Καρδιακή ανεπάρκεια σε ηλικιωμένους Ιδιαίτερα κλινικά και θεραπευτικά προβλήματα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Καρδιακή ανεπάρκεια σε ηλικιωμένους Ιδιαίτερα κλινικά και θεραπευτικά προβλήματα"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2011, 28(1):33-38 Καρδιακή ανεπάρκεια σε ηλικιωμένους Ιδιαίτερα κλινικά και θεραπευτικά προβλήματα Η καρδιακή ανεπάρκεια, με διατηρημένη ή μη συστολική λειτουργία, είναι συχνή σε ηλικιωμένους, ενώ η πρόγνωση του συνδρόμου είναι πτωχή και συνεπάγεται τεράστιο οικονομικό και κοινωνικό κόστος. Δεν υπάρχουν επαρκή βιβλιογραφικά δεδομένα ως προς την παθοφυσιολογία και την αντιμετώπιση του συνδρόμου στη συγκεκριμένη ομάδα των ασθενών, με αποτέλεσμα ο κλινικός ιατρός να αντιμετωπίζει καθημερινά διάφορα διλήμματα. Γενικά, φαίνεται ότι οι ηλικιωμένοι υποθεραπεύονται και αυτό είναι βέβαιο όσον αφορά στην αρτηριακή υπέρταση, η οποία και αποτελεί τον ισχυρότερο τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου πρόληψης της καρδιακής ανεπάρκειας. Η αυξημένη νοσηρότητα και θνητότητα του συνδρόμου στους ηλικιωμένους επηρεάζονται σημαντικά από τη συνύπαρξη και άλλων νόσων και ειδικά νεφρών και πνευμόνων, καθώς και από την πολυφαρμακία. Επίσης, η παρουσία κοινωνικών προβλημάτων συμβάλλει στην πλημμελή αντιμετώπιση και πρόγνωση των εν λόγω ασθενών και αυτό επιβάλλει μια πολυπαραμετρική παρέμβαση ή συμμετοχή σε προγράμματα αποκατάστασης. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2011, 28(1): Γ.Χ. Αντωνακούδης, 1 Λ.Ε. Πουλιμένος, 1 Δ.Π. Πατέστος, 1 Ε. Θηραίος, 2 Χ.Γ. Αντωνακούδης Καρδιολογική Κλινική, «Ασκληπιείο Βούλας», Βούλα 2 Κέντρο Υγείας Βάρης, Βάρη Heart failure in the elderly: Specific clinical and therapeutic problems Λέξεις ευρετηρίου Ηλικιωμένοι Καρδιακή ανεπάρκεια Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η επιδημιολογία της καρδιακής ανεπάρκειας (ΚΑ) είναι σήμερα γνωστή και υπολογίζεται ότι αφορά στο 2% περίπου των ενηλίκων. Το ποσοστό όμως αυτό υπολογίζεται στο 6 10% των υπερηλίκων και το θέμα αποτελεί σήμερα τεράστιο ιατρικό, κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα. Η παθοφυσιολογία και η αντιμετώπιση του συνδρόμου στους ηλικιωμένους δεν είναι πλήρως τεκμηριωμένες, καθώς οι μελέτες στο συγκεκριμένο πληθυσμό δεν είναι αρκετές. Ακόμη και στις τελευταίες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας ελάχιστα αναφέρονται για την ΚΑ στους ηλικιωμένους, ενώ στο φετινό Πανελλήνιο Συνέδριο Καρδιακής Ανεπάρκειας δεν υπάρχει σχετική εισήγηση. Στην παρούσα ανασκόπηση αναφέρονται τα δεδομένα που υπάρχουν ως προς την επιδημιολογία, την παθοφυσιολογία, την πρόγνωση και την αντιμετώπιση της ΚΑ στους ηλικιωμένους, με σκοπό την ενημέρωση των κλινικών ιατρών στα ιδιαίτερα κλινικά και θεραπευτικά προβλήματα του συνδρόμου. 2. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Στη Γηριατρική, γενικά ως ηλικιωμένοι θεωρούνται τα άτομα ηλικίας >65 ετών και χωρίζονται αναλυτικά σε τρεις ομάδες: 65 75, και >85 ετών. Στην κλινική πράξη και ειδικά στο χώρο της Καρδιολογίας συνήθως χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, δηλαδή από ετών και >80 ετών, αφού γενικά οι παθοφυσιολογικές μεταβολές είναι σαφώς σημαντικές στις ηλικίες >80 ετών. Σήμερα, υπολογίζεται ότι το 12,7% του πληθυσμού είναι ηλικιωμένοι. Αποτελούν το ταχύτερα αυξανόμενο τμήμα του πληθυσμού και παγκόσμια, έως το 2050, αναμένεται αύξηση 147% στο σύνολο και μια αύξηση 389% του πληθυσμού ηλικίας >85 ετών. 1,2 Σύμφωνα με πρόσφατα δημογραφικά στοιχεία στην Ελλάδα, το 2045 το 30% του πληθυσμού θα είναι ηλικιωμένοι. Η αυξημένη νοσηρότητα των ηλικιωμένων ατόμων αποτελεί ένα πολύ μεγάλο ιατρικό, κοινωνικό, αλλά και οικονομικό πρόβλημα. Οι τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις αποτελούν σοβαρό δημοσιονομικό πρόβλημα, ενώ σε όλο τον κόσμο απειλούν με κατάρρευση όλα τα συστήματα υγείας και ασφάλισης. Η ηλικία είναι ο ισχυρότερος ανεξάρτητος παράγοντας για καρδιαγγειακά νοσήματα. Ο επιπολασμός (αριθμός όλων των περιπτώσεων στο γενικό πληθυσμό σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή) και η επίπτωση (αριθμός νέων περιπτώσεων) των καρδιαγγειακών νοσημάτων αυξάνουν σημαντικά, παράλληλα με την ηλικία, και υπολογίζεται ότι πάσχει το 70% των ατόμων ηλικίας >70 ετών, αν σε αυτά συμπεριληφθεί και η αρτηριακή υπέρταση. Τα σχετικά νοσήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου και

2 34 Γ.Χ. Αντωνακούδης και συν αναπηρίας σε άτομα ηλικίας >65 ετών, αφού το 85% των θανάτων συμβαίνει στην εν λόγω ομάδα του πληθυσμού. Το 65% όλων των εισαγωγών από καρδιαγγειακά αίτια και το 62% των εισαγωγών με οξύ έμφραγμα συμβαίνουν στους ηλικιωμένους. 1 3 Η επίπτωση και ο επιπολασμός της ΚΑ αυξάνουν σημαντικά με την ηλικία. Στη μελέτη Framingham, η επίπτωση είναι πενταπλάσια στην ηλικία των 70 ετών συγκριτικά με την ηλικία των 40 ετών. 4 Στη μελέτη CHS (Cardiovascular Health Study), στην οποία μελετήθηκαν οι παράγοντες κινδύνου στους ηλικιωμένους, ο επιπολασμός του συνδρόμου στις γυναίκες βρέθηκε αυξημένος από 4,1% στην ηλικία των 70 ετών στο 14,3% στην ηλικία των 85 ετών. Στους άνδρες ήταν υψηλότερη αλλά με παρόμοια αναλογία, 7,8% έναντι 18,5% ανά ηλικία. Η επίπτωση στη μελέτη αυτή ήταν 10,6/1.000 ανθρωποέτη στην ηλικία των 65 ετών και 42,5/1.000 ανθρωποέτη στην ηλικία >80 ετών. Στη συγκεκριμένη μελέτη, η επίπτωση ήταν μεγαλύτερη στους άνδρες συγκριτικά με τις γυναίκες (26,2/1.000 έναντι 14,6/1.000 ανθρωποέτη) ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Οι πιο σημαντικοί παράγοντες και οι καταστάσεις που οδηγούν σε ΚΑ στους ηλικιωμένους, εκτός από την ηλικία και το φύλο, είναι η συστολική υπέρταση, η ισχαιμική καρδιοπάθεια, ο διαβήτης, η μειωμένη φυσική ικανότητα κυρίως λόγω μη άσκησης, η νεφρική δυσλειτουργία, η αυξημένη CRP, η κολπική μαρμαρυγή, η υπερτροφία της αριστερής κοιλίας και η αυξημένη πίεση σφυγμού. Ο πλέον σημαντικός τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου είναι η συστολική υπέρταση. Οι ηλικιωμένοι παρουσιάζουν συχνά ΚΑ με καλή συστολική λειτουργία, δηλαδή διαστολική ΚΑ (ΔΚΑ). Δεδομένα από τις μελέτες Framingham, Olmstead Community Project, CHS και Strong Heart Study δείχνουν ότι το 50% των ηλικιωμένων έχουν ΔΚΑ και η επίπτωση σαφώς αυξάνεται προοδευτικά με την ηλικία, ενώ είναι συχνότερη στις γυναίκες. Στη μελέτη CHS, 67% των ηλικιωμένων γυναικών και 42% των ηλικιωμένων ανδρών είχαν ΔΚΑ. Στο 90% των νεοεμφανιζόμενων περιπτώσεων ΚΑ οι ασθενείς βρέθηκε ότι είχαν καλή συστολική λειτουργία. 4 7 Η παθοφυσιολογία της ΚΑ στους ηλικιωμένους διαφέρει λόγω της επίδρασης της ηλικίας, των διαφορών στην αιτιολογία και της αυξημένης συνύπαρξης άλλων νοσημάτων. Παθογενετικά, στους ηλικιωμένους συχνότερη αιτία είναι η υπέρταση, ενώ στον υπόλοιπο πληθυσμό η στεφανιαία νόσος. Οι μεταβολές λόγω ηλικίας σε άλλα οργανικά συστήματα, ιδιαίτερα σε νεφρούς και πνεύμονες, επηρεάζουν όχι μόνο την παθοφυσιολογία αλλά και τη διάγνωση, τη θεραπεία και την πρόγνωση. Οι καρδιακές εφεδρείες μειώνονται σημαντικά λόγω των μεταβολών στη δομή και τη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος. Αυτό σημαίνει ότι διάφορα ήπια αίτια, όπως είναι η υπέρταση, η ισχαιμία, η υπερφόρτωση υγρών, που αντιρροπούνται και γίνονται καλώς ανεκτά σε νεότερα άτομα, μπορεί να προκαλέσουν οξεία ΚΑ σε ηλικιωμένους. 8 Οι ηλικιωμένοι >65 ετών έχουν αυξημένες συστηματικές αντιστάσεις, αυξημένα επίπεδα νορεπινεφρίνης και μειωμένη σπειραματική διήθηση με αυξημένα επίπεδα ουρίας-κρεατινίνης συγκριτικά με νεότερα άτομα. Στον πίνακα 1 φαίνονται όλες οι μεταβολές με την ηλικία που προκαλούν τη μείωση των καρδιακών εφεδρειών και συμβάλλουν στην εμφάνιση ΚΑ Σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη ΚΑ σε ηλικιωμένους έχει η επίδραση της συνύπαρξης άλλων νοσημάτων και κυρίως η νεφρική δυσλειτουργία και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Η φυσιολογική γήρανση οδηγεί σε μείωση της κάθαρσης κρεατινίνης (υπολογίζεται σε -8 ml/ min/δεκαετία), με σημαντική επίδραση στην ομοιόσταση υγρών και ηλεκτρολυτών. Η μέτρηση της κρεατινίνης ορού αποτελεί αναξιόπιστο δείκτη και επιβάλλεται υπολογισμός του ρυθμού σπειραματικής διήθησης. Υπολογίζεται ότι 30% των ηλικιωμένων εμφανίζουν μέτρια και 30% σοβαρή έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας. Η νεφρική δυσλειτουργία επιδεινώνει τα συμπτώματα και την πρόγνωση της ΚΑ, ενώ συχνά επιδεινώνεται από τη χρήση διουρητικών και αναστολέων του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνηας (α-μεα). 13 Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια προκαλεί μειωμένη αναπνευστική ικανότητα, επηρεάζει τη σχέση αερισμού/διάχυσης και αυξάνει τις πνευμονικές αντιστάσεις. Για τους λόγους αυτούς επιδεινώνει τα συμπτώματα και δυσχεραίνει τη διάγνωση. Καταστάσεις όπως η γνωστική δυσλειτουργία-άνοια, η κατάθλιψη, η κοινωνική απομόνωση Πίνακας 1. Μεταβολές εξαρτώμενες από την ηλικία σχετιζόμενες με καρδιακή ανεπάρκεια. Μείωση αρτηριακής ενδοτικότητας Υπερτροφία αριστερής κοιλίας Αύξηση της σκληρίας του μυοκαρδίου και παρατεταμένη χάλαση Μείωση συσπαστικότητας του μυοκαρδίου Μείωση αντίδρασης μυοκαρδίου και αγγείων σε β-αδρενεργική διέγερση Μείωση στεφανιαίας εφεδρείας Μειωμένη ικανότητα απόκρισης των μιτοχονδρίων σε αυξημένη απαίτηση για παροχή ενέργειας από τριφωσφορική αδενοσίνη (ATP) Μείωση αριθμού και λειτουργικότητας των κυττάρων του φλεβοκόμβου

3 Καρδιακή Ανεπάρκεια σε ηλικιωμένους 35 και οι συνθήκες διατροφής δημιουργούν προβλήματα στη συμμόρφωση των ασθενών. Καταστάσεις όπως η ορθοστατική υπόταση, τα ατυχήματα από πτώση, η ακράτεια και η αστάθεια επηρεάζονται από την αγωγή της ΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η διάγνωση ΚΑ στους ηλικιωμένους δυσχεραίνεται από το γεγονός ότι άλλες νόσοι μπορεί να δίνουν παρόμοια συμπτώματα και αυτά πρέπει να γνωρίζει κάθε κλινικός ιατρός. Δύσπνοια και ακροαστικά ευρήματα ενδέχεται να οφείλονται σε πνευμονοπάθειες. Τα οιδήματα μπορεί να είναι ιδιοπαθή ή να οφείλονται σε φλεβική, νεφρική, ηπατική ανεπάρκεια ή σε φάρμακα. Η κόπωση μπορεί να οφείλεται σε αναιμία, υποθυρεοειδισμό, κατάθλιψη, παχυσαρκία ή κακή φυσική κατάσταση. 3,14 Η λήψη ιστορικού έχει δυσκολίες. Η ΚΑ μπορεί να μην εκδηλώνεται με τα τυπικά συμπτώματα αλλά με συμπτώματα όπως σύγχυση, αδυναμία, γαστρεντερικές διαταραχές. Οι ασθενείς αυτοί ενδεχομένως δεν αντιλαμβάνονται τη μείωση της ανοχής στην κόπωση, την οποία αποδίδουν στην ηλικία και προσαρμόζουν τις δραστηριότητες ανάλογα. Διατεταμένη αριστερή κοιλία, διάχυτη ώση και 3ος τόνος συνηγορούν υπέρ συστολικής ΚΑ, ενώ έντονη ώση και 4ος τόνος υπέρ της διαστολικής. Συνήθως, πάντως, απαιτείται υπερηχογράφημα. Να σημειωθεί όμως ότι πολλές φορές μπορεί να υπάρχει καλό κλάσμα εξώθησης, αφού πρόκειται για διαστολική ΚΑ, και οι ασθενείς αυτοί πιθανόν να εκδηλώσουν εύκολα οξύ πνευμονικό οίδημα. Ακόμη, να σημειωθεί ότι ενεργός ισχαιμία μπορεί να εκδηλώνεται ως ΚΑ. 5,6 5. ΠΡΟΓΝΩΣΗ Η πρόγνωση είναι πτωχή, καθώς η νοσηρότητα είναι μεγάλη, με όχι μικρή συχνότητα εισαγωγών σε νοσοκομεία για νοσηλεία. Το 77% του συνόλου των εισαγωγών για ΚΑ συμβαίνει στους ηλικιωμένους και αυτό συνεπάγεται υψηλότατο οικονομικό και κοινωνικό κόστος. Η θνητότητα της ΚΑ είναι τριπλάσια σε ασθενείς ηλικίας ετών σε σύγκριση με εκείνους ηλικίας ετών. Σε διαβιούντες στα ιδρύματα, η θνητότητα σε 10 χρόνια ανέρχεται στο 50% σε γυναίκες και στο 70% σε άνδρες. Μετά από μια νοσηλεία σε νοσοκομείο, η ετήσια θνητότητα είναι 33% και η πενταετής ανέρχεται στο 75%. Κακοί προγνωστικοί δείκτες, εκτός από την ηλικία, είναι η πρόσφατη νοσηλεία σε νοσοκομείο, ο διαβήτης, η μεγάλη διάταση της αριστερής κοιλίας με χαμηλό κλάσμα εξώθησης και η υπονατριαιμία ΘΕΡΑΠΕΙΑ Στόχος της θεραπείας της ΚΑ είναι η ανακούφιση από τα συμπτώματα, η βελτίωση της ποιότητας ζωής, η μείωση των εισαγωγών σε νοσοκομεία και η παράταση της επιβίωσης. Η θεραπεία στις ηλικίες αυτές είναι μη φαρμακευτική και φαρμακευτική, ενώ πρέπει πάντα να εξατομικεύεται Μη φαρμακευτική αγωγή Σημαντικότατος είναι ο ρόλος της μη φαρμακευτικής αγωγής. Μετά από ασφαλή διάγνωση και σταδιοποίηση απαιτείται έλεγχος για ανεύρεση αναστρέψιμης αιτίας, σωστή αγωγή, εκπαίδευση των ασθενών και των ανθρώπων που τους περιποιούνται, ενίσχυση της αυτοπεριποίησης και αποτελεσματική παρακολούθηση. Ασθενείς και συγγενείς πρέπει να είναι ενήμεροι για θέματα διατροφής και κυρίως όσον αφορά στη χρήση άλατος, καθώς και για τη χρήση διουρητικών. Εναλλακτικές μορφές καρδιακής αποκατάστασης, όπως η συχνή τηλεφωνική παροχή συμβουλών από νοσηλευτές ιατρείων ΚΑ, μπορεί να είναι πολύ χρήσιμες. Ασθενείς και περιβάλλον πρέπει να έχουν τη δυνατότητα άμεσης τηλεφωνικής παροχής συμβουλών από το νοσοκομείο τους. Η πολυπαραγοντική αυτή παρέμβαση συνεισφέρει σημαντικά, κυρίως στη μείωση των εισαγωγών. Όλα τα άλλα γνωστά μέτρα, όπως είναι ο περιορισμός του καπνίσματος, του οινοπνεύματος, το αντιγριπικό εμβόλιο και το εμβόλιο για τον πνευμονιόκοκκο, συμβάλλουν σημαντικά στην καλύτερη αντιμετώπιση. Η συμμετοχή σε κλασικά προγράμματα αποκατάστασης ή σε εναλλακτικές μορφές προγραμμάτων αποκατάστασης είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στην εν λόγω ομάδα των ασθενών. Λόγω της σαρκοπενίας από ακινησία, οποιασδήποτε μορφής και έντασης άσκηση είναι πολύτιμη. Τέλος, καθώς η θνητότητα είναι μεγάλη, είναι χρήσιμες τόσο η παρηγορητική θεραπεία όσο και η ψυχολογική ενίσχυση. 3,18, Φαρμακευτική αγωγή Οι υπάρχουσες οδηγίες για τη θεραπεία της ΚΑ ισχύουν και για τους ηλικιωμένους, αν και δεν υπάρχουν πολλές μελέτες για άτομα ηλικίας >80 ετών και ειδικά σε άτομα που ζουν σε γηροκομεία. Φαίνεται όμως ότι φάρμακα όπως τα αντιυπερτασικά, η χρήση των οποίων αποδεδειγμένα μειώνει την ΚΑ, υποχρησιμοποιούνται. 20 Τυχαιοποιημένες προοπτικές μελέτες έδειξαν ότι η αντιυπερτασική θεραπεία μειώνει τη θνητότητα και τα μείζονα καρδιακά συμβάματα, περιλαμβανομένης και της ΚΑ, ακόμη και σε άτομα ηλικίας >90 ετών. Επειδή ο απόλυτος κίνδυνος καρδιαγγειακών νοσημάτων σίγουρα αυξάνει με την ηλικία, το όφελος από την τροποποίηση των παραγόντων κινδύνου πρέπει να

4 36 Γ.Χ. Αντωνακούδης και συν είναι μεγαλύτερο στους ηλικιωμένους απ ό,τι σε νεότερα άτομα. Υποθεραπεία επίσης παρατηρείται με β-αναστολείς, ασπιρίνη και αντιπηκτικά σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή. Στη συστολική ΚΑ, οι α-μεα σίγουρα είναι αποτελεσματικοί και στους ηλικιωμένους, αλλά η χρήση τους δυσχεραίνεται λόγω νεφρικής ανεπάρκειας, στένωσης της αορτής, ορθοστατικής υπότασης, ανεπιθύμητων ενεργειών από συγχορήγηση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών. Ωστόσο, πρέπει να χορηγούνται σχεδόν σε όλους. Όπως ισχύει για όλα τα φάρμακα, κατά την έναρξη πρέπει να χορηγούνται μικρές δόσεις με προσεκτική τιτλοποίηση. Ασθενείς που έχουν μεγάλο κίνδυνο υπότασης κατά την πρώτη δόση είναι οι αφυδατωμένοι με σοβαρή ΚΑ, χαμηλή αρτηριακή πίεση (ΑΠ) <100 mmhg, υπονατριαιμία και πολύ προχωρημένη ηλικία. 21 Σε περίπτωση βήχα από α-μεα ενδείκνυται θεραπεία με αναστολείς των υποδοχέων της αγγειοτασίνης (ARB). Υπάρχουν μελέτες που έδειξαν θετικά αποτελέσματα με ARB (Val-HEFT με βαλσαρτάνη, ELITE-II με λοσαρτάνη, CHARM-Added και CHARM-Alternative με καντεσαρτάνη) Οι β-αναστολείς πρέπει να χορηγούνται ακόμη και σε ασθενείς ηλικίας >80 ετών, αν δεν υπάρχουν σαφείς αντενδείξεις. Δακτυλίτιδα μπορεί να χορηγηθεί στην περίπτωση που τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη χρήση α-μεα και διουρητικών ή για τον έλεγχο της συχνότητας σε κολπική μαρμαρυγή, με την απαιτούμενη βέβαια προσοχή. Επίπεδα 0,5 0,8 mg/ml είναι συνήθως αποτελεσματικά, δόση 0,125 είναι αρκετή στους περισσότερους, ενώ σε νεφρική ανεπάρκεια μπορεί να χορηγείται 3 φορές την εβδομάδα. Τα διουρητικά χορηγούνται μόνο σε υπερφόρτωση και για ανακούφιση από τα συμπτώματα, ενώ όταν χορηγούνται ανταγωνιστές αλδοστερόνης χρειάζεται προσοχή για το ενδεχόμενο υπερκαλιαιμίας. Πρόβλημα στη θεραπεία της ΚΑ των ηλικιωμένων αποτελεί η πολυφαρμακία των ασθενών λόγω της συννοσηρότητας και της χορήγησης φαρμάκων χωρίς συνταγή, επειδή όχι μόνο δημιουργεί προβλήματα στη συμμόρφωση αλλά αυξάνει και την πιθανότητα ανεπιθύμητων ενεργειών. Το 15% των εισαγωγών σε νοσοκομεία οφείλεται σε ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκων. Είναι δε γνωστό ότι ο σημαντικότερος λόγος εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών από φάρμακα είναι ο αριθμός των λαμβανόμενων φαρμάκων. Στις ΗΠΑ, υπολογίζεται ότι κατά μέσο όρο κάθε ηλικιωμένος λαμβάνει 4,5 φάρμακα και πολλά από αυτά χωρίς συνταγή. Οι ηλικιωμένοι σε ιδρύματα παίρνουν 3 8 δισκία. Μελέτες δείχνουν ότι η συγχορήγηση δύο φαρμάκων αυξάνει τον κίνδυνο κατά 15%, τεσσάρων φαρμάκων κατά 50 60%, ενώ στα 8 δισκία ο κίνδυνος εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών φθάνει στο 100%. Ασθενείς με έμφραγμα ή καρδιακή ανεπάρκεια και με βάση τις ισχύουσες επιστημονικές oδηγίες πρέπει να λαμβάνουν 4 5 φάρμακα. Για τους λόγους αυτούς, η περίθαλψη των ηλικιωμένων χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και επιβάλλει τη λήψη ορισμένων προληπτικών μέτρων, ενώ συχνά η τροποποίηση της δοσολογίας είναι σημαντικός παράγοντας για την αποφυγή ανεπιθύμητων ενεργειών. Πρέπει λοιπόν να μειώνονται οι δόσεις και πάντα η τιτλοποίηση να γίνεται πιο αργά. 26 Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθούν και τα συχνότερα κλινικά καρδιολογικά σύνδρομα που μπορεί να εμφανιστούν σε ηλικιωμένους λόγω της πολυφαρμακίας. Η ορθοστατική υπόταση αποτελεί συχνή κλινική κατάσταση και αιτία συγκοπτικών επεισοδίων. Απαιτείται προσοχή στη συγχορήγηση αγγειοδιασταλτικών, νιτρωδών, α-αναστολέων, β-αναστολέων, ανταγωνιστών ασβεστίου, διουρητικών, α-μεα ή ARB και αναστολέων της 5-φωσφοδιεστεράσης. Βραδυαρρυθμίες και τοξικός δακτυλιδισμός είναι συχνά συμβάματα και απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση αμιωδαρόνης, β-αναστολέων, κλονιδίνης, δακτυλίτιδας, διλτιαζέμης ή βεραπαμίλης. Τέλος, ηλεκτρολυτικές διαταραχές και ιδιαίτερα υπερκαλιαιμία ή υποκαλιαιμία είναι συχνές από τα χρησιμοποιούμενα φάρμακα της ΚΑ. Προσοχή απαιτείται στη συγχορήγηση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων με α-μεα ή αλδοστερόνη ή διουρητικά, επειδή είναι πιθανή η πρόκληση νεφρικής βλάβης και υπερκαλιαιμίας. 21,26 7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η καρδιακή ανεπάρκεια, με διατηρημένη ή μη συστολική απόδοση, είναι πολύ συχνή στους ηλικιωμένους και ίσως δεν έχει μελετηθεί επαρκώς. Συχνά, εκδηλώνεται όχι με τα τυπικά συμπτώματα της νόσου αλλά με νευρολογικά συμπτώματα, σύγχυση ή γαστρεντερικές διαταραχές. Η πρόγνωση είναι πτωχή, η νόσος συνεπάγεται τεράστιο οικονομικό και κοινωνικό κόστος και είναι βέβαιο ότι οι ασθενείς αυτοί υποθεραπεύονται. Η αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης είναι ίσως η πλέον αποτελεσματική στρατηγική στην πρόληψη ΚΑ και στους ηλικιωμένους, αφού αποτελεί τη συχνότερη αιτία ΚΑ στους ηλικιωμένους, ενώ σε νεότερα άτομα συχνότερη είναι η στεφανιαία νόσος. Πρόβλημα στη διάγνωση, την αντιμετώπιση και την πρόγνωση αποτελεί η συχνή συνύπαρξη και άλλων νοσημάτων. Οι αλλαγές στο καρδιαγγειακό σύστημα με την ηλικία επηρεάζονται και από τις μεταβολές σε άλλα συστήματα (ιδιαίτερα νεφροί-πνεύμονες), με αποτέλεσμα επιδείνωση των συμπτωμάτων και της πρόγνωσης και δυσχέρεια αντιμετώπισης. Συννοσηρότητα, πολυφαρμακία και ψυχοκοινωνικές διαταραχές επιβάλλουν πολυπαραγοντική προσέγγιση των ασθενών, ενώ σημαντική θεωρείται και η συμμετοχή σε ειδικά προγράμματα αποκατάστασης.

5 Καρδιακή Ανεπάρκεια σε ηλικιωμένους 37 ABSTRACT Heart failure in the elderly: Specific clinical and therapeutic problems G.H. Antonakoudis, 1 L.E. Poulimenos, 1 D.P. Patestos, 1 Ε. Thireos, 2 H.G. Antonakoudis 1 1 Department of Cardiology, Asclepeion General Hospital of Voula, Voula, 2 Health Center of Vari, Vari, Greece Archives of Hellenic Medicine 2011, 28(1):33 38 There is a high prevalence of heart failure in the elderly, with various degrees of impairment of systolic performance, and with a poor prognosis, which has a strong impact on healthcare economics. In spite of this, there has been a lack of evidence based approaches to the investigation of the pathophysiology and to the management of this syndrome. It is evident that the forms of treatment presently available are underutilized, and in particular treatment for hypertension management. Aggressive control of the blood pressure is the most effective strategy for the prevention of heart failure in the elderly; hypertension is the most common etiology of heart failure in the elderly population, in contrast to adults, in whom coronary artery disease is the major cause of heart failure. The high morbidity and mortality in the older population is aggravated by the increased prevalence of comorbid diseases affecting other organs, especially the kidneys and lungs, and by the phenomenon of polypharmacy in this age-group. In addition, the social and behavioral problems that characterize this population contribute to the increased morbidity, which is why a multidisciplinary approach to the management of heart failure in the elderly is of such great importance; it is markedly beneficial and strongly recommended. Key words: Elderly, Heart failure Βιβλιογραφία 1. American Heart Association. Heart disease and stroke statistics 2004 update. Dallas, TX, AHA, Hall MJ, DeFrances CJ National Hospital Discharge Survey. Advance data from vital and health statistics. National Center for Health Statistics, Hyattsville, Maryland, 2003: Task Force for Diagnosis and Treatment of Acute and Chronic Heart Failure 2008 of European Society of Cardiology, Dickstein K, Cohen-Solal A, Filippatos G, McMurray JJ, Ponikowski P et al. ESC guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure 2008: The task force for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure 2008 of the European Society of Cardiology. Developed in collaboration with the Heart Failure Association of the ESC (HFA) and endorsed by the European Society of Intensive Care Medicine (ESICM). Eur Heart J 2008, 29: Kannel WB. Epidemiological aspects of heart failure. Cardiol Clin 1989, 7: Kitzman DW, Gardin JM, Gottdiener JS, Arnold A, Boineau R, Aurigemma G et al. Importance of heart failure with preserved systolic function in patients > or = 65 years of age. CHS Research Group. Cardiovascular Health Study. Am J Cardiol 2001, 87: Senni M, Tribouilloy CM, Rodeheffer RJ, Jacobsen SJ, Evans JM, Bailey KR et al. Congestive heart failure in the community: A study of all incidence cases in Olmsted County, Minnesota, in Circulation 1998, 98: Vasan RS, Larson MG, Benjamin EJ, Evans JC, Reiss CK, Levy D. Congestive heart failure in subjects with normal versus reduced left ventricular ejection fraction: Prevalence and mortality in a population-based cohort. J Am Coll Cardiol 1999, 33: Kramer K, Kirkman P, Kitzman D, Little WC. Flash pulmonary edema: Association with hypertension and reoccurrence despite coronary revascularization. Am Heart J 2000, 140: Zile MR, Baicu CF, Gaasch WH. Diastolic heart failure abnormalities in active relaxation and passive stiffness of the left ventricle. N Engl J Med 2004, 350: Franklin SS, Gustin W 4th, Wong ND, Larson MG, Weber MA, Kannel WB et al. Hemodynamic patterns of age-related changes in blood pressure. The Framingham Heart Study. Circulation 1997, 96: Pearson JD, Morrell CH, Brant LJ, Landis PK, Fleg JL. Ageassociated changes in blood pressure in a longitudinal study of healthy men and women. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 1997, 52:M177 M Vaitkevicius PV, Fleg JL, Engel JH, O Connor FC, Wright JG, Lakatta LE et al. Effects of age and aerobic capacity on arterial stiffness in healthy adults. Circulation 1993, 88: Cody RJ, Torre S, Clark M, Pondolfino K. Age-related hemodynamic, renal and hormonal differences among patients with congestive heart failure. Arch Intern Med 1989, 149: Rich MW, Kitzman D. Heart failure in octogenarians: A fundamentally different disease. Am J Geriatr Cardiol 2000, 9(Suppl):97 104

6 38 Γ.Χ. Αντωνακούδης και συν 15. Gottdiener JS, Arnold AM, Aurigemma GP, Polak JF, Tracy RP, Kitzman DW et al. Predictors of congestive heart failure in the elderly: The Cardiovascular Health Study. J Am Coll Cardiol 2000, 35: Kupari M, Lindroos M, Iivanainen AM, Heikkilä J, Tilvis R. Congestive heart failure in old age: Prevalence, mechanisms and 4-year prognosis in the Helsinki Ageing Study. J Intern Med 1997, 241: Croft JB, Giles WH, Pollard RA, Keenan NL, Casper ML, Anda RF. Heart failure survival among older adults in the United States: A poor prognosis for an emerging epidemic in the Medicare population. Arch Intern Med 1999, 159: Appel LJ, Espeland MA, Easter L, Wilson AC, Folmar S, Lacy CR. Effects of reduced sodium intake on hypertension control in older individuals: Results from the Trial of Non-pharmacologic Interventions in the Elderly (TONE). Arch Intern Med 2001, 161: Staessen JA, Gasowski J, Wang JG, Thijs L, Den Hond E, Boissel JP et al. Risks of untreated and treated isolated systolic hypertension in the elderly: Meta-analysis of outcome trials. Lancet 2000, 355: Kostis JB, Davis BR, Cutler J, Grimm RH Jr, Berge KG, Cohen JD et al. Prevention of heart failure by antihypertensive drug treatment in older persons with isolated systolic hypertension. SHEP Cooperative Research Group. JAMA 1997, 278: Schwartz JB. Gender-specific implications for cardiovascular medication use in the elderly optimizing therapy for older women. Cardiol Rev 2003, 11: McMurray JJ, Ostergren J, Swedberg K, Granger CB, Held P, Michelson EL et al. Effects of candesartan in patients with heart failure and reduced left-ventricular systolic function taking angiotensin-converting-enzyme inhibitors: The CHARM- Added trial. Lancet 2003, 362: Granger CB, McMurray JJ, Yusuf S, Held P, Michelson EL, Olofsson B et al. Effects of candesartan in patients with heart failure and reduced left-ventricular systolic function intolerant to angiotensin-converting-enzyme inhibitors: The CHARM- Alternative trial. Lancet 2003, 362: Cohn JN, Tognoni G, Valsartan Heart Failure Trial Investigators. A randomized trial of the angiotensin-receptor blocker valsartan in chronic heart failure. N Engl J Med 2001, 345: Pitt B, Poole-Wilson PA, Segal R, Martinez FA, Dickstein K, Camm AJ et al. Effect of losartan compared with captopril on mortality in patients with symptomatic heart failure: Randomised trial the Losartan Heart Failure Survival Study ELITE II. Lancet 2000, 355: Rich MW, Beckham V, Wittenberg C, Leven CL, Freedland KE, Carney RM. A multidisciplinary intervention to prevent the readmission of elderly patients with congestive heart failure. N Engl J Med 1995, 333: Corresponding author: G.H. Antonakoudis, Department of Cardiology, Asclepeion Voulas General Hospital, 24 Agamemnonos street, GR Voula, Greece xxxxxxxxxxxxx

ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΧΑΝΙΑ 22-24/5/2015 ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΜΕ ΔΙΑΤΗΡΗΜΕΝΟ ΚΛΑΣΜΑ ΕΞΩΘΗΣΗΣ ΛΑΜΠΡΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ! Ιατρείο Καρδιακής Ανεπάρκειας! ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ

Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ ΣΤΡΑΤΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΓΙΑΝΝΑΚΟΣ, MD, PhD Ιατρείο Καρδιακής Ανεπάρκειας Γ Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΤΟΣ Ν. ΠΑΝΑΓΟΥΛΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΙΠΙΔΙΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Γ.

ΧΡΗΣΤΟΣ Ν. ΠΑΝΑΓΟΥΛΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΙΠΙΔΙΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Γ. Στατίνες σε νέους < 30 ετών και ηλικιωμένους > 80 ετών ΧΡΗΣΤΟΣ Ν. ΠΑΝΑΓΟΥΛΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΙΠΙΔΙΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ ΔΕΝ ΕΧΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ. Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ. Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ Καρδιακή Ανεπάρκεια δεν είναι νόσος είναι σύνδρομο που προκαλείται από πολλές αιτίες συγκλίνει σε

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι MK1118 ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ, PHD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

εξουδετερώσει πλήρως;

εξουδετερώσει πλήρως; Καρδιαγγειακός Κίνδυνος από την Υπέρταση Τον έχετε εξουδετερώσει πλήρως; «Aυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες στην πρωτογενή πρόληψη Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων Πρωτογενής πρόληψη : το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ (NHANES ): Ο επιπολασμός της προϋπέρτασης ήταν 31% στο γενικό πληθυσμό των Αμερικανών ενηλίκων και ήταν συχνότερη στους άνδρες.

EΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ (NHANES ): Ο επιπολασμός της προϋπέρτασης ήταν 31% στο γενικό πληθυσμό των Αμερικανών ενηλίκων και ήταν συχνότερη στους άνδρες. Η JNC-7 εισήγαγε τον όρο «προϋπέρταση» προσδιορίζοντας άτομα των οποίων τα επίπεδα συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) κυμαίνονται μεταξύ 120 έως 139mmHg και 80 έως 89mmHg αντίστοιχα. Chobanian

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Wednesday, March 4, 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ασθενείς με ΧΝΑ αποτελούν το 11% του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ CONFLICT OF INTEREST ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Να καταγράψει τον επιπολασμό του καρδιαγγειακού κινδύνου σε υπερτασικούς ασθενείς υπό θεραπεία, που

Διαβάστε περισσότερα

Προγνωστική αξία της εμμένουσας ανθεκτικής υπέρτασης για την επίπτωση νεοεμφανιζόμενης κολπικής μαρμαρυγής.

Προγνωστική αξία της εμμένουσας ανθεκτικής υπέρτασης για την επίπτωση νεοεμφανιζόμενης κολπικής μαρμαρυγής. Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 Προγνωστική αξία της εμμένουσας ανθεκτικής υπέρτασης για την επίπτωση νεοεμφανιζόμενης κολπικής μαρμαρυγής. Δ. Τσιαχρής, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση ασθενών με κοιλιακές αρρυθμίες. Βασίλης Μ. Σκέμπερης FESC. Γ Καρδιολογική Κλινική Α. Π.Θ.

Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση ασθενών με κοιλιακές αρρυθμίες. Βασίλης Μ. Σκέμπερης FESC. Γ Καρδιολογική Κλινική Α. Π.Θ. Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση ασθενών με κοιλιακές αρρυθμίες Βασίλης Μ. Σκέμπερης FESC Γ Καρδιολογική Κλινική Α. Π.Θ. ΚΟΙΛΙΑΚΕΣ ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ Πρώιμες κοιλιακές συστολές Μη εμμένουσα κοιλιακή ταχυκαρδία

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ. Τηλέμαχος Α. Τσίτσιος Νεφρολογικό τμήμα ΓΝ Κομοτηνής

ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ. Τηλέμαχος Α. Τσίτσιος Νεφρολογικό τμήμα ΓΝ Κομοτηνής ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ Τηλέμαχος Α. Τσίτσιος Νεφρολογικό τμήμα ΓΝ Κομοτηνής Αύξηση του πληθυσμού ηλικίας >65 ετών JNCV, Arch Intern Med 1993 Ηλικιακή κατανομή των υπερτασικών στον πληθυσμό των ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θετική επίδραση της ιβαμπραδίνης στη συμπαθητική υπερδραστηριότητα και την αρτηριακή σκληρότητα σε υπερτασικούς ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο

Θετική επίδραση της ιβαμπραδίνης στη συμπαθητική υπερδραστηριότητα και την αρτηριακή σκληρότητα σε υπερτασικούς ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο 35ο Διεθνές Καρδιολογικό Συνέδριο Ξενοδοχείο Hilton Αθήνα Θετική επίδραση της ιβαμπραδίνης στη συμπαθητική υπερδραστηριότητα και την αρτηριακή σκληρότητα σε υπερτασικούς ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια 24-26 January 2014 Under the Auspices: Hellenic Cardiovascular Research Society Organization: Κosmos Travel Venue: Divani Apollon Palace, Kavouri επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός Σύνδρομο: υπέρταση αλδοστερόνη ρενίνη Ερωτήματα Γιατί πρέπει να ψάξουμε; Είναι συχνός; Αξίζει τον κόπο και τα χρήματα; Ποιούς

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Οι δυσλιπιδαιμίες είναι παθολογικές καταστάσεις με διαταραχές των λιπιδίων του αίματος ποσοτικές αλλά

Διαβάστε περισσότερα

H αντιμετώπιση της υπέρτασης στο άτομο με ΣΔ και έκδηλη νεφρική νόσο

H αντιμετώπιση της υπέρτασης στο άτομο με ΣΔ και έκδηλη νεφρική νόσο H αντιμετώπιση της υπέρτασης στο άτομο με ΣΔ και έκδηλη νεφρική νόσο Αντώνης Αλαβέρας Διευθυντής Παθολόγος Γ Παθολογικό Τμήμα Γενικό Νοσοκομείο Κοργιαλένειο-Μπενάκειο ΕΕΣ Διαβήτης και τελικό στάδιο νεφρικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή 1 ου αντιϋπερτασικού

Επιλογή 1 ου αντιϋπερτασικού Επιλογή 1 ου αντιϋπερτασικού φαρμάκου Επιλογή 1 oυ Φαρµάκου: Συνήθως δεν έχει τόσο µεγάλη σηµασία 1. Η επίτευξη άριστης ρύθµισης έχει µεγαλύτερη σηµασία στη µείωση του κινδύνου 2. Στις περισσότερες περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΕΒΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Μία σοβαρή επιπλοκή των παθήσεων της αριστερής κοιλίας. Χαράλαµπος Ι. Καρβούνης Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ.

ΦΛΕΒΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Μία σοβαρή επιπλοκή των παθήσεων της αριστερής κοιλίας. Χαράλαµπος Ι. Καρβούνης Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. ΦΛΕΒΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Μία σοβαρή επιπλοκή των παθήσεων της αριστερής κοιλίας. Χαράλαµπος Ι. Καρβούνης Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. Φλεβική Πνευµονική Υπέρταση! Ορισµοί.! Επιδηµιολογία-πρόγνωση.!

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» The Third National Health and Nutrition Evaluation Survey (NHANES III) Am J Prev Med 22:42 48, 2002 75% ατόμων με ΣΔ ΑΥ 29%

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση;

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση; Υπέρταση Τι Είναι η Υπέρταση; Η πίεση του αίματος είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στις αρτηρίες όταν μεταφέρεται από την καρδιά στην κυκλοφορία. Η σταθερά αυξημένη πίεση, άνω των φυσιολογικών ορίων, αποκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΗΣ ΜΕ 4 ΣΤΑΔΙΑ ΙΣΟΟΓΚΩΤΙΚΗ ΧΑΛΑΣΗ-ΤΑΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στον απόηχο της Παγκόσμιας Ημέρας για το Διαβήτη. Αφιέρωμα σταν παιδικό Διαβήτη. ΧΓ Αντωνακούδης, ΓΧ Αντωνακούδης, ΙΠ Λεβαντάκης.

Στον απόηχο της Παγκόσμιας Ημέρας για το Διαβήτη. Αφιέρωμα σταν παιδικό Διαβήτη. ΧΓ Αντωνακούδης, ΓΧ Αντωνακούδης, ΙΠ Λεβαντάκης. Στον απόηχο της Παγκόσμιας Ημέρας για το Διαβήτη Αφιέρωμα σταν παιδικό Διαβήτη ΧΓ Αντωνακούδης, ΓΧ Αντωνακούδης, ΙΠ Λεβαντάκης. Καρδιολογική Κλινική Ασκληπιείου Βούλας Γιορτάσθηκε στις 14 Νοεμβρίου η Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

Circulation. 2014;129:e28-e292

Circulation. 2014;129:e28-e292 Σε ασθενείς µε νεφρική δυσλειτουργία Σταµάτης Σ. Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Σε ασθενείς µε νεφρική δυσλειτουργία 30-40% 13% πληθυσµού παρουσιάζουν νεφρική δυσλειτουργία (AHA για τις ΗΠΑ) 6% για τις ηλικίες

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Τουμπουρλέκα, Α. Αρβανιτάκη, Σ.Α. Μουράτογλου, Α. Καλλιφατιδης, Θ. Παναγιωτίδης, Μ.Μπαζμπάνη, Γ. Γιαννακούλας, Χ. Καρβούνης

Μ. Τουμπουρλέκα, Α. Αρβανιτάκη, Σ.Α. Μουράτογλου, Α. Καλλιφατιδης, Θ. Παναγιωτίδης, Μ.Μπαζμπάνη, Γ. Γιαννακούλας, Χ. Καρβούνης Παράταση του διαστήματος QTc και αναδιαμόρφωση δεξιάς κοιλίας: μελέτη με μαγνητική τομογραφία καρδιάς σε ασθενείς με προτριχοειδική πνευμονική υπέρταση Μ. Τουμπουρλέκα, Α. Αρβανιτάκη, Σ.Α. Μουράτογλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η έκταση του προβλήματος. Ι.Ε.ΚΑΝΟΝΙΔΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η έκταση του προβλήματος. Ι.Ε.ΚΑΝΟΝΙΔΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η έκταση του προβλήματος Ι.Ε.ΚΑΝΟΝΙΔΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Καρδιακή ανεπάρκεια ονομάζεται η κατάσταση εκείνη κατά την οποία η καρδιά αδυνατεί να αποστείλει στην

Διαβάστε περισσότερα

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Αγαπητοί/ές συνάδελφοι, Για 10 η συνεχή χρονιά η Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Αττικόν» Νοσοκομείο πραγματοποιεί το Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο «Εξελίξεις και Προοπτικές στην Καρδιολογία». Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΩΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Συνηθισμένη συγγενής ανωμαλία (6-8% των Σ.Κ.) Συχνότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ 1.ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ 2.ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΝΕΣΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΩΝ 3.ΑΟΡΤΙΚΗ/ΜΙΤΡΟΕΙΔΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑ 1.ΥΠΕΡΚΟΙΛΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή διατριβή ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα 60 Επιστημονικά πορίσματα Σύσταση της PRAC Ιστορικό Η ιβαμπραδίνη είναι παράγοντας μείωσης της καρδιακής συχνότητας ο οποίος δρα ειδικά στον φλεβοκόμβο χωρίς επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

«Αρτηριακή υπέρταση σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου. Ο ρόλος των νεότερων έτοιμων συνδυασμών φαρμάκων στην αντιμετώπιση της υπέρτασης»

«Αρτηριακή υπέρταση σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου. Ο ρόλος των νεότερων έτοιμων συνδυασμών φαρμάκων στην αντιμετώπιση της υπέρτασης» SOCIETY OF STUDYING CARDIOVASCULAR DISEASES ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ www.sos-cardiovascular.org & www.sos-cvd.com «Αρτηριακή υπέρταση σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου. Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ, ΣΚΟΠΟΣ Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί ένα γνωστό παράγοντα κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Η αποδεκτή τιμή της αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση Παχυσαρκία και Υπέρταση Κώστας Παλέτας Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής ΑΠΘ Νοσοκοµείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ταξινόµηση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή Υπέρταση. V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου

Αρτηριακή Υπέρταση. V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου Αρτηριακή Υπέρταση V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου V Kotsis 2008 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ.

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Τούσουλης* *A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία

ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΧΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αντιθροµβωτική θεραπεία ΚΑΜΠΟΥΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 8 Μαρτίου 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους δυο θανάτους, ασθενών με Χρόνια Νεφρική Νόσο, οφείλεται σε καρδιαγγειακό επεισόδιο και όχι στη νόσο αυτή καθ αυτή!!! Αυτό ανέφερε

Διαβάστε περισσότερα

Διατύπωση Κλινικού Ερωτήματος

Διατύπωση Κλινικού Ερωτήματος Διατύπωση Κλινικού Ερωτήματος Στέργιος Πολύζος Ενδοκρινολόγος ΠΡΟΜΕΣΙ 2016-2017 - Ιατρική βασισμένη στην τεκμηρίωση Δόγμα: Natural is best Παράδοση: We have always done it that way Σύμβαση: Everyone does

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιδημιολογία της Καρδιαγγειακής Νόσου στην Ελλάδα, από το 1950

Η Επιδημιολογία της Καρδιαγγειακής Νόσου στην Ελλάδα, από το 1950 Η Επιδημιολογία της Καρδιαγγειακής Νόσου στην Ελλάδα, από το 1950 ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Χ ΑΡ Ο ΚΟ Π Ε Ι Ο Π ΑΝ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Keys A et al. Epidemiological studies related to coronary

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Βασικά συμπτώματα καρδιαγγειακού Προκάρδιο άλγος Δύσπνοια Αίσθημα παλμών Συγκοπή Οίδημα Καταβολή,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Φροντίδα ασθενών µε καρδιακή ανεπάρκεια Μια νοσηλευτική προοπτική

Φροντίδα ασθενών µε καρδιακή ανεπάρκεια Μια νοσηλευτική προοπτική Φροντίδα ασθενών µε καρδιακή ανεπάρκεια Μια νοσηλευτική προοπτική Δανάη Μωυσίδου Φωτεινή Αµπατζίδου Καρδιοχειρουργική Κλινική ΓΝΘ Γ. Παπανικολάου 20/10/2016 Στατιστικά Στοιχεία 1-2 % του ενήλικου πληθυσµού

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης : Ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου

Σακχαρώδης Διαβήτης : Ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου Σακχαρώδης Διαβήτης : Ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου? Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος με εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΉΜΑΤΟΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ Γ..Ν «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η σχέση της διατροφής με την ιδιοπαθή αρτηριακή υπέρταση;

Ποια η σχέση της διατροφής με την ιδιοπαθή αρτηριακή υπέρταση; Ποια η σχέση της διατροφής με την ιδιοπαθή αρτηριακή υπέρταση; Χρυσή Κολιάκη, MD PhD Κατ επιλογήν υποχρεωτικό μάθημα ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εισαγωγικά στοιχεία για υπέρταση... Η αυξημένη αρτηριακή πίεση (ΑΠ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Epidemiology and Public Health Dept of Epidemiology and Public Health N. TZANAKIS M.D. Consultant in Respiratory Medicine Assistant Professor in Epidemiology P.O. Box 1352, 71110

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ.

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΔΩΡΟΘΕΑ «ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ (ABI) Σφυροβραχιόνιος δείκτης=ankle-brachial Index (ABI) Ο λόγος της συστολικής

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α 19.00-19.30 Τελετή Έναρξης Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs Π. Τσατραφύλλιας, Δ. Θεοδωράκης, Ευδοξία Μπουτμπάρα, Δήμητρα Κεσίδου, Θ. Γεωργιάδης, Σ. Παραστατίδης, Γεωργία Θεοδωροπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Κ. Τσιβερδής

Παναγιώτης Κ. Τσιβερδής Συσχέτιση των επιπέδων των mirna-21 και mirna-133 των µονοπύρηνων κυττάρων του περιφερικού αίµατος µε την καρδιακή ανεπάρκεια µε διατηρηµένο κλάσµα εξώθησης Φ.Παρθενάκης, Μ, Μαρκέτου, Ι. Κονταράκη, Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

από τις ενδείξεις στην κλινική πράξη

από τις ενδείξεις στην κλινική πράξη Kλοπιδογρέλη από τις ενδείξεις στην κλινική πράξη Χ.Κυρπιζίδης, Α.Κεϊβανίδου, Γ.Παπανικολάου, Κ.Τσιπτσής, Μ.Ξαφένιας, Α.Πεχλεβάνης. Καρδιολογική κλινική Στεφανιαία μονάδα 2 ου Νοσοκομείου ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής. Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας

Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής. Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής ΟΞΕΙΑ ΜΥΟΚΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα

Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση { Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα Το νοσηλευτικό έργο στις ΜΤΝ Σκοπός της η παροχή εξειδικευµένης φροντίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. Η φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. Η φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς 1 ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η καρδιακή ανεπάρκεια προέρχεται από τη μειωμένη ικανότητα της καρδιάς να αντλεί αίμα, από και προς τον υπόλοιπο οργανισμό. Η σοβαρότητα της νόσου ποικίλει από ελαφριά, μέχρι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ»

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ομάδα Εργασίας: «ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ» Συστάσεις και κατευθυντήριες οδηγίες από τους μεγάλους οργανισμούς (ADA 2007,ESC 2007, EASD 2007) «ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ ΤΩΝ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ ΤΩΝ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ ΤΩΝ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Τριάντης Γεώργιος Καρδιολόγος ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ-ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2014 Θεσσαλονίκη Νεφραγγειακή νόσος, εντόπιση και χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Παρά την εντυπωσιακή πρόοδο στη διάγνωση και στην αντιµετώπιση του εµφράγµατος

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Δευτεροπαθής υπέρταση. Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο

Δευτεροπαθής υπέρταση. Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Δευτεροπαθής υπέρταση Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αίτια δευτεροπαθούς υπέρτασης (1) Νεφρογενή αίτια 1. Νεφραγγειακή υπέρταση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα