Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΚΑΙ Η ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΘΕΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΠΡΩΙΜΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΚΑΙ Η ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΘΕΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΠΡΩΙΜΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ"

Transcript

1 Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΚΑΙ Η ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΘΕΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΠΡΩΙΜΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΕΠΟ20 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ - ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΛΕΞΕΙΣ

2 Εκφώνηση εργασίας: Η σταδιακή ενδυνάμωση της σημασίας του ατόμου στην κοινωνία της πρώιμης Αναγέννησης στην Ιταλία, σηματοδοτείται από ένα πλήθος αλλαγών τόσο σε κοινωνικό-ιδεολογικό επίπεδο όσο και σε πολιτικό-οικονομικό. Χρησιμοποιώντας από ένα παράδειγμα (ένα από τη Γοτθική περίοδο και ένα από την πρώιμη Αναγέννηση στην Ιταλία) από τον χώρο της Ζωγραφικής, της Αρχιτεκτονικής και της Γλυπτικής, δείξτε διαμέσου συγκρίσεων, τη διάσταση αυτή του προσωπικού στοιχείου στην αναγεννησιακή Τέχνη, σε αντιπαράθεση με τη Γοτθική. Η κλιμακούμενη, επίσης, απεξάρτηση από τον εναγκαλισμό του θεοκρατικού πνεύματος αντανακλάται στην ανάπτυξη της κοσμικής μουσικής κατά τον 15 ο αιώνα στη Γαλλία, αλλά και στην Ιταλία. Με ανάλογο τρόπο, όπως και στις υπόλοιπες Τέχνες, αποδείξτε το γεγονός, περιγράφοντας τις καινούργιες τεχνικές κατακτήσεις της Μουσικής και τη θεματολογία της, μέσα από τη σύντομη περιγραφή τριών παραδειγμάτων. [Στη Μουσική, ένα από κάθε περίπτωση, δηλ. από Σχολή Παναγίας των Παρισίων (π.χ. organum ή conductus), Γαλλία (κοσμική μουσική π.χ. chanson του Dufay κλπ) και Ιταλία (κοσμική μουσική όπως ένα madrigale οποιουδήποτε του 15 ου αι.)] 2/14

3 Περιεχόμενα 1. Εκκλησία, κοινωνία, τέχνη και το «opus francigenum» Κρίση της Εκκλησίας, αναθεώρηση αξιών και Αναγέννηση Αρχιτεκτονική: η δόξα των ουρανών και η επιστροφή στα επίγεια Γλυπτική: από τις ουράνιες στρατιές στους αγίους - ανθρώπους Ζωγραφική: ο μικροσκοπικός Χριστός και η χειρονομία της Παναγίας Μουσική: ο διάβολος στις κλίμακες και οι συνθέτες στις αυλές...10 Επίλογος...11 Βιβλιογραφία /14

4 1. Εκκλησία, κοινωνία, τέχνη και το «opus francigenum». Κατά τη διάρκεια των σκοτεινών αιώνων, η Εκκλησία διαδραμάτισε ανασχετικό ρόλο στην πολιτιστική και κοινωνική κατάπτωση της Ευρώπης. Τόσο μέσα από τις προσπάθειες μοναχών και κληρικών να ξαναζωντανέψουν τις τέχνες, όσο και με τη χρήση της τέχνης ως μέσο για τη διάδοση του χριστιανισμού, σε μια Ευρώπη μετακινήσεων, πολέμων και αναταραχής, η Εκκλησία πρωταγωνιστεί στα γράμματα και τις τέχνες. 1 Η επιρροή της Εκκλησίας δεν έπαψε ν' αυξάνεται κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Στις πόλεις, το κύρος των εγκατεστημένων σε αυτές επισκόπων τις έσωσε από την καταστροφή, καθώς στο πλαίσιο της οικονομίας του 9ου αιώνα οι πόλεις δεν είχαν πλέον λόγο ύπαρξης 2. Στο πρόσωπο του επισκόπου, ο μικρόκοσμος της πόλης αναγνώριζε τον πνευματικό και κοσμικό ηγέτη του 3. Η Εκκλησία λοιπόν κυριαρχεί στη μεσαιωνική κοινωνία ως ένας από τους δύο πόλους εξουσίας, όπως αυτοί ορίζονται από τη μεσαιωνική αντίληψη της κοινωνικής ιεραρχίας. Οι belatores και οι oratores ασκούν την εξουσία και στους laboratores δε μένει παρά να εξαρτώνται από αυτές τις δύο εξουσίες 4. Μέχρι τον 13 ο αιώνα, η Εκκλησία είχε εξελιχθεί σε μια πλούσια κοσμική δύναμη που επιδιώκει να εγκαταστήσει στην Ευρώπη μια θεοκρατία την οποία οι εθνικοί ηγεμόνες απορρίπτουν 5. Σε αυτόν τον αιώνα εμφανίζεται ένας νέος τύπος θρησκευτικών κτισμάτων που αργότερα κατά την Αναγέννηση θα ονομαστούν, με περιφρόνηση, «γοτθικά 6». Ο συνδυασμός της δεσπόζουσας θέσης της Εκκλησίας στην κοινωνία (η θριαμβεύουσα Εκκλησία κατά τον Gombrich 7 ), της ανάπτυξης των πόλεων, της αυξανόμενης δύναμης και πλούτου της δυτικής Ευρώπης και της έντονης θρησκευτικότητας της μεσαιωνικής κοινωνίας 8 οδηγούν στην εμφάνιση του γοτθικού ρυθμού. Πρώτα στους καθεδρικούς ναούς, που με τις διαστάσεις τους μοιάζουν να εκμηδενίζουν ό,τι είναι απλώς αν- 1 Αλμπάνη-Κασιμάτη, σ Pirenne, σ Στο ίδιο, σ Berstein-Milza, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Gombrich, σ Αλμπάνη-Κασιμάτη, σ /14

5 θρώπινο και ασήμαντο 9 και με κάποια καθυστέρηση και στις υπόλοιπες τέχνες, το «opus francigenum» γίνεται η τέχνη της δυτικής χριστιανοσύνης Κρίση της Εκκλησίας, αναθεώρηση αξιών και Αναγέννηση. Το τέλος του Μεσαίωνα βρίσκει την Ευρώπη σε κρίση. Ο 14 ος και ο 15 ος αιώνας χαρακτηρίζονται από συμφορές: ο λιμός, η μαύρη πανώλη και ο Εκατονταετής Πόλεμος αποδεκατίζουν τον πληθυσμό της Ευρώπης. Η ύπαιθρος εγκαταλείπεται και η αγροτική παραγωγή καταρρέει. Οι πόλεις, περισσότερο προστατευμένες από την ύπαιθρο, δε μένουν αλώβητες, ωστόσο λόγω της συρροής πληθυσμού από τις αγροτικές περιοχές και του οικονομικού δυναμικού τους γνωρίζουν αξιοσημείωτη επέκταση 11. Η Εκκλησία, κυρίαρχη στη μεσαιωνική κοινωνία, αντιμετωπίζει και αυτή βαθιά κρίση. Το θεοκρατικό οικοδόμημα του 12 ου και 13 ου αιώνα αμφισβητείται καθώς η Εκκλησία δοκιμάζεται από μια οξεία και παρατεταμένη θεσμική κρίση που κρατάει δύο αιώνες 12. Αυτή η κατάσταση όμως οδηγεί σε αλλαγές. Ο φόβος του θανάτου που εκφράζεται στην τέχνη του ύστερου Μεσαίωνα σε βαθμό ιδεοληψίας 13, οδηγεί σε μια αλλαγή στην αντίληψη της πίστης, η οποία από συλλογική γίνεται περισσότερο προσωπική, καθώς υπερτερεί η επιταγή της ατομικής σωτηρίας. Η αναθεώρηση της κλίμακας των αξιών τείνει να κάνει τον άνθρωπο το κέντρο ενός νέου σύμπαντος 14. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αρχίζουν να αναδύονται τα χαρακτηριστικά εκείνα που ορίζουν τη φάση της διανοητικής και πολιτιστικής ιστορίας που οι ιστορικοί ονομάζουν Αναγέννηση και που συμβατικά ορίζεται μεταξύ του 1350 και του Η ανάπτυξη των κλασικών σπουδών, η σταθερή ανάπτυξη της κοινωνίας των πόλεων, η έμφαση στην αξία του ανθρώπου όπως εκφράζεται στη διδασκαλία του ουμανισμού, είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά της Αναγέννησης 15. Αυτά εμφανίζονται νωρίτερα και εντονότερα στις ιταλικές πόλεις λόγω των ιδιαιτεροτήτων τους: οι ιταλικές πόλεις ήταν οι πλουσιότερες και μεγαλύτερες στην Ευρώπη η Ιταλία είχε ισχυρότερη κλασική παράδοση από κάθε άλλη χώρα της δυτικής Ευρώπης και περισσότερη κοσμική κουλτούρα από τις περισσότερες χώρες της λατινικής χριστιανοσύνης. Η αριστοκρατία ζούσε πάντα σε αστικά κέντρα και έτσι εμποτίστηκε από τα ιδανικά της Αναγέννησης σε 9 Gombrich, σ Berstein-Milza, σ Στο ίδιο, σ Burns, σ Burns, σ Στο ίδιο, σ Burns, σ /14

6 πρωιμότερο στάδιο 16. Ο ορθολογισμός της ανερχόμενης μεσαίας τάξης και το συναίσθημα υπερηφάνειας των κατοίκων των ανεξάρτητων ιταλικών πόλεων απομάκρυνε τα συμπλέγματα ενοχής του Μεσαίωνα 17. Στη Φλωρεντία, το δημοκρατικό σύστημα διακυβέρνησης έδινε στους κατοίκους της ένα συναίσθημα αστικής υπερηφάνειας, το οποίο βρισκόταν στον αντίποδα της μεσαιωνικής νοοτροπίας που ήθελε τον άνθρωπο υποτελή, είτε κάποιου άρχοντα είτε της Εκκλησίας 18. Αυτές οι αλλαγές εκφράστηκαν όπως ήταν φυσικό και στις τέχνες. Η ουμανιστική έμφαση στην αξία του ανθρώπου και η αποδυνάμωση της θεοκρατικής νοοτροπίας, σε συνδυασμό με την επιρροή της κλασικής αρχαιότητας, εκφράστηκαν με αλλαγές στην αρχιτεκτονική, τη γλυπτική, τη ζωγραφική και τη μουσική. 3. Αρχιτεκτονική: η δόξα των ουρανών και η επιστροφή στα επίγεια. Ο γοτθικός ρυθμός στην αρχιτεκτονική χαρακτηρίζεται από προόδους στη μηχανική που αξιοποιήθηκαν για να προσδώσουν στους καθεδρικούς ναούς αισθητικά χαρακτηριστικά τα οποία εξέφραζαν τη δεσπόζουσα θέση της Εκκλησίας στη μεσαιωνική κοινωνία. Η χρήση οξυκόρυφων τόξων, του σταυροθολίου με νευρώσεις και των εξωτερικών αντηρίδων έδωσαν τη δυνατότητα αύξησης του ύψους και αντικατάστασης των συμπαγών τοίχων των ρομανικών ναών με υαλογραφίες 19. Η πρόσοψη της Παναγίας των Παρισίων δείχνει να υψώνεται προς τον ουρανό σαν αντικατοπτρισμός, γεμάτη χάρη και ελαφράδα. Το εσωτερικό της Sainte-Chapelle, με το τεράστιο μέγεθος που εκμηδενίζει τις ανθρώπινες αναλογίες και τα υαλογραφήματα που έχουν τη λάμψη των πολύτιμων λίθων, έδινε στους πιστούς του Μεσαίωνα την αίσθηση ότι είχαν πλησιάσει στο μυστήριο ενός κόσμου που βρίσκεται πέρα από την ύλη. Τα πάντα σε αυτούς τους ναούς, εσωτερικά και εξωτερικά, διαλαλούν τη δόξα των ουρανών, τονίζουν την ασημαντότητα του ανθρώπου και δείχνουν προς τον ουρανό όπου βρίσκεται η σωτηρία 20. Συγκρίνοντας την Sainte-Chapelle και την Παναγία των Παρισίων με το παρεκκλήσι των Πάτσι που έχτισε ο Μπρουνελλέσκι στη Φλωρεντία, παρατηρούμε τις διαφορές στην αντίληψη που χαρακτηρίζουν την πρώιμη Αναγέννηση. Το εξωτερικό φέρει όλα τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τα κτήρια της Αναγέννησης, δηλαδή υπεροχή του οριζόντιου άξονα, στατικότητα και συμμετρία 21. Οι διαστάσεις είναι πλέον πολύ πιο κοντά στις ανθρώπινες αναλογίες και η υπεροχή του οριζόντιου άξονα φέρνει το κτή- 16 Burns, σ Αλμπάνη-Κασιμάτη, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Gombrich, σ Αλμπάνη-Κασιμάτη, σ /14

7 ριο πιο κοντά στη γη και στα ανθρώπινα πράγματα. Ο πιστός, πλησιάζοντας στο κτήριο δεν έχει την αίσθηση του δέους και της ταπείνωσης που επιβάλλεται από το μέγεθος και την αίσθηση ανύψωσης της Παναγίας των Παρισίων. Το παρεκκλήσι των Πάτσι δείχνει ανθρώπινο και φιλικό. Στο εσωτερικό, απουσιάζουν τα πανύψηλα παράθυρα και οι λεπτοί κίονες της Sainte-Chapelle. Γκρίζοι εντοιχισμένοι πεσσοί χωρίζουν τους γυμνούς άσπρους τοίχους με στόχο να υπογραμμίσουν το σχήμα και τις αναλογίες του κτηρίου 22. Στόχος του Μπρουνελλέσκι δεν είναι η δημιουργία της αίσθησης της εξαΰλωσης και της ανάτασης των γοτθικών ναών, αλλά η επίτευξη ομορφιάς και αρμονίας που η επαφή με τα αρχαία πρότυπα και ο θαυμασμός προς αυτά επανέφεραν στο προσκήνιο κατά την Αναγέννηση 23. Οι αναλογίες του εσωτερικού του ναού όπως τονίζονται από τους εντοιχισμένους πεσσούς είναι πολύ κοντά στα μεγέθη του ανθρώπινου σώματος, αντίθετα με τις ψηλόλιγνες, εξαϋλωμένες μορφές του εσωτερικού της Sainte-Chapelle. Το θεϊκό στοιχείο δεν επιβάλλεται με το μέγεθος του ναού και το συμβολικό αλλά εντυπωσιακό παιχνίδι με το γυαλί και το φως των γοτθικών ναών, αλλά υποβάλλεται μέσα από την απλότητα και τις ανθρώπινες μορφές των αγίων, αναβαθμίζοντας έτσι το άτομο στη σχέση του με τον Θεό και συγκλίνοντας με τις ουμανιστικές αξίες. 4. Γλυπτική: από τις ουράνιες στρατιές στους αγίους - ανθρώπους. Μεγάλη καινοτομία της γοτθικής γλυπτικής ήταν τα αγάλματα - κίονες, τα οποία πήραν τη θέση των κιόνων στους καθεδρικούς ναούς. Η γλυπτή διακόσμηση του γοτθικού ναού υποτασσόταν στην αρχιτεκτονική 24. Έτσι, τόσο η αισθητική όσο και η θεματολογία των γλυπτών ακολουθεί αντίστοιχα τη μορφή και το σκεπτικό της γοτθικής αρχιτεκτονικής. Ο τεχνίτης που σκάλισε τις μορφές στο προστώο του βόρειου κλίτους του καθεδρικού ναού της Σαρτρ, προσπάθησε, σε αντίθεση με τους τεχνίτες της ρομανικής περιόδου, να δώσει ζωή στις μορφές των αγίων. Κάτω από τις πτυχές των ενδυμάτων υποδηλώνεται η ύπαρξη ενός ανθρώπινου σώματος. Τα πρόσωπα δείχνουν να αλληλοκοιτάζονται με σοβαρότητα και χαρακτηριστικά στοιχεία δίνουν ταυτότητα σε κάθε μορφή, κάνοντας την κάθε μια ξεχωριστή. Ωστόσο, οι μορφές είναι ψηλόλιγνες και δίνουν την αίσθηση ότι είναι άυλες. Η παράταξή τους στην πύλη του ναού, με τα σύμβολα που δηλώνουν την ταυτότητά τους, έχει ως στόχο την κατανόηση και τον στοχασμό εκ μέρους των πιστών του νοήματος και του μηνύματός τους. Όλες μαζί απο- 22 Gombrich, σ Αλμπάνη-Κασιμάτη, σ Στο ίδιο, σ /14

8 τελούν μια ολοκληρωμένη ενσάρκωση της διδασκαλίας της Εκκλησίας, όπως αναφέρει ο Gombrich. Όσο για την αισθητική τους, συμβάλουν στην αίσθηση ανάτασης και εξαΰλωσης που δίνει ο γοτθικός καθεδρικός ναός, καθώς με την αίσθηση ελαφράδας και έλλειψης βάρους που δίνουν, πλαισιώνουν την πύλη του ναού σαν ουράνια στρατιά 25. Συγκρίνοντας τις μορφές του καθεδρικού ναού της Σαρτρ με το άγαλμα του Αγίου Γεωργίου που δημιούργησε ο Ντονατέλλο περίπου το , βλέπουμε καταρχήν την αλλαγή στον τρόπο που αποδίδεται η ανθρώπινη μορφή. Η επιρροή της αρχαίας γλυπτικής οδηγεί τον Ντονατέλλο σε μια νατουραλιστική απόδοση της ανθρώπινης μορφής 26. Ο Άγιος Γεώργιος είναι άνθρωπος, σε αντίθεση με την ουράνια στρατιά των αγίων του καθεδρικού της Σαρτρ. Το πρόσωπό του, που χαρακτηρίζεται από ενεργητικότητα και συγκέντρωση, η στάση του, ρεαλιστική και ανθρώπινη με τα πόδια του σε ελαφρά διάσταση και το χέρι του ακουμπισμένο στην ασπίδα, ο τρόπος που το σώμα και οι ανατομικές λεπτομέρειες κυριαρχούν (σε αντίθεση με την άυλη ρευστότητα των πτυχών των ενδυμάτων των αγίων της Σαρτρ), όλα αυτά τα χαρακτηριστικά δείχνουν τη στροφή από την ευγενική εκλέπτυνση των παραδοσιακών προτύπων προς μια καινούρια και ρωμαλέα σπουδή της φύσης. Παρόλο που το θέμα είναι θρησκευτικό, το έργο του Ντονατέλλο αποτελεί μια συνειδητή μελέτη των χαρακτηριστικών του ανθρώπινου σώματος 27. Φανερώνεται έτσι, μέσα από τη σύγκριση αυτών των δύο γλυπτών, η στροφή των καλλιτεχνών στη μελέτη και απεικόνιση του ανθρώπινου σώματος. Ο Άγιος Γεώργιος του Ντονατέλλο, απελευθερωμένος από τα δεσμά της αρχιτεκτονικής καθώς ήταν ανεξάρτητος από οποιοδήποτε άλλο δομικό κατασκεύασμα από όλες του τις πλευρές 28, εκφράζει τη νέα αντίληψη στην τέχνη της πρώιμης Αναγέννησης που δεν έχει ως μόνο στόχο την εξυπηρέτηση των αναγκών της κατήχησης, αλλά ξαναβάζει στο κέντρο τον άνθρωπο, τόσο ως θέμα αλλά και ως αποδέκτη της τέχνης. 5. Ζωγραφική: ο μικροσκοπικός Χριστός και η χειρονομία της Παναγίας. Όπως είδαμε παραπάνω, στους γοτθικούς ναούς οι επιφάνειες των τοίχων είχαν περιοριστεί πολύ καθώς δεν συμμετείχαν πλέον στη στήριξη του κτηρίου. Τη θέση των τοιχογραφιών είχαν πάρει τα υαλογραφήματα και η διακόσμηση των ναών ήταν κυρίως έργο των γλυπτών. Βασική απασχόληση των ζωγράφων του 13ου αιώνα ήταν η δια- 25 Gombrich, σ Αλμπάνη-Κασιμάτη, σ Gombrich, σ Burns, σ /14

9 κόσμηση των χειρογράφων 29. Σε ένα τέτοιο χειρόγραφο, το «Ψαλτήριο της Βασίλισσας Μαίρης», απεικονίζεται ο Χριστός στο Ναό να συζητάει με τους Γραμματείς. Ο καλλιτέχνης δεν κάνει καμιά προσπάθεια να δώσει την εντύπωση του βάθους ή των σωστών αποστάσεων ανάμεσα στις μορφές και ο δωδεκάχρονος Χριστός δείχνει μικροσκοπικός. Τα πρόσωπα των ενηλίκων είναι σχεδιασμένα με τον ίδιο απλό τύπο και τα συναισθήματα εκφράζονται κυρίως με τυποποιημένες χειρονομίες, μια αφηγηματική μέθοδο που ο Gombrich χαρακτηρίζει μάλλον εξωπραγματική 30. Οι μορφές του Μαζάτσιο στη νωπογραφία «Η Αγία Τριάδα με την Παναγία, τον Άγιο Ιωάννη και δωρητές» είναι τελείως διαφορετικές. Εκμεταλλευόμενος τους μαθηματικούς κανόνες της προοπτικής που ανακάλυψε ο Μπρουνελλέσκι 31, ο Μαζάτσιο δίνει στις ανθρώπινες μορφές πλαστικότητα και σφρίγος με την επιδέξια χρήση του φωτός και της σκιάς 32. Οι μορφές έχουν τις πραγματικές τους αναλογίες και με τη σωστή τοποθέτησή τους σε ένα προοπτικό πλαίσιο οι μορφές μοιάζουν με αγάλματα που μπορούμε να αγγίξουμε. Αντίθετα με τις τυποποιημένες χειρονομίες της εικόνας από το ψαλτήρι, στη σύνθεση του Μαζάτσιο η μόνη κίνηση είναι η απλή χειρονομία με την οποία η Παναγία δείχνει τον Χριστό. Μια χειρονομία εύγλωττη και εντυπωσιακή, ακριβώς επειδή είναι η μόνη χειρονομία σε μια κατά τα άλλα στατική εικόνα 33. Η προοπτική, η πλαστικότητα των μορφών, η εξατομικευμένη απόδοση των προσώπων και ο ρεαλιστικός τρόπος απόδοσης της σκηνής έρχεται σε αντίθεση με την εξωπραγματική απόδοση της σκηνής από το ψαλτήρι. Ο καλλιτέχνης που ζωγράφισε τη σκηνή στο ναό ενδιαφερόταν περισσότερο για τη συμβολική αφήγηση ενός βιβλικού επεισοδίου 34 ο Μαζάτσιο, όπως και οι άλλοι μεγάλοι καλλιτέχνες της Αναγέννησης, χρησιμοποίησε τις νέες ανακαλύψεις και τις τεχνικές επινοήσεις για να κάνει οικειότερο στον θεατή το νόημα του θέματός του 35. Βλέπουμε κι εδώ τον ρόλο που παίζει η ενδυνάμωση της σημασίας του ατόμου καθώς, πέρα από τις αλλαγές στην τεχνοτροπία, ο καλλιτέχνης πλέον αντιμετωπίζει και τον αποδέκτη του μηνύματος του έργου του περισσότερο ως άτομο, το οποίο πρέπει να πειστεί και να συγκινηθεί, παρά ως απρόσωπο υποτελή πιστό. 29 Αλμπάνη-Κασιμάτη, σ Gombrich, σ Στο ίδιο, σ Αλμπάνη-Κασιμάτη, σ Gombrich, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ /14

10 6. Μουσική: ο διάβολος στις κλίμακες και οι συνθέτες στις αυλές. Η μουσική, κατά τη διάρκεια της γοτθικής περιόδου, ακμάζει στο εσωτερικό και τους περιβόλους των καθεδρικών ναών με τις χορωδίες και τα εκκλησιαστικά όργανα. Στηριζόμενοι στο προϋπάρχον γρηγοριανό μέλος, με βάση τη μεσαιωνική αντίληψη ότι το καινούριο πρέπει να θεμελιώνεται πάνω στο παλιό, οι συνθέτες της περιόδου προσθέτουν μελωδικές γραμμές οδηγώντας έτσι σε μια πολύ σημαντική για την ιστορία της μουσικής εξέλιξη, τη δημιουργία της πολυφωνικής μουσικής. Η πολυφωνία οδηγεί στη χρήση μετρικής κανονικότητας και αυτή με τη σειρά της οδηγεί στην εξέλιξη ενός λεπτομερέστερου συστήματος μουσικής σημειογραφίας 36. Κεντρικό ρόλο στην πρόοδο αυτή έπαιξαν οι μουσικοί που είχαν ως βάση τους τον καθεδρικό του Παρισιού (που αργότερα θα ονομαστεί Παναγία των Παρισίων), οι οποίοι δημιούργησαν σχολή με ιδρυτή τον Λεονέν 37. Το organum «Haec Dies» είναι γραμμένο από έναν συνθέτη της σχολής αυτής. Βασίζεται στο αντίστοιχο γρηγοριανό άσμα, αντίφωνο από την Ειδική Ακολουθία της Κυριακής του Πάσχα. Το κείμενο είναι λατινικό, από τους ψαλμούς 118:24 και 106:1 38. Είναι φανερός μέσα από αυτό το παράδειγμα ο εναγκαλισμός του θεοκρατικού πνεύματος στη μουσική. Αυτό γίνεται ακόμα πιο φανερό αν αναλογιστούμε και τον πουριτανικό ανθρωπομορφισμό που φανερώνει η απαγόρευση του τρίτονου διαστήματος, το οποίο ονομαζόταν «diabolus in musica» και είχε τιμωρηθεί με αφορισμό 39. Οι κοινωνικές αλλαγές του 15 ου αιώνα όμως θα επέφεραν αλλαγές και στη μουσική. Η διεύρυνση των εμπορικών συναλλαγών, η ισχυροποίηση της αριστοκρατίας και η ανάπτυξη διπλωματικών σχέσεων δημιούργησαν ένα δίκτυο διακίνησης μουσικών που ανεξαρτητοποιήθηκαν έτσι από την Εκκλησία. Οι άρχοντες απέκτησαν τη συνήθεια να συντηρούν δικές τους χορωδίες, οδηγώντας έτσι τους μουσικούς να γράφουν εκτός από θρησκευτική και κοσμική μουσική 40. Ο Γιοχάνες Όκεγκεμ ξεκίνησε ως μέλος της χορωδίας της εκκλησίας της Παναγίας στην Αμβέρσα και κατέληξε στη γαλλική βασιλική αυλή όπου εργάστηκε για πολλά χρόνια. Εκτός από τα θρησκευτικά του έργα, έγραψε και γύρω στις είκοσι καντσόνες. Η καντσόνα του «Την άλλη χρονιά», που χρησιμοποιεί την ποιητική μορφή του ροντό, περιγράφει με απλό και άμεσο τρόπο την απόρριψη και τη συντριβή του επίδοξου ερα- 36 Machlis, σ Μάμαλης, σ Machlis, σ Βυλερμόζ, σ Μάμαλης, σ /14

11 στή από την όμορφη γυναίκα 41. Παρατηρούμε πώς η θεματολογία αλλάζει και στρέφεται και σε κοσμικά θέματα, χρησιμοποιώντας ως έμπνευση τη λαϊκή ποίηση. Αντίστοιχα και στην Ιταλία εμφανίζονται μουσικές μορφές που είχαν την προέλευσή τους σε λαϊκές πηγές. Στο τέλος του 15 ου αιώνα εμφανίζεται η φρόττολα, σύντομο παιχνιδιάρικο ή ερωτικό τραγούδι για τέσσερις φωνές, που προερχόταν πιθανώς από το λαϊκό χορευτικό τραγούδι. Η φρόττολα «Ένα ωραίο πρωινό αγάπης» του Joannes Tessa είναι ένα ακόμα παράδειγμα της στροφής του 15 ου αιώνα προς κοσμικά θέματα. Η τελειοποίηση της πολυφωνικής κοσμικής μουσικής θα έρθει τον 16 ο αιώνα με την εξέλιξη των madrigale, μορφή που είχε εμφανιστεί ήδη από την εποχή της Ars Nova των Φλωρεντινών 42. Επίλογος Οι κοινωνικές, ιδεολογικές, οικονομικές και πολιτικές αλλαγές του ύστερου Μεσαίωνα γίνονται λοιπόν φανερές και μέσα από τις τέχνες. Η κρίση της Εκκλησίας, η άνοδος της μεσαίας τάξης 43 και η αύξηση του ιδιωτικού πλούτου 44, οδηγούν τους καλλιτέχνες του 15 ου αιώνα σε έναν επαναπροσανατολισμό των θεμάτων και της αισθητικής τους, ώστε αυτά να περιλαμβάνουν εκτός από το κοσμικό και το θρησκευτικό στοιχείο. Η ανθρωποκεντρική αντίληψη που αναπτύσσεται κατά την πρώιμη Αναγέννηση επηρεάζει και την κοινωνική θέση των καλλιτεχνών: από τον ανώνυμο μεσαιωνικό τεχνίτη περνάμε στον αναγεννησιακό καλλιτέχνη δημιουργό που συνηθίζει να υπογράφει τα έργα του 45. Η αρχιτεκτονική επηρεάζεται από τις φόρμες της κλασικής αρχιτεκτονικής και, σε αντίθεση με τους γοτθικούς ναούς που ήταν στραμμένοι προς τον ουρανό, τα αναγεννησιακά κτήρια στρέφονται προς τον άνθρωπο. Η γλυπτική της Αναγέννησης ανακαλύπτει ξανά το ανθρώπινο σώμα, απελευθερώνεται από τα δεσμά της αρχιτεκτονικής και με τη νατουραλιστική απόδοση της ανθρώπινης μορφής που πετυχαίνει, καθιερώνει πρότυπα που οι μεταγενέστεροι καλλιτέχνες θα ακολουθήσουν για πολλά χρόνια 46. Η ζωγραφική, με τη βοήθεια των νόμων της προοπτικής και νέων τεχνικών όπως η ελαιογραφία, χαρακτηρίζεται επίσης από την προσπάθεια για την απόδοση της πραγματικότητας. Την ίδια περίοδο η μουσική, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο 41 Machlis, σ Nef, σ Αλμπάνη-Κασιμάτη, σ Burns, σ Αλμπάνη-Κασιμάτη, σ Burns, σ /14

12 Machlis, αποκηρύσσει τον μεσαιωνικό της μυστικισμό και εξελίσσεται προς την κατεύθυνση της ειλικρινούς αισθησιακής γοητείας 47. Κάτι που μπορεί να ειπωθεί και για τις εικαστικές τέχνες: η αφήγηση της διδασκαλίας της Εκκλησίας δεν είναι πλέον ο μόνος στόχος της τέχνης. Πέρα μάλιστα από τις αλλαγές στην αισθητική και στη θεματολογία, η στροφή προς τον άνθρωπο φαίνεται τόσο από την αλλαγή της κοινωνικής θέσης του καλλιτέχνη, όσο και από την αλλαγή του τρόπου που ο καλλιτέχνης αντιμετωπίζει τον θεατή ή τον ακροατή: ως ένα ξεχωριστό άτομο, που ο καλλιτέχνης μέσα από το έργο του οφείλει να συγκινήσει, να γοητεύσει και να πείσει, όχι απλώς να εντυπωσιάσει, να διδάξει και να υποτάξει. 47 Machlis, σ /14

13 Βιβλιογραφία Αλμπάνη Τζ., Κασιμάτη Μ., Η Ιστορία των Τεχνών στην Ευρώπη, Τόμος Α, Εικαστικές τέχνες στην Ευρώπη από το Μεσαίωνα ως τον 18 ο αιώνα, ΕΑΠ, Πάτρα Βυλερμόζ Ε., Ιστορία της Μουσικής, Τόμος 1ος, Από την αρχαιότητα ως τον Σεζάρ Φράνκ, Εκδόσεις Υποδομή, Αθήνα Μάμαλης Ν., Η Ιστορία των Τεχνών στην Ευρώπη, Τόμος Γ, Η μουσική στην Ευρώπη, ΕΑΠ, Πάτρα Πιρέν Α., Οι πόλεις του Μεσαίωνα, Εκδόσεις Βιβλιόραμα, Αθήνα Bernstein S., Milza P., Ιστορία της Ευρώπης - Από την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στα Ευρωπαϊκά Κράτη, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα Burns E. M., Ευρωπαϊκή ιστορία: Ο Δυτικός Πολιτισμός: Νεότεροι χρόνοι, Εκδόσεις Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη Gombrich E. H., Το Χρονικό της Τέχνης, ΜΙΕΤ, Αθήνα Machlis J., Forney K., Η Απόλαυση της Μουσικής: Εισαγωγή στην ιστορία μορφολογία της δυτικής μουσικής, Εκδόσεις fagotto books, Αθήνα Nef C., Ιστορία της Μουσικής, Εκδόσεις Ν. Βότσης, Αθήνα /14

14 Είναι ελεύθερη: η διανομή: Η αναπαραγωγή, διανομή, παρουσίαση στο κοινό του Έργου να διασκευάσετε να υιοθετήσετε το έργο Υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις: Αναφορά. Θα πρέπει να κάνετε την αναφορά στο έργο με τον τρόπο όπως αυτός έχει οριστεί από το δημιουργό ή το χορηγούντα την άδεια (χωρίς όμως να εννοείται με οποιονδήποτε τρόπο ότι εγκρίνουν εσάς ή τη χρήση του έργου από εσάς). Μη Εμπορική Χρήση. Δε μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το έργο αυτό για εμπορικούς σκοπούς. Παρόμοια διανομή. Εάν αλλοιώσετε, τροποποιήσετε ή δημιουργήσετε περαιτέρω βασισμένοι στο έργο θα μπορείτε να διανείμετε το έργο που θα προκύψει μόνο με την ίδια ή παρόμοια άδεια. Για κάθε επαναχρησιμοποίηση ή διανομή, πρέπει να καταστήσετε σαφείς στους άλλους τους όρους της άδειας αυτού του Έργου. Ο καλύτερος τρόπος για να πράξετε αυτό είναι να δημιουργήσετε ένα σύνδεσμο με το διαδικτυακό τόπο της παρούσας άδειας. Κάθε ένας από τους παραπάνω όρους μπορεί να παρακαμφθεί εάν πάρετε άδεια από το δικαιούχο των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας Τίποτα στην άδεια αυτή δεν αποδυναμώνει ή περιορίζει το ηθικό δικαίωμα του δημιουργού. 14/14

Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός

Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός Η Τέχνη της Αναγέννησης-Μανιερισμός Τμήμα Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Σχολή Καλών Τεχνών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκουσα: Δρ Βικτώρια Φερεντίνου 1. Εισαγωγή στην τέχνη της Αναγέννησης Αναγέννηση

Διαβάστε περισσότερα

Πέτερ Μπρέγκελ ( ):

Πέτερ Μπρέγκελ ( ): ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ Πέτερ Μπρέγκελ (1525 1569) Πέτερ Μπρέγκελ (1525 1569): Ήταν ένας από τους μεγαλύτερους Ολλανδούς ζωγράφους και χαράκτες της εποχής του, πρωτοπόρος της Βορειοευρωαπαϊκής Αναγέννησης. Ασχολήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό παρελθόν. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη α. Γράμματα Μοναστήρια και αυλές βασιλιάδων: οι μόνοι χώροι όπου μπορούσαν να καλλιεργηθούν τα γράμματα και οι τέχνες μέχρι τα μέσα του 9ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

συνείδηση που χρειαζόταν ένα σύµβολο. 3. Η αγαλλίαση και η τάση για ευχαριστία επειδή η χιλιετία (1000 µ.χ.) δεν έφερε το τέλος του

συνείδηση που χρειαζόταν ένα σύµβολο. 3. Η αγαλλίαση και η τάση για ευχαριστία επειδή η χιλιετία (1000 µ.χ.) δεν έφερε το τέλος του ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 µ.χ. Ιστορία: Στα µέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωµαϊκό παρελθόν. Παίρνονται ως εκ τούτου νέες κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΟ32 ΔΥΟ ΘΕΣΜΟΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2010 1560 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Αναλύστε τις ιδιαίτερες κοινωνικοοικονομικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ: ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ, ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΡΟΛΟΣ

ΟΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ: ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ, ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΡΟΛΟΣ ΟΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ: ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΟΙ, ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΠΟ32 ΔΥΟ ΘΕΣΜΟΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - ΠΡΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2009 1522 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: Οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης Ερώτηση ανάπτυξης 1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των Γραµµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΠΛΑΝΟ 1 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΟ20, 2008-2009 ΘΕΜΑ: Η Αναγέννηση στο Βορρά Οι πολιτικές, θρησκευτικές και οικονομικές συνθήκες στην βόρεια Ευρώπη κατά τον 15 ο και έως τις αρχές του 16 ου αιώνα είχαν ως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΤΘΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1140 1500 μ.χ. Η λέξη «γοτθικό» έχει αποκτήσει υποτιμητικούς συνειρμούς δηλώνοντας την μη συμμόρφωση με τους κανόνες της κλασικής

ΓΟΤΘΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1140 1500 μ.χ. Η λέξη «γοτθικό» έχει αποκτήσει υποτιμητικούς συνειρμούς δηλώνοντας την μη συμμόρφωση με τους κανόνες της κλασικής ΓΟΤΘΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1140 1500 μ.χ. Η λέξη «γοτθικό» έχει αποκτήσει υποτιμητικούς συνειρμούς δηλώνοντας την μη συμμόρφωση με τους κανόνες της κλασικής παράδοσης. Πιστεύεται λανθασμένα ότι προέρχεται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ;

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Ή ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΕΠΟ11 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009 1495 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Πολλοί μελετητές αποφεύγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΠΛΗΒΕΙΟΙ

ΑΡΧΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΠΛΗΒΕΙΟΙ ΑΡΧΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΠΛΗΒΕΙΟΙ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΕΠΟ11 Κοινωνικη Και Οικονομικη Ιστορια Της Ευρωπης Πρωτη Εργασια Θοδωρης Σολδατος Νοεμβριοσ 2008 1/12 Εκφώνηση εργασίας: Αναλύστε την κοινωνική διαστρωμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Ανθρωπιστικών Σπουδών. Σπουδές στον. Ακαδηµαϊκό Έτος 2014-2015. Καθηγ ρ. Φοιτ: Αναγέννηση

Τµήµα Ανθρωπιστικών Σπουδών. Σπουδές στον. Ακαδηµαϊκό Έτος 2014-2015. Καθηγ ρ. Φοιτ: Αναγέννηση Τµήµα Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Θεµατική Ενότητα ΕΠΟ 20: Η Ιστορία των Τεχνών Στην Ευρώπη Ακαδηµαϊκό Έτος 2014-2015 Καθηγ ρ. Τµήµα Φοιτ: 1 η γραπτή εργασία Αναγέννηση 1 Πίνακας Περιεχοµένων Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1 Γ1 1 Επίπεδο Γ1 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη για τη σημασία της τέχνης στη ζωή μας. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη, όταν γράφει, και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ. Ερευνητική Εργασία Α Τετραμήνου 4ο Γενικό Λύκειο Λαμίας Τμήμα: Α 6 Σχ. Έτος :

ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ. Ερευνητική Εργασία Α Τετραμήνου 4ο Γενικό Λύκειο Λαμίας Τμήμα: Α 6 Σχ. Έτος : ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ Ερευνητική Εργασία Α Τετραμήνου 4ο Γενικό Λύκειο Λαμίας Τμήμα: Α 6 Σχ. Έτος : 2016-2017 ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σκοπός της εργασίας είναι η ευαισθητοποίηση των νέων για τους παραδοσιακούς χορούς

Διαβάστε περισσότερα

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK ISBN: 978-960-8386-63-1 Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK Σχεδιασμός: Σοφία Κανελλοπούλου Διόρθωση: Κατερίνα Μοσχανδρέου Παραγωγή - κεντρική διάθεση: Βλαχάβα 6-8,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Μεσαιωνικού και Νεότερου κόσμου Γλυπτική της Αναγέννησης Εργασία των μαθητριών : Μενεγή Νίνα

Ιστορία Μεσαιωνικού και Νεότερου κόσμου Γλυπτική της Αναγέννησης Εργασία των μαθητριών : Μενεγή Νίνα Ιστορία Μεσαιωνικού και Νεότερου κόσμου Γλυπτική της Αναγέννησης Εργασία των μαθητριών : Μενεγή Νίνα Καθηγήτρια: Α.Παπαμελετίου Σχολικό έτος: 2013-14 Λιότση Σωτηρία Αναγέννηση 14 ος -15 ος αιώνας Για πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις (Η άρνηση των Ιστορικων ρυθµών) Ο Ιστορισµός ένα ρεύµα που αναπτύσσεται κατά το 19ο αι και χαρακτηρίζεται από υιοθέτηση και επαναδιαπραγµάτευση γνώριµων τεχνοτροπιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι A ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ 21 & ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ, Π. ΦΑΛΗΡΟ ΤΗΛ-FAX: 210 9851164,, Ε-mail: info@neapaideia.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.1 Το δουλοκτητικό σύστημα 2.1 ΤΟ ΔΟΥΛΟΚΤΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού.

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (file://localhost/c:/documents%20and%20settings/user/επιφάνεια%20εργασίας/κ έντρο%20εξ%20αποστάσεως%20επιμόρφωσης%20- %20Παιδαγωγικό%20Ινστιτούτο.mht) Κέντρο Εξ Αποστάσεως Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;»

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» πραγματοποιήθηκε τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014 σε πέντε σχολεία της Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #2: Βασικές Γνώσεις I Εισαγωγή Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Ulrich Rückriem Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισµού Eκπαιδευτικό Πρόγραµµα για Μαθητές ηµοτικού Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ. Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ. Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ Μέσα μας υπάρχουν περισσότερα πλούτη απ ό,τι μπορούμε ποτέ να συσσωρεύσουμε σ αυτήν τη γη.

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης

Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Κάθε Σάββατο και διαφορετική εμπειρία στο Μουσείο Ακρόπολης Εναλλασσόμενες θεματικές παρουσιάσεις Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ANNALES ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΑ ANNALES ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΑ ANNALES ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΟ11 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ - ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2009 1450 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Συγκρίνετε τη μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ενότητα 3β: Πολιτισμικός Τουρισμός και Βιώσιμη Ανάπτυξη Αριστοτέλης Μαρτίνης Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας.

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 2. Ποια η έννοια της λέξεως είδωλο στο θρησκευτικό τομέα; 3. Ποιο από τα παρακάτω αποτελούν μορφές σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ

Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ Ερευνητική εργασία Da Vinci «ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ» 2º ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 Υπεύθυνοι μαθητές Τζούρι Άρτεμις Σίμος Νίκος Πέτσιος Αναστάσης Σακελλίων Γρηγόρης Υπεύθυνοι καθηγητές: Αδαμάρα Ζούλας

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Σπάνια έχει κάποιος την ευκαιρία να διαβεί 2400 χρόνια ιστορίας, συγκεντρωµένα σε µια έκταση 58,37 εκταρίων που περικλείεται ανάµεσα στα τείχη της Μεσαιωνικής Πόλης. Έναν

Διαβάστε περισσότερα

Στα ίχνη της Γραφής. Γ. Διαδικτυακή εικονική έκθεση «Γράφω, γράφεις, γράφει» grafi.culture.gr

Στα ίχνη της Γραφής. Γ. Διαδικτυακή εικονική έκθεση «Γράφω, γράφεις, γράφει» grafi.culture.gr Στα ίχνη της Γραφής Γ. Διαδικτυακή εικονική έκθεση «Γράφω, γράφεις, γράφει» grafi.culture.gr Γ.1. «Γράφω, γράφεις, γράφει» grafi.culture.gr Βασική ιδέα της έκθεσης είναι η παρουσίαση της γραφής ως μορφή

Διαβάστε περισσότερα

3 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΑΣΙΖΗ ΓΚΟΥΜΠΙΟ. 4 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΣΙΕΝΑ ΣΑΝ ΤΖΙΜΙΝΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ. 5η µέρα: ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ ΛΟΥΚΑ ΠΙΖΑ

3 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΑΣΙΖΗ ΓΚΟΥΜΠΙΟ. 4 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΣΙΕΝΑ ΣΑΝ ΤΖΙΜΙΝΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ. 5η µέρα: ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ ΛΟΥΚΑ ΠΙΖΑ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΗ ΤΟΣΚΑΝΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΟΥΜΒΡΙΑ 8 µέρες / 7 νύχτες Περούτζια * Ασίζη * Γκούµπιο * Σιένα * Σαν Τζιµινιάνο * Μοντεκατίνι * Λούκα * Πίζα * Φλωρεντία * 1η µέρα: ΑΘΗΝΑ ΠΑΤΡΑ (ΘΕΣ/ΝΙΚΗ) ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

Η ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ Η ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ Τα µαθηµατικά και η τέχνη, αν και φαινοµενικά τουλάχιστον, αποτελούν δύο ξεχωριστά πεδία της ανθρώπινης δραστηριότητας, είναι δυνατόν να συνδυαστούν και να δώσουν δηµιουργίες

Διαβάστε περισσότερα

5 Οι ικανότητες του χρήστη/μαθητή

5 Οι ικανότητες του χρήστη/μαθητή 5 Οι ικανότητες του χρήστη/μαθητή Προκειμένου να επιτελέσουν τα καθήκοντα και τις δραστηριότητες που απαιτούνται για να αντιμετωπίσουν τις καταστάσεις στις οποίες συμμετέχουν, οι χρήστες και οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής υμνογραφίας (Α - Δ αι.) Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 2. Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ. Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού. Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο.

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ. Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού. Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο. ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού για την Αθήνα του 2 ου αιώνα μ.χ Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο Ελεύθερη πρόσβαση Ώρες λειτουργίας του Μουσείου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι 1 Ενότητα #2: Βασικές Γνώσεις I Οικονομία και κοινωνία στη Βαρβαρική Δύση Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ 18 ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΕΠΟ20 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ - ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2011 2700 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Από τον 17ο αιώνα έως και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 15 ος ΑΙΩΝΑΣ Στις αρχές του 15 ου αιώνα στην Ιταλία έχουμε την αναβίωση της τέχνης που επαινούσαν στα βιβλία τους οι Έλληνες και Ρωμαίοι

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 15 ος ΑΙΩΝΑΣ Στις αρχές του 15 ου αιώνα στην Ιταλία έχουμε την αναβίωση της τέχνης που επαινούσαν στα βιβλία τους οι Έλληνες και Ρωμαίοι ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 15 ος ΑΙΩΝΑΣ Στις αρχές του 15 ου αιώνα στην Ιταλία έχουμε την αναβίωση της τέχνης που επαινούσαν στα βιβλία τους οι Έλληνες και Ρωμαίοι συγγραφείς. Οι Ιταλοί είχαν την επίγνωση ότι η χώρα τους

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας ελληνιστικός ονομάστηκε o πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων κατά τους τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος 1. Η μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας Η τεράστια αυτή πυραμίδα είναι το αρχαιότερο από τα εφτά θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, αλλά είναι το μόνο που διασώζετε 4.000χ.Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα Κεφάλαιο 7 Kλασική Εποχή Οι Τέχνες και τα Γράμματα Στόχοι: Mε το τέλος της ενότητας οι μαθητές να είναι σε θέση να διαπιστώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης σε συνδυασμό με τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Τέχνη είναι η συνειδητή ενέργεια αλλά και η ιδιαίτερη ικανότητα του ανθρώπου για δημιουργία έργων που προκαλούν αισθητική συγκίνηση και αναπτύσσουν προβληματισμό. Μέσω της τέχνης δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοπός της ενότητας Γνωριμία με την τέχνη του χοροθεάτρου

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Χειμερινό Εξάμηνο

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Χειμερινό Εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Χειμερινό Εξάμηνο 2012-2013 ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΕΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις

Ιστοσελίδα:  Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Ιστοσελίδα: http://www.astro.auth.gr/~varvogli/ Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: 10.00-12.00 καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Πλανητάριο, 200 σελίδες Ημερολόγιο μαθήματος Μέθοδος διδασκαλίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

01 Ιερός ναός Αγίου Γεωργίου ΓουμένισσΗΣ

01 Ιερός ναός Αγίου Γεωργίου ΓουμένισσΗΣ Ιερός ναός Αγίου Γεωργίου ΓουμένισσΗΣ Ιερός ναός Αγίου Γεωργίου ΓουμένισσΗΣ Το περίτεχνο τέμπλο του Αγίου Γεωργίου με τα πλευρικά τμήματά του Α Ν Α Δ Ε Ι Ξ Η Τ Ω Ν Μ Ε Τ Α Β Υ Ζ Α Ν Τ Ι Ν Ω Ν Μ Ν Η Μ Ε

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης;

Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης; Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης; Α. για ευρύτερη πνευµατική καλλιέργεια Β. για ανάπτυξη καλλιτεχνικού αισθητηρίου Γ. για ανάπτυξη της προσωπικότητας. για διερεύνηση εναλλακτικών τρόπων επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 1600 ΕΩΣ ΤΟΝ 20 ο ΑΙΩΝΑ

ΕΙΔΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 1600 ΕΩΣ ΤΟΝ 20 ο ΑΙΩΝΑ ΕΙΔΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 1600 ΕΩΣ ΤΟΝ 20 ο ΑΙΩΝΑ Ενότητα 04: Christoph Willibald Gluck. Η όπερα στην Ιταλία τον 19 ο αιώνα (μέρος α ): χαρακτηριστικά, αντιπροσωπευτικοί συνθέτες. Gioachino

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα