Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick"

Transcript

1

2 Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών του Πανεπιστηµίου Δυτικής Μακεδονίας (Φλώρινα) (Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραµµάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας), το Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, του Αριστοτελείου Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, και το Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick της Κύπρου σε συνεργασίας µε τους τοπικούς εκπαιδευτικούς-επιστηµονικούς φορείς (ΕΛΜΕ και Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης)! Επιστηµονική - Οργανωτική επιτροπή Έλενα Γρίβα, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Δηµήτριος Κουτσογιάννης, αν. καθηγητής, Τµήµα Φιλολογίας Α.Π.Θ. Κωνσταντίνος Ντίνας, καθηγητής, ΠΤΝ, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Αναστασία Στάµου, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Άννα Χατζηπαναγιωτίδη, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Frederick, Κύπρος Σωφρόνιος Χατζησαββίδης, καθηγητής, ΤΕΠΑΕ, Α.Π.Θ.!! Πλήρης βιβλιογραφική αναφορά άρθρου: Γρίβα, Ε., Κουτσογιάννης, Δ., Ντίνας, Κ., Στάµου, Α., Χατζηπαναγιωτίδη, Ά. & Χατζησαββίδης, Σ. (επιµ.) Πρακτικά Πανελλήνιου Συνεδρίου «Ο Κριτικός Γραµµατισµός στη σχολική πράξη», ηµεροµηνία πρόσβασης: ηη/µµ/εε

3

4

5

6

7

8 Δηµιουργικός λόγος στην προσχολική ηλικία Τριαντάφυλλος Η. Κωτόπουλος Μαρία Ζωγράφου Άννα Π. Βακάλη Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Abstract: Creative speech in preschool aged children Teaching literacy in the kindergarten remains a basic element in the content of the Curricula. The approach of Literature, and therefore the entry of literary texts in preschool education, initially emerges as a vehicle for language teaching and the preschool child s literacy. For the first time in the Kindergarten s New Curriculum, creative writing is being referred to as an expression and as a proposal for activities that aim at communication. In this paper, the Curriculum, in which Creative Writing can be integrated and can function as a suggestion for application into the daily kindergarten s programme, is presented, in order for children to incorporate both the oral and the written communication. Activities based on specific criteria, such as the cross-curricular approach, thematic units, projects, group work, use of ICT and Differentiated Pedagogy are introduced. We allocate the suggested activities into categories so that any individual teacher can easily choose among them those he wishes to adjust or include in an equivalent framework and moreover, freely extract: a. Fairytales stories and other genres, b. Frolics with poetry, c. Art workshops and other forms of Art, d. Activities that can be included in thematic units. Three basic aspects are included in the suggested activities, so that those interested can estimate their suitability: development of the activity, goals that someone can achieve and the material that is going to be used (activity deployment, achievement scope, necessary props). Alternative suggestions are proposed. 1. Δηµιουργικότητα και Δηµιουργική Γραφή Οι επιστηµονικές συζητήσεις για τη δηµιουργικότητα στα νεότερα χρόνια αναφέρονται στη δηµιουργική ικανότητα που εκφράζεται µε δηµιουργική συµπεριφορά και εκδηλώνεται µέσω της εφευρετικότητας, της σύνθεσης και του σχεδιασµού (Guilford, 1956). Η δηµιουργικότητα ορίζεται ως συνώνυµο της «αποκλίνουσας σκέψης», αυτής που έχει την ικανότητα «να σπάει συνεχώς τα σχήµατα της εµπειρίας». Ο Ροντάρι

9 σχολιάζει πως «είναι δηµιουργικό ένα µυαλό που πάντα δουλεύει, που πάντα ρωτάει, που ανακαλύπτει προβλήµατα εκεί όπου οι άλλοι βρίσκουν ικανοποιητικές απαντήσεις, που νιώθει άνετα σε ρευστές καταστάσεις, που διαθέτει κρίση αυτόνοµη και ανεξάρτητη, που αρνείται το τυποποιηµένο, που καταπιάνεται απ την αρχή µε τα πράγµατα και τις έννοιες, χωρίς να εµποδίζεται από κοµφορµισµούς». Ζητούµενο στη σηµερινή εκπαιδευτική διαδικασία είναι το δηµιουργικό άτοµο που διαθέτει φαντασία και αυτοέκφραση και µπορεί να συγκροτήσει µια πολιτισµική ταυτότητα απαλλαγµένη από τις µηχανικές και αυτοµατοποιηµένες πρακτικές και να αποτελέσει έναν πολίτη µε κοινωνικές και περιβαντολλογικές ευαισθησίες (Ροντάρι, 1985). Η ικανότητα να ελέγχει και να δαµάζει το άτοµο αυτό τις δηµιουργικές σκέψεις του και να τις µετατρέπει σε γραφή και η γραπτή αποτύπωση των προσωπικών ιδεών, των συγκινήσεων και των συναισθηµάτων του µαθητή είναι αυτό που ονοµάζουµε πλέον Δηµιουργική Γραφή. Ο όρος αυτός είναι µετάφραση της αγγλικής φράσης "creative writing" και συνδέεται µε τη διδασκαλία της λογοτεχνικής γραφής ή των διάφορων καλλιτεχνικών πρακτικών που στοχεύουν στην κατάκτηση ανάλογων συγγραφικών δεξιοτήτων (Balfe, 1998). Aναφερόµενοι στον όρο σε σχέση µε την εκπαίδευση, κάνουµε λόγο για την διαδικασία κατά την οποία διεγείροντας κατάλληλα την παιδική δηµιουργικότητα, προκαλούµε την παραγωγή λόγου, µε τρόπο παιγνιώδη και απαλλαγµένο από αυστηρά µαθησιακά και αξιολογικά πλαίσια (Μουλά, 2012). Η Δηµιουργική Γραφή µπορεί να λειτουργήσει ως µία θεσµοποιηµένη µαθητεία και κατά την εκπαιδευτική διαδικασία µε τις ιδιαίτερες διδακτικές της παρεµβάσεις αποτελεί έναν ιδιαίτερο τρόπο προσέγγισης της διδασκαλίας της Λογοτεχνίας και της λογοτεχνικής ανάγνωσης (Κωτόπουλος, 2012). Στην προσχολική εκπαίδευση τα Προγράµµατα Σπουδών Δ.Ε.Π.Π.Σ. και Α.Π.Σ. (2002) εµπεριέχουν δηµιουργικές δραστηριότητες προσέγγισης λογοτεχνικών κειµένων, ενώ το αναλυτικό πρόγραµµα για τη Γλώσσα στο Νηπιαγωγείο από το 1999 καθιερώνει τη ύπαρξη και χρήση εικονογραφηµένων βιβλίων σε βιβλιοθήκη της τάξης, ενώ εµπλέκει το οικογενειακό περιβάλλον των νηπίων σε αναγνωστικές διαδικασίες εφαρµόζοντας τη δανειστική βιβλιοθήκη. Με το δανεισµό λογοτεχνικών -κυρίως εικονογραφηµένωνβιβλίων θεωρείται ότι το Νηπιαγωγείο συµβάλει «στην εξοικείωση των παιδιών µε διάφορες εκφάνσεις της γλώσσας που έχουν σχέση µε το γραπτό λόγο», προωθεί τη φιλαναγνωσία και τη σχέση του παιδιού, αλλά και των ενηλίκων του ευρύτερου

10 περιβάλλοντος του, µε το λογοτεχνικό κείµενο και στην κοινωνιολογική του προέκταση να προλαµβάνει τη σχολική αποτυχία. Παράλληλα στα πλαίσια της ανάπτυξης του αναδυόµενου γραµµατισµού το Νηπιαγωγείο προσφέρει στα παιδιά ευκαιρίες να καταγράφουν αυθεντικά «κείµενα» που εκφράζουν τις σκέψεις, τις ιδέες, τα συναισθήµατά τους (Π.Ι., 2003). Στο νέο Πρόγραµµα Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2011) του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου στην πρόταση για τη µαθησιακή περιοχή «Γλώσσα» τονίζεται εµφανώς η ανάγκη να καλλιεργηθεί από τους εκπαιδευτικούς το προφορικό κείµενο µε έντονο το ενδιαφέρον στις δηµιουργικές παραγωγές των παιδιών τις οποίες το ίδιο το παιδί υποστηρίζει µε διαπραγµάτευση και κριτικό πνεύµα βάση των αρχών του κριτικού γραµµατισµού, όπου στηρίζεται το προτεινόµενο Πρόγραµµα Γλώσσας. Οι ιδέες για δραστηριότητες που προτείνονται, οι µεθοδολογικές προσεγγίσεις και οι µαθησιακοί στόχοι και επιδιώξεις που διατυπώνονται, τόσο στο ισχύον όσο και στο νέο Πρόγραµµα Γλώσσας για το Νηπιαγωγείο, βασίζονται στο σκεπτικό της Δηµιουργικής Γραφής χωρίς να αναφέρεται αυτή ως διακριτό γνωστικό αντικείµενο. Για πρώτη φορά σε Αναλυτικό Πρόγραµµα Νηπιαγωγείου αναφέρεται η «δηµιουργική γραφή» ως έκφραση και ως πρόταση δραστηριοτήτων. Εντάσσεται στην ενότητα «ιδέες για δραστηριότητες» για την «παραγωγή προφορικού λόγου» και συγκεκριµένα αναφέρεται «συµµετέχουν (τα νήπια) σε παιχνίδια δηµιουργικής γραφής όπου παράγουν οµαδικές ιστορίες µε αφορµή προκαθορισµένες λέξεις ή αλλάζουν τις λέξεις σύντοµων κειµένων µε λέξεις που σηµαίνουν το ίδιο (συνώνυµες) ή το αντίθετο (αντίθετες)»(π.ι., 2011). 2. Κριτικός Γραµµατισµός και Δηµιουργική Γραφή Η κατεύθυνση στον κριτικό γραµµατισµό, που δηλώνεται ρητά στο σκοπό του νέου Προγράµµατος, θέλει ένα παιδί, ακόµη και προσχολικής ηλικίας, να λειτουργεί µε κριτική σκέψη απέναντι στις µορφές και πρακτικές γραµµατισµού που συναντά γύρω του, να προσεγγίζει την ιδεολογική πλευρά στη χρήση της γλώσσας και να γίνει ικανό να διαµορφώνει και να αναδιαµορφώνει τις θέσεις του ως ενεργός πολίτης κριτικά σκεπτόµενος. Είναι σηµαντικό το παιδί να κατανοεί τις σχέσεις ανάµεσα στις πεποιθήσεις, τα κίνητρα και τις πράξεις και να διαπιστώνει πως τα κείµενα είναι αντανακλάσεις κοινωνικών αξιών, πεποιθήσεων και στόχων και να παράγει κείµενα για συγκεκριµένες ανάγκες, συνδυάζοντας την κοινωνική του γνώση µε τις λειτουργίες του

11 λόγου. Ο κριτικός γραµµατισµός προτείνει τρόπους ανάγνωσης και επεξεργασίας αυθεντικών κειµένων και τρόπους µε τους οποίους τα παιδιά θα δηµιουργήσουν δικά τους κείµενα (Κωστούλη, 2005). Δε δηλώνει απλώς την ικανότητα για ανάγνωση και γραφή, αλλά και την ικανότητα κατανόησης, παραγωγής διαφόρων µορφών προφορικών και γραπτών κειµένων, ανάλογα µε τις εκάστοτε επικοινωνιακές περιστάσεις (Gee, Wells, Hasan, & Luke, 2006). Σηµαίνει την εξοικείωση µε είδη κειµένων και µε τους τρόπους γραφής τους, αλλά και µε την προσέγγισή και την παραγωγή τους (Μιχάλης, 2011). Εµπεριέχει επίσης την ανάπτυξη στρατηγικών για να µιλήσει κανείς σχετικά, να ξαναγράψει και να αµφισβητήσει τα κείµενα της καθηµερινής ζωής, µέσα από την ανάγνωση διαφόρων κειµένων και αντικρουόµενων ειδών λόγου (Καραντζόλα, 2004). Στην περίπτωση αυτή η Δ.Γ. και οι πρακτικές της συνεπικουρούν για την επιτυχία των παραπάνω δυνατοτήτων που µπορεί να αποκτήσει το µικρό παιδί, εφόσον συµµετέχει σε κατάλληλο προσχολικό περιβάλλον. 3. Η Δηµιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο Στην προσχολική τάξη ένα εργαστήριο δηµιουργικής γραφής µπορεί να λειτουργήσει στη γωνιά της βιβλιοθήκης-ανάγνωσης. Ο νηπιαγωγός µπορεί να φέρει τα παιδιά σε επαφή µε έντυπα κείµενα, παιδικά βιβλία, εφηµερίδες και περιοδικά και να τους δώσει την ευκαιρία να κατανοούν το γραπτό λόγο και να ασκηθούν µε δηµιουργικές αναγνώσεις και παραγωγές κειµένων. Οργανώνοντας δραστηριότητες δηµιουργικής γραφής, ενισχύει τη σχέση τους µε τα βιβλία και µε ποικίλες δραστηριότητες εξάσκησης τα κατευθύνει στην ακρόαση ιστοριών αλλά και στη παραγωγή συλλογικών κειµένων, πράγµα που βοηθάει τη γλωσσική αγωγή αλλά και τη γενικότερη ανάπτυξη του παιδιού (Βακάλη, Ζωγράφου-Τσαντάκη, & Κωτόπουλος, 2013). Τα νήπια ασκούµενα σε ασκήσεις δηµιουργικής γραφής εµπλουτίζουν την έκφρασή τους και τη δοµή του λόγου τους που σταδιακά γίνεται όλο και πιο σύνθετη. Ασκούνται στον εµπλουτισµό του προφορικού λόγου, στην αφήγηση, την περιγραφή, τη διήγηση, τη συνοµιλία, την αποµνηµόνευση και απαγγελία και δεν αντιµετωπίζονται µόνο ως αναγνώστες, αλλά και ως εν δυνάµει συγγραφείς (Χατζησαββίδης, 2002). Η Δηµιουργική Γραφή βοηθά την κατανόηση µιας ιστορίας, καθώς την εξετάζει διερευνώντας τη λογική της κατασκευής της και τις όποιες συγκλίσεις ή αποκλίσεις από πιθανές διαφορετικές επιλογές (ηρώων και επιλογών τους, χρονικότητας, αφηγηµατικής

12 πράξης κ.τ.λ.) και τελικά τις διαφορετικές εκδοχές της ιστορίας και ερµηνείες των αναγνωστών. Oδηγεί το νήπιο στην κατανόηση της στρατηγικής του σχεδιασµού του επικεντρώνοντάς τον στην προσπάθεια συµπλήρωσης των κενών του και της αναδιάταξης του αφηγηµατικού υλικού, καθώς και στη σύνδεση του κειµένου µε άλλα κείµενα και την ανακάλυψη συσχετίσεων του συγγραφέα µε την εποχή του. Η Δηµιουργική Γραφή µας δίνει την ευκαιρία όχι απλώς να περιγράψουµε, αλλά να επαναδιουργήσουµε το περιβάλλον µας και να το αναδιατάξουµε (Βακάλη, Ζωγράφου- Τσάντάκη & Κωτόπουλος, 2013: 88). Οι ασκήσεις δηµιουργικής γραφής υποδεικνύουν ερωτήσεις σε ένα πλαίσιο δράσης ώστε τα παιδιά να παρακινούνται να συνδυάσουν τις εµπειρίες τους µε τη νέα γνώση, να συγκρίνουν τις πληροφορίες που παίρνουν και να αξιολογήσουν τα δεδοµένα, να συνδέσουν αιτία µε αποτέλεσµα, να διατυπώσουν υποθέσεις, να εντοπίσουν καταστάσεις προβληµατισµού και να τις λύσουν χρησιµοποιώντας εναλλακτικές λύσεις, να καταλήξουν σε θέσεις και συµπεράσµατα και να τα διατυπώσουν µε ευκρίνεια και πληρότητα (Μπιρµπίλη, 2008, p. 83). Η επιδεξιότητα του νηπιαγωγού να ενθαρρύνει τα παιδιά σε αυτές τις διαδικασίες που προάγουν τη κριτική και δηµιουργική σκέψη βασίζεται στον τύπο των ερωτήσεων που απευθύνει προς τα παιδιά κατά τις συνοµιλίες µε αυτά κατά τη διάρκεια της διδακτική της πράξη. Σηµαντικός είναι ο ρόλος της νηπιαγωγού για την ανάπτυξη της αφηγηµατικής ικανότητας των παιδιών. Ο τρόπος, για παράδειγµα, που θα διαβάσει στα παιδιά ένα εικονογραφηµένο βιβλίο είναι καθοριστικός για να κατανοήσουν τη σχέση του προφορικού µε το γραπτό λόγο, καθώς η ανάγνωση λειτουργεί ως διαµεσολαβητής ανάµεσα στο παιδί και το κείµενο παιδικής λογοτεχνίας. Το κείµενο µεταβιβάζεται στο παιδί µε αναγνωστική διαδικασία που συχνά προσαρµόζει η νηπιαγωγός σε διαφορετικά είδη λογοτεχνικού κειµένου (Βακάλη, Ζωγράφου- Τσαντάκη & Κωτόπουλος, 2013: 90). Ο νηπιαγωγός ενθαρρύνει επίσης στην επαναφήγηση ιστοριών µαζί µε τα παιδιά. Εάν µια ιστορία αφηγηθεί µε ζωντανό τρόπο και, πολλές φορές, µε κάποιο βοηθητικό υλικό ενθουσιάζει τα παιδιά και επαναφηγούνται ιστορίες που ξέρουν ή επινοούν δικές τους (Trister-Dodge, 2002). Με τον τρόπο αυτό o νηπιαγωγός αφήνει τη πρωτοβουλία στα παιδιά, πολλές φορές παρακολουθεί τη δράση ως παρατηρητής και παρεµβαίνει µόνο όταν χρειάζεται πρόσθετη βοήθεια.

13 Σχετικά µε τα λογοτεχνικά κείµενα, η αναγνωστική πρόσληψη, η κατανόηση, ανάλυση και ερµηνεία τους σύµφωνα µε τους µεθοδολογικούς, υφολογικούς, ιστορικογραµµατολογικούς όρους που θέτει το λογοτεχνικό και το κειµενικό γένος, στο οποίο ανήκουν, µπορούν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη της δηµιουργικότητας των µαθητών µέσω της βαθµιαίας εξοικείωσής τους µε συγγραφικές πρακτικές («δηµιουργική γραφή»). Η καλλιέργεια της δεξιότητας αυτής έχει ως πρώτο στόχο να αντιληφθούν οι µαθητές πώς οι δηµιουργοί µε τις επιλογές τους συγκροτούν τρόπους µε τους οποίους ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις συγκεκριµένων λογοτεχνικών συνθηκών. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, η δηµιουργική σχέση µε τα λογοτεχνικά κείµενα επιτρέπει στους µαθητές να συνειδητοποιήσουν µε άµεσο τρόπο τη διαδικασία της λογοτεχνικής γραφής, και γενικά της καλλιτεχνικής έκφρασης, και να αντιληφθούν πως οι δηµιουργοί δεν «περιγράφουν» απλώς το περιβάλλον τους, αλλά παρεµβαίνουν δυναµικά σ αυτό και το αναδηµιουργούν (Π.Ι.Κύπρου, 2008). 4. Δραστηριότητες Δηµιουργικής Γραφής Μια σειρά τέτοιων δραστηριοτήτων Δηµιουργικής Γραφής σχεδιάστηκαν και δοκιµάστηκαν σε συνεργασία µε φοιτήτριες του ΠΤΝ Φλώρινας στις πρακτικές τους ασκήσεις σε νηπιαγωγεία και τις συγκεντρώσαµε σε σχετικό εγχειρίδιο. Ο σχεδιασµός τους είχε την ακόλουθη δοµή µε τρία βασικά στοιχεία: η πορεία της δραστηριότητας, οι στόχοι που µπορεί να πετύχει και τα υλικά που θα χρησιµοποιηθούν (δραστηριότητα, τι πετυχαίνετε, τι χρειάζεστε αντίστοιχα). Σε ορισµένες προτείνονται εναλλακτικές προτάσεις, παραλλαγές ή προεκτάσεις (άλλες ιδέες). Η πορεία της δραστηριότητας περιγράφει τα βήµατα που προτείνουµε να ακολουθήσει η νηπιαγωγός, ώστε να κατευθύνει τα παιδιά στην αντίστοιχη δηµιουργική δραστηριότητα. Πρόκειται για συγκεκριµένες οδηγίες, κατευθυντικές ερωτήσεις και δράσεις που οδηγούν στο αποτέλεσµα που έχουµε σχεδιάσει. Οι στόχοι που ορίζονται στις δραστηριότητες προέρχονται από τη µελέτη του Δ.Ε.Π.Π.Σ. για το Νηπιαγωγείο και από τον Οδηγό Εκπαιδευτικού για το Πρόγραµµα Σπουδών του Νηπιαγωγείου. Κάθε δραστηριότητα µπορεί να ενταχθεί στο Πρόγραµµα του Νηπιαγωγείου, εξυπηρετώντας συγκεκριµένους µαθησιακούς στόχους και συνάδει µε τις βασικές αρχές για τη µάθηση και τη διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση, όπως αυτές ορίζονται στα τελευταία Προγράµµατα Σπουδών και στις αντίστοιχες

14 οδηγίες. Επιπλέον, οι δραστηριότητες ακολουθούν τη λογική της Διαθεµατικής Προσέγγισης, προτείνουν και εξυπηρετούν συγκεκριµένα σχέδια εργασίας και εργασίες σε οµάδες, αξιοποιούν τις νέες τεχνολογίες κατά περίπτωση και λειτουργούν µε τη Διαφοροποιηµένη Παιδαγωγική και την αξιοποίηση της ποικιλότητας µέσα στην τάξη. Για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων χρειάζονται συνηθισµένα υλικά από την καθηµερινότητα του Νηπιαγωγείου και απλώς διευκολύνουν τη διαδικασία. Η παρουσίαση της κάθε δραστηριότητας ολοκληρώνεται µε άλλες ιδέες που εµπλουτίζουν τη συγκεκριµένη δράση και δίνουν δυνατότητες προέκτασής της σε ευρύτερες δράσεις και σε διευρυµένα σχέδια εργασίας. Τις προτεινόµενες δραστηριότητες τις κατανείµαµε σε σύνολα-κατηγορίες για ευκολότερη επιλογή από κάθε νηπιαγωγό ώστε να τις εντάξει ή να τις προσαρµόσει σε ανάλογα πλαίσια εργασίας και µε άνεση να αντλήσει δραστηριότητα από όποια κατηγορία επιθυµεί. Αυτές είναι: Α. Παραµύθια- ιστορίες και άλλα κειµενικά είδη Σε αυτές εντάσσονται δραστηριότητες για περιγραφή, αφήγηση, παραµύθια, ιστορίες. Τα παιδιά φτιάχνουν ιστορίες από εικόνες, αλλάζουν την έκβαση των ιστοριών, τις βλέπουν από άλλη οπτική γωνία, από άλλη χρονική στιγµή, ψάχνουν τι έγινε πριν την ιστορία τους και τι µετά, συγκεντρώνουν λέξεις και τις κάνουν ιστορίες, περιγράφουν εικόνες και πρόσωπα, ήρωες και όνειρα, παιχνίδια και ζωγραφιές. Β. Παιχνιδίσµατα µε την ποίηση Με τις δραστηριότητες της ενότητας τα νήπια διαβάζουν και γράφουν ποιήµατα µε µεταφορές, οµοικαταληξίες, παρηχήσεις, ακούνε µελοποιηµένα ποιηµατα και αντιλαµβάνονται το ρυθµό του ταγουδιού. Γ. Εικαστικά και άλλες Τέχνες δυνατότητες για ασκήσεις δηµιουργικής γραφής Οι εικαστικές τέχνες δίνουν αφορµές για δραστηριότητες Δηµιουργικής Γραφής: τα παιδιά περιγράφουν πίνακες ζωγραφικής, φτιάχνουν ιστορίες από αυτούς, περιηγούνται σε µουσεία και µιλούν µε τα εκθέµατα, κατασκευάζουν κόµικ και αφίσες. Δ. Δραστηριότητες που µπορούν να ενταχθούν σε θεµατικές ενότητες Σε ευρύτερα σχέδια εργασίας, µπορούν να γίνουν δραστηριότητες µε τα ονόµατα των παιδιών, µε τους αγαπηµένους τους ήρωες, τα επαγγέλµατα που ονειρεύονται να γίνουν, τα ζώα που αγαπούν, τα αγαπηµένα τους παιχνίδια.

15 Ενδεικτικά παρουσιάζουµε παραδείγµατα δραστηριοτήτων για την καλύτερη κατανόηση της πορείας και της λειτουργίας τους (Βακάλη, et al., 2013). Επιλέξαµε δραστηριότητες για τη δηµιουργία παραµυθιών από τα παιδιά η πρώτη βοηθάει τα νήπια να φτιάξουν µόνα τους ένα παραµύθι, η δεύτερη να δώσουν ένα διαφορετικό τέλος σε ένα γνωστό παραµύθι, η επόµενη να αφηγηθούν το παραµύθι από την πλευρά διαφορετικού κάθε φορά ήρωα και οι δυο τελευταίες ασχολούνται µε τους ήρωες του παραµυθιού: 1. Μια φορά και έναν καιρό * Για να φτιάξουν τα παιδιά ένα παραµύθι, καλό είναι να καταλάβουν τα στοιχεία που το συνθέτουν. Mπορούµε να τα ρωτήσουµε για ποιον ήρωα θέλουν να µιλήσουν και ποιοι άλλοι θα είναι µαζί του στην ιστορία, πού θα γίνει η ιστορία µας και πώς να ξεκινήσει, να καταλάβουν πως κάθε ιστορία έχει κάποιους ήρωες µε συγκεκριµένα χαρακτηριστικά, και διαδραµατίζεται σε συγκεκριµένους τόπους- σκηνικά. Να συνειδητοποιήσουν πως εµφανίζονται προβλήµατα στους χαρακτήρες τους, και πως αυτοί πρέπει να βρουν τρόπους να τα ξεπεράσουν σε αυτό µπορεί να βοηθήσουν τους ήρωες µας κάποιοι φίλοι ή και κάποια µαγικά αντικείµενα, και κάποιοι άλλοι να τους εµποδίσουν. Όλα αυτά να κατευθύνουν τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν την πλοκή κάθε παραµυθιού: Ο βασικός ήρωας ξεκινάει µια περιπέτεια, βρίσκει κάτι µαγικό, συναντά µια πρόκληση, ταξιδεύει σε ξένο τόπο- µπορεί να χαθεί, να τον πιάσουν αιχµάλωτο, να έχει απόσµενους επισκέπτες και εχθρούς, να τραυµατιστεί, να πλουτίσει, να λύσει µυστήρια και συνήθως να έχει µια παραµυθένια κατάληξη, να παντρευτεί και να ευτυχήσει µέσα σε δόξα και πλούτη. Για να ξεκινήσει η ιστορία, µπορούµε να δώσουµε στα παιδιά έναν τίτλο και πάνω σε αυτόν να φτιάξουν το παραµύθι, ή δυο- τρεις λέξεις για να δηµιουργήσουν µια κατάσταση γύρω από αυτές, να τους βάλουµε να ακούσουν έναν ήχο, ως έναυσµα για να ξεκινήσουν µια ιστορία ή να δείξετε µια εικόνα ή φωτογραφία µε κάποιον ήρωα ή την εικόνα κάποιου τόπου για να ξεκινήσουµε την κουβέντα γύρω από την πλοκή του παραµυθιού. Τι πετυχαίνουµε Να αφηγούνται Να αναπτύσσουν γλωσσικές και εκφραστικές δεξιότητες µε τη δηµιουργία, την επεξεργασία και τη δραµατοποίηση αφηγήσεων

16 Να αφηγούνται ιστορίες, να τις εικονογραφούν και να τις δραµατοποιούν σε συνεργασία και µ ε τους άλλους Να κινούν τη δράση και να δίνουν µια λογική εξέλιξη στην ιστορία τους. Να προσθέτουν περιγραφές και πληροφορίες σε µια ιστορία Να συναποφασίζουν σε µικρές οµάδες σχετικά µε την ανάπτυξη και την εξέλιξη µιας αυτοσχέδιας ιστορίας Να «παίζουν» και να «διασκευάζουν» τους διάλογους των ηρώων της ιστορίας Να δραµατοποιούν µύθους, ιστορίες και παραµύθια που διαβάζουν Να αναπαριστούν γεγονότα µε σωστή χρονική σειρά και µ ε πολλούς τρόπους Να αφηγούνται ιστορίες, να τις εικονογραφούν και να τις δραµατοποιούν σε συνεργασία και µε τους άλλους. Να τηρούν τη διαδοχική σειρά των γεγονότων και να χρησιµοποιούν λέξεις όπως πρώτα, µετά, ύστερα, µετά από αυτό κ.τ.λ. Να συνθέτουν ιστορίες µε ή χωρίς καθοδήγηση και περιορισµούς Να διηγούνται ιστορίες ή παραµύθια που έφτιαξαν τα ίδια χρησιµοποιώντας κωδικοποιηµένες φράσεις έναρξης και λήξης Τι χρειαζόµαστε εικόνες εκτυπωµένες σε χαρτί, κόµικ Κι άλλες ιδέες Να δραµατοποιήσουν την ιστορία του παραµυθιού Να ζωγραφίσουν τους ήρωες Να κατασκευάσουν φακέλους ή κουτιά µε κατηγορίες και να έχουν συλλογές στο καθένα µε: 1. ήρωες, 2. τόπος, 3. πλοκή, 4.αντικείµενα. Από αυτά επιλέγουν τυχαία κάρτες και «συναρµολογούν» ιστορίες 2. και ζήσαν αυτοί καλά και εµείς καλύτερα!* Δίνουµε στα παιδιά ένα παραµύθι χωρίς το τέλος του. Το διαβάζουµε στην τάξη και σταµατάµε σε κάποιο σηµείο του παραµυθιού, λέγοντας τους πως δεν ξέρουµε τι γίνεται παρακάτω. Πριν τους ρωτήσουµε τι νοµίζουν πως έγινε µετά, συζητήστε µαζί τους για τον ήρωα και την ιστορία του παραµυθιού: Ποιος είναι ο ήρωας µας; Ποιους άλλους ήρωες έχουµε; Ποια η σχέση τους µαζί του; Τι κάνει στην ιστορία; Τι θέλει να πετύχει; Τα καταφέρνει; Τι τον εµποδίζει; Τι θα έπρεπε να κάνει για να τα ξεπεράσει;

17 Τι συµβαίνει στο σηµείο της ιστορίας που έχουµε φτάσει; Και τελικά τι θα γίνει µετά; Τι θα κάνει ο ήρωας; Πώς θα τελειώσει η ιστορία; Ενθαρρύνετε τα παιδιά να δώσουν το καθένα διαφορετικό τέλος στην ιστορία. Σε όλη τη διαδικασία βοηθάµε τα παιδιά να καταλάβουν ποια είναι η αρχή της ιστορίας, ποια η µέση, ποιο το τέλος της και µετά συζητήστε για τις διαφορετικές ιστορίες που προέκυψαν: να µπορέσουν να καταλάβουν ποιες είχαν ευχάριστο τέλος, ποιες δυσάρεστο, ποιες ανέτρεψαν την ιστορία, και σε ποιες λύθηκαν τα προβλήµατα και οι απορίες και σε ποιες βρεθήκαµε µπροστά σε εκπλήξεις. Τι πετυχαίνουµε Να συζητούν για διλήµµατα, τις ελπίδες και τους φόβους των ηρώων Να αφηγούνται ιστορίες, να τις εικονογραφούν και να τις δραµατοποιούν Να συναποφασίζουν σε µικρές οµάδες σχετικά µε την ανάπτυξη και την εξέλιξη µιας αυτοσχέδιας ιστορίας που πρόκειται να δραµατοποιήσουν ή να συνεχίσουν κάποια που βρίσκεται σε εξέλιξη Να σκέφτονται εκδοχές µιας ιστορίας Τι θα συµβεί εάν... Γιατί.. Τι χρειαζόµαστε Ένα παραµύθι που θα το διαβάσει η Νηπιαγωγός στους µαθητές. Κι άλλες ιδέες Να δραµατοποιήσουν την ιστορία του παραµυθιού Να ζωγραφίσουν τους ήρωες 3. Μέσα από τα µάτια του άλλου Διαβάζουµε στα παιδιά ένα παραµύθι και συζητάµε για τους ήρωες του, ποιοι είναι, τι κάνουν µέσα στην ιστορία, ποιος ήρωας τους αρέσει περισσότερο και γιατί. Μετα ζητάµε από τα παιδιά να αφηγηθούν την ίδια ιστορία µέσα από τα µάτια κάποιου από τους χαρακτήρες της. Κάθε παιδί αφηγείται από την πλευρά ενός διαφορετικού χαρακτήρα. Για να τους παροτρύνουµε ρωτάτε: Εάν εσύ ήσουν Παπουτσωµένος γάτος ή Χιονάτη κ.τ.λ., τι θα µας έλεγες για τις περιπέτειές σου; Τι πετυχαίνουµε Παροτρύνονται να δίνουν εξηγήσεις για διάφορες επιλογές και προτιµήσεις τους και να αιτιολογούν απόψεις και πράξεις τους

18 «Ακούν» κείµενα από βιβλία που τους διαβάζει ο εκπαιδευτικός, ο οποίος τους δείχνει µε το δάχτυλο πού ακριβώς διαβάζει, διαβάζοντας σε κανονικό ρυθµό ανάγνωσης και χρωµατίζοντας τη φωνή του ανάλογα µε το περιεχόµενο του κειµένου Nα παρεµβαίνουν κατά την ανάγνωση του κειµένου, κάνοντας υποθέσεις για τη συνέχεια και το τέλος της ιστορίας, σχόλια για τους χαρακτήρες κ.τ.λ. Nα αναθεωρούν κείµενα, χωρίς να τους επιβάλλεται η σωστή εκδοχή Να συσχετίζουν τις ιστορίες που ακούν µε τη δική τους ζωή και µε τις δικές τους εµπειρίες Να συνθέτουν ιστορίες µε ή χωρίς καθοδήγηση και περιορισµούς Να αναλάβουν αντικρουόµενους ρόλους και να βιώσουν τα γεγονότα από άλλη οπτική Να σκεφτούν τους λόγους που οι ήρωες συµπεριφέρονται κάθε φορά µε συγκεκριµένο τρόπο Τι χρειαζόµαστε Ένα παραµύθι Κι άλλες ιδέες Τα παιδιά µπορούν να δραµατοποιήσουν την ιστορία τους και ο καθένας να «παίξει» το ρόλο που διάλεξε Μπορούν να υποδυθούν ρόλους µε κούκλες ή και να κατασκευάσουν κούκλες/ φιγούρες µε διάφορα υλικά και να τους δώσουν ένα ρόλο Σε κάθε περίπτωση από αυτές µπορούν να προσπαθήσουν να µιµούνται φωνή και κίνηση και να διαµορφώνουν τους «χαρακτήρες» Μπορούν να φτιάξουν έναν εννοιολογικό χάρτη µε κατανοµή στους ήρωες σχέσεων και ρόλων, είτε σε έντυπη µορφή είτε σε ηλεκτρονικό µε το ανάλογο εκπαιδευτικό λογισµικό όπως το CmapTools. 4. Οι ήρωες µας από τα παραµύθια Τα νήπια επιλέγουν ορισµένους ήρωες γνωστών παραµυθιών. Συζητάµε µαζί τους για τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσµατα, την ηλικία, την εµφάνιση, τα ρούχα τους και ζητήστε από τα παιδιά να εξηγήσουν γιατί τους αποδίδουν αυτά τα χαρακτηριστικά. Μπορούµε να τα ενθαρρύνουµε να εµπλουτίσουν τον προφορικό τους λόγο κάνοντας χρήση επιθέτων. Τη συνέχεια τα βοηθάµε τα να κατασκευάσουν τις ταυτότητες αυτών

19 των ηρώων: κόβουν χαρτόνια, κάνουν κολάζ, ζωγραφίζουν τις φωτογραφίες και ενθαρρύνονται να γράψουν τα στοιχεία, όπως µπορούν. Τι πετυχαίνουµε Να συζητούν για τα πιθανά κίνητρα, τα διλήµµατα, τις ελπίδες και τους φόβους των ηρώων Να κάνουν υποθέσεις (π. χ. τι θα γινόταν αν ο κεντρικός ήρωας έπραττε διαφορετικά ) Τα παιδιά ασκούνται στο να κατανοούν τα γεγονότα, να αναγνωρίζουν τους ήρωες της κάθε ιστορίας και τα επακόλουθα των πράξεων τους Να εκφράσουν προφορικά τις ιδέες τους Να βελτιώσουν και να εµπλουτίσουν το λεξιλόγιο στον προφορικό τους λόγο Να καλλιεργήσουν την φαντασία τους Να αντιλαµβάνονται τα γεγονότα από την οπτική διαφορετικών ηρώων Τι χρειαζόµαστε Ποικίλα παραµύθια, χαρτόνια, χαρτιά Α4, µολύβια, µπογιές Κι άλλες ιδέες Μπορείτε να βάλετε τα νήπια να υποδυθούν τον αγαπηµένο τους ήρωα. Να κατασκευάσουν τη δική τους ταυτότητα υιοθετώντας χαρακτηριστικά από ήρωες των παραµυθιών ή από τον αγαπηµένο τους ήρωα Ένα παραµυθο-τέρας κοντά µας Συγκεντρώνουµε τα νήπια στην παρεούλα και συζητάµε για περίεργους ήρωες των παραµυθιών, όπως οι γίγαντες, τα τέρατα, οι νεράιδες, οι µάγισσες, τα ξωτικά. Τα καλούµε να φτιάξουν ένα παραµυθοτέρας. Δηµιουργούµε µικρές οµάδες (µέχρι τέσσερα παιδιά). Κάθε οµάδα σχεδιάζει το περίγραµµα ενός παιδιού σε χαρτί µέτρου και κόβουν το σχήµα. Μεταµορφώνουν το σχέδιο σε τέρας, βάζουν νύχια, ουρές, µεγάλα µάτια, µαλλιά. Ονοµάζουν το τέρας τους, αποφασίζουν από ποιο παραµύθι κάνει την επίσκεψή του στην τάξη. Παροτρύνουµε ώστε να προκύψει ένας ζωντανός διάλογος µε τα παιδιά για τους δράκους των παραµυθιών, τα χαρακτηριστικά τους, τις περιπέτειές τους, τα όνειρά τους κ.τ.λ. Ενθαρρύνουµε την προφορική αυθόρµητη συνοµιλία των παιδιών και συµµετέχετε οι ίδιοι εκφράζοντας διάφορες ιδέες σας. 1 Ζωγράφου- Τσαντάκη, Μ. (2003), ό.π. σ. 112.

20 Γράψτε την ιστορία του τέρατος από την κάθε οµάδα και δώστε τίτλο σ αυτή τέτοιο, ώστε να συµπεριλαµβάνεται η ονοµασία που έδωσαν στο τέρας τους. Αναζητούµε µαζί µε τα παιδιά (εάν είναι εφικτό και µε συνεργασία µε τους γονείς) παραµύθια και ιστορίες µε δράκους, µάγισσες, τέρατα. Φέρνουµε σχετικά αναγνώσµατα, βιβλία (πιθανώς εάν υπάρχουν εικονογραφηµένα), λαϊκά παραµύθια και ιστορίες από τη λαϊκή παράδοση. Ένα παραµυθοτέρας µπορεί να είναι η πρόκληση για ένα αφιέρωµα στα τέρατα της ελληνικής µυθολογίας, των λαϊκών παραµυθιών, του σύγχρονου κινηµατογράφου µε σχετικά θέµατα. Δίνει την ευκαιρία για το ξεκίνηµα µιας σχετικής θεµατικής ενότητας ή για τη µελέτη-έρευνα σε ένα, επίσης σχετικό, σχέδιο εργασίας. Τι πετυχαίνουµε Να καλλιεργήσετε την προφορική έκφραση, τη φαντασία και τη δηµιουργικότητα των παιδιών Να συνεργαστούν σε οµάδες Να αναπτύξουν την ικανότητα της διαλογικής συζήτησης Να κατανοήσουν τον ρόλο και τον χαρακτήρα των ηρώων στις ιστορίες Να διακρίνουν και να κατανοήσουν φανταστικά και εξωπραγµατικά πρόσωπα και άλλα στοιχεία στα παραµύθια Να ασκήσουν τη λεπτή τους κινητικότητα και τη φυσική τους κατάσταση Τι χρειαζόµαστε Χαρτί του µέτρου, µαρκαδόρους, χαρτιά, διάφορα υλικά κατασκευών (κορδέλες, νήµατα, υφάσµατα), κόλλα Αντλώντας από τις εµπειρίες των φοιτητριών µας που δούλεψαν µε αυτές τις δραστηριότητες, συµπεραίνουµε πως η Δηµιουργική Γραφή λειτούργησε "µαγικά" και "θεραπευτικά" για τους µικρούς µαθητές. Το εργαστήρι Δηµιουργικής Γραφής συνέβαλε στη διάθεση αλληλεγγύης και συνεργασίας µεταξύ παιδιών. Τα παιδιά χρησιµοποιώντας τη γλώσσα τη γλώσσα, δούλεψαν, έπαιξαν, διασκέδασαν, πειραµατίστηκαν µε αυτήν και ένιωσαν ότι αυτές οι ώρες δεν είναι µάθηµα αλλά ψυχαγωγία. Απελευθέρωσαν τη δηµιουργικότητα τους και εκφράστηκαν αδέσµευτα από χωροχρονικά όρια και µέσα από τις δικές τους δηµιουργίες. Καλλιέργησαν τις ικανότητές τους για ανάγνωση και γραφή, ανέπτυξαν σχετικές ικανότητες και δεξιότητες. Το ζητούµενο είναι η ενεργή συµµετοχή των µαθητών στην αναζήτηση

21 εκείνων των στοιχείων που απαρτίζουν την γραπτή και προφορική επικοινωνία και που οδηγούν τους εµπλεκόµενους στην απόκτηση µιας κατανόησης των λειτουργιών του λόγου, στην επεξεργασία αυθεντικών κειµένων και τη δηµιουργία δικών τους, ανοίγοντας τη σκέψη τους και ντύνοντάς τη µε λέξεις.

22 Βιβλιογραφία Balfe, S «Creative Writing for Health», ηλ. διεύθ.: Gee, J. P., Wells, G., Hasan, R., & Luke, C Γραµµατισµός, κοινωνία και εκπαίδευση (Ε. Κ. Μαρία Αραποπούλου, Δ. Κοροµπόκης, Λ. Κουφάκη, Trans. Αγαθοκλής Χαραλαµπόπουλος ed.): Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών. Ίδρυµα Μανόλη Τριανταφυλλίδη. Guilford, J. P «The structure of intellect». Psychological Bulletin, 53 (4), Trister-Dodge, D. C., L. & Heroman, C The Creative Curriculum for Preschool. Washington, DC: Teaching Strategies. Βακάλη, Α. Π., Ζωγράφου-Τσαντάκη, Μ., & Κωτόπουλος, Τ. Η Η δηµιουργική γραφή στο Νηπιαγωγείο: επίκεντρο. Καραντζόλα, Ε «Από "τα γράµµατα" στον (κριτικό) γραµµατισµό. Συνέπειες για την εκµάθηση/ διδασκαλία του γραπτού λόγου στο σχολείο».: Κωστούλη, Τ Από τα προγράµµατα γραµµατισµού στο γραµµατισµό της σχολικής τάξης: στατικοί και δυναµικοί τρόποι θεώρησης του κριτικού γραµµατισµού. Στο 26η Ετήσια Συνάντηση Εργασίας (Τοµέας Γλωσσολογίας-Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης), Θεσσαλονίκη. Κωτόπουλος, Η. Τ «Η " νοµιµοποίηση" της Δηµιουργικής Γραφής». Κείµενα 15. Μιχάλης, Α «Παραγωγή γραπτού κειµένου: σύγχρονες δηµιουργικές προσεγγίσεις», ηλ. διεύθ.: Μουλά, Ε Αναζητώντας τη δηµιουργικότητα στη διδασκαλία της λογοτεχνίας στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση: Ο επαναπροσδιορισµός της δηµιουργικής «γραφής» στην µεταµοντέρνα πραγµατικότητα και την «ψηφιακή» εκπαιδευτική τάξη πραγµάτων. Κείµενα 15 Μπιρµπίλη, Μ Προς µια Παιδαγωγική του Διαλόγου. Η σηµασία και ο ρόλος των ερωτήσεων στην προσχολική εκπαίδευση. Αθήνα: Gutenberg. Π.Ι ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ., ηλ. διεύθ.: Π.Ι ο Μέρος Παιδαγωγικό Πλαίσιο και αρχές Προγράµµατος Σπουδών Νηπιαγωγείου., ηλ. διεύθ.: digitalschool.minedu.gov.gr/info/newps/προσχολική-πρώτη Σχολική Ηλικία/1ο Μέρος.pdf. Π.Ι. Κύπρου Πρόγραµµα Σπουδών Λογοτεχνίας. ηλ. διεύθ.: Ροντάρι, Τ Γραµµατική της φαντασίας. Αθήνα: Τεκµήριο. Χατζησαββίδης, Σ Η γλωσσική αγωγή στο Nηπιαγωγείο. Δραστηριότητες για την καλλιέργεια της επικοινωνιακής ικανότητας και του γραµµατισµού. Aθήνα: Βάνιας.

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου»

ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου» ΚΣΕ ΚΕΚ ΕΥΡΩΪ ΕΑ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου» ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 1 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Τα µέσα συγκοινωνίας και µεταφοράς» (Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Κατοικίδια ζώα Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/τριες εκφράζουν συναισθήματα και προβληματίζονται για θέματα που αφορούν τα κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!!

Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!! Μέσα από ένα ταξιδάκι, έγραψα βιβλιαράκι!!! Καραπά Βασιλική Προϊσταμένη και Νηπιαγωγός του 2/θ Ολοήμερου Νηπιαγωγείου Τρικάλων Ε-mail:vasilikikarapa@gmail.com Αλεξοπούλου Άννα Νηπιαγωγός του 2/θ Ολοήμερου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΜΑ: «Ο ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ, ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» Υπεύθυνοι Νηπιαγωγοί: ΙΚΑΡΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΧΩΡΑΣ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: 2010-2011 ΑΦΟΡΜΗΣΗ: Αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Σε μία κοινωνία που κατακλύζεται από πληροφορίες, το παιδί, ανεξαρτήτου ηλικίας, είναι αδύνατο να μείνει ανεπηρέαστο. Καθημερινά γίνεται αποδέκτης πολυπληθών και πολυποίκιλων μηνυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά.

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τουαλέτα, υγιεινή, πρωινό. Πρωινή προσευχή, ημερολόγιο, αναφορά στο θέμα εβδομάδας. Πρόκειται για τη θεματική

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Εργασία στο μάθημα: Διδακτική της Γλώσσας I Διδάσκουσα: Μαριάννα Κονδύλη

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

[CE312] Διδακτική της πληροφορικής

[CE312] Διδακτική της πληροφορικής [CE312] Διδακτική της πληροφορικής Αντωνόπουλος Εμμανουήλ-Άρης Βασιλειάδης Βασίλειος Ελευθεριάδης Χαράλαμπος Θεοδωρίδης Αθανάσιος Παρασύρης Κωνσταντίνος Σκρέκα Λαμπρινή Τάτση Μαρία November 29, 2011 1

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 207 «ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Κανελλοπούλου Ελένη Μαθηματικός / δασκάλα Μεταπτυχιακή φοιτήτρια

Διαβάστε περισσότερα

1η δράση. κών, των εικαστικών, της δραµατικής τέχνης και της πληροφορικής.

1η δράση. κών, των εικαστικών, της δραµατικής τέχνης και της πληροφορικής. ΡΑΣΕΙΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ Η ιστορία του Κοµπιουτερούλη µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ερέθισµα για την εξοικείωση των παιδιών της προσχολικής και της πρώτης σχολικής ηλικίας µε τον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Οι δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ, 2010 Λοΐζου, Ε. κ Παπαδημήτρη-Καχριμάνη, Χ. 1 ΔΟΜΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ 1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Οµάδα Εργασίας: Βενετία Αποστολίδου Νικολίνα Κουντουρά Κατερίνα Προκοπίου Ελένη Χοντολίδου ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΣ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα, μαζική κουλτούρα και κριτικός γραμματισμός

Γλώσσα, μαζική κουλτούρα και κριτικός γραμματισμός Γλώσσα, μαζική κουλτούρα και κριτικός γραμματισμός ΜΜΕ και κριτικός γραμματισμός Διημερίδα διάχυσης των αποτελεσμάτων του προγράμματος Θαλής (2011-2015) Γλωσσική ποικιλότητα και γλωσσικές ιδεολογίες στα

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE Θέµα ιερεύνησης: Σχεδιασµός γραµµάτων Μπορώ να φτιάξω το δικό µου επεξεργαστή κειµένου; Στη διερεύνηση αυτή οι µαθητές καλούνται να κατασκευάσουν µια γραµµατοσειρά µε όλα τα κεφαλαία γράµµατα του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Κεραμίδα Αρετή Σχολική Σύμβουλος ΠΕ06 (Αγγλικής Γλώσσας), Ν. Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας akeramida@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint 20 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1139 Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint Μ. Μπέση1, Λ. Παππά2 1Σχολική Σύμβουλος Νηπιαγωγών, 43η εκπ. Περιφέρεια Άρτας, marinabesi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Νικητοπούλου Δήμητρα Δασκάλα 5 ου Δημοτικού Σχολείου Χανίων Τάξη Α ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «Κυκλοφοριακή Αγωγή» Σκοπός : Το μάθημα αυτό έχει σκοπό να μυήσει το παιδί στους βασικούς κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ Επιμέλεια 7 o Διήμερο Διαλόγου για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών 15 & 16 Μαρτίου 2008 Ομάδα Έρευνας της Μαθηματικής Εκπαίδευσης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ i ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι www.lifelongreaders.org Περιγραφή της Δραστηριότητας για Προώθηση Ανάγνωσης / Δράση ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ Η περιγραφή δημιουργήθηκε από τον εταίρο στο πρόγραμμα LiRe: CARDET Απευθύνεται σε μειονεκτούντες

Διαβάστε περισσότερα

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών...

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Τεύχος 5o Iαν - Φεβ. 2008 2ο ηµ. Σχ. Ατσιπόπουλου Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Περιεχόµενα... Αποκριάτικο πάρτυ 2009 «Ο πίνακας από την αρχή»...σελ. 2 «Τα παραµύθια στη ζωή µας»...σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗΣ ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑΣ ΛΗΤΩΣ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

ΣΤΗΣ ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑΣ ΛΗΤΩΣ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΟΙΚΙΑ ΑΓΓΕΛΟΥ ΚΑΙ ΛΗΤΩΣ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ ΣΤΗΣ ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑΣ ΛΗΤΩΣ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «Το ξανθό κεφάλι της Λητώς µες στου Σαγκάλ το γαλάζιο». Με τη γνωστή παραμυθού Σάσα Βούλγαρη

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Προβλήματα με πρόσθεση και αφαίρεση κλασμάτων (Κεφάλαιο 23 ο ) Σχολείο: 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô;

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; È Ô ÌÂ Ó È Ï Ô; Τι έκανε ο καθένας; ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; Συγγραφέας Εικονογράφος Μεταφραστής Διορθωτής Βιβλιοδέτης Τυπογράφος Εκδότης È Ó ÊÙÈ ÍÂÈ Ó ÙÚ appleâ È Διάλεξε ένα αντικείμενο και φτιάξε

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου Ομάδα Εικαστικής Αγωγής 2014 Σκιαγραφώντας το σχολείο/τη γειτονιά μου Τάξεις: Γ Στ Περιγραφή ενότητας: Οι μαθητές/τριες καταγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα!

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Τάξη: Ε Δημοτικού Διδακτικό έτος: 2012-2013 Εισαγωγή Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας προκύπτουν ερωτήματα και προβληματισμοί των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Έρση Γιαννουλάτου Καλλιτέχνιδα Full Time BA(Ηοns) The Surrey Institute

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι

Απευθύνεται σε μειονεκτούντες μαθητές/οικογένειες Πολυγλωσσική δραστηριότητα Απευθύνεται ειδικά σε. Ναι αλλά όχι μόνο. Ναι Όχι www.lifelongreaders.org Περιγραφή της Δραστηριότητας για Προώθηση Ανάγνωσης / Δράση ΜΑΣΚΟΤ ΚΑΙ ΑΦΙΣΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Η περιγραφή δηµιουργήθηκε από τον εταίρο στο πρόγραµµα LiRe: CARDET Απευθύνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας Πίνακας 2 Περιεχομένων Το Σχολείο μας 3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας 4 Σχολικό Έτος και Αργίες Ωράριο 6 Οι καθημερινές μας Οι Δραστηριότητες 7 εργασίες μας 9 Κατ οίκον Εργασία Οι Αξιολόγηση 10 Εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΣΕΠ)

ΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΣΕΠ) ΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΣΕΠ) 1. Σκοπός της διδασκαλίας του µαθήµατος Ο Σχολικός Επαγγελµατικός Προσανατολισµός (ΣΕΠ) στοχεύει να βοηθήσει

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012

ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012 ΜΟΥΣΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Λάρισα 2012 Ο μαθητής μου σύμφωνα με συστηματική παρατήρηση διαπίστωσα ότι: είχε δυσκολία στην κοινωνική επαφή. Δεν ήξερε πώς να προσεγγίσει τα υπόλοιπα παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

4os. σι λ α ν α γ ν ω Φ. ί α. «Μυστικοί πράκτορες, ενωθείτε!» ΜΑΡΑΘΏΝΙΟΣ ΑΝΆΓΝΩΣΗΣ. Οκτώβριος 2014-Μάιος 2015. της Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ Δημοτικού

4os. σι λ α ν α γ ν ω Φ. ί α. «Μυστικοί πράκτορες, ενωθείτε!» ΜΑΡΑΘΏΝΙΟΣ ΑΝΆΓΝΩΣΗΣ. Οκτώβριος 2014-Μάιος 2015. της Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ Δημοτικού 4os ΜΑΡΑΘΏΝΙΟΣ ΑΝΆΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ Δημοτικού Οκτώβριος 2014-Μάιος 2015 σι λ α ν α γ ν ω Φ ί α «Μυστικοί πράκτορες, ενωθείτε!» Οι εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα