Προσέγγιση ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΕΚΔΟΤΗ. Ευεργετικό το νανούρισμα για την εγκεφαλική ανάπτυξη! ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΑΠΟΨΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προσέγγιση ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΕΚΔΟΤΗ. Ευεργετικό το νανούρισμα για την εγκεφαλική ανάπτυξη! ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΑΠΟΨΗΣ"

Transcript

1 ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ: ETAIΡΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ: Προσέγγιση ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΑΠΟΨΗΣ T EYXOΣ 25/IANOYAΡΙΟΣ 2012 Δ ΙΑΤΙΘΕΤΑΙ Δ ΩΡΕΑΝ Φωτομάρα 32 Ν. Κόσμος Αθήνα. Τηλ: / Σπινθάρου 65 Ν. Κόσμος Αθήνα. Τηλ: Δεληγιάννη 2 Άλιμος. Τηλ: Site: ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ TΕΥΧΟΣ Σημείωμα του εκδότη Άρθρα Πληροφόρηση ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΕΚΔΟΤΗ ΚΑΛΗ ΜΑΣ ΧΡΟΝΙΑ Ποιες καλύτερες ευχές από το υπέροχο νανούρισμα του Γιάννη Ρίτσου στην κόρη του Έρη. Αφιερωμένο σε όλα τα αγοράκια και τα κοριτσάκια της ψυχής μας! Κοριτσάκι μου, θέλω να σου φέρω τα φαναράκια των κρίνων να σου φέγγουν στον ύπνο σου. Κοιμήσου κοριτσάκι. Είναι μακρύς ο δρόμος. Πρέπει να μεγαλώσεις. Είναι μακρύς, μακρύς μακρύς ο δρόμος. Το παιδί μου κοιμήθηκε κι εγώ τραγουδάω Δύσκολα είναι, κοριτσάκι, στην αρχή. Τι να πεις, δεν ξέρεις. Δύσκολα είναι στην αρχή. Γιατί δεν είναι, κοριτσάκι, να μάθεις μόνο εκείνο που είσαι, εκείνο που έχεις γίνει. Είναι να γίνεις ό,τι ζητάει η ευτυχία του κόσμου, είναι να φτιάχνεις, κοριτσάκι, την ευτυχία του κόσμου. Άλλη χαρά δεν είναι πιο μεγάλη απ τη χαρά που δίνεις. Να το θυμάσαι, κοριτσάκι Καλέ θεούλη, εμείς είμαστε καλά. Κάνε καλέ θεούλη, νάχουν όλα τα παιδάκια ένα ποταμάκι γάλα, μπόλικα αστεράκια, μπόλικα τραγούδια. Κάνε καλέ θεούλη, νάναι όλοι καλά έτσι που κι εμείς να μη ντρεπόμαστε για τη χαρά μας Η στήλη του παιδιού 7-8 Ευεργετικό το νανούρισμα για την εγκεφαλική ανάπτυξη! Η Σάλι Γκόνταρντ Μπλάιθ, σύμβουλος νευροαναπτυξιακής εκπαίδευσης και διευθύντρια του Ινστιτούτου Νευροφυσιολογικής Ψυχολογίας της Βρετανίας, υποστηρίζει στο καινούργιο βιβλίο της ότι το νανούρισμα επιφέρει ευργετικά αποτελέσματα στην ανάπτυξη των παιδιών, καθώς εκτός του ότι μας φέρνει πιο κοντά με το μωρό μας, μπορεί να επιβοηθήσει και στην ανάπτυξη της ομιλίας του. Παρόλο που το νανούρισμα είναι μια από τις πλέον παραδοσιακές «συνταγές» που θα μας έδεινε οποιαδήποτε γιαγιά για να μεγαλώσουμε ευτυχισμένα παιδιά, η Δρ Μπλάιθ έχει διαπιστώσει από την εμπειρία της ότι δυστυχώς αυτή η παράδοση τείνει να εκλείψει στις μέρες μας. Θεωρεί ότι οι σημερινοί γονείς κατά τη διάρκεια των πρώτων χρόνων της ζωής των παιδιών τους, δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην ανάγνωση, τη γραφή και την αριθμητική παραμελώντας το τραγούδι. Και όμως, όπως τονίζει, αυτή η μορφή επικοινωνίας είναι εκείνη που θα βοηθήσει το παιδί σε όλα τα παραπάνω «χτίζοντας» γερές βάσεις για τη σωστή νοητική και συναισθηματική ανάπτυξή του. «Το να τραγουδούν οι γονείς παραδοσιακά νανουρίσματα και παιδικά τραγουδάκια στα μωρά ήδη προτού μάθουν να μιλούν αποτελεί έναν ουσιώδη προπομπό για τη μετέπειτα εκπαιδευτική επιτυχία και τη συναισθηματική υγεία τους» γράφει. (συνέχεια)

2 ΣΕΛΙΔΑ 2 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ «Το τραγούδι είναι ένας ειδικός τύπος λόγου. Τα νανουρίσματα και τα παιδικά τραγουδάκια κάθε πολιτισμού εμπεριέχουν την «υπογραφή» της μελωδίας και των τόνων μιας μητρικής γλώσσας, προετοιμάζοντας το αυτί, τη φωνή και τον εγκέφαλο του παιδιού για τη γλώσσα». Στο βιβλίο, το οποίο έχει τον τίτλο «The Genius of Natural Childhood» και θα εκδοθεί από τις εκδόσεις Hawthorn, η ειδικός τονίζει ότι το άκουσμα ενός τραγουδιού «ζωντανά» από τη φωνή της μητέρας ή του πατέρα είναι εντελώς διαφορετικό από το ηχογραφημένο CD. Υποστηρίζει ότι αρχικά ακούγοντας τον γονιό να τραγουδάει και στη συνέχεια τραγουδώντας μαζί του το παιδί χρησιμοποιεί και αναπτύσσει και τα δυο ημισφαίρια του εγκεφάλου του. «Οι εγκεφαλικές απεικονίσεις έχουν δείξει ότι η μουσική δεν ενεργοποιεί μεμονωμένα σημεία του εγκεφάλου αλλά μεγάλα τμήματα και στις δυο πλευρές του» υπογραμμίζει. Άλλες έρευνες έχουν επίσης δείξει ότι η μουσική και ο ρυθμός αυξάνουν την ικανότητα της χωρικής αντίληψης των παιδιών, με αποτέλεσμα να ενισχύουν τις μαθηματικές και επιστημονικές ικανότητές τους. Πηγή: Το Βήμα Η Επίδραση της Σειράς Γεννήσεως πάνω στην Εμφάνιση Ομιλίας Lauren Lawry, Μετάφραση Κοκμοτός Παναγιώτης, Λογοθεραπευτής ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ «Άργησε λίγο να μιλήσει μιας και η μεγαλύτερη αδερφή του μιλούσε για κείνον». Πόσες φορές έχετε ακούσει αυτή τη φράση όταν οι γονείς φέρνουν το παιδί τους για αξιολόγηση λόγου και ομιλίας; Σαν λογοθεραπευτές τείνουμε να αγνοούμε την επίδραση της σειράς γέννησης στην ανάπτυξη της ομιλίας, αλλά μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι δεν υπάρχει καμία σχέση ανάμεσα στη σειρά γέννησης και την καθυστερημένη ανάπτυξη ομιλίας; Είναι αλήθεια ότι τα παιδιά που γεννιούνται αργότερα μιλούν και αργότερα από τα πρωτότοκα; Κοινές αντιλήψεις για την επίδραση της σειράς γέννησης πάνω στην ανάπτυξη της ομιλίας Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι τα παιδιά που γεννιούνται αργότερα δέχονται λιγότερη αλληλεπίδραση «ενός προς ένα» και μικρότερη απορρόφηση ομιλίας από τα πρωτότοκα παιδιά, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα τα παιδιά αυτά να αναπτύξουν την ομιλία αργότερα από τα μεγαλύτερα αδέρφια τους. Ένα άρθρο στο με τίτλο «Νήπια που δεν έχουν πολλά να πουν. Μια ματιά τις Καθυστερήσεις Ομιλίας μεταξύ των Αδερφών» (Toddlers that don t have much to say; A Look at Speech Delays among Siblings) παρέχει μια σειρά παραδειγμάτων οικογενειών που αναφέρουν ότι τα παιδιά τους που γεννήθηκαν αργότερα μίλησαν και αργότερα από τα πρωτότοκα παιδιά τους. Το άρθρο παραθέτει τη γνώμη ενός λογοθεραπευτή που λέει ότι «τα μικρότερα παιδιά που μιλούν αργότερα από τα μεγαλύτερα αδέρφια τους είναι ένα κοινό φαινόμενο σε οικογένειες με δύο ή περισσότερα παιδιά». Η εξήγηση είναι ότι τα αδέρφια τους θα διακόψουν πιο συχνά και θα απαντήσουν μια ερώτηση αντί των μικρών τους αδελφών και ότι τα μεγαλύτερα αδέρφια τείνουν να προσπαθούν να μιλούν για τα μικρότερα. Αυτό το άρθρο θα μπορούσε να κάνει τον κόσμο να πιστέψει ότι τα παιδιά που γεννιούνται αργότερα βρίσκονται σε μειονεκτική θέση όσον αφορά την ανάπτυξη της ομιλίας. Ας δούμε λοιπόν τι λέει η μελέτη. Μελέτη σχετικά με την επίδραση της σειράς γέννησης πάνω στην αναδυόμενη ανάπτυξη ομιλίας Η επίδραση της σειράς γέννησης πάνω στην αναδυόμενη ανάπτυξη ομιλίας είναι ακόμα υπό συζήτηση. Ο Berkowitz (2000) ότι «ενώ η σειρά γέννησης, η τεμπελιά και η διγλωσσία γενικά πιστεύεται ότι οδηγούν στην καθυστέρηση της ανάπτυξης της ομιλίας, ο ρόλος τους δεν έχει ποτέ αποδειχτεί». Ορισμένες μελέτες που έχουν εξετάσει την επίδραση της σειράς γέννησης πάνω στην ανάπτυξη ομιλίας περιλαμβάνουν τα ακόλουθα ευρήματα: Δεν υπάρχουν αποδείξεις καθυστέρησης στην ομιλία για παιδιά που γεννήθηκαν αργότερα. O Tomblin (1990) εξέτασε την σειρά γέννησης παιδιών της δευτέρας τάξης με και χωρίς διαταραχές ανάπτυξης της ομιλίας για να προσδιορίσει ότι «τα παιδιά με γλωσσικές διαταραχές ήταν πιο πιθανό να έχουν γεννηθεί αργότερα ή πριν». Η μελέτη αυτή έλεγξε το μέγεθος της οικογένειας και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση και δεν βρήκε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα παιδιά με γλωσσικές διαταραχές είχαν γεννηθεί αργότερα. Τα δευτερότοκα παιδιά είναι πιο αναπτυγμένα στη χρήση αντωνυμιών Οι Ossama Takane, Goodz & Derevensky (1996) βρήκαν ότι η ανάπτυξη ομιλίας στα δευτερότοκα παιδιά ήταν γενικά η ίδια με τα πρωτότοκα αδέρφια τους αλλά ότι τα δευτερότοκα παιδιά ήταν πιο ανεπτυγμένα από τα πρωτότοκα αδέρφια τους στη χρήση προσωπικών αντωνυμιών. Η εξήγηση είναι ότι τα παιδιά που έχουν γεννηθεί αργότερα ακούν τις συζητήσεις μεταξύ των κηδεμόνων κι των μεγαλύτερων αδερφών τους και εκτίθενται σε περισσότερες αντωνυμίες από τα πρωτότοκα παιδιά. Οι συγγραφείς υποστηρίζουν λοιπόν ότι τα στοιχεία τους αποδεικνύουν ότι τα παιδιά που έχουν γεννηθεί αργότερα εκτίθενται σε διαφορετικά περιβάλλοντα ομιλίας από τα πρωτότοκα παιδιά και ότι «η γλώσσα που ακούν τα δευτερότοκα παιδία στις συζητήσεις των κηδεμόνων με τα πρωτότοκα παιδιά είναι πιο ώριμη και πολύπλοκη από αυτή που ακούν όταν οι κηδεμόνες και τα αδέρφια τους τους απευθύνονται» Τα παιδιά που γεννιούνται αργότερα έχουν πιο αυξημένες δεξιότητες συνομιλίας O Hoff-Ginsberg (1998) βρήκε ότι τα πρωτότοκα παιδιά ήταν πιο ανεπτυγμένα λεκτικά και γραμματικά από τα παιδιά που είχαν γεννηθεί αργότερα, αλλά ότι τα τελευταία παρουσίαζαν μεγαλύτερη ανάπτυξη στις δεξιότητες συνομιλίας. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε διαφορές στην πρώιμη εμπειρία ομιλίας που μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μεταγενέστερες αναπτυξιακές διαφορές. Μπορεί να είναι και το γεγονός ότι τα παιδιά που έχουν γεννηθεί αργότερα πρέπει να προσπαθήσουν πιο πολύ για να συμμετέχουν σε συζητήσεις με πολλούς συμμετέχοντες όπως τους γονείς και τα αδέρφια, το οποίο μπορεί να οδηγήσει στην πιο γρήγορη εκμάθηση των απαραίτητων κοινωνικών δεξιοτήτων για να συμμετέχουν στις οικογενειακές συζητήσεις. Επιπλέον οι συζητήσεις με πολλούς συμμετέχοντες μπορεί να εκθέσουν τα παιδιά σε πιο ώριμα γλωσσικά μοντέλα.

3 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 3 Καμία διαφορά στο λεξιλόγιο πρωτότοκων και δευτερότοκων παιδιών -Οι μητέρες μπορεί να μην ξέρουν καλύτερα Οι Bornstein, Leach και Haynes (2004) βρήκαν ότι οι μητέρες μεταδίδουν μεγαλύτερα αντιληπτικά και εκφραστικά λεξιλόγια στα πρωτότοκα παιδιά τους. Παρόλα αυτά τυποποιημένα τέστ και άμεση παρακολούθηση έδειξαν ότι δεν υπήρχε καμία απολύτως διαφορά στο αντιληπτικό και στο εκφραστικό λεξιλόγιο μεταξύ πρωτότοκων και δευτερότοκων παιδιών. Οι ερευνητές υποθέτουν πως είτε οι μητέρες πιστεύουν ότι ξέρουν τα πρωτότοκά τους καλύτερα από ότι τα ξέρουν στην πραγματικότητα -Μετά από το κομβικό σημείο των 50 λέξεων δεν υπάρχει καμία επίδραση της σειράς γέννησης Οι Berglund, Eriksson και Westerlund (2005) βρήκαν ότι τα πρωτότοκα παιδιά έφταναν το όριο των 50 λέξεων νωρίτερα από τα παιδιά που είχαν γεννηθεί αργότερα. Βρήκαν όμως επίσης ότι αφού τα παιδία είχαν φτάσει το όριο αυτό, δε υπήρχαν διαφορές στην παραγωγή λεξιλογίου μεταξύ πρωτότοκων και δευτερότοκων. Οι συγγραφείς κατέληξαν στο ότι «φαίνεται ότι η επίδραση της σειράς γέννησης περιορίζεται στην αρχή της παραγωγής ομιλίας» Η σειρά γέννησης δεν αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εξέλιξη της ομιλίας Σε μια ανάλυση των πιθανών παραγόντων κινδύνου που θα μπορούσαν να προβλέψουν την εξέλιξη της προ-νηπιακής ομιλίας. Οι Reilly, Wake, Bavin, Prior, Williams, Bretherton, Eadie, Barrett και Ukoummune (2007) απεφάνθησαν ότι η σειρά γέννησης (μαζί με άλλους 11 πιθανούς παράγοντες κινδύνου) δεν αποτελούσε ένα αξιόπιστο παράγοντα κινδύνου για την εξέλιξη της ομιλίας στην ηλικία των 24 μηνών. Έτσι, η έρευνα επιβεβαιώνει ότι, αν και η αργότερη γέννηση δεν προκαλεί απαραίτητα μεγαλύτερη πιθανότητα καθυστέρησης στην ομιλία, θα μπορούσε να επηρεάσει ορισμένες πραγματολογικές ή γλωσσικές δεξιότητες, όπως η χρήση των αντωνυμιών, κοινωνικές και διαλεκτικές δεξιότητες. Και παρόλο που οι γονείς αντιλαμβάνονται ότι το πρωτότοκο παιδί τους είπε λέξεις πριν το παιδί τους που γεννήθηκε αργότερα, οι διαφορές στο λεξιλόγιο είτε δεν είναι εμφανείς ή «χάνονται» μόλις τα παιδιά αποκτήσουν λεξιλόγιο 50 λέξεων. Οι συγγραφείς που ανέφεραν διαφορές στην ομιλία παιδιών με διαφορετική σειρά γέννησης αποδίδουν την κατάσταση αυτή στα ερεθίσματα ομιλίας στα οποία εκτίθενται τα παιδιά. Η λογική είναι ότι τα πρωτότοκα παιδιά μπορεί να χαίρουν περισσότερης προσοχής ενας προς ένα από τους κηδεμόνες τους, αλλά το ερέθισμα αυτό μπορεί να είναι λιγότερο περίπλοκο σε περιεχόμενο. Από την άλλη μεριά, τα παιδιά που γεννιούνται αργότερα ωφελούνται από συζητήσεις που ακούν ανάμεσα στους κηδεμόνες και τα αδέλφια τους όπως επίσης και συζητήσεις με πολλά άτομα συμπεριλαμβανομένου και του παιδιού που γεννήθηκε αργότερα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στη διαμόρφωση πιο ώριμης ομιλίας. Τα διαφορετικά περιβάλλοντα ομιλίας μπορεί να έχουν επίδραση πάνω στις δυνατότητες ομιλίας κάθε παιδιού καθώς αυτό αναπτύσσεται. Λαμβάνοντας υπ όψιν τη σειρά γέννησης στην καθημερινή μας δουλειά Αν οι γονείς αποδίδουν τις δυσκολίες ομιλίας ενός παιδιού στο γεγονός ότι γεννήθηκε αργότερα, μπορεί να έρθουν για αξιολόγηση αλλά μπορεί να είναι διστακτικοί όσον αφορά την αποδοχή υπηρεσιών λογοθεραπείας. Ακόμα μπορεί να δυσκολεύονται να αλληλεπιδρούν με το παιδί που παρουσιάζει καθυστέρηση ομιλίας επειδή έχουν και άλλα παιδιά. Τι μπορούμε να κάνουμε σε αυτή την περίπτωση; - Να πούμε στους γονείς τι λέει η έρευνα: όταν οι γονείς είναι διστακτικοί στο να δεχτούν υπηρεσίες λογοθεραπείας γιατί πιστεύουν ότι είναι φυσιολογικό για το παιδί που έχει γεννηθεί αργότερα να μιλήσει αργότερα, μοιραστείτε μαζί τους τα αποτελέσματα της έρευνας και αναφέρετέ τους ότι δεν είναι απαραίτητα έτσι. -Να αυξήσουμε την γνώση του γενικού κοινού όσον αφορά τα κομβικά σημεία της απόκτησης ομιλίας : παρόλο που πολλοί γονείς πιστεύουν ότι τα παιδιά πρέπει να αφεθούν να εξελιχθούν στο δικό τους ρυθμό, πρέπει να καταλάβουν ότι υπάρχει μια ανησυχία όταν ορισμένα κομβικά σημεία δεν έχουν επιτευχθεί μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία. Βλ. What parents need to know (Τι πρέπει να ξέρουν οι γονείς;) στον ιστότοπο του Hannen, στο οποίο αναφέρεται περιληπτικά γιατί το να αρχίζει ένα παιδί νωρίς είναι τόσο σημαντικό, ποια είναι τα προειδοποιητικά σημάδια της καθυστέρησης ομιλίας και τι πρέπει να κάνουν οι γονείς αν τους απασχολεί η πρώιμη ανάπτυξη ομιλίας του παιδιού τους. -Να λαμβάνουμε υπ όψιν τα θέματα σειράς γεννήσεως όταν δουλεύουμε με οικογένειες με περισσότερα παιδιά : αν οι γονείς αλληλεπιδρούν περισσότερο ένας προς ένα με το πρωτότοκό τους και έχουν περισσότερες συζητήσεις με πολλούς συμμετέχοντες με τα παιδιά που γεννιούνται αργότερα, τότε μπορούμε να λάβουμε το γεγονός αυτό υπ όψιν στην παρέμβαση μας με τους ακόλουθους τρόπους: -Όταν επιτελείται βιντεοσκόπηση και συνεδρίες ανατροφοδότησης με γονείς παιδιών που έχουν γεννηθεί αργότερα, προσπαθήστε να χρησιμοποιήσετε δραστηριότητες ή ρουτίνες που περιλαμβάνουν τα αδέρφια των παιδιών: η αλληλεπίδραση πολλών συμμετεχόντων μπορεί να είναι ένα πιο ρεαλιστικό πλαίσιο ώστε να λάβει χώρα η παρέμβαση στο παιδί αυτής της οικογένειας, τουλάχιστον για κάποιο χρονικό διάστημα. Η γενίκευση είναι επίσης πιο πιθανή ενώ οι γονείς εκπαιδεύονται σε στρατηγικές Hanen στο πιο φυσικό περιβάλλον ομιλίας που γίνεται. -Δείτε τα αδέρφια ως πιθανούς παράγοντες διευκόλυνσης της ομιλίας: τα αδέρφια είναι συνήθως πολύ μικρά για να τους μάθουμε τις στρατηγικές διευκόλυνσης που μαθαίνουμε στους γονείς. Παρόλα αυτά τα παιδιά είναι από φύσης άριστοι μίμοι. Πολλές φορές όταν το αδερφάκι συμπεριλαμβάνεται στις συνεδρίες βιντεοσκόπησης ή θεραπείας, τότε αρχίζει από μόνο να εφαρμόζει τις στρατηγικές που βλέπει όταν οι γονείς του αλληλεπιδρούν με το μικρότερο αδερφάκι του απλά και μόνο μέσα από τη μίμηση. -Αναθέστε ορισμένες δραστηριότητες που να περιλαμβάνουν το παιδί στο σπίτι: Παρόλο που η αλληλεπίδραση ένας προς ένα με το γονιό προσφέρει πάρα πολλά πλεονεκτήματα για το παιδί, οι δραστηριότητες στο σπίτι στις οποίες συμμετέχουν όλα τα παιδιά μπορούν να δώσουν πολλές ευκαιρίες για επικοινωνία στο παιδί. Αυτού του είδους οι δραστηριότητες με πολλούς συμμετέχοντες παρέχουν επίσης την ευκαιρία στο μικρότερο παιδί να επωφεληθεί από τις συζητήσεις μεταξύ των γονέων και των μεγαλύτερων παιδιών. Είτε είναι ένα παιχνίδι με προσδιορισμένους κανόνες και εναλλαγή σειράς, μια δραστηριότητα μαγειρικής με διαφορετικούς ρόλους ή ένα κοινωνικό παιχνίδι όπου το ένα παιδί «κυνηγάει» και το άλλο «κυνηγιέται», οι οικογενειακές δραστηριότητες μπορούν να προσφέρουν οφέλη που δεν προσφέρουν οι περισσότερες συνιστώμενες δραστηριότητες ένας προς ένα. Με βάση την έρευνα αυτή, μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι η καθυστέρηση ομιλίας δεν προκαλείται από τα (συνέχεια)

4 ΣΕΛΙΔΑ 4 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ μεγαλύτερα αδέρφια που μιλούν για τα μικρότερα ή από τους γονείς που δεν δείχνουν την ίδια προσοχή στο παιδί που γεννήθηκε αργότερα. Η σειρά γέννησης είναι πιο πιθανό να δημιουργήσει διαφορετικά περιβάλλοντα εκμάθησης ομιλίας για κάθε παιδί, κανένα από τα οποία δεν είναι επιζήμια. Παρόλα αυτά, γνωρίζοντας το είδος των συζητήσεων και περιεχομένου στο οποίο εκτίθενται τα παιδιά σε οικογένειες με περισσότερα από ένα παιδιά, όπως επίσης και ότι οι καθημερινές δραστηριότητες ρουτίνας σε οικογένειες με πολλά παιδιά μπορεί να είναι πολύ χρήσιμες στο σχεδιασμό μιας παρέμβασης αλλά και στην εφαρμογή του προγράμματος στο σπίτι, διαφαίνεται ότι η συμμετοχή των αδερφών στη διαδικασία παρέμβασης είναι εγγυημένη. Διαγνωσμένος με Αυτισμό: Ψάχνοντας για μια θέση στον κόσμο των ενηλίκων Μετάφραση-Επιμέλεια Αλεξάνδρου Στράτος JUSTIN. Ένας νεαρός με αυτισμό που δίνει την δική του μάχη μαζί με την οικογένειά του και την εκπαιδεύτριά του για να βρει μία θέση στον κόσμο των ενηλίκων. Μία αληθινή ιστορία δημοσιευμένη στους New York Times τον Σεπτέμβριο του 2011 που αξίζει να διαβαστεί από όλους. Λόγω του μεγάλου όγκου του άρθρου, θα δημοσιεύεται σε συνέχειες σε κάθε τεύχος, χωρισμένο στις θεματικές του ενότητες. Η πρώτη ενότητα είναι η γνωριμία μας με τον Justin. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΤΡΑΤΟΣ Montclair, New Jersey - Για εβδομάδες, o Justin Canha, μαθητής Λυκείου με αυτισμό, με μεγάλη αγάπη για τα κινούμενα σχέδια και κουβαλώντας ένα δώρο της φύσης με την ικανότητά του να ζωγραφίζει, προετοιμαζόταν για μία συνέντευξη εργασίας σε ένα τοπικό στούντιο κινούμενων σχεδίων. Όπως είχε προγραμματιστεί, έφθασε το πρωί με ένα χαρτοφυλάκιο με τα κόμικς του και τα σκίτσα του από κάρβουνο, μερικά από τα οποία πωλήθηκαν μέσω μιας γκαλερί στο Chelsea. Η Kate Stanton-Paule, η δασκάλα του που είχε κανονίσει τη συνάντηση, τον συνόδευσε. Αλλά τα πρώτα λόγια του κατά την είσοδό τους στο γραφείο ήταν, όπως και τα περισσότερα πράγματα που αφορούν τον Justin, εκτός σεναρίου: «Γεια σε όλους» ανακοίνωσε τόσο δυνατά που ακούστηκε πίσω από την πόρτα του προέδρου της εταιρείας. «Αυτή πρόκειται να είναι νέα δουλειά μου, και εσείς θα γίνετε οι νέοι φίλοι μου». Καθώς οι εργαζόμενοι του έριξαν νευρικές ματιές εκείνο το πρωί του Ιανουαρίου του 2010, η κ. Stanton- Paule, η συντονίστρια του νέου προγράμματος «μετάβασης στην ενηλικίωση» για σπουδαστές ειδικής εκπαίδευσης στο Montclair High School, αναρωτήθηκε πόσο μπορεί όλοι να ξαφνιάστηκαν με αυτά που άκουσαν. Ο Justin, ο οποίος μίλησε στην ηλικία των 10, πέφτει περίπου στο μέσον του φάσματος των κοινωνικών δυσκολιών που χαρακτηρίζουν τον αυτισμό, ο οποίος επηρεάζει περίπου ένα στα 100 παιδιά στις ΗΠΑ. Μιλά για τον εαυτό του στους ανθρώπους, έχει περιστασιακά ξεσπάσματα θυμού, αποφεύγει την βλεμματική επαφή και σπάνια παρεκκλίνει από το αγαπημένο θέμα του, τα κινούμενα σχέδια. Η απουσία έκφρασης του συναισθήματος και η ιδιόμορφη αίσθηση του χιούμορ τον έκαναν δημοφιλή σε εκπαιδευτικούς, θεραπευτές και συγγενείς. Ωστόσο, στα 20 του ποτέ δεν είχε έναν πραγματικό φίλο ή φίλη. Οι άνθρωποι με αυτισμό, των οποίων οι ασυνήθιστες συμπεριφορές πιστεύεται ότι προέρχονται από διαφορές στην πρώιμη ανάπτυξη του εγκεφάλου, συνήθως εξαφανίζονται από την δημόσια θέα και την κοινωνική συναναστροφή μόλις τελειώσουν ή αφήσουν το σχολείο. Τα δεδομένα στις ΗΠΑ αναφέρουν ότι μόλις ένας στους 10 κατέχουν εργασιακές θέσεις ακόμα και μερικής απασχόλησης. Μερικοί ζουν σε ξενώνες ή υποστηριζόμενοι σε σπίτια. Ακόμη και εκείνοι που φοιτούν σε κολέγια συχνά καταλήγουν άνεργοι και απομονωμένοι, ζώντας με τους γονείς τους. Αλλά ο Justin είναι μεταξύ της πρώτης γενιάς των νέων με αυτισμό οι οποίοι επωφελήθηκαν κατά την παιδική ηλικία από πιο αποτελεσματικές θεραπείες και πιο αποτελεσματικές εκπαιδευτικές ευκαιρίες. Και το πρόγραμμα της κας Stanton-Paule εδώ βασίζεται στην ριζική παραδοχή ότι με εντατική εποπτεία στο χώρο εργασίας και την κοινότητα και την ταυτόχρονη ενίσχυση του περιβάλλοντος που θα κινηθούν αυτά τα άτομα, σπουδαστές όπως ο Justin μπορούν να επιτύχουν ένα επίπεδο δια βίου ανεξαρτησίας που δεν μπόρεσαν να απολαύσουν άτομα με τις ίδιες δυσκολίες παλαιότερα. «Υπάρχει μια επικρατούσα φιλοσοφία ότι ορισμένοι άνθρωποι δεν θα μπορέσουν ποτέ να λειτουργήσουν στην κοινότητα," αναφέρει η κα Stanton-Paule για να συμπληρώσει: "Απλά δεν πιστεύω ότι είναι αλήθεια." Με περίπου εφήβους με αυτισμό που θα ενηλικιωθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες μόνο για τα επόμενα πέντε χρόνια, λίγα είναι γνωστά για την ικανότητά τους να συμμετέχουν πλήρως στη δημόσια ζωή, ή τί θα χρειαζόταν για να διευκολυνθούν σε αυτό. Σε όλη τη χώρα, οι γείτονες, οι εργοδότες, οι συνάδελφοι και οι ξένοι προσέχουν την αλληλεπίδραση με νέους ενήλικες των οποίων η νευρολογική κατάσταση θυμίζει παιδιά. Μερικοί υποστηρικτές της «νευροδιαφορετικότητας» ονοματίζουν τα επόμενα δεδομένα πολιτικών δικαιωμάτων: η κοινωνία, λένε, μπορεί να επωφεληθεί από την αποδοχή των ανθρώπων των οποίων οι εγκέφαλοι λειτουργούν διαφορετικά. Το άνοιγμα του χώρου εργασίας σε άτομα με αυτισμό μπορεί να αξιοποιήσει τα -μερικές φορές ασυνήθιστα- ταλέντα τους, όπως αναφέρουν οι υποστηρικτές ενώ παράλληλα θα μειώνει το κόστος για τις οικογένειες και τους φορολογούμενους για τη βοήθεια αυτών των ατόμων που υπολογίζεται σε περισσότερα από 1 εκατ. $ στις ΗΠΑ για όλη την ενήλικη τους ζωή. Αλλά τέτοιες προσπάθειες έχουν και αυτές τα δικά τους έξοδα. Σε αυτό το προάστιο της Νέας Υόρκης, η σχολική περιφέρεια θεώρησε (συνέχεια)

5 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Σ ΕΛΙΔΑ 5 ανέφικτη την προσπάθεια του προγράμματος της κας Stanton-Paule σχεδόν αμέσως μόλις άρχισε να εξοικονομήσει χρήματα για επιπλέον βοηθούς διδασκαλίας που θα συνόδευαν τους μαθητές στην πρακτική άσκηση, την τράπεζα, το γυμναστήριο, το μανάβικο. Οι επιχειρήσεις έδωσαν βάρος στους κινδύνους πρόσληψης μαθητών με αυτισμό που πιθανά δεν θα μπορούσαν να συλλάβουν αυτόματα βασικούς κανόνες συμπεριφοράς στον χώρο εργασίας. Με όλα αυτά, πολλοί μαθητές γυμνασίου με αυτισμό αντιμετωπίζουν τον κόσμο των ενηλίκων με τις δικές τους υψηλές προσδοκίες. Ο Justin, είχε από την ηλικία των 17 ετών δηλώσει την πρόθεσή του να γίνει ένας «Φημισμένος δημιουργός-εικονογράφος». Επίσης, ονειρευόταν να ζήσει σε δικό του διαμέρισμα, ένας στόχος στον οποίο αφιερώθηκε ιδιαίτερα όταν η μητέρα του του ζήτησε μία φορά να βγάλει τον σκύλο βόλτα. «Προτιμώ να την περάσω στο διαμέρισμα», είπε απρόθυμα γυρίζοντας στον φορητό υπολογιστή του που πέρναγε πολλές ώρες με τα μικροσκοπικά / ακριβή αντίγραφα από κάθε γνωστό χαρακτήρα κινουμένων σχεδίων. «Προτιμώ να την περάσω στο διαμέρισμα» έλεγε επίσης ο πατέρας του Briant, ένα στέλεχος φαρμακευτικής εταιρείας όταν περνούσε δύσκολες στιγμές ή ημέρες. Για ένα ολόκληρο έτος μία δημοσιογράφος των New York Times παρατηρούσε το πρόγραμμα μετάβασης στο Montclair High, ένα είδος «στρατοπέδου εκκίνησης» στην ολοκλήρωση της κοινοτικής ένταξης που θα μπορούσε και για τον Justin να είναι μια τελευταία ευκαιρία. Λίγες τέτοιες υπηρεσίες είναι διαθέσιμες μετά το λύκειο. Και ο Justin είχε το δικαίωμα στα δημόσια εκπαιδευτικά προγράμματα, από τον ομοσπονδιακό νόμο, μόνο μέχρι την ηλικία 21 ετών. Η κ. Stanton-Paule είχε ορκιστεί να του εξασφαλίσει αμειβόμενη εργασία πριν φύγει από το σχολείο ο καλύτερος δείκτης όπως λένε όλοι οι ειδικοί που θα δείξει εάν ένας σπουδαστής με ειδικές ανάγκες θα διατηρήσει κάποια αυτονομία αργότερα στη ζωή. Επίσης, ήλπιζε να τον βοηθήσει να σφυρηλατήσει τις σχέσεις, στην εργασία και πέρα από αυτή, που αποτελεί τη βάση μιας γεμάτης ζωής. Σε κάθε εγχείρημα προέκυπταν ανάγκες για την εκμάθηση αυτονόητων δεδομένων: όταν θα έπρεπε να πληρώσει στην πιτσαρία (όχι πριν αλλά αφού παραγγέλλει), πόσο κοντά να σταθεί στο πρόσωπο που χρησιμοποιεί το εξάρτημα βάρους που ήθελε και ο ίδιος στο γυμναστήριο (όχι και τόσο κοντά), τι να πει όταν θα έβλεπε έναν συνάδελφο να πίνει Coca-Cola (σίγουρα όχι την δήλωση «η Coca-Cola κάνει κακό στα οστά σου»). Συχνά, η κ. Stanton- Paule και το προσωπικό της, φάνηκε να περνούν ισόποσο χρόνο διδασκαλίας των κατοίκων της Montclair όσο και στον Justin. «Μην μου το λέτε εμένα, πείτε το σε εκείνον» εκπαίδευαν τους ταμίες. «Χρειαζόμαστε τη βοήθειά σας για να κάνουμε αυτό το έργο», έκαναν έκκληση στους πιθανούς εργοδότες. «Ο Justin έχει αυτισμό», εξηγούσε η κα Stanton-Paule στους βιβλιοθηκονόμους, στον καταστηματάρχη του καταστήματος ζώων, στους φοιτητές στο τοπικό πανεπιστήμιο. «Ο τρόπος που επικοινωνεί μπορεί να είναι διαφορετική από ό, τι έχετε συνηθίσει». Από την πλευρά του, ο Justin συχνά σήκωνε τη σημαία της αυτονομίας. «Πότε θα απαλλαγώ από αυτό;» ρωτούσε όταν τον ενοχλούσε πολύ στα αυτιά του το κουδούνισμα του τηλεφώνου. Αλλά ποτέ δεν σταμάτησε να προσπαθεί, μερικές φορές σιγοτραγουδούσε το σάουντρακ της αγαπημένης του ταινίας «Πινόκιο», ως μέσο για να ηρεμήσει τον εαυτό του. «Όταν ονειρεύεσαι επάνω σε ένα αστέρι», τραγουδούσε, «δεν κάνει καμία διαφορά ποιος είσαι». «Ο Πινόκιο», ενημέρωνε όποιον τον ρωτούσε, «είναι μια ξύλινη μαριονέτα που την έφερε στη ζωή μια μπλε νεράιδα και περνάει μέσα από αναστάτωση και χάος, ώστε να μπορέσουν να τον εγκρίνουν ότι είναι ένα πραγματικό αγόρι». Αν αναγνώριζε τον εαυτό του στον Πινόκιο για τον αγώνα αποδοχής, ο Justin δεν θα το τραγουδούσε τόσο συχνά. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΤΕΥΧΟΣ Οδοντιατρική φροντίδα παιδιών με ειδικές ανάγκες Ροϊνιώτη Τίνα, Παιδοδοντίατρος Επιστημονικός συνεργάτης Πανεπιστημίου Αθηνών Ξεχωριστή ομάδα ασθενών η οποία λόγω της χρόνιας ταλαιπωρίας τόσο των ίδιων των ασθενών όσο και των οικογενειών τους, χρήζει ιδιαίτερης προσέγγισης και αποτελεσματικής οδοντιατρικής φροντίδας. Αναλόγως με τον βαθμό συνεργασίας του ασθενούς και της πολυπλοκότητας της ειδικής του κατάστασης, η οδοντιατρική αντιμετώπιση γίνεται είτε στο ιατρείο, είτε σε νοσοκομειακό - χειρουργικό περιβάλλον. Δύο είναι οι γνώμονες σύμφωνα με τους οποίους προσεγγίζουμε αυτούς τους ασθενείς: 1. η πρόληψη επιπλοκών, της ήδη βεβαρημένης τους κατάστασης με οδοντιατρικής αιτιολογίας πρόσθετο πρόβλημα. Σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζονται επιπλοκές στο στόμα λόγω του νοσήματος ή της απαιτούμενης φαρμακευτικής αγωγής π.χ περιοδοντίτιδα σε άτομα με σύνδρομο Down ή υπερπλασία των ούλων με συνοδή ουλίτιδα σε παιδιά που ακολουθούν αντιεπιλιπτική αγωγή. Είναι προφανές ότι με την απαιτούμενη οδοντιατρική πρόληψη και θεραπεία οι προαναφερθείσες καταστάσεις είτε καθυστερούν να εμφανιστούν, είτε αν εμφανιστούν ελέγχονται απόλυτα. 2. η άμεση, αποτελεσματική και γρήγορη αντιμετώπιση των υπαρχόντων οδοντιατρικών αναγκών. (συνέχεια)

6 ΜΗΝΙΑΙΑ ΣΕΛΙΔΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ 6 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Το άτομο με ειδικές ανάγκες, όποιο κι αν είναι το επίπεδο συνεργασίας του, δεν μπορεί να υποβληθεί σε θεραπεία στη έδρα του οδοντιατρείου για δύο ώρες, ούτε σε εφαρμογή αμφίβολων για την αποτελεσματικότητα τους οδοντιατρικών τεχνικών και υλικών. Η ύπαρξη οδοντικού πόνου για παράδειγμα, μπορεί να προξενήσει αδικαιολόγητα ανήσυχη συμπεριφορά σε άτομα με νοητική στέρηση ή σπασμούς σε άτομα με επιληψία και τα οποία δεν είναι σε θέση να μας το περιγράψουν και να το εντοπίσουν. Στο πλαίσιο της γρήγορης και αποτελεσματικής αντιμετώπισης εντάσσεται και το ότι η οδοντιατρική θεραπεία σε ειδικά άτομα με πολλαπλά οδοντιατρκά προβλήματα ή απουσία της όποιας συνεργασίας, γίνεται είτε με γενική αναισθησία, είτε με μέθη. Στο σημείο αυτό επιβάλλεται η ιεράρχηση των προβλημάτων κι αυτό πολλές φορές είναι εις βάρος της αισθητικής αποκατάστασης του στόματός τους. Γενικά όμως, στα άτομα με ειδικές ανάγκες ο οδοντιατρικός έλεγχος και η εφαρμογή της όποιας απαραίτητης εξατομικευμένης πρόληψης πρέπει να γίνεται σε τακτά διαστήματα, ενώ απαιτείται συνεχής φροντίδα του στόματός τους από το οικογενειακό περιβάλλον ή τους επιμελητές τους, ακόμα και στις περιπτώσεις που ο ειδικός ασθενής είναι απολύτως ικανός να επιληφθεί της στοματικής του υγιεινής. Πηγή: wwww.iatronet.gr Αντιμέτωποι με το στρες και πώς να το καταπολεμήσουμε Στρες είναι ό,τι σας κάνει να αισθάνεστε ένταση, θυμό, απογοήτευση ή δυστυχία. Έρευνα της Υπηρεσίας Υγείας και Ασφάλειας στη Βρετανία έδειξε ότι μισό εκατομμύριο άτομα πάσχουν από ασθένειες που σχετίζονται με το στρες στην εργασία - και πιθανόν ο αριθμός να είναι υποτιμημένος. Oι παράγοντες που σε κάποιους ανθρώπους προκαλούν στρες, σε άλλους προκαλούν διέγερση. Το Κέντρο μας έχει τη χαρά και την τιμή να συνδιοργανώσει με την ΕΕΠΑΑ Παράρτημα Θεσσαλονίκης τριήμερο πρακτικό σεμινάριο πάνω στη δομημένη εκπαίδευση TEACCH με προσκεκλημένους Στην πραγματικότητα, η ύπαρξη φυσιολογικού άγχους μάς κάνει καλό. Όταν πρέπει να αντιμετωπίσουμε μια πρόκληση ή να ασχοληθούμε με κάποια δουλειά που δεν θέλουμε, συχνά ανακαλύπτουμε ότι μπορούμε να καταφέρουμε τους στόχους που έχουμε θέσει. Τότε νιώθουμε πολύ καλύτερα που το έχουμε κάνει. Το να αντιμετωπίζουμε προκλήσεις και να τις ξεπερνάμε, μας προφυλάσσει από την αίσθηση της ανίας. Πολλοί άνθρωποι δημιουργούν σκόπιμα λίγο στρες στη ζωή τους, για να ξεπερνούν περιόδους ανιαρής καθημερινότητας. Ωστόσο, το πολύ στρες επηρεάζει την υγεία και την ευεξία μας και πιθανόν την εργασία μας και την κοινωνική μας ζωή. Επαναλαμβανόμενο, συνεχές, έντονο στρες παράγει αποδυναμωτικό και αποθαρρυντικό αποτέλεσμα, το οποίο μπορεί να καταστήσει πολύ δύσκολο το να κάνουμε οτιδήποτε για τους παράγοντες που το προκαλούν. Το πώς αντιδρούμε στην πίεση καθορίζεται ακριβώς από τον χαρακτήρα μας, τα προσωπικά μας μειονεκτήματα και τις παθήσεις μας. Αυτά υπαγορεύουν το πώς αντιδρούμε στις δυσκολίες με τις σχέσεις μας τόσο στο στενό οικογενειακό όσο και στο περιβάλλον εργασίας, καθώς επίσης και σε πρακτικά προβλήματα που προκύπτουν για τα οικονομικά θέματα, τη δουλειά και το σπίτι. Αντιμετώπιση του στρες Προκειμένου να συμβαδίζουμε αρμονικά με το στρες, χρειάζεται να αφιερώσουμε κάποια ώρα για να σκεφθούμε τις πηγές του στρες στη ζωή μας και αν οι σωματικές και οι συναισθηματικές αντιδράσεις μας σ' αυτό είναι χρήσιμες και λογικές ή μας εμποδίζουν στο να το αντιμετωπίσουμε και να αναλάβουμε τον έλεγχο. Αν και μελέτες έχουν δείξει ότι η ικανότητα τού να μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τις καταστάσεις είναι μερικώς έμφυτη, αποτελεί επίσης ζήτημα εκπαίδευσης, ανατροφής και εξάσκησης. 1. Για να μη νιώθετε πνιγμένοι, μπορείτε να χωρίσετε τις καθημερινές δουλειές σε αυτές που «πρέπει» να κάνετε, σε αυτές 3 ΗΜΕΡΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΔΟΜΗΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ομιλητές την Catherine Faherty και την Caroline Ogburn από το Κέντρο TEACCH της Βόρειας Καρολίνας των ΗΠΑ. Το σεμινάριο θα πραγματοποιηθεί στις 09,10,11 Μαρτίου 2012 που «θα έπρεπε» να κάνετε και σε αυτές που «δεν χρειάζεται» να κάνετε. Τα παρακάτω μπορεί να σας βοηθήσουν να νιώσετε ότι ελέγχετε περισσότερο τη ζωή σας: Σχεδιάστε ένα ημερήσιο ή εβδομαδιαίο πρόγραμμα δραστηριοτήτων. Κάθε ημέρα να κάνετε κάτι νέο ή διαφορετικό. Κάνετε σχέδια για το μέλλον και μην προσκολλάσθε σε λάθη του παρελθόντος ή απογοητεύσεις. Ελαττώστε το κάπνισμα, το αλκοόλ και τον καφέ. Να ασκείστε τακτικά, να τρώτε σωστά γεύματα, να κοιμάστε αρκετά. Βρείτε χρόνο για ξεκούραση και χαλάρωση. Στην προσπάθειά σας να αλλάξετε τον τρόπο της ζωής σας, συμπεριλάβετε άτομα της οικογένειάς σας και φίλους. 2. Αναλογιστείτε τον τρόπο σκέψης σας. Επιβραβεύστε τις επιτυχίες σας και βάλετε σε δοκιμή τον τρόπο κριτικής σας. Αναζητήστε - και αρχειοθετήστε - μη βοηθητικές σκέψεις που κατακλύζουν το μυαλό σας χωρίς καμία προσπάθεια από μέρους σας, που δεν αρμόζουν στα γεγονότα, που δεν αμφισβητείτε και είναι δύσκολο να τις αποβάλετε. Καταγράψτε επίσης τις ανταποκρίσεις σας σ' αυτές. Γράψτε όσο το δυνατόν περισσότερες από αυτές, για να ξεκινήσετε. Γρήγορες, αποτελεσματικές αντιδράσεις θα γίνουν ευκολότερες με την εξάσκηση. Πηγή: health

7 ΣΕΛΙΔΑ 7 Η ΣΤΗΛΗ ΤΟΥΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥΑΙ ΙΟΥ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ... ΑΠΟΚΡΙΕΣ : Φτιάξε τη δική σου μάσκα!!!!! Μετά από τα όμορφα Χριστούγεννα, σειρά έχει μια ακόμα αγαπημένη μας γιορτή : ΟΙ ΑΠΟΚΡΙΕΣ!! Οι Απόκριες ή το καρναβάλι είναι για όλους μας μέρες γλεντιού και μεταμφίεσης, και τί πιο ωραίο από μια πρωτότυπη μάσκα που μπορούμε να φτιάξουμε μόνοι μας! Παρακάτω ακολουθούν οδηγίες για την κατασκευή μοναδικών αποκριάτικων μασκών που μπορείτε να φορέσετε και να κάνετε τους άλλους να αναρωτιούνται ποιος κρύβεται από πίσω! Θα χρειαστείτε: Ψαλίδι Χαρτόνι Μαρκαδόρους Κόλα Λεπτό λάστιχο Φτερά, χρυσόσκονη και πολύ φαντασία! Αντιγράφετε ένα σχέδιο μάσκας που σας αρέσει. Το κόβετε προσεχτικά γύρω γύρω και κάνετε 2 μικρές τρυπούλες στα μάτια. Χρωματίζετε όπως θέλετε και εμπλουτίζετε την κατασκεύη σας με ό,τι άλλο θέλετε! Τέλος περνάτε το λαστιχάκι στις 2 άκρες και έτοιμη! Σας δίνονται ενδεικτικά κάποια σχέδια ΜΑΣΚΩΝ για δοκιμή! ΚΑΛΕΣ ΑΠΟΚΡΙΕΣ! ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ιάβασα στο τεύχος Νοεμβρίου τις απόψεις σας και σας απαντώ άμεσα. Μεσολάβησε το τεύχος εκεμβρίου που ήταν γιορταστικό γι αυτό σας απαντώ τώρα. Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια. εν αρνούμαι τα παιδιά να βλέπουν τις ειδήσεις Παναγιώτη μου! Απλά στην παρούσα φάση διασπείρουν έναν παράξενο πανικό που τα παιδικά και τα εφηβικά μάτια απλά δεν κατανοούν απόλυτα (εδώ δεν κατανοούμε εμείς οι ενήλικες) και απλά δεν τα αφήνουν να ζήσουν απερίσπαστα την παιδική και εφηβική τους ηλικία. Να μου γράφετε πάντως. Μου άρεσε πολύ Με πολύ αγάπη, Κος Στράτος

8 ΣΕΛΙΔΑ 8 Η ΣΤΗΛΗ ΤΟΥΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥΑΙ ΙΟΥ... ΚΑΙ ΤΟΥΟΥ ΕΦΗΒΟΥ... ΟΙ ΜΙΚΡΟΙ ΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ Στο μέλλον οι άνθρωποι δε θα κάνουν τις δουλειές που έχουν, θα τα κάνουν ρομπότ. Το ξέρετε, δε θα υπάρχουν τα όπλα και θα υπάρχουν λέιζερ. Όμως δε θα υπάρχουν ούτε ρόδες γιατί τα αμάξια θα πετάνε και τα παιχνίδια θα μπορούν να μιλάνε και να κουνιούνται σαν άνθρωποι κανονικοί. Το ξέρετε πως εμείς θα μπορούμε να πετάξουμε με παπούτσια μηδενικής βαρύτητας? Για σας παιδιά της επιστήμης και της εξυπνάδας. Γιώργος, 9,5 SHREK Μου αρέσει ο Σρεκ 1 γιατί σ αυτή την ταινία ο Shrek έκανε μπάνιο στη λάσπη και είχε ένα φτυάρι που σκούπιζε τη λάσπη από το σώμα του. Αυτή η σκηνή με έκανε χαρούμενο. Μετά ο Shrek έπλυνε τα δόντια του και μόλις χαμογέλασε μπροστά στον καθρέφτη, ο καθρέφτης έσπασε απ το αστραφτερό χαμόγελο του Shrek. Μετά ο Shrek φόρεσε το μαγιό του και βούτηξε στη θάλασσα. Ξαφνικά βρήκε ένα ψάρι και το άρπαξε. Μετά ο Shrek ζωγράφισε στην πινακίδα με το πινέλο έναν Γίγαντα που ναι καραφλός και μόλις φίλησε τη ζωγραφιά έμεινε κόκκινη μπογιά στο στόμα του και φαινόταν σαν να φορούσε κραγιόν. Στην πινακίδα έγραφε: «ΠΡΟΣΟΧΗ ΓΙΓΑΝΤΑΣ». Θοδωρής, 10 ετών Ο ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ Ο Παναθηναϊκός είναι στο ποδόσφαιρο η καλύτερη ομάδα της Ελλάδας γιατί έχει τους πιο καλύτερους ποδοσφαιριστές. Ιδρύθηκε το Αμυντικοί Γιώργος Σειταρίδης 2.Γιόσου Σαριέγκι 3. Αλέν Μπουμσόνγκ 4.Σεντρίκ Καντέ 5.Γιώργος Ιωαννίδης 6.Ματίας Μπιάρσμιρ 7.Στέργος Μαρίνος 8.Λουκάς Βύντρα 9.Νίκος Σπυρόπουλος Μέσοι Βίκτορ Βιτόλο 2.Σωτήρης Νίνης 3. Σεμπάστιαν Λέτο 4. "Ζέκα" Ζοσέ Κάρλος 5.Μάτεο Σιμάο 6.Γιώργος Καραγκούνης 7.Kώστας Κατσουράνης 8.Χάρης Μαυρίας 9.Σίλβα Κλέιτον Τερματοφύλακες Στέφανος Κοτσόλης 2.Ορέστης Καρνέζης 3.Στέφανος Καπίνο Επιθετικοί Χοσέ "Τοτσέ" Νίκολας 2.Κουίνσι Οβούσου 3.Αντώνης Πετρόπουλος 4.Γκέργκελι Ρούντολφ Προπονητής Ζεσουάλδο Φερέϊρα ημήτρης, 10 ετών Προσεγγιση ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: Αλεξάνδρου Στράτος Βουρλιόγκα Βασιλική Κοκμοτός Παναγιώτης Μαρτίνης Γιάννης Σαμοΐλης Γιώργος Επιμέλεια: Μάντη Ειρήνη ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ: Γιώργος, 9,5 ετών Θοδωρής, 10 ετών Δημήτρης, 10 ετών

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Τρίτη διδακτική πρόταση Κατοικίδια ζώα Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα.

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα. Μια μέρα πήγαμε στην παιδική χαρά με τις μαμάδες μας. Ο Φώτης πάντα με το κορδόνι στο χέρι. Αν και ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερός μου, ένιωθα πως έπρεπε πάντα να τον προστατεύω. Σίγουρα δεν ήταν σαν όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ

ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ Βασισμένο στο 17 Illustrations That Are Incredibly Real For Anyone With ADD Http://www.buzzfeed.com Aug. 18, 2015 Caroline Kee BuzzFeed Staff Μετάφραση, προσαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Πως όμως τα ταλεντάκια της Παιανίας κατάφεραν μέσα σε μερικούς μόλις μήνες να γίνουν μέλη της πρώτης ομάδας του «τριφυλλιού»;

Πως όμως τα ταλεντάκια της Παιανίας κατάφεραν μέσα σε μερικούς μόλις μήνες να γίνουν μέλη της πρώτης ομάδας του «τριφυλλιού»; Η νέα ποδοσφαιρική χρονιά ξεκίνησε για τον Παναθηναϊκό με πολλές δυσκολίες, καθώς δεν υπήρχε η οικονομική άνεση για ακριβές κινήσεις... Έτσι, ο Ζεσουάλδο Φερέιρα αποφάσισε να δουλέψει ακόμα περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος!

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος! Διαταραχές ύπνου και Αυτισµός Ελένη Λούκουτου Λογοθεραπεύτρια ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Ο ύπνος είναι ένα σημαντικό συστατικό της υγείας. Παρόλο που δε μπορούμε να κατανοήσουμε όλες τις λειτουργίες του, ο ύπνος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Τρίτη διδακτική πρόταση Συνέντευξη στο δρόμο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1-2 διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Το Πανελλήνιο Ινστιστούτο Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων (P.I.N.Dis) σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Νόσου

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου.

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Κάθε μέρα έμπαινε πολύς κόσμος στο βιβλιοπωλείο και

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η

ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Τεχνικές αντιμετώπισης στρες Διαχείριση χρόνου Μελέτη περίπτωσης 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τεχνικές διαχείρισης του στρες είναι ποικίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων.

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων. ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ Α & Β ΣΑΞΗ 1 ο ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΣΤΚΑΜΠΟΤ ΧΟΛΙΚΟ ΕΣΟ 2013-2014 «ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» ΘΕΜΑ: «ΑΙΣΩΠΟΥ ΜΥΘΟΙ» ΣΑΞΕΙ: Α & Β ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΙ: Παρτάλα Μαριάνθη (Α ΤΑΞΗ) Γούτου Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ. Αγγελική Γενά & Πέτρος Γαλάνης Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ. Αγγελική Γενά & Πέτρος Γαλάνης Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά & Πέτρος Γαλάνης Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Προγράμματα Αυτοαπασχόλησης Ως προγράμματα αυτοαπασχόλησης ορίζονται τα

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Υπάρχουν άνθρωποι, δημιουργικοί, που λατρεύουν την τέχνη και διαθέτουν πολλά ταλέντα, χωρίς να είναι επαγγελματίες.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα