Η ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΥΛΛΕΚΤΡΙΑΣ PEGGY GUGGENHEIM ΩΣ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΥΛΛΕΚΤΡΙΑΣ PEGGY GUGGENHEIM ΩΣ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 1 Η ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΥΛΛΕΚΤΡΙΑΣ PEGGY GUGGENHEIM ΩΣ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Γεώργιος Αδαµίδης, πτυχίο (Αρχ.), Μ.. (Μουσ.) Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το άρθρο πραγµατεύεται τη δραστηριότητα της αµερικανίδας συλλέκτριας Peggy Guggenheim. Η δηµιουργία των συλλογών της και η ευρύτερη συλλεκτική της δραστηριοποίηση µελετούνται ως απόρροια της συγκεκριµένης πολιτικής των ΗΠΑ να µετατραπούν σε κέντρο τέχνης και πολιτισµού στα τέλη του 19 ου και στις αρχές του 20ού αι. Παράλληλα, αξιολογείται η προσφορά της στον κόσµο της τέχνης µε έµφαση στο ρόλο της ως διαµεσολαβητή ανάµεσα στην ευρωπαϊκή και την αµερικανική τέχνη και κυρίως η συµβολή της όχι µόνο στην ενίσχυση της τέχνης της Γηραιάς Ηπείρου αλλά και (κυρίως) στην ανάδειξη της Νέας Υόρκης ως το νέο µεταπολεµικό κέντρο τέχνης του κόσµου. Επιθυµούµε να τονίσουµε την πολιτιστική ανταλλαγή και τις καλλιτεχνικές ζυµώσεις ανάµεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, την προσπάθεια µίµησης της ευρωπαϊκής τέχνης από τους αµερικάνους και την επιδίωξη των ΗΠΑ να αναπτύξουν εθνική συνείδηση και ταυτότητα µέσα από τη δηµιουργία γηγενούς τέχνης. Τέλος επιχειρείται µία πολύ σύντοµη αναφορά στα µουσεία που προέκυψαν από τη δράση της συλλέκτριας κι επισηµαίνεται η σηµερινή επιθετική πολιτιστική πολιτική τους, χαρακτηριστικό παράδειγµα της αµερικανικής διείσδυσης σε όλες τις εκφάνσεις του σύγχρονου κόσµου. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ασυνήθιστη ανάπτυξη των αµερικανικών µουσείων τέχνης από το 1870 κι έπειτα είναι απόρροια της γενναιοδωρίας των ιδιωτών συλλεκτών που έδρασαν στα πλαίσια µιας ελεύθερης, καπιταλιστικής οικονοµίας. Σε αντίθεση µε την Ευρώπη, η Αµερική δε γνώρισε βασιλεία ή αριστοκρατία ούτε κρατικούς οργανισµούς για να αναπτύξουν συλλογές που θα αποτελούσαν τη βάση δηµιουργίας κρατικά επιχορηγούµενων µουσείων. Η συλλεκτική δραστηριότητα σε µεγάλη κλίµακα στην Αµερική δεν ήταν δυνατή µέχρι την οικονοµική ανάρρωση και την εκβιοµηχάνιση της χώρας µετά τον Εµφύλιο Πόλεµο. Εποµένως, οι πρώτοι συλλέκτες των ΗΠΑ ήταν κυρίως αυτοδηµιούργητοι επιχειρηµατίες (Stavitsky, 1993: 151). Η Αµερική του δεύτερου κυρίως µισού του 19 ου αιώνα είναι µία ταχύτατα αναπτυσσόµενη υπερδύναµη, η οποία δίνει την ευκαιρία στους επιχειρηµατίες της να δηµιουργήσουν τεράστιες περιουσίες (Behrman, 2002: 61). Το ιδιωτικό κεφάλαιο και η δυνατότητα που δίνεται στη µονάδα να δηµιουργήσει και να αναπτύξει τις επιχειρηµατικές της δραστηριότητες γεννάει µία ολόκληρη γενιά από εκατοµµυριούχους, που είναι σε θέση να εκµεταλλευθούν και να κατακτήσουν όλο τον πλανήτη. Ορυχεία σιδήρου και κάρβουνου, χρυσωρυχεία και σιδηρόδροµοι, εµπόριο και τραπεζικές συναλλαγές, όλα αυτά συµβάλλουν στην άνοδο µίας νέας δύναµης και µιας χούφτας ανθρώπων που κρατούν στα χέρια τους τη µοίρα του πλανήτη.

2 2 Οι αµερικανοί εκατοµµυριούχοι αποτελούν ένα πολύ σηµαντικό κεφάλαιο της αµερικανικής ιστορίας, αφού µε τη δράση τους επηρέασαν την εξέλιξη και πορεία της. Προσωπικότητες όπως ο J. P. Morgan, ο Andrew Mellon, ο Henry Clay Frick, ο William Randolph Hearst, ο H. E. Huntington και οικογένειες όπως οι Rockefellers και οι Whitneys κυριάρχησαν αυτή την περίοδο στην αµερικανική ζωή. Ανάµεσα στις οικογένειες που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην αµερικανική ιστορία του 19 ου αιώνα είναι και οι Guggenheims, µέλος της οποίας υπήρξε και η Peggy Guggenheim, τη δραστηριότητα της οποίας θα µελετήσουµε παρακάτω. 2. Η ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΗ ΤΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΥΟ ΗΠΕΙΡΩΝ:ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΙΑΦΟΡΕΣ Η Αµερική εκείνη την εποχή είναι µια χώρα που αναπτύσσεται ραγδαία, που ξεκινάει να κατακτήσει τον κόσµο και να επιβάλλει την κυριαρχία της στο σύνολο των υπόλοιπων κρατών. Είναι η νέα υπερδύναµη που γεννιέται µετά την οικονοµική και πολιτική αποδυνάµωση της Ευρώπης. Της λείπει, όµως, κάτι πολύ σηµαντικό για την ανάπτυξη κι επιβίωσή της: η Ιστορία, το κοινό παρελθόν των κατοίκων και ουσιαστικά η ενιαία εθνική ταυτότητα. Οι ΗΠΑ είναι ένα κράτος πολυεθνικό, που στα τέλη του19 ου και στις αρχές του 20ού αι., µετά από έναν αιώνα ριζικών αλλαγών και µεταρρυθµίσεων, αναλαµβάνει τα ηνία της κυριαρχίας του κόσµου και µετατρέπεται σε έναν οικονοµικό γίγαντα. Οι πολίτες του αισθάνονται πως ζουν σε ένα κοινό κράτος που τους αφορά η συνέχεια του, αφού θα σηµαίνει και τη δική τους επιβίωση, δε συνδέονται όµως µε άλλους κοινούς παρανοµαστές. Αυτό θα προσπαθήσουν να το κατακτήσουν µε στοιχεία δανεικά από την Ευρώπη και βασιζόµενοι για ένα µεγάλο διάστηµα στις πολιτιστικές της κατακτήσεις. Οι ΗΠΑ στράφηκαν στην ευρωπαϊκή κουλτούρα για να στηρίξουν την εξέλιξή τους και να αποκτήσουν την πολυπόθητη εθνική αυτογνωσία. Στην αρχή η ζωή των αµερικανών πολιτών, και µάλιστα της αριστοκρατίας, ήταν «δανεική». Αντέγραφαν τα ευρωπαϊκά πρότυπα στη µόδα, στη διατροφή,στην αρχιτεκτονική, στη λογοτεχνία. Μέσα από αυτά τα «δάνεια», οι ΗΠΑ έπαιρναν πίστωση χρόνου για τη δική τους «πολιτιστική επανάσταση» (ας γίνει επιτρεπτός ο όρος) και για τη διαµόρφωση της δικής τους σφραγίδας. Οι ίδιοι οι συλλέκτες λειτουργούσαν µε αυτόν τον τρόπο κι επιδίωκαν την αναγνώριση κι επιτυχία αντιγράφοντας τα ευρωπαϊκά πρότυπα στον τρόπο ζωής των ευρωπαίων ηγεµόνων του Μεσαίωνα, στα αντικείµενα που συνέλεγαν, στις κοινωνικές τους συναναστροφές. Αντλούσαν κύρος από τους ευρωπαίους συλλέκτες ασκώντας και οι ίδιοι τη συλλεκτική δραστηριότητα µιµούµενοι τους προκατόχους τους. Η δύναµη των ΗΠΑ αποδεικνύεται και µέσα από την εξουσία των αµερικανών συλλεκτών, που κατάφεραν να επιβληθούν στη διεθνή αγορά τέχνης της εποχής. Μόνο όταν ένιωσαν σίγουροι οι κάτοικοι της αµερικανικής ηπείρου πως είχαν πετύχει το σκοπό τους για τη δηµιουργία µιας γηγενούς πρωτότυπης τέχνης (την περίοδο περίπου που η Peggy Guggenheim έδρασε στη Νέα Υόρκη από το 1940 κι έπειτα), κατάφεραν να απαγκιστρωθούν από τη στενή εξάρτηση από την Ευρώπη. Σηµεία αναφοράς θα υπάρχουν, βέβαια, ακόµη αλλά οι ΗΠΑ θα ακολουθήσουν το δικό τους ιδιαίτερο δρόµο στην τέχνη. Η Ευρώπη την ίδια περίοδο είναι απασχοληµένη µε τον Β Παγκόσµιο Πόλεµο κι εξουθενωµένη µετά τη λήξη του. Ήδη ο προηγούµενος παγκόσµιος πόλεµος είχε επιφέρει πολλά δεινά και καταστροφές. εν ήταν µόνο οι εκατοµµύρια νεκροί ή οι πολυάριθµες υλικές ζηµιές. Καλλιτεχνικά η Ευρώπη είχε ερηµώσει, αφού στην Αµερική είχε καταφύγει το πιο ενεργό και δραστήριο καλλιτεχνικό της κοµµάτι. Όπως θα δούµε παρακάτω, µεγάλες καλλιτεχνικές φυσιογνωµίες όπως ο Max Ernst, ο André Breton, ο Tanguy, ο Brauner κ.ά. είχαν καταφύγει στο Νέο Κόσµο για να γλιτώσουν από τη δίνη του πολέµου. Η Ευρώπη χάνει τον εαυτό της, «µουδιάζει» και παραδίνεται στην αµερικάνικη δύναµη. Το καλλιτεχνικό κέντρο του κόσµου µεταφέρεται από το Παρίσι στη Νέα Υόρκη και µια νέα εποχή εγκαινιάζεται : αυτή της

3 3 αµερικανικής πολιτιστικής υπεροχής και διαχείρισης του κόσµου. Η Ευρώπη µένει πίσω και αδυνατεί να παρακολουθήσει τις εξελίξεις. Το πετυχαίνει µόνο µετά από καιρό, όταν κοπάζει κάπως η καλλιτεχνική έκρηξη που συντελέστηκε στο αµερικανικό έδαφος. Η τέχνη έχει πολλές φορές τεθεί στην υπηρεσία της εθνικής αυτογνωσίας και στη διάθεση της κρατικής προπαγάνδας, µόνο που στην περίπτωση της Αµερικής οι ίδιοι οι συλλέκτες ανέλαβαν αυτό το ρόλο και µάλιστα σε µεγάλο βαθµό µε ουσιαστικές επιπτώσεις για το µέλλον της χώρας. Κατά κάποιο τρόπο θεώρησαν τους εαυτούς τους επιφορτισµένους µε την ευθύνη να αποδείξουν την αξία της χώρας τους και να την αναδείξουν στον κόσµο. Η οικονοµική της δύναµη ήταν ήδη αναγνώσιµη από εκείνη την εποχή. Οι ίδιοι, εξάλλου, είχαν συµβάλει στην δηµιουργία αυτού του οικονοµικού γίγαντα. Υπήρχε η ανάγκη να αποκτήσει το κράτος πιο σταθερά ερείσµατα και κύρος που θα πηγάζουν από τον πολιτισµό. Το κίνητρό τους ήταν να καταστήσουν καλλιτεχνικό κέντρο του κόσµου τη σχεδόν νεοσύστατη πατρίδα τους. ιαφορετικά δε θα δικαιολογούνταν ούτε θα διαρκούσε για πολύ η οικονοµική τους αυτοκρατορία. Αρχικά προτίµησαν να στηριχθούν σε µία δοκιµασµένη αξία, τον πολιτισµό της Ευρώπης, και να τον υιοθετήσουν ολοκληρωτικά στα σαλόνια, τις κρεβατοκάµαρες, τους κήπους και τα µουσεία τους. Και όλα αυτά µέχρι να καταφέρει η χώρα να διαµορφώσει τη δική της καλλιτεχνική παραγωγή. Μέσα σ αυτό το περιβάλλον έδρασε η Peggy Guggenheim, που µε τη σειρά της προώθησε κι ενίσχυσε την καλλιτεχνική παραγωγή όχι µόνο στην Ευρώπη αλλά και στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 40 βοηθώντας και υποστηρίζοντας ευρωπαίους κι αµερικανούς καλλιτέχνες. Η Peggy Guggenheim ανήκε σε µία από τις ισχυρότερες οικογένειες της Αµερικής στα τέλη του 19 ου µέχρι και τα µέσα του 20ού αι. Οι Guggenheims κατάφεραν να ιδρύσουν ένα βιοµηχανικό κολοσσό, µία πανίσχυρη αυτοκρατορία η οποία διατήρησε την παντοδυναµία της για δύο ολόκληρες γενιές. Μέλη της υπήρξανε βιοµήχανοι, τραπεζίτες, γερουσιαστές, στρατιωτικοί, πρέσβεις, εκδότες, συγγραφείς, πάτρωνες τέχνης και ευεργέτες - δηµιουργοί φιλανθρωπικών ιδρυµάτων (Davis, 1988: 33) PEGGY GUGGENHEIM: ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΣΥΛΛΕΚΤΡΙΑΣ Η ιστορία της οικογένειας της Peggy Guggenheim αποτελεί την έκφραση της ολοκλήρωσης του αµερικανικού ονείρου. Η µητέρα της καταγόταν επίσης από µία µεγάλη και πολύ πλούσια οικογένεια εβραϊκής καταγωγής, τους Seligmans, οπότε η Peggy είχε εξασφαλίσει το µέλλον της από την πρώτη ηµέρα της ζωής της. Είχε την τύχη να γεννηθεί σε µία οικογένεια, που µπορούσε να της παρέχει τα πάντα : µια άνετη και ξεκούραστη ζωή δίχως σκοτούρες. Γεννιέται στις 26 Αυγούστου 1898 στο πατρικό της σπίτι στο Μανχάταν (Tacou- Rumney, 2002: 29). Η παιδική της ηλικία σηµαδεύεται από το θάνατο του πατέρα της, ο οποίος πνίγηκε στο ναυάγιο του Τιτανικού το Τη δεκαετία του 20, η Peggy Guggenheim κληρονοµεί µέρος της περιουσίας των συγγενών της και αποφασίζει να ζήσει ελεύθερη και ανεξάρτητη στην Ευρώπη. Στο Εικ.1 : Η Peggy Guggenheim φωτογραφηµένη το 1924 από τον Man Ray

4 4 Παρίσι γνωρίζει τον ζωγράφο και συγγραφέα Laurence Vail, ο οποίος έµελλε να γίνει σύζυγός της και πατέρας των δύο παιδιών της και να τη µυήσει στους µποέµ κύκλους της παρισινής κοινωνίας. Ακολουθεί µία µακρά περίοδος της ζωής της µε πολλά ταξίδια, γνωριµίες µε φίλους του άντρα της που θα της αποδεικνύονταν πολύτιµες στη συνέχεια και ροπή στην κραιπάλη και τις καταχρήσεις. Η σηµασία της «απόδρασής» της από την Αµερική για την εξέλιξη της τέχνης στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ θα φαινόταν πολύ αργότερα. Για την ώρα σπαταλούσε τα νιάτα και την ενέργειά της σε ατέλειωτα πάρτι, σε µία εναγώνια αναζήτηση του τέλειου εραστή ανάµεσα σε πολυάριθµες αρσενικές αγκαλιές. Όλη αυτή η περίοδος, όµως, της έκλυτης ζωής δεν αποδείχθηκε εντελώς άκαρπη. Η Peggy Guggenheim γνώριζε διαρκώς κόσµο και συναναστρεφόταν καλλιτεχνικούς και λογοτεχνικούς κύκλους, οι οποίοι στο µέλλον θα της αποδεικνύονταν πολύτιµοι για την επίτευξη του έργου της. Ανάµεσα στις γνωριµίες της ξεχωρίζει η µορφή του Marcel Duchamp, του µέντορά της, ο οποίος µε τις συµβουλές του σε θέµατα τέχνης κι αισθητικής κατάφερε να διοχετεύσει το ενδιαφέρον και την ενέργειά της στα έργα των καλλιτεχνών της εποχής και να µετατρέψει την άσκοπη ζωή της σε µία ύπαρξη µε µοναδικό σκοπό την ενίσχυση και προστασία των έργων τέχνης. Η Peggy Guggenheim υπήρξε πολύ τυχερή µε αυτή τη γνωριµία που κυριολεκτικά άλλαξε τη ζωή και την κοσµοθεωρία της. Ο Marcel Duchamp τη µύησε σε ένα διαφορετικό και απίστευτα ενδιαφέροντα κόσµο και προετοίµασε το έδαφος για αυτό που θα ολοκλήρωναν η Peggy Guggenheim και κάποιοι άλλοι γκαλερίστες και συλλέκτες : εγκαινίασε τη γνωριµία της αµερικανικής τέχνης µε την ευρωπαϊκή, έφερε σε επαφή την καλλιτεχνική παραγωγή της Γηραιάς Ηπείρου µε αυτή του Νέου Κόσµου. Προσωποποιεί τη µακριά και δραµατική διαδικασία της καλλιτεχνικής ανταλλαγής ανάµεσα στις δύο ηπείρους, το αποτέλεσµα της οποίας θα ευνοούσε την Αµερική (Kellein, 1993: 187). Εικ.2: Ο Marcel Duchamp 3.2. Η ΓΚΑΛΕΡΙ «GUGGENHEIM JEUNE» Το 1938 η Peggy Guggenheim αποφασίζει να ανοίξει µία γκαλερί στο Λονδίνο, την «Guggenheim Jeune» (Davis, 1998: 297). Είναι η πρώτη γκαλερί του Λονδίνου αποκλειστικά αφιερωµένη στη σύγχρονη τέχνη (ό.π.). Ο Duchamp της προτείνει τους καλλιτέχνες και τις ιδέες για τις εκδηλώσεις και τη συµβουλεύει να επικεντρώσει το ενδιαφέρον της στις δύο κύριες τάσεις της σύγχρονης τέχνης, το Σουρεαλισµό και την Αφαίρεση (Tacou-Rumney, 2002: 80). Η γκαλερί ανοίγει στις 24 Ιανουαρίου 1938 (ό.π.: 84). Οργανώνει εκθέσεις για τον Jean Cocteau, Wassily Kandinsky, Tanguy και µία οµαδική έκθεση σύγχρονης γλυπτικής µε καλλιτέχνες όπως οι Antoine Pevsner, Thomas Moore, Henri Laurens, Alexander Calder, Duchamp-Villon, Constantin Brancusi και Jean Arp Το 1939, ενάµισι χρόνο µετά, η Guggenheim αναγκάζεται να κλείσει την γκαλερί, η οποία αποδεικνύεται ασύµφορη οικονοµικά (Davis, 1988: 302). Η εµπειρία της, όµως, από αυτή την απόπειρα θα αποδειχθεί πολύτιµη για το µέλλον. Το πιο µεγάλο της κέρδος από τη βραχύβια λειτουργία της λονδρέζικης γκαλερί είναι το πλήθος των έργων τέχνης που βρέθηκαν στην ιδιοκτησία της. Συνήθιζε να αγοράζει έργα από κάθε έκθεση που διοργάνωνε για να ενθαρρύνει τους καλλιτέχνες που παρουσίαζε. Πολλοί από αυτούς δεν κατάφερναν να πουλήσουν ούτε ένα έργο παρά µόνο αυτά που ανώνυµα αγόραζε η Peggy Guggenheim χωρίς αυτοί να το γνωρίζουν. Με αυτόν τον τρόπο και χωρίς η ίδια να το συνειδητοποιήσει, είχε

5 5 αποκτήσει µέσα σε ένα µικρό σχετικά διάστηµα µία µικρή συλλογή από έργα, τον πρώτο πυρήνα γύρω από τον οποίο θα δηµιουργούσε µία από τις σηµαντικότερες συλλογές του 20ού αι. Το Μάρτιο του 1939, λίγο πριν κλείσει την γκαλερί της, η Guggenheim αποφασίζει να ιδρύσει ένα µουσείο σύγχρονης τέχνης στο Λονδίνο. Όπως χαρακτηριστικά γράφει : «Ένιωθα πως εάν έχανα τόσα λεφτά, θα µπορούσα να χάσω άλλα τόσα και να κάνω κάτι που αξίζει τον κόπο» (Guggenheim, 1979: 196). Άρχισε λοιπόν να κινεί τις διαδικασίες για να πραγµατοποιηθεί η επιθυµία της. Προσέγγισε τον Herbert Read, ιστορικό και κριτικό τέχνης κι εκδότη του περιοδικού Burlington Magazine από το 1933, και του πρότεινε τη θέση του διευθυντή του µουσείου. Ο Read κατάρτισε µία λίστα από ονόµατα καλλιτεχνών, έργα των οποίων θα έπρεπε να περιληφθούν στο νέο µουσείο, την οποία αναθεώρησε, όπως ήταν φυσικό, ο Duchamp. Ο κατάλογος αυτός περιλάµβανε όλα τα µη ρεαλιστικά καλλιτεχνικά κινήµατα της εποχής: Κυβισµό, Κονστρουκτιβισµό, Σουπρεµατισµό, Φουτουρισµό, Ντανταϊσµό, Σουρεαλισµό κ.ά. Πολλοί της υποσχέθηκαν δωρεές και δάνεια. Η Peggy πήγε στο Παρίσι µε αυτή τη «λίστα για ψώνια». Εξαιτίας της επικείµενης γερµανικής εισβολής οι τιµές στην αγορά τέχνης είχαν πέσει και ήταν συµφέρουσες και οικονοµικές. Οι καλλιτέχνες κυριολεκτικά ξεπουλούσαν τα έργα τους στην προσπάθειά τους να τα ξεφορτωθούν πριν την έκρηξη του πολέµου (Davis, 1988: 303). Η Peggy Guggenheim δεχόταν άπειρες προσφορές µια και όλοι στην αγορά τέχνης γνώριζαν πως η γόνος των Guggenheims ήταν διατεθειµένη να αγοράσει τα πάντα. Το σύνθηµά της εκείνη την περίοδο ήταν «ένας πίνακας την ηµέρα» (Guggenheim, 1979: 209). Και στάθηκε αντάξιά του. Αν και τα σχέδια για τη δηµιουργία του µουσείου ναυάγησαν λόγω του επικείµενου πολέµου, η Peggy Guggenheim κράτησε τα έργα και τα πρόσθεσε στη συλλογή της. Με όλες αυτές τις ενέργειες - τη δηµιουργία της γκαλερί και τα αποτυχηµένα σχέδια για την ίδρυση του µουσείου σύγχρονης τέχνης - κατάφερε να σχηµατίσει µία αξιόλογη συλλογή, η οποία εκπροσωπούσε τα σηµαντικότερα καλλιτεχνικά ρεύµατα της εποχής της. Αυτή η περίοδος αποτελεί για τη ζωή της συλλέκτριας σηµαντικότατο σταθµό, αφού αρχίζει να συνειδητοποιεί το ρόλο της και να ανακαλύπτει αυτό που πραγµατικά δίνει νόηµα στη ζωή της. Λίγο πριν τον πόλεµο, αποκτά αργά και σταθερά τη συνείδηση της συλλέκτριας και της προστάτιδας της τέχνης της εποχής της. Η γκαλερί και το ανολοκλήρωτο µουσείο τη µυούν σε έναν κόσµο από τον οποίο δε θα θελήσει να ξεφύγει ποτέ. Οι ενέργειές της αυτές αποτέλεσαν επανάσταση στη ζωή της και µία ρήξη µε το ρηχό και χωρίς νόηµα παρελθόν της. Τα τελευταία δύο χρόνια της προπολεµικής περιόδου την προετοίµασαν για την πραγµατική της συνεισφορά στην τέχνη, που θα λάµβανε χώρα λίγο αργότερα, όταν θα είχε ήδη διαφύγει στη Νέα Υόρκη εξαιτίας του πολέµου στην Ευρώπη. Την ίδια περίοδο, η συλλέκτρια βοηθάει έναν πολύ µεγάλο αριθµό καλλιτεχνών να δραπετεύσουν στις ΗΠΑ. Ανάµεσά τους τον André Breton µε την οικογένειά του και το µελλοντικό σύζυγό της Max Ernst που κινδύνευε λόγω της εβραϊκής του καταγωγής. Όλοι αυτοί οι καλλιτέχνες αφήνουν την Ευρώπη και αναγκάζονται λόγω των περιστάσεων να δοκιµάσουν την τύχη τους σε µια λιγότερο πολεµοχαρή Αµερική µε τη βοήθεια της αµερικανίδας συλλέκτριας. Εκείνη την εποχή συντελείται και η πρώτη πράξη του έργου, µε πρωταγωνίστρια την Peggy Guggenheim και την προσφορά της στην αµερικανική τέχνη. Με αυτές τις ενέργειες και τη σωτηρία πολλών πρωτοπόρων καλλιτεχνών ξεκινάει η καθοριστική επίδραση που άσκησε τα επόµενα χρόνια στην αµερικανική κι ευρωπαϊκή τέχνη µέσω της γκαλερί που ίδρυσε εκεί και που της έδωσε το απόλυτα δικαιολογηµένο όνοµα «Art of this Century».

6 6 Εικ.3: Η αίθουσα του Σουρεαλισµού (πάνω) και η αίθουσα µε τα αφηρηµένα και κυβιστικά έργα (κάτω) στην γκαλερί της Peggy Guggenheim στη Νέα Υόρκη «Art of this Century» 3.3. Η ΓΚΑΛΕΡΙ «ART OF THIS CENTURY» ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ Το 1941 η Peggy Guggenheim φθάνει στη Νέα Υόρκη και παντρεύεται τον Max Ernst. Εκείνη την περίοδο αρχίζει να σκέφτεται τη δηµιουργία µιας γκαλερί- µουσείου στη µεγάλη πρωτεύουσα. Αυτό που θα ακολουθούσε θα αποτελούσε στιγµή-σταθµό στην αµερικανική ιστορία της τέχνης και θα άλλαζε άρδην τα καλλιτεχνικά πράγµατα στο Νέο Κόσµο. Η αµερικανίδα συλλέκτρια θα έφτανε στο απόγειο της δηµιουργικότητας και προσφοράς της έπειτα από τρία χρόνια καλλιτεχνικής «προετοιµασίας» από το µέντορά της, Marcel Duchamp, και θα διαµόρφωνε τη διεθνή σκηνή της τέχνης µέσα από µια σειρά δραστηριοτήτων κι ενεργειών. Για να πετύχει τον σκοπό της προσέλαβε το Βιεννέζο αρχιτέκτονα και µέλος του κινήµατος De Stijl, Frederick Kiesler, για να οργανώσει το εσωτερικό της γκαλερί και να στήσει τα έργα. Η Peggy Guggenheim του έθεσε έναν µόνο όρο : τα έργα να εκτίθενται δίχως κορνίζα. Από εκεί και πέρα ο Kiesler είχε τεράστια ελευθερία κινήσεων, carte blanche όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η ίδια (Guggenheim, 1979: 274). Το αποτέλεσµα αποδείχθηκε θεατρικό κι εξαιρετικά καινοτόµο, αφού µέχρι τότε κανείς δεν είχε τολµήσει να εκθέσει έργα τέχνης µε τόσο ριζοσπαστικό τρόπο. Η αίθουσα του Σουρεαλισµού είχε µαύρο πάτωµα και ταβάνι και κοίλους τοίχους από ξύλο καουτσουκόδεντρου. Οι χωρίς πλαίσια ή κορνίζες πίνακες εξείχαν από τους τοίχους και φωτίζονταν ο καθένας χωριστά από µικρούς προβολείς, προσδίδοντάς τους την αίσθηση του ονείρου και της φαντασίωσης σε ένα κατά τα άλλα σκοτεινό δωµάτιο. Οι τοίχοι της αίθουσας που φιλοξενούσε τα αφηρηµένα και κυβιστικά έργα ήταν φτιαγµένοι από τεντωµένο καραβόπανο. Οι πίνακες είχαν αναρτηθεί χωρίς κορνίζα επίσης και στηρίζονταν σε λεπτά καλώδια που εκτείνονταν από το πάτωµα ως το ταβάνι, δίνοντας έτσι την εντύπωση πως αιωρούνταν στο χώρο (ό.π.: ). Επιθυµία και των δύο αποτελούσε η τοποθέτηση των έργων στην ατµόσφαιρα που τους ταιριάζει, που τα δηµιούργησε, αποφεύγοντας όµως την πεπατηµένη και τις δοκιµασµένες µεθόδους έκθεσης. Η φαντασία και η ακόρεστη δηµιουργικότητα του Kiesler δεν εξαντλήθηκαν, όµως, εδώ. Σκοπός του ήταν να αιφνιδιάσει και να ξαφνιάσει τον επισκέπτη όχι µόνο

7 7 µε το αρχιτεκτονικό στήσιµο των έργων αλλά και µε διαδραστικές κατασκευές, οι οποίες για εκείνη την εποχή και µάλιστα σε µία γκαλερί σύγχρονης τέχνης αποτελούσαν κάτι εντελώς διαφορετικό κι επαναστατικό. ηµιούργησε έναν τροχό µε εφτά έργα του Klee, ο οποίος ενεργοποιούνταν όταν ο επισκέπτης πατούσε σε µία δεσµίδα φωτός. Παράλληλα, για να θαυµάσει κανείς αντίγραφα έργων του Duchamp δεν είχε παρά να κοιτάξει µέσα από µία τρύπα σε έναν τοίχο της γκαλερί και να κινήσει µε το χέρι του έναν τροχό (ό.π.: 275). Τα έργα εµφανίζονταν µπροστά του εναλλασσόµενα. Η γκαλερί άνοιξε στις 20 Οκτωβρίου 1942 στη Νέα Υόρκη και αποτέλεσε µία µεγάλη επιτυχία της Guggenheim, η οποία θα χρησιµοποιήσει αυτή τη γκαλερί ως ορµητήριο των δραστηριοτήτων της µε σκοπό την ενίσχυση και προώθηση της τέχνης, όπου «άνθρωποι που κάνουν κάτι πραγµατικά καινούργιο θα µπορούν να εκθέσουν τη δουλειά τους» (Blessing, 1997: 177). Η γκαλερί έγινε γνωστή µε το χαρακτηρισµό «το τρελοκοµείο του Σουρεαλισµού» (ό.π.: 178). Στα εγκαίνια µία συµβολική πράξη της θα τονίσει στους παρευρισκοµένους την πολιτική αγοράς τέχνης που είχε ακολουθήσει στη ζωή της µέχρι εκείνη τη στιγµή: φορά δύο σκουλαρίκια, στο δεξί αυτί του Yves Tanguy, που απεικόνιζε ένα µικρό ροζ τοπίο κι εκπροσωπούσε το κίνηµα του Σουρεαλισµού και στο αριστερό ένα µικρό χρυσό του Alexander Calder, εκπροσώπου της Αφαίρεσης. Με την κίνηση αυτή ήθελε να αποδείξει την αµεροληψία της απέναντι στα δύο αυτά καλλιτεχνικά ρεύµατα, τα οποία ενίσχυε και προστάτευε (Tacou- Rumney, 2002: 124). Η «Art of this Century» γίνεται το Εικ.5: Η Peggy Guggenheim φορώντας το σκουλαρίκι του Tanguy (πάνω) και του Calder (κάτω) κέντρο της Εικ.4: (πάνω) Ο Max Ernst και η Peggy Guggenheim στην αίθουσα του Σουρεαλισµού πρωτοπορίας στη στην "Art of this Century", τον Οκτώβριο του Νέα Υόρκη (κάτω) Η Peggy Guggenheim µπροστά Οργανώνονται στον τροχό που παρουσιάζει έργα του Marcel Duchamp, στην "Art of this Century εκθέσεις για τους Chirico, Arp, Giacometti, Hélion, Richter, Theo von Doesburg κ.ά. (Guggenheim, 1979: 314). Παράλληλα, όµως, η συλλέκτρια στην προσπάθειά της να εµπλουτίσει τη συλλογή της αποφασίζει να προωθήσει νέους αµερικανούς καλλιτέχνες και να τους προσφέρει την ευκαιρία να εκθέσουν στην γκαλερί της. Οργανώνει ένα Spring Salon για νέους καλλιτέχνες τον Μάιο- Ιούνιο του 1943 όπου συµµετέχει µία οµάδα από νέους καλλιτέχνες όπως ο Jackson Pollock, Ashile Gorky, William Baziotes και Robert Motherwell: µια νέα εποχή ξεκινά για την αµερικανική τέχνη. Το 1946, ο

8 8 κριτικός τέχνης Robert Coates χρησιµοποίησε για πρώτη φορά τον όρο «Αφηρηµένος Εξπρεσιονισµός» (Abstract Expressionism) περιγράφοντας το έργο των καλλιτεχνών αυτών στη New Yorker (Waldman, 1997: 199). Ο όρος επικράτησε έκτοτε. Ο Mondrian και ο Putzel πείθουν την Peggy Guggenheim να αναλάβει τον Pollock. Αυτή του αφιερώνει µία έκθεση και τον δεσµεύει µε συµβόλαιο από το 1943 ως το 1948 δίνοντάς του την ευκαιρία να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στην τέχνη του. Με αυτόν τον τρόπο, η συλλέκτρια απέκτησε έναν πολύ µεγάλο αριθµό έργων του καλλιτέχνη. Ο Pollock χρωστά κατά ένα πολύ µεγάλο µέρος την καριέρα του και την ανάδειξή του σε έναν από τους µεγαλύτερους καλλιτέχνες της Αµερικής στην αµερικανίδα συλλέκτρια και τις ενέργειές της για την προβολή και την προώθηση του άγνωστου µέχρι εκείνη τη στιγµή έργου του. Μέσα από αυτή την γκαλερί η Peggy Guggenheim αναδείχθηκε σε µεγάλη πάτρωνα της Σχολής της Νέας Υόρκης στα πρώτα της βήµατα (Lublin, 1993: 159). Έδωσε την ευκαιρία στους καλλιτέχνες της Αµερικής να έρθουν σε άµεση επαφή µε την καλλιτεχνική παραγωγή της Ευρώπης (και κυρίως µε το Σουρεαλισµό) και να επηρεαστούν από αυτή. Η µεγάλη της προσφορά έγκειται στο ότι ένωσε αυτούς τους δύο κόσµους, τον Παλιό και το Νέο, και τους βοήθησε να επικοινωνήσουν και να αλληλοεπηρεαστούν. Γιατί, όπως θα δούµε παρακάτω, δεν περιορίστηκε µόνο σ αυτό αλλά προχώρησε και σε µια γνωριµία της Ευρώπης µε την αµερικανική τέχνη κάποια χρόνια αργότερα στο Palazzo της στη Βενετία. Φυσικά δεν ήταν η πρώτη που επιχείρησε να φέρει σε επαφή την τέχνη των δύο ηπείρων και να βοηθήσει στην πολιτιστική τους «συνεργασία». Ήταν, όµως, η πρώτη που το πέτυχε σε τόσο µεγάλη κλίµακα και το «θεσµοποίησε». Εικ.6: Η Peggy Guggenheim και ο Jackson Pollock µπροστά από το επιτοίχιο έργο που του παρήγγειλε η αµερικανίδα συλλέκτρια

9 Η ΖΩΗ ΣΤΗ ΒΕΝΕΤΙΑ Μετά τη λήξη του πολέµου, η Peggy Guggenheim επιστρέφει ύστερα από απουσία πέντε χρόνων στην Ευρώπη. Λατρεύει τη Γηραιά Ήπειρο και νιώθει πιο πολύ Ευρωπαία παρά Αµερικανίδα. Η επιστροφή αυτή θα σηµατοδοτήσει µια νέα περίοδο για τη συλλέκτρια, η οποία θα συνεχίσει για λίγο µόνο ακόµη τη συλλεκτική της δραστηριότητα ενώ το υπόλοιπο διάστηµα µέχρι το θάνατό της θα ασχοληθεί µε τη στέγαση, προστασία κι έκθεση της συλλογής της. Το 1947 κλείνει την γκαλερί της στη Νέα Υόρκη µε µία αναδροµική έκθεση του Theo van Doesburg. Ένα χρόνο αργότερα θα κληθεί να εκθέσει τη συλλογή της στην Biennale της Βενετίας στον άδειο χώρο του Ελληνικού Περίπτερου καθώς η Ελλάδα βρισκόταν εκείνη την περίοδο σε εµφύλιο πόλεµο. Η συµµετοχή αυτή της αµερικανίδας συλλέκτριας στην Biennale σήµανε µία νέα εποχή για την τέχνη στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Ανάµεσα στα έργα της µεγάλης της συλλογής περιλαµβάνονταν έργα της αµερικανικής πρωτοπορίας, που είχε αρχίσει να κάνει την εµφάνισή της στη Νέα Υόρκη. Οι De Kooning, Gorky, Pollock και Rothko εκπροσωπούνταν στη συλλογή της κι εποµένως εκτέθηκαν µε τα υπόλοιπα έργα στην πόλη της Βενετίας. Η Ευρώπη ήρθε σε πρώτη επαφή µε τον Αφηρηµένο Εξπρεσιονισµό και την τέχνη που γεννιόταν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού χάρη στην παρέµβαση της Peggy Guggenheim (Kellein, 1993: 188). Αργότερα θα κληθεί να εκθέσει τη συλλογή της στο Palazzo Strozzi της Φλωρεντίας και στο Palazzo Reale του Μιλάνου. Το 1950 ολόκληρη η συλλογή της από δεκαοκτώ έργα του Pollock θα εκτεθεί στο Museo Correr της Βενετίας, στην Πλατεία Αγίου Μάρκου (Rylands, 2000: 16-17). Στη συνέχεια, πολλοί γκαλερίστες και συλλέκτες της Ευρώπης θα ακολουθήσουν το παράδειγµα της Peggy Guggenheim και θα µεταφέρουν µέσα από τις εκθέσεις τους την αµερικανική τέχνη στους ευρωπαίους πολίτες. Η αµερικανίδα συλλέκτρια εποµένως δεν έφερε «απλά» σε επαφή τους Αµερικάνους µε την προπολεµική ευρωπαϊκή πρωτοπορία µέσω της γκαλερί της. Λίγο αργότερα πέτυχε και το αντίστροφο, ενισχύοντας και κάνοντας διάσηµη την παρθενική τέχνη της ιδιαίτερής της πατρίδας. Μετά την εγκατάστασή της στη Βενετία, η Peggy Guggenheim αποφασίζει να γνωρίσει και να βοηθήσει και ιταλούς καλλιτέχνες. Το 1949 αγοράζει το µελλοντικό της σπίτι κι εκθεσιακό χώρο, το Palazzo Venier dei Leoni στο Canal Grande, «την κεντρική λεωφόρο»-κανάλι της Βενετίας. ύο χρόνια µετά την εγκατάστασή της στη νέα της κατοικία, αποφασίζει να ανοίξει τις πύλες του Palazzo της στο κοινό κάθε ευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή. Μ αυτόν τον τρόπο, οι επισκέπτες απέκτησαν τη δυνατότητα να θαυµάσουν τα έργα Εικ.7: Το σαλόνι της Peggy Guggenheim στη Βενετία, διακοσµηµένο µε έργα τέχνης

10 10 της συλλογής της που εκτίθονταν σε όλους τους χώρους της κατοικίας της. Τα επόµενα χρόνια ανακηρύσσεται τιµώµενος πολίτης της Βενετίας (1962) και παίρνει τον τίτλο του Commendatore της Ιταλικής ηµοκρατίας (1967). Στις 23 εκεµβρίου 1979 πεθαίνει. έκα χρόνια, όµως, πριν είχε προνοήσει για την τύχη της συλλογής της και είχε διεκπεραιώσει όλες τις απαραίτητες διαδικασίες για την εξασφάλιση και συνοχή της. Εικ.8: Όψη τµήµατος του Palazzo της Peggy Guggenheim από τον εσωτερικό κήπο 3.5. Η ΤΥΧΗ ΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΤΗΣ Η Peggy Guggenheim µε ενθουσιασµό δάνειζε τη συλλογή της σε άλλα µουσεία, ανάµεσά τους στο Stedelijk Museum στο Άµστερνταµ (1950), το Kunsthaus Zürich στην Ελβετία (1951), την Tate Gallery στο Λονδίνο (1964), το Moderna Museet στην Στοκχόλµη και το Louisiana Museum στη ανία (1966), την Orangerie στο Παρίσι (1974) και τη Galleria Civica d Arte Moderna στο Τορίνο ( ) (Krens, 2000: 18). Το 1969 προσκλήθηκε να εκθέσει τη συλλογή της στο µουσείο του θείου της Solomon Guggenheim στη Νέα Υόρκη. Τότε ήταν που αποφάσισε να τη δωρίσει µαζί µε το Palazzo της στο αντίστοιχο Ίδρυµα, το Solomon R. Guggenheim Foundation µε µοναδικό όρο πως τα έργα θα παρέµεναν στη Βενετία και δε θα διασκορπίζονταν (Krens, 2000: 18). Όπως είπε και η ίδια : «Ήµουν όπως κάποια που περιµένει µε ανυποµονησία να της γίνει πρόταση γάµου από κάποιον που επιθυµεί διακαώς να την παντρευτεί» (ό.π.). Το Ίδρυµα Guggenheim ανέλαβε τη διοίκηση και πλήρη ευθύνη της συλλογής µετά το θάνατο της συλλέκτριας δέκα χρόνια αργότερα Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ PEGGY GUGGENHEIM ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Η Peggy Guggenheim υπήρξε συλλέκτρια, έµπορος τέχνης και πάτρωνας πολλών καλλιτεχνών καθ όλη τη διάρκεια της έντονης και τόσο πλούσιας σε εµπειρίες ζωής της κι έδρασε στις τρεις σηµαντικότερες πόλεις εκείνης της εποχής: Λονδίνο, Παρίσι και Νέα Υόρκη. Πριν τον πόλεµο οι δύο πρωτεύουσες της Ευρώπης,

11 11 το Λονδίνο και το Παρίσι, αποτελούσαν το σήµα κατατεθέν και το κέντρο ανάπτυξης της παγκόσµιας πρωτοπορίας στην τέχνη. Η Peggy Guggenheim είχε την τύχη να ζήσει σ αυτές, να βιώσει την ατµόσφαιρά τους, να συγχρωτιστεί µε καλλιτέχνες και πρωτοπόρους της εποχής και να προετοιµάσει τη δική της προσφορά στον κόσµο της τέχνης. Από την άλλη, η Νέα Υόρκη του πολέµου και κυρίως η µεταπολεµική, αποτελούσε το καλύτερο δυνατό µέρος για την εφαρµογή των σχεδίων της. Ήταν µία πόλη καλλιτεχνικά παρθένα, µία tabula raza που περίµενε ανθρώπους σαν την Peggy Guggenheim για να την χαράξουν και να τη διαµορφώσουν, να τη µετατρέψουν στη µεγάλη υπερδύναµη της τέχνης. Η ίδια η ιστορία και οι συγκυρίες ευνόησαν τη συλλέκτρια, η οποία όµως µε τη σειρά της είχε τη διορατικότητα να τις εκµεταλλευτεί και να επέµβει σ αυτές. Η επιλογή, εξάλλου, της Βενετίας, της πόλης- µουσείο µε την τόσο µεγάλη καλλιτεχνική αξία, για τα τελευταία τριάντα χρόνια της ζωής της ανακεφαλαιώνει και συνοψίζει το σύνολο των αξιών της. Η πόλη που ενέπνευσε το Λόρδο Μπάυρον, τον Τόµας Μαν και τόσους άλλους ενέπνευσε και την Αµερικανίδα της Ευρώπης να περάσει την υπόλοιπη ζωή της εκεί. Βέβαια, η µεγαλύτερη προσφορά της στο χώρο της τέχνης υπήρξε η καινοτοµία της να εκθέτει µαζί «µοντέρνους» της Ευρώπης µε «σύγχρονους» της Αµερικής. Παράλληλα µε εκθέσεις καλλιτεχνών της Ευρώπης οργάνωσε ατοµικές εκθέσεις και για νέους αµερικανούς καλλιτέχνες όπως οι William Baziotes, David Hare, Hans Hofmann, Robert Motherwell, Jackson Pollock, Mark Rothko και Clyfford Still ενισχύοντας και προωθώντας το πρώτο καθαρά αµερικανικό καλλιτεχνικό στυλ, τον Αφηρηµένο Εξπρεσιονισµό (ό.π.: 180). Έφερε σε επαφή την Ευρώπη µε τις ΗΠΑ, συνέβαλε στις ουσιαστικές επιδράσεις που δέχθηκε η νέα γενιά των αµερικάνων καλλιτεχνών από τα κινήµατα του Σουρεαλισµού και της Αφαίρεσης και ταυτόχρονα έκανε γνωστή την αµερικανική πρωτοπορία στους ευρωπαϊκούς κύκλους εκθέτοντας τη συλλογή της σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης. Ενίσχυσε κι ενθάρρυνε τις ζυµώσεις και την καλλιτεχνική συνεργασία ανάµεσα στις δύο ηπείρους και προώθησε τις νέες ιδέες και τάσεις. Σκοπό της αποτελούσε να υπηρετήσει το µέλλον και όχι να καταγράψει το παρελθόν (ό.π.). Με γνώµονα αυτό το πρωτοποριακό σύνθηµα, που καταδεικνύει και την καινοτόµο ποιότητα του χαρακτήρα της, η Peggy Guggenheim εργάστηκε σκληρά και κατάφερε να δράσει και να διαµορφώσει το περιβάλλον της, τον κόσµο της τέχνης, αλλάζοντας την πορεία του. Ενθάρρυνε εξίσου δύο από τα πιο πρωτοποριακά κινήµατα των αρχών του προηγούµενου αιώνα, το Σουρεαλισµό και την Αφαίρεση. Κατάφερε να επιβάλει το γούστο της και τις προσωπικές της επιδιώξεις στη διεθνή αγορά τέχνης. Αυτό που σήµερα θεωρείται τέχνη εκφράζεται κατά ένα πολύ µεγάλο µέρος από τα έργα που η ίδια συνέλεγε και προωθούσε. ίχως τη δική της συµβολή ίσως δε θα είχαν την ίδια τύχη και ίσως σήµερα δε θεωρούνταν υψηλή ή πρωτοπόρα τέχνη. Εξάλλου, η τέχνη η ίδια είναι τόσο υποκειµενική και γίνεται τόσο συχνά αντικείµενο εκµετάλλευσης και ικανοποίησης φιλοδοξιών µιας περιορισµένης ελίτ, που θα πρέπει να καταλήξουµε στο συµπέρασµα πως η αµερικανίδα συλλέκτρια τελικά επέδρασε έντονα και αποφασιστικά στη διαµόρφωση της σηµερινής κατάστασης της τέχνης. Παράλληλα, η Peggy Guggenheim πέτυχε να φέρει σε επαφή τους µποέµ κύκλους της προπολεµικής εποχής µε την αριστοκρατία και να υπερασπιστεί την τέχνη των πρώτων στα σαλόνια της δεύτερης. Αν και από πλούσια γενιά, µε τελείως διαφορετική κουλτούρα και νοοτροπία, «τόλµησε» να επαναστατήσει και να τους συναναστραφεί (µάλιστα παντρεύτηκε κι έναν εκπρόσωπο των µποέµ κύκλων), κερδίζοντας την ελευθερία της κι έναν νέο τρόπο θέασης των πραγµάτων. Αποτέλεσε το συνδετικό κρίκο ανάµεσα στα δύο κοινωνικά στρώµατα, προωθώντας µια τέχνη που διαφορετικά δε θα είχε ίσως κανένα µέλλον και κατακυρώνοντάς τη µε τις γνωριµίες και την οικονοµική άνεση του κύκλου της.

12 12 Εικ.9: Φωτογραφία καλλιτεχνών στη Νέα Υόρκη το Ανάµεσα στους Marcel Duchamp, Max Ernst, Piet Mondrian, Fernard Léger κ.ά. διακρίνεται η Peggy Guggenheim (στην πίσω σειρά, δεύτερη από αριστερά) Το παράδειγµα της Peggy Guggenheim το ακολούθησαν αργότερα πολλοί γκαλερίστες και συλλέκτες, οι οποίοι ουσιαστικά διαµόρφωσαν την καλλιτεχνική πρωτοπορία της Αµερικής λόγω της έλλειψης διορατικότητας και δράσης των αµερικανικών µουσείων τέχνης (Lublin, 1993: 163). Οι Betty Parsons, Samuel Kootz (οι οποίοι αφοσιώθηκαν για ένα µεγάλο διάστηµα στην παρουσίαση των εκπροσώπων του αφηρηµένου εξπρεσιονισµού στη Νέα Υόρκη µετά το κλείσιµο της Art of this Century), Sidney Janis, Leo Castelli, Ileana Sonnabend και πολλοί άλλοι ενθάρρυναν και προστάτεψαν την πρωτοπόρα τέχνη στην Αµερική και τα επόµενα καλλιτεχνικά κινήµατα που έκαναν την εµφάνισή τους αργότερα στην ίδια ήπειρο (ό.π.: ). Παράλληλα, παρατηρήθηκε µία τροµερή αύξηση του αριθµού των γκαλερί στη Νέα Υόρκη (τη δεκαετία του 80 αριθµούσαν εκατοντάδες), δηµιουργώντας µία πρωτοφανή ζήτηση για έργα σύγχρονης τέχνης και µία ανάπτυξη της διεθνούς αγοράς τέχνης δίχως προηγούµενο (Rosenthal, 1993: 17). Την περίοδο που ακολούθησε την επιστροφή της Peggy Guggenheim στην Ευρώπη και που σήµανε ουσιαστικά το τέλος της έντονης συλλεκτικής της δραστηριότητας, οι αµερικανοί συλλέκτες ακολουθούν το παράδειγµά της και του θείου της και δηµιουργούν µουσεία σύγχρονης τέχνης για να στεγάσουν τις συλλογές τους. Οι de Menil, Hirshhorn, Philips και Whitney ιδρύουν τα δικά τους µουσεία για να στεγάσουν τις προσωπικές τους συλλογές (Stavitsky, 1993: 156). Αποτελούν τους συνεχιστές της µακράς παράδοσης στην Αµερική, που θέλει τον πλούσιο ιδιώτη να προσφέρει στην πατρίδα του ελαφρύνοντας και απαλλάσσοντας το κράτος του από τις δικές του ευθύνες χρηµατοδότησης κι ευρύτερης ενίσχυσης του πολιτισµού. Μέσα από τις προσφορές και δωρεές αυτές των συλλεκτών, η Αµερική έχει σήµερα να επιδείξει δηµόσιες και ιδιωτικές συλλογές σύγχρονης τέχνης που συναγωνίζονται αυτές της Ευρώπης (ό.π).

13 13 Σήµερα, µετά το τέλος του Ψυχρού Πολέµου η νέα τάξη πραγµάτων έχει επιβάλλει τους δικούς της κανόνες. Παρατηρείται αποδυνάµωση των κέντρων τέχνης και µία ισορροπία ανάµεσά τους παγκοσµίως (Kellein, 1993: 194). Η αµηχανία και το αδιέξοδο του καλλιτεχνικού κόσµου για τη δηµιουργία νέας καλλιτεχνικής µητρόπολης έχει δηµιουργήσει σύγχυση και µια συνεχή αναζήτηση του καινούριου. Ο δρόµος που άνοιξε η Peggy ισορροπεί και «ψάχνεται». Η Νέα Υόρκη δεν είναι πια αυτό που ήταν, χωρίς βέβαια να έχει χάσει την παλιά της Εικ.10: Η Peggy Guggenheim στο Palazzo της τη δεκαετία του 70 λάµψη και το κύρος της καλλιτεχνικής πρωτεύουσας. Απλά τα πράγµατα αλλάζουν και η τέχνη αναζητά νέους δρόµους, όπως την εποχή που έδρασε η Peggy, και ίσως νέους πάτρωνες για να την ενισχύσουν. Η αλήθεια είναι πως η τέχνη έχει εµπορευµατοποιηθεί σήµερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά και πως η αξία της έχει αµφισβητηθεί και πολεµηθεί πολλές φορές. Η Peggy «προχώρησε» την τέχνη ένα βήµα πιο πέρα. Συνέβαλε στη µετάβαση από τη µοντέρνα στη µεταµοντέρνα τέχνη, από την τέχνη της Ευρώπης στη µετανεοτερικότητα της τέχνης του Αφηρηµένου Εξπρεσιονισµού. Ενίσχυσε µε τη δράση της την αλλαγή και τον ερχοµό του διαφορετικού που είχε ανάγκη η τέχνη εκείνη την εποχή. Ο µεταµοντέρνος κόσµος έκανε την εµφάνισή του επειδή πολλά πράγµατα είχαν κορεστεί και κρινόταν αναγκαία η µεταπήδηση σε κάτι καινούριο, σε κάτι διαφορετικό. Άτοµα σαν την Peggy το διαισθάνθηκαν αυτό και έδρασαν προς αυτή την κατεύθυνση. Σήµερα που και ο µεταµοντέρνος κόσµος βρίσκεται σε κρίση, αναρωτιέται κανείς τι θα ακολουθήσει, τι νέο θα παρουσιαστεί που θα βγάλει τον κόσµο της τέχνης από το αδιέξοδό του ΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ GUGGENHEIM Τα µουσεία Guggenheim αποτελούν σήµερα ένα ισχυρότατο Ίδρυµα µε πολλά παραρτήµατα. Η συλλεκτική δράση της αµερικανίδας Peggy Guggenheim και του θείου της δηµιούργησε τις προϋποθέσεις, οι οποίες µε τις κατάλληλες κοινωνικές και οικονοµικές συνθήκες της προπολεµικής και κυρίως µεταπολεµικής Αµερικής εξελίχθηκαν σε µία «αλυσίδα» µουσείων, κατ αναλογία των υποκαταστηµάτων των εταιριών, στα οποία δόθηκε ειρωνικά το επίθετο McGuggenheim. Εκτός από το µουσείο στη Βενετία, το Solomon R. Guggenheim Foundation αποτελείται από το Μουσείο της Νέας Υόρκης, το Guggenheim Bilbao Museum στη Χώρα των Βάσκων στην Ισπανία, το Deutsche Guggenheim Berlin στο Βερολίνο µέσα από τη συνεργασία µε την Deutsche Bank ενώ το 2001 συνεχίστηκε η εντυπωσιακή επέκταση των µουσείων Guggenheim στο Λας Βέγκας που προκύπτει από τη συνεργασία του µουσείου µε το Ερµιτάζ της Αγίας Πετρούπολης και τη δηµιουργία του Guggenheim Hermitage Museum. Στην εν λόγω συνεργασία του µουσείου µε το Ερµιτάζ της Αγίας Πετρούπολης προσχώρησε τον Ιανουάριο του 2001 κι ένα ακόµη µεγάλο Ίδρυµα, το Kunsthistorisches Museum της Βιέννης, στην Αυστρία (Dennison, 2003: 49). Η Λυών και το Λίβερπουλ εξέφρασαν ήδη την επιθυµία να ιδρύσουν ένα µουσείο Guggenheim (Wu, 2002: 290) και τα σχέδια για ένα ακόµη παράρτηµα του µουσείου στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας προχωράνε.

14 14 Η αµερικανική πολιτιστική πολιτική, εποµένως, αποτυπώνεται στις ενέργειες και τη δράση του µουσείου Guggenheim κι επαληθεύεται µέσα από αυτές. Ο πολιτιστικός αυτός ιµπεριαλισµός, που προϋποθέτει την ισχύ του ενός και την υποταγή του άλλου, παρουσιάζει τις ΗΠΑ ως αποικιοκρατική δύναµη της εποχής και όχι ως ισότιµο συνεταίρο (ό.π.: 292). Μέσα στα πλαίσια των τάσεων της εποχής, όπου οι πολυεθνικές εταιρίες και τα συµφέροντά τους καθορίζουν τις στρατηγικές του κόσµου και όπου ο πολυεθνικός καπιταλισµός είναι πραγµατικότητα, µια νέα µορφή πολιτιστικού ιδρύµατος κάνει την εµφάνισή της: αυτή του µουσείου, που δανείζεται πρακτικές εταιριών και µεγάλων επιχειρήσεων, που έχει επεκτατικές βλέψεις κι επιθυµεί τη συνεχή εξάπλωσή του σε διάφορα σηµεία του πλανήτη. Του µουσείου που σκοπό έχει την επιβίωση και καθιέρωσή του σε έναν κόσµο συνεχώς µεταβαλλόµενο και ολοκληρωτικά παγκοσµιοποιηµένο. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Behrman, S., N, 2002, Duveen, The Story of the Most Spectacular Art Dealer of All Time, The Little Bookroom, New York, Blessing, J., 1997, Peggy s Surreal Playground in Art of this Century, The Guggenheim Museum and its Collection, The Solomon R. Guggenheim Foundation, New York, p Davis, H., J., 1988, The Guggenheims, An American Epic, Shapolsky Publishers, INC., New York Dennison, L., 2003, From Museum to Museums: The Evolution of the Guggenheim, Museum International, 55/1, p (8) Guggenheim, P., 1979, Out of this Century, Confessions of an Art Addict, André Deutsch, London Kellein, T., 1993, It s the Sheer Size: European Responses to American Art in Joachimides, M., C., and Rosenthal., N., (ed.), American Art in the 20 th Century, Painting and Sculpture , Prestel- Verlag, Munich, p Krens, T., 1997, The Genesis of a Museum. A History of the Guggenheim in Art of this Century, The Guggenheim Museum and its Collection, The Solomon R. Guggenheim Foundation, New York, p.7-48

15 15 Lublin, M., 1993, American Galleries in the Twentieth Century: From Stieglitz to Castelli in Joachimides, M., C., and Rosenthal., N., (ed.), American Art in the 20 th Century, Painting and Sculpture , Prestel- Verlag, Munich, p Rosenthal, N., 1993, American Art: A View from Europe in Joachimides, M., C., and Rosenthal., N., (ed.), American Art in the 20 th Century, Painting and Sculpture , Prestel- Verlag, Munich, p Rylands, P., 2000, The Story of a Museum Collection in Masterpieces from the Peggy Guggenheim Collection, The Solomon R. Guggenheim Foundation, New York, σ.9-18 Stavitsky, G., 1993, The Museum and the Collector» in Joachimides, M., C., and Rosenthal., N., (ed.), American Art in the 20 th Century, Painting and Sculpture , Prestel- Verlag, Munich, p Tacou-Rumney, L., 2002, Peggy Guggenheim, Rizzoli International Publications, Inc., New York Waldman, D., 1997, Art of this Century and the New York School in Art of this Century, The Guggenheim Museum and its Collection, The Solomon R. Guggenheim Foundation, New York, p Wu, C., T., 2002, Privatising Culture, Corporate Art Intervention since the 1980s, Verso, London & N. York

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Project Α τετραμήνου Teenage Angst Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Το θέμα του project μας φέτος είναι τα εφηβικά άγχη και ανησυχίες. Πώς βλέπουμε τον εαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ Η ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ που επηρέασε την καλλιτεχνική εξέλιξη στην περιοχή την προσδιορίσουμε από τον ερχομό των προσφύγων. ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ.Παραδόσεις, έθιμα λαϊκή και θρησκευτική

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Ηγέτες με Όραμα Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Αγαπητοί φοιτητές, Εκ μέρους του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Διοίκησης Επιχειρήσεων σας καλωσορίζουμε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ Έναρξη λειτουργίας Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 Η ΔΩΡΕΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΛΑΣΗ Το κτήριο της οδού Κριεζώτου 3, όπου έζησε και εργάστηκε για σαράντα χρόνια ο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Εξοχότατε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, Έντιμε κ. Υπουργέ, Αγαπητοί βουλευτές, Αγαπητοί εκπρόσωποι κοινοβουλευτικών κομμάτων, Αγαπητέ Δήμαρχε,

Εξοχότατε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, Έντιμε κ. Υπουργέ, Αγαπητοί βουλευτές, Αγαπητοί εκπρόσωποι κοινοβουλευτικών κομμάτων, Αγαπητέ Δήμαρχε, Εξοχότατε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, Έντιμε κ. Υπουργέ, Αγαπητοί βουλευτές, Αγαπητοί εκπρόσωποι κοινοβουλευτικών κομμάτων, Αγαπητέ Δήμαρχε, Εκλεκτοί προσκεκλημένοι Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι,

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

θέµα: ΜΗΧΑΝΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

θέµα: ΜΗΧΑΝΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ . ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) θέµα: ΜΗΧΑΝΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ Είναι γεγονός ότι η µηχανή απελευθέρωσε τον άνθρωπο από πολλούς πιεστικούς καταναγκασµούς και δεσµεύσεις όµως ολοένα

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Press Release June, 2013 1

Press Release June, 2013 1 1 Αυτό το καλοκαίρι, το νησί της Σάµου φιλοξενεί ένα σηµαντικό γεγονός του παγκόσµιου καλλιτεχνικού γίγνεσθαι. Από τις 20 Ιουλίου, η παραθαλάσσια κωµόπολη του Πυθαγορείου θα αποτελέσει το επίκεντρο της

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

THE JEWISH MUSEUM BERLIN

THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤ0ΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΈΝΑ FILM ΤΩΝ: STAN NEUMANN KAI RICHARD COPANS

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο τραπεζικός δανεισμός δεν είναι πανάκεια για την επιβίωση των μικρών επιχειρήσεων στην χώρα μας

Ο τραπεζικός δανεισμός δεν είναι πανάκεια για την επιβίωση των μικρών επιχειρήσεων στην χώρα μας Ο τραπεζικός δανεισμός δεν είναι πανάκεια για την επιβίωση των μικρών επιχειρήσεων στην χώρα μας Αντρέας Αθανασόπουλος, Καθηγητής Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών ALBA Ομότιμος Καθηγητής Warwick Business School

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητές: Αμαλία Μακρή -Φώτης Τσίπης Περιφερειακοί Σύμβουλοι ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Εισηγητές: Αμαλία Μακρή -Φώτης Τσίπης Περιφερειακοί Σύμβουλοι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ 2014: ΕΤΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ 150 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑΝΗΣΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 15-21 ΗΣ ΜΑΙΟΥ ΩΣ ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ -ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΣΤΑΘΕΡΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ Εισηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Π Α Τ Ρ Α. 25 Φεβρουαρίου 22 Μαρτίου 2014. Ζευγάρι Με Φεγγάρι 1, Μεικτή τεχνική, 70x70εκ.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Π Α Τ Ρ Α. 25 Φεβρουαρίου 22 Μαρτίου 2014. Ζευγάρι Με Φεγγάρι 1, Μεικτή τεχνική, 70x70εκ. ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Π Α Τ Ρ Α 25 Φεβρουαρίου 22 Μαρτίου 2014 Ζευγάρι Με Φεγγάρι 1, Μεικτή τεχνική, 70x70εκ. Γυναίκα Ανάμεσα Σε Δύο Άνδρες 1, Μεικτή τεχνική, 33,5x138εκ. Η Γκαλερί Cube, εγκαινιάζει τη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Μα τι είναι ποια αυτή. Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή. Επιχειρηµ ατικότητα & Περιβάλλον

Μα τι είναι ποια αυτή. Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή. Επιχειρηµ ατικότητα & Περιβάλλον Μα τι είναι ποια αυτή η Επιχειρηµατικότητα; Η έννοια της Επιχειρηµατικότητας - Εισαγωγή Η έννοια της επιχειρηµατικότητας είναι πολυδιάστατη και µπορεί να εµφανίζεται σε διάφορα πλαίσια (οικονοµικά ή µη)

Διαβάστε περισσότερα

AMC Career Office. Ξεκίνα δυναµικά! Απογείωσε την Καριέρα σου! www.amc.edu.gr

AMC Career Office. Ξεκίνα δυναµικά! Απογείωσε την Καριέρα σου! www.amc.edu.gr AMC Career Office Ξεκίνα δυναµικά! Απογείωσε την Καριέρα σου! www.amc.edu.gr AMC Career Office: τι είναι; Οι πανεπιστημιακές σπουδές δεν είναι απλά θέμα απόκτησης ενός καλού πτυχίου, από ένα αξιόλογο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ INTERNET Το Internet είναι ένα πλέγμα από εκατομμύρια διασυνδεδεμένους υπολογιστές που εκτείνεται σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη και παρέχει τις υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis)

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Α. ΓΕΝΙΚΑ Οι πολιτιστικές/καλλιτεχνικές εκδηλώσεις συμβάλλουν στη δημιουργία θετικής

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

να αντικατασταθεί με τον νεαρό Richard Starkey, ο οποίος έγινε γνωστός ως Ringo Starr.

να αντικατασταθεί με τον νεαρό Richard Starkey, ο οποίος έγινε γνωστός ως Ringo Starr. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ Καμία μπάντα δεν επηρέασε ποτέ την ποπ κουλτούρα όπως οι Beatles. Για πολλούς, η μουσική τους ήταν ένα από τα καλύτερα πράγματα που συνέβησαν τον 20 ο αιώνα. Ενσάρκωναν απόλυτα το στυλ των

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων

Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων 1 Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγµατος Διεθνές αποκεντρωµένο δίκτυο διαπραγµατευτών

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Το νέο σχολικό έτος ξεκινά, με τα «πρωτάκια» να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη μετάβαση στην έως τώρα ζωή τους. Το παιδί αποχωρίζεται για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Η τηλεόραση, στις

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά Το Βήµα 13/01/2002 Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά * Η γήρανση του πληθυσµού και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας αποθαρρύνουν τους νέους για τη δηµιουργία οικογένειας Της ΜΑΡΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Η ηρωίδα στην

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟΝ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟΝ Αντώνης Διαμαντής, θέατρο ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ μέσα από την ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Γενικά για τον ακριβή καθορισμό της οικονομικής έννοιας της

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική Επιχειρηματικότητα και Ελληνική Πραγματικότητα

Νεανική Επιχειρηματικότητα και Ελληνική Πραγματικότητα Νεανική Επιχειρηματικότητα και Ελληνική Πραγματικότητα του Αθανάσιου Θεοχαρίδη* Κάποια πανεπιστήμια στο εξωτερικό εξασφαλίζουν μια ποικιλία μέσων στους αποφοίτους τους προκειμένου να υποστηρίξουν τη μετέπειτα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εφευρέτριες, κατασκευάστριες και µηχανικοί. Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ. http://www. google.

Εφευρέτριες, κατασκευάστριες και µηχανικοί. Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ. http://www. google. Εφευρέτριες, κατασκευάστριες και µηχανικοί Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ http://www. google.image BEECH, OLIVE ANN (Μπιτς, Όλιβ Aνν) ΗΠΑ Εργοστασιάρχης κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. Η ζωή και το έργο του Γιάννης Μόραλης (Αρτα, 1916-Αθήνα 2009) Ζωγράφος και χαράκτης, μια από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Οι προσκεκλημένοι. στην επίσημη τελετή εγκαινίων των εργασιών του Οργανισμού Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος

Οι προσκεκλημένοι. στην επίσημη τελετή εγκαινίων των εργασιών του Οργανισμού Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος Το Μουσείο Τηλεπικοινωνιών ΟΤΕ διατηρεί και εκθέτει σημαντικές συλλογές, στενά συνδεδεμένες με την ιστορία των ελληνικών τηλεπικοινωνιών και βέβαια του ΟΤΕ, καθώς και με την ιστορία της Ελλάδας και την

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση του Δημάρχου Αμαρουσίου Γ. Πατούλη. στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό

Τοποθέτηση του Δημάρχου Αμαρουσίου Γ. Πατούλη. στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό Τοποθέτηση του Δημάρχου Αμαρουσίου Γ. Πατούλη στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι. Σήμερα εισάγεται προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης μας tτο Τεχνικό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Piet Mondrian. Η ζωή και το έργο του Piet Mondrian! Ο πίνακάς του.

Piet Mondrian. Η ζωή και το έργο του Piet Mondrian! Ο πίνακάς του. Piet Mondrian Η ζωή και το έργο του Piet Mondrian! Ο πίνακάς του. Περιεχόμενα: Βιογραφικό του Piet Mondrian Μοντέρνα τέχνη Φωβισμός Κυβισμός Νεοπλασικισμός Ενδεικτικά έργα του Piet Mondrian Μαθηματική

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας Ε τάξη Σχολικό έτος: 2012-13

Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας Ε τάξη Σχολικό έτος: 2012-13 Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας Ε τάξη Σχολικό έτος: 2012-13 Εκπαιδευτικό πρόγραμμα που επιμελήθηκε η δασκάλα της τάξης Κυριακή Αμαραντίδου Οκτώβριος 2012 1 Με αφορμή τα 100 χρόνια από την

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Με την έναρξη των εργασιών του Παττίχειου Δημοτικού Μουσείου, Ιστορικού Αρχείου και Κέντρου Μελετών Λεμεσού στην ανακαινισμένη πρώην Οικία Έπαρχου, ο Δήμος

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» Εκδήλωση της Δομής Ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ. Εισήγηση του Προέδρου της ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΥ ΕΝΩΣΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΡΙΔΑΚΗ

Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ. Εισήγηση του Προέδρου της ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΥ ΕΝΩΣΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΡΙΔΑΚΗ 1 Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ Εισήγηση του Προέδρου της ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΥ ΕΝΩΣΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΡΙΔΑΚΗ 2 Η Κρήτη και η διαχρονική παρουσία των Κρητών στην Αθήνα. Ένα μεγάλο θέμα που δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

2007 Διδακτορική Διατριβή στην Τέχνη και το Design, University of Derby, Μεγάλη Βρετανία

2007 Διδακτορική Διατριβή στην Τέχνη και το Design, University of Derby, Μεγάλη Βρετανία Γιώργης Γερόλυµπος Γεννήθηκε στο Παρίσι, 1973 2008-2011 Διδάσκων Φωτογραφίας (Π.Δ.407/80) στο τµήµα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστηµίου της Θεσσαλίας. Φωτογράφος, αρχιτέκτωv-µηχανικός. Εκπαίδευση 2007 Διδακτορική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΟΜ 102 Α'ΤΡΙΜΗΝΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 7 Μια μαύρη δεκαετία για την ανθρωπότητα καθώς ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος είναι στο προσκήνιο. Η επιβίωση του ανθρώπου είναι πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Καλώς ήρθατε στο VIPGOLDPLAN

Καλώς ήρθατε στο VIPGOLDPLAN Καλώς ήρθατε στο VIPGOLDPLAN Ο Robert T. Kiyosaki επιφανής γκουρού των χρηματοοικονομικών προέβλεψε χρόνια πριν ότι τα χαρτονομίσματα θα μετατρέπονταν σε σκουπίδια, trash. Επίσης ότι μόνο αξίες όπως ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας.

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας. Ο ΗΓΙΕΣ Το πρώτο ερώτηµα (Ερώτηµα 83) λειτουργεί σαν «φίλτρο» για να ξεχωρίσουµε τους εργαζόµενους και µπορούµε να το συµπληρώσουµε βάσει των απαντήσεων στο κυρίως ερωτηµατολόγιο. Αν ο ερευνόµενος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μύλος των ξωτικών Τα πιο γλυκά Χριστούγεννα

Ο Μύλος των ξωτικών Τα πιο γλυκά Χριστούγεννα Ο Μύλος των ξωτικών Τα πιο γλυκά Χριστούγεννα 9 Δεκεμβρίου 2011 γεννήθηκε ένα παραμύθι Ο Μύλος των Ξωτικών είναι η μεγαλύτερη και πιο πετυχημένη Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελλάδα μετά από 4 χρόνια απομόνωσης, βγαίνει ξανά στις αγορές.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελλάδα μετά από 4 χρόνια απομόνωσης, βγαίνει ξανά στις αγορές. Πέμπτη, 10 Απριλίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ομιλία του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, κ. Κωστή Χατζηδάκη στο συνέδριο για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ανταγωνισμού στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας «Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα