορφι του Ολφμπου και ςτο βόρειο τμιμα του νθςιοφ τθσ οροςειράσ του Ρενταδακτφλου. Θ χιονόπτωςθ εμφανίηεται ςε περιοχζσ ςυνικωσ πάνω από 1000 m υψόμετρο. Στο νθςί όλεσ οι περιοχζσ παρουςιάηουν μεγάλθ διάρκεια θλιοφάνειασ. Ακόμα και τθν περίοδο του χειμϊνα ςτθν οροςειρά του Τροόδουσ θ μζςθ θλιοφάνεια είναι περίπου 4 ϊρεσ τθν θμζρα (Μετεωρολογικι Υπθρεςία Κφπρου, 2014). 7

11 3. ΧΛΩΙΔΙΚΟΣ ΡΛΟΥΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΟΥ Θ Κφπροσ παρά τθ μικρι τθσ ζκταςθ χαρακτθρίηεται ωσ ζνα νθςί με πλοφςια χλωρίδα και χϊροσ ιδιαίτερου ενδιαφζροντοσ για τουσ φυςιολάτρεσ, τουσ βοτανολόγουσ και άλλουσ μελετθτζσ. Λόγω τθσ γεωγραφικισ τθσ κζςθσ μεταξφ τριϊν θπείρων, του φάςματοσ τθσ κλιματολογικισ τθσ κατάςταςθσ, τθσ ποικιλομορφίασ των τοπίων, τθσ ζκταςθσ και του νθςιϊτικου χαρακτιρα τθσ κακίςταται κατάλλθλο κζντρο ςτο οποίο ευδοκιμοφν πάρα πολλά είδθ φυτϊν (Τςιντίδθσ & Κουρτελλαρίδθσ, 1995; Μονάδα Διατιρθςθσ τθσ Φφςθσ, 2012). Στο νθςί φιλοξενείται μεγάλοσ αρικμόσ ενδθμικϊν φυτϊν, δθλαδι φυτϊν που εντοπίηονται και επιβιϊνουν μόνο ςτθν Κφπρο και πουκενά αλλοφ. Θ χλωρίδα τθσ Κφπρου αποτζλεςε πθγι ενδιαφζροντοσ και ζμπνευςθσ για πολλοφσ αρχαίουσ ςυγγραφείσ όπωσ ο Διοςκουρίδθσ, ο Ρλίνιοσ, ο Θεόφραςτοσ κ.ά κακϊσ και για νεότερουσ ερευνθτζσ (Χατηθκυριάκου, 2007). Θ μελζτθ τθσ κυπριακισ χλωρίδασ άρχιςε τον Απρίλιο του 1787 όταν ο βοτανολόγοσ John Sibthorp και δφο ςυνεργάτεσ του διζςχιςαν όλα τα βουνά και τα λαγκάδια τθσ Κφπρου όπου παρατιρθςαν και κατζγραψαν 300 περίπου είδθ τθσ κυπριακισ χλωρίδασ. Από τότε πολλοί είναι οι ερευνθτζσ που αςχολικθκαν με τθ μελζτθ και καταγραφι τθσ χλωρίδασ τθσ Κφπρου (Τςιντίδθσ & Κουρτελλαρίδθσ, 1995). Αξιόλογθ, κεωρείται θ μελζτθ του Βρετανοφ Robert Desmond Meikle, ο οποίοσ με τθν ζκδοςθ του βιβλίου Flora of Cyprus (Vol 1-2) (1977 & 1985), προςζφερε ςθμαντικό κομμάτι ςτθ μελζτθ τθσ χλωρίδασ τθσ Κφπρου αποτελϊντασ ςθμαντικό ςθμείο ζναρξθσ μιασ πιο ςυςτθματικισ ζρευνασ ςτον τομζα τθσ χλωριδικισ ποικιλότθτασ τθσ Κφπρου. Από τθν ζκδοςθ του δίτομου βιβλίου Flora of Cyprus μζχρι και ςιμερα ςυνεχίηονται εντατικά οι ζρευνεσ τόςο για τα ενδθμικά όςο και τα νζα ικαγενι και επιγενι είδθ τθσ Κφπρου από ξζνουσ και Κφπριουσ ερευνθτζσ (Τςιντίδθσ κ.ά., 2007). Θ χλωρίδα τθσ Κφπρου περιλαμβάνει μζχρι ςτιγμισ περίπου διαφορετικά taxa (είδθ, υποείδθ, ποικιλίεσ), από τα οποία 144 (108 είδθ, 33 υποείδθ, 3 ποικιλίεσ) είναι ενδθμικά. Τα μεγαλφτερα ποςοςτά ενδθμικϊν taxa εντοπίηονται ςτισ δφο οροςειρζσ του νθςιοφ. Οι περιοχζσ αυτζσ μποροφν να χαρακτθριςτοφν ςαν βοτανικοί παράδειςοι όχι μόνο για το μεγάλο ποςοςτό ενδθμικϊν φυτϊν που διακζτουν, αλλά και για όλθ τθν πλοφςια χλωρίδα που εντοπίηεται ςε αυτζσ. Συγκεκριμζνα, ςτθν οροςειρά του Τροόδουσ εντοπίηονται 100 ενδθμικά φυτά του νθςιοφ από τα οποία τα 45 χαρακτθρίηονται τοπικά ενδθμικά, ενϊ ςτθν οροςειρά του Ρενταδακτφλου 60 ενδθμικά από τα οποία 14 είναι τοπικά (Μονάδα Διατιρθςθσ τθσ Φφςθσ, 2012). Μερικά από τα ενδθμικά φυτά που είναι κοινά ςε όλθ τθν Κφπρο και ζχουν ευρεία εξάπλωςθ είναι: Carlina involucrata, Astragalus cyprius, Asperula cypria, Onosma fruticosa, Ptilostemon chamaepeuce, Onopordum cyprium, Astragalus cyprius, κ.ά. Επίςθσ, 46 ενδθμικά φυτά είναι ςπάνια με μικρό αρικμό ατόμων και περιοριςμζνθ εξάπλωςθ, μερικά από τα οποία είναι: Centaurea akamantis, Arabis kennedyae, Delphinium caseyi, κ.ά. Αξιόλογα και ευρζωσ γνωςτά ενδθμικά είδθ αποτελοφν τα δφο ενδθμικά δζντρα τθσ Κφπρου, λατηιά (Quercus alnifolia), θ οποία κθρφχκθκε το εκνικό δζντρο τθσ Κφπρου και κζδροσ (Cedrus brevifolia). Επίςθσ, εξαιρετικισ ςθμαςίασ είναι το εκνικό φυτό τθσ Κφπρου - κυπριακό κυκλάμινο (Cyclamen cyprium), θ κυπριακι τουλίπα (Tulipa cypria), θ κενταφρεια θ ακαμαντίσ (Centaurea akamantis), κ.ά. 8

12 Εικόνα 4: Ενδθμικό είδοσ τθσ Κφπρου: Asperula cypria. Ρθγι: Ηρϊ Κουηάλθ Εικόνα 5: Ενδθμικό είδοσ τθσ Κφπρου: Scilla morrissi Meikkle Ρθγι: Θωμάσ Κυριάκου 9

13 4. ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΡΟΣ 4.1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ραρά το γεγονόσ ότι υπάρχουν πολυάρικμοι οριςμοί για το τι είναι ζνασ βοτανικόσ κιποσ εντοφτοισ, αυτοί δεν μποροφν εφκολα να προςδιορίςουν το χαρακτιρα του. Ο πιο ευρζωσ διαδεδομζνοσ οριςμόσ διατυπϊκθκε από τον Οργανιςμό Ραγκόςμιασ Διατιρθςθσ των Βοτανικϊν Κιπων όπου ορίηει τον βοτανικό κιπο ωσ: «ζνα ίδρυμα με τεκμθριωμζνα ςτοιχεία των φυτϊν που ζχουν ςκοπό τθν ζρευνα, τθν επίδειξθ, τθ διατιρθςθ και φυςικά τθν εκπαίδευςθ» (BGCI, 2000). Σε άλλθ αναφορά, θ Νζα Εγκυκλοπαίδεια Britannica (New Encyclopedia Britannica) (2002), αναφζρει ότι, ο βοτανικόσ κιποσ αποτελεί μια ςυλλογι από ομάδεσ φυτϊν, και ζχει ςχεδιαςτεί για να απεικονίςει και να μελετιςει τισ ςχζςεισ μεταξφ τουσ. Ζνασ επίςθσ ευρφτατα αποδεκτόσ οριςμόσ είναι αυτόσ τθσ Διεκνισ Ζνωςθσ για τθ Διατιρθςθ τθσ Φφςθσ, όπου αναφζρεται ότι: «είναι ζνασ κιποσ ο οποίοσ περιζχει επιςτθμονικά είδθ και ςυλλογζσ από φυτά, που φζρουν ετικζτεσ και είναι ανοικτοί ςτο κοινό για ςκοποφσ αναψυχισ, εκπαίδευςθσ και ζρευνασ» (IUCN, 1989). Οι βοτανικοί κιποι ζχουν αναπτυχκεί μζςα από μια μακρά παράδοςθ μελζτθσ, ανταλλαγισ, εμφάνιςθσ και διατιρθςθσ των φυτϊν από όλο τον κόςμο. Θ διατιρθςθ των ειδϊν είναι το κφριο ςκεπτικό για τθ δθμιουργία των βοτανικϊν κιπων ςε ιδιωτικοφσ και δθμόςιουσ χϊρουσ κακϊσ επίςθσ και μικρϊν ατομικϊν κιπων ςτα ςπίτια. Ζνασ βοτανικόσ κιποσ μπορεί να υπάγεται ςε πανεπιςτιμια, να είναι ιδιωτικόσ ι δθμόςιοσ και να διακζτει εκτεταμζνεσ βιβλιοκικεσ, φυτολόγια, βοτανολόγια και εργαςτιρια. Σφμφωνα με τουσ Connell και Meyer (2004), οι βοτανικοί κιποι, οι δθμόςιοι κιποι και τα πάρκα προςελκφουν ζνα μεγάλο αρικμό τοπικϊν και ξζνων επιςκεπτϊν από όλο τον κόςμο. Σφμφωνα με τον διεκνι οργανιςμό διατιρθςθσ βοτανικϊν κιπων (BGCI-Botanic Gardens Conservation International) οι κιποι δζχονται 250 εκατομμφρια επιςκζπτεσ κάκε χρόνο (Connell & Meyer, 2004). Μζςα από τθ μελζτθ τθσ ιςτορίασ εξάπλωςθσ των βοτανικϊν κιπων εξάγεται ότι ο πρϊτοσ βοτανικόσ κιποσ δθμιουργικθκε ςτθν ιταλικι πόλθ τθσ Ρίηασ το από τον Luca Ghini. Αυτόσ ο βοτανικόσ κιποσ αποτζλεςε τθν πρϊτθ προςπάκεια του ανκρϊπου να δθμιουργιςει ζναν κιπο που να υπάγεται ςε πανεπιςτιμιο με ςκοπό τθν ζρευνα, μελζτθ, καυμαςμό, ζμπνευςθ και ευχαρίςτθςθ (Flannery, 2011). Από τότε ζχουν δθμιουργθκεί πολλοί βοτανικοί κιποι ςε όλο τον κόςμο. Στθν Ευρϊπθ οι πιο ςθμαντικοί είναι ο Βαςιλικόσ Βοτανικόσ Κιποσ του Kew, ο Βοτανικόσ Κιποσ του Βελιγραδίου, ο Βοτανικόσ κιποσ του Ραλζρμο και ο Βοτανικόσ Κιποσ τθσ Μαδρίτθσ. Το 1989 δθμιουργικθκε ο Διεκνισ Οργανιςμόσ Διατιρθςθσ των Βοτανικϊν Κιπων (BGCI) που ζχει ςκοπό να διαςφαλίςει τθν παγκόςμια διατιρθςθ των απειλοφμενων φυτϊν, θ φπαρξθ των οποίων είναι άρρθκτα ςυνδεδεμζνθ με παγκόςμια ηθτιματα όπωσ θ φτϊχεια, θ κλιματικι αλλαγι και θ 10

14 ανκρϊπινθ ευθμερία. Ο οργανιςμόσ ζκεςε ςυγκεκριμζνουσ ςτόχουσ για τθν δθμιουργία των βοτανικϊν κιπων, οι οποίοι είναι: Θ εκπαίδευςθ (education). Θ επιςτιμθ και θ ζρευνα (science and research). Θ πολιτιςτικι κλθρονομιά (cultural heritage). Θ προςταςία και διατιρθςθ των φυτϊν και κυρίωσ θ προςταςία των απειλοφμενων ειδϊν (CITES) και τθσ βιολογικισ ποικιλότθτασ (CBD). Θ καταγραφι των ςτοιχείων των βοτανικϊν κιπων ςτο κόςμο (δθμόςιων, ιδιωτικϊν, ερευνθτικϊν, κλπ) με ςκοπό τθν κοινι δράςθ και ςυνεργαςία με ςκοπό τθν διατιρθςθ και προςταςία τθσ βιοποικιλότθτασ. Ο Διεκνισ Οργανιςμόσ Διατιρθςθσ των Βοτανικϊν Κιπων περιλαμβάνει 3180 βοτανικοφσ κιπουσ από 114 χϊρεσ μζλθ (BGCI, 2014). Εικόνα 6: Ο βαςιλικόσ βοτανικόσ κιποσ του Kew ςτο Λονδίνο 4.2 ΤΥΡΟΙ ΒΟΤΑΝΙΚΩΝ ΚΗΡΩΝ Οι βοτανικοί κιποι ανάλογα με τισ λειτουργίεσ και τουσ ςκοποφσ που επιτελοφν, χωρίηονται ςτισ εξισ κατθγορίεσ: Θεματικοί κιποι (Thematic gardens) Ιςτορικοί κιποι (Historical gardens) Ρανεπιςτθμιακοί κιποι (University gardens) Ορεινοί ι Αλπικοί κιποι (Mountain or Alpine gardens) Κιποι διατιρθςθσ τθσ αυτοφυοφσ τοπικισ χλωρίδασ με ρόλο περιβαλλοντικισ ενθμζρωςθσ (Conservation gardens) 11

15 Αγροβοτανόκθποι και φυτάρια γενετικοφ υλικοφ (Agro botanical and germplasm gardens) Κιποι με καλλιεργοφμενα καλλωπιςτικά φυτά (Omamental horticultural gardens) Κλαςςικοί πολυχρθςτικοί κιποι (Classic multi-purpose gardens) Κιποι διμων - κοινοτιτων (Community gardens) Συνδυαςμόσ βοτανικϊν και ηωολογικϊν κιπων (Combined botanical and zoological gardens) Κιποι αυτοφυοφσ χλωρίδασ ι φυςικοί κιποι (Wild or natural gardens) 4.3 ΚΙΤΗΙΑ ΚΑΘΟΙΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΒΟΤΑΝΙΚΟΥ ΚΗΡΟΥ Σφμφωνα με τον Διεκνι Οργανιςμό Διατιρθςθσ των Βοτανικϊν Κιπων ζνασ κιποσ για να οριςκεί ωσ «βοτανικόσ» οφείλει να πλθροί οριςμζνα βαςικά κριτιρια τα οποία είναι (BGCI, 2000): Να υπάρχει θ δυνατότθτα διεξαγωγισ επιςτθμονικισ ζρευνασ ςχετικά με τθν αξιοποίθςθ και τθν τεκμθρίωςθ των φυτϊν του. Να διακζτει φυτολόγια (Herbaria) για τουσ επιςκζπτεσ του και τράπεηα γενετικοφ υλικοφ για τα φυτά που διακζτει ςτο χϊρο του. Να διακζτει εκπαιδευτικό χαρακτιρα και αιςκθτικό ενδιαφζρον. Να ευαιςκθτοποιεί και να πλθροφορεί το κοινό του. Να διακζτει αρκετζσ πλθροφορίεσ για το υλικό που διακζτει όπωσ χϊροσ ςυλλογισ, ονομαςία, ταξινομικι κατάταξθ, κλπ. Να κζςει ζνα άτομο υπεφκυνο που κα ελζγχει το χϊρο και κα διαςφαλίηει τθν ςυνεχι ομαλι λειτουργία του. Να διακζτει εφκολθ πρόςβαςθ επιςκεπτϊν και τουσ απαραίτθτουσ χϊρουσ για το κοινό (π.χ. χϊρο ςτάκμευςθσ, πόςιμο νερό, τουαλζτα κλπ.). Να αποτελεί μζροσ ενόσ τοπίου με χαρακτιρα. Να είναι ςυνδεδεμζνοσ με ερευνθτικά κζντρα, με άλλουσ κιπουσ και να ανταλλάςςει ςπόρουσ και φυτά. 12

16 5. Ο ΟΛΟΣ ΤΩΝ ΒΟΤΑΝΙΚΩΝ ΚΗΡΩΝ Οι βοτανικοί κιποι διαφζρουν ςε μεγάλο βακμό μεταξφ τουσ ωσ προσ τον ςχεδιαςμό, τον ςκοπό δθμιουργίασ τουσ και τα χαρακτθριςτικά τουσ. Επομζνωσ, τα κίνθτρα που κινοφν το ενδιαφζρον των πολιτϊν που επιςκζπτονται τουσ κιπουσ ποικίλουν. Θ αιςκθτικι και οι ςπάνιεσ ιδιότθτεσ των φυτϊν που φιλοξενοφνται κακϊσ και θ αρχιτεκτονικι και ο ςχεδιαςμόσ που χρθςιμοποιοφνται ςε κάκε περίοδο ςυνιςτοφν ςθμαντικά κριτιρια για τθν επιςκεψιμότθτα που παρατθρείται ςε ζναν κιπο (Connell & Meyer, 2004). Θ θρεμία και θ γαλινθ που προςφζρουν οι βοτανικοί κιποι τουσ κατατάςςουν ωσ χϊρουσ πρϊτθσ επιλογισ και προτίμθςθσ (Bennett & Swasey, 1996; Council Head of the Australian Botanic Gardens, 2005). Ο χϊροσ ενόσ βοτανικοφ κιπου μπορεί να αξιοποιθκεί από τουσ επιςκζπτεσ με ποικίλουσ τρόπουσ ωσ μζροσ αναψυχισ, κοινωνικισ αλλθλεπίδραςθσ, ζμπνευςθσ και χαλάρωςθσ, όπου μποροφν να διαβάςουν, να παίξουν και να εμπλουτίςουν τισ γνϊςεισ τουσ ςχετικά με τα φυτά (Edwards, 2000). Επίςθσ, οι βοτανικοί κιποι διαδραματίηουν ςθμαντικό ρόλο ςτθν ιατρικι και ταξινομικι ζρευνα κακϊσ και ςτθν ανάπτυξθ τθσ εκνικισ οικονομίασ. Συμβάλουν ςτθ δθμόςια εκπαίδευςθ, ςτθν ευαιςκθτοποίθςθ του κοινοφ, ςτθ μελζτθ των τοπικϊν και παγκόςμιων φυτϊν, ςτθν οικολογία, ςτθν κθπουρικι, ςτθ βοτανικι, ςτθν εφαρμογι ex situ και in situ τεχνικϊν διατιρθςθσ και τζλοσ ςτθ διερεφνθςθ νζων περιβαλλοντικϊν αειφορικϊν τρόπων χριςθσ των φυτϊν, με αποτζλεςμα να κακίςτανται ςυνδετικόσ κρίκοσ ανάμεςα ςτθν ζρευνα τισ κυβερνθτικζσ αρχζσ και τθν τοπικι κοινότθτα. 13

17 6. ΟΙ ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΚΗΡΟΙ ΣΤΗΝ ΚΥΡΟ Σε ολόκλθρο τον κόςμο υπάρχουν περιςςότεροι από βοτανικοί κιποι, οι οποίοι ςυγκεντρϊνουν μια τεράςτια ποικιλία φυτικϊν γενετικϊν πόρων και γνϊςεων. Ανταποκρίνονται ςτισ παραμζτρουσ τθσ Σφμβαςθσ για τθ Βιολογικι Ροικιλότθτα, εφόςον διαδραματίηουν κακοριςτικό ρόλο ςτθν διατιρθςθ των φυτϊν του Ρλανιτθ. Στθ λεκάνθ τθσ Μεςογείου ζχουν δθμιουργθκεί αρκετοί βοτανικοί κιποι, τράπεηεσ γενετικοφ υλικοφ και εγκαταςτάςεισ για τθ διατιρθςθ (ex situ και in situ). Στθν Κφπρο, οι βοτανικοί κιποι ανικουν ςε δθμόςιουσ, ιδιωτικοφσ ι πανεπιςτθμιακοφσ χϊρουσ. Τρεισ από τουσ πιο γνωςτοφσ είναι: ο βοτανικόσ κιποσ τθσ Ακαλάςςασ, του Τροόδουσ και του Ακάμα, οι οποίοι βρίςκονται ςε δθμόςια γθ και τουσ διαχειρίηεται το Τμιμα Δαςϊν. Στουσ τρεισ αυτοφσ βοτανικοφσ κιπουσ επικρατοφν διαφορετικζσ κλιματικζσ ςυνκικεσ εξαιτίασ του διαφορετικοφ υψόμετρου ςτο οποίο βρίςκονται. Σκοπόσ τθσ λειτουργίασ τουσ αποτελεί θ ςυμβολι τουσ τόςο ςτθν εκτόσ τόπου διατιρθςθ των φυτικϊν ειδϊν τθσ Κφπρου όςο και ςτθν ενθμζρωςθ και εκπαίδευςθ του κοινοφ ςχετικά με τθ χλωρίδα και τθ βιοποικιλότθτα του νθςιοφ. Οι κιποι φιλοξενοφν ενδθμικά, ςπάνια απειλοφμενα προσ εξαφάνιςθ είδθ του νθςιοφ και φυτά που ευδοκιμοφν ςτισ εδαφοκλιματικζσ ςυνκικεσ τθσ Κφπρου. Άλλοι βοτανικοί κιποι που υπάρχουν ςτθν Κφπρο είναι ο ιδιωτικόσ βοτανικόσ κιποσ CyHerbia ςτθν περιοχι Αυγόρου τθσ επαρχίασ Αμμοχϊςτου, ο οποίοσ φιλοξενεί μεγάλο αρικμό μεςογειακϊν βοτάνων. Επίςθσ, κιποι ζχουν δθμιουργθκεί ςτθ Σχολι Κωφϊν, ςτο Ινςτιτοφτο Γεωργικϊν Ερευνϊν, ςτο ΚΡΕ Ακρωτθρίου, ςτο ΚΡΕ Σαλαμιοφ, ςτο Ρεριβαλλοντικό Κζντρο Επιςκοπισ Ράφου, ςτο Κζντρο Ρεριβαλλοντικισ Ενθμζρωςθσ Λάρνακασ, κλπ. Είναι αξιοςθμείωτο το γεγονόσ ότι πολλά ςχολεία τθσ Κφπρου ζχουν δραςτθριοποιθκεί και ζχουν δθμιουργιςει μικροφσ βοτανικοφσ κιπουσ ςτουσ ςχολικοφσ χϊρουσ. 14

18 7. Ο ΒΟΤΑΝΙΚΟΣ ΚΗΡΟΣ ΤΟΥ ΡΑΝΕΡΙΣΤΗΜΙΟΥ FREDERICK 7.1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΣΚΟΡΟΣ Ο βοτανικόσ κιποσ του Ρανεπιςτθμίου Frederick δθμιουργικθκε από τα μζλθ τθσ Μονάδασ Διατιρθςθσ τθσ Φφςθσ (ΜΔΦ) του Ρανεπιςτθμίου ςτο πλαίςιο των γενικότερων δράςεων τθσ. Συγκεκριμζνα, θ δθμιουργία του κιπου αποςκοπεί ςτθν προςταςία, διατιρθςθ, παρουςίαςθ και ανάδειξθ τθσ φυςικισ κλθρονομιάσ τθσ Κφπρου, όπωσ τα ςπάνια και ενδθμικά φυτά. Ραράλλθλα, ςυμβάλλει ςτθν ζρευνα και τθν περιβαλλοντικι εκπαίδευςθ και ευαιςκθτοποίθςθ. Ο βοτανικόσ κιποσ βρίςκεται ςτον εξωτερικό χϊρο τθσ βιβλιοκικθσ του Ρανεπιςτθμίου. Ζχει ζκταςθ περίπου 60 m 2 (16.60 m x 3.60 m) και φιλοξενεί ικαγενι, ςπάνια και απειλοφμενα είδθ τθσ κυπριακισ χλωρίδασ. Ο κιποσ βελτιϊνεται και αναβακμίηεται ανάλογα με τισ ερευνθτικζσ ανάγκεσ τθσ Μονάδασ. Ζνα από τα κριτιρια για τθν επιλογι των ειδϊν και τθσ διαμόρφωςθσ του χϊρου αποτζλεςαν οι κλιματολογικζσ ςυνκικεσ τθσ περιοχισ. Μζροσ των φυτϊν που εγκαταςτάκθκαν ςτον βοτανικό κιπο δόκθκε από το Τμιμα Δαςϊν και το Τμιμα Τμιμα Γεωργίασ του Υπουργείου Γεωργίασ, Φυςικϊν Ρόρων και Ρεριβάλλοντοσ τθσ Κφπρου. Τα υπόλοιπα προζκυψαν από τθν φφτρωςθ και ανάπτυξθ ςπερμάτων ςτο εργαςτιριο τθσ ΜΔΦ, από ςυλλογζσ που υπάρχουν ςτθν Τράπεηα Σπερμάτων τθσ Μονάδασ. Οι εργαςίεσ διακρίνονταν ςε διάφορα ςτάδια: Α ςτάδιο: Σχεδιαςμόσ κιπου Β ςτάδιο: Ρροετοιμαςία εδάφουσ Γ ςτάδιο: Αϋ φάςθ φφτευςθσ Δ ςτάδιο: Ολοκλιρωςθ φφτευςθσ Ε ςτάδιο: Δθμιουργία Οδθγοφ Στ ςτάδιο: Ραρουςίαςθ βοτανικοφ κιπου 7.2 ΕΡΙΜΕΟΥΣ ΣΤΟΧΟΙ Επιμζρουσ ςτόχοι τθσ δθμιουργία του βοτανικοφ κιπου αποτζλεςαν: Θ ανάδειξθ τθσ ςυνεργαςίασ, εμπλοκισ και ςυνειςφοράσ των φοιτθτϊν και του προςωπικοφ του Ρανεπιςτθμίου Frederick. Θ μελζτθ των ειδϊν τθσ κυπριακισ χλωρίδασ μζςω επιτόπιασ παρατιρθςθσ. Θ αναγνϊριςθ βαςικϊν ενδθμικϊν ειδϊν τθσ κυπριακισ χλωρίδασ. Ο καλλωπιςμόσ του χϊρου. Θ απόκτθςθ ςτοιχειωδϊν γνϊςεων και δεξιοτιτων για τθ δομι και τθ διαμόρφωςθ ενόσ κιπου. Θ καλλιζργεια και θ ανάπτυξθ πνευματικισ, περιβαλλοντικισ και πολιτιςτικισ κουλτοφρασ ςτον τόπο μασ. 15

19 Θ αξιοποίθςθ του βοτανικοφ κιπου και από άλλουσ φορείσ και οργανιςμοφσ. Θ εκτίμθςθ τθσ φυςικισ βιοποικιλότθτασ του νθςιοφ και θ ςυνειδθτοποίθςθ τθσ ατομικισ και ςυλλογικισ ευκφνθσ για τθν προςταςία και διατιρθςι τθσ. 7.3 ΦΥΤΑ ΡΟΥ ΤΟΡΟΘΕΤΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟΝ ΒΟΤΑΝΙΚΟ ΚΗΡΟ Για τθ δθμιουργία του βοτανικοφ κιπου χρθςιμοποιικθκαν μόνο είδθ τθσ κυπριακισ χλωρίδασ. Θ επιλογι αυτι ζγινε για να προβλθκεί θ βιοποικιλότθτα και ο φυςικόσ πλοφτοσ του νθςιοφ αλλά και θ ιςτορία, θ καταγωγι και ο πολιτιςμόσ μασ. Επίςθσ, τα ικαγενι φυτά παρουςιάηουν αρκετά πλεονεκτιματα όπωσ: Ρροςαρμόηονται καλφτερα ςτο τοπικό περιβάλλον και ζτςι παρουςιάηουν λιγότερα προβλιματα και απαιτοφν λιγότερθ φροντίδα. Εντάςςονται αρμονικά ςτο κυπριακό τοπίο και δεν μεταβάλλουν τον χαρακτιρα του. Τα πλείςτα από αυτά είναι ξθρανκεκτικά και δεν απαιτοφν ςυχνζσ αρδεφςεισ. Αντζχουν καλφτερα ςτισ κλιματολογικζσ αλλαγζσ του νθςιοφ. 7.4 ΒΗΜΑΤΑ ΔΗΜΙΟΥΓΙΑΣ ΤΟΥ ΒΟΤΑΝΙΚΟΥ ΚΗΡΟΥ Ο ςχεδιαςμόσ του κιπου αποτελεί ςθμαντικό κομμάτι τθσ δθμιουργίασ του ϊςτε να υπάρχει ακριβισ εικόνα του κιπου και του κόςτουσ καταςκευισ του. Τα βιματα που ςυνζβαλαν ςτο ςχεδιαςμό του κιπου είναι τα εξισ: Βιμα 1: Επιλογι του χϊρου Θ επιλογι τθσ κζςθσ εγκατάςταςθσ του κιπου ζχει κακοριςτικό ρόλο για τθν ανάπτυξθ των φυτϊν. Κφριεσ ενζργειεσ για τθν επιλογι του χϊρου αποτζλεςαν: Θ μελζτθ του μικροκλίματοσ τθσ περιοχισ. Θ μελζτθ των ςθμείων του χϊρου που ζχουν μεγαλφτερθ θλιοφάνεια κατά τθ διάρκεια τθσ θμζρασ, για τθν τοποκζτθςθ ειδϊν που απαιτοφν ζντονθ θλιοφάνεια. Θ μελζτθ ςκιερϊν ςθμείων, για τθν τοποκζτθςθ των κατάλλθλων ειδϊν. Θ φπαρξθ παραπλιςιασ διάτρθςθσ, για τθν τοποκζτθςθ αρδευτικοφ ςυςτιματοσ. Βιμα 2: Επιλογι ειδϊν των φυτϊν Μετά τθν επιλογι του χϊρου δθμιουργίασ του κιπου ακολοφκθςε θ επιλογι των φυτϊν λαμβάνοντασ υπόψθ τθν κεντρικι ιδζα δθμιουργίασ του, τθν ανκεκτικότθτα ςτο μικρόκλιμα τθσ περιοχισ, τθν εποχι ανκοφορίασ, τθ φροντίδα, τισ ανάγκεσ τουσ ςε νερό, τισ τελικζσ διαςτάςεισ των φυτϊν (φψοσ πλάτοσ) κακϊσ και τθν ποικιλία του φυτικοφ υλικοφ για τθ δθμιουργία ενόσ όμορφου κιπου. Ο ερευνθτικόσ χαρακτιρασ του κιπου αποςκοποφςε ςτθν τοποκζτθςθ φυτϊν από διαφορετικζσ κλιματολογικζσ ςυνκικεσ (όπωσ για παράδειγμα τα ενδθμικά είδθ από τισ οροςειρζσ 16

20 Τροόδουσ και Ρενταδακτφλου) ςτισ ςυνκικεσ τθσ Λευκωςίασ. Επιλζχκθκαν για φφτευςθ αρωματικοί κάμνοι και θμίκαμνοι, ενδθμικά είδθ του νθςιοφ και άλλα μεςογειακά είδθ. Βιμα 3: Ρροετοιμαςία ςχεδίου του βοτανικοφ κιπου Τθν επιλογι των κατάλλθλων φυτϊν ακολοφκθςε ο ςχεδιαςμόσ του κιπου, ϊςτε μζςα από τον ςωςτό ςχεδιαςμό, τισ κατάλλθλεσ διαςτάςεισ και τον ςωςτό ςυντονιςμό να ανταποκρίνεται ςτισ ανάγκεσ των δθμιουργϊν του. Ανάλογα με τον διακζςιμο χϊρο ςχεδιάςτθκε ζνασ ευρφχωροσ διάδρομοσ για εφκολθ πρόςβαςθ των επιςκεπτϊν ςε όλα τα μζρθ του κιπου. Ακολοφκθςε ομαδοποίθςθ των φυτϊν με τισ ίδιεσ ανάγκεσ ςε νερό με ςτόχο τον καλφτερο προγραμματιςμό των αρδεφςεων και ςτθν ομαλι ανάπτυξθ των φυτϊν. Επιπρόςκετα, ιδιαίτερθ προςοχι δόκθκε ςτισ διαςτάςεισ ανάπτυξθσ κάκε είδουσ για να αποφευχκοφν οι ςκιάςεισ και τυχόν απϊλειεσ νεροφ. Αρχικό ςχζδιο κιπου: 1. Δθμιουργία κεντρικοφ ευρφχωρου διαδρόμου ςε όλο το μικοσ ζκταςθσ, ο οποίοσ δίνει τθ δυνατότθτα ςτουσ επιςκζπτεσ να ζχουν εφκολθ πρόςβαςθ ςε όλεσ τισ πλευρζσ του κιπου και οπτικι διάκριςθ όλων των ειδϊν. Για τον ςχεδιαςμό του χρθςιμοποιικθκε άςπρθ πζτρα (χαλίκι). 2. Τοποκζτθςθ αρωματικϊν ειδϊν, που απαιτοφν περιςςότερεσ ϊρεσ θλιοφάνειασ ςτα δυο ακρινά ςθμεία του κιπου, τα οποία κατά τθ διάρκεια τθσ θμζρασ δζχονται τθν μεγαλφτερθ θλιακι ακτινοβολία. Με αυτό τον τρόπο δθμιουργικθκε φυςικι περίφραξθ του κιπου. 3. Δθμιουργία μικροφ βραχόκθπου ςτο αριςτερό μζροσ του κιπου. Σχθματίςτθκαν 3 επίπεδα ςτα οποία τοποκετικθκαν, ανάλογα με τθ μορφι τουσ, είδθ που ευδοκιμοφν ςε βραχϊδεισ αςβεςτολικικζσ πλαγιζσ. 4. Ειςαγωγι ενδθμικϊν ειδϊν τθσ Κφπρου ςτα 2 από τα 3 θμικφκλια που δθμιουργικθκαν από το ςχθματιςμό του διαδρόμου. Το τρίτο κα χρθςιμοποιθκεί ςτθ ςυνζχεια για άλλουσ ερευνθτικοφσ ςκοποφσ. Θ τοποκζτθςθ των φυτϊν ζγινε ανάλογα με τθ μορφι (κάμνοσ- θμίκαμνοσ - πόα) και τισ διαςτάςεισ τουσ. Είναι ςθμαντικό να αναφερκεί ότι για τθ διαμόρφωςθ των φυτϊν και των κατάλλθλων ςχθμάτων απαιτείται καλι και ςυχνι ςυντιρθςθ των φυτϊν. Βιμα 4: Ρροετοιμαςία του εδάφουσ Θ προετοιμαςία του χϊρου για τθν καλλιζργεια βοτάνων, που ςτα περιςςότερα φυτά είναι θ ίδια ι παρόμοια, αποςκοπεί ςτο να προετοιμάςει το ζδαφοσ για τθν εγκατάςταςθ τθσ καλλιζργειασ με όποιο τρόπο και αν γίνεται (φφτευςθ ςποροφφτων, ςπορά, φφτευςθ ριηωμάτων, κλπ). Το ζδαφοσ τροφοδοτεί τα φυτά με κρεπτικά ςτοιχεία και αποτελεί μζςο ςτιριξισ τουσ. Ωσ ανεξάντλθτοσ φυςικόσ πόροσ, το ζδαφοσ απαιτεί ςυςτθματικό εμπλουτιςμό και διατιρθςθ ϊςτε θ καλλιζργεια να αποδίδει ςτο μζγιςτο δυνατό βακμό. Κφριο μζλθμα αποτζλεςε θ προετοιμαςία του εδάφουσ χωρίσ τθ χριςθ οποιουδιποτε χθμικοφ ςκευάςματοσ. 17

21 Τα κφρια βιματα για τθν προετοιμαςία του εδάφουσ ςτον ςυγκεκριμζνο χϊρο ιταν τα εξισ: Αφαίρεςθ των ηιηανίων: Θ αφαίρεςθ των ηιηανίων ζγινε με τθ μζκοδο ξεβοτανίςματοσ (αφαίρεςθ με τα χζρια). Σπάςιμο των αδιαπζραςτων ςτρωμάτων του εδάφουσ: Για το ςπάςιμο των αδιαπζραςτων βακφτερων ςτρωμάτων του εδάφουσ χρθςιμοποιικθκε εδαφοςκίςτθσ, ο οποίοσ μπορεί να χρθςιμοποιθκεί οποιαδιποτε εποχι με τθν προχπόκεςθ ότι το ζδαφοσ κα βρίςκεται ςε κατάλλθλθ φυςικι κατάςταςθ (οφτε πολφ ςκλθρό αλλά οφτε και πολφ υγρό). Επίςθσ, με τον εδαφοςκίςτθ τεμαχίςτθκαν οι ιςχυρζσ ρίηεσ που υπιρχαν ςτον χϊρο από τα δζντρα που βρίςκονται γφρο από αυτόν. Πργωμα: Πργωμα του εδάφουσ για να αυξθκεί το πορϊδεσ του εδάφουσ. Το όργωμα είναι ο κατ εξοχιν τρόποσ καλλιζργειασ του εδάφουσ, εφόςον με τθ διαδικαςία αναςτροφισ και αναμόχλευςθσ το ζδαφοσ αυξάνει το πορϊδεσ του και καταςτρζφει παράλλθλα τα ηιηάνια. Το όργωμα ζγινε ςε περίοδο που το ζδαφοσ βριςκόταν ςτον ρϊγο του (οφτε πολφ ξθρό οφτε πολφ υγρό). Σβάρνιςμα: Το ςβάρνιςμα επιτεφχκθκε με τθν τςουγκράνα (κτζνα). Σκοπόσ τθσ εργαςίασ ιταν να διαλυκοφν οι ςβόλοι χϊματοσ και να ψιλοχωματιςτοφν. Εφαρμογι οργανικοφ λιπάςματοσ: Εμπλουτιςμόσ του εδάφουσ με κρεπτικά ςτοιχεία, και βελτίωςθ τθσ δομισ του μζςα από τθν εφαρμογι φυτοχϊματοσ. Ιςοπζδωςθ τθσ επιφάνειασ: Ιςοπζδωςθ του εδάφουσ για καταςτροφι αυλακιϊν που τυχόν προζκυψαν από το όργωμα ι άλλεσ εργαςίεσ. Εφαρμογι επιφανειακοφ φυτοχϊματοσ: Θ εφαρμογι φυτοχϊματοσ γίνεται για περαιτζρω ενίςχυςθ του εδάφουσ. Βιμα 5: Εγκατάςταςθ και διαδικαςία φφτευςθσ Κατάλλθλθ περίοδοσ φφτευςθσ είναι θ περίοδοσ μεταξφ των μθνϊν Νοεμβρίου και Φεβρουαρίου χωρίσ να ςθμαίνει ότι αν θ φφτευςθ γίνει τθν περίοδο του καλοκαιριοφ κα υπάρξει αποτυχία. Τθν προετοιμαςία του εδάφουσ ακολοφκθςε: α) Άνοιγμα λάκκου φφτευςθσ Το βάκοσ φφτευςθσ είναι πολφ ςθμαντικό και ποικίλει ανάλογα με το μζγεκοσ και τθ μορφι του φυτοφ. Για μικρά δζντρα το βάκοσ ιταν περίπου 50 cm, για κάμνουσ 40 cm, για θμίκαμνουσ cm και για πόεσ cm. Στισ περιπτϊςεισ που χρθςιμοποιικθκαν ριηίδια για φφτευςθ το βάκοσ ιταν μικρότερο (θ τοποκζτθςθ του ριηιδίου ζγινε επιφανειακά, ςτα 3 cm). β) Εμπλουτιςμόσ εδάφουσ Το ανάμεικτο χϊμα που χρθςιμοποιικθκε για να γεμίςει τουσ λάκκουσ ιταν εφφορο και πλοφςιο ςε κρεπτικά ςυςτατικά, ϊςτε να τρζφει τα φυτά και να ςυγκρατεί περιςςότερθ υγραςία. γ) Διαδικαςία φφτευςθσ Αφοφ ποτίςτθκαν καλά οι λάκκοι από τθν προθγοφμενθ θμζρα, τοποκετικθκε ποςότθτα γόνιμου χϊματοσ ςτον πυκμζνα τουσ ςε ποςοςτό περίπου 20% του ςυνολικοφ βάκουσ. Στθ ςυνζχεια, αφαιρζκθκε προςεκτικά το φυτό από το πλαςτικό δοχείο, ϊςτε να μθν τραυματιςτεί θ ρίηα και 18

22 ςπάςει θ «μπάλα» χϊματοσ. Ακολοφκωσ, το φυτό τοποκετικθκε ςτον πυκμζνα του λάκκου και καλφφτθκε με το αναμειγμζνο χϊμα. Μετά τθν κάλυψθ, θ περιοχι πιζςτθκε με τα χζρια ελαφρά, ϊςτε να ζρκει ςε επαφι θ ρίηα με το χϊμα. Ακολοφκθςε ο ςχθματιςμόσ λεκάνθσ ποτίςματοσ και τα φυτά ποτίςτθκαν. Κατάλλθλεσ αποςτάςεισ φφτευςθσ βοτάνων είναι: Αποςτάςεισ φφτευςθσ μεταξφ γραμμϊν: cm Αποςτάςεισ φυτϊν επί τθσ γραμμισ: cm Με το τζλοσ τθσ φφτευςθσ υλοποιικθκε θ εγκατάςταςθ αρδευτικοφ ςυςτιματοσ (άρδευςθ με ςταγόνεσ). δ) Ρροςκικθ πινακίδων Για κάκε είδοσ φυτοφ τοποκετικθκε ςχετικι πινακίδα, ςτθν οποία αναγράφεται θ κοινι και λατινικι του ονομαςία, θ οικογζνεια και ο ενδθμιςμόσ του και γενικά ςτοιχεία. Οι πλθροφορίεσ ςτισ πινακίδεσ δίνουν ςτον επιςκζπτθ τθ δυνατότθτα να γνωρίςει και να εξοικειωκεί με τα φυτά που απαντοφν ςτον κιπο ϊςτε να μπορεί να τα αναγνωρίςει ςτο φυςικό τουσ περιβάλλον. Εικόνα 7: Εμπλουτιςμόσ εδάφουσ με κομπόςτ 19

23 Εικόνα 8: Συμπίεςθ εδάφουσ μετά τθ φφτευςθ Εικόνα 9: Ολοκλιρωςθ τθσ φφτευςθσ Βιμα 6: Συντιρθςθ του βοτανικοφ κιπου Θ ςυντιρθςθ ενόσ βοτανικοφ κιπου προχποκζτει ιδιαίτερθ φροντίδα και βαςικζσ γνϊςεισ γεωργικισ καλλιζργειασ. Για τθ δθμιουργία των επικυμθτϊν ςχθματιςμϊν είναι απαραίτθτο το ςυχνό κλάδεμα. Τθν περίοδο του χειμϊνα γίνεται ζνα κλάδεμα διαμόρφωςθσ ανάλογα με τθν θλικία του φυτοφ, για αφαίρεςθ των πυκνϊν και νεκρϊν κλαδίςκων. Στα νεαρά φυτά επιδιϊκεται θ δθμιουργία ανκεκτικοφ ςκελετοφ ςε ςχιμα με καλι απόδοςθ. Οι ξυλοποιθμζνοι βλαςτοί, που δεν προςφζρουν οτιδιποτε, αφαιροφνται. Τα εργαλεία απολυμαίνονται πριν το κλάδεμα. Επίςθσ, κρίνεται απαραίτθτοσ ο ζλεγχοσ τυχόν άρρωςτων φυτϊν και θ αφαίρεςθ τουσ. Άλλεσ χριςιμεσ καλλιεργθτικζσ φροντίδεσ είναι τα ςκαλίςματα, το βοτάνιςμα και οι επεμβάςεισ φυτοπροςταςίασ όπου και εάν είναι απαραίτθτο. 20

24 8. ΡΕΙΓΑΦΗ ΕΙΔΩΝ Ακολουκεί θ παρουςίαςθ των ειδϊν που τοποκετικθκαν ςτον βοτανικό κιπο αφοφ αξιολογικθκαν ωσ κατάλλθλα για φφτευςθ. Τα είδθ κατατάςςονται ςφμφωνα με τθν οικογζνεια ςτθν οποία ανικουν: Amaranthaceae (Αμαρανκίδεσ) Apocynaceae (Αποκυνίδεσ) Anacardiaceae (Ανακαρδιίδεσ) Asteraceae (Σφνκετα) Boraginaceae (Βοραγινίδεσ) Brassicaceae (Κραμβοειδι) Fabaceae (Κυαμοειδι) Lamiaceae (Χειλανκι) Liliaceae (Λιλιίδεσ) Myrtaceae (Μυρτίδεσ) Oleaceae (Ελαιοειδι) Orobanchaceae (Οροβάγχεσ) Primulaceae (Ρριμουλίδεσ) 21

25 Οικογζνεια: Amaranthaceae (Αμαρανκίδεσ) Κοινι ονομαςία: Μπόςεα θ κυπρία - Ζουλάτηιν Επιςτθμονικι ονομαςία: Bosea cypria Boiss Είναι αεικαλισ, πολφκλαδοσ κάμνοσ φψουσ 1-2 m, με γωνιϊδεισ και γυμνοφσ βλαςτοφσ. Τα φφλλα του είναι απλά, αντίκετα, ζμμιςχα χρϊματοσ βακυπράςινου ι κοκκινοπράςινου. Τα άνκθ είναι μικρά, ςε διακλαδιςμζνουσ ςτάχεισ, χρϊματοσ πραςινοκαφζ. Ανκίηει ςτο διάςτθμα Απριλίου - Ιουλίου. Εντοπίηεται ςε δρόμουσ, ξερολικιζσ, αςβεςτολικικά βραχϊδθ πρανι ςε υψόμετρο m. Εξαπλϊνεται ςτισ περιοχζσ Ακάμα, Ρζγεια, Λυςόσ, κλπ. Χρθςιμοποιείται ωσ φρακτικό ι ςε ομάδεσ ςε κιπουσ, ςε πάρκα και ςε νθςίδεσ δρόμων. Εικόνα 10: Μποςζα θ κυπρία Οικογζνεια: Anacardiaceae (Ανακαρδιίδεσ) Κοινι ονομαςία: Ριςτακιά θ ςχίνοσ - Σχινιά Επιστημονική ονομασία: Pistacia lentiscus L. Είναι αεικαλισ, αρωματικόσ κάμνοσ ι μικρό δζντρο φψουσ μζχρι 4 m. Τα φφλλα του είναι κατ εναλλαγι, ςφνκετα, επιμικθ, δερματϊδθ, χρϊματοσ ςκουροπράςινου. Τα αρςενικά άνκθ είναι ςε βότρεισ ι φόβεσ και τα κθλυκά ςε βότρεισ. Ανκίηει τθν περίοδο Φεβρουαρίου - Μαρτίου. Εντοπίηεται ςε πευκοδάςθ, πετρϊδεισ πλαγιζσ και αμμοκίνεσ ςε υψόμετρο m. Εξαπλϊνεται ςτισ περιοχζσ Ακάμα, Ακρωτθρίου κλπ. Χρθςιμοποιείται ωσ φρακτικό φυτό ςε πεηοδρόμια, κιπουσ, πλατείεσ και πάρκα. Εικόνα 11: Ριςτακιά θ ςχίνοσ Ρθγι: Ηρϊ Κουηάλθ 22

26 Οικογζνεια: Apocynaceae (Αποκυνίδεσ) Κοινι ονομαςία: Νιριον θ ροδοδάφνθ (Ρικροδάφνθ ι οδοδάφνθ) Επιςτθμονικι ονομαςία: Nerium oleander L. Είναι αεικαλισ κάμνοσ φψουσ 2-4 m. Τα φφλλα του είναι απλά, παχιά, ζμμιςχα, και επιμικωσ λογχοειδι. Τα άνκθ είναι ςε κορυμβοειδι κφματα με λευκό ι ρόδινο χρϊμα. Ανκίηει τθν περίοδο Απριλίου - Ιουλίου. Εντοπίηεται κοντά ςε ρεματιζσ του νθςιοφ ςε φψοσ m. Ρεριοχζσ εξάπλωςθσ του είναι ο Ακάμασ, θ οροςειρά του Τροόδουσ, ο Ρενταδάκτυλοσ, θ Μεςαορία, κλπ. Σθμαντικό πρόβλθμα είναι ότι όλα τα μζρθ τθσ είναι τοξικά. Χρθςιμοποιείται ςε φρακτικά, πεηοδρόμια, κιπουσ, πάρκα, πλατείεσ και νθςίδεσ δρόμων. Εικόνα 12: Νιριον θ ροδοδάφνθ Ρθγι: Ηρϊ Κουηάλθ Οικογζνεια: Asteraceae (Σφνκετα) Κοινι ονομαςία: Κενταφρεια θ ακαμαντίσ Επιςτθμονικι ονομαςία: Centaurea akamantis Είναι θμίκαμνοσ με κρεμάμενουσ ι θμιόρκιουσ τριχωτοφσ βλαςτοφσ μικουσ cm. Τα φφλλα είναι απλά, επαλλάςςοντα, ζλλοβα, πτεροςχιδι ι γραμμοειδι ι αντιλογχοειδι, πυκνά τριχωτά, χρϊματοσ γκριηοπράςινου. Τα άνκθ του είναι ςφνκετα, με ανκίδια χρϊματοσ λιλά. Ανκίηει τθν περίοδο Μαΐου - Νοεμβρίου. Εντοπίηεται ςε ςχιςμζσ ςκιαςμζνων αςβεςτολικικϊν βράχων ςε φψοσ m. Ρεριορίηεται μόνο ςτθν περιοχι του Ακάμα. Είναι ενδθμικό είδοσ τθσ Κφπρου. Εικόνα 13: Κενταφρεια θ ακαμαντίσ 23

27 Οικογζνεια: Boraginaceae (Βοραγινίδεσ) Κοινι ονομαςία: Πνοςμα το χλοϊδεσ Επιςτθμονικι ονομαςία: Onosma caespitosum Kotschy Είναι ανοικτόκλαδοσ, πολφκλαδοσ θμίκαμνοσ φψουσ cm, με τριχωτοφσ βλαςτοφσ. Τα φφλλα είναι απλά, άμιςχα, επαλλάςςοντα, ςπατουλοειδι με περιεςτραμμζνεσ παρυφζσ. Τα άνκθ ζχουν ςχιμα ςωλινα με κοντό ποδίςκο, χρϊματοσ κίτρινου. Ανκίηει τθν περίοδο Μαρτίου - Μαΐου. Εντοπίηεται ςε κοιλϊματα αςβεςτολικικϊν βράχων ςε φψοσ m. Ρεριορίηεται ςτον Ρενταδάκτυλο όπου τοπικά είναι αρκετά κοινό (Άγιοσ Ιλαρίωνασ, Κόρνοσ, κλπ.). Είναι ενδθμικό είδοσ τθσ Κφπρου. Εικόνα 14: Πνοςμα το χλοϊδεσ Ρθγι: Κωνςταντίνοσ Κουνναμάσ Οικογζνεια: Brassicaceae (Κραμβοειδι) Κοινι ονομαςία: Άλυςςο του Ακάμα Επιςτθμονικι ονομαςία: Alyssum akamasicum Είναι πολυετισ, θμιόρκια ι απλωτι πόα με βλαςτοφσ φψουσ cm. Τα φφλλα είναι απλά, ακζραια, ελλειψοειδι, γκριηοκίτρινα με τρίχωμα. Τα άνκθ είναι χρυςοκίτρινα με κορυμβοειδείσ ταξιανκίεσ. Ανκίηει τθν περίοδο Μαρτίου - Απριλίου. Εντοπίηεται ςε φρφγανα και αραιά δάςθ ςε φψοσ m. Εξαπλϊνεται ςτο Δάςοσ του Ακάμα. Είναι ενδθμικό είδοσ τθσ Κφπρου. Εικόνα 15: Άλυςςο του Ακάμα Ρθγι: Τμιμα Δαςϊν 24

28 Οικογζνεια: Brassicaceae (Κραμβοειδι) Κοινι ονομαςία: Κράμβθ του Αγίου Ιλαρίωνα Επιςτθμονικι ονομαςία: Brassica hilarionis Post Είναι πολυετισ γυμνι πόα φψουσ cm, με όρκιουσ ι απλωτοφσ βλαςτοφσ. Τα φφλλα είναι απλά, επαλλάςςοντα χρϊματοσ γλαυκοπράςινου, ςτθ βάςθ μεγάλα και τα ανϊτερα πιο μικρά. Τα άνκθ είναι με 4 ςζπαλα και πζταλα, μικρά άςπρα ςε ταξιανκία βότρυ. Ανκίηει τθν περίοδο Μαρτίου - Μαΐου. Εντοπίηεται μόνο ςτον Ρενταδάκτυλο από Κόρνο μζχρι Γιαϊλά. Εικόνα 16: Κράμβθ του Αγίου Ιλαρίωνα Ρθγι: Κωνςταντίνοσ Κουνναμάσ Οικογζνεια: Fabaceae (Κυαμοειδι) Κοινι ονομαςία: Αςτράγαλοσ ο μακρόκαρποσ των Λευκάρων Επιςτθμονικιονομαςία: Astragalus macrocarpus subsp. lefkarensis Είναι πολυετισ, όρκια πόα φψουσ cm και βλαςτοφσ με αςπρόγκριηο τρίχωμα. Τα φφλλα είναι τριχωτά, επαλλάςςοντα, ςφνκετα, πτερωτά. Τα άνκθ είναι ςε ταξιανκία βότρυ, χρϊματοσ λαμπερό κίτρινο. Ανκίηουν τθν περίοδο Μαρτίου - Απριλίου. Εντοπίηονται ςε αςβεςτολικικζσ ξερζσ πλαγιζσ ςε υψόμετρο m. Εξαπλϊνεται ςτθν περιοχι τθσ επαρχίασ Λεμεςοφ. Ρεριλαμβάνεται ςτον κατάλογο των αυςτθρά προςτατευόμενων φυτϊν τθσ Σφμβαςθσ τθσ Βζρνθσ. Είναι ενδθμικό είδοσ τθσ Κφπρου. Εικόνα 17: Αςτράγαλοσ ο μακροκάρποσ των Λευκάρων 25

29 Οικογζνεια: Lamiaceae (Χειλανκι) Κοινι ονομαςία: Δεντρολίβανο Επιςτθμονικι ονομαςία: Rosmarinus officinalis L Είναι αεικαλισ πολφκλαδοσ κάμνοσ φψουσ cm. Τα φφλλα του είναι άμιςχα, δερματϊδθ, με τθν πάνω πλευρά ςκοφρα και τθν κάτω χνουδωτι ανοιχτόχρωμθ. Τα άνκθ είναι κυανά ςε ταξιανκία βότρυ. Ανκίηει Απρίλιο - Οκτϊβριο. Χρθςιμοποιείται ωσ χαμθλό φρακτικό για τθν δθμιουργία διαδρόμων και καλλιεργείται ςε ομάδεσ ςε κιπουσ, πάρκα και δενδροςτοιχίεσ και πρανι δρόμων. Τα φφλλα του χρθςιμοποιοφνται ςτθ μαγειρικι. Εικόνα 18: Δεντρολίβανο Ρθγι: Ιςτοςελίδα Brilliant Botany 2014 Οικογζνεια: Lamiaceae (Χειλανκι) Κοινι ονομαςία: Λαβαντοφλα θ ςτοιχάσ - Μυροφόρα, Λεβάντα Επιςτθμονικι ονομαςία: Lavandua stoechas L. Είναι αρωματικόσ κάμνοσ φψουσ μζχρι 100 cm. Τα φφλλα είναι απλά, αντίκετα, λογχοειδι και τριχωτά ςτισ δφο επιφάνειεσ. Τα άνκθ είναι ερμαφρόδιτα και πλατιά χρϊματοσ ιϊδουσ ζωσ κυανό. Ανκίηει τουσ μινεσ Μάρτιο - Μάιο. Εντοπίηεται κυρίωσ ςε ξερζσ πλαγιζσ ςε υψόμετρο m. Ρεριοχζσ εξάπλωςθσ του είναι θ Λυςόσ, ο Λυκροδόντασ, το Ακρωτιρι, κλπ. Καλλιεργείται ςε ομάδεσ ςε κιπουσ και πάρκα. Εικόνα 19: Λαβαντοφλα θ ςτοιχάσ 26

30 Οικογζνεια: Lamiaceae (Χειλανκι) Κοινι ονομαςία: Σιδερίτθσ θ κυπρία (Τςάι του βουνοφ) Επιςτθμονικι ονομαςία: SIderitis cypria Post Είναι όρκιοσ θμίκαμνοσ φψουσ μζχρι 60 cm με πυκνοφσ τετραγωνικοφσ, τριχωτοφσ βλαςτοφσ. Τα φφλλα του είναι απλά αντίκετα, ελαφρά πριονωτά, με άςπρο πυκνό τρίχωμα. Τα άνκθ του είναι πολλά με λαμπερό κίτρινο χρϊμα. Ανκίηει τουσ μινεσ Ιοφνιο - Αφγουςτο. Εντοπίηεται ςε ξερζσ ςχιςμζσ, αςβεςτολικικοφσ γκρεμοφσ ςε υψόμετρο m. Ρεριορίηεται ςτθν οροςειρά του Ρενταδακτφλου. Χρθςιμοποιείται ςε ομάδεσ ςε πάρκα και κιπουσ. Ζχει ςθμαντικζσ φαρμακολογικζσ ιδιότθτεσ. Είναι ενδθμικό φυτό τθσ Κφπρου. Εικόνα 20: Σιδερίτθσ θ κυπρία Ρθγι: Κωνςταντίνοσ Κουνναμάσ Οικογζνεια: Lamiaceae (Χειλανκι) Κοινι ονομαςία: Φλομίσ θ κυπρία ποικ. θ δυτικι Επιςτθμονικι ονομαςία: Phlomis cypria var. occidentalis Είναι κάμνοσ φψουσ cm. Τα φφλλα είναι ελκυςτικά, επιμικθ, μακριά, με κιτρινωπό τρίχωμα. Τα άνκθ είναι πυκνά κίτρινου χρϊματοσ. Ανκίηει τθν περίοδο Απριλίου - Ιουνίου. Εντοπίηεται ςε δρόμουσ, ξερζσ πυριγενείσ πλαγιζσ ςε υψόμετρο m. Εξαπλϊνεται ςτον Ακάμα, Λυςό, Δάςοσ Ράφου, κλπ. Χρθςιμοποιείται ςε ομάδεσ ςε πάρκα και κιπουσ. Είναι ενδθμικό είδοσ τθσ Κφπρου. Εικόνα 21: Φλομίσ θ Κφπρία ποικ. θ δυτικι Ρθγι: Τμιμα Δαςϊν 27

31 Οικογζνεια: Lamiaceae (Χειλανκι) Κοινι ονομαςία: Σαλβία τθσ Αφροδίτθσ Επιςτθμονιι ονομαςία: Salvia veneris Hedge Είναι πολυετισ, όρκια πόα με ξυλϊδεσ ρίηωμα και πυκνοφσ τριχωτοφσ βλαςτοφσ φψουσ cm. Τα φφλλα είναι απλά, πριονωτά, πλατιά ωοειδι, πυκνά τριχωτά. Τα άνκθ είναι ηυγόμορφα χρϊματοσ ρόδινο και κίτρινο. Ανκίηει το Μάρτιο - Απρίλιο. Εντοπίηεται ςε διαβρωμζνεσ ψαμμιτικζσ πλαγιζσ και πυριγενείσ ςχθματιςμοφσ ςε υψόμετρο m. Είναι ςπάνιο φυτό και περιορίηεται ςτθν περιοχι τθσ Κυκρζασ. Είναι ενδθμικό είδοσ τθσ Κφπρου. Εικόνα 22: Σαλβία τθσ Αφροδίτθσ Ρθγι: Κωνςταντίνοσ Κουνναμάσ Οικογζνεια: Liliaceae (Λιλιίδεσ) Κοινι ονομαςία: Τουλίπα θ κφπρια Επιςτθμονικι ονομαςία: Tulipa cypria Stapf Είναι πολυετισ όρκια πόα φψουσ cm. Τα φφλλα είναι απλά, επαλλάςςοντα και λογχοειδι. Ζχει μόνο ζνα άνκοσ ςτθν κορυφι του βλαςτοφ. Ανκίηει τουσ μινεσ Μάρτιο - Απρίλιο. Εντοπίηεται ςε λιβαδότοπουσ, χωράφια δθμθτριακϊν, αςβεςτολικικζσ πλαγιζσ και δάςθ αοράτου ςε υψόμετρο m. Ρεριορίηεται ςε μια μόνο περιοχι του Δάςουσ του Ακάμα, ςτον Κορμακίτθ και ςε μερικζσ περιοχζσ του Ρενταδακτφλου. Είναι πολφ ςπάνιο είδοσ. Είναι ενδθμικό είδοσ τθσ Κφπρου. Εικόνα 23: Τουλίπα θ κυπρία Ρθγι: Κϊςτασ Καδισ 28

32 Οικογζνεια: Myrtaceae (Μυρτίδεσ) Κοινι ονομαςία: Μφρτοσ θ κοινι - Μερςινιά Επιςτθμονικι ονομαςία: Myrtus communis L. Είναι αεικαλισ κάμνοσ φψουσ μζχρι 3 m. Τα φφλλα είναι αντίκετα, απλά, αρωματικά χρϊματοσ ςκοφρου πράςινου ςτθν πάνω επιφάνεια και πιο ανοιχτόχρωμα ςτθν κάτω. Τα άνκθ είναι ερμαφρόδιτα, και μαςχαλιαία. Ανκίηει τθν περίοδο Μαΐου - Αυγοφςτου. Εντοπίηεται κοντά ςε υγροτόπουσ, κατά μικοσ των ποταμϊν. Εξαπλϊνεται ςτισ Οροςειρζσ Τροόδουσ και Ρενταδακτφλου, ςτον Ακάμα, κλπ. Χρθςιμοποιείται ςε πάρκα, ςε κιπουσ, μεμονωμζνα ι κατά ομάδεσ και ωσ φρακτικά. Εικόνα 24: Μφτροσ θ κοινι Ρθγι: Ιςτοςελίδα Aromatics international Οικογζνεια: Primulaceae (Ρριμουλίδεσ) Κοινι ονομαςία: Κυκλάμινο το περςικό Επιςτθμονικι ονομαςία: Cyclamen persicum Είναι πολυετισ κονδυλϊδθσ πόα χωρίσ κορμό. Τα φφλλα είναι απλά, καρδιόςχθμα, αραιά και οδοντωτά. Τα άνκθ είναι ακτινόμορφα. Ανκίηει τθν περίοδο Σεπτεμβρίου - Ιανουαρίου. Εντοπίηεται ςε ςκιαηόμενα, υγρά ςθμεία κάτω από κάμνουσ, δζντρα ι ςε ςχιςμζσ βράχων ςε φψοσ m. Εξαπλϊνεται ςτο Δάςοσ Ράφου, ςτον Ρενταδάκτυλο, κλπ. Εικόνα 25: Κυκλάμινο το περςικό Ρθγι: Μαρίνοσ Σταφρου 29

33 ΓΛΩΣΣΑΙΟ Αεικαλισ, -εσ : Είναι το φυτό το οποίο διατθρεί τα φφλλα του όλεσ τισ εποχζσ του χρόνου. Ακζραιοσ, -θ, -ο: Είναι το φφλλο το οποίο δεν ζχει καμία εντομι ςτθν περιφζρεια του. Άμιςχο: Το φφλλο το οποίο δεν ζχει μίςχο. Άνκοσ: Το όργανο των φυτϊν που περιζχει τα αρςενικά μζρθ τουσ ςτιμονεσ και τα κθλυκά μζρθ τον φπερο. Αντίκετοσ, ι,-ο : Δφο όργανα ι μζρθ του οργάνου που εκφφονται το ζνα απζναντι ςτο άλλο ςτο ίδιο ςθμείο του βλαςτοφ. Αντιλογχοειδι: Φφλλα με ςχιμα αντεςτραμμζνθσ λόγχθσ. Απλόσ, -θ,-ο: Το όργανο ι μζροσ του οργάνου το οποίο δεν διακρίνεται ςε επιμζρουσ τμιματα. Αςβεςτολικικό πζτρωμα: Ρεριλαμβάνει μεγάλθ ομάδα ιηθματογενϊν πετρωμάτων ι πετρωμάτων που προζκυψαν από μεταμόρφωςθ ιηθματογενϊν και που περιζχουν μεγάλα ποςοςτά ανκρακικοφ αςβεςτίου. Βιότοποσ: Είναι ο χϊροσ ςτο οποίο ηει και αναπτφςςεται το φυτό. Βλαςτόσ: Είναι τμιμα του φυτοφ πάνω ςτο οποίο αναπτφςςονται φφλλα, άνκθ και οφκαλμοί. Βολβόσ: Είναι υπόγειοσ, παχφσ βλαςτόσ (οφκαλμόσ), περιβάλλεται από ςαρκϊδθ υπόγεια τμιματα φφλλων. Βότρυσ: Είναι θ ταξιανκία κατά τθν οποία τα άνκθ φζρουν ποδίςκο και είναι διατεταγμζνα κατά μικοσ του κεντρικοφ άξονα. Γυμνόσ,-θ,-ο: Είναι το μζροσ του οργάνου ι το όργανο το οποίο δεν φζρει τριχίδια. Γραμμοειδζσ: Ρολφ ςτενό και μακρφ, με πλάτοσ ίςο με ολόκλθρο το μικοσ του. Επαλλάςςοντα φφλλα: Τρόποσ διάταξθσ των φφλλων κατά μικοσ του βλαςτοφ. Ραρατθρείται ζνα φφλλο ςε κάκε γόνατο. Ημίκαμνοσ: Είναι το φυτό πολυετζσ και ξυλϊδεσ μόνο ςτθν βάςθ του, κοντά ςτο ζδαφοσ. Θάμνοσ: Είναι πολυετζσ φυτό με ξυλϊδεισ βλαςτοφσ και χωρίσ κεντρικό κορμό. Το φψοσ του δεν ξεπερνά τα 3 μζτρα. Κόνδυλοσ: Υπόγειοσ μεταμορφωμζνοσ βλαςτόσ ςτον οποίο αποταμιεφονται νερό και κρεπτικζσ ουςίεσ. Κόρυμβοσ: Είδοσ ταξιανκίασ. Τα άνκθ φζρονται κατά μικοσ του κεντρικοφ βλαςτοφ. Τα ανϊτερα άνκθ ζχουν μικρότερο ποδίςκο από τα κατϊτερα ϊςτε όλα να φκάνουν ςτο ίδιο φψοσ. Ρόα: Ετιςιο ι πολυετζσ τρυφερό φυτό χωρίσ ξυλϊδθ βλαςτοφσ. Σκιάδιο: Είδοσ ταξιανκίασ. Τα άνκθ φζρονται ςε ποδίςκουσ ξεκινοφν από το ίδιο ςθμείο και όλα φτάνουν ςτο ίδιο φψοσ. Στάχυσ: Είδοσ ταξιανκίασ. Άνκθ χωρίσ ποδίςκο φζρονται πάνω ςτο ίδιο άξονα. Ταξιανκία: Είναι ο τρόποσ διάταξθσ των ανκζων. Φρυγανϊδθσ: Τφποσ βλάςτθςθσ τθσ Μεςογείου, χαρακτθρίηεται από κάμνουσ και θμίκαμνουσ. 30

34 ΒΙΒΛΙΟΓΑΦΙΑ ΞΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΑΦΙΑ Bennett, E. & Swasey, J. (1996). Perceived stress reduction in urban public gardens. HortTechnology, 6(2) BGCI. (2000). International Agenda for Botanic Gardens in Conservation. In Botanic Gardens Conservation International. UK: U.K Charity. BGCI. (2010). Ανάκτθςθ από Conservation wild plants for livelihoods: Botanic gardens working with local communities: BGCI. (2011). Conserving Wild Plant for Food and Medicine - The work of botanic gardens BGCI. (2014). BGCI plants for planet. Ανάκτθςθ January 20, 2014, from Botanic Gardens Linking Plants with Improvements to Healthcare: Botanic Gardens Conservation International. (2011). Conserving Wild Plants for Food and Medicine - The work of Botanic Gardens. III IS on Plant Genetic Resources, Connell, J. & Meyer, D. (2004). Modelling the visitor experience in the gardens of Great Britain. Current issues in Tourism, 7 (3) Council Head of the Australian Botanic Gardens. (2005, June). Ανάκτθςθ January 27, 2014, from Australia's botanic gardens: Edwards, D. (2000). BGCI. Retrieved 2014, from Education by Stealth: The Subtle Art of Education People Who Didn't Come to Learn: Flannery, M. (2011). Moonstruck by herbaria. The American Biology Teacher, Frank, M. & Perkins, K. (2004). Herbaria and Herbarium Specimens. Retrieved 2014, from University of Florida Herbarium: Hand, R., Hadjikyriakou, G., & Christodoulou, C. (2011). Endemics. Retrieved from Flora of Cyprus - a dynamic checklist: IUCN Botanic Gardens Conservation Secretariat. (1989). Botanic Gardens Conservation Strategy. Gland: IUCN/WWF. Lawrence, N. (2010). How to Make a Herbarium. Ανάκτθςθ 2014, from The Herbarium: Meikle, R. (1985). Flora of Cyprus (Vol 2). London: Bentham - Moxon Trust: Royal Botanic Gardens, Kew. New Encyclopedia Britannica: Micropaedia (2002 edition). New Encyclopaedia Britannica: Micropaedia. Encyclopaedia Britannica. 31

ΣΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΑΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΘΑΛΑΑ

ΣΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΑΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΘΑΛΑΑ ΣΟ ΕΘΝΙΚΟ ΔΑΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΘΑΛΑΑ Η ΘΕΗ ΣΟΤ ΠΑΡΚΟΤ ΑΘΑΛΑΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΟΙΧΕΙΑ ΣΟΤ ΠΑΡΚΟΤ Η ςυνολικι ζκταςθ 840 εκτάρια (ι 8,4 km 2 ) Θταν κυβερνθτικό τςιφλίκι, ζνασ άγονοσ γυμνότοποσ και θ αναδάςωςθ του άρχιςε το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΜΕΛΕΣΗ ΑΓΟΡΑ ΑΛΤΙΔΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΤ ΕΜΠΟΡΙΟΤ

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΜΕΛΕΣΗ ΑΓΟΡΑ ΑΛΤΙΔΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΤ ΕΜΠΟΡΙΟΤ ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΜΕΛΕΣΗ ΑΓΟΡΑ ΑΛΤΙΔΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΤ ΕΜΠΟΡΙΟΤ Μείωςθ 1,9% ςε ςχζςθ με το 2009, παρουςίαςε θ αγορά των αλυςίδων λιανικοφ εμπορίου των οκτϊ εξεταηόμενων κατθγοριϊν το 2010

Διαβάστε περισσότερα

25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ. Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και

25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ. Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και 25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και Γ) Τα ψυκτικά φορτία από είςοδο εξωτερικοφ αζρα. 26. Ποιζσ είναι οι

Διαβάστε περισσότερα

τατιςτικά ςτοιχεία ιςτότοπου Κ.Ε.Π.Α. Α.Ν.Ε.Μ, www.e-kepa.gr για τθν περίοδο 1/1/2011-31/12/2014

τατιςτικά ςτοιχεία ιςτότοπου Κ.Ε.Π.Α. Α.Ν.Ε.Μ, www.e-kepa.gr για τθν περίοδο 1/1/2011-31/12/2014 τατιςτικά ςτοιχεία ιςτότοπου Κ.Ε.Π.Α. Α.Ν.Ε.Μ, www.e-kepa.gr για τθν περίοδο 1/1/2011-31/12/2014 Ειςαγωγι Στο παρόν κείμενο παρουςιάηονται και αναλφονται τα ςτατιςτικά ςτοιχεία του ιςτοτόπου τθσ ΚΕΠΑ-ΑΝΕΜ,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυςη των επιλεγμζνων Επιχειρηςιακϊν Προγραμμάτων ςτο πλαίςιο του SURF-NATURE

Ανάλυςη των επιλεγμζνων Επιχειρηςιακϊν Προγραμμάτων ςτο πλαίςιο του SURF-NATURE Ανάλυςη των επιλεγμζνων Επιχειρηςιακϊν Προγραμμάτων ςτο πλαίςιο του SURF-NATURE Περίληψη Η βιοποικιλότθτα ζχει αλλάξει δραματικά τα τελευταία 50 χρόνια ςυγκριτικά με τισ αλλαγζσ που παρατθροφνται ςε όλθ

Διαβάστε περισσότερα

Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν

Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν Ammon Ovis_Ζρευνα ικανοποίθςθσ τουριςτϊν_ Ραδιοςτακμόσ Flash 96 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Σο δείγμα περιλαμβάνει 332 τουρίςτεσ από 5 διαφορετικζσ θπείρουσ. Οι περιςςότεροι εξ αυτϊν

Διαβάστε περισσότερα

Ρομποτική. Η υγεία ςασ το αξίηει

Ρομποτική. Η υγεία ςασ το αξίηει Ρομποτική Μάκετε γριγορά και εφκολα ό τι χρειάηεται να ξζρετε για τισ λαπαροςκοπικζσ μεκόδουσ αντιμετϊπιςθσ γυναικολογικϊν πακιςεων Ενθμερωκείτε ςωςτά και υπεφκυνα Η υγεία ςασ το αξίηει Μζκοδοσ και πλεονεκτιματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!!

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!! ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!! Χωρίσ νερό δεν μπορεί να υπάρξει ανκρϊπινθ ηωι! Ζνασ μζςοσ άνκρωποσ μπορεί να αντζξει χωρίσ τροφι 2 μινεσ, ενϊ χωρίσ νερό μόνο 2-3 μζρεσ. Αν ο ανκρϊπινοσ οργανιςμόσ χάςει μεγάλθ ποςότθτα

Διαβάστε περισσότερα

φντομη Παρουςίαςη epr.gr

φντομη Παρουςίαςη epr.gr φντομη Παρουςίαςη epr.gr Ζνα νζο διαδικτυακό εργαλείο που ζρχεται να αλλάξει τα δεδομζνα τθσ εταιρικισ επικοινωνίασ Ιοφνιοσ 2009 - Ζκδοςθ 1.3 Σι είναι το epr.gr To epr.gr αποτελεί τθν πρϊτθ διαδικτυακι

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτησ Αξιολόγηςησ 1.1: χολικόσ χώροσ, υλικοτεχνική υποδομή και οικονομικοί πόροι

Δείκτησ Αξιολόγηςησ 1.1: χολικόσ χώροσ, υλικοτεχνική υποδομή και οικονομικοί πόροι Δείκτησ Αξιολόγηςησ 1.1: χολικόσ χώροσ, υλικοτεχνική υποδομή και οικονομικοί πόροι ΣΟΜΕΑ 1: ΜΕΑ ΚΑΙ ΠΟΡΟΙ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΟΤ ΧΟΛΕΙΟΤ Περιγραφή: Ο ςυγκεκριμζνοσ δείκτθσ αναφζρεται ςτον βακμό που οι υπάρχοντεσ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!!

ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!! Το πλαςτικό ζχει γίνει αναπόςπαςτο κομμάτι τθσ κακθμερινισ μασ ηωισ, πλαςτικά μπουκάλια, πλαςτικά παιχνίδια, πλαςτικά ποτιρια, πλαςτικζσ ςακοφλεσ. Πλαςτικά

Διαβάστε περισσότερα

ESC CAMPS. To Esc Camp βαςίηεται ςτθ δόμθςθ με containers.

ESC CAMPS. To Esc Camp βαςίηεται ςτθ δόμθςθ με containers. ESC CAMPS H HELLENIC ROWING κζλει να δθμιουργιςει Esc Camps, ζνα ςε κάκε περιοχι των Πρωτακλθτϊν. Στόχοσ του camp είναι θ φιλοξενία νζων και ομάδων από το εξωτερικό, με απϊτερο ςκοπό τθν ακλθτικι τουριςτικι

Διαβάστε περισσότερα

ανάγκεσ τθσ αγοράσ εργαςίασ, παρότι δεν μασ λείπουν τα δυνατά και δθμιουργικά μυαλά.

ανάγκεσ τθσ αγοράσ εργαςίασ, παρότι δεν μασ λείπουν τα δυνατά και δθμιουργικά μυαλά. Χαιρετιςμόσ Γενικοφ Γραμματζα Νζασ Γενιάσ κ. Γιάννου Λιβανοφ ςε εκδήλωςη για την ίδρυςη του Μεταπτυχιακοφ Προγράμματοσ MSc in Strategic Product Design του Διεθνοφσ Πανεπιςτημίου Ελλάδοσ 17.02.12 Κυρίεσ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΙΑΓΩΓΗ ΕΚΔΡΟΜΩΝ & ΝΕΩΝ - ΑΝΑΚΟΙΝΩΕΩΝ ΣΗΝ ΙΣΟΕΛΙΔΑ ΣΗ Δ.Δ.Ε. ΘΕΠΡΩΣΙΑ

ΟΔΗΓΙΕ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΙΑΓΩΓΗ ΕΚΔΡΟΜΩΝ & ΝΕΩΝ - ΑΝΑΚΟΙΝΩΕΩΝ ΣΗΝ ΙΣΟΕΛΙΔΑ ΣΗ Δ.Δ.Ε. ΘΕΠΡΩΣΙΑ ΟΔΗΓΙΕ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΙΑΓΩΓΗ ΕΚΔΡΟΜΩΝ & ΝΕΩΝ - ΑΝΑΚΟΙΝΩΕΩΝ ΣΗΝ ΙΣΟΕΛΙΔΑ ΣΗ Δ.Δ.Ε. ΘΕΠΡΩΣΙΑ ΕΙΑΓΩΓΗ Ο νζοσ δικτυακόσ τόποσ τθσ Δ.Δ.Ε. Θεςπρωτίασ παρζχει πλζον τθ δυνατότθτα τθσ καταχϊρθςθσ νζων, ειδιςεων και

Διαβάστε περισσότερα

ελ. 11/235, Περιεχόμενα Φακζλου "Σεχνικι Προςφορά"

ελ. 11/235, Περιεχόμενα Φακζλου Σεχνικι Προςφορά υντάκτθσ : Ευάγγελοσ Κρζτςιμοσ χόλιο: ΠΑΡΑΣΗΡΗΗ 1 ελ. 11/235, Περιεχόμενα Φακζλου "Σεχνικι Προςφορά" Για τθν αποφυγι μεγάλου όγκου προςφοράσ και για τθ διευκόλυνςθ του ζργου τθσ επιτροπισ προτείνεται τα

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ Η ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ. Στθ ΓϋΛυκείου οι Ομάδεσ Προςανατολιςμοφ είναι τρεισ:

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ Η ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ. Στθ ΓϋΛυκείου οι Ομάδεσ Προςανατολιςμοφ είναι τρεισ: Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ Η ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Στθ ΓϋΛυκείου οι Ομάδεσ Προςανατολιςμοφ είναι τρεισ: 1. Ομάδα Ανκρωπιςτικών Σπουδών 2. Ομάδα Οικονομικών, Πολιτικών, Κοινωνικών & Παιδαγωγικών Σπουδών 3. Ομάδα Θετικών

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαοσ Μ. Σαλτερισ Σχολικόσ Σφμβουλοσ Δ.Ε. Δρ. Πολιτικισ Επιςτιμθσ και Ιςτορίασ Μζλοσ ΔΣ Πανελλινιασ Ζνωςθσ Σχολικϊν Συμβοφλων

Νικόλαοσ Μ. Σαλτερισ Σχολικόσ Σφμβουλοσ Δ.Ε. Δρ. Πολιτικισ Επιςτιμθσ και Ιςτορίασ Μζλοσ ΔΣ Πανελλινιασ Ζνωςθσ Σχολικϊν Συμβοφλων Νικόλαοσ Μ. Σαλτερισ Σχολικόσ Σφμβουλοσ Δ.Ε. Δρ. Πολιτικισ Επιςτιμθσ και Ιςτορίασ Μζλοσ ΔΣ Πανελλινιασ Ζνωςθσ Σχολικϊν Συμβοφλων Δομι ειςιγθςθσ Επιςτθμονικζσ Προςεγγίςεισ τθσ Αξιολόγθςθσ ςτθν Εκπαίδευςθ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικά Μαθήματα: Αςφάλεια ςτο Διαδίκτυο

Ηλεκτρονικά Μαθήματα: Αςφάλεια ςτο Διαδίκτυο Ηλεκτρονικά Μαθήματα: Αςφάλεια ςτο Διαδίκτυο Ζργο χρηματοδοτοφμενο από την Ευρωπαϊκή Ζνωςη, με τίτλο: Using New Media to prevent and combat against Media Violence (Αρ. Συμβολαίου: JUST/2010/DAP3/AG/1350)

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιςτήμιο Θεςςαλίασ. Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τομζασ: Συγκοινωνιακόσ

Πανεπιςτήμιο Θεςςαλίασ. Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τομζασ: Συγκοινωνιακόσ Πανεπιςτήμιο Θεςςαλίασ Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τομζασ: Συγκοινωνιακόσ Μάκθμα: Σχεδιαςμόσ και Λειτουργία Αεροπορικϊν Συςτθμάτων Ζτοσ 5 ο Οδθγόσ μακιματοσ 2013 2014 ΠΙΝΑΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ακράτεια οφρων είναι οποιαςδιποτε μορφισ ακοφςια απώλεια οφρων.

Ακράτεια οφρων είναι οποιαςδιποτε μορφισ ακοφςια απώλεια οφρων. Σί είναι η ακράτεια οφρων; Ακράτεια οφρων είναι οποιαςδιποτε μορφισ ακοφςια απώλεια οφρων. Ποιά είναι η επίπτωςή τησ ςτο γυναικείο πληθυςμό; Γενικά 27% των γυναικών κα παρουςιάςουν κάποιο τφπο ακράτειασ

Διαβάστε περισσότερα

ZAGORI SUITES ALL SUITE HOTEL & LUXURY RESIDENCES

ZAGORI SUITES ALL SUITE HOTEL & LUXURY RESIDENCES Ζνα ςυναρπαςτικό Luxury Boutique Hotel, το Zagori Suites, είναι ςκαρφαλωμζνο ςε υψόμετρο 1000 μζτρων, ςτθ Βίτςα Κεντρικοφ Ηαγορίου, δίπλα ςτο περίφθμο Φαράγγι του Βίκου και ςτα πζτρινα γεφφρια του Βοϊδομάτθ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015

ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015 ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΘΕΜΑ Α ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015 Α1. - γ. ςφφιλθ Α2. - α. ερυκρόσ μυελόσ των οςτών Α3. - β. εντομοκτόνο Α4. - β. καταναλωτζσ 1θσ τάξθσ Α5. - δ. μία οικογζνεια ΘΕΜΑ Β Β1. 1.

Διαβάστε περισσότερα

YPEF Educational material 2014. Young People in European Forests

YPEF Educational material 2014. Young People in European Forests Young People in European Forests YPEF European contest about forests and forestry Educational material Greek edition, 2014 Περιεχόμενα Τα δάςθ ςτθν Ευρϊπθ 3 Τα δάςθ ςτθν/-o Αυςτρία 14 Βζλγιο 17 Κφπρο...20

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: "SWITCH-ΠΩ ΝΑ ΚΑΣΑΦΕΡΕΙ ΣΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΟΣΑΝ Η ΑΛΛΑΓΗ ΕΙΝΑΙ ΔΤΚΟΛΗ" Σσγγραφείς: Chip Heath & Dan Heath. Εκδόζεις: Κσριάκος Παπαδόποσλος/ΕΕΔΕ

ΤΙΤΛΟΣ: SWITCH-ΠΩ ΝΑ ΚΑΣΑΦΕΡΕΙ ΣΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΟΣΑΝ Η ΑΛΛΑΓΗ ΕΙΝΑΙ ΔΤΚΟΛΗ Σσγγραφείς: Chip Heath & Dan Heath. Εκδόζεις: Κσριάκος Παπαδόποσλος/ΕΕΔΕ ΤΙΤΛΟΣ: "SWITCH-ΠΩ ΝΑ ΚΑΣΑΦΕΡΕΙ ΣΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΟΣΑΝ Η ΑΛΛΑΓΗ ΕΙΝΑΙ ΔΤΚΟΛΗ" Σσγγραφείς: Chip Heath & Dan Heath Εκδόζεις: Κσριάκος Παπαδόποσλος/ΕΕΔΕ www.dimitrazervaki.com Περιεχόμενα ΣΡΕΙ ΑΝΑΠΑΝΣΕΧΕ ΔΙΑΠΙΣΩΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Νζεσ Τάςεισ ςτην εκπαιδευτική διαδικαςία: Gamification

Νζεσ Τάςεισ ςτην εκπαιδευτική διαδικαςία: Gamification Νζεσ Τάςεισ ςτην εκπαιδευτική διαδικαςία: Gamification Δρ. Παναγιϊτθσ Ζαχαριάσ Οικονομικό Πανεπιςτιμιο Ακθνϊν - 15/5/2014 Ημερίδα με κζμα: «Οικονομία τθσ Γνϊςθσ: Αξιοποίθςθ τθσ καινοτομίασ ςτθ Β Βάκμια

Διαβάστε περισσότερα

Ε & Α Δραςτθριότθτεσ Ομάδασ Κυματικισ Διάδοςθσ

Ε & Α Δραςτθριότθτεσ Ομάδασ Κυματικισ Διάδοςθσ Ε & Α Δραςτθριότθτεσ Ομάδασ Κυματικισ Διάδοςθσ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕΙΣΜΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ Η Κριτθ είναι μία περιοχι υψθλοφ ςειςμικοφ κινδφνου. Η παρακολοφκθςθ τθσ ςειςμικισ δραςτθριότθτασ ςτθν Κριτθ αποτελεί επομζνωσ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΗΜΟΙΟΣΗΣΑ Ο.Ι.Τ.Ε. Προώκθςθ και ενίςχυςθ τθσ ςυμμετοχισ των γυναικών ςτα όργανα εκπροςώπθςθσ των ςυνδικαλιςτικών οργανώςεων των εργαηομζνων

ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΗΜΟΙΟΣΗΣΑ Ο.Ι.Τ.Ε. Προώκθςθ και ενίςχυςθ τθσ ςυμμετοχισ των γυναικών ςτα όργανα εκπροςώπθςθσ των ςυνδικαλιςτικών οργανώςεων των εργαηομζνων ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΗΜΟΙΟΣΗΣΑ Ο.Ι.Τ.Ε. Προώκθςθ και ενίςχυςθ τθσ ςυμμετοχισ των γυναικών ςτα όργανα εκπροςώπθςθσ των ςυνδικαλιςτικών οργανώςεων των εργαηομζνων 12 Ιουνίου 2013, ώρα 18:00, Γραφεία ΧΕΝ Ελλάδος(Αμερικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΡΕΑΛΙΣΙΚΗ ΣΕΧΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΕΓΓΙΗ ΣΗΝ ΔΗΜΙΟΤΡΓΙΑ - ΟΡΓΑΝΩΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΩΝ ΔΙΑΚΡΙΒΩΗ

ΜΙΑ ΡΕΑΛΙΣΙΚΗ ΣΕΧΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΕΓΓΙΗ ΣΗΝ ΔΗΜΙΟΤΡΓΙΑ - ΟΡΓΑΝΩΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΩΝ ΔΙΑΚΡΙΒΩΗ 3 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΜΙΑ ΡΕΑΛΙΣΙΚΗ ΣΕΧΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΕΓΓΙΗ ΣΗΝ ΔΗΜΙΟΤΡΓΙΑ - ΟΡΓΑΝΩΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΩΝ ΔΙΑΚΡΙΒΩΗ 06 Φεβρουαρίου 2010 θμεία Αναφοράσ Γενικά Ανκρϊπινοι Πόροι, Εργαςτθριακόσ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικι αλυςίδα τροφίμων: Δυναμικι ανάπτυξθ και αξιοποίθςθ τθσ παράδοςθσ

Παραγωγικι αλυςίδα τροφίμων: Δυναμικι ανάπτυξθ και αξιοποίθςθ τθσ παράδοςθσ Παραγωγικι αλυςίδα τροφίμων: Δυναμικι ανάπτυξθ και αξιοποίθςθ τθσ παράδοςθσ Αλυςίδα αξίασ τροφίμων Η αλυςίδα αξίασ των τροφίμων: από το χωράφι ςτο ράφι και ςτο τραπζηι του τελικοφ καταναλωτι (from farm

Διαβάστε περισσότερα

Σφντομεσ Οδθγίεσ Χριςθσ

Σφντομεσ Οδθγίεσ Χριςθσ Σφντομεσ Οδθγίεσ Χριςθσ Περιεχόμενα 1. Επαφζσ... 3 2. Ημερολόγιο Επιςκζψεων... 4 3. Εκκρεμότθτεσ... 5 4. Οικονομικά... 6 5. Το 4doctors ςτο κινθτό ςου... 8 6. Υποςτιριξθ... 8 2 1. Επαφζσ Στισ «Επαφζσ»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΑΚΣΟΠΛΟΪΑ: ΕΠΙΒΑΣΗΓΟ ΝΑΤΣΙΛΙΑ

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΑΚΣΟΠΛΟΪΑ: ΕΠΙΒΑΣΗΓΟ ΝΑΤΣΙΛΙΑ ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ ΣΟΧΑΙ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕ ΣΟΧΕΤΕΙ» ΑΚΣΟΠΛΟΪΑ: ΕΠΙΒΑΣΗΓΟ ΝΑΤΣΙΛΙΑ ε κρίςιμο ςθμείο βρίςκεται θ επιβατθγόσ ναυτιλία, ςφμφωνα με μελζτθ που εκπόνθςε θ ΣΟΧΑΙ φμβουλοι Επιχειριςεων ΑΕ, ςτο πλαίςιο τθσ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνομοι Πράκτορες. Αναφορά Εργασίας Εξαμήνου. Το αστέρι του Aibo και τα κόκαλα του

Αυτόνομοι Πράκτορες. Αναφορά Εργασίας Εξαμήνου. Το αστέρι του Aibo και τα κόκαλα του Αυτόνομοι Πράκτορες Αναφορά Εργασίας Εξαμήνου Το αστέρι του Aibo και τα κόκαλα του Jaohar Osman Η πρόταςθ εργαςίασ που ζκανα είναι το παρακάτω κείμενο : - ξ Aibo αγαπάει πάρα πξλύ ρα κόκαλα και πάμρα ρα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Σεμινάρια της Ερμούπολης 2011 Ομάδα INFOSTRAG

Τα Σεμινάρια της Ερμούπολης 2011 Ομάδα INFOSTRAG Ερευνητική Ομάδα για την Τεχνολογική, Οικονομική και Στρατηγική Ανάλυση της Κοινωνίας της Πληροφορίας (INFOSTRAG) Εργαστήριο Βιομηχανικής και Ενεργειακής Οικονομίας (ΕΒΕΟ) http://infostrag.gr/ Τα Σεμινάρια

Διαβάστε περισσότερα

4o Τοσρνοσά Basket Σηελετών Επιτειρήζεων 2013-2014 Δήλωζη Σσμμεηοτής

4o Τοσρνοσά Basket Σηελετών Επιτειρήζεων 2013-2014 Δήλωζη Σσμμεηοτής 4o Τοσρνοσά Basket Σηελετών Επιτειρήζεων 2013-2014 Δήλωζη Σσμμεηοτής 4o Τουρνουά Basket Στελεχϊν Επιχειριςεων 2013-2014 Σελ. 1 / 7 Σηοιτεία Αθληηών Ομάδας: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14.

Διαβάστε περισσότερα

Παροχι παρατθριςεων και προγνϊςεων καιροφ: πιλοτικι εφαρμογι ςτό Διμο Νάξου και Μικρϊν Κυκλάδων

Παροχι παρατθριςεων και προγνϊςεων καιροφ: πιλοτικι εφαρμογι ςτό Διμο Νάξου και Μικρϊν Κυκλάδων Παροχι παρατθριςεων και προγνϊςεων καιροφ: πιλοτικι εφαρμογι ςτό Διμο Νάξου και Μικρϊν Κυκλάδων Κ. Λαγουβάρδοσ- Β.Κοτρϊνθ Εθνικό Αςτεροςκοπείο Αθηνών Γ. Σζρβοσ-Γ. Σιδερισ Δήμοσ Νάξου και Μικρών Κυκλάδων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΘΜΑ ΤΘΣ ΓΕΩΓΑΦΙΑΣ ΘΕΜΑ : Η ΜΕΟΓΕΙΑΚΗ ΒΛΑΣΗΗ ΣΑΞΗ Α ΣΜΗΜΑ 3 ΜΠΗΛΙΩΝΗΔΕΣΠΟΙΝΑ

ΕΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΘΜΑ ΤΘΣ ΓΕΩΓΑΦΙΑΣ ΘΕΜΑ : Η ΜΕΟΓΕΙΑΚΗ ΒΛΑΣΗΗ ΣΑΞΗ Α ΣΜΗΜΑ 3 ΜΠΗΛΙΩΝΗΔΕΣΠΟΙΝΑ ΕΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΘΜΑ ΤΘΣ ΓΕΩΓΑΦΙΑΣ ΘΕΜΑ : Η ΜΕΟΓΕΙΑΚΗ ΒΛΑΣΗΗ ΣΑΞΗ Α ΣΜΗΜΑ 3 ΜΠΗΛΙΩΝΗΔΕΣΠΟΙΝΑ 2013 Το κλίμα είναι από τουσ ςθμαντικότερουσ παράγοντεσ που επθρεάηουν τθ ςφνκεςθ ειδϊν μιασ περιοχισ. Οι περιοχζσ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγόσ αρχαρίων για το Φωτιςμό Χαμηλήσ Ενεργειακήσ Κατανάλωςησ

Οδηγόσ αρχαρίων για το Φωτιςμό Χαμηλήσ Ενεργειακήσ Κατανάλωςησ Οδηγόσ αρχαρίων για το Φωτιςμό Χαμηλήσ Ενεργειακήσ Κατανάλωςησ Γιατί να μάκετε για το φωτιςμό χαμθλισ ενεργειακισ κατανάλωςθσ ςτο ςπίτι ςασ; Ζχει εκτιμθκεί ότι περνάμε το 90% τθσ ηωισ μασ ςε εςωτερικοφσ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΣΙΜΟ ΕΠΙΣΡΟΠΟΤ (ΕΡΗΕΣ) Δρα ΠΟΛΤ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ

ΧΑΙΡΕΣΙΜΟ ΕΠΙΣΡΟΠΟΤ (ΕΡΗΕΣ) Δρα ΠΟΛΤ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ 1oν ΤΝΕΔΡΙΟ ΡΤΘΜΙΣΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΚΤΠΡΟΤ ΕΛΛΑΔΑ ΣΟΤ ΣΟΜΕΙ ΣΩΝ ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΣΑΧΤΔΡΟΜΕΙΩΝ Λευκωςία, 3 4 Μαρτίου 2011 (Ξενοδοχείο Hilton) ΧΑΙΡΕΣΙΜΟ ΕΠΙΣΡΟΠΟΤ (ΕΡΗΕΣ) Δρα ΠΟΛΤ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ Αξιότιμθ

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηςη ςτην πράξη : Αντικατάςταςη ςυςτήματοσ θζρμανςησ από πετρζλαιο ςε αντλία θερμότητασ. Ενδεικτικό παράδειγμα 15ετίασ

Εξοικονόμηςη ςτην πράξη : Αντικατάςταςη ςυςτήματοσ θζρμανςησ από πετρζλαιο ςε αντλία θερμότητασ. Ενδεικτικό παράδειγμα 15ετίασ Εξοικονόμηςη ςτην πράξη : Αντικατάςταςη ςυςτήματοσ θζρμανςησ από πετρζλαιο ςε αντλία θερμότητασ Ενδεικτικό παράδειγμα 15ετίασ Οκτώβριοσ 2013 Η αντλία κερμότθτασ 65% οικονομία ςε ςχζςη με ζνα ςυμβατικό

Διαβάστε περισσότερα

Βαςικϋσ αρχϋσ για καλϋσ βιβλιοθόκεσ: οδηγύεσ για τουσ υπεύθυνουσ λόψησ αποφϊςεων

Βαςικϋσ αρχϋσ για καλϋσ βιβλιοθόκεσ: οδηγύεσ για τουσ υπεύθυνουσ λόψησ αποφϊςεων Βαςικϋσ αρχϋσ για καλϋσ βιβλιοθόκεσ: οδηγύεσ για τουσ υπεύθυνουσ λόψησ αποφϊςεων Ομοςπονδιακή Ένωςη των Συλλόγων Γερμανικών Βιβλιοθηκών και Πληροφορίασ BID Τίτλοσ πρωτοτφπου: Principles for good libraries:

Διαβάστε περισσότερα

Επιμζλεια. Δρ. Ιωάννησ. Δετοράκησ

Επιμζλεια. Δρ. Ιωάννησ. Δετοράκησ HIV / AIDS Επιμζλεια. Δρ. Ιωάννησ. Δετοράκησ 2011 Σελίδα 0 από 12 HIV / AIDS Το AIDS είναι ζνα ςεξουαλικό μεταδοτικό νόςθμα και δεν αποτελεί πλζον μια κανατθφόρα αςκζνεια, αλλά μία χρόνια νόςο, για τθν

Διαβάστε περισσότερα

«Ειςαγωγι ςτα Rebreathers»

«Ειςαγωγι ςτα Rebreathers» «Ειςαγωγι ςτα Rebreathers» Βασική θεωρία και αρχές λειτουργίας Γιϊργοσ Καμαρινόσ [BSAC AD / CMAS ] Εςείσ τι Εικόνα Ζχετε ςτο Νου; 332 π.χ. Μζγασ Αλζξανδροσ Οι Πρϊτεσ Συςκευζσ Theodore Schwann 1853 Davis

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξθ Ατομικϊν και Οργανωςιακϊν Ικανοτιτων για τθ λειτουργικι αξιοποίθςθ των ΣΠΕ

Ανάπτυξθ Ατομικϊν και Οργανωςιακϊν Ικανοτιτων για τθ λειτουργικι αξιοποίθςθ των ΣΠΕ Ερευνθτικι Ομάδα για τθν Σεχνολογικι, Οικονομικι και τρατθγικι Ανάλυςθ τθσ Κοινωνίασ τθσ Πλθροφορίασ (INFOSTRAG) Εργαςτιριο Βιομθχανικισ και Ενεργειακισ Οικονομίασ (ΕΒΕΟ) http://infostrag.gr/ Ανάπτυξθ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινι Αγροτικι Πολιτικι και οι περιβαλλοντικζσ προοπτικζσ

Κοινι Αγροτικι Πολιτικι και οι περιβαλλοντικζσ προοπτικζσ Κοινι Αγροτικι Πολιτικι και οι περιβαλλοντικζσ προοπτικζσ Ιωάννθσ Φερμαντηισ Γεν. Γραμματεία Αγροτικισ Πολιτικισ και Διεκνϊν Σχζςεων New LIFE in AgroEnvironment Electra Palace Athens 1 θ Ιουνίου 2012 Περίλθψθ

Διαβάστε περισσότερα

Δομικά Προϊόντα και Μεταλλικζσ Καταςκευζσ Δφο παραδοςιακοί τομείσ ςε αναηιτθςθ νζων προϊόντων και αγορϊν

Δομικά Προϊόντα και Μεταλλικζσ Καταςκευζσ Δφο παραδοςιακοί τομείσ ςε αναηιτθςθ νζων προϊόντων και αγορϊν Δομικά Προϊόντα και Μεταλλικζσ Καταςκευζσ Δφο παραδοςιακοί τομείσ ςε αναηιτθςθ νζων προϊόντων και αγορϊν Νζα δεδομζνα για τον τομζα δομικϊν προϊόντων Κυρίαρχθ επιλογι θ καινοτομία και οι εξαγωγζσ Είςοδοσ

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά υςτιματα Windows XP

Λειτουργικά υςτιματα Windows XP ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ΣΟΜΕΑ ΔΙΚΣΤΩΝ ΚΑΙ ΣΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Οδθγόσ Εγκατάςταςθσ και Διαμόρφωςθσ τθσ Τπθρεςίασ Σθλεομοιότυπου (Fax Service) ςε Λειτουργικά υςτιματα Windows XP ΤΠ ΕΔ/41 Αφγουςτοσ 2011

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Χριςτοδοφλου Ψυχολόγοσ Μτπχ.Συμβουλευτικήσ Ψυχολογίασ

Κατερίνα Χριςτοδοφλου Ψυχολόγοσ Μτπχ.Συμβουλευτικήσ Ψυχολογίασ Κατερίνα Χριςτοδοφλου Ψυχολόγοσ Μτπχ.Συμβουλευτικήσ Ψυχολογίασ Περίοδοσ εξετάςεων Προςδοκία για αποτζλεςμα ανάλογο των προςπακειϊν μασ και του χρόνου που αφιερϊκθκε Τι είναι ο φόβοσ των εξετάςεων; Ο φόβοσ

Διαβάστε περισσότερα

Οδθγίεσ εγκατάςταςθσ και ρυκμίςεισ του ηυγοφ DIGI SM100

Οδθγίεσ εγκατάςταςθσ και ρυκμίςεισ του ηυγοφ DIGI SM100 Οδθγίεσ εγκατάςταςθσ και ρυκμίςεισ του ηυγοφ DIGI SM100 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενικά Είςοδοσ ςτο πρόγραμμα Ρυιμίςεισ ζυγοφ Αλλαγι IP διεφκυνςθσ ηυγοφ Ρυκμίςεισ επικοινωνίασ Αποκικευςθ Ρυιμίςεισ εφαρμογθσ DIGICOM

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελζςματα 1 ου Σριμήνου 2012 Μάιοσ 2012

Αποτελζςματα 1 ου Σριμήνου 2012 Μάιοσ 2012 Αποτελζςματα 1 ου Σριμήνου 2012 Μάιοσ 2012 ημαντικά ημεία Περαιτζρω αφξηςη ταμειακών διαθεςίμων: οι λειτουργικζσ ταμειακζσ ροζσ του Ομίλου κατά το πρϊτο τριμινο του 2012 ανιλκαν ςε 18,2 εκατ. (+72,9% ςε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΠΡΟΣΑΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ. Αγγελικι Καλλία- Αντωνίου Δρ. Νομικισ, Δικθγόροσ Τπεφκυνθ Σομζα Β. Ελλάδασ ECOCITY

ΘΕΜΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΠΡΟΣΑΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ. Αγγελικι Καλλία- Αντωνίου Δρ. Νομικισ, Δικθγόροσ Τπεφκυνθ Σομζα Β. Ελλάδασ ECOCITY ΘΕΜΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΠΡΟΣΑΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ Αγγελικι Καλλία- Αντωνίου Δρ. Νομικισ, Δικθγόροσ Τπεφκυνθ Σομζα Β. Ελλάδασ ECOCITY Περιεχόμενα 1. Oδθγία 2004/35 «Ο Ρυπαίνων πλθρϊνει» 2. Προςταςία και Διαχείριςθ Τδατικϊν

Διαβάστε περισσότερα

Ochrana životního prostředí. Řecká fauna a flóra Προςταςία του περιβάλλοντοσ. Χλωρίδα και πανίδα τθσ Ελλάδασ

Ochrana životního prostředí. Řecká fauna a flóra Προςταςία του περιβάλλοντοσ. Χλωρίδα και πανίδα τθσ Ελλάδασ Ochrana životního prostředí. Řecká fauna a flóra Προςταςία του περιβάλλοντοσ. Χλωρίδα και πανίδα τθσ Ελλάδασ Το φαινόμενο του κερμοκθπίου Η κερμοκραςία τθσ Γθσ αυξάνεται για διάφορουσ λόγουσ. Ζνασ λόγοσ

Διαβάστε περισσότερα

7.6.2012. Δθμόςιοσ κιποσ

7.6.2012. Δθμόςιοσ κιποσ 7.6.2012 Συνάντθςθ με κ. Χρφςθ Μιχαθλίδθ (Επιτροπι Προςβάςιμου Τουριςμοφ Κφπρου ΕΚΦΚ) και καταγραφι προβλθματικϊν ςθμείων προςβαςιμότθτασ ΑΜΕΑ ςτο Δθμόςιο κιπο Λεμεςοφ και το παραλιακό μονοπάτι. Δθμόςιοσ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΗ 1.0 ςτθν ΠΟΛΗ 3.0. από τθν. Πωσ επθρεάηουν τισ ΠΟΛΕΙ οι αλλαγζσ ςτθ διακυβζρνθςθ, τισ νζεσ τεχνολογίεσ και το μάρκετινγκ!

ΠΟΛΗ 1.0 ςτθν ΠΟΛΗ 3.0. από τθν. Πωσ επθρεάηουν τισ ΠΟΛΕΙ οι αλλαγζσ ςτθ διακυβζρνθςθ, τισ νζεσ τεχνολογίεσ και το μάρκετινγκ! από τθν ΠΟΛΗ 1.0 ςτθν ΠΟΛΗ 3.0 Πωσ επθρεάηουν τισ ΠΟΛΕΙ οι αλλαγζσ ςτθ διακυβζρνθςθ, τισ νζεσ τεχνολογίεσ και το μάρκετινγκ! Μοχιανάκθσ Κωςτισ Διμοσ Ηρακλείου ΣΙ ΕΙΝΑΙ ΣΟΠΟ Σο φυςικό, το τεχνικό και ανκρϊπινο

Διαβάστε περισσότερα

τρατθγικι προβολισ και προϊκθςθσ του ΕΟΣ ςτο διαδίκτυο

τρατθγικι προβολισ και προϊκθςθσ του ΕΟΣ ςτο διαδίκτυο τρατθγικι προβολισ και προϊκθςθσ του ΕΟΣ ςτο διαδίκτυο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΟΡΓΑΝΙΜΟ ΣΟΤΡΙΜΟΤ, Ακινα Ιοφνιοσ 2012 Γενικι κατεφκυνςθ ςτρατθγικισ για το ελλθνικό τουριςτικό προϊόν H Ελλάδα να αποκτιςει θγετικι κζςθ

Διαβάστε περισσότερα

geodata.gov.gr ειςαγωγι

geodata.gov.gr ειςαγωγι ειςαγωγι geodata.gov.gr ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ, ΑΝΟΙΚΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Το geodata.gov.gr είναι θ πρϊτθ διαδικτυακι υπθρεςία ςτθν Ελλάδα που προςφζρει ελεφκερα γεωχωρικά δεδομζνα και διαδραςτικοφσ χάρτεσ, για όλουσ!

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διοίκθςθσ Επιχειριςεων Ανζλιξθ ςτθν Διοίκθςθ

Πρόγραμμα Διοίκθςθσ Επιχειριςεων Ανζλιξθ ςτθν Διοίκθςθ Πρόγραμμα Διοίκθςθσ Επιχειριςεων Ανζλιξθ ςτθν Διοίκθςθ Αναγνωριςμένο από το Ινςτιτοφτο Ηγεςίασ και Διοίκηςησ τησ Αγγλίασ PAGE 1 OF 3 Εγκεκριμζνο από το Ινςτιτοφτο Ηγεςίασ και Διοίκθςθσ (Institute of Leadership

Διαβάστε περισσότερα

Megatron ERP Βάςη δεδομζνων Π/Φ - κατηγοριοποίηςη Databox

Megatron ERP Βάςη δεδομζνων Π/Φ - κατηγοριοποίηςη Databox Megatron ERP Βάςη δεδομζνων Π/Φ - κατηγοριοποίηςη Databox 03 05 ΙΛΤΔΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. αρμά Ιηαμπζλλα Βαρλάμθσ Νίκοσ Ειςαγωγι... 1 Σι είναι το Databox...... 1 Πότε ανανεϊνεται...... 1 Μπορεί να εφαρμοςτεί

Διαβάστε περισσότερα

Profdoc Medical Office Λογιςμικό διαχείριςησ Ιατρικοφ Φακζλου Αςθενοφσ ΣΕΧΝΙΚΕ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕ

Profdoc Medical Office Λογιςμικό διαχείριςησ Ιατρικοφ Φακζλου Αςθενοφσ ΣΕΧΝΙΚΕ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕ Λογιςμικό διαχείριςησ Ιατρικοφ Φακζλου Αςθενοφσ ΣΕΧΝΙΚΕ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΠΡΟΦΙΛ ΕΣΑΙΡΕΙΑ... 4 2 PROFDOC MEDICAL OFFICE (PMO)... 5 2.1 ΔΙΑΧΕΙΡΙΗ ΙΑΣΡΕΚΟΤ... 5 2.2 ΔΙΑΧΕΚΡΙΗ ΙΑΣΡΙΚΟΥ ΦΑΚΖΛΟΤ ΑΘΕΝΟΥ...

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΓΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΡΕΙΒΑΛΛΟΝ MICRO WORLDS PRO

ΡΟΓΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΡΕΙΒΑΛΛΟΝ MICRO WORLDS PRO ΡΟΓΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΡΕΙΒΑΛΛΟΝ MICRO WORLDS PRO Το Micro Worlds Pro είναι ζνα ολοκλθρωμζνο περιβάλλον προγραμματιςμοφ. Χρθςιμοποιεί τθ γλϊςςα προγραμματιςμοφ Logo (εξελλθνιςμζνθ) Το Micro Worlds Pro περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΑ ΕΦΑΜΟΓΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΞΩΤΕΙΚΗΣ ΘΕΜΟΜΟΝΩΣΗΣ

ΣΤΑΔΙΑ ΕΦΑΜΟΓΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΞΩΤΕΙΚΗΣ ΘΕΜΟΜΟΝΩΣΗΣ ΣΤΑΔΙΑ ΕΦΑΜΟΓΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΞΩΤΕΙΚΗΣ ΘΕΜΟΜΟΝΩΣΗΣ 1) Αρχικά πρζπει να γίνει ζλεγχοσ του υποςτρϊματοσ για : ςκόνεσ, υγραςία, επιπεδότθτα. Ππου κρίνεται απαραίτθτο πρζπει να γίνεται κακαριςμόσ, υδροβολι,

Διαβάστε περισσότερα

Φεςτιβάλ των Κοινών. Σκιαγραφώντασ ζννοιεσ τθσ Αποανάπτυξθσ και τθσ διαςφνδεςισ τουσ με τα Κοινά

Φεςτιβάλ των Κοινών. Σκιαγραφώντασ ζννοιεσ τθσ Αποανάπτυξθσ και τθσ διαςφνδεςισ τουσ με τα Κοινά Φεςτιβάλ των Κοινών Σκιαγραφώντασ ζννοιεσ τθσ Αποανάπτυξθσ και τθσ διαςφνδεςισ τουσ με τα Κοινά αποανάπτυξθ «ελαττοφμενθ ανάπτυξθ», από-μεγζκυνςθ, de-growth αποανάπτυξθ «ελαττοφμενθ ανάπτυξθ», από-μεγζκυνςθ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΣΙΚΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕ. Restaurant/bar app. (για χϊρουσ ψυχαγωγίασ & εςτίαςθσ ) Ξενοδοχειακι εφαρμογι παρουςίαςθσ και κρατιςεων δωματίων.

ΕΝΔΕΙΚΣΙΚΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕ. Restaurant/bar app. (για χϊρουσ ψυχαγωγίασ & εςτίαςθσ ) Ξενοδοχειακι εφαρμογι παρουςίαςθσ και κρατιςεων δωματίων. ΕΝΔΕΙΚΣΙΚΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕ ESHOP app Σο Ηλεκτρονικό ςασ Κατάςτθμα τϊρα και ςτο κινθτό ςασ Restaurant/bar app (για χϊρουσ ψυχαγωγίασ & εςτίαςθσ ) Hotel app Ξενοδοχειακι εφαρμογι παρουςίαςθσ και κρατιςεων δωματίων

Διαβάστε περισσότερα

η τζχνη τησ εκπαίδευςησ ο καθηγητήσ ςτο ςπίτι, 24 ώρεσ το 24ωρο

η τζχνη τησ εκπαίδευςησ ο καθηγητήσ ςτο ςπίτι, 24 ώρεσ το 24ωρο η τζχνη τησ εκπαίδευςησ ο καθηγητήσ ςτο ςπίτι, 24 ώρεσ το 24ωρο 210-9519043, info@odsk.gr Ειςαγωγή ιμερα, με τθν αλματϊδθ πρόοδο τθσ τεχνολογίασ και ειδικότερα ςτον τομζα των τθλεπικοινωνιϊν, ανοίγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΚΝΩΣΗ ΣΕΜΚΝΑΚΟΥ

ΑΝΑΚΟΚΝΩΣΗ ΣΕΜΚΝΑΚΟΥ ΑΝΑΚΟΚΝΩΣΗ ΣΕΜΚΝΑΚΟΥ Ολοκληρωμζνη Διαχείριςη των Αποβλήτων από Εκςκαφζσ, Κατεδαφίςεισ και Καταςκευζσ (ΑΕΚΚ). Με βάςη την ΚΥΑ 36259/1757/Ε103 (ΦΕΚ 1312Β-24/8/2010) Μζτρα, όροι και πρόγραμμα για την εναλλακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΜΑ ΣΑΤΡΩΝ - ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2015

ΠΕΡΜΑ ΣΑΤΡΩΝ - ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2015 ΠΕΡΜΑ ΣΑΤΡΩΝ - ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2015 1 Η ΑΝΣΖΑΒΕΛΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΙΚΟ ΑΝΣΙΠΡΟΩΠΟ ΣΗ CRI ΣΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Θ από το τζλοσ του 2013 είναι αποκλειςτικόσ αντιπρόςωποσ ςτθν Ελλάδα τθσ CRI (Cooperative Resources International ενόσ

Διαβάστε περισσότερα

groupsms Interface: Εργαλείο μαζικών αποζηολών SMS

groupsms Interface: Εργαλείο μαζικών αποζηολών SMS groupsms Interface: Εργαλείο μαζικών αποζηολών SMS Έκδοζη: 27 Μαρηίου 2012 Τποδομι groupsms: Γενικά Πλεονεκτιματα Βελτιςτοποιθμζνθ διαδικαςία SMS αποςτολϊν Μαηικζσ αποςτολζσ μζςω πολλαπλϊν γραμμϊν που

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά (Νέλλη) Ζήκα Τσελεμέγκου Δ/νςθ: Πρ. Κορομθλά 26, 54622 Θεςςαλονίκθ, τθλ. επικοινωνίασ 6973550445

Αθηνά (Νέλλη) Ζήκα Τσελεμέγκου Δ/νςθ: Πρ. Κορομθλά 26, 54622 Θεςςαλονίκθ, τθλ. επικοινωνίασ 6973550445 Αθηνά (Νέλλη) Ζήκα Τσελεμέγκου Δ/νςθ: Πρ. Κορομθλά 26, 54622 Θεςςαλονίκθ, τθλ. επικοινωνίασ 6973550445 Ειςιγθςθ για το Συνζδριο ςτο Ηράκλειο Κριτθσ με κζμα :Γυναικεία απαςχόλθςθ ςε περίοδο οικονομικισ

Διαβάστε περισσότερα

Θζμα : Ανακαίνιςη κοςμηματοπωλείου ςε διατηρητζο κτίριο

Θζμα : Ανακαίνιςη κοςμηματοπωλείου ςε διατηρητζο κτίριο Θζμα : Ανακαίνιςη κοςμηματοπωλείου ςε διατηρητζο κτίριο Πτυχιακι εργαςία : Ζλενα Αλυφαντάρου Επιβλζπουςα κακθγιτρια : κα Χριςτίνα Πανουτςοποφλου [1] ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ειςαγωγι. Ζρευνα για το διατθρθτζο Γεωγραφικι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΛΩ ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΘΜΕΙΟ, ΝΑ ΜΙΛΘΣΟΥΜΕ ΛΙΓΟ ΓΙΑ ΤΘΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑΣ ΔΙΑΙΤΑΣ.

ΘΕΛΩ ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΘΜΕΙΟ, ΝΑ ΜΙΛΘΣΟΥΜΕ ΛΙΓΟ ΓΙΑ ΤΘΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑΣ ΔΙΑΙΤΑΣ. ΓΕΙΑ ΣΑΣ! ΘΕΛΩ ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΘΜΕΙΟ, ΝΑ ΜΙΛΘΣΟΥΜΕ ΛΙΓΟ ΓΙΑ ΤΘΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑΣ ΔΙΑΙΤΑΣ. ΕΡΕΙΔΘ ΞΕΩ ΚΑΙ ΒΛΕΡΩ, ΟΤΙ ΥΡΑΧΕΙ ΑΚΕΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΡΟΥ ΔΥΣΚΟΛΕΥΕΤΑΙ ΝΑ ΞΕΚΙΝΘΣΕΙ ΜΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΩΣΤΘΣ ΔΙΑΤΟΦΘΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Εφδοξοσ+ Συνδεκείτε ςτθν Εφαρμογι Φοιτθτϊν και μεταβείτε ςτθ ςελίδα «Ανταλλαγι Βιβλίων (Εφδοξοσ+)».

Εφδοξοσ+ Συνδεκείτε ςτθν Εφαρμογι Φοιτθτϊν και μεταβείτε ςτθ ςελίδα «Ανταλλαγι Βιβλίων (Εφδοξοσ+)». Εφδοξοσ+ Διαθζτοντασ βιβλία μζςω του «Εφδοξοσ+» Συνδεκείτε ςτθν Εφαρμογι Φοιτθτϊν και μεταβείτε ςτθ ςελίδα «Ανταλλαγι Βιβλίων (Εφδοξοσ+)». Εμφανίηεται θ λίςτα με όλα ςασ τα βιβλία. Από εδϊ μπορείτε: -

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξθ Ευρωπαϊκοφ Πλαιςίου Επαγγελματικών Προςόντων για Διαχειριςτζσ Εγκαταςτάςεων τερεών Αποβλιτων (ΔΑ) Ζργο: SWFM-QF

Ανάπτυξθ Ευρωπαϊκοφ Πλαιςίου Επαγγελματικών Προςόντων για Διαχειριςτζσ Εγκαταςτάςεων τερεών Αποβλιτων (ΔΑ) Ζργο: SWFM-QF Ανάπτυξθ Ευρωπαϊκοφ Πλαιςίου Επαγγελματικών Προςόντων για Διαχειριςτζσ Εγκαταςτάςεων τερεών Αποβλιτων (ΔΑ) Ζργο: SWFM-QF Το ππόγπαμμα αςηό σπημαηοδοηήθηκε με ηην ςποζηήπιξη ηηρ Εςπωπαϊκήρ Επιηποπήρ. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΛΙΜΑΣΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΗ

ΒΙΟΚΛΙΜΑΣΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΗ ΡΟΓΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΩΝ» ΦΟΡΕΑ ΕΡΓΟΤ: ΔΗΜΟ ΖΑΚΤΝΘΟΤ ΒΙΟΚΛΙΜΑΣΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΗ ΣΟΤ ΚΕΝΣΡΟΤ ΣΗ ΠΟΛΗ ΣΗ ΖΑΚΤΝΘΟΤ Σ. 1. Α Σ Ε Τ Χ Ο Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Ε Ρ Γ Ο Τ ΟΚΣΩΒΡΙΟ 2011

Διαβάστε περισσότερα

NH 2 R COOH. Σο R είναι το τμιμα του αμινοξζοσ που διαφζρει από αμινοξφ ςε αμινοξφ. 1 Πρωτεΐνες

NH 2 R COOH. Σο R είναι το τμιμα του αμινοξζοσ που διαφζρει από αμινοξφ ςε αμινοξφ. 1 Πρωτεΐνες 1 Πρωτεΐνες Πρωτεΐνεσ : Οι πρωτεΐνεσ είναι ουςίεσ «πρώτθσ» γραμμισ για τουσ οργανιςμοφσ (άρα και για τον άνκρωπο). Σα κφτταρα και οι ιςτοί αποτελοφνται κατά κφριο λόγο από πρωτεΐνεσ. Ο ςθμαντικότεροσ όμωσ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00 Οδηγίερ: ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00 1) Το εξεηαζηικό δοκίμιο αποηελείηαι από 7 ζελίδερ και πεπιλαμβάνει 25 θέμαηα. 2)

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτήςεισ ςτοιχείων τεκμηρίωςησ φυςικοφ αντικειμζνου επενδφςεων ςτο πλαίςιο τησ Δράςησ digi-lodge ΚΑΣΗΓΟΡΙΑ ΔΑΠΑΝΗ 1. «Δαπάνεσ Προμήθειασ Εξοπλιςμοφ»

Απαιτήςεισ ςτοιχείων τεκμηρίωςησ φυςικοφ αντικειμζνου επενδφςεων ςτο πλαίςιο τησ Δράςησ digi-lodge ΚΑΣΗΓΟΡΙΑ ΔΑΠΑΝΗ 1. «Δαπάνεσ Προμήθειασ Εξοπλιςμοφ» & ςχετική τεκμηρίωςη ΔΑΠΑΝΗ 1 «Δαπάνεσ Προμήθειασ Εξοπλιςμοφ» Περιλαμβάνονται δαπάνεσ για τθν προμικεια βαςικοφ εξοπλιςμοφ που κρίνεται από τισ επιχειριςεισ αναγκαίοσ για τθν υλοποίθςθ τθσ προτεινόμενθσ

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουκιακά Λογικά Κυκλώματα

Ακολουκιακά Λογικά Κυκλώματα Ακολουκιακά Λογικά Κυκλώματα Τα ψθφιακά λογικά κυκλϊματα που μελετιςαμε μζχρι τϊρα ιταν ςυνδυαςτικά κυκλϊματα. Στα ςυνδυαςτικά κυκλϊματα οι ζξοδοι ςε κάκε χρονικι ςτιγμι εξαρτϊνται αποκλειςτικά και μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση & Διαχείριση Joomla στο Π.Σ.Δ. ΣΥΜΒΟΥΛΟ ΡΛΗΟΦΟΙΚΗΣ Ν. ΣΕΩΝ & ΚΕ.ΡΛΗ.ΝΕ.Τ. Ν. ΣΕΩΝ

Εγκατάσταση & Διαχείριση Joomla στο Π.Σ.Δ. ΣΥΜΒΟΥΛΟ ΡΛΗΟΦΟΙΚΗΣ Ν. ΣΕΩΝ & ΚΕ.ΡΛΗ.ΝΕ.Τ. Ν. ΣΕΩΝ στο Π.Σ.Δ. ΣΥΜΒΟΥΛΟ ΡΛΗΟΦΟΙΚΗΣ Ν. ΣΕΩΝ & Ν. ΣΕΩΝ Ιςτορικι Αναδρομι 1 Σεπτεμβρίου 2005: Γεννικθκε το όνομα Joomla, προιλκε από τθ λζξθ Jumla που ςτα Σουαχίλι ςθμαίνει «όλοι μαηί» 15 Σεπτεμβρίου 2005: Κυκλοφορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ευζλικτθ Εκνικι Σφνταξθ. Τομζασ Marketing Οκτϊβριοσ 2010

Ευζλικτθ Εκνικι Σφνταξθ. Τομζασ Marketing Οκτϊβριοσ 2010 Ευζλικτθ Εκνικι Σφνταξθ Τομζασ Marketing Οκτϊβριοσ 2010 Ασ προβλθματιςτοφμε Κάκε απόφαςθ που παίρνει κανείσ ςιμερα είναι κακοριςτικι για το μζλλον του Ασ προβλθματιςτοφμε Είναι όμωσ και άμεςα ςυνδεδεμζνθ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργαςιών. «Αποκατάςταςη Δαςικοφ Οικοςυςτήματοσ & Σοπίου μετά από Φυςικζσ Καταςτροφζσ ή άλλεσ Επεμβάςεισ Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργαςιών. «Αποκατάςταςη Δαςικοφ Οικοςυςτήματοσ & Σοπίου μετά από Φυςικζσ Καταςτροφζσ ή άλλεσ Επεμβάςεισ Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργαςιών «Αποκατάςταςη Δαςικοφ Οικοςυςτήματοσ & Σοπίου μετά από Φυςικζσ Καταςτροφζσ ή άλλεσ Επεμβάςεισ Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφζσ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχία, προςωπικότθτα και ικανότθτα. Συςχετίηονται; Μαρία Κοκκίνου Manager, ICAP Human Capital Consulting

Πτυχία, προςωπικότθτα και ικανότθτα. Συςχετίηονται; Μαρία Κοκκίνου Manager, ICAP Human Capital Consulting Πτυχία, προςωπικότθτα και ικανότθτα. Συςχετίηονται; Μαρία Κοκκίνου Manager, ICAP Human Capital Consulting Προγράμματα Management Trainees Ένα πεδίο ανηαγφνιζμού για ηα νέα ηαλένηα Οξφσ ανταγωνιςμόσ Σε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Τι Είναι Ζνα Domain Name;.1. Λάκθ Που Πρζπει Να Αποφφγετε.2. Φόρμουλα Για Ζνα Πετυχθμζνο Domain Name..5

Περιεχόμενα. Τι Είναι Ζνα Domain Name;.1. Λάκθ Που Πρζπει Να Αποφφγετε.2. Φόρμουλα Για Ζνα Πετυχθμζνο Domain Name..5 Περιεχόμενα Τι Είναι Ζνα Domain Name;.1 Λάκθ Που Πρζπει Να Αποφφγετε.2 Φόρμουλα Για Ζνα Πετυχθμζνο Domain Name..5 Επιλογι Domain Name Βιμα Προσ Βιμα 7 Τι Είναι Ένα Domain Name; Το domain name (ςτα ελλθνικά

Διαβάστε περισσότερα

Οδθγόσ αρχαρίων για τα Παράκυρα και τα υςτιματα Παρακφρων

Οδθγόσ αρχαρίων για τα Παράκυρα και τα υςτιματα Παρακφρων Οδθγόσ αρχαρίων για τα Παράκυρα και τα υςτιματα Παρακφρων Γιατί να μάκετε για τα παράκυρα και τα ςυςτιματα παρακφρων; Η απάντθςθ είναι γιατί: Αποτελοφν μζροσ των μζτρων για ενεργειακι απόδοςθ που όταν

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση «Μισθός 2005»

Εγκατάσταση «Μισθός 2005» Εγκατάσταση «Μισθός 2005» Έκδοση 8.5 ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Βιμα 1 ο. Κάνουμε φφλαξθ των αρχείων από τθν προθγοφμενθ ζκδοςθ του προγράμματοσ. Εργαλεία Φφλαξθ c:\msteuro\20111001 *Εντάξει+ Όποσ: 20111001

Διαβάστε περισσότερα

Μια ςτρατθγικι για τθν ζξυπνθ πόλθ ενδείκνυται να ςτθρίηεται ςτουσ ακόλουκουσ αλλθλοςυςχετιηόμενουσ 5 άξονεσ: 1. Μοντζλο Διοίκηςησ και Λειτουργίασ 2.

Μια ςτρατθγικι για τθν ζξυπνθ πόλθ ενδείκνυται να ςτθρίηεται ςτουσ ακόλουκουσ αλλθλοςυςχετιηόμενουσ 5 άξονεσ: 1. Μοντζλο Διοίκηςησ και Λειτουργίασ 2. Μια ςτρατθγικι για τθν ζξυπνθ πόλθ ενδείκνυται να ςτθρίηεται ςτουσ ακόλουκουσ αλλθλοςυςχετιηόμενουσ 5 άξονεσ: 1. Μοντζλο Διοίκηςησ και Λειτουργίασ 2. Μηχανιςμόσ μάθηςησ και ανάπτυξησ/ενίςχυςησ ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Joomla! - User Guide

Joomla! - User Guide Joomla! - User Guide τελευταία ανανέωση: 10/10/2013 από την ICAP WEB Solutions 1 Η καταςκευι τθσ δυναμικισ ςασ ιςτοςελίδασ ζχει ολοκλθρωκεί και μπορείτε πλζον να προχωριςετε ςε αλλαγζσ ι προςκικεσ όςον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΗ ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΩΝ ΜΕΣΡΗΕΩΝ Σελίδα 1 από 31 Ιςχφει από : 04/07/2011. Ραπανικολάου Νικόλαοσ

ΕΚΘΕΗ ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΩΝ ΜΕΣΡΗΕΩΝ Σελίδα 1 από 31 Ιςχφει από : 04/07/2011. Ραπανικολάου Νικόλαοσ Σελίδα 1 από 31 Τίτλοσ Εγγράφου: ΕΚΘΕΣΗ ΑΡΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΤΗΣΕΩΝ ΑΔΙΟΦΑΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΑΛΑΤΟΣΡΗΛΑΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ 7 Συντάκτθσ Ζκκεςθσ: Ραπανικολάου Νικόλαοσ Απαγορεφεται η μερική αναπαραγωγή τησ

Διαβάστε περισσότερα

Κσβερνηηική Πληροθορία & Βιβλιοθήκες Σσνάνηηζη Εργαζίας 12 Μαΐοσ 2014 Αθήνα, Ελλάδα. Σύντομα βιογραφικά ομιλητών

Κσβερνηηική Πληροθορία & Βιβλιοθήκες Σσνάνηηζη Εργαζίας 12 Μαΐοσ 2014 Αθήνα, Ελλάδα. Σύντομα βιογραφικά ομιλητών ΕΝΩΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΟΝΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΗ Κσβερνηηική Πληροθορία & Βιβλιοθήκες Σσνάνηηζη Εργαζίας 12 Μαΐοσ 2014 Αθήνα, Ελλάδα Οργάνωςθ από τθ Γενικι Γραμματεία Μζςων Ενθμζρωςθσ - Γενικι Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΗΓΟΡΗ Μ. ΜΑΛΕΚΚΙΔΗ & ΤΝΕΡΓΑΣΕ

ΓΡΗΓΟΡΗ Μ. ΜΑΛΕΚΚΙΔΗ & ΤΝΕΡΓΑΣΕ Με η α η π ο πήρ η ων Σ σ ο λ ι κ ών Εγ κ α η α ζ η ά ζ ε ων Αγ ί ο ς Ι ωά ν ν η Πι η ζ ι λ ι ά ρ ζε Κο ι ν ο η ι κ ο ύ ρ Χώπ ο ς ρ Φι λ ο ξ ε ν ί α ρ Κέ ν η π ο Πλ η π ο θό π η ζ η ρ γ ι α η η ν Ες π

Διαβάστε περισσότερα

Life08 ENV/GR/000553. Forest Cities. Layman s Report. June 2013. http://www.forestcities.gr

Life08 ENV/GR/000553. Forest Cities. Layman s Report. June 2013. http://www.forestcities.gr Life08 ENV/GR/000553 Forest Cities Layman s Report June 2013 http://www.forestcities.gr Συμμαχία των Τοπικών Αρχών για την Πρόληψη των δασικών πυρκαγιών - LIFE08 ENV/GR/553 Local Authorities Alliance for

Διαβάστε περισσότερα

υνδζςου με το μζλλον ΤΝΔΕΜΟ ΕΣΑΙΡΙΩΝ ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΩΝ

υνδζςου με το μζλλον ΤΝΔΕΜΟ ΕΣΑΙΡΙΩΝ ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΩΝ υνδζςου με το μζλλον net-metering ΤΝΔΕΜΟ ΕΣΑΙΡΙΩΝ ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΩΝ net-metering ςτθ Ελλάδα Σο net-metering ι αλλιϊσ θ αυτοπαραγωγι επιτρζπει πλζον ςτον Ζλλθνα καταναλωτι να παράγει τθν θλεκτρικι ενζργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Εγγραφζσ Μαθητών Ρ.Ε. Ριερίασ για το ςχολικό ζτοσ 2015-2016-Πρια Φοίτηςησ»

ΘΕΜΑ: «Εγγραφζσ Μαθητών Ρ.Ε. Ριερίασ για το ςχολικό ζτοσ 2015-2016-Πρια Φοίτηςησ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ, ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΘΡΗΚΕΤΜΑΣΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ Π.Ε. & Δ.Ε. Κ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΔΙΕΤΘΤΝΗ Α/ΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ ΠΙΕΡΙΑ Σαχ. Δ/νςθ : Π. Σςαλδάρθ 8 Σ.Κ. Πόλθ : 60100 Κατερίνθ

Διαβάστε περισσότερα

1. εμινάριο Προγραμματιςμού CNC Εργαλειομηχανών

1. εμινάριο Προγραμματιςμού CNC Εργαλειομηχανών 1. εμινάριο Προγραμματιςμού CNC Εργαλειομηχανών - Ύλη Διαλζξεων - Σκοπόσ: κοπόσ του εν λόγω ςεμιναρίου είναι να κατανοιςει ο εκπαιδευόμενοσ τισ διαδικαςίεσ προγραμματιςμοφ των ςφγχρονων εργαλειομθχανϊν

Διαβάστε περισσότερα

Με εγκάρδιουσ χαιρετιςμοφσ, εκ μζρουσ τθσ Οργανωτικισ και Επιςτθμονικισ Επιτροπισ

Με εγκάρδιουσ χαιρετιςμοφσ, εκ μζρουσ τθσ Οργανωτικισ και Επιςτθμονικισ Επιτροπισ Ππόζκληζη Αγαπθτοί υνάδελφοι και Φίλοι, Η Ελλθνικι Εταιρεία Μελζτθσ ΔΕΠΤ (ΕΕΜ ΔΕΠΤ) ςασ προςκαλεί ςτο 1ο Πανελλήνιο Διεπιςτημονικό υνζδριο για τη Διαταραχή Ελλειμματικήσ Προςοχήσ Τπερκινητικότητασ «Aπό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΝΕΔ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΓΙΑ ΣΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΓΙΑ ΣΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕ ΘΕΕΙ;

ΟΝΝΕΔ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΓΙΑ ΣΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΓΙΑ ΣΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕ ΘΕΕΙ; ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΓΙΑ ΣΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕ ΘΕΕΙ; Η πρϊτθ οργάνωςθ νζων ςτθν Ελλάδα ζχει αναδείξει ςθμαντικά ηθτιματα και κζςεισ πρϊτθ από όλουσ. Πρϊτθ θ ΟΝΝΕΔ ζχει ςυμπεριλάβει

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Ο κίνδυνος χαμηλοφ εισοδήματος στα νοικοκυριά με ανζργους στη διάρκεια της τρζχουσας κρίσης

Ο κίνδυνος χαμηλοφ εισοδήματος στα νοικοκυριά με ανζργους στη διάρκεια της τρζχουσας κρίσης Ο κίνδυνος χαμηλοφ εισοδήματος στα νοικοκυριά με ανζργους στη διάρκεια της τρζχουσας κρίσης Σηαύρος Ζωγραθάκης - Γεωπονικό Πανεπιζηήμιο Αθηνών Θόδωρος Μηηράκος Τράπεζα ηης Ελλάδος Κοινωνική πολιηική και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΣΕΚΣΟΝΙΚΗ ΣΟΠΙΟΤ: ΑΝΑΚΑΙΝΙΕΙ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΩΝ

ΑΡΧΙΣΕΚΣΟΝΙΚΗ ΣΟΠΙΟΤ: ΑΝΑΚΑΙΝΙΕΙ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΩΝ ΑΡΧΙΣΕΚΣΟΝΙΚΗ ΣΟΠΙΟΤ: ΑΝΑΚΑΙΝΙΕΙ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΩΝ Κείμενο/Φωτογράφθςθ: Χάρθσ Παπαϊωάννου Στόχοσ του παρόντοσ άρκρου είναι θ εξερεφνθςθ του ςχεδιαςμοφ περιβάλλοντοσ χϊρου και θ ςυςτθματικι παρουςίαςθ κάποιων

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Εργαςίασ: Αποςτολάκθσ Αριςτείδθσ Δθμόκα Κωνςταντίνα Κονίνθ Φερενίκθ Πάρςαλθ Ζωι

Ομάδα Εργαςίασ: Αποςτολάκθσ Αριςτείδθσ Δθμόκα Κωνςταντίνα Κονίνθ Φερενίκθ Πάρςαλθ Ζωι Μάκθμα: E-Marketing Θζμα: Δθμιουργία ιςτοςελίδασ Τπ. Κακθγθτισ: Δθμθτριάδθσ. Ομάδα Εργαςίασ: Αποςτολάκθσ Αριςτείδθσ Δθμόκα Κωνςταντίνα Κονίνθ Φερενίκθ Πάρςαλθ Ζωι φνοψθ Η εποχι που ηοφμε ζχει χαρακτθριςτεί

Διαβάστε περισσότερα