Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick"

Transcript

1

2 Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών του Πανεπιστηµίου Δυτικής Μακεδονίας (Φλώρινα) (Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραµµάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας), το Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, του Αριστοτελείου Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, και το Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick της Κύπρου σε συνεργασίας µε τους τοπικούς εκπαιδευτικούς-επιστηµονικούς φορείς (ΕΛΜΕ και Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης)! Επιστηµονική - Οργανωτική επιτροπή Έλενα Γρίβα, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Δηµήτριος Κουτσογιάννης, αν. καθηγητής, Τµήµα Φιλολογίας Α.Π.Θ. Κωνσταντίνος Ντίνας, καθηγητής, ΠΤΝ, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Αναστασία Στάµου, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Άννα Χατζηπαναγιωτίδη, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Frederick, Κύπρος Σωφρόνιος Χατζησαββίδης, καθηγητής, ΤΕΠΑΕ, Α.Π.Θ.!! Πλήρης βιβλιογραφική αναφορά άρθρου: Γρίβα, Ε., Κουτσογιάννης, Δ., Ντίνας, Κ., Στάµου, Α., Χατζηπαναγιωτίδη, Ά. & Χατζησαββίδης, Σ. (επιµ.) Πρακτικά Πανελλήνιου Συνεδρίου «Ο Κριτικός Γραµµατισµός στη σχολική πράξη», ηµεροµηνία πρόσβασης: ηη/µµ/εε

3

4

5

6

7

8 Δηµιουργικός λόγος στην προσχολική ηλικία Τριαντάφυλλος Η. Κωτόπουλος Μαρία Ζωγράφου Άννα Π. Βακάλη Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Abstract: Creative speech in preschool aged children Teaching literacy in the kindergarten remains a basic element in the content of the Curricula. The approach of Literature, and therefore the entry of literary texts in preschool education, initially emerges as a vehicle for language teaching and the preschool child s literacy. For the first time in the Kindergarten s New Curriculum, creative writing is being referred to as an expression and as a proposal for activities that aim at communication. In this paper, the Curriculum, in which Creative Writing can be integrated and can function as a suggestion for application into the daily kindergarten s programme, is presented, in order for children to incorporate both the oral and the written communication. Activities based on specific criteria, such as the cross-curricular approach, thematic units, projects, group work, use of ICT and Differentiated Pedagogy are introduced. We allocate the suggested activities into categories so that any individual teacher can easily choose among them those he wishes to adjust or include in an equivalent framework and moreover, freely extract: a. Fairytales stories and other genres, b. Frolics with poetry, c. Art workshops and other forms of Art, d. Activities that can be included in thematic units. Three basic aspects are included in the suggested activities, so that those interested can estimate their suitability: development of the activity, goals that someone can achieve and the material that is going to be used (activity deployment, achievement scope, necessary props). Alternative suggestions are proposed. 1. Δηµιουργικότητα και Δηµιουργική Γραφή Οι επιστηµονικές συζητήσεις για τη δηµιουργικότητα στα νεότερα χρόνια αναφέρονται στη δηµιουργική ικανότητα που εκφράζεται µε δηµιουργική συµπεριφορά και εκδηλώνεται µέσω της εφευρετικότητας, της σύνθεσης και του σχεδιασµού (Guilford, 1956). Η δηµιουργικότητα ορίζεται ως συνώνυµο της «αποκλίνουσας σκέψης», αυτής που έχει την ικανότητα «να σπάει συνεχώς τα σχήµατα της εµπειρίας». Ο Ροντάρι

9 σχολιάζει πως «είναι δηµιουργικό ένα µυαλό που πάντα δουλεύει, που πάντα ρωτάει, που ανακαλύπτει προβλήµατα εκεί όπου οι άλλοι βρίσκουν ικανοποιητικές απαντήσεις, που νιώθει άνετα σε ρευστές καταστάσεις, που διαθέτει κρίση αυτόνοµη και ανεξάρτητη, που αρνείται το τυποποιηµένο, που καταπιάνεται απ την αρχή µε τα πράγµατα και τις έννοιες, χωρίς να εµποδίζεται από κοµφορµισµούς». Ζητούµενο στη σηµερινή εκπαιδευτική διαδικασία είναι το δηµιουργικό άτοµο που διαθέτει φαντασία και αυτοέκφραση και µπορεί να συγκροτήσει µια πολιτισµική ταυτότητα απαλλαγµένη από τις µηχανικές και αυτοµατοποιηµένες πρακτικές και να αποτελέσει έναν πολίτη µε κοινωνικές και περιβαντολλογικές ευαισθησίες (Ροντάρι, 1985). Η ικανότητα να ελέγχει και να δαµάζει το άτοµο αυτό τις δηµιουργικές σκέψεις του και να τις µετατρέπει σε γραφή και η γραπτή αποτύπωση των προσωπικών ιδεών, των συγκινήσεων και των συναισθηµάτων του µαθητή είναι αυτό που ονοµάζουµε πλέον Δηµιουργική Γραφή. Ο όρος αυτός είναι µετάφραση της αγγλικής φράσης "creative writing" και συνδέεται µε τη διδασκαλία της λογοτεχνικής γραφής ή των διάφορων καλλιτεχνικών πρακτικών που στοχεύουν στην κατάκτηση ανάλογων συγγραφικών δεξιοτήτων (Balfe, 1998). Aναφερόµενοι στον όρο σε σχέση µε την εκπαίδευση, κάνουµε λόγο για την διαδικασία κατά την οποία διεγείροντας κατάλληλα την παιδική δηµιουργικότητα, προκαλούµε την παραγωγή λόγου, µε τρόπο παιγνιώδη και απαλλαγµένο από αυστηρά µαθησιακά και αξιολογικά πλαίσια (Μουλά, 2012). Η Δηµιουργική Γραφή µπορεί να λειτουργήσει ως µία θεσµοποιηµένη µαθητεία και κατά την εκπαιδευτική διαδικασία µε τις ιδιαίτερες διδακτικές της παρεµβάσεις αποτελεί έναν ιδιαίτερο τρόπο προσέγγισης της διδασκαλίας της Λογοτεχνίας και της λογοτεχνικής ανάγνωσης (Κωτόπουλος, 2012). Στην προσχολική εκπαίδευση τα Προγράµµατα Σπουδών Δ.Ε.Π.Π.Σ. και Α.Π.Σ. (2002) εµπεριέχουν δηµιουργικές δραστηριότητες προσέγγισης λογοτεχνικών κειµένων, ενώ το αναλυτικό πρόγραµµα για τη Γλώσσα στο Νηπιαγωγείο από το 1999 καθιερώνει τη ύπαρξη και χρήση εικονογραφηµένων βιβλίων σε βιβλιοθήκη της τάξης, ενώ εµπλέκει το οικογενειακό περιβάλλον των νηπίων σε αναγνωστικές διαδικασίες εφαρµόζοντας τη δανειστική βιβλιοθήκη. Με το δανεισµό λογοτεχνικών -κυρίως εικονογραφηµένωνβιβλίων θεωρείται ότι το Νηπιαγωγείο συµβάλει «στην εξοικείωση των παιδιών µε διάφορες εκφάνσεις της γλώσσας που έχουν σχέση µε το γραπτό λόγο», προωθεί τη φιλαναγνωσία και τη σχέση του παιδιού, αλλά και των ενηλίκων του ευρύτερου

10 περιβάλλοντος του, µε το λογοτεχνικό κείµενο και στην κοινωνιολογική του προέκταση να προλαµβάνει τη σχολική αποτυχία. Παράλληλα στα πλαίσια της ανάπτυξης του αναδυόµενου γραµµατισµού το Νηπιαγωγείο προσφέρει στα παιδιά ευκαιρίες να καταγράφουν αυθεντικά «κείµενα» που εκφράζουν τις σκέψεις, τις ιδέες, τα συναισθήµατά τους (Π.Ι., 2003). Στο νέο Πρόγραµµα Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2011) του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου στην πρόταση για τη µαθησιακή περιοχή «Γλώσσα» τονίζεται εµφανώς η ανάγκη να καλλιεργηθεί από τους εκπαιδευτικούς το προφορικό κείµενο µε έντονο το ενδιαφέρον στις δηµιουργικές παραγωγές των παιδιών τις οποίες το ίδιο το παιδί υποστηρίζει µε διαπραγµάτευση και κριτικό πνεύµα βάση των αρχών του κριτικού γραµµατισµού, όπου στηρίζεται το προτεινόµενο Πρόγραµµα Γλώσσας. Οι ιδέες για δραστηριότητες που προτείνονται, οι µεθοδολογικές προσεγγίσεις και οι µαθησιακοί στόχοι και επιδιώξεις που διατυπώνονται, τόσο στο ισχύον όσο και στο νέο Πρόγραµµα Γλώσσας για το Νηπιαγωγείο, βασίζονται στο σκεπτικό της Δηµιουργικής Γραφής χωρίς να αναφέρεται αυτή ως διακριτό γνωστικό αντικείµενο. Για πρώτη φορά σε Αναλυτικό Πρόγραµµα Νηπιαγωγείου αναφέρεται η «δηµιουργική γραφή» ως έκφραση και ως πρόταση δραστηριοτήτων. Εντάσσεται στην ενότητα «ιδέες για δραστηριότητες» για την «παραγωγή προφορικού λόγου» και συγκεκριµένα αναφέρεται «συµµετέχουν (τα νήπια) σε παιχνίδια δηµιουργικής γραφής όπου παράγουν οµαδικές ιστορίες µε αφορµή προκαθορισµένες λέξεις ή αλλάζουν τις λέξεις σύντοµων κειµένων µε λέξεις που σηµαίνουν το ίδιο (συνώνυµες) ή το αντίθετο (αντίθετες)»(π.ι., 2011). 2. Κριτικός Γραµµατισµός και Δηµιουργική Γραφή Η κατεύθυνση στον κριτικό γραµµατισµό, που δηλώνεται ρητά στο σκοπό του νέου Προγράµµατος, θέλει ένα παιδί, ακόµη και προσχολικής ηλικίας, να λειτουργεί µε κριτική σκέψη απέναντι στις µορφές και πρακτικές γραµµατισµού που συναντά γύρω του, να προσεγγίζει την ιδεολογική πλευρά στη χρήση της γλώσσας και να γίνει ικανό να διαµορφώνει και να αναδιαµορφώνει τις θέσεις του ως ενεργός πολίτης κριτικά σκεπτόµενος. Είναι σηµαντικό το παιδί να κατανοεί τις σχέσεις ανάµεσα στις πεποιθήσεις, τα κίνητρα και τις πράξεις και να διαπιστώνει πως τα κείµενα είναι αντανακλάσεις κοινωνικών αξιών, πεποιθήσεων και στόχων και να παράγει κείµενα για συγκεκριµένες ανάγκες, συνδυάζοντας την κοινωνική του γνώση µε τις λειτουργίες του

11 λόγου. Ο κριτικός γραµµατισµός προτείνει τρόπους ανάγνωσης και επεξεργασίας αυθεντικών κειµένων και τρόπους µε τους οποίους τα παιδιά θα δηµιουργήσουν δικά τους κείµενα (Κωστούλη, 2005). Δε δηλώνει απλώς την ικανότητα για ανάγνωση και γραφή, αλλά και την ικανότητα κατανόησης, παραγωγής διαφόρων µορφών προφορικών και γραπτών κειµένων, ανάλογα µε τις εκάστοτε επικοινωνιακές περιστάσεις (Gee, Wells, Hasan, & Luke, 2006). Σηµαίνει την εξοικείωση µε είδη κειµένων και µε τους τρόπους γραφής τους, αλλά και µε την προσέγγισή και την παραγωγή τους (Μιχάλης, 2011). Εµπεριέχει επίσης την ανάπτυξη στρατηγικών για να µιλήσει κανείς σχετικά, να ξαναγράψει και να αµφισβητήσει τα κείµενα της καθηµερινής ζωής, µέσα από την ανάγνωση διαφόρων κειµένων και αντικρουόµενων ειδών λόγου (Καραντζόλα, 2004). Στην περίπτωση αυτή η Δ.Γ. και οι πρακτικές της συνεπικουρούν για την επιτυχία των παραπάνω δυνατοτήτων που µπορεί να αποκτήσει το µικρό παιδί, εφόσον συµµετέχει σε κατάλληλο προσχολικό περιβάλλον. 3. Η Δηµιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο Στην προσχολική τάξη ένα εργαστήριο δηµιουργικής γραφής µπορεί να λειτουργήσει στη γωνιά της βιβλιοθήκης-ανάγνωσης. Ο νηπιαγωγός µπορεί να φέρει τα παιδιά σε επαφή µε έντυπα κείµενα, παιδικά βιβλία, εφηµερίδες και περιοδικά και να τους δώσει την ευκαιρία να κατανοούν το γραπτό λόγο και να ασκηθούν µε δηµιουργικές αναγνώσεις και παραγωγές κειµένων. Οργανώνοντας δραστηριότητες δηµιουργικής γραφής, ενισχύει τη σχέση τους µε τα βιβλία και µε ποικίλες δραστηριότητες εξάσκησης τα κατευθύνει στην ακρόαση ιστοριών αλλά και στη παραγωγή συλλογικών κειµένων, πράγµα που βοηθάει τη γλωσσική αγωγή αλλά και τη γενικότερη ανάπτυξη του παιδιού (Βακάλη, Ζωγράφου-Τσαντάκη, & Κωτόπουλος, 2013). Τα νήπια ασκούµενα σε ασκήσεις δηµιουργικής γραφής εµπλουτίζουν την έκφρασή τους και τη δοµή του λόγου τους που σταδιακά γίνεται όλο και πιο σύνθετη. Ασκούνται στον εµπλουτισµό του προφορικού λόγου, στην αφήγηση, την περιγραφή, τη διήγηση, τη συνοµιλία, την αποµνηµόνευση και απαγγελία και δεν αντιµετωπίζονται µόνο ως αναγνώστες, αλλά και ως εν δυνάµει συγγραφείς (Χατζησαββίδης, 2002). Η Δηµιουργική Γραφή βοηθά την κατανόηση µιας ιστορίας, καθώς την εξετάζει διερευνώντας τη λογική της κατασκευής της και τις όποιες συγκλίσεις ή αποκλίσεις από πιθανές διαφορετικές επιλογές (ηρώων και επιλογών τους, χρονικότητας, αφηγηµατικής

12 πράξης κ.τ.λ.) και τελικά τις διαφορετικές εκδοχές της ιστορίας και ερµηνείες των αναγνωστών. Oδηγεί το νήπιο στην κατανόηση της στρατηγικής του σχεδιασµού του επικεντρώνοντάς τον στην προσπάθεια συµπλήρωσης των κενών του και της αναδιάταξης του αφηγηµατικού υλικού, καθώς και στη σύνδεση του κειµένου µε άλλα κείµενα και την ανακάλυψη συσχετίσεων του συγγραφέα µε την εποχή του. Η Δηµιουργική Γραφή µας δίνει την ευκαιρία όχι απλώς να περιγράψουµε, αλλά να επαναδιουργήσουµε το περιβάλλον µας και να το αναδιατάξουµε (Βακάλη, Ζωγράφου- Τσάντάκη & Κωτόπουλος, 2013: 88). Οι ασκήσεις δηµιουργικής γραφής υποδεικνύουν ερωτήσεις σε ένα πλαίσιο δράσης ώστε τα παιδιά να παρακινούνται να συνδυάσουν τις εµπειρίες τους µε τη νέα γνώση, να συγκρίνουν τις πληροφορίες που παίρνουν και να αξιολογήσουν τα δεδοµένα, να συνδέσουν αιτία µε αποτέλεσµα, να διατυπώσουν υποθέσεις, να εντοπίσουν καταστάσεις προβληµατισµού και να τις λύσουν χρησιµοποιώντας εναλλακτικές λύσεις, να καταλήξουν σε θέσεις και συµπεράσµατα και να τα διατυπώσουν µε ευκρίνεια και πληρότητα (Μπιρµπίλη, 2008, p. 83). Η επιδεξιότητα του νηπιαγωγού να ενθαρρύνει τα παιδιά σε αυτές τις διαδικασίες που προάγουν τη κριτική και δηµιουργική σκέψη βασίζεται στον τύπο των ερωτήσεων που απευθύνει προς τα παιδιά κατά τις συνοµιλίες µε αυτά κατά τη διάρκεια της διδακτική της πράξη. Σηµαντικός είναι ο ρόλος της νηπιαγωγού για την ανάπτυξη της αφηγηµατικής ικανότητας των παιδιών. Ο τρόπος, για παράδειγµα, που θα διαβάσει στα παιδιά ένα εικονογραφηµένο βιβλίο είναι καθοριστικός για να κατανοήσουν τη σχέση του προφορικού µε το γραπτό λόγο, καθώς η ανάγνωση λειτουργεί ως διαµεσολαβητής ανάµεσα στο παιδί και το κείµενο παιδικής λογοτεχνίας. Το κείµενο µεταβιβάζεται στο παιδί µε αναγνωστική διαδικασία που συχνά προσαρµόζει η νηπιαγωγός σε διαφορετικά είδη λογοτεχνικού κειµένου (Βακάλη, Ζωγράφου- Τσαντάκη & Κωτόπουλος, 2013: 90). Ο νηπιαγωγός ενθαρρύνει επίσης στην επαναφήγηση ιστοριών µαζί µε τα παιδιά. Εάν µια ιστορία αφηγηθεί µε ζωντανό τρόπο και, πολλές φορές, µε κάποιο βοηθητικό υλικό ενθουσιάζει τα παιδιά και επαναφηγούνται ιστορίες που ξέρουν ή επινοούν δικές τους (Trister-Dodge, 2002). Με τον τρόπο αυτό o νηπιαγωγός αφήνει τη πρωτοβουλία στα παιδιά, πολλές φορές παρακολουθεί τη δράση ως παρατηρητής και παρεµβαίνει µόνο όταν χρειάζεται πρόσθετη βοήθεια.

13 Σχετικά µε τα λογοτεχνικά κείµενα, η αναγνωστική πρόσληψη, η κατανόηση, ανάλυση και ερµηνεία τους σύµφωνα µε τους µεθοδολογικούς, υφολογικούς, ιστορικογραµµατολογικούς όρους που θέτει το λογοτεχνικό και το κειµενικό γένος, στο οποίο ανήκουν, µπορούν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη της δηµιουργικότητας των µαθητών µέσω της βαθµιαίας εξοικείωσής τους µε συγγραφικές πρακτικές («δηµιουργική γραφή»). Η καλλιέργεια της δεξιότητας αυτής έχει ως πρώτο στόχο να αντιληφθούν οι µαθητές πώς οι δηµιουργοί µε τις επιλογές τους συγκροτούν τρόπους µε τους οποίους ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις συγκεκριµένων λογοτεχνικών συνθηκών. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, η δηµιουργική σχέση µε τα λογοτεχνικά κείµενα επιτρέπει στους µαθητές να συνειδητοποιήσουν µε άµεσο τρόπο τη διαδικασία της λογοτεχνικής γραφής, και γενικά της καλλιτεχνικής έκφρασης, και να αντιληφθούν πως οι δηµιουργοί δεν «περιγράφουν» απλώς το περιβάλλον τους, αλλά παρεµβαίνουν δυναµικά σ αυτό και το αναδηµιουργούν (Π.Ι.Κύπρου, 2008). 4. Δραστηριότητες Δηµιουργικής Γραφής Μια σειρά τέτοιων δραστηριοτήτων Δηµιουργικής Γραφής σχεδιάστηκαν και δοκιµάστηκαν σε συνεργασία µε φοιτήτριες του ΠΤΝ Φλώρινας στις πρακτικές τους ασκήσεις σε νηπιαγωγεία και τις συγκεντρώσαµε σε σχετικό εγχειρίδιο. Ο σχεδιασµός τους είχε την ακόλουθη δοµή µε τρία βασικά στοιχεία: η πορεία της δραστηριότητας, οι στόχοι που µπορεί να πετύχει και τα υλικά που θα χρησιµοποιηθούν (δραστηριότητα, τι πετυχαίνετε, τι χρειάζεστε αντίστοιχα). Σε ορισµένες προτείνονται εναλλακτικές προτάσεις, παραλλαγές ή προεκτάσεις (άλλες ιδέες). Η πορεία της δραστηριότητας περιγράφει τα βήµατα που προτείνουµε να ακολουθήσει η νηπιαγωγός, ώστε να κατευθύνει τα παιδιά στην αντίστοιχη δηµιουργική δραστηριότητα. Πρόκειται για συγκεκριµένες οδηγίες, κατευθυντικές ερωτήσεις και δράσεις που οδηγούν στο αποτέλεσµα που έχουµε σχεδιάσει. Οι στόχοι που ορίζονται στις δραστηριότητες προέρχονται από τη µελέτη του Δ.Ε.Π.Π.Σ. για το Νηπιαγωγείο και από τον Οδηγό Εκπαιδευτικού για το Πρόγραµµα Σπουδών του Νηπιαγωγείου. Κάθε δραστηριότητα µπορεί να ενταχθεί στο Πρόγραµµα του Νηπιαγωγείου, εξυπηρετώντας συγκεκριµένους µαθησιακούς στόχους και συνάδει µε τις βασικές αρχές για τη µάθηση και τη διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση, όπως αυτές ορίζονται στα τελευταία Προγράµµατα Σπουδών και στις αντίστοιχες

14 οδηγίες. Επιπλέον, οι δραστηριότητες ακολουθούν τη λογική της Διαθεµατικής Προσέγγισης, προτείνουν και εξυπηρετούν συγκεκριµένα σχέδια εργασίας και εργασίες σε οµάδες, αξιοποιούν τις νέες τεχνολογίες κατά περίπτωση και λειτουργούν µε τη Διαφοροποιηµένη Παιδαγωγική και την αξιοποίηση της ποικιλότητας µέσα στην τάξη. Για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων χρειάζονται συνηθισµένα υλικά από την καθηµερινότητα του Νηπιαγωγείου και απλώς διευκολύνουν τη διαδικασία. Η παρουσίαση της κάθε δραστηριότητας ολοκληρώνεται µε άλλες ιδέες που εµπλουτίζουν τη συγκεκριµένη δράση και δίνουν δυνατότητες προέκτασής της σε ευρύτερες δράσεις και σε διευρυµένα σχέδια εργασίας. Τις προτεινόµενες δραστηριότητες τις κατανείµαµε σε σύνολα-κατηγορίες για ευκολότερη επιλογή από κάθε νηπιαγωγό ώστε να τις εντάξει ή να τις προσαρµόσει σε ανάλογα πλαίσια εργασίας και µε άνεση να αντλήσει δραστηριότητα από όποια κατηγορία επιθυµεί. Αυτές είναι: Α. Παραµύθια- ιστορίες και άλλα κειµενικά είδη Σε αυτές εντάσσονται δραστηριότητες για περιγραφή, αφήγηση, παραµύθια, ιστορίες. Τα παιδιά φτιάχνουν ιστορίες από εικόνες, αλλάζουν την έκβαση των ιστοριών, τις βλέπουν από άλλη οπτική γωνία, από άλλη χρονική στιγµή, ψάχνουν τι έγινε πριν την ιστορία τους και τι µετά, συγκεντρώνουν λέξεις και τις κάνουν ιστορίες, περιγράφουν εικόνες και πρόσωπα, ήρωες και όνειρα, παιχνίδια και ζωγραφιές. Β. Παιχνιδίσµατα µε την ποίηση Με τις δραστηριότητες της ενότητας τα νήπια διαβάζουν και γράφουν ποιήµατα µε µεταφορές, οµοικαταληξίες, παρηχήσεις, ακούνε µελοποιηµένα ποιηµατα και αντιλαµβάνονται το ρυθµό του ταγουδιού. Γ. Εικαστικά και άλλες Τέχνες δυνατότητες για ασκήσεις δηµιουργικής γραφής Οι εικαστικές τέχνες δίνουν αφορµές για δραστηριότητες Δηµιουργικής Γραφής: τα παιδιά περιγράφουν πίνακες ζωγραφικής, φτιάχνουν ιστορίες από αυτούς, περιηγούνται σε µουσεία και µιλούν µε τα εκθέµατα, κατασκευάζουν κόµικ και αφίσες. Δ. Δραστηριότητες που µπορούν να ενταχθούν σε θεµατικές ενότητες Σε ευρύτερα σχέδια εργασίας, µπορούν να γίνουν δραστηριότητες µε τα ονόµατα των παιδιών, µε τους αγαπηµένους τους ήρωες, τα επαγγέλµατα που ονειρεύονται να γίνουν, τα ζώα που αγαπούν, τα αγαπηµένα τους παιχνίδια.

15 Ενδεικτικά παρουσιάζουµε παραδείγµατα δραστηριοτήτων για την καλύτερη κατανόηση της πορείας και της λειτουργίας τους (Βακάλη, et al., 2013). Επιλέξαµε δραστηριότητες για τη δηµιουργία παραµυθιών από τα παιδιά η πρώτη βοηθάει τα νήπια να φτιάξουν µόνα τους ένα παραµύθι, η δεύτερη να δώσουν ένα διαφορετικό τέλος σε ένα γνωστό παραµύθι, η επόµενη να αφηγηθούν το παραµύθι από την πλευρά διαφορετικού κάθε φορά ήρωα και οι δυο τελευταίες ασχολούνται µε τους ήρωες του παραµυθιού: 1. Μια φορά και έναν καιρό * Για να φτιάξουν τα παιδιά ένα παραµύθι, καλό είναι να καταλάβουν τα στοιχεία που το συνθέτουν. Mπορούµε να τα ρωτήσουµε για ποιον ήρωα θέλουν να µιλήσουν και ποιοι άλλοι θα είναι µαζί του στην ιστορία, πού θα γίνει η ιστορία µας και πώς να ξεκινήσει, να καταλάβουν πως κάθε ιστορία έχει κάποιους ήρωες µε συγκεκριµένα χαρακτηριστικά, και διαδραµατίζεται σε συγκεκριµένους τόπους- σκηνικά. Να συνειδητοποιήσουν πως εµφανίζονται προβλήµατα στους χαρακτήρες τους, και πως αυτοί πρέπει να βρουν τρόπους να τα ξεπεράσουν σε αυτό µπορεί να βοηθήσουν τους ήρωες µας κάποιοι φίλοι ή και κάποια µαγικά αντικείµενα, και κάποιοι άλλοι να τους εµποδίσουν. Όλα αυτά να κατευθύνουν τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν την πλοκή κάθε παραµυθιού: Ο βασικός ήρωας ξεκινάει µια περιπέτεια, βρίσκει κάτι µαγικό, συναντά µια πρόκληση, ταξιδεύει σε ξένο τόπο- µπορεί να χαθεί, να τον πιάσουν αιχµάλωτο, να έχει απόσµενους επισκέπτες και εχθρούς, να τραυµατιστεί, να πλουτίσει, να λύσει µυστήρια και συνήθως να έχει µια παραµυθένια κατάληξη, να παντρευτεί και να ευτυχήσει µέσα σε δόξα και πλούτη. Για να ξεκινήσει η ιστορία, µπορούµε να δώσουµε στα παιδιά έναν τίτλο και πάνω σε αυτόν να φτιάξουν το παραµύθι, ή δυο- τρεις λέξεις για να δηµιουργήσουν µια κατάσταση γύρω από αυτές, να τους βάλουµε να ακούσουν έναν ήχο, ως έναυσµα για να ξεκινήσουν µια ιστορία ή να δείξετε µια εικόνα ή φωτογραφία µε κάποιον ήρωα ή την εικόνα κάποιου τόπου για να ξεκινήσουµε την κουβέντα γύρω από την πλοκή του παραµυθιού. Τι πετυχαίνουµε Να αφηγούνται Να αναπτύσσουν γλωσσικές και εκφραστικές δεξιότητες µε τη δηµιουργία, την επεξεργασία και τη δραµατοποίηση αφηγήσεων

16 Να αφηγούνται ιστορίες, να τις εικονογραφούν και να τις δραµατοποιούν σε συνεργασία και µ ε τους άλλους Να κινούν τη δράση και να δίνουν µια λογική εξέλιξη στην ιστορία τους. Να προσθέτουν περιγραφές και πληροφορίες σε µια ιστορία Να συναποφασίζουν σε µικρές οµάδες σχετικά µε την ανάπτυξη και την εξέλιξη µιας αυτοσχέδιας ιστορίας Να «παίζουν» και να «διασκευάζουν» τους διάλογους των ηρώων της ιστορίας Να δραµατοποιούν µύθους, ιστορίες και παραµύθια που διαβάζουν Να αναπαριστούν γεγονότα µε σωστή χρονική σειρά και µ ε πολλούς τρόπους Να αφηγούνται ιστορίες, να τις εικονογραφούν και να τις δραµατοποιούν σε συνεργασία και µε τους άλλους. Να τηρούν τη διαδοχική σειρά των γεγονότων και να χρησιµοποιούν λέξεις όπως πρώτα, µετά, ύστερα, µετά από αυτό κ.τ.λ. Να συνθέτουν ιστορίες µε ή χωρίς καθοδήγηση και περιορισµούς Να διηγούνται ιστορίες ή παραµύθια που έφτιαξαν τα ίδια χρησιµοποιώντας κωδικοποιηµένες φράσεις έναρξης και λήξης Τι χρειαζόµαστε εικόνες εκτυπωµένες σε χαρτί, κόµικ Κι άλλες ιδέες Να δραµατοποιήσουν την ιστορία του παραµυθιού Να ζωγραφίσουν τους ήρωες Να κατασκευάσουν φακέλους ή κουτιά µε κατηγορίες και να έχουν συλλογές στο καθένα µε: 1. ήρωες, 2. τόπος, 3. πλοκή, 4.αντικείµενα. Από αυτά επιλέγουν τυχαία κάρτες και «συναρµολογούν» ιστορίες 2. και ζήσαν αυτοί καλά και εµείς καλύτερα!* Δίνουµε στα παιδιά ένα παραµύθι χωρίς το τέλος του. Το διαβάζουµε στην τάξη και σταµατάµε σε κάποιο σηµείο του παραµυθιού, λέγοντας τους πως δεν ξέρουµε τι γίνεται παρακάτω. Πριν τους ρωτήσουµε τι νοµίζουν πως έγινε µετά, συζητήστε µαζί τους για τον ήρωα και την ιστορία του παραµυθιού: Ποιος είναι ο ήρωας µας; Ποιους άλλους ήρωες έχουµε; Ποια η σχέση τους µαζί του; Τι κάνει στην ιστορία; Τι θέλει να πετύχει; Τα καταφέρνει; Τι τον εµποδίζει; Τι θα έπρεπε να κάνει για να τα ξεπεράσει;

17 Τι συµβαίνει στο σηµείο της ιστορίας που έχουµε φτάσει; Και τελικά τι θα γίνει µετά; Τι θα κάνει ο ήρωας; Πώς θα τελειώσει η ιστορία; Ενθαρρύνετε τα παιδιά να δώσουν το καθένα διαφορετικό τέλος στην ιστορία. Σε όλη τη διαδικασία βοηθάµε τα παιδιά να καταλάβουν ποια είναι η αρχή της ιστορίας, ποια η µέση, ποιο το τέλος της και µετά συζητήστε για τις διαφορετικές ιστορίες που προέκυψαν: να µπορέσουν να καταλάβουν ποιες είχαν ευχάριστο τέλος, ποιες δυσάρεστο, ποιες ανέτρεψαν την ιστορία, και σε ποιες λύθηκαν τα προβλήµατα και οι απορίες και σε ποιες βρεθήκαµε µπροστά σε εκπλήξεις. Τι πετυχαίνουµε Να συζητούν για διλήµµατα, τις ελπίδες και τους φόβους των ηρώων Να αφηγούνται ιστορίες, να τις εικονογραφούν και να τις δραµατοποιούν Να συναποφασίζουν σε µικρές οµάδες σχετικά µε την ανάπτυξη και την εξέλιξη µιας αυτοσχέδιας ιστορίας που πρόκειται να δραµατοποιήσουν ή να συνεχίσουν κάποια που βρίσκεται σε εξέλιξη Να σκέφτονται εκδοχές µιας ιστορίας Τι θα συµβεί εάν... Γιατί.. Τι χρειαζόµαστε Ένα παραµύθι που θα το διαβάσει η Νηπιαγωγός στους µαθητές. Κι άλλες ιδέες Να δραµατοποιήσουν την ιστορία του παραµυθιού Να ζωγραφίσουν τους ήρωες 3. Μέσα από τα µάτια του άλλου Διαβάζουµε στα παιδιά ένα παραµύθι και συζητάµε για τους ήρωες του, ποιοι είναι, τι κάνουν µέσα στην ιστορία, ποιος ήρωας τους αρέσει περισσότερο και γιατί. Μετα ζητάµε από τα παιδιά να αφηγηθούν την ίδια ιστορία µέσα από τα µάτια κάποιου από τους χαρακτήρες της. Κάθε παιδί αφηγείται από την πλευρά ενός διαφορετικού χαρακτήρα. Για να τους παροτρύνουµε ρωτάτε: Εάν εσύ ήσουν Παπουτσωµένος γάτος ή Χιονάτη κ.τ.λ., τι θα µας έλεγες για τις περιπέτειές σου; Τι πετυχαίνουµε Παροτρύνονται να δίνουν εξηγήσεις για διάφορες επιλογές και προτιµήσεις τους και να αιτιολογούν απόψεις και πράξεις τους

18 «Ακούν» κείµενα από βιβλία που τους διαβάζει ο εκπαιδευτικός, ο οποίος τους δείχνει µε το δάχτυλο πού ακριβώς διαβάζει, διαβάζοντας σε κανονικό ρυθµό ανάγνωσης και χρωµατίζοντας τη φωνή του ανάλογα µε το περιεχόµενο του κειµένου Nα παρεµβαίνουν κατά την ανάγνωση του κειµένου, κάνοντας υποθέσεις για τη συνέχεια και το τέλος της ιστορίας, σχόλια για τους χαρακτήρες κ.τ.λ. Nα αναθεωρούν κείµενα, χωρίς να τους επιβάλλεται η σωστή εκδοχή Να συσχετίζουν τις ιστορίες που ακούν µε τη δική τους ζωή και µε τις δικές τους εµπειρίες Να συνθέτουν ιστορίες µε ή χωρίς καθοδήγηση και περιορισµούς Να αναλάβουν αντικρουόµενους ρόλους και να βιώσουν τα γεγονότα από άλλη οπτική Να σκεφτούν τους λόγους που οι ήρωες συµπεριφέρονται κάθε φορά µε συγκεκριµένο τρόπο Τι χρειαζόµαστε Ένα παραµύθι Κι άλλες ιδέες Τα παιδιά µπορούν να δραµατοποιήσουν την ιστορία τους και ο καθένας να «παίξει» το ρόλο που διάλεξε Μπορούν να υποδυθούν ρόλους µε κούκλες ή και να κατασκευάσουν κούκλες/ φιγούρες µε διάφορα υλικά και να τους δώσουν ένα ρόλο Σε κάθε περίπτωση από αυτές µπορούν να προσπαθήσουν να µιµούνται φωνή και κίνηση και να διαµορφώνουν τους «χαρακτήρες» Μπορούν να φτιάξουν έναν εννοιολογικό χάρτη µε κατανοµή στους ήρωες σχέσεων και ρόλων, είτε σε έντυπη µορφή είτε σε ηλεκτρονικό µε το ανάλογο εκπαιδευτικό λογισµικό όπως το CmapTools. 4. Οι ήρωες µας από τα παραµύθια Τα νήπια επιλέγουν ορισµένους ήρωες γνωστών παραµυθιών. Συζητάµε µαζί τους για τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσµατα, την ηλικία, την εµφάνιση, τα ρούχα τους και ζητήστε από τα παιδιά να εξηγήσουν γιατί τους αποδίδουν αυτά τα χαρακτηριστικά. Μπορούµε να τα ενθαρρύνουµε να εµπλουτίσουν τον προφορικό τους λόγο κάνοντας χρήση επιθέτων. Τη συνέχεια τα βοηθάµε τα να κατασκευάσουν τις ταυτότητες αυτών

19 των ηρώων: κόβουν χαρτόνια, κάνουν κολάζ, ζωγραφίζουν τις φωτογραφίες και ενθαρρύνονται να γράψουν τα στοιχεία, όπως µπορούν. Τι πετυχαίνουµε Να συζητούν για τα πιθανά κίνητρα, τα διλήµµατα, τις ελπίδες και τους φόβους των ηρώων Να κάνουν υποθέσεις (π. χ. τι θα γινόταν αν ο κεντρικός ήρωας έπραττε διαφορετικά ) Τα παιδιά ασκούνται στο να κατανοούν τα γεγονότα, να αναγνωρίζουν τους ήρωες της κάθε ιστορίας και τα επακόλουθα των πράξεων τους Να εκφράσουν προφορικά τις ιδέες τους Να βελτιώσουν και να εµπλουτίσουν το λεξιλόγιο στον προφορικό τους λόγο Να καλλιεργήσουν την φαντασία τους Να αντιλαµβάνονται τα γεγονότα από την οπτική διαφορετικών ηρώων Τι χρειαζόµαστε Ποικίλα παραµύθια, χαρτόνια, χαρτιά Α4, µολύβια, µπογιές Κι άλλες ιδέες Μπορείτε να βάλετε τα νήπια να υποδυθούν τον αγαπηµένο τους ήρωα. Να κατασκευάσουν τη δική τους ταυτότητα υιοθετώντας χαρακτηριστικά από ήρωες των παραµυθιών ή από τον αγαπηµένο τους ήρωα Ένα παραµυθο-τέρας κοντά µας Συγκεντρώνουµε τα νήπια στην παρεούλα και συζητάµε για περίεργους ήρωες των παραµυθιών, όπως οι γίγαντες, τα τέρατα, οι νεράιδες, οι µάγισσες, τα ξωτικά. Τα καλούµε να φτιάξουν ένα παραµυθοτέρας. Δηµιουργούµε µικρές οµάδες (µέχρι τέσσερα παιδιά). Κάθε οµάδα σχεδιάζει το περίγραµµα ενός παιδιού σε χαρτί µέτρου και κόβουν το σχήµα. Μεταµορφώνουν το σχέδιο σε τέρας, βάζουν νύχια, ουρές, µεγάλα µάτια, µαλλιά. Ονοµάζουν το τέρας τους, αποφασίζουν από ποιο παραµύθι κάνει την επίσκεψή του στην τάξη. Παροτρύνουµε ώστε να προκύψει ένας ζωντανός διάλογος µε τα παιδιά για τους δράκους των παραµυθιών, τα χαρακτηριστικά τους, τις περιπέτειές τους, τα όνειρά τους κ.τ.λ. Ενθαρρύνουµε την προφορική αυθόρµητη συνοµιλία των παιδιών και συµµετέχετε οι ίδιοι εκφράζοντας διάφορες ιδέες σας. 1 Ζωγράφου- Τσαντάκη, Μ. (2003), ό.π. σ. 112.

20 Γράψτε την ιστορία του τέρατος από την κάθε οµάδα και δώστε τίτλο σ αυτή τέτοιο, ώστε να συµπεριλαµβάνεται η ονοµασία που έδωσαν στο τέρας τους. Αναζητούµε µαζί µε τα παιδιά (εάν είναι εφικτό και µε συνεργασία µε τους γονείς) παραµύθια και ιστορίες µε δράκους, µάγισσες, τέρατα. Φέρνουµε σχετικά αναγνώσµατα, βιβλία (πιθανώς εάν υπάρχουν εικονογραφηµένα), λαϊκά παραµύθια και ιστορίες από τη λαϊκή παράδοση. Ένα παραµυθοτέρας µπορεί να είναι η πρόκληση για ένα αφιέρωµα στα τέρατα της ελληνικής µυθολογίας, των λαϊκών παραµυθιών, του σύγχρονου κινηµατογράφου µε σχετικά θέµατα. Δίνει την ευκαιρία για το ξεκίνηµα µιας σχετικής θεµατικής ενότητας ή για τη µελέτη-έρευνα σε ένα, επίσης σχετικό, σχέδιο εργασίας. Τι πετυχαίνουµε Να καλλιεργήσετε την προφορική έκφραση, τη φαντασία και τη δηµιουργικότητα των παιδιών Να συνεργαστούν σε οµάδες Να αναπτύξουν την ικανότητα της διαλογικής συζήτησης Να κατανοήσουν τον ρόλο και τον χαρακτήρα των ηρώων στις ιστορίες Να διακρίνουν και να κατανοήσουν φανταστικά και εξωπραγµατικά πρόσωπα και άλλα στοιχεία στα παραµύθια Να ασκήσουν τη λεπτή τους κινητικότητα και τη φυσική τους κατάσταση Τι χρειαζόµαστε Χαρτί του µέτρου, µαρκαδόρους, χαρτιά, διάφορα υλικά κατασκευών (κορδέλες, νήµατα, υφάσµατα), κόλλα Αντλώντας από τις εµπειρίες των φοιτητριών µας που δούλεψαν µε αυτές τις δραστηριότητες, συµπεραίνουµε πως η Δηµιουργική Γραφή λειτούργησε "µαγικά" και "θεραπευτικά" για τους µικρούς µαθητές. Το εργαστήρι Δηµιουργικής Γραφής συνέβαλε στη διάθεση αλληλεγγύης και συνεργασίας µεταξύ παιδιών. Τα παιδιά χρησιµοποιώντας τη γλώσσα τη γλώσσα, δούλεψαν, έπαιξαν, διασκέδασαν, πειραµατίστηκαν µε αυτήν και ένιωσαν ότι αυτές οι ώρες δεν είναι µάθηµα αλλά ψυχαγωγία. Απελευθέρωσαν τη δηµιουργικότητα τους και εκφράστηκαν αδέσµευτα από χωροχρονικά όρια και µέσα από τις δικές τους δηµιουργίες. Καλλιέργησαν τις ικανότητές τους για ανάγνωση και γραφή, ανέπτυξαν σχετικές ικανότητες και δεξιότητες. Το ζητούµενο είναι η ενεργή συµµετοχή των µαθητών στην αναζήτηση

21 εκείνων των στοιχείων που απαρτίζουν την γραπτή και προφορική επικοινωνία και που οδηγούν τους εµπλεκόµενους στην απόκτηση µιας κατανόησης των λειτουργιών του λόγου, στην επεξεργασία αυθεντικών κειµένων και τη δηµιουργία δικών τους, ανοίγοντας τη σκέψη τους και ντύνοντάς τη µε λέξεις.

22 Βιβλιογραφία Balfe, S «Creative Writing for Health», ηλ. διεύθ.: Gee, J. P., Wells, G., Hasan, R., & Luke, C Γραµµατισµός, κοινωνία και εκπαίδευση (Ε. Κ. Μαρία Αραποπούλου, Δ. Κοροµπόκης, Λ. Κουφάκη, Trans. Αγαθοκλής Χαραλαµπόπουλος ed.): Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών. Ίδρυµα Μανόλη Τριανταφυλλίδη. Guilford, J. P «The structure of intellect». Psychological Bulletin, 53 (4), Trister-Dodge, D. C., L. & Heroman, C The Creative Curriculum for Preschool. Washington, DC: Teaching Strategies. Βακάλη, Α. Π., Ζωγράφου-Τσαντάκη, Μ., & Κωτόπουλος, Τ. Η Η δηµιουργική γραφή στο Νηπιαγωγείο: επίκεντρο. Καραντζόλα, Ε «Από "τα γράµµατα" στον (κριτικό) γραµµατισµό. Συνέπειες για την εκµάθηση/ διδασκαλία του γραπτού λόγου στο σχολείο».: Κωστούλη, Τ Από τα προγράµµατα γραµµατισµού στο γραµµατισµό της σχολικής τάξης: στατικοί και δυναµικοί τρόποι θεώρησης του κριτικού γραµµατισµού. Στο 26η Ετήσια Συνάντηση Εργασίας (Τοµέας Γλωσσολογίας-Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης), Θεσσαλονίκη. Κωτόπουλος, Η. Τ «Η " νοµιµοποίηση" της Δηµιουργικής Γραφής». Κείµενα 15. Μιχάλης, Α «Παραγωγή γραπτού κειµένου: σύγχρονες δηµιουργικές προσεγγίσεις», ηλ. διεύθ.: Μουλά, Ε Αναζητώντας τη δηµιουργικότητα στη διδασκαλία της λογοτεχνίας στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση: Ο επαναπροσδιορισµός της δηµιουργικής «γραφής» στην µεταµοντέρνα πραγµατικότητα και την «ψηφιακή» εκπαιδευτική τάξη πραγµάτων. Κείµενα 15 Μπιρµπίλη, Μ Προς µια Παιδαγωγική του Διαλόγου. Η σηµασία και ο ρόλος των ερωτήσεων στην προσχολική εκπαίδευση. Αθήνα: Gutenberg. Π.Ι ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ., ηλ. διεύθ.: Π.Ι ο Μέρος Παιδαγωγικό Πλαίσιο και αρχές Προγράµµατος Σπουδών Νηπιαγωγείου., ηλ. διεύθ.: digitalschool.minedu.gov.gr/info/newps/προσχολική-πρώτη Σχολική Ηλικία/1ο Μέρος.pdf. Π.Ι. Κύπρου Πρόγραµµα Σπουδών Λογοτεχνίας. ηλ. διεύθ.: Ροντάρι, Τ Γραµµατική της φαντασίας. Αθήνα: Τεκµήριο. Χατζησαββίδης, Σ Η γλωσσική αγωγή στο Nηπιαγωγείο. Δραστηριότητες για την καλλιέργεια της επικοινωνιακής ικανότητας και του γραµµατισµού. Aθήνα: Βάνιας.

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία - Aimer lire Η θετικά προσδιορισμένη σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο ως το κατεξοχήν είδος

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Προαιρετικό σεμινάριο: Η διδασκαλία της Λογοτεχνίας στη Μέση Εκπαίδευση, Π.Ι. Οκτώβριος Νοέμβριος 2015 Επιμέλεια: Σωτηρία Παπαμαργαρίτη, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών Ευφημία Τάφα Παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχή έκβαση της ανάγνωσης μιας ιστορίας Χρονική στιγμή της ανάγνωσης (πότε) Το είδος του κειμένου (τι) Η «γωνιά» της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ Διδασκαλία της λογοτεχνίας με τη μέθοδο project ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠ/ΚΟΣ: ΗΛΙΑΔΗ ΑΜΑΛΙΑ ΠΕ02, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ-ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ: Απελευθέρωση του μαθητή αναγνώστη από το άγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις: «Η δύναµη των ερωτήσεων» - Ερωτήσεις πριν κατά τη διάρκεια και µετά την ανάγνωση ενός βιβλίου ανειστική Βιβλιοθήκη Ράνια Ιατροπούλου

Απαντήσεις: «Η δύναµη των ερωτήσεων» - Ερωτήσεις πριν κατά τη διάρκεια και µετά την ανάγνωση ενός βιβλίου ανειστική Βιβλιοθήκη Ράνια Ιατροπούλου Απαντήσεις: «Η δύναµη των ερωτήσεων» - Ερωτήσεις πριν κατά τη διάρκεια και µετά την ανάγνωση ενός βιβλίου ανειστική Βιβλιοθήκη Ράνια Ιατροπούλου Ο ρόλος των ερωτήσεων στη ζωή ενός παιδιού αποτελεί δοµικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ. Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ. Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Ακριβοπούλου Γεωργία Θεματικό Πεδίο: Πολιτιστικά προγράμματα (Λογοτεχνία) Τάξη : Α Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 Σχολείο:5 ο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματισμός στο νηπιαγωγείο. Μαρία Παπαδοπούλου

Γραμματισμός στο νηπιαγωγείο. Μαρία Παπαδοπούλου Γραμματισμός στο νηπιαγωγείο Μαρία Παπαδοπούλου ΠΩΣ ΜΑΘΑΙΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ; ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Η διδακτέα ύλη αντιμετωπίζεται με «ακαδημαϊκό» τρόπο. Θεωρητική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με το σχεδιασμό των πρώτων διδακτικών σας παρεμβάσεων. Τετάρτη 6 Απριλίου 2015

Σχετικά με το σχεδιασμό των πρώτων διδακτικών σας παρεμβάσεων. Τετάρτη 6 Απριλίου 2015 Σχετικά με το σχεδιασμό των πρώτων διδακτικών σας παρεμβάσεων Τετάρτη 6 Απριλίου 2015 Βασικά στοιχεία που περιλαμβάνονται σε κάθε εκπαιδευτικό σχεδιασμό Περιεχόμενο και βασικές επιδιώξεις των δραστηριοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού (ΠΕ 70 ) :Παρασκευή Πριοβόλου

Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού (ΠΕ 70 ) :Παρασκευή Πριοβόλου Teachers For Europe 2016-2017 Τίτλος πρακτικής : «Διαβάζοντας.την Ευρώπη» «Reading Europe» Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού (ΠΕ 70 ) :Παρασκευή Πριοβόλου Επιβλέπων επιμορφωτής : Θεόδωρος Μπαρής Σχολείο Διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο

Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο Βασίλης Οικονομίδης Διαφοροποιημένη διδασκαλία είναι η διδακτική εκείνη προσέγγιση κατά την οποία ο εκπαιδευτικός λαμβάνοντας υπόψη τη μαθησιακή ετοιμότητα, τα

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository COMENIUS Regio Φλώρινα, 2013 COMENIUS Regio - Σκοπός Ενισχύουν την ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης μέσα από την

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Φιλαράκος - Το δικό μου μαλακό υφασμάτινο παιχνίδι Βαθμίδα: 1 Τάξη: Β Διάρκεια: 4 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας στη συνέχεια για έκφραση. Οι μαθητές/τριες ανακαλούν εμπειρίες

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου»

Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου» ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Σχολείο : 14 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης Τίτλος/Θέμα Προγράμματος Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου» Τάξεις ή Τμήματα συμμετοχής:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Οι σύγχρονες τάσεις που κυριαρχούν στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ δανεισμός βιβλίων βιβλιοπαρουσιάσεις δραματοποιήσεις παιγνιώδεις δράσεις δραματοποιήσεο ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Η ενασχόληση με το βιβλίο όχι σαν γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές»

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» «Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» (Πρόγραμμα Σπουδών για την Οπτικοακουστική Έκφραση) εισηγητής: Μένης Θεοδωρίδης Αγαπητοί φίλοι, Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους διοργανωτές για την

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Τμήμα Νηπίων 4 έως 5 χρονών Υπεύθυνη Νηπιαγωγός Αριστέα Κατσάρη & Αθηνά Λιώτη από 10/11/2014 έως 14/11/2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Τμήμα Νηπίων 4 έως 5 χρονών Υπεύθυνη Νηπιαγωγός Αριστέα Κατσάρη & Αθηνά Λιώτη από 10/11/2014 έως 14/11/2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Τμήμα Νηπίων 4 έως 5 χρονών Υπεύθυνη Νηπιαγωγός Αριστέα Κατσάρη & Αθηνά Λιώτη από 10/11/2014 έως 14/11/2014 Θέμα- Φωτοσύνθεση Συγκρίνοντας τις δύο εποχές παρατηρήσαμε ότι το φθινόπωρο

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ Κωνσταντίνα Κολλιοπούλου Σχ. Σύμβουλος 43 ης Περιφέρειας ΔΕ Αττικής 22-9- 2016 Ομάδα Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1 ος : Η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων με έμφαση στην εφαρμογή, κατά τη διάρκεια της διδακτικής διαδικασίας (προγραμματισμός, διδασκαλία, αξιολόγηση), των Αναδομημένων Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου»

ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου» ΚΣΕ ΚΕΚ ΕΥΡΩΪ ΕΑ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου» ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 1 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Τα µέσα συγκοινωνίας και µεταφοράς» (Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Θέμα/τίτλος: Η δική μου πολιτεία-διάσημα Κτίρια Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε 2 Διάρκεια: 7Χ80 λεπτά Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/μαθήτριες ανακαλούν εμπειρίες, εκφράζουν συναισθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Σχολική Σύμβουλος 6ης Περιφέρειας Π.Ε. ν. Λάρισας Ελασσόνα, 19 Νοεμβρίου 2012 Επιμέρους τομείς στο γλωσσικό μάθημα 1. Προφορικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ»

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Στόχοι: Η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, η ανάπτυξη, δηλαδή, μέσα στην τάξη-λογοτεχνικό εργαστήρι εσωτερικών κινήτρων, ώστε να εδραιωθεί μια σταθερότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 20 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017 ΥΠ.Π.Ε.Θ.

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 20 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017 ΥΠ.Π.Ε.Θ. 1 Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 20 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017 ΥΠ.Π.Ε.Θ. 1 2 H ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΑΦΟΡΑ ΣΤΗ ΣΥΛΛΗΨΗ, ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ ΜΗ ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΩΝ Ή /ΚΑΙ ΜΗ ΠΡΟΒΛΕΨΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ

Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Με την Αστραδενή στο μουσείο. Διδάσκουσα: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο:

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο: Περίληψη Προτείνεται ένα διδακτικό σενάριο για το μάθημα των Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στη Γ Γυμνασίου με τη χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, συγκεκριμένα με το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Υπεύθυνη προγράμματος : Μπλούχου Στεφανία ΠΕ 70 Τάξη υλοποίησης : Α Δημοτικού

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Παιχνίδια «Μαντεύω» Η δασκάλα ή ένα παιδί περιγράφει με 1-2 προτάσεις το αντικείμενο της κρυμμένης εικόνας ή ένα πρόσωπο και τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ο εκπαιδευτικός) Προσέγγιση: ολική και αναλυτικοσυνθετική

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ο εκπαιδευτικός) Προσέγγιση: ολική και αναλυτικοσυνθετική ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η επαφή των µαθητών µε απλά Επεξεργασία εικόνας γλωσσικά στοιχεία (από τα απλά Επεξεργασία κειµένου στα σύνθετα) από τα οποία παράγεται αυτοτελές νόηµα Συµπληρωµατικές δραστηριότητες*

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 1590 1765 η Μέθοδος Project σε σχολές Αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη 1765 1880 συνήθης µέθοδος διδασκαλίας - διάδοσή της στην

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο Ταυτότητα Τίτλος: Ο τόπος µας, Γιάννη Ρίτσου ηµιουργός: Μπούρα Ευφροσύνη Το σενάριο δοκιµάστηκε στην τάξη. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές: αφορά το µάθηµα της νεοελληνικής λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα