1. Η έννοια του χρήματος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1. Η έννοια του χρήματος"

Transcript

1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΠΡΟΣΛΑΜΒΑΝΟΥΣΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ 1. Η έννοια του χρήματος Εάν γίνει δεκτό πως το χρήμα είναι μια «τεχνητή κοινωνική συμβατικότητα», έχει δίκαιο ο J.K. Galbraith 1, ο οποίος αναφερόμενος στο πρωταρχικό ερώτημα «τι» είναι «χρήμα», λέει ότι το ερώτημα είναι κατ αρχήν αναπάντητο και πως «η Οικονομική θεωρία έχει ταλαντευθεί με το πέρασμα του καιρού στην εκτίμηση του χρήματος σαν αιτίας ή σαν αποτελέσματος (αιτιατού) των οικονομικών καταστάσεων». Αλλά και στο επίπεδο της κοινωνιολογίας δεν έχει ακόμα διευκρινιστεί εάν το χρήμα είναι «φετίχ», προαπαιτούμενο ή επιφαινόμενο «κοινωνικής δύναμης». Ιδιαιτέρως στην οικονομική επιστήμη υπάρχει μια «έντονη διαφωνία» 2 γύρω από τον ορισμό του χρήματος. Έτσι, πρέπει να διευκρινιστούν ενταύθα οι ιδιότητες του χρήματος: Πρώτον, ποιες ιδιότητες ακριβώς πρέπει να έχει ένα πράγμα για να ονομαστεί χρήμα και, δεύτερον, ποιες είναι οι λειτουργίες του χρήματος. 1. Βλ. J.K. Galbraith, Money (1995), σσ Π. Μηλιαράκης, Το Νομισματικό Σύστημα στα πλαίσια του Οικονομικού Δικαίου (1990), σσ. 55 κ.εξ. 2. Βλ. Μ. Fleming, Νομισματική θεωρία (στα ελληνικά, 1972), σ. 17. Πάντως, πολλοί συγγραφείς ομιλούν και για το «οιονεί χρήμα», βλ. σχετικώς Π.Α. Κιόχος Γ.Δ. Παπανικολάου, Χρήμα-Πίστη-Τράπεζες (1997), σ

2 ΜΑΚΡΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ Πάντως, σε ό,τι αφορά τον αμιγώς οικονομικό χαρακτήρα του χρήματος, μερικές από τις δυσκολίες του «ορισμού» του φαίνονται καθαρά αν κοιτάξουμε από κοντά την έννοιά του ως μέσου πληρωμών. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Κέρματα, χαρτονομίσματα και καταθέσεις όψεως 3 σε εμπορικές Τράπεζες είναι μέσα πληρωμών, αφού γίνονται αποδεκτά σε αντάλλαγμα αγαθών και χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων (π.χ. ομολογιών). Από την άλλη, καταθέσεις προθεσμίας σε εμπορικές Tράπεζες 4 δεν μεταβιβάζονται με επιταγές και για το λόγο αυτό δεν θεωρούνται μέσο πληρωμής. Εντούτοις, είναι χρήμα. Άλλα αγαθά πάλι μπορούν να αποκτηθούν με πίστωση. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Στις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων υπεισέρχονται «εμπορικές πιστώσεις». Οι «πιστώσεις» όμως αυτές παρότι αποτελούν αιτία απόκτησης αγαθών δεν μπορεί να λεχθεί ότι είναι μέσα πληρωμών. Ωστόσο, και οι πιστώσεις είναι υποκατάστατος τρόπος απόκτησης αγαθών άρα υποκατάστατα χρήματος. Ας υποθέσουμε ότι η λειτουργία του μέσου πληρωμών είναι ένα αναγκαίο στοιχείο για τον «ορισμό» του «χρήματος». 3. Για την έννοια των καταθέσεων «όψεως», βλ. έκδοση της Εθνικής Τράπεζας (ΕΤ), Καταθέσεις (1987), σσ. 82 κ.εξ., όπου μεταξύ άλλων: «Από τον όρο καταθέσεις όψεως καταγράφεται η υποχρέωση της Τράπεζας για την απόδοση των καταθέσεων αυτών είναι άμεση και σε πρώτη ζήτηση από τον δικαιούχο». 4. Για τις Τράπεζες και τις χρηματοοικονομικές επενδύσεις, καθώς και για τις χρηματιστηριακές αγορές γενικώς, βλ. Γ. Χουφσμίντ (J. Huffschmid), Πολιτική Οικονομία των Χρηματιστηριακών Αγορών και Εναλλακτικές Στρατηγικές (στα ελληνικά, 2006), καθώς και τον πρόλογο του Ν. Κοτζιά. Ακόμα, βλ. G. Soros, The New Paradigm for Financial Markets (2008), σσ. 64 κ.εξ., όπου το κεφάλαιο «The International Banking Crisis of the 1980s». Επίσης, βλ. Π. Μηλιαράκης, Τραπεζικό Δίκαιο (1994), σσ. 58 κ.εξ., Ι. Βελέντζας, Τραπεζικό Δίκαιο (1992), σσ. 49 κ.εξ., Σ. Ψυχομάνης, Τραπεζικό Δίκαιο (2001), σσ. 57 κ.εξ., Β. Πανάγος, Χρηματιστήριο, Τράπεζες, Κεφαλαιαγορές (1990), σσ. 12 κ.εξ., Κ. Στεργιώτης, Χρήμα και Διεθνές Τραπεζικό Σύστημα (1990), σσ. 111 κ.εξ., Δ. Ζαχαριάδης-Σούρας, Χρήμα-Πίστη- Τράπεζες (1993), σσ. 49 κ.εξ. και Γ.Σ. Ζερβός, Η Τραπεζική Πολιτική της ΕΟΚ εν όψει του 1992 (1989), σσ. 29 κ.εξ. 32

3 ΤΟ ΜΑΚΡΟΣΥΣΤΗΜΑ Αυτό όμως μας δημιουργεί δυσκολίες σε ό,τι αφορά τον «εμπειρικό καθορισμό της έννοιας». ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Πρέπει να περιληφθούν οι καταθέσεις όψεως και οι καταθέσεις προθεσμίας 5 στην έννοια του χρήματος ως μέσου πληρωμών; Εκ πρώτης όψεως, τούτο το ερώτημα φαίνεται να θεωρείται απλό. Ωστόσο, το ζήτημα είναι «πολύ σημαντικό», γιατί είναι δυνατόν να επηρεάσει τη σχέση μεταξύ επιπέδου δαπανών και ποσότητας (κυκλοφορούντος) χρήματος 6. Ο Μ. Fleming 7, αποσαφηνίζοντας τις επιμέρους έννοιες, παρατηρεί: «Κάθε στιγμή οι κάτοχοι πλούτου πρέπει να επιλέγουν πώς θα κατανέμουν την περιουσία τους μεταξύ: α) των πραγματικών περιουσιακών στοιχείων (διαρκών αγαθών), β) των χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων (ομολογιών ή μετοχών) ή γ) του χρήματος». Και στη συνέχεια υποστηρίζει: «Υπάρχει ένα φάσμα βαθμών υποκατάστασης μεταξύ του χρήματος και όλων των άλλων περιουσιακών στοιχείων... Η αναζήτηση αυτού του φάσματος περιλαμβάνει ανάλυση των λόγων που διαφοροποιούν τις προτιμήσεις των ανθρώπων μεταξύ των διαφόρων περιουσιακών στοιχείων και των τρόπων με τους οποίους οι οικονομικές μονάδες αποκτούν τις δυνατότητες και πραγματοποιούν αυτές τις προτιμήσεις. Αυτή η ανάλυση είναι ένα κεντρικό τμήμα της νομισματικής θεωρίας». Πάντως, καταλήγει ο Μ. Fleming, η κατασκευή μιας θεωρίας πρέπει να έχει μια «αρχή», ακόμα και αν αυτή είναι προσωρινή. Και ορίζει ότι: «Στην έννοια του χρήματος περιλαμβάνονται όλα τα περιουσιακά στοιχεία που είναι γενικώς αποδεκτά ως μέσα πληρωμών». Στη γενική αυτή κατεύθυνση της οικονομικής θεωρίας προσχωρεί 5. Για την έννοια των καταθέσεων «προθεσμίας», βλ. έκδοση της ΕΤ, ό.π., σημ. 3, σσ. 88 κ.εξ., όπου διεξοδική ανάλυση όλων των μορφών των προθεσμιακών καταθέσεων. Γενικώς, «στην περίπτωση των προθεσμιακών καταθέσεων γίνεται συμφωνία ανάμεσα στον καταθέτη και την Τράπεζα για τη χρονική δέσμευση του ποσού της κατάθεσης». 6. Βλ. Μ. Fleming, ό.π., σημ. 2, σ Βλ. M. Fleming, ό.π., σημ. 2, σσ

4 ΜΑΚΡΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ και η νομική επιστήμη 8, καθόσον το σύνολο των συναλλαγών σε διακρατικό και ιδιωτικό (διεθνές ή εσωτερικό) επίπεδο ρυθμίζεται από αυστηρούς ουσιαστικούς και τυπικούς κανόνες δικαίου που είναι κανόνες δημόσιας τάξης. 2. Οι βασικές λειτουργίες του χρήματος 9 στο μακροσύστημα Οι βασικές λειτουργίες του χρήματος στα πλαίσια του μακροσυστήματος μπορούν να διακριθούν: α) στη λειτουργία του ως μέσου κυκλοφορίας, β) στη λειτουργία του ως μέσου συσσώρευσης πλούτου και γ) στη λειτουργία του ως μονάδας μέτρησης αξίας. 8. Βλ. Π. Μηλιαράκης, ό.π., σημ. 4, σσ. 9 κ.εξ., όπου, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι ανάμεσα στο Οικονομικό Δίκαιο και την Πολιτική Οικονομία υπάρχει «οργανικός-λειτουργικός» σύνδεσμος, κατά την αναλογία που διατυπώνει ο Λ. Θεοχαρόπουλος, βλ. Φορολογικόν Δίκαιον, τ. Αʹ, ημ. Αʹ (1981), ιδʹ και ζʹ κ.εξ., όπου: «Ο οικονομολόγος δεν γίναται δημοσιονόμος εάν δεν είναι νομικός, ομοίως όπως ο νομικός δεν θα είναι δημοσιονόμος ειμή εν ω μέτρω θα εμπλουτισθή με την οικονομικήν επιστήμην, και η διπλή αυτή εκπαίδευσις εμβαπτισθή εις τα πρωτεία των πολιτικών δεδομένων (αρχών), εκτός των οποίων η επιστήμη των δημοσιονομικών δεν δύναται να εννοηθή». Επίσης, βλ. Μ. Στασινόπουλος, Μαθήματα Δημοσιονομικού Δικαίου (1966), σ. 6, όπου: «Διά την κατανόησιν των κανόνων του δημοσιονομικού δικαίου απαιτούνται ιδιαίτερα οικονομικαί γνώσεις... την οικονομικήν άποψιν ερευνά η Δημοσία Οικονομική, την δε νομικήν η Νομική Επιστήμη». 9. Βλ. Κ. Μαρξ, Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας, σ. 12, J.K. Keynes, Η Γενική Θεωρία της Απασχόλησης, του Τόκου και του Χρήματος (στα ελληνικά, 2001), σσ. 39 κ.εξ., Π. Νικιτίν, Βάσεις Πολιτικής Οικονομίας (1963), σσ , 51-54, Λ. Αθανάσιεφ Ν. Αντρέγιεφ κ.ά., Η Πολιτική Οικονομία του Καπιταλισμού, σσ. 26 κ.εξ., Ξ. Ζολώτας, Νομισματική Ισορροπία και Οικονομική Ανάπτυξη (1964), συνολικώς, Δ.Ι. Δελιβάνης, Παραδόσεις Θεωρητικής Πολιτικής Οικονομίας (1967), σσ. 195 κ.εξ., Μ.Ι. Λαμπρινίδης, Δημοσιονομική Πολιτική για τη Σταθεροποίηση της Οικονομίας. Η Κεϋνσιανή Θεωρία (1985), σσ. 265 κ.εξ., Α. Κιντής Ε. Πουρναράκης, Αρχές Οικονομικής Πολιτικής (1987), σσ. 265 κ.εξ., Κ.Ν. Χριστόπουλος, Χρήμα-Τράπεζες-Πίστη (1985), σσ. 5 κ.εξ., Κ. Στεργιώτης, Το Τραπεζικό Σύστημα (1986), σσ. 91 κ.εξ., καθώς και σσ , του αυτού, Ο Πληθωρισμός (1986), σ. 53, Θ. Μπένος, Θεωρία Χρήματος (1979), 34

5 ΤΟ ΜΑΚΡΟΣΥΣΤΗΜΑ 3. Η εμφάνιση του χρήματος και η κυκλοφορία του 10 Το χρήμα στη σημερινή του μορφή, της χάρτινης (κυρίως) κυκλοφορίας, είναι προϊόν μακράς εξελικτικής διαδικασίας. Το χρήμα δεν εμφανίστηκε διαμιάς. Αρχικώς, ως χρήμα ξεχώρισε το εμπόρευμα που ανταλλασσόταν πιο συχνά. τ. Ιʹ, σσ. 11 κ.εξ., G.K. Shaw, Δημοσιονομική Πολιτική (στα ελληνικά, 1972), σσ Επίσης, βλ. α) Μ. Friedman, «H Ποσοτική Θεωρία του Χρήματος», σσ. 103 κ.εξ., β) Του αυτού, «Η Ζήτησις Χρήματος», σσ. 128 κ.εξ., γ) A.H. Meltzer, «Η Ζήτησις Χρήματος», σσ. 183 κ.εξ. και δ) H.G. Johnson, «Νομισματική Θεωρία και Πολιτική», σσ. 17 κ.εξ. από τον Αʹ τόμο της Νομισματικής Θεωρίας και Πολιτικής, σε επιμέλεια R.S. Thorn (1971), του «Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών», N.S. Andreyev A.F. Kovalera, Political Economy: Capitalism (1977), σσ. 59 κ.εξ., H.A. Silverman and L.B. Curzon, The Economics of Money and Banking (1948), σσ. 4 κ.εξ., R.C. Hawtrey, Currency and Credit (1980), σσ , , 431, S. Korteweg F.A.G. Keesing, A Textbook of Money (1959), σσ. 3 κ.εξ. Επίσης, βλ. Α. Χοτοτιάν, Μακροοικονομία (1990), σσ. 239 κ.εξ., καθώς και Ζ. Δεμαθάς, «Κράτος, Τράπεζες και Χρήμα: Μια Διαδικασία Εκσυγχρονισμού», στον τόμο Οι Λειτουργίες του Κράτους σε Περίοδο Κρίσης (1990), σσ. 110 κ.εξ. (Ίδρυμα Σάκη Καράγιωργα). 10. Βλ. Δ. Ζαχαριάδης-Σούρας, ό.π., σημ. 4, σσ Επίσης, βλ. Α. Ανικίν, Χρυσός (στα ελληνικά, 1978), σ. 37, όπου αναφέρεται ότι ο Γάλλος βασιλιάς του 14ου αιώνα Φίλιππος Δʹ, επειδή κυκλοφόρησε νομίσματα με πολύ μικρότερο βάρος, χαρακτηρίστηκε «πλαστογράφος νομισματοποιός». Ακόμα, βλ. Π. Μηλιαράκης, ό.π., σημ. 1, σ. 49, όπου και η αναφορά ότι στη Γαλλία θεσπίστηκε και ρυθμίστηκε για πρώτη φορά το δικαίωμα «κοπής» χαρτονομισμάτων με το Διάταγμα του 1315 του Λουδοβίκου Ιʹ και στην Αγγλία με το Banking Act του Επίσης, σημειώνεται ότι τα πρώτα χαρτονομίσματα στην Αμερική εκδόθηκαν το 1690 και στη Ρωσία το Επιπλέον, ο Ι. Βελέντζας (Οικονομικό Δίκαιο ΙΙΙ, 1985, σ. 10), υποστηρίζει ότι «το χαρτονόμισμα τόσο ως ύλη όσο και ως χρηματική μορφή υπήρξε κινέζικη επινόηση» (κινέζικη επινόηση, άλλωστε, υπήρξε και η πυρίτιδα!). Ο ίδιος συγγραφέας υποστηρίζει ότι ο όρος «νόμισμα» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τους Έλληνες της Σικελίας (βλ. ό.π., σ. 29). Επίσης, βλ. του αυτού, σ. 37, όπου: «Χάρτινο αναγκαστικό νόμισμα συναντάμε στην Κίνα και τον 13ο μ.χ. αιώνα, και μάλιστα με απειλή θανατικής ποινής σε περίπτωση που δεν θα γινόταν αποδεκτό στην ισοτιμία που καθορίστηκε». Τέλος, θα πρέπει να λεχθεί εδώ ότι το πρώτο ελληνικό νόμισμα κόπηκε από τον Καποδίστρια το 1828 και ήταν ο Φοίνικας, που αναγεννιέται όπως το ελληνικό Έθνος. Ο Όθωνας το 1833 εισήγαγε για πρώτη φορά τη δραχμή με βάση το διμεταλλισμό. Μια χρυσή ελληνική δραχμή περι- 35

6 ΜΑΚΡΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ Τελικώς, ως αποτέλεσμα της μακρόχρονης εξέλιξης της εμπορευματικής οικονομίας, ο ρόλος του χρήματος κατακυρώθηκε στο χρυσό. Το 19ο αιώνα ο χρυσός εκπλήρωσε το ρόλο του χρήματος στην πλειονότητα των Χωρών. Στα πλαίσια όμως της κυκλοφορίας, άρα και της ανταλλαγής, κατανοήθηκε ότι το μέσο ανταλλαγής πρέπει να έχει ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά: α) Να είναι αποδεκτό σε διακρατικό επίπεδο. β) Να είναι αποδεκτό απ όλα τα μέλη της κοινωνίας. γ) Να μην υπόκειται ευκόλως σε φθορά. δ) Να μην αλλοιώνεται ευκόλως με την πάροδο του χρόνου. ε) Να μεταφέρεται ευκόλως. Έτσι, με βάση τις παραπάνω εκτιμήσεις για τις ανάγκες των συναλλαγών αλλά και τις απαιτήσεις για τη διευκόλυνσή τους στην πορεία της ιστορικής εξέλιξης αποβάλλεται («τεχνητά») ο χρυσός από την κυκλοφορία με αιτία την εμφάνιση του «πιστωτικού χρήματος» και του «χαρτονομίσματος». Άλλωστε, το ίδιο το Κράτος έχει ιδιαίτερη δυνατότητα κέρείχε 9/10 χρυσού και 1/10 χαλκού. Για τις μικροσυναλλαγές κόπηκαν αργυρά νομίσματα της 1,1/2 και 1/4 δραχμής και χάλκινα των 2 δραχμών και του ενός λεπτού. Το 1841 ιδρύθηκε η Εθνική Τράπεζα (της Ελλάδος), η οποία κατά τον ίδιο χρόνο έλαβε και το προνόμιο της έκδοσης τραπεζογραμματίων μέχρι το 1928, οπότε ιδρύθηκε η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία και έλαβε το εκδοτικό προνόμιο. Επίσης, από το 1867 καθιερώθηκε ουσιαστικώς η αναγκαστική κυκλοφορία κατά την οποία η Εκδοτική Τράπεζα δεν υποχρεούται να αντικαθιστά τα χάρτινα νομίσματα με χρυσό, ούτε να τηρεί ορισμένη ποσότητα χρυσού. Η κυκλοφορία του νομίσματος δεν στηρίζεται πλέον στην ποσότητα του χρυσού που διατηρεί η Εκδοτική Τράπεζα, αλλά στην εμπιστοσύνη που έχει το κοινό στο Κράτος και στην αξία των αγαθών. Βλ. εδώ την εντυπωσιακή μελέτη του Η. Βενέζη, Χρονικόν της Τραπέζης της Ελλάδος (1955), συνολικώς, για την κατανόηση του όλου νομικο-οικονομικού και πολιτικού ρόλου της Τράπεζας της Ελλάδος. Επίσης, βλ. Γ. Δερτελής, Το ζήτημα των Τραπεζών ( ), 1980, συνολικώς. 36

7 ΤΟ ΜΑΚΡΟΣΥΣΤΗΜΑ δους από την έκδοση νομισμάτων με ελαττωμένο βάρος(!) σε αξία. Στα πλαίσια της ιστορίας της κυκλοφορίας του χρήματος, παρατηρείται το εξής οξύμωρο σχήμα: Το αρχικό χρήμα το μεταλλικό κυκλοφορούσε επειδή «είχε αξία». Αντιθέτως, υπό το σημερινό καθεστώς του νομίσματος 11, το χρήμα αποκτά αξία «επειδή κυκλοφορεί» 12. Προηγουμένως ελέχθη ότι στην αρχική μορφή του χρήματος ξεχώρισε το εμπόρευμα «εκείνο» που ανταλλασσόταν «πιο συχνά». Δηλαδή, είχαμε βασικώς από άποψη συναλλαγής ανταλλαγή εμπορευμάτων: ένα εμπόρευμα ανταλλασσόταν με ένα άλλο εμπόρευμα. Με την εμφάνιση, όμως, του χρήματος η ανταλλαγή των εμπορευμάτων συντελείται με τη βοήθειά του. Στην αρχή το εμπόρευμα επωλείτο έναντι χρήματος, ύστερα με το χρήμα αυτό αγοραζόταν ένα άλλο εμπόρευμα. Η ανταλλαγή των εμπορευμάτων 13 που συντελείται με τη βοήθεια του χρήματος ονομάζεται κυκλοφορία των εμπορευμάτων: Εμπόρευμα-Χρήμα-Εμπόρευμα (Ε-Χ-Ε). Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι το εμπόρευμα, ευρισκόμενο στα χέρια του αγοραστή, «εξέρχεται» της κυκλοφορίας, ενώ το χρήμα βρίσκεται διαρκώς στη σφαίρα της κυκλοφορίας: περνά δηλαδή από χέρι σε χέρι. Έτσι, το χρήμα διαδραματίζει («παίζει») το ρόλο του ενδιάμεσου στην κυκλοφορία των εμπορευμάτων και εκπληρώνει τη λειτουργία του «μέσου κυκλοφορίας». 11. Βλ. Δ. Ψαρός, Στοιχεία Διοικητικού Οικονομικού Δικαίου (1960), σσ Βλ. Α. Ανικίν, ό.π., σημ. 10, σ. 37, όπου: «Το εμπορευματικό χρήμα μπορούσε να κυκλοφορεί γιατί είχε αξία. Αυτό το χρήμα αντίθετα εννοείται της αναγκαστικής κυκλοφορίας αποκτά αξία γιατί κυκλοφορεί. Αυτή είναι η παραδοξολογία και μάλιστα όχι η τελευταία στη θεωρία και την ιστορία του χρήματος». 13. Βλ. Θ. Μπένος, ό.π., σημ. 9, σσ. 63 κ.εξ., όπου την ανταλλαγή αυτή ευστόχως ορίζει ως «εμπράγματη οικονομία», η οποία με την εισαγωγή του χρήματος ως μέσου ανταλλαγής των αγαθών μετατράπηκε σε εγχρήματη (σ. 66). 37

8 ΜΑΚΡΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ Είναι επόμενο, λοιπόν, από τα παραπάνω ότι το χρήμα χρησιμεύει ως μέσο πληρωμής. Η παράλληλη δε σχέση της λειτουργίας του χρήματος ως μέσου κυκλοφορίας, άρα και ως μέσου πληρωμής, μας επιτρέπει να διασαφηνίσουμε το νόμο σύμφωνα με τον οποίο καθορίζεται η μάζα (η ποσότητα) του χρήματος που είναι απαραίτητη για την κυκλοφορία των εμπορευμάτων. Έτσι: α) Από το άθροισμα των τιμών των κυκλοφορούντων εμπορευμάτων (αγαθών) και β) από την ταχύτητα κυκλοφορίας του χρήματος συνάγεται ότι: Όσο ταχύτερα κυκλοφορεί το χρήμα, τόσο λιγότερο χρήμα χρειάζεται (απαιτείται) και αντιστρόφως. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Ας υποθέσουμε πως μέσα σε ένα χρόνο πωλούνται εμπορεύματα 100 δισ. ευρώ και πως κάθε ευρώ συμπληρώνει κατά μέσο όρο 50 γύρους. Τότε για την κυκλοφορία του συνολικού όγκου των εμπορευμάτων θα απαιτηθούν: άθροισμα τιμών εμπορευμάτων Ποσότητα χρήματος =, ταχύτητα κυκλοφορίας χρήματος δηλαδή: 100 δισ. ευρώ Ποσότητα χρήματος = = 2 δισ. ευρώ 50 ευρώ Ο νόμος της κυκλοφορίας του χρήματος συνίσταται στο ότι η ποσότητα του χρήματος που απαιτείται για την κυκλοφορία των εμπορευμάτων πρέπει να είναι ίση με το άθροισμα των τιμών των εμπορευμάτων, διαιρεμένο με το μέσο αριθμό των γύρων που πραγματοποιεί το χρήμα. Με άλλες λέξεις: Κυκλοφοριακή ταχύτητα του χρήματος καλείται η ταχύτητα με την οποία κυκλοφορεί το χρήμα από χέρι σε χέρι ως όργανο πληρωμής μέσα σε ένα χρονικό διάστημα. 38

9 ΤΟ ΜΑΚΡΟΣΥΣΤΗΜΑ Ας δούμε, τώρα, υποθετικώς την κυκλοφορία ενός χαρτονομίσματος των 50 ευρώ και ας δεχτούμε ότι μέσα σε μία ημέρα ο Α το έδωσε στον Β και αγόρασε ένα βιβλίο (αʹ κυκλοφορία), ο Β στον Γ για δρομολόγιο ταξί (βʹ κυκλοφορία), ο Γ στον Δ και αγόρασε περιοδικά και εφημερίδες (γʹ κυκλοφορία) και ο Δ στον Ε και αγόρασε 2 κιλά ψάρια (δʹ κυκλοφορία). Το χαρτονόμισμα των 50 ευρώ μέσα σε μία ημέρα κυκλοφόρησε 4 φορές. Σε περιόδους ομαλού οικονομικού βίου η κυκλοφοριακή ταχύτητα είναι κατά το μάλλον, και μάλλον, ίδια. Σε περιόδους, όμως, πληθωρισμού, και πολύ περισσότερο υπερπληθωρισμού, τα άτομα (έμποροι και μη) προσπαθούν να απαλλαγούν από το χρήμα (το λεγόμενο «κακό χρήμα»), γιατί υπ αυτές τις συνθήκες χάνει συνεχώς την αξία του. Έτσι, σε καθεστώς πληθωρισμού ή υπερπληθωρισμού (κατακόρυφου πληθωρισμού) παρατηρείται εντυπωσιακή αύξηση της κυκλοφορίας του χρήματος-νομίσματος, η οποία συντελεί ακόμα περισσότερο στη μείωση της αξίας του (Παράδειγμα: Η Ελλάδα της κατοχικής περιόδου ). Εάν, τώρα, παραστήσουμε την ποσότητα (τον όγκο) του χρήματος που κυκλοφορεί σε μια οικονομία με το Μ, την κυκλοφοριακή ταχύτητα του χρήματος με το V, την ποσότητα των αγαθών με το Q και το επίπεδο των τιμών με το Ρ, σύμφωνα με τον ορισμό της κυκλοφοριακής ταχύτητας του χρήματος, θα έχουμε την παρακάτω «παράσταση»: V = P Q M Από την εξίσωση αυτή προκύπτει ότι η κυκλοφοριακή ταχύτητα του χρήματος ισούται με το γινόμενο της ποσότητας των αγαθών επί την τιμή τους, διαιρουμένου με την ποσότητα του κυκλοφορούντος χαρτονομίσματος. 39

10 ΜΑΚΡΟΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ Εάν πολλαπλασιάσουμε αμφότερα τα μέλη της ταυτότητας επί Μ, τότε έχουμε την ταυτότητα: MV = PQ Επειδή δε το γινόμενο PQ ισούται με το Καθαρό Εθνικό Προϊόν 14 (ΚΕΠ-Υ), η παραπάνω ταυτότητα γίνεται: Υ V =, που σημαίνει ότι η κυκλοφοριακή ταχύτητα του Μ χρήματος ισούται με το πηλίκον της διαίρεσης του Καθαρού Εθνικού Προϊόντος διά του όγκου του κυκλοφορούντος χαρτονομίσματος 15. Στην ταυτότητα MV = ΡQ στηρίζεται η «ποσοτική θεωρία του χρήματος» («quantity theory of money»), κατά την οποία το επίπεδο των τιμών είναι ανάλογο προς την ποσότητα του χρήματος που κυκλοφορεί. Αναλυτικότερα, εάν η ποσότητα του χρήματος διπλασιαστεί, τριπλασιαστεί κ.λπ., διπλασιάζεται, τριπλασιάζεται κ.λπ. και το γενικό επίπεδο των τιμών. Όμως: Η κυκλοφοριακή ταχύτητα του χρήματος V και το προϊόν της οικονομίας Q είναι σταθερά μεγέθη. 14. Εθνικό Προϊόν (ή Εθνικό Εισόδημα) καλείται η συνολική αξία των τελικών αγαθών και υπηρεσιών που παράγονται σε μια οικονομία μέσα σε ένα έτος. Το Εθνικό Προϊόν διακρίνεται σε ακαθάριστο και σε καθαρό. Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ) καλείται το σύνολο των αξιών των τελικών αγαθών και υπηρεσιών που παράγονται σε μια οικονομία μέσα ένα έτος. Καθαρό Εθνικό Προϊόν (ΚΕΠ) καλείται το Εθνικό Προϊόν που προέρχεται από το ακαθάριστο μετά την αφαίρεση των αποσβέσεων των πάγιων περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιήθηκαν στην παραγωγή. Άρα έχουμε την εξίσωση: ΑΕΠ = ΚΕΠ + Αποσβέσεις ή ΚΕΠ = ΑΕΠ Αποσβέσεις. 15. Επίσης, οι Α. Κιντής και Ε. Πουρναράκης φέρουν το εξής παράδειγμα: «Αν το Καθαρό Εθνικό Προϊόν της Ελλάδας (το 1987) είναι» αναφέρονται στην εποχή πριν από το ευρώ «3,5 τρισεκ. δρχ. και η προσφορά χρήματος 700 δισεκ. δρχ., τότε το V ισούται με 5, που σημαίνει ότι κάθε δραχμή κυκλοφορούσε κατά μέσο όρο πέντε φορές το χρόνο». Βλ. ό.π., σημ. 9, σ

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 8 Προσδιορισμός τιμών και ποσοτική θεωρία Προσδιορισμός τιμών Προσδιορισμός τιμών! Ως τώρα δεν εξετάσαμε πως διαμορφώνεται το γενικό επίπεδο τιμών και πως μεταβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 6 Χρήμα και Τράπεζες Ορισμός χρήματος! Χρήμα είναι το σύνολο των οικονομικών αξιών που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2009. Θέματα Εξετάσεων Παλαιότερων Ετών

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2009. Θέματα Εξετάσεων Παλαιότερων Ετών ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2009 Θέματα Εξετάσεων Παλαιότερων Ετών ΔΑΠ Οικονομικού www.dap-oikonomikou.gr - Σελίδα 2 από 34 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΙΤΛΟΣ... ΣΕΛΙΔΑ Περιεχόμενα... 3 1. ΧΡΗΜΑ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΦΕΒΡ 2009... 4 2. ΧΡΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εργασιακή Θεωρία της Αξίας του Μαρξ Σημειώσεις του Λευτέρη Τσουλφίδη Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Ο Νόμος της Αξίας του Μαρξ Ο καπιταλισμός ορίζεται ως το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ. Ορισμός Χρήματος. Με τον όρο χρήμα, εννοούμε καθετί που έχει τη γενική αποδοχή ως μέσο συναλλαγών και διακανονισμού χρεών.

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ. Ορισμός Χρήματος. Με τον όρο χρήμα, εννοούμε καθετί που έχει τη γενική αποδοχή ως μέσο συναλλαγών και διακανονισμού χρεών. ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Ορισμός Χρήματος Με τον όρο χρήμα, εννοούμε καθετί που έχει τη γενική αποδοχή ως μέσο συναλλαγών και διακανονισμού χρεών. Βασικές μορφές χρήματος Διαχρονικά, το χρήμα έχει πάρει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια)

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια) Χρήμα, Τράπεζες και Ισορροπία στις Χρηματοπιστωτικές Αγορές - Χρήμα: Συνολικό Απόθεμα περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούν άμεσα οι άνθρωποι σε μια οικονομία για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών. - Χρησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 7 ΟΥ & 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ ΕΠΑ.Λ Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµία από τις παρακάτω προτάσεις σηµειώνοντας το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece. Starter Kit 1 Precious Metals Greece Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.com Αγαπητέ επενδυτή, Σε ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σου προς

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Η έννοια του χρήματος Με τον όρο χρήμα ή μέσο πληρωμών νοούμε όλα τα μέσα που χρησιμοποιούνται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών 1. Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να επιτύχει η νομισματική πολιτική Πώς μπορεί η νομισματική πολιτική να επηρεάσει τις τιμές που πληρώνουμε για τα αγαθά και

Διαβάστε περισσότερα

www.techandmath.gr 4 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη

www.techandmath.gr 4 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη Άσκηση 1 η 4 η Εργασία ΔEO31 Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν την τέταρτη εργασία της ενότητας ΔΕΟ31 Α. Ξέρουμε ότι ισχύει ο τύπος: c+ 1 H M( er+ rr) 100 500(0, 05 0,10) M = H c= = c= 0, 0625

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες 1 Περιεχόμενα Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αγορές Χρήματος Χρηματοοικονομική Διοίκηση Μακροπρόθεσμο χρέος 2 Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Οι μονάδες οι οποίες έχουν τρέχουσες

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική Διεθνής Χρηματοοικονομική 1 Περιγραφή Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές λειτουργίας των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίου και του διεθνούς νομισματικού

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1. Πότε θα γίνει η εισαγωγή του ευρώ; Το ευρώ αναμένεται να εισαχθεί και να αποτελέσει επίσημο νόμισμα της χώρας την 1 η Ιανουαρίου 2008. 2. Πότε θα καταργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Χρήματα και Νομίσματα

Χρήματα και Νομίσματα Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Χρήματα και Νομίσματα Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc21 Ξενάκης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Η «επενδυτική τραπεζική» είναι ένα αντικείμενο το οποίο μπορεί να αξιοποιήσει διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΑΣΟΕΕ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΑΡΙΝΟ-ΘΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-12 ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΙΔΗΣ Σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό έτος: 2012-2013. Υπεύθυνοι καθηγητές: Προκοπίου Στέλιος Ταγταλιανίδης Κων/νος

Σχολικό έτος: 2012-2013. Υπεύθυνοι καθηγητές: Προκοπίου Στέλιος Ταγταλιανίδης Κων/νος Σχολικό έτος: 2012-2013 Υπεύθυνοι καθηγητές: Προκοπίου Στέλιος Ταγταλιανίδης Κων/νος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τι είναι χρήμα; Είδη χρήματος Από την δημιουργία του όρου «τράπεζα». Στα τραπεζογραμμάτια του 2013 Η ΠΡΩΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

Η Νομισματική Προσέγγιση

Η Νομισματική Προσέγγιση Η Νομισματική Προσέγγιση Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Η Νομισματική Προσέγγιση Βάση της νομισματικής προσέγγισης είναι το λεγόμενο νομισματικό υπόδειγμα, το οποίο προσδιορίζει τους παράγοντες που επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10 Οι ακόλουθες ασκήσεις αποτέλεσαν θέµατα στις πανελλαδικές εξετάσεις και αφορούν την ύλη της Μακροοικονοµίας στα ΕΠΑΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Σημειώσεις

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Σημειώσεις ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Σημειώσεις Δρ. Ελευθέριος Γούλας Πάτρα, 2010 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) Είναι η αξία όλων των τελικών αγαθών και υπηρεσιών που παράγονται σε μία οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα. MSc in Accounting & Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Μάθημα: ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ & ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα. MSc in Accounting & Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Μάθημα: ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ & ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα MSc in Accounting & Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Μάθημα: ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ & ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Η Έννοια της αγοράς Οι αγορές αποτελούν τους μηχανισμούς ανταλλαγής πραγματικών περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ 2 (25 μονάδες) Υποθέστε ότι η Κεντρική Τράπεζα της χώρας Lowland ασκεί πολιτική ανοικτής αγοράς με στόχο την διευκόλυνση της οικονομικής μεγέθυνσης. α) Παρουσιάστε διαγραμματικά την πιθανή επίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ

1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ 1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ 1.1 Βασικές αρχές οικονομικής πολιτικής Στους βασικότερους αντικειμενικούς σκοπούς της οικονομικής πολιτικής περιλαμβάνονται: η πλήρης απασχόληση, η σταθερότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Κεφάλαιο 2o (συνέχεια) b) Υπολογισμός των βασικών Μακροοικονομικών μεγεθών Συνολικό εισόδημα και συνολική δαπάνη! Για μια οικονομία συνολικά, το εισόδημα πρέπει να είναι ίσο

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ

και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ Ισολογισμός. 1 Τι είναι ο Ισολογισμός Ισολογισμός είναι η λογιστική χρηματοοικονομική κατάσταση που παρουσιάζει συνοπτικά αλλά με σαφήνεια την περιουσιακή κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μικροοικονομία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

Economics Alert. Νέο Διάταγμα για περιορισμούς στις τραπεζικές συναλλαγές

Economics Alert. Νέο Διάταγμα για περιορισμούς στις τραπεζικές συναλλαγές Economics Alert 03 Απριλίου 2013 Νέο Διάταγμα για περιορισμούς στις τραπεζικές συναλλαγές Αναμένεται διάταγμα για αποδέσμευση του 10% των ανεξασφάλιστων καταθέσεων στην Τράπεζα Κύπρου KPMG Άγγελος Γρηγοριάδης

Διαβάστε περισσότερα

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή 1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή Στη διεθνή οικονοµία γίνεται ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Κάθε χώρα έχει το δικό της νόµισµα, στο οποίο εκφράζονται οι τιµές των αγαθών και υπηρεσιών. Η διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ Ε.Σ.Δ.Δ.Α. ΔΕΙΓΜΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ Ε.Σ.Δ.Δ.Α. ΔΕΙΓΜΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ Ε.Σ.Δ.Δ.Α. ΔΕΙΓΜΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Αντικείμενο της Πολιτικής Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Ι.Χ. ΜΑΥΡΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ

Ι.Χ. ΜΑΥΡΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ Ερωτηματολόγιο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΦΙΛ ΠΕΛΑΤΗ Όνομα / Επωνυμία Πελάτη Κωδικός Χ.Α.Α. Ημερομηνία Ι.Χ. ΜΑΥΡΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ 5 (1ος ΟΡΟΦΟΣ) 105

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟ Ευρωπαϊκή Τραπεζική Οµοσπονδία ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ

ΕΤΟ Ευρωπαϊκή Τραπεζική Οµοσπονδία ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΕΤΟ Ευρωπαϊκή Τραπεζική Οµοσπονδία ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΙΑ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΠΑΝΑΓΟΡΑΣ Έκδοση [Ιανουαρίου] 2001 Το παρόν Παράρτηµα συµπληρώνει τις Γενικές ιατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 30. Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 30. Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία Μια Μακροοικονομική Θεωρία για την ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 30 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Ο Νόμος Φορολογίας Εισοδήματος (Τροποποίηση) του 2005 Ο Νόμος Ειδικής Εισφοράς για την Άμυνα (Τροποποίηση) του 2004 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά

Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά στοιχεία χρηματο-οικονομικής οικονομικής ανάλυσης 1 ο θερινό σχολείο νεανικής επιχειρηματικότητας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Μ. Μπεκιάρης Ποια ζητήματα θα μας απασχολήσουν; Πώς

Διαβάστε περισσότερα

Ε Κ Θ Ε Σ Η. Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (άρθρο 75 παρ. 1 του Συντάγµατος)

Ε Κ Θ Ε Σ Η. Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (άρθρο 75 παρ. 1 του Συντάγµατος) Αριθµ. 37 /11 / 2012 Ε Κ Θ Ε Σ Η Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (άρθρο 75 παρ. 1 του Συντάγµατος) Στο σχέδιο νόµου «Έγκριση των Σχεδίων Συµβάσεων Χρηµατοδοτικής ιευκόλυνσης µεταξύ του Ευρωπαϊκού Ταµείου

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις & Απαντήσεις

Ερωτήσεις & Απαντήσεις Ημερ.: 10 / 09 / 2015 Ερωτήσεις & Απαντήσεις Α. Ακυρώσεις Ισχύς συμβολαίων Τι ισχύει για τις ακυρώσεις συμβολαίων μετά τη λήξη της τραπεζικής αργίας; Οι τράπεζες είναι πλέον ανοιχτές και οι ασφαλισμένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΠΕΔΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ & ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ (ΑΡΘΡ. 39 7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 648/2012 (EMIR) ) I. Προοίμιο

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΠΕΔΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ & ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ (ΑΡΘΡ. 39 7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 648/2012 (EMIR) ) I. Προοίμιο ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΠΕΔΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ & ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ (ΑΡΘΡ. 39 7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) 648/2012 (EMIR) ) I. Προοίμιο 1. Σύμφωνα με το άρθρο 39 παρ. 7 του Κανονισμού (ΕΕ) 648/2012 και με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοί συγκροτούν το χρηματοπιστωτικό σύστημα 1 χώρας

Ποιοί συγκροτούν το χρηματοπιστωτικό σύστημα 1 χώρας Πολλές φορές οι Α.Ε. που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο κάνουν το λεγόμενο split ( διάσπαση): Επειδή με το χρόνο η αξία 1 μετοχής μπορεί να ανέβει σημαντικά και έτσι να μη γίνεται ελκυστική σπάνε τη

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις, περιβάλλοντας µε ένα κύκλο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικό Σχέδιο: Βασικά στοιχεία λογιστικής ανάλυσης

Επιχειρηματικό Σχέδιο: Βασικά στοιχεία λογιστικής ανάλυσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΔΟΜΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 2ο ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΕΑΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Επιχειρηματικό Σχέδιο: Βασικά στοιχεία λογιστικής ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 4.ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ 4.ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 4.ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Δ1: ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ, ΤΟΚΟΙ, ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Κωδικοί 291 292 Μερίσματα (προ φόρου) ημεδαπής προέλευσης. Δηλώνονται τα κέρδη που διανέμουν οι ημεδαπές εταιρίες

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση

Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση Κεφάλαιο 32 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Συναθροιστική ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ

ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ Η επένδυση μπορεί επίσης να ορισθεί ως η απόκτηση ενός περιουσιακού στοιχείου (π.χ. χρηματοδοτικού τίτλου) με την προσδοκία να αποφέρει μια ικανοποιητική απόδοση. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α κ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α Α. 1. Να χαρακτηρίσετε Σωστή ή Λάθος καθεµία από τις παρακάτω προτάσεις. α. Η αύξηση του εισοδήµατος των καταναλωτών θα αυξήσει και τη ζήτηση για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στην ομάδα 3 παρακολουθούνται οι βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις, τα αξιόγραφα και τα διαθέσιμα περιουσιακά στοιχεία της οικονομικής μονάδας.

Στην ομάδα 3 παρακολουθούνται οι βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις, τα αξιόγραφα και τα διαθέσιμα περιουσιακά στοιχεία της οικονομικής μονάδας. 3 η ΟΜΑΔΑ Στην ομάδα 3 παρακολουθούνται οι βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις, τα αξιόγραφα και τα διαθέσιμα περιουσιακά στοιχεία της οικονομικής μονάδας. Βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις είναι αυτές που κατά το κλείσιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ ( 210.38.22.157 495 www.arnos.gr e-mail : info@arnos.gr ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Α.Ε.Ι. Α.Τ.Ε.Ι. Ε.Α.Π. Ε.Μ.Π.

ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ ( 210.38.22.157 495 www.arnos.gr e-mail : info@arnos.gr ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Α.Ε.Ι. Α.Τ.Ε.Ι. Ε.Α.Π. Ε.Μ.Π. ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Έννοια του ισολογισμού Ο ισολογισμός απεικονίζει τη χρηματοοικονομική κατάσταση της επιχείρησης μια δεδομένη χρονική στιγμή. Η χρηματοοικονομική κατάσταση μιας επιχείρησης αποτελείται από εξής

Διαβάστε περισσότερα

(Πηγή: Χρηματοοικονομική λογιστική, ΕΑΠ Τόμος Α).

(Πηγή: Χρηματοοικονομική λογιστική, ΕΑΠ Τόμος Α). ΘΕΜΑ Α. Με τη βοήθεια των μεθόδων FIFO και LIFO προσδιορίζουμε το τρόπο με τον οποίο διακινούνται τα εμπορεύματα σε μία επιχείρηση. Σύμφωνα με τη πρώτη τα εμπορεύματα που εισέρχονται πρώτα στη αποθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α'

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' (προστέθηκε νέο περιεχόμενο στο τέλος της σελίδας 153 της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΑΡΘΡΟ 5. α. Αρχικά το μετοχικό κεφάλαιο ήταν 55.000.000 δραχμές, διαιρεμένο σε 550.000 μετοχές, ονομαστικής αξίας 100 δραχμών η κάθε μία.

ΝΕΟ ΑΡΘΡΟ 5. α. Αρχικά το μετοχικό κεφάλαιο ήταν 55.000.000 δραχμές, διαιρεμένο σε 550.000 μετοχές, ονομαστικής αξίας 100 δραχμών η κάθε μία. ΝΕΟ ΑΡΘΡΟ 5 Το μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας ανέρχεται σε 1.577.664.968,00.- ευρώ και διαιρείται σε 286.848.176 μετοχές ονομαστικής αξίας 5,50 ευρώ η κάθε μία. Το πιο πάνω μετοχικό κεφάλαιο σχηματίσθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 215 Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Ιούλιος 215 6 η τριμηνιαία έρευνα στις επιχειρήσεις-μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Παίζοντας με τα νομίσματα (Ευρώ) 2. Παρουσίαση των εφαρμογών του λογισμικού

Παίζοντας με τα νομίσματα (Ευρώ) 2. Παρουσίαση των εφαρμογών του λογισμικού 1. Εισαγωγή Παίζοντας με τα νομίσματα (Ευρώ) Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Παίζοντας με τα νομίσματα (Ευρώ)» είναι κυρίως κατάλληλο για τις μικρές τάξεις του δημοτικού σχολείου και ενισχύει τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Θεόδωρος Μαριόλης * 1. Εισαγωγή Ο λεγόμενος Λόγος Οικονομικής Εξάρτησης (Economic Dependency Ratio),

Διαβάστε περισσότερα

Πορεία της οικονομίας του Μαρόκου κατά το 2014 (Ιανουάριος Οκτώβριος)

Πορεία της οικονομίας του Μαρόκου κατά το 2014 (Ιανουάριος Οκτώβριος) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΜΑΡΟΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΖΑΜΠΛΑΝΚΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Πορεία της οικονομίας του Μαρόκου κατά το 2014 (Ιανουάριος Οκτώβριος) Καζαμπλάνκα 5 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ "CROWDFUNDING" KAI "VENTURE CAPITALS"

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ CROWDFUNDING KAI VENTURE CAPITALS Πειραιάς, 8 Μαΐου 2015 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ "CROWDFUNDING" KAI "VENTURE CAPITALS" Crowdfunding Το crowdfunding ή αλλιώς participative financing - («χρηματοδότηση από το πλήθος» -- «συμμετοχική

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ www.dap-papei.gr 1 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ. 1. Ποσοστό επί τοις εκατό ή απλούστερα ποσοστό λέγεται το σύµβολο ν %, όπου ν ένας Φυσικός αριθµός. Είναι η λογιστική γραφή του κλάσµατος

ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ. 1. Ποσοστό επί τοις εκατό ή απλούστερα ποσοστό λέγεται το σύµβολο ν %, όπου ν ένας Φυσικός αριθµός. Είναι η λογιστική γραφή του κλάσµατος ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ 1. Ποσοστό επί τοις εκατό ή απλούστερα ποσοστό λέγεται το σύµβολο ν %, όπου ν ένας Φυσικός αριθµός. Είναι η λογιστική γραφή του κλάσµατος ν 100 80 Από συνήθεια λέµε «80 τοις εκατό» και γράφουµε

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα -Σκοπός: Εξήγηση Διακυμάνσεων του Πραγματικού ΑΕΠ - Δυνητικό Προϊόν: Το προϊόν που θα μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι ΙΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤ Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι Πειραιασ, αυγουστοσ 2011 EΛΛΗΝιΚΗ στατιστικη αρχη ΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Τρέχουσες τιμές, σε εκατομμύρια ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ, 2000 2010 2000 2001 2002

Διαβάστε περισσότερα

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 1. Τα αναμενόμενα οφέλη από την παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 2. Πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί η παγκόσμια αγορά κεφαλαίου; 3. Οι συστημικοί κίνδυνοι των

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών. ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη. Διπλωματική Εργασία

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών. ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη. Διπλωματική Εργασία Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη Διπλωματική Εργασία Θέμα : «Ζήτηση Προθεσμιακών Καταθέσεων» Όνομα : Ελένη Ζίττη Αριθμός Μητρώου : Μ 08/04 Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Κ.Δ.Π. 106/2013 ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ Ι ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Αριθμός 4647 Τρίτη, 2 Απριλίου 2013 797 Αριθμός 106 12(Ι) του 2013. Συνοπτικός τίτλος.

Διαβάστε περισσότερα