Αλγοριθμικά Ζητήματα Σχεδιασμού Μηχανισμών: Ανάθεση Διεργασιών σε Μηχανές Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ. Υποβάλλεται στην

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αλγοριθμικά Ζητήματα Σχεδιασμού Μηχανισμών: Ανάθεση Διεργασιών σε Μηχανές Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ. Υποβάλλεται στην"

Transcript

1 Αλγοριθμικά Ζητήματα Σχεδιασμού Μηχανισμών: Ανάθεση Διεργασιών σε Μηχανές Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Υποβάλλεται στην ορισθείσα από την Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης του Τμήματος Πληροφορικής Εξεταστική Επιτροπή από την Αιμιλία Κοκκινέλη ως μέρος των Υποχρεώσεων για τη λήψη του ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ιούλιος 2009

2 ΑΦΙΕΡΩΣΗ Στους γονείς μου, Αλέξανδρο και Γεωργία, για την πολυετή και ανυπολόγιστη υποστήριξή τους.

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Αρχικά, θα ήθελα να ευχαριστήσω, τον επιβλέποντα της εργασίας μου, κύριο Σπύρο Κοντογιάννη, που με καθοδήγησε και μου αφιέρωσε πολύ από τον πολύτιμο χρόνο του, για να ολοκληρώσω την προσπάθειά μου και να πετύχω το στόχο μου. Με την περάτωση της παρούσας μεταπτυχιακής, μου δίνεται η ευκαιρία να επισημάνω πόσο δύσκολο και κοπιαστικό είναι να ολοκληρώνεις ένα έργο που ξεκινάς, έχοντας ταυτόχρονα να διεκπεραιώσεις και άλλες υποχρεώσεις. Για μένα έγινε εφικτό χάρη στην αμέριστη κατανόηση της κας Αλίνας Χυζ και του κου Ευριπίδη Γλαβά. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά, την πολύ καλή φίλη, που απέκτησα κατά τη διάρκεια του ΜΠΣ, τη συμφοιτήτριά μου Αντιγόνη Γιάτσιου, για την άψογη συνεργασία που είχαμε. Τέλος, θέλω να ευχαριστήσω ιδιαίτερα την οικογένειά μου για τη συμπαράστασή της και ελπίζω ότι τα επόμενα χρόνια θα αφιερώσω περισσότερο χρόνο στον Αλέξανδρο, την Ηλιάνα και την Εύη.

4 v ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ ΑΦΙΕΡΩΣΗ... ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... v ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ... v ΠΕΡΙΛΗΨΗ... v EXTENDED ABSTRACT IN ENGLISH... x ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Περιγραφή Προβλήματος Δομή Εργασίας... 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ Θεωρία Παιγνίων (Game Theory) Ιστορία της Θεωρίας Παιγνίων Ορολογία Θεωρίας Παιγνίων Λελογισμένη Συμπεριφορά (Ratonal Behavor) Λύσεις Παιχνιδιών Κατάσταση Ισορροπίας (Equlbrum) Σχεδιασμός Μηχανισμών (Mechansm Desgn) Ορισμός Προβλήματος Σχεδιασμού Μηχανισμών Ο Στόχος του Μηχανισμού και των Παικτών Παραδείγματα Μηχανισμών: Δημοπρασίες Πρώτης και Δεύτερης Τιμής Πρόβλημα Ανάθεσης Διεργασιών και Σχεδιασμός Μηχανισμών Ορισμός Προβλήματος Ανάθεσης Διεργασιών Παράδειγμα Προβλήματος Ανάθεσης Διεργασιών Στόχοι Εργασίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Η ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΛΗΘΕΙΑΣ (TRUTHFULNESS) Ορισμός Φιλαλήθειας Η Αρχή της Αποκάλυψης (Revelaton Prncple) Θεώρημα Gbbard-Satterthwate Vckrey-Clarke-Groves (VCG) Μηχανισμός Θεώρημα του Roberts ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. ΑΝΑΘΕΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΣΥΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ Πρόβλημα Ανάθεσης Διεργασιών σε Συσχετιζόμενες Μηχανές Μορφή Συναρτήσεων Κοστολόγησης για Φιλαλήθεις Μηχανισμούς Ορισμός της Ιδιότητας Φθίνουσας Καμπύλης Εργασίας Απόδειξη Αναγκαιότητας της Φθίνουσας Καμπύλης Εργασίας Απόδειξη Ικανότητας της Φθίνουσας Καμπύλης Εργασίας Οικειοθελής Συμμετοχή (Voluntary Partcpaton) Μηχανισμός Ανάθεσης Διεργασιών Μη Πολυωνυμικού Χρόνου... 50

5 v 4.8 Μηχανισμός Ανάθεσης Διεργασιών Πολυωνυμικού Χρόνου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΑΝΑΘΕΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΜΗ ΣΥΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Πρόβλημα Ανάθεσης Διεργασιών σε Μη Συσχετιζόμενες Μηχανές Πρόβλημα Ανάθεσης Διεργασιών με Περιορισμούς Σχεδιασμός Μηχανισμών στις Μη Συσχετιζόμενες Μηχανές Κυκλική Μονοτονικότητα (Cycle Monotoncty) Γενική Τεχνική Κατασκευής Πιθανοτικών Μηχανισμών Ντετερμινιστικός Μηχανισμός για την Περίπτωση Διεργασιών Δύο-Τιμών Κυκλικά Μονότονος Προσεγγιστικός Μηχανισμός Ο Αλγόριθμος 2 είναι 2-προσεγγιστικός Ο Αλγόριθμος 2 είναι Κυκλικά Μονοτονικός Υπολογισμός Αποζημιώσεων Αδυναμία Εύρεσης Αυστηρής Λύσης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΑΝΑΘΕΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΜΗ ΣΥΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ Πιθανοτικοί Φιλαλήθεις Μηχανισμοί O Γενικά Πιθανοτικός Φιλαλήθης Μηχανισμός Μέθοδος Ανάλυσης Αποδοτικότητας Μηχανισμού Κάτω Φράγμα για Μηχανισμούς Ανεξάρτητων Διεργασιών Ανάθεση Διεργασιών σε m Μηχανές ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

6 v ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα Σελ Σχήμα.1.1: Πρόβλημα Ανάθεσης Πόρων στο Διαδίκτυο... 2 Σχήμα 2.1: Παιχνίδι Ρίψη Νομίσματος... 6 Σχήμα 2.2: Παιχνίδι Δίλλημα του Φυλακισμένου... 8 Σχήμα 2.3: Παιχνίδι BoS... 9 Σχήμα 4.1: Γιατί η καμπύλη εργασίας δε μπορεί να είναι αύξουσα Σχήμα 4.2α: Ο παίκτης δεν κερδίζει ποτέ αν «μπλοφάρει» Σχήμα 4.2β: Ο παίκτης δεν κερδίζει ποτέ αν «μπλοφάρει» Σχήμα 4.3: Μελέτη Άπληστου Κανόνα Ανάθεσης Σχήμα 4.4: Καλάθι Μεγέθους T/b Σχήμα 4.5: Παράδειγμα Μηχανισμού με Ακέραιες Αναθέσεις Διεργασιών Σχήμα 4.6: Το Πρόβλημα με τον 2- Προσεγγιστικό Μηχανισμό Σχήμα 4.7: Ο Πιθανοτικός Μηχανισμός είναι Υλοποιήσιμος Σχήμα 5.1: Μηχανή Σχήμα 5.2: Μηχανή Σχήμα 5.3: Μηχανή Σχήμα 5.4: Κύκλος Αναθέσεων Σχήμα 5.5: Δίκτυο Ροής (p, T), με 3 Διεργασίες, 2 Μηχανές και T=L Σχήμα 5.6: Γράφημα καταλοίπων του δικτύου του σχ. 5.5σε σχέση με τη ροή j 1 a Σχήμα 5.7: Γραφήματα Καταλοίπων Σχήμα 6.1: Ο Γενικός Μηχανισμός είναι Φιλαλήθης

7 v ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αιμιλία Κοκκινέλη του Αλεξάνδρου και της Γεωργίας. MSc, Τμήμα Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιούλιος, Αλγοριθμικά Ζητήματα Σχεδιασμού Μηχανισμών: Ανάθεση Διεργασιών σε Μηχανές. Επιβλέποντας: Σπυρίδων Κοντογιάννης. Στην παρούσα εργασία, ασχολούμαστε με αλγοριθμικά ζητήματα σχεδιασμού μηχανισμών. Ένας μηχανισμός είναι ο προσδιορισμός των κανόνων ενός παιχνιδιού με τέτοιο τρόπο ώστε: () οι συμμετέχοντες στο παιχνίδι να είναι ειλικρινείς ως προς τις προθέσεις τους, και () η λύση που θα προκύψει ως αποτέλεσμα του παιχνιδιού να είναι όσο το δυνατόν πλησιέστερα στην βέλτιστη λύση που θα επέλεγε ο ίδιος ο σχεδιαστής του μηχανισμού αν είχε πλήρη έλεγχο, προς όφελος ολόκληρου του συστήματος (όπως αυτό περιγράφεται μέσα από μια συνάρτηση κοινωνικής ωφέλειας). Στην εργασία μελετάται το πρόβλημα της εύρεσης (αποδοτικών) μηχανισμών, αλλά και κάτω φραγμάτων, που σχετίζονται με το πρόβλημα της ανάθεσης διεργασιών (task schedulng) σε παράλληλες μηχανές. Στο συγκεκριμένο σενάριο, κάθε μηχανή θεωρείται ότι έχει τους δικούς της χρόνους εκτέλεσης των διεργασιών, και αυτή είναι προσωπική (κρυφή) πληροφορία κάθε μηχανής. Ο σχεδιαστής επιθυμεί να αναθέσει τις διεργασίες στις μηχανές με τέτοιο τρόπο ώστε να ελαχιστοποιείται ο χρόνος περάτωσης και της τελευταίας διεργασίας (makespan). Όμως δεν είναι σε θέση να το κάνει αυτό, γιατί δεν γνωρίζει τους πραγματικούς χρόνους εκτέλεσης των διεργασιών στις μηχανές. Ζητά λοιπόν από τις μηχανές να αποκαλύψουν τα διανύσματα των χρόνων εκτέλεσης των διεργασιών, και στη συνέχεια, με βάση αυτή την πληροφορία: () επιλέγει μια ανάθεση των διεργασιών στις μηχανές, και () ανταμείβει κάθε μηχανή για την συνεισφορά της στην εκτέλεση των διεργασιών. Όμως, κάθε (εγωιστικά συμπεριφερόμενη) μηχανή στοχεύει στο να ελαχιστοποιήσει τη δική της προσπάθεια (χρόνο εκτέλεσης των διεργασιών που της ανατίθενται) και να μεγιστοποιήσει την ανταμοιβή που θα λάβει. Για το λόγο αυτό, ενδέχεται να δώσει εσφαλμένα δεδομένα

8 v στο σχεδιαστή. Στόχος λοιπόν του σχεδιαστή του μηχανισμού είναι να διαλέξει τους κατάλληλους αλγόριθμους ανάθεσης διεργασιών, και καθορισμού των ανταμοιβών, ώστε: () οι μηχανές να μην έχουν όφελος δίνοντας ψευδή στοιχεία για τους χρόνους εκτέλεσης, και () η ανάθεση που θα προκύψει να έχει makespan όσο το δυνατόν πλησιέστερο στο makespan της βέλτιστης λύσης που θα υπολόγιζε ο σχεδιαστής, λαμβάνοντας υπόψη τους πραγματικούς χρόνους εκτέλεσης. Προκειμένου ο μηχανισμός να είναι αποδοτικός, αυτοί οι δυο αλγόριθμοι θα πρέπει να είναι πολυωνυμικού χρόνου ως προς το μέγεθος του προβλήματος. Μελετάμε το συγκεκριμένο πρόβλημα (επιλογής ενός αποδοτικού μηχανισμού για ανάθεση διεργασιών σε μηχανές) σε τρεις βασικές κατηγορίες: σε παράλληλες συσχετιζόμενες μηχανές (unformly related machnes), σε μηχανές με περιορισμό ως προς την πρόσβαση (restrcted assgnment machnes), και σε μη συσχετιζόμενες μηχανές (unrelated machnes).

9 x EXTENDED ABSTRACT IN ENGLISH Kokknel, Amla, A. MSc, Computer Scence Department, Unversty of Ioannna, Greece. July, Algorthmc Mechansm Desgn: Task Schedulng Problem. Thess Supervsor: Spyros Kontoganns. In the present project, we study the feld of Algorthmc Mechansm Desgn. A mechansm defnes a game n a way that: () everyone who partcpates n the game truthfully declares hs/her purpose, and () the outcome of the game s as close as possble to the optmum outcome that would be chosen by the mechansm desgner f he had all the necessary nformaton of the system. Mechansm desgner acts for the socal welfare. We study the problem of fndng effcent mechansms, and lower bounds that connect wth the task schedulng problem n parallel machnes. In ths scenaro, each machne s supposed to need ts specfc tme to execute a task, and ths s secret (prvate) nformaton for the machne. Mechansm desgner wants to allocate the tasks to the machnes n such a way as to mnmze makespan (the maxmum completon tme of these machnes). But, as long as he sn t aware of the real tme that s needed by the machnes to complete ther assgnment, he can t acheve such an allocaton. So, he asks machnes to reveal ther tme vectors, and then, and n accordance wth ths nformaton: () outputs an allocaton of tasks to machnes, and () compensate each machne for ts contrbuton to the executon of tasks. But, every (self-nterest) machne goals to mnmze ts own effort (executon tme) and maxmze the compensaton s gong to proft by the desgner. For ths reason, the machne mght gve false data to the mechansm desgner. Mechansm desgner s purpose s to choose the approprate allocaton and payment algorthms, such that: () machnes don t beneft by declarng false nformaton about ther executon tme, and () the allocaton outcome acheves makespan whch s as close as possble to the makespan of the optmum soluton that would be computed by the mechansm desgner, f he was takng n to account the real

10 x executon tmes. For the mechansm to be effcent, these two algorthms have to be polynomal tme wth respect to the length of the problem. We study ths specfc problem (of selectng en effcent algorthm for the task schedulng problem) n three basc categores: unformly related machnes, restrcted assgnment machnes, and unrelated machnes.

11 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Περιγραφή Προβλήματος 1.2 Δομή Εργασίας 1.1. Περιγραφή Προβλήματος Η περιοχή του Σχεδιασμού Μηχανισμών (Mechansm Desgn) ή Θεωρία Υλοποίησης (Implementaton Theory) είναι υποπεριοχή της θεωρίας παιγνίων και των μικροοικονομικών και ασχολείται με την σχεδίαση πρωτοκόλλων για λελογισμένους (ratonal) παίκτες (βλ. παράγραφο 1.2). Γενικότερα, στο Σχεδιασμό Μηχανισμών μελετώνται προβλήματα σχετικά με τα συστήματα ψηφοφορίας (votng systems), τις πολιτικές φορολόγησης (taxaton polcy) και ανάθεσης δημοσίων αγαθών (allocaton of publc goods) κ.λπ.. Πρόσφατα ο Σχεδιασμός Μηχανισμών εφαρμόστηκε στην αλγοριθμική έρευνα με σκοπό να αντιμετωπιστούν ζητήματα όπως είναι η υπολογιστική αποδοτικότητα (computatonal effcency) αλγορίθμων, η δρομολόγηση μηνυμάτων (routng of messages), η ανάθεση διεργασιών (schedulng of tasks), η κατανομή μνήμης (allocaton of memory), η εύρεση συντομότερης διαδρομής (shortest path) κ.λπ.. Όλα τα παραπάνω προβλήματα έχουν κοινά χαρακτηριστικά: αποτελούνται από πολλές οντότητες (Η/Υ, μηχανές, κόμβοι, κ.λπ.) που έχουν στην κατοχή τους πόρους (resources) ή/και απαιτήσεις (requests). Επομένως, ο αλγόριθμος που θα τα επιλύσει αφενός πρέπει να λάβει υπόψη του όλες αυτές τις διαφορετικές οντότητες με όλες τις διαφορετικές προτιμήσεις τους και αφετέρου πρέπει να λειτουργεί αποδοτικά. Η ανάγκη να αντιμετωπιστούν τέτοιου είδους αλγοριθμικές προκλήσεις οδήγησε σε ένα νέο πεδίο

12 2 που ονομάζεται Αλγοριθμικά Ζητήματα Σχεδιασμού Μηχανισμών (Algorthmc Mechansm Desgn). Σχήμα: 1.1 Πρόβλημα Ανάθεσης Πόρων στο Διαδίκτυο Ένα παράδειγμα αλγοριθμικού ζητήματος σχεδιασμού μηχανισμών, είναι η δημιουργία αποδοτικών πρωτοκόλλων για το διαδίκτυο (βλ. σχήμα 1), που είναι ένα πρόβλημα που έχει παρόμοια φύση με τα προηγούμενα. Πιο συγκεκριμένα, στο διαδίκτυο υπάρχουν διαφορετικές οικονομικές οντότητες που κατέχουν, διαχειρίζονται και χρησιμοποιούν διαφορετικά μέρη του διαδικτύου. Για παράδειγμα, οι Η/Υ ανήκουν σε διαφορετικά άτομα ή οργανισμούς, οι οποίοι συμπεριφέρονται κατά κύριο λόγο προς όφελός τους. Αυτό σημαίνει ότι οι οντότητες (Η/Υ), παρουσιάζουν εγωιστική συμπεριφορά, αφού προκειμένου να επωφεληθούν από μια κατάσταση είναι δυνατό να μην ακολουθήσουν τα πρωτόκολλα ή τους αλγόριθμους. Επομένως, ένας τέτοιος αλγόριθμος ή πρωτόκολλο πρέπει να είναι εκ των προτέρων σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση τέτοιου είδους συμπεριφορών. Επιπλέον, η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου (electronc commerce) και των ηλεκτρονικών δημοπρασιών (auctons) που διεξάγονται μέσω ιστοσελίδων, αύξησε τον ενδιαφέρον των οικονομολόγων για επίτευξη υπολογιστικής αποδοτικότητας. Ο λόγος εντοπίζεται στο γεγονός ότι αν και υπάρχουν μηχανισμοί κατάλληλοι για σύνθετους τύπους δημοπρασιών που έχουν πολλές επιθυμητές ιδιότητες, δε μπορούν να υλοποιηθούν καθώς παρουσιάζουν υπολογιστικές δυσκολίες.

13 3 Το πρόβλημα που μας απασχολεί είναι η εύρεση αποδοτικών ως προς το υπολογιστικό κόστος τους μηχανισμών (πχ, πρωτοκόλλων για τη διαχείριση και κοστολόγηση αγαθών) που αναγκάζουν τις εμπλεκόμενες, εγωιστικά φερόμενες οντότητες (ανθρώπους, οργανισμούς, προγράμματα υπολογιστών) να εκδηλώσουν με ειλικρίνεια το ενδιαφέρον τους για την αξιοποίηση αυτών των αγαθών, και ταυτόχρονα εξασφαλίζουν ότι η κατάσταση ισορροπίας στην οποία θα περιέλθει ολόκληρο το σύστημα θα είναι όσο το δυνατόν καλύτερη, με βάση κάποια συνάρτηση απόδοσης του ίδιου του συστήματος. Πιο συγκεκριμένα, αναλύουμε μηχανισμούς που υλοποιούν το πρόβλημα ανάθεσης διεργασιών σε μηχανές (task schedulng). Μας ενδιαφέρουν οι φιλαλήθεις (truthful) μηχανισμοί, δηλαδή οι μηχανισμοί στους οποίους είναι πάντα προς όφελος των παικτών να είναι φιλαλήθεις ως προς τις πληροφορίες που αποκαλύπτουν στον μηχανισμό. Πιο συγκεκριμένα, στην παρούσα εργασία μελετάμε την ύπαρξη αποδοτικών μηχανισμών που απαρτίζονται από ένα πρωτόκολλο ανάθεσης διεργασιών και ένα σχήμα ανταμοιβών, σε παράλληλες μηχανές (πόρους). Οι μηχανές αυτές εγωιστικά επιχειρούν να μεγιστοποιήσουν το προσωπικό τους όφελος, δηλαδή, τη συνολική ανταμοιβή που θα εξασφαλίσουν μείον το υπολογιστικό κόστος που θα επωμιστούν για την εκτέλεση των διεργασιών που θα τους ανατεθούν. Από την άλλη πλευρά, ο μηχανισμός επιχειρεί () να εξασφαλίσει την φιλαλήθη συμμετοχή των μηχανών στη συνολική προσπάθεια για την εκτέλεση των διεργασιών, και () να ελαχιστοποιήσει το μέγιστο χρόνο περάτωσης (makespan) των διεργασιών από τις μηχανές Δομή Εργασίας Η μεταπτυχιακή εργασία περιέχει 6 κεφάλαια: Στο Κεφάλαιο 2 περιγράφονται βασικές έννοιες και ορισμοί της θεωρίας παιγνίων και το είδος των προβλημάτων που επιλύονται στα πλαίσια αυτού του κλάδου. Επίσης, περιγράφεται η ιδέα του Σχεδιασμού Μηχανισμών και δίνονται παραδείγματα συγκεκριμένων μηχανισμών. Τέλος, γίνεται η περιγραφή του Προβλήματος Ανάθεσης Διεργασιών που μελετάμε και προσδιορίζονται οι στόχοι της εργασίας.

14 4 Στο Κεφάλαιο 3 περιγράφεται η ιδιότητα της «φιλαλήθειας» (truthfulness) και δίνονται κάποιοι τρόποι, γενικές αρχές και τεχνικές που εξασφαλίζουν την επιθυμητή ιδιότητα και οδηγούν στη δημιουργία φιλαληθών (truthful) μηχανισμών. Επιπλέον, δίνονται ορισμένοι γνωστοί στη βιβλιογραφία χαρακτηρισμοί (δηλαδή, ικανές και αναγκαίες συνθήκες) για την εξασφάλιση της φιλαλήθειας σε έναν μηχανισμό. Στο Κεφάλαιο 4 μελετάμε το πρόβλημα της ανάθεσης διεργασιών σε συσχετιζόμενες μηχανές, δηλαδή σε μηχανές που χαρακτηρίζονται από την ταχύτητα εξυπηρέτησής τους s. Περιγράφουμε τις απαραίτητες ιδιότητες του φιλαλήθη μηχανισμού και αναλύουμε βέλτιστους αλγόριθμους ανάθεσης διεργασιών σε μηχανές πολυωνυμικού και μη πολυωνυμικού χρόνου. Επιπλέον, δίνουμε τη μέθοδο μετατροπής ενός αλγόριθμου κλασματικών αναθέσεων σε έναν 3-προσεγγιστικό πιθανοτικό φιλαλήθη μηχανισμό. Στο Κεφάλαιο 5 μελετάμε μια ειδική περίπτωση του προβλήματος ανάθεσης διεργασιών σε μη συσχετιζόμενες μηχανές, όπου μια εργασία σε κάθε μηχανή απαιτεί χρόνο επεξεργασίας low ή hgh. Το πεδίο ορισμού είναι πολυδιάστατο. Στη συνέχεια δίνουμε μια γενική τεχνική μετατροπής οποιουδήποτε c-προσεγγιστικού αλγόριθμου σε έναν 3c-προσεγγιστικό, και φιλαλήθη κατά αναμενόμενη τιμή μηχανισμό. Μας ενδιαφέρουν οι αλγόριθμοι που ικανοποιούν την ιδιότητα της κυκλικής μονοτονικότητας που είναι ικανή και αναγκαία συνθήκη για να είναι ο μηχανισμός φιλαλήθης. Στο Κεφάλαιο 6 δίνεται μια μέθοδος σχεδιασμού φιλαληθών μηχανισμών για το πρόβλημα ανάθεσης διεργασιών σε μη συσχετιζόμενες μηχανές. Αυτή η μέθοδος έχει εφαρμογή και σε όλους τους ήδη γνωστούς φιλαλήθεις μηχανισμούς. Επίσης, προσδιορίζονται τα άνω και κάτω φράγματα μηχανισμών και συγκεκριμένα, προτείνεται ένας πιθανοτικός φιλαλήθης μηχανισμός για την περίπτωση ανάθεσης σε δύο μηχανές, με λόγο προσέγγισης 1,5963. Στην γενική περίπτωση, των m μηχανών, προτείνεται ένας πιθανοτικός φιλαλήθης μηχανισμός που επιτυγχάνει λόγο προσέγγισης (m+5)/2.

15 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ 2.1 Θεωρία Παιγνίων (Game Theory) Ιστορία της Θεωρίας Παιγνίων Ορολογία Θεωρίας Παιγνίων 2.2 Λελογισμένη Συμπεριφορά (Ratonal Behavor) 2.3 Λύσεις Παιχνιδιών Κατάσταση Ισορροπίας (Equlbrum) 2.4 Σχεδιασμός Μηχανισμών (Mechansm Desgn) Ορισμός Προβλήματος Σχεδιασμού Μηχανισμών Ο Στόχος του Μηχανισμού και των Παικτών Παραδείγματα Μηχανισμών: Δημοπρασίες Πρώτης και Δεύτερης Τιμής 2.5 Πρόβλημα Ανάθεσης Διεργασιών και Σχεδιασμός Μηχανισμών Ορισμός Προβλήματος Ανάθεσης Διεργασιών Παράδειγμα Προβλήματος Ανάθεσης Διεργασιών 2.6 Στόχοι Εργασίας 2.1. Θεωρία Παιγνίων (Game Theory) Η θεωρία παιγνίων είναι εκείνος ο κλάδος των εφαρμοσμένων μαθηματικών που επιχειρεί να αποδώσει με φορμαλιστικό τρόπο συμπεριφορές οντοτήτων (που συνήθως ονομάζονται παίκτες) σε ένα περιβάλλον στρατηγικών αλληλεπιδράσεων (strategc nteractons system), όπου η επιτυχία μιας οντότητας στην επιλογή δράσης από ένα σύνολο επιλογών, εξαρτάται και από τις επιλογές των υπόλοιπων οντοτήτων που συμμετέχουν στο ίδιο περιβάλλον. Η θεωρία παιγνίων έχει ευρεία εφαρμογή σε τομείς όπως οι κοινωνικές επιστήμες, οι οικονομικές επιστήμες, η βιολογία, οι πολιτικές επιστήμες και διεθνείς σχέσεις, η φιλοσοφία, και (σχετικά πρόσφατα) η πληροφορική.

16 6 Αρχικά η θεωρία παιγνίων εστίασε το ενδιαφέρον της σε αμιγώς ανταγωνιστικά περιβάλλοντα, όπου μια οντότητα επωφελείται πάντοτε εις βάρος των υπόλοιπων οντοτήτων. Ένα τέτοιο παράδειγμα παιχνιδιού είναι η «Ρίψη Νομίσματος» (Matchng Pennes) όπου δυο παίκτες συμμετέχουν στον ένα και μοναδικό γύρο του παιχνιδιού επιλέγοντας την (επάνω) όψη του δικού τους νομίσματος ο καθένας, ανεξάρτητα από το τι επιλέγει ο αντίπαλος. Και τα δυο νομίσματα των παικτών δίνονται : () στον πρώτο παίκτη, αν οι δυο όψεις συμφωνούν, ή () στον δεύτερο παίκτη, αν οι δυο επιλεγμένες όψεις είναι διαφορετικές. Οι δυο παίκτες είναι υποχρεωμένοι εκ των προτέρων να ανακοινώσουν τη στρατηγική τους (δηλαδή, το πώς τελικά θα επιλέξουν την όψη του δικού τους νομίσματος) στον αντίπαλο, πριν πραγματικά κάνουν την επιλογή τους. Αν ονομάσουμε τους δυο παίκτες «παίκτη γραμμής» και «παίκτη στήλης» αντίστοιχα, τότε ο ακόλουθος πίνακας περιγράφει τα κέρδη των δυο παικτών, ανάλογα με το αποτέλεσμα του παιχνιδιού: Παίκτης Στήλης Κ Γ Παίκτης Γραμμής Κ 1, -1-1, 1 Γ -1, 1 1, -1 Σχήμα 2.1: Παιχνίδι Ρίψη Νομίσματος Στο συγκεκριμένο παιχνίδι είναι εύκολο να δει κανείς ότι αν ένας συγκεκριμένος παίκτης (πχ, ο παίκτης γραμμής) ανακοινώσει ντετερμινιστικά (δηλαδή, με βεβαιότητα) μια συγκεκριμένη δράση (πχ, ΚΟΡΩΝΑ) τότε ο αντίπαλός του ξέρει ακριβώς τι πρέπει να κάνει για να τον κερδίσει (πχ, ο παίκτης στήλης θα επέλεγε ακριβώς την αντίθετη δράση, δηλαδή, ΓΡΑΜΜΑΤΑ). Αυτό σημαίνει ότι και οι δυο παίκτες, εγωιστικά

17 7 σκεπτόμενοι, θα πρέπει να ανακοινώσουν στον αντίπαλο ως στρατηγική τους, όχι τη συγκεκριμένη δράση που θα υιοθετήσουν, αλλά κάποια κατανομή πιθανότητας με βάση την οποία θα επιλέξουν τη δράση τους, έτσι ώστε να κρύψουν από τον αντίπαλο την τελική τους επιλογή. Αν μελετήσει κανείς το συγκεκριμένο παιχνίδι, είναι εύκολο να διαπιστώσει ότι η μοναδική «κατάσταση ισορροπίας» του παιχνιδιού αυτού είναι κάθε παίκτης να «στρίψει δίκαια το νόμισμά του», δηλαδή να αποφασίσει τη δράση του ανεξάρτητα από το τι κάνει ο αντίπαλος, χρησιμοποιώντας την ομοιόμορφη κατανομή. Η συγκεκριμένη στρατηγική εξασφαλίζει για καθέναν από τους παίκτες μηδενικό (αναμενόμενο) κέρδος, ενώ για οποιαδήποτε άλλη στρατηγική του ενός παίκτη (κατανομή πιθανότητας για την επιλογή από το {ΚΟΡΩΝΑ,ΓΡΑΜΜΑΤΑ}, υπάρχει η κατάλληλη στρατηγική του αντιπάλου που εξασφαλίζει θετικό κέρδος για τον αντίπαλο και αρνητικό κέρδος (δηλαδή, ζημιά) για τον ίδιο τον παίκτη. Η θεωρία παιγνίων γρήγορα εξαπλώθηκε και σε πιο γενικά σενάρια αλληλεπίδρασης, όπου κάθε οντότητα έχει τις δικές της προτιμήσεις (όχι απαραίτητα πάντα σε σύγκρουση με αυτές των υπόλοιπων οντοτήτων) για κάθε δυνατή κατάσταση στην οποία μπορεί να βρεθεί ολόκληρο το σύστημα. Ως παράδειγμα αναφέρουμε το πολύ γνωστό παιχνίδι «Δίλημμα του Φυλακισμένου» (The Prsoner s Dlemma): Δυο κρατούμενοι έχουν συλληφθεί για τη διάπραξη μιας τροχαίας παράβασης (που επισύρει ποινή φυλάκισης 1 χρόνου), όμως η αστυνομία τους υποψιάζεται για τη διάπραξη ενός πολύ σοβαρότερου αδικήματος (π.χ. κλοπή) που επισύρει ποινή φυλάκισης 10 χρόνων. Όμως, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την απόδειξη της ενοχής τους γι αυτό το σοβαρό αδίκημα, έτσι λοιπόν η αστυνομία επιχειρεί να τους αποσπάσει μια ομολογία ενοχής, κάνοντας το εξής: Οι δυο κρατούμενοι τοποθετούνται σε δυο χωριστά κελιά, δίχως δυνατότητα επικοινωνίας, και η αστυνομία ανακοινώνει και στους δυο ότι, ανάλογα με το αν θα προδώσουν (Π) το συνεργάτη τους ή θα σιωπήσουν (Σ), θα εκτίσουν ποινή φυλάκισης όπως περιγράφεται στον ακόλουθο πίνακα:

18 8 Παίκτης Στήλης Π Σ Παίκτης Γραμμής Π -5, -5 0, -10 Σ -10, 0-1, -1 Σχήμα 2.2 Παιχνίδι Δίλλημα του Φυλακισμένου Παρατηρούμε ότι αν ο παίκτης γραμμής προδώσει, τότε η ποινή του δεν είναι βέβαιη αλλά εξαρτάται και από το τι θα κάνει ο παίκτης στήλης (αν και οι δυο προδώσουν τότε μοιράζονται την ποινή των 10 χρόνων, αν όμως ο παίκτης στήλης σιωπήσει, τότε ο παίκτης γραμμής αφήνεται ελεύθερος ενώ ο παίκτης στήλης εκτίει ολόκληρη την ποινή). Στο συγκεκριμένο παιχνίδι υπάρχει μια προφανής λύση που θα ήταν προς όφελος και των δυο παικτών: Αν και οι δυο σιωπούσαν, τότε η αστυνομία θα μπορούσε να τους καταδικάσει μόνο για την τροχαία παράβαση (λόγω έλλειψης στοιχείων για το σοβαρότερο αδίκημα) και καθένας τους θα έπρεπε να εκτίσει ποινή φυλάκισης ενός χρόνου. Παρόλα αυτά, εύκολα βλέπει κανείς ότι (πχ) ο παίκτης γραμμής έχει συμφέρον να προδώσει, ανεξάρτητα από το τι θα κάνει ο παίκτης στήλης, αφού και στις δυο περιπτώσεις επιλογής δράσης για τον παίκτης στήλης, η ποινή για τον παίκτη γραμμής είναι μικρότερη όταν προδίδει. Έτσι, καταλήγουμε ότι (δεδομένου ότι οι δυο παίκτες δεν επικοινωνούν μεταξύ τους, και άρα δε μπορούν να συνάψουν κάποιου είδους συμφωνία) και οι δυο ύποπτοι θα προδώσουν ο ένας τον άλλον και θα εκτίσουν ποινή φυλάκισης 5 χρόνων ο καθένας. Επιπλέον, υπάρχουν παιχνίδια όπου οι παίκτες θέλουν να συντονίσουν τη συμπεριφορά τους, αλλά έχουν αντικρουόμενες επιθυμίες. Ένα τέτοιο παράδειγμα ονομάζεται «BoS» (Bach or Stravnsky): Δύο άτομα θέλουν να πάνε μαζί σε ένα κονσέρτο μουσικής του Bach ή του Stravnsky. Αν και το κύριο μέλημά τους είναι να πάνε μαζί, ο ένας επιθυμεί

19 9 περισσότερο τον Bach και ο άλλος τον Stravnsky. Το παράδειγμα απεικονίζεται με τον παρακάτω πίνακα: Παίκτης Στήλης B S Παίκτης Γραμμής B 2, 1 0, 0 S 0, 0 1, 2 Σχήμα 2.3 Παιχνίδι BoS Παρατηρούμε ότι στο συγκεκριμένο παιχνίδι υπάρχουν δύο σημεία ισορροπίας που θα ικανοποιούσαν την ανάγκη των δύο παικτών να συντονίσουν τη συμπεριφορά τους και να πάνε μαζί στο κονσέρτο μουσικής. Επομένως, υπάρχουν τρεις στρατηγικές για το παιχνίδι, δύο αμιγείς και μια μικτή. Στις αμιγείς στρατηγικές οι παίκτες: () επιλέγουν και οι δύο Bach ή () επιλέγουν και οι δύο Stravnsky. Στη μικτή στρατηγική ο παίκτης επιλέγει τη δράση του με βάση κάποια κατανομή πιθανότητας. Ο παίκτης κάνει την κατανομή πιθανότητας με τέτοιο τρόπο ώστε να του εξασφαλίζεται το ίδιο αναμενόμενο όφελος είτε αποφασισθεί τελικά να πάνε Bach είτε Stravnsky. Το μικτό προφίλ στρατηγικών είναι όταν ο παίκτης γραμμής με πιθανότητα 1/3 επιλέγει Bach και με πιθανότητα 2/3 επιλέγει Stravnsky, ενώ ο παίκτης στήλης με πιθανότητα 1/3 επιλέγει Stravnsky και με πιθανότητα 2/3 Bach Ιστορία της Θεωρίας Παιγνίων Αν και υπήρχαν ορισμένες εξελίξεις νωρίτερα, η θεωρία παιγνίων καθιερώθηκε με (και πήρε το όνομά της από) το βιβλίο Theory of Games and Economc Behavor [John von

20 10 Neumann, Oskar Morgenstern (1944)]. Γνώρισε δε ιδιαίτερη ανάπτυξη κατά τη δεκαετία του 1950, όταν υιοθετήθηκε ευρέως ως θεμελιώδες αναλυτικό εργαλείο από τις οικονομικές επιστήμες. Αργότερα (δεκαετία του 1970) εφαρμόσθηκε στη βιολογία, ιδιαίτερα στον τομέα της που σήμερα είναι γνωστός ως Εξελικτική Θεωρία Παιγνίων. Τα τελευταία 15 χρόνια γνωρίζει ιδιαίτερη επιτυχία και αμέτρητες εφαρμογές στην Πληροφορική, με έμφαση σε αλγοριθμικά ζητήματα που σχετίζονται κυρίως με τρόπους κατασκευής ισορροπιών, δημιουργία αποδοτικών μηχανισμών για την επιβολή μιας επιθυμητής (για το σύστημα) ισορροπίας, ταχύτητα σύγκλισης ακολουθιών βημάτων εγωιστικών επιλογών από τους παίκτες σε κάποια ισορροπία, κ.λπ. Σήμερα η θεωρία παιγνίων αναγνωρίζεται ευρέως ως ένα από τα πιο πετυχημένα παρακλάδια των εφαρμοσμένων μαθηματικών. Για παράδειγμα, ήδη έχουν απονεμηθεί οκτώ βραβεία Nobel σε επιστήμονες για τα επιτεύγματά τους στη θεωρία παιγνίων Ορολογία Θεωρίας Παιγνίων Η θεωρία Παιγνίων είναι ένα σύνολο από ιδέες και τεχνικές που χρησιμοποιούνται στην ανάλυση μαθηματικών μοντέλων αντικρουόμενων συμφερόντων. Δεν απαντάει στην ερώτηση πώς να παίξεις ένα παιχνίδι, αλλά περιγράφει τις ιδιότητες μιας συγκεκριμένης στρατηγικής επιλογής, αυτής που ο παίκτης επιθυμεί περισσότερο. Ακόμα κι αν τελικά η ανάλυση προτείνει την καλύτερη δυνατή στρατηγική για έναν παίκτη, το κάνει υποθέτοντας ότι όλοι οι υπόλοιποι παίκτες έχουν επιλέξει με το καλύτερο δυνατό τρόπο για τους ίδιους. Παρακάτω θα περιγράψουμε τα κοινά χαρακτηριστικά που έχουν τα παραπάνω παραδείγματα, και γενικότερα όλα τα παιχνίδια:

21 11 1. Υπάρχουν πάντα τουλάχιστον δύο συμμετέχοντες (partcpants) Ν, N 2, που περιγράφονται ως οντότητες ή πράκτορες (agents), ή παίκτες (players) κ.λπ. Στο εξής θα ονομάζονται παίκτες. 2. Κάθε παιχνίδι αποτελείται από μια ένα σύνολο (πιθανών) δράσεων που είναι είτε αποφάσεις των παικτών (π.χ. επιλογή κορώνα ή γράμματα), είτε αποτελέσματα τυχαίων γεγονότων (π.χ. αποτέλεσμα ρίψης νομίσματος). Επομένως, κάθε παίκτης πρέπει να πάρει αποφάσεις κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού. Δηλαδή, N, S S 2 είναι το σύνολο δράσεων του συγκεκριμένου παίκτη ( n ). Η στρατηγική 1 (strategy) ενός παίκτη είναι ο αλγόριθμος με βάση τον οποίο ο συγκεκριμένος παίκτης (ανακοινώνει ότι) θα επιλέξει τη δική του δράση από το S n, ανεξάρτητα από τους άλλους παίκτες. 3. Ο παίκτης έχει μια συνάρτηση ωφέλειας (utlty) ως προς το αποτέλεσμα του παιχνιδιού, που αντανακλά τις προτιμήσεις του συγκεκριμένου παίκτη επί όλων των πιθανών αποτελεσμάτων του παιχνιδιού: N, U : Sq R q N είναι η συνάρτηση ωφέλειας του παίκτη n, που υποδηλώνει (μέσω ενός πραγματικού αριθμού για κάθε προφίλ στρατηγικών για όλους τους παίκτες) τη σημαντικότητα του αποτελέσματος του παιχνιδιού για το συγκεκριμένο προφίλ στρατηγικών. 4. Στο τέλος κάθε παιχνιδιού, κάθε παίκτης λαμβάνει μια αποζημίωση ή καταβάλλει μια πληρωμή (payoff), η οποία υποθέτουμε ότι είναι πραγματικός αριθμός. Στο παράδειγμα του παιχνιδιού «ρίψη νομίσματος» ο παίκτης γραμμής 1 Για παράδειγμα, ένας παίκτης μπορεί να αποφασίσει (και να ανακοινώσει) ότι με βεβαιότητα θα υιοθετήσει μιας συγκεκριμένη δράση (οπότε μιλάμε για ΑΜΙΓΗ στρατηγική) ή μπορεί να επιλέξει τη δράση του ως αποτέλεσμα ενός τυχαίου και ανεξάρτητου πειράματος που θα εκτελέσει πάνω στο σύνολο δράσεών του, S n, με βάση κάποια κατανομή πιθανότητας (οπότε μιλάμε για ΜΙΚΤΗ στρατηγική, που περιγράφεται πλήρως από την κατανομή πιθανότητας).

22 12 ζημιώνεται 1 ευρώ ή κερδίζει 1 ευρώ, ανάλογα με το αν τα δυο νομίσματα έχουν τελικά διαφορετική ή την ίδια όψη Λελογισμένη Συμπεριφορά (Ratonal Behavor) Μια θεμελιώδης υπόθεση της θεωρίας παιγνίων (τουλάχιστον για τα παιχνίδια πλήρους γνώσης που μελετάμε στην παρούσα εργασία) είναι ότι καθένας από τους παίκτες επιδεικνύει μια «λελογισμένη συμπεριφορά», δηλαδή, επιλέγει τη στρατηγική του με τέτοιο τρόπο ώστε, ανάλογα με τις στρατηγικές των υπόλοιπων παικτών, να μεγιστοποιεί την τιμή της προσωπικής του συνάρτησης ωφέλειας. Πιο συγκεκριμένα, αν θεωρήσουμε το σύνολο Δ n = {x [0,1] Sk : Σ s Sk x(s) = 1} όλων των μικτών στρατηγικών που μπορεί να υιοθετήσει οποιοσδήποτε παίκτης k N, τότε η υπόθεση της λελογισμένης συμπεριφοράς μας εξασφαλίζει πως για επιλογή στρατηγικών των άλλων παικτών, σ k є Δ k, k n, ο παίκτης n επιλέγει μια δική του στρατηγική σ n Δ n που αναθέτει θετική μάζα πιθανότητας μόνο σε δράσεις που μεγιστοποιούν το προσωπικό του όφελος: s S n, σ n (s) > 0 s arg max{ U n (s n,σ -n ) : s n S n } όπου U n (s n,σ -n ) = Es -n ~σ -n { U n ( s n, s -n ) } είναι η αναμενόμενη ωφέλεια που θα έχει ο παίκτης n διαλέγοντας τη δράση s n, όταν οι υπόλοιποι παίκτες διαλέγουν τις δράσεις τους σύμφωνα με το προφίλ στρατηγικών σ -n = (σ k ) k n Λύσεις Παιχνιδιών Κατάσταση Ισορροπίας (Equlbrum) Οι παραδοσιακές εφαρμογές της θεωρίας παιγνίων, κατά ένα μεγάλο ποσοστό, λαμβάνουν ως πιθανές λύσεις των παιχνιδιών, κάποιας μορφής κατάσταση ισορροπίας

23 13 στην οποία μπορεί να περιέλθει ολόκληρο το σύστημα, ως αποτέλεσμα της «λελογισμένης συμπεριφοράς» των οντοτήτων που περιλαμβάνει. Για παράδειγμα, ένα διάνυσμα επιλογών δράσης για όλους τους παίκτες οδηγεί σε ισορροπία Nash, αν οποιοσδήποτε παίκτης δε μπορεί να βρει μια εναλλακτική δράση που να του εξασφαλίζει μια κατάσταση που είναι γι αυτόν αυστηρά πιο προτιμητέα από την τρέχουσα κατάσταση, δεδομένου ότι οι υπόλοιποι παίκτες διατηρούν αναλλοίωτες τις δικές τους επιλογές (αυτό καλείται μονομερής αλλαγή δράσης από το συγκεκριμένο παίκτη). Για κάθε παίκτη n є N, έχουμε U n (s n,σ -n ) U n (s n,σ -n ), s S n Στο παράδειγμα της Ρίψης Νομίσματος, είναι σχετικά απλό να δείξει κανείς ότι η μοναδική ισορροπία Nash, είναι και για τους δυο παίκτες να επιλέξουν (και να ανακοινώσουν αυτή την επιλογή τους) να «στρίψουν το νόμισμα» με δίκαιο τρόπο, ώστε η πιθανότητα επιλογής Κορώνας ή Γραμμάτων να είναι ακριβώς η ίδια. Όσο για το Δίλημμα του Φυλακισμένου, η μοναδική ισορροπία Nash επιβάλλει και στους δυο παίκτες να προδώσουν ο ένας τον άλλο, γιατί οτιδήποτε επιλέξει ο αντίπαλος, κάθε φυλακισμένος έχει ξεκάθαρο όφελος να προδώσει παρά να σιωπήσει. Τέλος, στο παράδειγμα Bach or Stravnsky έχουμε δύο ισορροπίες Nash: (Bach, Bach) και (Stravnsky, Stravnsky). Οι δύο αμιγείς στρατηγικές είναι: () όταν και οι δύο παίκτες επιλέγουν πάντα Bach και () όταν και οι δύο παίκτες επιλέγουν πάντα Stravnsky. Το μικτό προφίλ στρατηγικών είναι όταν ο παίκτης γραμμής με πιθανότητα 2/3 επιλέγει Bach και με πιθανότητα 1/3 επιλέγει Stravnsky, ενώ ο παίκτης στήλης με πιθανότητα 1/3 επιλέγει Stravnsky και με πιθανότητα 2/3 Bach. Φυσικά, η ισορροπία Nash δεν είναι η μοναδική κατάσταση ισορροπίας που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως λύση ενός παιχνιδιού. Ανάλογα με το πεδίο εφαρμογής της Θεωρίας Παιγνίων, έχουν κατά καιρούς οριστεί πάρα πολλά σκεπτικά λύσεων (soluton concepts). Στην πραγματικότητα, η ισορροπία Nash έχει δεχθεί σφοδρότατη κριτική για το γεγονός ότι αφορά αποκλειστικά τα σενάρια μονομερούς αλλαγής δράσης από τους

24 14 παίκτες, ενώ στην πραγματικότητα οι οντότητες μπορεί να συνεργάζονται για ένα μακροπρόθεσμο στόχο, να συνάπτουν κρυφές ή φανερές συμφωνίες για συντονισμένη συμπεριφορά, να προσποιούνται αλλαγή δράσης προκειμένου να παρασύρουν τους υπόλοιπους παίκτες, κ.λπ. Η αλήθεια είναι όμως ότι μεταξύ των σκεπτικών λύσεων που έχουν κατά καιρούς προταθεί, η ισορροπία Nash είναι το μοναδικό σκεπτικό λύσης που (μέχρι σήμερα) γνωρίζουμε ότι έχει μια σημαντική ιδιότητα: Υπάρχει μια τέτοια λύση, για κάθε παιχνίδι με πεπερασμένο πλήθος παικτών και πεπερασμένο πλήθος επιλογών ανά παίκτη Σχεδιασμός Μηχανισμών (Mechansm Desgn) Ο Σχεδιασμός Μηχανισμών 2 είναι κλάδος της θεωρίας παιγνίων και των μικροοικονομικών και ασχολείται με την σχεδίαση πρωτοκόλλων για λελογισμένους παίκτες, οι οποίοι επιλέγουν πάντα εκείνη την στρατηγική που θα μεγιστοποιήσει το προσωπικό τους όφελος (self-nterest), δηλαδή την καλύτερη στρατηγική για το παιχνίδι που συμμετέχουν. Ο Σχεδιασμός Μηχανισμών αφορά την κατασκευή μηχανισμών, δηλαδή, τον σχεδιασμό των κανόνων, των πολιτικών και των περιορισμών ενός παιχνιδιού (συστήματος), με στόχο την επίτευξη ενός συγκεκριμένου επιθυμητού αποτελέσματος [NRo99]. Από τα παρακάτω παιχνίδια φαίνεται ότι οι κανόνες, οι πολιτικές και οι περιορισμοί που θα τεθούν θα επηρεάσουν το αποτέλεσμα του παιχνιδιού: Δημοπρασία (Aucton): το αποτέλεσμα μιας δημοπρασίας εξαρτάται από το αν οι προσφορές (bds) υποβάλλονται με σφραγισμένους φακέλους ή προφορικά (publc aucton). Οι παίκτες είναι σημαντικό να γνωρίζουν αν η προσφορά που θα υποβάλουν για ένα αγαθό θα παραμείνει απόρρητη ή θα γίνει γνωστή στους 2 Ο όρος Σχεδιασμός Μηχανισμών (Mechansm Desgn) είναι επίσης γνωστός και ως Θεωρία Εφαρμογών (Implementaton Theory).

25 15 άλλους παίκτες, καθώς αυτός είναι ένας παράγοντας που θα επηρέαζε το μέγεθος της τελικά προσφερόμενης τιμής και άρα θα επηρέαζε το αποτέλεσμα του παιχνιδιού. Ανάθεση Διεργασιών (Job Schedulng): οι πολιτικές ανάθεσης που θα τεθούν επηρεάζουν τον τρόπο και το χρόνο που θα γίνει η ανάθεση των διεργασιών στις μηχανές. Για παράδειγμα, είναι δυνατό να τεθούν προτεραιότητες στην εκτέλεση των διεργασιών, περιορισμοί στις μηχανές κ.λπ. Δημόσιο Έργο (Publc Project): ο τρόπος με τον οποίο διαμοιράζεται το κόστος του δημοσίου έργου στο κοινωνικό σύνολο (π.χ. μέσω πολιτικών φορολόγησης) επηρεάζει την απόφαση για την ανάληψη ή όχι του έργου. Σε περίπτωση που το δημόσιο όφελος που θα προκύψει από την κατασκευή του δημοσίου έργου δεν υπερβαίνει το κόστος του, το έργο δε θα αναληφθεί Ορισμός Προβλήματος Σχεδιασμού Μηχανισμών Ένας μηχανισμός (f, P) σε γενικές γραμμές αποτελείται από δύο μέρη: τη συνάρτηση αποτελέσματος (outcome functon), που καλείται και αλγόριθμος ανάθεσης (allocaton rule), και από τον αλγόριθμο κοστολόγησης (payment algorthm). Η συνάρτηση εξόδου καθορίζει την τελική κατάσταση ολόκληρου του συστήματος, ενώ ο αλγόριθμος κοστολόγησης τις ανταμοιβές ή χρεώσεις (ανάλογα με το πρόσημο) των συμμετεχόντων στο σύστημα. Πιο συγκεκριμένα, ένας μηχανισμός (f, P) περιγράφεται ως εξής[nro99]: Α: Το σύνολο ενδεχομένων καταστάσεων (alternatves) στις οποίες μπορεί να περιέλθει το σύστημα. Ν = { 1, 2,, n } : Ένα σύνολο λελογισμένων παικτών.

26 16 Ν, V είναι το σύνολο των συναρτήσεων αποτίμησης (valuaton functons) των ενδεχομένων καταστάσεων από το Α. Η συνάρτηση αποτίμησης, ουσιαστικά αποτελεί μια ποσοτικοποίηση της αξίας που αποκομίζει ο παίκτης από την εκάστοτε κατάσταση στην οποία μπορεί να περιέλθει το σύστημα, θεωρώντας μια ενιαία νομισματική μονάδα. Το καρτεσιανό γινόμενο V = Χ Ν, V είναι ο χώρος συναρτήσεων αποτίμησης για όλους τους παίκτες. Η συνάρτηση αποτίμησης αποτελεί κρυφή (prvate) πληροφορία για τον παίκτη. f : V 1 V n R είναι η συνάρτηση αποτελέσματος (outcome functon) ή κανόνας ανάθεσης (allocaton rule), που δέχεται ως είσοδο τις αποτιμήσεις που δηλώνουν οι παίκτες, και επιστρέφει την τελική κατάσταση του συστήματος. Δηλαδή, για κάθε διάνυσμα δηλώσεων αποτίμησης, ν V, f(ν) Α είναι η κατάσταση που επιλέγει ο μηχανισμός ως αποτέλεσμα του παιχνιδιού. N, P : V 1 V n A είναι η συνάρτηση κοστολόγησης (payment functon) για τον παίκτη, σε σχέση με τις δηλώσεις συναρτήσεων αποτίμησης που κάνουν όλοι οι παίκτες. Δηλαδή, ν V, P (ν) είναι η τιμή που είτε καλείται να πληρώσει ( όταν P (ν) > 0 ), ή με την οποία αποζημιώνεται ( όταν P (ν) < 0 ) ο παίκτης, για το συγκεκριμένο διάνυσμα δηλώσεων συναρτήσεων αποτίμησης. Ν, U : V V R είναι η συνάρτηση ωφέλειας που ενδιαφέρεται ο παίκτης να βελτιστοποιήσει. Η U δέχεται ως είσοδο () το προφίλ των δηλώσεων συναρτήσεων αποτίμησης b V όλων των παικτών (του παίκτη συμπεριλαμβανομένου), και () την πραγματική συνάρτηση αποτίμησης v V του παίκτη, και επιστρέφει τον πραγματικό αριθμό U (b ; v ) που ορίζεται ως εξής: b - V -, v,b V, U (b,b - ; ν) = ν ( f(b,b - ) ) P (b,b - ) Εξ. 2.1

27 17 Δηλαδή, αν ο παίκτης δηλώσει (ενδεχομένως ψευδώς) μια συνάρτηση αποτίμησης b, ενώ η πραγματική του συνάρτηση αποτίμησης είναι η ν, και οι άλλοι παίκτες δηλώσουν (ψευδώς ή αληθώς) το προφίλ συναρτήσεων αποτίμησης b - = ( b k ) k, τότε η ωφέλεια του παίκτη είναι ακριβώς: U ( b, b - ; ν ) = ν ( f( b, b - ) ) P ( b, b - ). Όμως, η αποτίμηση της λύσης f(b, b - ) που προτείνει ο μηχανισμός (σε σχέση με τις δηλώσεις των παικτών) γίνεται ως προς την πραγματική συνάρτηση αποτίμησης του παίκτη, και όχι την δηλωθείσα. Εντούτοις, τόσο η προτεινόμενη λύση f(b, b - ), όσο και η κοστολόγηση P (b, b - ), εξαρτώνται από τις δηλώσεις αποτιμήσεων (και όχι τις πραγματικές αποτιμήσεις) των παικτών, αφού αυτές πρέπει να καθοριστούν από το μηχανισμό που δεν μπορεί να γνωρίζει παρά μόνο τις δηλώσεις των παικτών. Ο μηχανισμός θεωρείται λοιπόν ότι εκτελεί το εξής πρωτόκολλο: ΒΗΜΑ 1: Κάθε παίκτης πρέπει να δηλώσει την προσωπική του συνάρτηση αποτίμησης v V. BHMA 2: Ο μηχανισμός καθορίζει ως τελική κατάσταση του συστήματος την κατάσταση f(v ) A. BHMA 3: Ο μηχανισμός χρεώνει (ή επιβραβεύει, ανάλογα με το πρόσημο) κάθε παίκτη N με το κόστος (ή κέρδος) Ρ (v ) R. BHMA 4: Η ωφέλεια κάθε παίκτη N, με πραγματική συνάρτηση αποτίμησης v V, είναι η εξής: U (v,ν - ; ν) = ν ( f(v,ν - ) ) P (v,ν - ) Ο Στόχος του Μηχανισμού και των Παικτών Όπως έχει ήδη αναφερθεί, στόχος των λελογισμένων παικτών είναι να μεγιστοποιήσουν τις τιμές των προσωπικών συναρτήσεων ωφέλειάς τους. Αυτό σημαίνει ότι αν ένας μηχανισμός (f, P) ζητήσει από τους παίκτες να δηλώσουν την πραγματική τους

28 18 συνάρτηση αποτίμησης v V, αυτοί είναι δυνατό να δηλώσουν κάποια άλλη ψευδή συνάρτηση αποτίμησης b V, προκειμένου να επιτύχουν κάτι τέτοιο. Θα πρέπει λοιπόν ο ίδιος ο μηχανισμός να εξασφαλίζει ότι δε μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο (δηλαδή, ότι κάποιος παίκτης μπορεί να κερδίσει κάνοντας ψεύτικη δήλωση). Επιπλέον, ο σχεδιαστής ενός μηχανισμού έχει ως στόχο του την κατασκευή του μηχανισμού (f, P) έτσι ώστε η τελικά επιλεγμένη κατάσταση f(b) για το προφίλ δηλώσεων b των παικτών, να έχει αξία όσο το δυνατόν πλησιέστερη ως προς την κατάσταση που θα έπρεπε να επιλέξει, αν ήξερε το προφίλ ν των πραγματικών συναρτήσεων αποτίμησης των παικτών. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχει μια συνάρτηση κοινωνικής επιλογής (socal choce functon) g : V 1 V n A, που καθορίζει την κατάσταση του συστήματος ως συνάρτηση των πραγματικών δηλώσεων αποτίμησης. Για παράδειγμα, η συνάρτηση α* arg max a A { g sum (v) = Σ N [ v (a) P (v) ] } επιστρέφει μια κατάσταση α* του συστήματος που μεγιστοποιεί τη συνολική ωφέλεια των παικτών, όταν το προφίλ των πραγματικών συναρτήσεων αποτίμησης είναι το v. Αντίθετα, η συνάρτηση κοινωνικής επιλογής α* arg max a A { g mn (v) = mn N [ v (a) P (v) ] } επιλέγει μια κατάσταση α* που μεγιστοποιεί την ωφέλεια του πιο δυσαρεστημένου παίκτη, δεδομένου και πάλι ότι το προφίλ των πραγματικών συναρτήσεων αποτίμησης είναι το v. Στόχος λοιπόν του σχεδιαστή μηχανισμών είναι η επιλογή (από πλευράς του μηχανισμού) εκείνης της τελικής κατάστασης του συστήματος f(b) A της οποίας η αξία να είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά στην αξία της κατάστασης α* που θα επέλεγε αν ήξερε εξ αρχής τις πραγματικές συναρτήσεις προτίμησης των παικτών.

29 19 Συνοψίζοντας, ο μηχανισμός πρέπει: 1. Να παροτρύνει τους παίκτες να πουν την αλήθεια, πράγμα που μπορεί να καταφέρει αν οι παίκτες αποδεδειγμένα γνωρίζουν ότι δε μπορούν να κερδίσουν λέγοντας ψέματα. 2. Να καταφέρει κάτι τέτοιο με όσο το δυνατόν μικρότερη απώλεια, ως προς την ποιότητα της λύσης που παρέχει η συνάρτηση κοινωνικής επιλογής g (π.χ. η λύση που επιλέγεται από την g, να είναι το πολύ δ φορές χειρότερη από τη βέλτιστη λύση που θα μπορούσε να προταθεί, αν εξ αρχής ήταν γνωστές οι πραγματικές αποτιμήσεις των παικτών και είχαμε απεριόριστη υπολογιστική ισχύ). Ο πρώτος (και βασικότερος) στόχος ενός μηχανισμού (f, P), να εξασφαλίσει ότι για καθέναν από τους παίκτες αποτελεί κυρίαρχη στρατηγική 3 (domnant strategy) η δήλωση των πραγματικών τους συναρτήσεων αποτίμησης, ονομάζεται φιλαλήθεια (truthfulness). Πιο συγκεκριμένα: ΟΡΙΣΜΟΣ 2.1 [Φιλαλήθεια] Ένας μηχανισμός (f, P) είναι φιλαλήθης αν και μόνο αν για κάθε παίκτη, για κάθε προφίλ (ειλικρινών ή μη) δηλώσεων συναρτήσεων αποτίμησης ν - V - των άλλων παικτών, και για κάθε ζευγάρι πιθανών αποτιμήσεων ν, b για τον παίκτη, θα πρέπει να ισχύει το εξής: U (ν -,ν ; ν ) = ν ( f(ν -,ν ) ) P (ν -,ν ) U (ν -, b ; ν ) = ν ( f(ν -, b ) ) P (ν -, b ) Εξ. 2.2 Δηλαδή, αν ν είναι η πραγματική συνάρτηση αποτίμησης για τον παίκτη, τότε όποιο κι αν είναι το προφίλ δηλώσεων συνάρτησης αποτίμησης ν - των άλλων παικτών, η καλύτερη επιλογή του να είναι να δηλώσει την πραγματική του αποτίμηση ν αντί οποιασδήποτε άλλης δήλωσης, ν. 3 Μια στρατηγική ενός παίκτη ονομάζεται κυρίαρχη, όταν είναι η καλύτερη από οποιαδήποτε άλλη στρατηγική που μπορεί να επιλέξει ο παίκτης, ανεξάρτητα με το πώς παίζουν (τι στρατηγικές επιλέγουν) οι υπόλοιποι παίκτες του παιχνιδιού.

30 Παραδείγματα Μηχανισμών: Δημοπρασίες Πρώτης και Δεύτερης Τιμής Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα ενός προβλήματος σχεδιασμού μηχανισμών αποτελεί η Δημοπρασία Δεύτερης Τιμής (Vckrey second-prce aucton) που μελετήθηκε από τον Wllam Vckrey το 1961 [Vck61]. Συγκεκριμένα, υπάρχει ένα αντικείμενο (αγαθό) για πώληση και πολλοί παίκτες (bdders), καθένας εκ των οποίων προσφέρει μια τιμή (bd, v ) σε σφραγισμένο φάκελο προκειμένου να αποκτήσει το αγαθό. Ο πλειστηριαστής (auctoneer) ανοίγει όλους τους φακέλους και κατανέμει το αγαθό σε έναν από τους παίκτες, ενώ παράλληλα αποφασίζει και για το τίμημα που καλείται να πληρώσει ο παίκτης που παίρνει το αγαθό. Θα πρέπει λοιπόν να αποφασίσει ο πλειστηριαστής έναν μηχανισμό, του οποίου: 1. Ο κανόνας ανάθεσης θα καθορίζει τον παίκτη που θα αγοράσει το αγαθό. 2. Ο αλγόριθμος κοστολόγησης θα χρεώνει με κάποια τιμή τον παίκτη που αγοράζει το αγαθό, ενώ (προφανώς) δεν χρεώνει καθόλου τους υπόλοιπους παίκτες. Ας δούμε δυο απλούς μηχανισμούς για δημοπρασίες: Δημοπρασία Μεγαλύτερης Τιμής (Frst Prce Aucton): Το αγαθό δίνεται στον παίκτη που κάνει την μεγαλύτερη προσφορά, ενώ η τιμή p που καλείται να πληρώσει είναι ακριβώς ίση με την προσφορά του. Δηλαδή, αν κάθε παίκτης έχει μια πραγματική αποτίμηση v για το αγαθό, και κάνει μια προσφορά b, τότε η συνάρτηση ωφέλειάς του εξαρτάται από το αν κερδίζει ή χάνει το αγαθό, και ορίζεται ως εξής: U (-wns) = v b και U (-loses) = 0. Δημοπρασία Δεύτερης Μεγαλύτερης Τιμής (Second Prce Aucton): Το αγαθό δίνεται στον παίκτη που κάνει την μεγαλύτερη προσφορά, ενώ η τιμή p που καλείται να πληρώσει ο παίκτης αυτός είναι ακριβώς ίση με την αμέσως μικρότερη προσφορά (μετά από τη δική του). Δηλαδή, αν κάθε παίκτης έχει μια

31 21 πραγματική αποτίμηση v για το αγαθό, και κάνει μια προσφορά b, τότε η συνάρτηση ωφέλειάς του εξαρτάται από το αν κερδίζει ή χάνει το αγαθό, και ορίζεται ως εξής: U (-wns) = v max k {b k } και U (-loses) = 0. Η ειδοποιός διαφορά σε αυτή την περίπτωση είναι ότι η τιμή που καλείται να πληρώσει ο νικητής της δημοπρασίας δεν εξαρτάται από τη δική του προσφορά, αλλά από τις προσφορές των αντιπάλων του. Είναι εύκολο να δει κανείς ότι η Δημοπρασία Μεγαλύτερης Τιμής δεν εξασφαλίζει την φιλαλήθεια των παικτών. Κάθε παίκτης έχει μια (κρυφή) αποτίμηση v της αξίας του αγαθού, ενώ δηλώνει μια αποτίμηση b στον πλειστηριαστή. Η ωφέλειά του εξαρτάται από το αν κερδίζει ή όχι το αγαθό: U (-wns) = v b και U (-loses) = 0. Ας δούμε όμως τι συμφέρει το συγκεκριμένο παίκτη να κάνει: 1. Αν δηλώσει b > v, τότε U (-wns) = v b < 0, ενώ U (-loses) = Αν δηλώσει b = v, τότε U (-wns) = v b = 0 = U (-loses). 3. Αν δηλώσει b < v, τότε U (-wns) = v b > 0, ενώ U (-loses) = 0. Είναι πλέον προφανές ότι το να δηλώσει προσφορά χαμηλότερη από την πραγματική του πρόθεση είναι η μοναδική περίπτωση που του εξασφαλίζει θετική ωφέλεια (σε περίπτωση που κερδίσει). Άρα, κάθε παίκτης έχει συμφέρον να δηλώσει (όσο το δυνατόν) χαμηλότερη προσφορά από την πραγματική του πρόθεση, και τελικά όλοι οι παίκτες θα δώσουν πρακτικά μηδενική προσφορά για το αγαθό. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός λοιπόν ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ φιλαλήθης. Αντίθετα, η Δημοπρασία Δεύτερης Μεγαλύτερης Τιμής εξασφαλίζει την φιλαλήθεια των παικτών. Ας δούμε τι συμφέρει έναν παίκτη Ν να κάνει:

32 22 Αν δηλώσει b > v, τότε U (-wns) = v max k {b k }, που μπορεί να είναι ακόμη και ίσο με (b v ) αν υπάρχει και δεύτερος παίκτης με προσφορά b k = b, ενώ U (-loses) = 0. Αν δηλώσει b = v, τότε U (-wns) = v max k {b k } 0 = U (-loses), αφού νικά μόνο στην περίπτωση που b max k {b k }. Αν δηλώσει b < v, τότε υπάρχουν δυο περιπτώσεις: () Είτε max k {b k } [b,v ), και έχει ωφέλεια U (-loses) = 0, ενώ θα μπορούσε να αυξήσει την προσφορά του (πχ, b = max k {b k } + ε, για κάποιο πολύ μικρό ε>0) και να έχει θετική ωφέλεια αφού θα κερδίσει: U (-wns) = v max k {b k } max k {b k } + ε max k {b k } = ε > 0. () Στην περίπτωση που max k {b k }< b, αυτό σημαίνει ότι ήδη με την προσφορά που έκανε κερδίζει, και η ωφέλειά του είναι ακριβώς U (-wns) = v - max k {b k } > 0, ανεξάρτητα από την τιμή της δικής του προσφοράς. Ακριβώς την ίδια ωφέλεια όμως θα είχε ακόμη κι αν ήταν ειλικρινής, δηλαδή, είχε κάνει προσφορά b = v Πρόβλημα Ανάθεσης Διεργασιών και Σχεδιασμός Μηχανισμών Στην εργασία μας, μελετάμε το πρόβλημα ανάθεσης διεργασιών σε μηχανές, το οποίο περιγράφεται ως εξής: Έστω ότι ο μηχανισμός πρέπει να αναθέσει ένα σύνολο διεργασιών n σε ένα σύνολο μηχανών m. Στόχος του είναι να ελαχιστοποιήσει τον χρόνο ολοκλήρωσης της τελευταίας διεργασίας (το makespan) που θα ανατεθεί. Ο μηχανισμός, προκειμένου να δώσει λύση στο πρόβλημα, πρέπει να γνωρίζει τους χρόνους εκτέλεσης των διεργασιών στις εκάστοτε μηχανές. Όμως, τους χρόνους αυτούς δεν τους γνωρίζει. Με σκοπό να διαχειριστεί την έλλειψη πληροφορίας, αντιμετωπίζει το πρόβλημα ως παιχνίδι και τις μηχανές ως παίκτες. Σκοπός είναι να σχεδιάσει ένα

33 23 παιχνίδι, οι κανόνες του οποίου θα αναγκάσουν τους παίκτες (μηχανές) να δηλώσουν τους πραγματικούς χρόνους που χρειάζονται για να εκτελέσουν τις διεργασίες Ορισμός Προβλήματος Ανάθεσης Διεργασιών Έστω ότι έχουμε n διεργασίες που πρέπει να ανατεθούν σε m μηχανές (παίκτες). Ο τύπος 4 κάθε παίκτη καθορίζεται από το διάνυσμα t = (t j ) j [n] R >0 των πραγματικών χρόνων εκτέλεσης t j για κάθε διεργασία j και αποτελεί μια κρυφή πληροφορία του παίκτη, δηλαδή είναι γνωστή μόνο στον παίκτη. Οτιδήποτε άλλο στο πρόβλημα είναι δημοσίως γνωστό. Στόχος του συστήματος είναι η επιλογή ανάθεσης των διεργασιών στις μηχανές ώστε να ελαχιστοποιείται ο μέγιστος χρόνος περάτωσης διεργασίας (makespan), δηλαδή, το μέγιστο (ως προς όλες τις μηχανές) άθροισμα χρόνων εκτέλεσης των διεργασιών που ανατίθενται σε μια μηχανή. Αντίθετα, κάθε παίκτης (μηχανή) αποτιμά μια ανάθεση ανάλογα με το συνολικό χρόνο εκτέλεσης που απαιτεί από αυτήν. Δηλαδή, η συνάρτηση αποτίμησης του παίκτη είναι η αρνητική τιμή του συνολικού χρόνου που δαπανά για να εκτελέσει τις διεργασίες που του έχουν ανατεθεί. Πιο συγκεκριμένα[nro99]: Α = { α = (α j ) {0,1} m n : j [n], Σ [m] α j = 1} είναι το σύνολο των δυνατών αναθέσεων (αναπαριστώνται μέσω των χαρακτηριστικών διανυσμάτων α) των διεργασιών στις μηχανές. Για ένα συγκεκριμένο διάνυσμα α Α ανάθεσης των διεργασιών στις μηχανές, συμβολίζουμε με α το επιμέρους διάνυσμα που υποδεικνύει την ανάθεση διεργασιών στη μηχανή. Κάθε παίκτης N έχει έναν τύπο t = (t j ) j [n] R >0 που καθορίζει τους χρόνους εκτέλεσης των διεργασιών από αυτόν. Για μια οποιαδήποτε ανάθεση α Α, ο παίκτης επιβαρύνεται με ένα συνολικό κόστος εκτέλεσης Σ j [m] α j t j των 4 Ο τύπος t n ενός παίκτη (μηχανής) n είναι η κρυφή πληροφορία του, που υποδηλώνει ΚΑΙ την (επίσης κρυφή) συνάρτηση αποτίμησης v n του παίκτη αυτού.

34 24 διεργασιών που του ανατίθενται, σύμφωνα με την ανάθεση α. Η συνάρτηση αποτίμησης του παίκτη είναι λοιπόν: v (α,t ) = Σ j [m] α j t j Η αντικειμενική συνάρτηση (objectve functon), που επιθυμούμε να ελαχιστοποιήσουμε, είναι η εξής: g(α,t) = max [m] { Σ j [m] α j t j } Ο μηχανισμός αποτελείται από δυο μέρη: 1. Τη συνάρτηση ανάθεσης f : Τ Α που δέχεται ως είσοδο ένα διάνυσμα δηλώσεων τύπων b T από τους παίκτες, και επιλέγει μια συγκεκριμένη ανάθεση f(b) Α των διεργασιών στις μηχανές. Με f (b) συμβολίζουμε το διάνυσμα που υποδεικνύει ποιες διεργασίες ανατίθενται στη μηχανή. Με f j (b) συμβολίζουμε την ενδεικτική μεταβλητή που διευκρινίζει αν στην ανάθεση f(b) η διεργασία j ανατίθεται στην μηχανή. 2. Τις συναρτήσεις ανταμοιβής (payment functons): Κάθε μηχανή, ως ανταμοιβή για την εκτέλεση των διεργασιών f (b) που αναλαμβάνει όταν οι μηχανές δηλώνουν τους τύπους σύμφωνα με το προφίλ τύπων b, λαμβάνει κάποια πληρωμή P (b), που είναι η συνάρτηση κοστολόγησης του μηχανισμού. Στον παραπάνω ορισμό η αντικειμενική συνάρτηση g μας δίνει το makespan για κάθε ανάθεση α Α, δεδομένων των πραγματικών τύπων των μηχανών. Στόχος μας είναι να βρούμε εκείνη την ανάθεση α* που θα ελαχιστοποιεί το makespan, δεδομένων των πραγματικών τύπων των μηχανών. Δηλαδή, η συνάρτηση κοινωνικής επιλογής που υιοθετούμε, είναι η εξής: scf(t) = α* arg max α A g(α,t) Οι μηχανές είναι οι εγωιστικοί παίκτες. Άρα, αρκεί μια μηχανή να δώσει το διάνυσμα b των δικών της (δηλώσεων) χρόνων εκτέλεσης, προκειμένου να καθορίσει τη δική της (γραμμική ως προς τα φορτία που της ανατίθενται) συνάρτηση αποτίμησης.

35 25 Η συνάρτηση ωφέλειας του παίκτη, για τη δήλωση τύπων b από όλους τους παίκτες, δεδομένου ότι οι πραγματικοί χρόνοι εκτέλεσης της μηχανής δίνονται από τον πραγματικό τύπο t, είναι η εξής: U (b -,b ; t ) = ( t f (b -,b ) ) + P (b -,b ) = P (b -,b ) Σ j [n] [t j f j (b -,b )] Η συνάρτηση ωφέλειας εκφράζει το συνολικό όφελος που αποκομίζει ο παίκτης από μια συγκεκριμένη ανάθεση των διεργασιών ( αποτέλεσμα/ έξοδος : α = f(b) ). Οι παίκτες είναι ιδιοτελείς, και συνεπώς επιθυμούν να εργαστούν όσον το δυνατό λιγότερο και να πληρωθούν όσο το δυνατό περισσότερο Παράδειγμα Προβλήματος Ανάθεσης Διεργασιών Έστω ότι έχουμε 2 μηχανές (παίκτες) {Μ 1, Μ 2 } στις οποίες θέλουμε να αναθέσουμε 3 διεργασίες {j 1, j 2, j 3 }. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται οι χρόνοι εκτέλεσης των διεργασιών. j 1 j 2 j 3 Μ Μ Τα εφικτά αποτελέσματα του προβλήματος είναι όλες οι πιθανές αναθέσεις των διεργασιών στις 2 μηχανές. Ας υποθέσουμε ότι ο μηχανισμός γνωρίζει τους πραγματικούς χρόνους εκτέλεσης των διεργασιών (δηλαδή, τους πραγματικούς τύπους των μηχανών) με βάση τους οποίους υπολογίζει, για κάθε δυνατή ανάθεση, το makespan μέσω της συνάρτησης g. Από τα αποτελέσματα της g επιλέγει εκείνη την ανάθεση για την οποία η g δίνει την ελάχιστη τιμή. Αυτή θα είναι και η τελική ανάθεση των

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3 ΑΣΚΗΣΗ 1 Δύο επιχειρήσεις Α και Β, μοιράζονται το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς για ένα συγκεκριμένο προϊόν. Καθεμία σχεδιάζει τη νέα της στρατηγική για τον επόμενο χρόνο, προκειμένου να αποσπάσει πωλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 18: Πρόβλημα Βυζαντινών Στρατηγών. ΕΠΛ 432: Κατανεμημένοι Αλγόριθμοι

Διάλεξη 18: Πρόβλημα Βυζαντινών Στρατηγών. ΕΠΛ 432: Κατανεμημένοι Αλγόριθμοι Διάλεξη 8: Πρόβλημα Βυζαντινών Στρατηγών ΕΠΛ 432: Κατανεμημένοι Αλγόριθμοι Ορισμός Προβλήματος Τι θα δούμε σήμερα Συνθήκες Συμφωνίας κάτω από Βυζαντινό Στρατηγό Πιθανοτικοί αλγόριθμοι επίλυσης Βυζαντινής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΠΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΚΕ ΟΝΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜ ΕΦΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙ ΠΙΓΝΙΩΝ Εξετάσεις 13 Φεβρουαρίου 2004 ιάρκεια εξέτασης: 2 ώρες (13:00-15:00) ΘΕΜ 1 ο (2.5) α) Για δύο στρατηγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

Συμπληρωματικές Σημειώσεις για τη Διάλεξη 8

Συμπληρωματικές Σημειώσεις για τη Διάλεξη 8 Συμπληρωματικές Σημειώσεις για τη Διάλεξη 8 Ένα από τα παράδοξα της ισορροπίας Nash που μπορεί να θεωρηθεί και σαν αδυναμία της είναι ότι σε κάποια παίγνια οι παίκτες έχουν μεγαλύτερο όφελος αν δεν διαλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία παιγνίων Δημήτρης Χριστοφίδης Εκδοση 1η: Παρασκευή 3 Απριλίου 2015. Παραδείγματα Παράδειγμα 1. Δυο άτομα παίζουν μια παραλλαγή του σκακιού όπου σε κάθε βήμα ο κάθε παίκτης κάνει δύο κανονικές κινήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Θεωρίας Παιγνίων

Βασικές Έννοιες Θεωρίας Παιγνίων Παύλος Σ. Εφραιμίδης Περιεχόµενα Τι είναι η θεωρία παιγνίων Ο ρόλος ενός µαθηµατικού µοντέλου Το δίληµµα του φυλακισµένου Σηµείο ισορροπίας Nash Θεωρία Παιγνίων Η θεωρία παιγνίων (game theory) µας βοηθάει

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα

Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα Ροή Δικτύου Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μοντελοποίηση Δικτύων Μεταφοράς Τα γραφήματα χρησιμοποιούνται συχνά για την μοντελοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης

Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης ΣΤΑΤΙΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΛΛΙΠΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ 67 Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης ΣΤΟ ΠΑΡOΝ ΚΕΦAΛΑΙΟ ξεκινά η ανάλυση των παιγνίων ελλιπούς πληροφόρησης, τα οποία ονομάζονται και μπεϋζιανά παίγνια (bayesa

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Έστω ότι επιθυμούμε να μελετήσουμε ένα τυχαίο πείραμα με δειγματικό χώρο Ω και έστω η πιθανότητα να συμβεί ένα ενδεχόμενο Α Ω Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ενώ δεν γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Το πρόβλημα της επιλογής των μέσων διαφήμισης (??) το αντιμετωπίζουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι διαφημιστικές εταιρείες στην προσπάθειά τους ν' αναπτύξουν

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΚΡΙΤΕΣ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΒΙΒΛΙΟ KELLER

Θέμα: ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΚΡΙΤΕΣ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΒΙΒΛΙΟ KELLER ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Πάτρας) Διεύθυνση: Μεγάλου Αλεξάνδρου 1, 263 34 ΠΑΤΡΑ Τηλ.: 2610 369051, Φαξ: 2610 396184, email: mitro@teipat.gr Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Extensive Games with Imperfect Information

Extensive Games with Imperfect Information Extensive Games with Imperfect Information Παύλος Στ. Εφραιµίδης Τοµέας Λογισµικού και Ανάπτυξης Εφαρµογών Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εκτεταµένα παίγνια µε ατελή πληροφόρηση

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόβλημα Μεταφοράς

Το Πρόβλημα Μεταφοράς Το Πρόβλημα Μεταφοράς Αφορά τη μεταφορά ενός προϊόντος από διάφορους σταθμούς παραγωγής σε διάφορες θέσεις κατανάλωσης με το ελάχιστο δυνατό κόστος. Πρόκειται για το πιο σπουδαίο πρότυπο προβλήματος γραμμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Εξεταστική περίοδος Φεβρουαρίου Η εξέταση αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ (Ημερομηνία, ώρα)

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ (Ημερομηνία, ώρα) ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών Θεματική Ενότητα Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Ακαδημαϊκό Έτος 008-009 ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ (Ημερομηνία, ώρα) Να απαντηθούν 5

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 6. Πιθανότητες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 6. Πιθανότητες ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ισορροπίας Nash σε κοινοβουλευτικές συμμαχίες

Το πρόβλημα της ισορροπίας Nash σε κοινοβουλευτικές συμμαχίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ» Μεταπτυχιακή Διατριβή Το πρόβλημα της ισορροπίας Nash σε κοινοβουλευτικές συμμαχίες Στυλιανός Θ. Δρακάτος Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 17: Παιχνίδι μνήμης με εικόνες

Σενάριο 17: Παιχνίδι μνήμης με εικόνες Σενάριο 17: Παιχνίδι μνήμης με εικόνες Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Παιχνίδι μνήμης με εικόνες Γνωστικό Αντικείμενο: Εφαρμογές Πληροφορικής-Υπολογιστών Διδακτική Ενότητα: Διερευνώ - Δημιουργώ Ανακαλύπτω, Συνθετικές

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Παιγνίων. Εισαγωγικές έννοιες και Τεχνικές

Θεωρία Παιγνίων. Εισαγωγικές έννοιες και Τεχνικές Θεωρία Παιγνίων Εισαγωγικές έννοιες και Τεχνικές Η επιβίωση μας εξαρτάται από την αλληλεπίδραση με άλλα άτομα Η επιβίωση μας εξαρτάται από την αλληλεπίδραση με άλλα άτομα Η επιβίωση μας εξαρτάται από την

Διαβάστε περισσότερα

4. Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού και κόστους του έργου

4. Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού και κόστους του έργου 4. Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού και κόστους του έργου Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ο διαχειριστής του έργου, όταν διαχειρίζεται τα χαρακτηριστικά του κόστους του έργου, είναι να εισάγει τις πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι Αναζήτησης σε Παίγνια Δύο Αντιπάλων

Αλγόριθμοι Αναζήτησης σε Παίγνια Δύο Αντιπάλων Τεχνητή Νοημοσύνη 06 Αλγόριθμοι Αναζήτησης σε Παίγνια Δύο Αντιπάλων Εισαγωγικά (1/3) Τα προβλήματα όπου η εξέλιξη των καταστάσεων εξαρτάται από δύο διαφορετικά σύνολα τελεστών μετάβασης που εφαρμόζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξύ του µονοπωλίου και του τέλειου ανταγωνισµού

Μεταξύ του µονοπωλίου και του τέλειου ανταγωνισµού Ολιγοπώλιο Μεταξύ του µονοπωλίου και του τέλειου ανταγωνισµού Ο ατελής ανταγωνισµός αναφέρεται σε εκείνες τις δοµές µ της αγοράς που κυµαίνονται µεταξύ του τέλειου ανταγωνισµού και του µονοπωλίου. Μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 3.1 Τυχαίοι αριθμοί Στην προσομοίωση διακριτών γεγονότων γίνεται χρήση ακολουθίας τυχαίων αριθμών στις περιπτώσεις που απαιτείται η δημιουργία στοχαστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΣΗ ΕΛΑΧΙΣΤΩΝ ΜΟΝΟΠΑΤΙΩΝ & ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ

ΕΥΡΕΣΗ ΕΛΑΧΙΣΤΩΝ ΜΟΝΟΠΑΤΙΩΝ & ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΕΥΡΕΣΗ ΕΛΑΧΙΣΤΩΝ ΜΟΝΟΠΑΤΙΩΝ & ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ (ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ, Sanjoy Dasgupta, Christos Papadimitriou, Umesh Vazirani, Κεφάλαιο 4 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ, Jon Kleinberg, Eva Tardos, Κεφάλαιο 4) 1 Θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Άριστες κατά Pareto Κατανομές

Άριστες κατά Pareto Κατανομές Άριστες κατά Pareto Κατανομές - Ορισμός. Μια κατανομή x = (x, x ) = (( 1, )( 1, )) ονομάζεται άριστη κατά Pareto αν δεν υπάρχει άλλη κατανομή x = ( x, x ) τέτοια ώστε: U j( x j) U j( xj) για κάθε καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

1.3 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ

1.3 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο : ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Ορισμός : αν λ πραγματικός αριθμός με 0 και μη μηδενικό διάνυσμα τότε σαν γινόμενο του λ με το ορίζουμε ένα διάνυσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 Η Θεωρία Πιθανοτήτων είναι ένας σχετικά νέος κλάδος των Μαθηματικών, ο οποίος παρουσιάζει πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στοιχεία. Επειδή η ιδιαιτερότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2008 ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ, ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΜΑ 1 ο Σε μία γειτονιά, η ζήτηση ψωμιού η οποία ανέρχεται σε 1400 φραντζόλες ημερησίως,

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση Προτύπων (Pattern Recognition) Μπεϋζιανή Θεωρία Αποφάσεων (Bayesian Decision Theory) Π. Τσακαλίδης

Αναγνώριση Προτύπων (Pattern Recognition) Μπεϋζιανή Θεωρία Αποφάσεων (Bayesian Decision Theory) Π. Τσακαλίδης Αναγνώριση Προτύπων (Pattern Recognton Μπεϋζιανή Θεωρία Αποφάσεων (Bayesan Decson Theory Π. Τσακαλίδης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Μπεϋζιανή Θεωρία Αποφάσεων (Bayes Decson theory Στατιστικά

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Διαγράμματα διασποράς (scattergrams) Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Η οπτική απεικόνιση δύο συνόλων δεδομένων μπορεί να αποκαλύψει με παραστατικό τρόπο πιθανές τάσεις και μεταξύ τους συσχετίσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft:

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: NPV & IRR: Αξιολόγηση & Ιεράρχηση Επενδυτικών Αποφάσεων Από Αβραάμ Σεκέρογλου, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε το Management

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

5η Δραστηριότητα. Λύσε το γρίφο Η Θεωρία της Πληροφορίας. Περίληψη. Λπν τ φνντ π τν πρτσ. Ικανότητες. Ηλικία. Υλικά

5η Δραστηριότητα. Λύσε το γρίφο Η Θεωρία της Πληροφορίας. Περίληψη. Λπν τ φνντ π τν πρτσ. Ικανότητες. Ηλικία. Υλικά 5η Δραστηριότητα Λύσε το γρίφο Η Θεωρία της Πληροφορίας Περίληψη Πόση πληροφορία περιέχεται σε ένα βιβλίο των 1000 σελίδων; Υπάρχει περισσότερη πληροφορία σε έναν τηλεφωνικό κατάλογο των 1000 σελίδων ή

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωµατική Εργασία µε τίτλο: Ακαδηµαϊκό έτος 2007-2008

Διπλωµατική Εργασία µε τίτλο: Ακαδηµαϊκό έτος 2007-2008 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Σχολή Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών & Πληροφορικής Διπλωµατική Εργασία µε τίτλο: Προσεγγιστικές ισορροπίες Nash Πειραµατική και Θεωρητική εργασία για εύρεση αποδοτικών αλγορίθµων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Υποθέστε ότι έχουμε μερικά ακίνητα φορτισμένα σώματα (σχ.). Τα σώματα αυτά δημιουργούν γύρω τους ηλεκτρικό πεδίο. Αν σε κάποιο σημείο Α του ηλεκτρικού πεδίου τοποθετήσουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα.

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Ηξερα οτι υπαρχουν επαγγελματιες παιχτες που κερδιζουν πολλα χρηματα απο το στοιχημα και εψαχνα να βρω τη "μυστικη formula" 'Ετσι κ εσυ. Πηρες μια απο τις

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων (Data Structures)

Δομές Δεδομένων (Data Structures) Δομές Δεδομένων (Data Structures) Ανάλυση - Απόδοση Αλγορίθμων Έλεγχος Αλγορίθμων. Απόδοση Προγραμμάτων. Χωρική/Χρονική Πολυπλοκότητα. Ασυμπτωτικός Συμβολισμός. Παραδείγματα. Αλγόριθμοι: Βασικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ.

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ. Παραδείγματα Απαρίθμησης Γνωστό: P (M 2 M τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M Τεχνικές Απαρίθμησης Πχ M {A, B, C} P (M 2 3 8 #(Υποσυνόλων με 2 στοιχεία ( 3 2 3 #(Διατεταγμένων υποσυνόλων με 2 στοιχεία 3 2

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική(18 μήνες, Μεταπτυχιακό)

Πληροφορική(18 μήνες, Μεταπτυχιακό) Πληροφορική(18 μήνες, Μεταπτυχιακό) Περιγραφή: Το πρόγραμμα προσφέρει προχωρημένου επιπέδου γνώση σε όλους τους σημαντικούς τομείς της Επιστήμης των Υπολογιστών, όπως σύγχρονα δίκτυα, βάσεις δεδομένων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου 2 ο Πακέτο Ασκήσεων Ημερομηνία παράδοσης: Πέμπτη 12

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5: Στρατηγική χωροταξικής διάταξης

Κεφάλαιο 5: Στρατηγική χωροταξικής διάταξης K.5.1 Γραμμή Παραγωγής Μια γραμμή παραγωγής θεωρείται μια διάταξη με επίκεντρο το προϊόν, όπου μια σειρά από σταθμούς εργασίας μπαίνουν σε σειρά με στόχο ο κάθε ένας από αυτούς να κάνει μια ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου)

Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου) Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου) Ηλικίες: Προαπαιτούμενες δεξιότητες: Χρόνος: Μέγεθος ομάδας: 8 ενήλικες Καμία 15 λεπτά για τη βασική δραστηριότητα, περισσότερο για τις επεκτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Dr. Christos D. Tarantilis Associate Professor in Operations Research & Management Science http://tarantilis.dmst.aueb.gr/ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Ι - 1- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΈΓΓΡΑΦΟ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Α: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ 1. Εισαγωγή Το Συγκρότημα Τράπεζας Κύπρου (που περιλαμβάνει την Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, τις θυγατρικές της εταιρείες καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ Πολλαπλασιαστική αρχή (multiplicatio rule). Έστω ότι ένα πείραμα Ε 1 έχει 1 δυνατά αποτελέσματα. Έστω επίσης ότι για κάθε ένα από αυτά τα δυνατά

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 4 (Δημόσια Οικονομική) Ακαδ. Έτος: 2006-7 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχή Κλάσματα. Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282

Συνεχή Κλάσματα. Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282 Συνεχή Κλάσματα Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282 5 Νοεμβρίου 204 Ορισμός και ιδιότητες: Ορισμός: Έστω a 0, a, a 2,...a n ανεξάρτητες μεταβλητές, n N σχηματίζουν την ακολουθία {[a 0, a,..., a n ] : n N} όπου

Διαβάστε περισσότερα

Η Κανονική Κατανομή κανονική κατανομή (normal distribution) Κεντρικό Οριακό Θεώρημα (Central Limit Theorem) συνδέει οποιαδήποτε άλλη κατανομή

Η Κανονική Κατανομή κανονική κατανομή (normal distribution) Κεντρικό Οριακό Θεώρημα (Central Limit Theorem) συνδέει οποιαδήποτε άλλη κατανομή Η Κανονική Κατανομή H κανονική κατανομή (ormal dstrbuto) θεωρείται η σπουδαιότερη κατανομή της Θεωρίας Πιθανοτήτων και της Στατιστικής. Οι λόγοι που εξηγούν την εξέχουσα θέση της, είναι βασικά δύο: ) Πολλές

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22 ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Περιεχόμενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9 92 Microsoft Access... 22 93 Το σύστημα Βοήθειας του Microsoft Office... 32 94 Σχεδιασμός βάσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ 513-Αυτόνομοι Πράκτορες Χειμερινό εξάμηνο 2012 Εφαρμογή αλγορίθμων ενισχυτικής μάθησης στο παιχνίδι Βlackjack. Χλης Νικόλαος-Κοσμάς

ΠΛΗ 513-Αυτόνομοι Πράκτορες Χειμερινό εξάμηνο 2012 Εφαρμογή αλγορίθμων ενισχυτικής μάθησης στο παιχνίδι Βlackjack. Χλης Νικόλαος-Κοσμάς ΠΛΗ 513-Αυτόνομοι Πράκτορες Χειμερινό εξάμηνο 2012 Εφαρμογή αλγορίθμων ενισχυτικής μάθησης στο παιχνίδι Βlackjack Χλης Νικόλαος-Κοσμάς Περιγραφή παιχνιδιού Βlackjack: Σκοπός του παιχνιδιού είναι ο παίκτης

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμικός Προγραμματισμός

Γραμμικός Προγραμματισμός Γραμμικός Προγραμματισμός Εισαγωγή Το πρόβλημα του Σχεδιασμού στη Χημική Τεχνολογία και Βιομηχανία. Το συνολικό πρόβλημα του Σχεδιασμού, από μαθηματική άποψη ανάγεται σε ένα πρόβλημα επίλυσης συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΔIΑ ΤΗΣ ΜAΧΗΣ - ΕΠΙΣΚOΠΗΣΗ

ΠΕΔIΑ ΤΗΣ ΜAΧΗΣ - ΕΠΙΣΚOΠΗΣΗ Τα Πεδία της μάχης είναι μια νέα εμπειρία τουρνουά του League of Legends που σας επιτρέπει να δημιουργήσετε μια ομάδα και να αναμετρηθείτε με άλλες ομάδες από τη χώρα σας. Δεν έχει σημασία η θέση σας στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ; Η επιστήμη των αριθμών Βασανιστήριο για τους μαθητές και φοιτητές Τέχνη για τους μαθηματικούς ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α Εξάμηνο ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικές Μέθοδοι στις Κατασκευές

Υπολογιστικές Μέθοδοι στις Κατασκευές Γενικά Για Τη Βελτιστοποίηση Η βελτιστοποίηση µπορεί να χωριστεί σε δύο µεγάλες κατηγορίες: α) την Βελτιστοποίηση Τοπολογίας (Topological Optimization) και β) την Βελτιστοποίηση Σχεδίασης (Design Optimization).

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο (νομοθεσία) που διέπει τις δραστηριότητες της εταιρείας «ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πεπερασμένες Διαφορές.

Πεπερασμένες Διαφορές. Κεφάλαιο 1 Πεπερασμένες Διαφορές. 1.1 Προσέγγιση παραγώγων. 1.1.1 Πρώτη παράγωγος. Από τον ορισμό της παραγώγου για συναρτήσεις μιας μεταβλητής γνωρίζουμε ότι η παράγωγος μιας συνάρτησης f στο σημείο x

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα και προετοιμασία για τέσσερις παίκτες

Περιεχόμενα και προετοιμασία για τέσσερις παίκτες Ένα παιχνίδι του Peter Prinz για 2-4 παίκτες Σαν αρχαιολόγοι, οι παίκτες αποκτούν την γνώση που απαιτείται για να ξεκινήσουν αποστολές σε Αίγυπτο, Μεσοποταμία, Κρήτη και Ελλάδα. Ποιός έχει τη δύναμη να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΥΜΒΕΒΛΗΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΤΟΝ Ε.Ο.Π.Υ.

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΥΜΒΕΒΛΗΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΤΟΝ Ε.Ο.Π.Υ. Τ.Ε.Ι ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ» ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ : ~ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗ, 1925~

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει;

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει; ΜΑΘΗΜΑ 7 Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο Αναδρομή Σ χ ο λ ι κ ο Β ι β λ ι ο ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.2.7: ΕΝΤΟΛΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟI 2.2.7.5: Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο 2.2.7.6: Αναδρομή εισαγωγη

Διαβάστε περισσότερα

εξισώσεις-ανισώσεις Μαθηματικά α λυκείου Φροντιστήρια Μ.Ε. ΠΑΙΔΕΙΑ σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες

εξισώσεις-ανισώσεις Μαθηματικά α λυκείου Φροντιστήρια Μ.Ε. ΠΑΙΔΕΙΑ σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες Με τον διεθνή όρο φράκταλ (fractal, ελλ. μορφόκλασμα ή μορφοκλασματικό σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες ονομάζεται ένα γεωμετρικό σχήμα που επαναλαμβάνεται αυτούσιο σε άπειρο

Διαβάστε περισσότερα

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων &

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων & 5 η αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα: Η αποτελεί θεµελιώδες πρόβληµα σε κάθε σύγχρονη οικονοµία. Το πρόβληµα της αποδοτικής κατανοµής των πόρων µπορεί να εκφρασθεί µε 4 βασικά ερωτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες εντολές (μορφές) της;

1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες εντολές (μορφές) της; 1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες (μορφές) της; Η δομή επανάληψης χρησιμοποιείται όταν μια σειρά εντολών πρέπει να εκτελεστεί σε ένα σύνολο περιπτώσεων, που έχουν κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Δημοπρασίες (Auctions)

Δημοπρασίες (Auctions) Δημοπρασίες (Auctions) Παύλος Στ. Εφραιμίδης Τομέας Λογισμικού και Ανάπτυξης Εφαρμογών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Δημοπρασίες Σε μια δημοπρασία, κάποιο αγαθό πωλείται σε αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss Κεφάλαιο Η2 Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ένας εναλλακτικός τρόπος υπολογισµού του ηλεκτρικού πεδίου. Ο νόµος του Gauss βασίζεται στο γεγονός ότι η ηλεκτρική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σε UML

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σε UML ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σε UML για το µάθηµα ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2012-2013 «Αντικειµενοστρεφής Ανάλυση Ηλεκτρονικού Καταστήµατος Προσφορών (e-shop)» Η άσκηση αφορά στη χρήση της

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΒΟΗΘΟΣ: ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΔΟΥΡΟΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΒΟΗΘΟΣ: ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΔΟΥΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΒΟΗΘΟΣ: ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΔΟΥΡΟΣ Φροντιστήριο #: Εύρεση Ελαχίστων Μονοπατιών σε Γραφήματα που Περιλαμβάνουν και Αρνητικά Βάρη: Αλγόριθμος

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Από την Θεωρία Θνησιµότητας Συνάρτηση Επιβίωσης : Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Η s() δίνει την πιθανότητα άτοµο ηλικίας µηδέν, ζήσει πέραν της ηλικίας. όταν s() s( ) όταν o

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση».

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». 1. Προϋποθέσεις για τη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) Κάθε Μεταπτυχιακός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΥΡΕΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ"

PROJECT ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΥΡΕΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ PROJECT ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΥΡΕΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ" ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Υπεύθυνος Καθηγητής Λυκοθανάσης Σπυρίδων Ακαδημαικό Έτος:

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκλήρωση - Μέθοδος Monte Carlo

Ολοκλήρωση - Μέθοδος Monte Carlo ΦΥΣ 145 - Διαλ.09 Ολοκλήρωση - Μέθοδος Monte Carlo Χρησιμοποίηση τυχαίων αριθμών για επίλυση ολοκληρωμάτων Η μέθοδος Monte Carlo δίνει μια διαφορετική προσέγγιση για την επίλυση ενός ολοκληρώμτατος Τυχαίοι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Μάθημα 3ο Διατάξεις και μεταθέσεις 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ-ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ- ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ 2.1 Διατάξεις και μεταθέσεις 2.2 Κυκλικές διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗΜΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΔΟΜΗΜΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Τι καλείται ψευδοκώδικας; 2. Τι καλείται λογικό διάγραμμα; 3. Για ποιο λόγο είναι απαραίτητη η τυποποίηση του αλγόριθμου; 4. Ποιες είναι οι βασικές αλγοριθμικές δομές; 5. Να περιγράψετε τις

Διαβάστε περισσότερα

Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1. Μιγαδικοί αριθμοί. ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1

Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1. Μιγαδικοί αριθμοί. ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1 ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1 Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1 Μιγαδικοί αριθμοί Τι είναι και πώς τους αναπαριστούμε Οι μιγαδικοί αριθμοί είναι μια επέκταση του συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4470, 7.11.2014 168(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΗΜΑΤΩΝ, ΟΙΚΩΝ ΚΥΒΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΙΑΣ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4470, 7.11.2014 168(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΗΜΑΤΩΝ, ΟΙΚΩΝ ΚΥΒΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΙΑΣ ΝΟΜΟ Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4470, 7.11.2014 Ν. 168(Ι)/2014 168(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΗΜΑΤΩΝ, ΟΙΚΩΝ ΚΥΒΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΠΟΔΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΙΑΣ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση αλλαγών στην αξιολόγηση ΟΠΣ_ΕΣΠΑ Εγκατάσταση στην Παραγωγή: 13/9/2010

Ενημέρωση αλλαγών στην αξιολόγηση ΟΠΣ_ΕΣΠΑ Εγκατάσταση στην Παραγωγή: 13/9/2010 Ενημέρωση αλλαγών στην αξιολόγηση ΟΠΣ_ΕΣΠΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. Αλλαγές στο ΣΤΑΔΙΟ Α στην αξιολόγηση (εξέταση πληρότητας) I.1. Προσδιορισμός ερωτημάτων λίστας εξέτασης Λ1 στο ΕΠ I.2. Προσδιορισμός της λίστας

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο 6 Τα Οικονομικά 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Τα οικονομικά του Δημόσιου Τομέα ρυθμίζονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κάθε έτους, στον οποίο προβλέπονται τα έσοδα από την φορολογία και υπολογίζονται τα ποσά

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευάστε ένα απλό antenna tuner (Μέρος Α )

Κατασκευάστε ένα απλό antenna tuner (Μέρος Α ) Κατασκευάστε ένα απλό antenna tuner (Μέρος Α ) Του Νίκου Παναγιωτίδη (SV6 DBK) φυσικού και ραδιοερασιτέχνη. Ο σκοπός του άρθρου αυτού είναι να κατευθύνει τον αναγνώστη ραδιοερασιτέχνη να κατασκευάσει το

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Κεφάλαιο 1 Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Επιτόκιο: είναι η αμοιβή του κεφαλαίου για κάθε μονάδα χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα