International Protection of Constitutional Rights (Άρθρα 4-25 Συντάγµατος)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Protection of Constitutional Rights (Άρθρα 4-25 Συντάγµατος)"

Transcript

1 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων 1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΤΟΜΙΚΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Υπεύθυνος καθηγητής: Ανδρέας ηµητρόπουλος Εαρινό εξάµηνο 2007 ιεθνής Προστασία Συνταγµατικών ικαιωµάτων International Protection of Constitutional Rights (Άρθρα 4-25 Συντάγµατος) Ιωάννα Βουδούρη Α.Μ Εξάµηνο jhgjhkkljkjkjhkjnkjbkjbkjbkjbkjbkjbkjbkjbkjbkjbkjb

2 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων 2 ιεθνής Προστασία Συνταγµατικών ικαιωµάτων 2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Σελίδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Έννοια Τα Συνταγµατικά δικαιώµατα στο ελληνικό Σύνταγµα ιάκριση δικαιωµάτων Ατοµικά και πολιτικά δικαιώµατα Οικονοµικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώµατα Σχέση δικαιωµάτων πρώτης και δεύτερης γενεάς ικαιώµατα αλληλεγγύης Γενεές δικαιωµάτων και συνταγµατικά δικαιώµατα ΙΕΘΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Έννοια Ιστορική εξέλιξη Πηγές ιεθνείς κυρώσεις Κατάχρηση δικαιωµάτων ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΙΕΘΝΩΣ Προστασία στο πλαίσιο του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών Ο Καταστατικός Χάρτης Όργανα προστασίας Κατηγορίες οργάνων προστασίας δικαιωµάτων του ανθρώπου Συµβούλιο ανθρωπίνων δικαιωµάτων Η Οικουµενική ιακήρυξη ικαιωµάτων του Ανθρώπου Άλλες διακηρύξεις Συµβάσεις Το ιεθνές Σύµφωνο Ατοµικών και Πολιτικών Το ιεθνές Σύµφωνο για τα Οικονοµικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά ικαιώµατα Άλλες συµβάσεις ικαστική προστασία Περιορισµοί των ανθρωπίνων δικαιωµάτων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Γενικά Ευρώπη Συµβούλιο της Ευρώπης Η Ευρωπαϊκή Σύµβαση των ικαιωµάτων του Ανθρώπου Τα Πρωτόκολλα της ΕΣ Α Αντιστοιχία άρθρων µεταξύ της ΕΣ Α και του Ελληνικού Συντάγµατος Ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης Η Τελική Πράξη του Ελσίνκι και η ιάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη Συνταγµατικά ικαιώµατα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ικαστική προστασία Περιορισµοί των ανθρωπίνων δικαιωµάτων Αµερική Αφρική Ασία ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΙΕΘΝΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

3 ιεθνής Προστασία ιεθνής Προστασία Συνταγµατικών Συνταγµατκών ικαιωµάτων ικαιωµάτων Γενικά Ευρωπαϊκό ικαστήριο ικαιωµάτων του Ανθρώπου ιεθνές ικαστήριο της Χάγης ιεθνές Ποινικό ικαστήριο ΙΕΘΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Η ανθρώπινη αξία Η ισότητα Η Ελευθερία. Η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας Ζωή Υγεία ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΒΑΣΙΚΑ ΛΗΜΜΑΤΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η Οικουµενική ιακήρυξη των ικαιωµάτων του Ανθρώπου The European Convention of Human Rights

4 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων 4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ανάµεσα στα ζητήµατα που βρίσκονται αδιαλείπτως στο επίκεντρο της επικαιρότητας είναι και αυτό της διεθνούς προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωµάτων. Αντικείµενο της παρούσης εργασίας, η οποία εκπονήθηκε στο διάστηµα Μάιος - Ιούνιος 2007, είναι η συγκριτική θεώρηση του περιεχοµένου των συνταγµατικώς κατοχυρωµένων ατοµικών και κοινωνικών δικαιωµάτων όπως παρατίθενται στα άρθρα 4-25 Σ, και της διεθνούς κατοχύρωσης αυτών. Θέµα της εργασίας εποµένως είναι η διεθνής κατοχύρωση των συνταγµατικών δικαιωµάτων (International protection of constitutional rights). Για την καλύτερη κατανόηση του θέµατος, θα γίνει ξεχωριστή θεώρηση της προστασίας σε παγκόσµια και περιφερειακή κλίµακα, αλλά και της βαρύνουσας σηµασίας του παρεµβατικού ρόλου των Μη Κυβερνητικών Οργανισµών, του ουσιαστικού τρόπου που το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο συµπληρώνει και εµπλουτίζει αυτή τη θεώρηση αλλά και µεµονωµένη κι επιλεκτική συγκριτική εξέταση ορισµένων θεµελιωδών ανθρωπίνων δικαιωµάτων. Στο πρώτο µέρος της εργασίας, για την ευχερέστερη µελέτη του θέµατος από τον αναγνώστη, ορίζονται οι βασικές έννοιες των ανθρωπίνων δικαιωµάτων αλλά και οι διακρίσεις αυτών σε επιµέρους κατηγορίες ενώ επιχειρείται η ένταξη των δικαιωµάτων του οικείου κεφαλαίου του ισχύοντος ελληνικού συντάγµατος σε αυτές. Στη συνέχεια δίνονται τα στοιχεία της έννοιας της διεθνούς προστασίας και επιχειρείται µια σύντοµη ιστορική ανασκόπηση προκειµένου να γίνει κατανοητή η εξελικτική πορεία των προσπαθειών προστασίας των δικαιωµάτων σε διεθνές επίπεδο. Η παράθεση ορισµένων βασικών πηγών και η εξέταση των διεθνών κυρώσεων και της κατάχρησης δικαιωµάτων, θέτει τις τελικές βάσεις πριν τη λεπτοµερειακή ανάλυση της προστασίας διεθνώς και σε περιφέρειες. Στο κεφάλαιο που ακολουθεί, εξετάζεται η προστασία στα πλαίσια του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών, µε τα διεθνή κείµενα, δεσµευτικά και µη, αλλά και όργανα µε σκοπό την προστασία των δικαιωµάτων του ανθρώπου. Η θεώρηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σηµασία εάν αναλογιστούµε την οικουµενικότητά της, λόγος για τον οποίο γίνεται αναφορά στο πλήθος των Συµβάσεων και ιακηρύξεων που έχουν συναφθεί στα πλαίσια του Οργανισµού. Ακολούθως µελετώνται τα περιφερειακά συστήµατα προστασίας, µε εκείνο της Ευρώπης να εξετάζεται ενδελεχώς, ως ένα από τα πιο ολοκληρωµένα υφιστάµενα συστήµατα. Στο πλαίσιό της αναλύονται οι τρόποι οργάνωσης τόσο µέσω του Συµβουλίου της Ευρώπης και της ΕΣ Α όσο και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη και του Σχεδίου Ευρωπαϊκού Συντάγµατος. Προς επίρρωση της συγκριτικής µελέτης επιχειρείται µια αντιστοιχία των προστατευοµένων δικαιωµάτων στο ελληνικό Σύνταγµα και την ΕΣ Α, ενώ µε τη συνοπτική εξέταση της οργάνωσης στις υπόλοιπες ηπείρους, κλείνει το κεφάλαιο της περιφερειακής προστασίας. Εν συνεχεία περιγράφεται η καίρια σηµασία των ΜΚΟ αλλά και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, ενώ γίνεται παρουσίαση των βασικότερων διεθνών δικαστηρίων που θεµελιώνουν την έµπρακτη προστασία των δικαιωµάτων παγκοσµίως. Κλείνοντας, επιχειρείται µια συνοπτική προσπάθεια εξέτασης της διεθνούς κατοχύρωσης ειδικών συνταγµατικών δικαιωµάτων που επιτρέπει µια εµβάθυνση στο θέµα µέσω µιας περισσότερο εξειδικευµένης οπτικής γωνίας, ενώ η προσπάθεια συµπληρώνεται µε χρήσιµα συµπεράσµατα και νοµολογιακά δεδοµένα. Η παραπάνω πορεία παρουσίασης του θέµατος κρίθηκε αναγκαία αλλά και επαρκής για την κατά το δυνατό εξαντλητική παρουσίαση του θέµατος που συνεχίζει να εξελίσσεται αφουγκραζόµενο τις εκκλήσεις της ανθρωπότητας για αξιοπρεπή ζωή.

5 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων 5 1. ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Έννοια Ο όρος «δικαίωµα» ως ταυτόσηµος της εξουσίας που απονέµεται από το δίκαιο στο πρόσωπο για την ικανοποίηση εννόµων συµφερόντων του 1, όπως διαπλάστηκε από τον Regelsberger και αναπτύχθηκε κυρίως από τον Enneccerus, περιγράφει την εξουσία βουλήσεως που απονέµει το δίκαιο, ενώ κατ άλλους είναι το έννοµα προστατευόµενο συµφέρον (Windscheid και Jhering αντίστοιχα). Το Σύνταγµα, ως νοµικό κείµενο που αποτελεί τον θεµελιώδη νόµο µιας κρατικά οργανωµένης κοινωνικής συµβίωσης, επιτελώντας εγγυητική λειτουργία υπέρ των εξουσιαζοµένων, διασφαλίζει κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισµικές κατακτήσεις και τις προωθεί περαιτέρω. Έτσι λοιπόν, τα στο Σύνταγµα κατοχυρωµένα και προστατευόµενα δικαιώµατα αντιπροσωπεύουν θεµελιώδεις πολιτικές, κοινωνικές και οικονοµικές αξίες, πρωτίστως για το κάθε άτοµο αλλά και για την κοινωνία στο σύνολό της. Η έννοια του συνταγµατικού δικαιώµατος δεν διαφέρει βασικά από την έννοια του κοινού δικαιώµατος, του παρεχόµενου µε την κοινή νοµοθεσία. Η εξουσία παρέχεται στο άτοµο, στον ίδιο τον άνθρωπο, η οποία τον καθιστά ικανό να διεκδικεί και να απαιτεί να επιβάλει νοµικά τη θέλησή του 2. Η βασική διαφοροποίηση έγκειται στη συνταγµατική αναγνώριση, στο ότι δηλαδή τα συνταγµατικά δικαιώµατα παρέχονται στους πολίτες κατευθείαν από το Σύνταγµα. Η κατοχύρωσή τους από τον κάτοχο της «κορυφής του οικοδοµήµατος της ελληνικής έννοµης τάξης» 3, όπως χαρακτηρίζεται το Σύνταγµα, διασφαλίζει θεµελιώδεις αρχές του ανθρώπου, θέτοντας δικλείδες ασφαλείας αναφορικά τόσο µε τη δυνατότητα προς τροποποίηση όσο και κατάργησή τους. Η συνολική θεώρηση τόσο του Συντάγµατος όσο και του Συνταγµατικού δικαίου προάγει τον όρο του «συνταγµατικού» δικαιώµατος έναντι των άλλων παρεµφερών (ατοµικά δικαιώµατα, ανθρώπινα δικαιώµατα, ατοµικές, ανθρώπινες, θεµελιώδεις ή συνταγµατικές ελευθερίες, δικαιώµατα και ελευθερίες του ανθρώπου) 4, είναι ωστόσο σαφές και ξεκάθαρο ότι περί τέτοιων πρόκειται, καθώς ως θεµελιώδη δικαιώµατα (Grundrechte) 5 θέτουν τις βάσεις στο σύστηµα της προστασίας της ανθρώπινης ζωής και αξίας. Στο ελληνικό ισχύον Σύνταγµα, τα συνταγµατικά δικαιώµατα ρυθµίζονται στο δεύτερο µέρος (Αρθ.4-25) µε τον τίτλο «Ατοµικά και κοινωνικά δικαιώµατα». Σε αυτό κατοχυρώνονται πολυάριθµες αρχές που βασίζονται στις πρωταρχικές ρυθµίσεις των συνταγµατικών δικαιωµάτων ήδη από τα πρώτα ελληνικά Συντάγµατα µέχρι και την πιο πρόσφατη αναθεώρηση του Σπυριδάκης Ι., Νοµικό εγκυκλοπαιδικό λεξικό, εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα 1998, σελ ηµητρόπουλος Α., Συνταγµατικά δικαιώµατα, Γενικό µέρος, Τόµος Γ, Ηµίτοµος Ι, εκδ. Σάκκουλα 2005, σελ Μαυριάς Κ., Συνταγµατικό δίκαιο, εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα 2005, σελ αγτόγλου Π., Συνταγµατικό δίκαιο, Ατοµικά δικαιώµατα, τόµος Α, εκδ. Σάκκουλα 1991, σελ.5 5 Ο όρος καθιερώθηκε στο γερµανικό δηµόσιο δίκαιο, ενώ αναφέρεται και στο ελληνικό Σύνταγµα (αρ. 25 παρ.2 Σ)

6 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων Τα Συνταγµατικά δικαιώµατα στο ελληνικό Σύνταγµα Το ελληνικό Σύνταγµα, µε τη σηµερινή του µορφή, καλύπτει ένα ευρύτατο φάσµα ατοµικών και κοινωνικών δικαιωµάτων, καθότι σήµερα πλέον η διασφάλιση αυτών αποτελεί κρατικό σκοπό 6. Αυτά είναι τα εξής: Αρχή της ισότητας Άρθρο 4 Ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας Άρθρο 5 Σύλληψη και αυτόφωρο έγκληµα Άρθρο 6 Αρχή «nullum crimen nulla poena sine lege», απαγόρευση βασανιστηρίων και δήµευσης Άρθρο 7 Αρχή του νόµιµου ή φυσικού δικαστή Άρθρο 8 Το άσυλο της κατοικίας Άρθρο 9 Το δικαίωµα του αναφέρεσθαι Άρθρο 10 Το δικαίωµα του συνέρχεσθαι Άρθρο 11 Το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι Άρθρο 12 Η θρησκευτική ελευθερία Άρθρο 13 Η ελευθερία έκφρασης και η ελευθερία του τύπου Άρθρο 14 Η λειτουργία του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης Άρθρο 15 Ελευθερία της τέχνης, της επιστήµης, της έρευνας, της διδασκαλίας καθώς και η παιδεία Άρθρο 16 Η ιδιοκτησία και η αναγκαστική απαλλοτρίωση Άρθρα 17 και 18 Το απόρρητο των επιστολών Άρθρο 19 Η παροχή έννοµης προστασίας Άρθρο 20 Ο γάµος και η οικογένεια Άρθρο 21 Η εργασία Άρθρο 22 Η συνδικαλιστική ελευθερία Άρθρο 23 Το περιβάλλον Άρθρο 24 6 Βλ. υποσηµείωση 2, σελ.18

7 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων ιάκριση δικαιωµάτων Σύµφωνα µε τη θεωρία του Τσέχου νοµικού και καθηγητή Karel Vasak 7, τα ανθρώπινα δικαιώµατα διακρίνονται σε τρεις γενεές, διάκριση η οποία αποδεικνύεται χρήσιµη σε ό,τι αφορά την ουσιαστικότερη κατανόηση τόσο των προβληµάτων όσο και των µεθόδων προστασίας που προκύπτουν µέσα από την εφαρµογή των δικαιωµάτων 8, χωρίς φυσικά να ξεχνά κανείς την παραδοσιακή διάκριση µεταξύ ατοµικών και κοινωνικών δικαιωµάτων, αλλά και την ενίοτε ανακύπτουσα θεωρία του αδιαιρέτου των δικαιωµάτων (Indivisibility). Η βασική διάκριση σε γενεές, κάνει λόγο για τρεις: Πρώτη γενεά: Ατοµικά και πολιτικά δικαιώµατα εύτερη γενεά: Οικονοµικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώµατα Τρίτη γενεά: ικαιώµατα αλληλεγγύης Ατοµικά και πολιτικά δικαιώµατα (Civil and political rights) Η παραδοσιακή αντίληψη για τα ατοµικά δικαιώµατα ζητούσε, στην ουσία, από το κράτος να διατηρήσει µια απόσταση από την άσκησή τους 9, χωρίς αυτό ταυτόχρονα να σηµαίνει πως δεν χρειάζονται και θετικές πράξεις από τη µεριά του κράτους. Τα προστατευόµενα αγαθά των δικαιωµάτων αυτών είναι η προσωπικότητα, ο ιδιωτικός και οικογενειακός βίος, η ιδιοκτησία, η κατοικία, η ελευθερία της σκέψεως, συνειδήσεως και θρησκείας, της επικοινωνίας και του ιδιωτικού βίου γενικότερα 10. Είναι άλλωστε προφανές πως δεν πρόκειται µόνο για τα δικαιώµατα που καλύπτονται από το αστικό δίκαιο, αλλά για ένα ευρύτερο κύκλο, που αντιδιαστέλλεται προς τα πολιτικά, οικονοµικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώµατα, αντιδιαστολή που αποκτά νόηµα σε ό,τι αφορά επιβαλλόµενους περιορισµούς της άσκησης των δικαιωµάτων για λόγους δηµόσιας τάξεως, υγείας, ασφάλειας ή προστασία του έθνους. Τα πολιτικά δικαιώµατα, που ανήκουν επίσης στην πρώτη γενεά, αφορούν στις δυνατότητες που κάποιος δεν έχει εκ γενετής, αλλά αποκτά στο πλαίσιο όπου έχουν αναπτυχθεί οι ανθρώπινοι πολιτικοί θεσµοί. Συνίστανται στη δυνατότητα της συµµετοχής, άµεσα ή έµµεσα, στη λήψη αποφάσεων και κατά συνέπεια στη θεµελίωση ή τον έλεγχο της διακυβέρνησης και του πολιτικού γίγνεσθαι. Αναλυτικότερα, πρόκειται για το δικαίωµα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι ή τη συµµετοχή στη δηµόσια υπηρεσία. 7 Vasak K., le droit international des droits de l home, Recueil des Courts de l Academie de Droit International, La Haye 1974 (no 140) 8 Ρούκουνας Ε. ιεθνής προστασία των ανθρωπίνων δικαιωµάτων, ΙΜ Α, «Εστία» 1995, σελ Χαρακτηριστική είναι η εισαγωγική φράση του Αµερικανικού Bill of Rights (1791): Congress shall make no law 10 Βλ. υποσηµείωση 8, σελ. 17

8 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων Οικονοµικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώµατα (Economic, social and cultural rights) Η δεύτερη γενεά δικαιωµάτων, θεµελιώνει µια κοινωνική και κρατική πρακτική διαφορετική από αυτή που παρουσιάζεται στην πρώτη γενεά, καθώς το κράτος έχει κατά το µάλλον ή το ήττον την υποχρέωση να προβεί σε θετικές πράξεις, προκειµένου να δηµιουργήσει τις ευνοϊκότερες συνθήκες ώστε να ευοδωθεί η άσκηση και απόλαυση των δικαιωµάτων όπως είναι η ανάπτυξη, η πρόσβαση στην εργασία, η ίση αµοιβή, η άσκηση των συνδικαλιστικών ελευθεριών, η κοινωνική ασφάλιση, η επίτευξη ενός αποτελεσµατικού βιοτικού επιπέδου, η υγεία, η εκπαίδευση, η πολιτιστική ζωή και η συµµετοχή στην επιστήµη. Στην ουσία, εξασφαλίζουν για πολυάριθµα και διαφορετικά µέλη της κοινωνίας µια κατ αρχήν ίση µεταχείριση και ίδιες θεµελιώδεις συνθήκες διαβίωσης. Η αναγκαιότητα διασφάλισης των δικαιωµάτων αυτών έφερε στο προσκήνιο την ιδέα του κράτους πρόνοιας Σχέση δικαιωµάτων πρώτης και δεύτερης γενεάς Όταν δικαιώµατα της πρώτης γενεάς περιορίζονται ως προς την άσκησή τους, αυτό περιορίζει άµεσα και δραστικά τα δικαιώµατα της δεύτερης γενεάς. Η βελτίωση και αναβάθµιση της προστασίας των ατοµικών και πολιτικών δικαιωµάτων αποτελεί τον «αιτιολογικό δεσµό» µεταξύ των δικαιωµάτων πρώτης γενεάς και της µετάβασης σε µια νέα, αναβαθµισµένη εποχή κοινωνικο-οικονοµικών αξιών και αποτελεσµάτων ικαιώµατα αλληλεγγύης (Rights of solidarity) Η Τρίτη γενεά περιλαµβάνει τα δικαιώµατα εκείνα τα οποία το εύρος των οποίων ξεπερνά εκείνο των ατοµικών, πολιτικών και κοινωνικών δικαιωµάτων, τα οποία όµως εµφανίζουν το κίνητρο της αλληλεγγύης. Οι πρωτοβουλίες και οι ιδεολογίες, ωστόσο, που συνοδεύουν αυτά τα δικαιώµατα είναι αρκετά γενικές, γεγονός που καθιστά µάλλον δυσχερή την ακριβή αποτύπωσή τους σε νοµικά κείµενα. Ως εκ τούτου, θα έλεγε κανείς πως το πεδίο είναι αρκετά ευρύ, και άρα σε αυτό εντάσσονται, σε ένα αρκετά «ανεπίσηµο» βαθµό, το δικαίωµα σε ένα υγιές περιβάλλον, τα συλλογικά και µαζικά δικαιώµατα, το δικαίωµα στην ανάπτυξη, το δικαίωµα στην επικοινωνία, στην πολιτιστική κληρονοµιά όπως και την αειφόρο και βιώσιµη ανάπτυξη. είγµατα τέτοιων δικαιωµάτων βρίσκει κανείς σε πολλά προοδευτικά κείµενα διεθνούς δικαίου, όπως είναι για παράδειγµα η ιακήρυξη της Στοκχόλµης του 1972 στα πλαίσια της διάσκεψης των Ηνωµένων Εθνών για το περιβάλλον, τη ιακήρυξη του Ρίο το 1992, όπου έγινε για πρώτη φορά λόγος για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη και την ευαίσθητη µεταξύ τους ισορροπία. Παράγοντες που θέτουν επιπλέον δυσκολίες στην κατοχύρωση των δικαιωµάτων αυτών είναι αδιαµφισβήτητα η αρχή της κρατικής κυριαρχίας αλλά και η επικράτηση σε παγκόσµιο επίπεδο δυνάµεων που συχνά δεν επιθυµούν µια περισσότερο δεσµευτική νοµική βάση. 11 Kaufmann D., Chapter in Human Rights and Development: Towards Mutual Reinforcement Edited by Philip Alston and Mary Robinson. Human Rights and Governance: The Empirical Challenge

9 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων Γενεές δικαιωµάτων και συνταγµατικά δικαιώµατα Οι θεωρίες διακρίσεων των λογιζοµένων ως θεµελιωδών 12 ή για εµάς συνταγµατικών δικαιωµάτων, ποικίλουν. Χαρακτηριστικά, ο Α. ηµητρόπουλος κάνει λόγο για διάκριση σε δηµόσια και ιδιωτικά, κατ αναλογία προς την αντίστοιχη διάκριση του δικαίου, για συνταγµατικά και κοινά δικαιώµατα ως επακόλουθη της θεµελιώδους διάκρισης του δικαίου σε συνταγµατικό και κοινό και τέλος για τη διάκριση σε πρωτογενή και δευτερογενή συνταγµατικά δικαιώµατα, αυτά δηλαδή το περιεχόµενο των οποίων συνίσταται σε αυτοτελή µορφή της ανθρώπινης συµπεριφοράς και εκείνα των οποίων συνίσταται σε ειδικότερη εµφάνιση γενικότερης µορφής ανθρώπινης συµπεριφοράς 13 Ωστόσο, η διεθνής κοινότητα βασίζεται στη διάκριση του Vasak προκειµένου περί ανθρωπίνων δικαιωµάτων, εποµένως θα ήταν σκόπιµο να επιχειρήσουµε µια αντιστοίχηση των συνταγµατικών δικαιωµάτων, όπως τέθηκαν πιο πάνω (1.2) στις τρεις γενεές, προκειµένου να καταστεί στη συνέχεια περισσότερο σαφής η δοµή και λειτουργία των διεθνών µηχανισµών προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωµάτων. ικαιώµατα πρώτης γενεάς - Ατοµικά και Πολιτικά Αρχή της ισότητας, προστασία και ανάπτυξη της προσωπικότητας, σύλληψη, νόµιµη ποινικοποίηση και δίωξη, αρχή νόµιµου ή φυσικού δικαστή (στα πλαίσια του δικαιώµατος σε δίκαιη δίκη), το άσυλο της κατοικίας, το δικαίωµα του αναφέρεσθαι (µε προεκτάσεις που αγγίζουν και τη δεύτερη κατηγορία σε ό,τι αφορά υποχρεώσεις του κράτους), η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης, η ελευθερία έκφρασης, η προστασία της ιδιοκτησίας, το απόρρητο των επιστολών (ως έκφανση του ευρύτερου δικαιώµατος ελευθερίας της επικοινωνίας), ο γάµος και η οικογένεια (ιδιωτικός και οικογενειακός βίος). ικαιώµατα δεύτερης γενεάς - Οικονοµικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Το δικαίωµα του συνέρχεσθαι και το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι (αν και πολλοί τα κατατάσσουν στην πρώτη γενεά) καθώς προϋποθέτουν ορισµένη θετική δράση από το κράτος προς τη διασφάλιση των εγγυήσεων για την άσκηση των δικαιωµάτων αυτών, η ελευθερία του τύπου, η λειτουργία του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης, η ελευθερία της επιστήµης, της έρευνας, της διδασκαλίας, η παιδεία, η παροχή έννοµης προστασίας, η εργασία και η συνδικαλιστική ελευθερία. ικαιώµατα τρίτης γενεάς - Αλληλεγγύης Το δικαίωµα του καθενός στο περιβάλλον, είναι το µόνο το οποίο, λαµβάνοντας υπόψη τα όσα ειπώθηκαν πιο πάνω (1.3.4) θα µπορούσε να ενταχθεί σε αυτή την κατηγορία. Αυτό ωστόσο δεν αποµειώνει την ουσιώδη σηµασία και την αυξανόµενη προσοχή που λαµβάνει σήµερα το δικαίωµα αυτό, ωθώντας προς νέες κατευθύνσεις, οι οποίες θα αναµφίβολα θα διαφοροποιήσουν το µοτίβο σε ό,τι αφορά τα δικαιώµατα αυτά. 12 D.L.Perrot, The logic of fundamental rights, in Fundamental rights, J.W.Bridge, D. Lasok, R.Plender, D.L. Perrot (ed), London 1973, όπου γίνεται εκτενής αναφορά στη χρήση του όρου «θεµελιώδες» και τα δικαιώµατα στα οποία ανταποκρίνεται αυτός, αλλά και στη σηµασία που έχει για τις υπάρχουσες απόπειρες ιεραρχήσεως των διακιωµάτων. 13 Βλ. υποσηµείωση 2, σελ

10 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων ΙΕΘΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ 2.1. Έννοια Ο όρος διεθνής προστασία είναι δισυπόστατος 14, καθώς µπορεί να σηµαίνει την ύπαρξη και λειτουργία διεθνών κανόνων αντικείµενο των οποίων είναι η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωµάτων και ελευθεριών αλλά ταυτόχρονα και λειτουργία διεθνών µηχανισµών ελέγχου 15 από διεθνή όργανα, τα οποία µπορεί είτε να υπάγονται σε διεθνείς οργανισµούς αλλά µπορεί και να είναι ανεξάρτητα. Ορισµένα παραδείγµατα είναι η Επιτροπή Ανθρωπίνων ικαιωµάτων των Ηνωµένων Εθνών ή οι Επιτροπές Ελέγχου της ιεθνούς Οργάνωσης Εργασίας ή εάν µιλάµε για όργανα που δεν υπάγονται απευθείας σε διεθνείς οργανισµούς, οι Επιτροπές των ύο ιεθνών Συµφώνων των Ηνωµένων Εθνών, η Επιτροπή κατά των φυλετικών διακρίσεων, η Επιτροπή κατά των βασανιστηρίων, η Επιτροπή για το παιδί, η Επιτροπή για την κατάργηση των διακρίσεων κατά των γυναικών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό ικαστήριο των ικαιωµάτων του Ανθρώπου, η ιαµερικανική Επιτροπή και το ιαµερικανικό ικαστήριο Ανθρωπίνων ικαιωµάτων, η Αφρικανική Επιτροπή κλπ. Παρά την ύπαρξη, ωστόσο, διεθνούς προστασίας, τελικά η διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων εναπόκειται στο µεγαλύτερο τµήµα της στην εσωτερική δράση των κρατών, καθότι οι διεθνείς κανόνες εντάσσονται σύµφωνα µε τις συνταγµατικές προβλέψεις στο εσωτερικό δίκαιο (Αρ.28 Σ) 16. Αυτό, όπως είναι αυτονόητο, σηµαίνει πως η προστασία µπορεί να απορρέει από διεθνείς συµφωνίες, αλλά τελικά καταλήγει να βασίζεται σε εθνικές δράσεις και ενέργειες και σε συνδροµή των κρατικών οργάνων. Η όποια διεθνής παρέµβαση λαµβάνει χώρα µόνο κατόπιν διαπιστευµένης απροθυµίας ή ανικανότητας των κρατών και έχει πάντοτε διορθωτικό χαρακτήρα. Η προστασία που παρέχουν τα διεθνή όργανα, είναι επικουρική. Ακόµη, σηµαντικό θα ήταν να επισηµανθεί ένα αξιόλογο επίτευγµα των τελευταίων, σχετικά, ετών, που έχει να κάνει µε την ικανότητα κινητοποίησης διαδικασιών ατοµικά (ατοµική προσφυγή) 17 Άποψη πολλών, ωστόσο, αποτελεί το ότι παραµένει γεγονός πως η λειτουργική προσέγγιση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων είναι αυστηρά µια προσέγγιση της θεωρίας του second best 18. Η λειτουργικότητα σηµαδεύεται από την πίστη στην αυξητική πορεία, στον τελεσιουργό αλλά προσωρινό χαρακτήρα των κινήτρων δράσης απαίτηση για ανθρώπινα δικαιώµατα µέσα από σαρωτικά και εκτεταµένα αιτήµατα, οιονεί θρησκευτικός ζήλος, ανυποµονησία µε διαπραγµατεύσεις και συµβιβασµός, υπαινιγµοί της νέας χιλιετίας. 14 βλ. υποσηµείωση 8, σελ. 9επ. 15 D. Evrigénis, Institutionnalisation des droits de l homme et droit universel, in Colloque International sur les droits de l homme, Berlin 1966 (1968), βλ. υποσηµείωση 3, σελ , σχετικά µε τη θέση των γενικώς παραδεδεγµένων κανόνων διεθνούς δικαίου και διεθνών συµβάσεων στην ελληνική έννοµη τάξη. 17 βλ. υποσηµείωση 8, σελ. 10, όπου επίσης παραβάλλεται και η θέση του Χρ. Ροζάκη, µέσα από τις πανεπιστ. παραδόσεις Αθήνα/ Κοµοτηνή 1990, και ειδικότερα στο κεφάλαιο «Το άτοµο ως φορεύς δικαιωµάτων και υποχρεώσεων του διεθνούς δικαίου» στο ηµόσιο ιεθνές ίκαιο. 18 R.G. Lipsey & Kelvin Lancaster, the General Theory of the Second Best, 24, REV.ECON.STUD. 11, 1956

11 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων 11 Στο ερώτηµα του γιατί αχολογεί και βουίζει η φλόγα της ελπίδας σε συνδυασµό µε τον ψυχρό υπολογισµό του αντιτίµου και των ωφελειών µακροπρόθεσµα κέρδη και βραχυπρόθεσµες απώλειες, η απάντηση κατά τον Ernst B. Haas είναι η εξής: «Η ευθεία, περιπαθής και ολοκληρωτική προσέγγιση στην πρόκληση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωµάτων από διεθνή µέσα απέχει από το να είναι επιτυχηµένη» 19. Αξίζει να σηµειωθεί ωστόσο, πως από την διατύπωση των απόψεων αυτών µέχρι σήµερα, σηµαντικά βήµατα έχουν γίνει προς την κατεύθυνση αυτή, χωρίς να εκλείπουν βέβαια και τα αντίθετα δείγµατα Ιστορική εξέλιξη Οι βασικές έννοιες και το περιεχόµενο των θεµελιωδών δικαιωµάτων όπως γίνεται αντιληπτό στις µέρες µας εµφανίζεται µε διάφορες µορφές από τα αρχαία κιόλας χρόνια, στην ουσία των ατοµικών ελευθεριών και τις εκφάνσεις του δηµοκρατικού πολιτεύµατος στην αρχαία Αθήνα 20. Νοµική, ωστόσο, διαµόρφωση και κατοχύρωση των δικαιωµάτων παρατηρείται για πρώτη φορά τον 13 ο αιώνα. Συγκεκριµένα, το 1215 διαµορφώνεται «Ο Μεγάλος Χάρτης των Ελευθεριών» (Magna Carta libertatum) που περιέχει 63 άρθρα, µε τα οποία αναγνωρίζονται ορισµένα δικαιώµατα στους «ελεύθερους ανθρώπους» του βασιλείου της Αγγλίας 21. Ακολουθεί το 1628, υποβαλλόµενο από το αγγλικό Κοινοβούλιο στον βασιλιά Κάρολο τον Α η «Αναφορά ή Αίτηση περί δικαιώµατος» (Petition of Right), το 1679 o Habeas Corpus Act, δηλαδή ο νόµος που προστατεύει την προσωπική ελευθερία και ασφάλεια µε ειδικές διαδικασίες 22. Μετά τη λεγόµενη «ένδοξη επανάσταση» του 1688, το Κοινοβούλιο ψήφισε τη «ιακήρυξη ικαιωµάτων» (Declaration of Rights) που έγινε το «Bill of Rights» 23 του Κοινό χαρακτηριστικό των παραπάνω κειµένων του 17 ου αιώνα αποτελεί η διάθεση για προστασία των συµφερόντων διαφόρων τάξεων από αυθαιρεσίες της βασιλικές εξουσίες. Η πρώτη συνταγµατική κατοχύρωση ανθρωπίνων δικαιωµάτων, έρχεται από την άλλη όχθη του Ατλαντικού, όπου ο αγώνας των αποίκων της Αµερικής για ελευθερία και ανεξαρτησία από τη µητρόπολη, οδήγησε στις διακηρύξεις της πολιτείας της Βιργίνιας το 1776 (Bill of Rights), ακολουθούµενη και από άλλες πολιτείες και καταλήγοντας τελικά στη συνταγµατοποίηση των ατοµικών ελευθεριών στο Σύνταγµα των Ηνωµένων Πολιτειών του έτους Το αγγλικό Bill of Rights, οι αµερικανικές διακηρύξεις καθώς και οι διδασκαλίες του Locke και του Rousseau επηρέασαν τη Γαλλική ιακήρυξη ικαιωµάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη (Declaration des Droits del Homme et du Citoyen 1789) η οποία αποτέλεσε και πρότυπο για τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη Ernst B. Haas, Human Rights & International Action, The case of freedom and association, Stanford University Press, Stanford California Βλάχος Γ., Κοινωνιολογία των δικαιωµάτων του ανθρώπου, Παπαζήσης, Αθήνα, 1979, σελ Κυριαζή-Γουβέλη., Magna Carta. Παλλάδιον των ελευθεριών ή φεουδαλικόν κατεστηµένον, Μάνεσης Αρ., Πολιτική ιστορία και σύγχρονοι πολιτικοί θεσµοί, πανεπιστηµιακές παραδόσεις, Εκδ. οίκος Σάκκουλα, 1978, σελ Το Bill of Rights αποτελεί ένα από τα βασικά συνταγµατικά κείµενα του αγγλικού πολιτεύµατος, χωρίς όµως να πρόκειται κατά κυριολεξία για Σύνταγµα. 24 βλ. υποσηµείωση 2, σελ βλ. υποσηµείωση 4, σελ , διακήρυξη-προοίµιο του γαλλικού Συντάγµατος.

12 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων 12 Η γαλλική διακήρυξη του 1789 και το γαλλικό Σύνταγµα του 1791 συντέλεσαν στη δηµιουργία του κλασικού καταλόγου των ατοµικών δικαιωµάτων, ο οποίος µεταξύ άλλων περιλαµβάνει την ισότητα, την προσωπική ασφάλεια και ελευθερία, το άσυλο της κατοικίας, την ελευθερία του τύπου, τη θρησκευτική ελευθερία, την ελευθερία στην εκπαίδευση, την ελευθερία του συνέρχεσθαι, το δικαίωµα του αναφέρεσθαι προς τις αρχές, την οικονοµική ελευθερία, το δικαίωµα της ιδιοκτησίας, κατάλογος στον οποίο αργότερα προστέθηκε και το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι 26. Συνεχίζοντας την ιστορική αναδροµή 27, αξίζει να σηµειώσουµε µια προσπάθεια διεθνοποίησης των ανθρωπίνων δικαιωµάτων στο Συνέδριο της Βιέννης το Με το πέρας της βιοµηχανικής επανάστασης και των κοινωνικο-οικονοµικών αλλαγών που αυτή επέφερε, η οικονοµική ελευθερία και η ιδιωτική περιουσία και ιδιοκτησία ήρθαν στο προσκήνιο. Μέχρι τον Α Παγκόσµιο Πόλεµο, αποτελεί παγκόσµια αντίληψη ότι η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωµάτων είναι εσωτερική υπόθεση του κράτους και όχι των ατόµων. Το 1929, το Ινστιτούτο ιεθνούς ικαίου (Institut de Droit International) 28 υιοθέτησε τη ιακήρυξη των ιεθνών ικαιωµάτων του Ανθρώπου. Κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσµίου Πολέµου, στις 14 Αυγούστου του 1941, στο άρθρο 6 του Χάρτη του Ατλαντικού, διακηρυσσόταν ότι «µετά τη νίκη, οι άνθρωποι θα πρέπει να ζουν ελεύθεροι φόβου, ανάγκης ή ένδειας», ενώ ήδη µε το διάγγελµα της 6 ης Ιανουαρίου του 1941, ο Αµερικανός πρόεδρος Roosevelt διακήρυττε τις «τέσσερις ελευθερίες» όπου θα έπρεπε να βασιστεί η µεταπολεµική διεθνής τάξη, οι οποίες ήταν η ελευθερία του λόγου και έκφρασης της γνώµης, η θρησκευτική ελευθερία, η ελευθερία από φόβο και η ελευθερία από ανάγκη. Μετά τον Β Παγκόσµιο Πόλεµο, ακολούθησαν µια σειρά κειµένων, συµβάσεων, διακηρύξεων και χαρτών τόσο σε διεθνές επίπεδο στο πλαίσιο του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών, αλλά και σε περιφερειακό επίπεδο, όπως για παράδειγµα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή στο Συµβούλιο της Ευρώπης, τα οποία θα εξετασθούν εκτενέστερα τη συνέχεια, ως βασικό αντικείµενο της εργασίας αυτής Πηγές Το πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωµάτων είναι εξαιρετικά ευρύ, πράγµα που µπορεί πολύ εύκολα να διαπιστωθεί εάν λάβει κανείς υπόψιν τον αριθµό των συµβατικών κειµένων που ισχύουν σήµερα, ο οποίος ανέρχεται σε µερικές εκατοντάδες. Τα κείµενα αυτά, ανεξαρτήτως ονοµασιών (συµβάσεις, συνθήκες, σύµφωνα, πρωτόκολλα κλπ.) 29, διαµορφώθηκαν έπειτα από µακροχρόνια επεξεργασία από διαφόρους διεθνείς οργανισµούς. 26 βλ. υποσηµείωση 2, σελ Για την ιστορική αναδροµή της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωµάτων, βλέπε και Μανωλοπούλου-Βαρβιτσιώτη Κατερίνα, η ιεθνής Προστασία των Ανθρωπίνων ικαιωµάτων, εκδ. Ειρήνη 1986, σελ Το Ινστιτούτο ιεθνούς ικαίου ιδρύθηκε στις 8 Σεπτέµβρη του 1873 στο Βέλγιο, µετά από απόφαση έντεκα διεθνών δικηγόρων να ενωθούν και να δηµιουργήσουν έναν οργανισµό ανεξάρτητο από οποιαδήποτε κυβερνητική επιρροή, που θα µπορούσε να συνεισφέρει στην ανάπτυξη του διεθνούς δικαίου και να προβεί σε πράξεις προκειµένου αυτό να εφαρµοστεί. 29 Οι διεθνείς συµβάσεις δικαιωµάτων του ανθρώπου που δεσµεύουν την Ελλάδα περιέχονται στη συλλογή «ιεθνείς Συµβάσεις ικαιωµάτων του Ανθρώπου που δεσµεύουν την Ελλάδα», ΙΜ Α, Νοµική Βιβλιοθήκη 2003)

13 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων 13 Οι πηγές µπορούν να διακριθούν σε δύο κατηγορίες 30. Τις γενικές, οι οποίες έχουν εκτεταµένο αντικείµενο και καλύπτουν όλα τα πρόσωπα που εξαρτώνται από τη δικαιοδοσία του κράτους, και τις ειδικές που αναφέρονται σε συγκεκριµένες καταστάσεις ατόµων ή οµάδων ατόµων. Ως παραδείγµατα γενικών πηγών, µπορούν να αναφερθούν ο Χάρτης των Ηνωµένων Εθνών (1945), το ιεθνές Σύµφωνο των Ηνωµένων Εθνών για τα Ατοµικά και Πολιτικά ικαιώµατα- ΣΑΠ (1966), το ιεθνές Σύµφωνο των Ηνωµένων Εθνών για τα Οικονοµικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά ικαιώµατα- ΣΟΙΚΠ (1966). Σε περιφερειακό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Σύµβαση ικαιωµάτων του Ανθρώπου-ΕΣ Α (1950) και τα δώδεκα πρωτόκολλα, ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης (1961), η Αµερικανική Σύµβαση περί Ανθρωπίνων ικαιωµάτων (1978), ο Χάρτης των Αφρικανικών Κρατών για τα Ανθρώπινα ικαιώµατα και τα ικαιώµατα των Λαών (1981), οι Συνθήκες περί της ΕΟΚ και της Ευρωπαϊκής Ενώσεως (1957, 1986, 1992). Ως παραδείγµατα ειδικών πηγών, έχουµε τις οικουµενικές συµβάσεις για την πρόληψη και την καταστολή του εγκλήµατος της γενοκτονίας (1948), την κατάργηση της δουλείας (1926), την κατάργηση των φυλετικών διακρίσεων (1965), τη µη παραγραφή των εγκληµάτων κατά της ανθρωπότητας (1968), την καταστολή του εγκλήµατος του φυλετικού διαχωρισµού (1973), την κατάργηση των µορφών διακρίσεων στην εκπαίδευση (1960), την κατάργηση όλων των µορφών διακρίσεων κατά των γυναικών (1979), την πρόληψη και καταστολή των πράξεων που αποτελούν βασανιστήρια, απάνθρωπη και ταπεινωτική µεταχείριση (1984), τα δικαιώµατα του παιδιού (1989) αλλά και οι ιεθνείς Συµβάσεις Εργασίας, οι συµβάσεις περί των προσφύγων (1951), των ανιθαγενών (1954, 1961), της ιθαγένειας της έγγαµης γυναίκας (1957), οι τέσσερις συµβάσεις της Γενεύης περί του ανθρωπιστικού δικαίου (1949) και τα δύο συµπληρωµατικά τους Πρωτόκολλα (1977) και πλήθος άλλων συµβατικών κειµένων. Κάθε κράτος που επικυρώνει µια σύµβαση, έχει την υποχρέωση να την εντάξει στο εσωτερικό του δίκαιο κατάλληλα και να την εφαρµόζει σύµφωνα µε τις αρχές τις καλής πίστης. Αυτό, όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, έχει κατοχυρωθεί συνταγµατικά στο άρθρο 28 του Συντάγµατος, και ειδικότερα στην παράγραφο 1, όπου αναφέρεται πως οι γενικά παραδεδεγµένοι κανόνες διεθνούς δικαίου, καθώς και οι διεθνείς συµβάσεις, αποτελούν αναπόσπαστο µέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόµου, µόνο µετά την επικύρωσή τους µε νόµο και τη θέση τους σε ισχύ σύµφωνα µε τους όρους καθεµιάς 31. Αρκετά διεθνή κείµενα που δεν αποτελούν συµβάσεις είτε εξαγγέλλουν κανόνες του εθιµικού δικαίου, είτε θέτουν σε λειτουργία διεθνείς διαδικασίες, τις οποίες τα κράτη δεν µπορούν να αγνοούν, όπως για παράδειγµα την σειρά των κειµένων που συνθέτουν την «Ανθρώπινη διάσταση» (Human Dimension) της ιάσκεψης για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη ( ΑΣΕ). Σηµαντικό είναι να σηµειωθεί πως δεν διαθέτουν νοµικό δεσµευτικό χαρακτήρα όλα τα ετήσια κείµενα και πορίσµατα των διεθνών οργανισµών, µε εξαίρεση ίσως όσα περιέχουν διατάξεις που χαρακτηρίζονται ως εθιµικό δίκαιο, όπως είναι η Οικουµενική ιακήρυξη ικαιωµάτων του Ανθρώπου (1948). 30 βλ. υποσηµείωση 8, σελ Κασιµάτης Γ., Το Σύνταγµα της Ελλάδας και η Ευρωπαϊκή Σύµβαση ικαιωµάτων του Ανθρώπου, Εκδ. Αντ.Ν. Σάκκουλα, 2001, σελ.53

14 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων 14 Σε ό,τι αφορά το εξωτερικό, σε πολλές χώρες εφαρµόζεται η αντίληψη της ενσωµάτωσης του διεθνούς δικαίου στην εσωτερική νοµοθεσία της χώρας, παράδειγµα που βλέπουµε να ακολουθείται στις Ηνωµένες Πολιτείες Αµερικής, όπου στο Οµοσπονδιακό Σύνταγµα του 1787 ήδη αναφέρεται ρητά πως το συµβατικό διεθνές δίκαιο θα αποτελεί µαζί µε τους νόµους δίκαιο της χώρας. Εκτός αυτού, θα µπορούσαν ν αναφερθούν τα παραδείγµατα της Ελβετίας, της Γερµανίας και της Αυστρίας, τα οµοσπονδιακά Συντάγµατα των οποίων αναγνωρίζουν το διεθνές δίκαιο ως πηγή του εσωτερικού δικαίου ήδη µετά τον Α Παγκόσµιο Πόλεµο, ενώ µετά τον Β Παγκόσµιο Πόλεµο, το παράδειγµά τους ακολουθούν η Ιταλία, η Ολλανδία, το Λουξεµβούργο, η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και η Ισπανία ιεθνείς κυρώσεις Οι διεθνείς κυρώσεις συνίστανται σε µέτρα, τα οποία επιβάλλονται στα κράτη που µαζικά και συστηµατικά παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώµατα. Μπορούν να έχουν διαφορετικό χαρακτήρα, ανάλογα µε την ειδική πρόβλεψη που έχει γίνει. Σε ένα πρώτο -και µάλλον συνηθέστερο- βαθµό, τα κράτη έρχονται αντιµέτωπα µε οικονοµικές κυρώσεις που θα µπορούσαν για παράδειγµα να είναι η απαγόρευση εισαγωγών και εξαγωγών (εµπάργκο), εµπορικών συναλλαγών, οικονοµικής βοήθειας, δανειοδοτήσεων, επενδύσεων κλπ. Ακολούθως, µπορούν να επιβληθούν κυρώσεις µε το χαρακτήρα της απαγόρευσης συµµετοχής σε διεθνείς πολιτιστικές, αθλητικές και άλλες εκδηλώσεις. Σε πολύ ειδικές περιπτώσεις, µπορούν να φθάσουν και µέχρι τη διακοπή ή την υποβάθµιση των διπλωµατικών σχέσεων ή την απώλεια της ιδιότητας µέλους διεθνών οργανισµών 33. Σε σχέση προς τα ανθρώπινα δικαιώµατα, γίνεται διάκριση µεταξύ κυρώσεων που επιβάλλονται µονοµερώς (από κράτος ή οµάδα κρατών εναντίον κράτους ή οµάδας κρατών χωρίς την έγκριση αρµοδίου διεθνούς οργάνου) κι εκείνων που αποτελούν έκφραση συλλογικής ενέργειας, έπειτα από απόφαση αρµοδίου διεθνούς οργάνου 34. Γενικά ισχύει πως κάθε κράτος ή οµάδα κρατών δικαιούται, κατά την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής, να παίρνει τα κατάλληλα κατά τη δική του θεώρηση µέτρα, για την αποκατάσταση της διεθνούς νοµιµότητας, λαµβάνοντας βεβαίως πάντα υπόψη την έκταση των παραβιάσεων από ένα άλλο κράτος. υστυχώς, αυτή η αλληλοεκτίµηση συµπεριφορών µεταξύ των κρατών, ως βασικό κριτήριο διαµόρφωσης των διεθνών σχέσεων, έγκειται σε -µάλλον- υποκειµενικά κριτήρια, γεγονός το οποίο επιτείνει και ο επί του παρόντος αποκεντρωµένος χαρακτήρας του διεθνούς συστήµατος του δικαίου. Τα παραδείγµατα πολυάριθµα, ιδίως τις τελευταίες δεκαετίες, κάτι που αποτελεί αντικείµενο προβληµατισµού σε σχέση µε την επίτευξη και τη διατήρηση της ισορροπίας στη διεθνή κοινότητα σήµερα. 32 Ράικος Αθ., Συνταγµατικό δίκαιο, Τόµος Α, εκδ. Σάκκουλα 2002, σελ. 136 επ. 33 Μπρεδήµας Α., ιεθνείς Οργανισµοί, πανεπιστηµιακές παραδόσεις, τεύχος Β, ΕΚ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κοµοτηνή 1990 σελ. 120 επ. Στην περίπτωση του µέλους του διεθνούς οργανισµού, τα δικαιώµατα της ψήφου, της εκπροσώπησης και των υπηρεσιών του διεθνούς οργανισµού µπορούν να τεθούν σε αναστολή για το κράτος-µέλος, ως µια άλλου είδους κύρωση που επιβάλλει ο διεθνής οργανισµός σαν αντίδραση στην παραβίαση των υποχρεώσεων του µέλους, και αφορά µόνο στα δικαιώµατα και όχι στις υποχρεώσεις του κράτους-µέλους. 34 βλ. υποσηµείωση 8, σελ. 43

15 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων Κατάχρηση δικαιωµάτων (Abuse of Rights) Για την κατάχρηση δικαιώµατος γίνεται ρητή αναφορά στο ελληνικό Σύνταγµα (Σ αρθρ. 25 παρ. 3), η οποία ορίζεται ως η νοµότυπη πλην όµως υπερβολική και για τούτο µη ανεκτή από την έννοµη τάξη άσκησης δικαιώµατος. Μπορεί µεν ο συντακτικός νοµοθέτης να µην ορίζει ρητώς την έννοια της κατάχρησης δικαιώµατος, τη θεωρεί όµως δεδοµένη, καθώς είναι η ίδια τόσο στην περιοχή του ιδιωτικού, όσο και σε εκείνη του δηµοσίου δικαίου. Η κατάχρηση έχει διάφορα χαρακτηριστικά όπως είναι το νοµότυπο (η κατάχρηση αποτελεί καταρχήν νοµότυπη άσκηση δικαιώµατος), η υπερβολή (η καταχρηστική συµπεριφορά είναι υπερβολική συµπεριφορά και κρίνεται αναλόγως προς τις συνθήκες), η διαλεκτικότητα (η οποία βρίσκεται στο ότι συµπεριφορά καταρχήν νόµιµη χαρακτηρίζεται τελικά ως µη ανεκτή από την έννοµη τάξη και γίνεται πλέον λόγος για δικαιική αποδοκιµασία) και τέλος η κακή χρήση (όπου η κατάχρηση και η υπερβολή κατά τρόπο σχεδόν αυτονόητο νοείται ως κακή χρήση) 35. Η ουσία της κατάχρησης ορίζει πως κατάχρηση δικαιώµατος είναι η χρήση του δικαιώµατος για σκοπούς άλλος από εκείνους για τους οποίους παρεσχέθη 36. Γενικά, η απαγόρευση κατάχρησης αποτελεί γενική συνταγµατική αρχή. Σε διεθνές επίπεδο, η παρεχόµενη προς τα κράτη δυνατότητα να επιβάλλουν περιορισµούς στην άσκηση ορισµένων δικαιωµάτων σε εξαιρετικές περιπτώσεις ελέγχεται µε βάση την αρχή αναλογικότητας. Έτσι, όλα τα υποχρεωτικά κείµενα περιέχουν και διατάξεις που απαγορεύουν την καταχρηστική άσκηση των δικαιωµάτων, η οποία απευθύνεται τόσο προς τα κράτη όσο και προς τα άτοµα. Παραδείγµατα τέτοιων διατάξεων συναντούµε για παράδειγµα στο άρθρο 30 της Οικουµενικής ιακήρυξης του 1948, αλλά και στο άρθρο 5 του ΣΑΠ, όπου γίνεται ρητή αναφορά τόσο σε κράτη όσο και άτοµα για τα οποία απαγορεύεται η καταχρηστική άσκηση δικαιωµάτων. Ακόµη, η ΕΣ Α περιέχει ανάλογη διάταξη (άρθρο 17), η οποία στην ουσία προβλέπει γενική απαγόρευση της κατάχρησης κάθε δικαιώµατος που θα αποσκοπούσε στη µαταίωση της παρεχόµενης από την ΕΣ Α προστασίας 37. Η ΕΕ Α ακολούθησε αρχικά συντηρητική στάση απέναντι στην εφαρµογή του άρθρου 17. Ωστόσο η πλειονότητα και η πολυχρωµία των υποθέσεων που είχε ν αντιµετωπίσει αρχικά η Επιτροπή και µετά το 1998 το Ευρωπαϊκό ικαστήριο των ικαιωµάτων του Ανθρώπου, οδήγησαν στην υιοθέτηση διαφορετικής στάση απέναντι στο άρθρο αυτό και έτσι συχνά προβαίνουν σε διάκριση «δραστηριοτήτων» και εκφράσεων γνώµης ή ακόµη εξετάζουν τα ατοµικά δικαιώµατα υπό διαφορετικό πρίσµα σε σχέση µε τα πολιτικά δικαιώµατα και τις ελευθερίες 38. Αυτό που αξίζει να υπογραµµισθεί είναι πως τα δικαιώµατα δεν µπορούν να ασκούνται αντίθετα προς τον σκοπό για τον οποίο έχουν αναγνωριστεί. Η απαγόρευση κατάχρησης συνδέεται στενά µε την προστασία της ανθρώπινης αξίας και κάθε άσκηση που δεν συνάδει προς την ανθρώπινη αξία θα µπορούσε να χαρακτηρισθεί καταχρηστική βλ. υποσηµείωση 2, σελ Τσάτσος., Συνταγµατικό δίκαιο, τοµ. Γ, Θεµελιώδη δικαιώµατα, Ι., Γενικό Μέρος, 1988, σελ Ματθίας Σ., Κτιστάκις Γ., Σταυρίτη Λ., Στεφανάκη Κ., Η προστασία των δικαιωµάτων του ανθρώπου στην Ευρώπη, ικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, Αθήνα 2006, σελ βλ. υποσηµείωση 8, σελ βλ. υποσηµείωση 2, σελ. 193

16 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΙΕΘΝΩΣ 3.1. Προστασία στο πλαίσιο του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών Μετά την αποτυχία της Κοινωνίας των Εθνών λόγω της πολιτικής συγκυρίας της εποχής της, κατά τη διάρκεια και ιδίως µετά το τέλος του Β Παγκοσµίου Πολέµου, οι νικητήριες δυνάµεις διατύπωσαν την επιθυµία τους να θεµελιώσουν µετά το τέλος του πολέµου µια ειρηνική και δηµοκρατική διεθνή κοινότητα. Μετά από µια σειρά συνδιασκέψεων, οι συνοµιλίες είχαν ως αποτέλεσµα την τελική συνδιάσκεψη των Ηνωµένων Εθνών στο San Fransisco από τον Απρίλιο µέχρι τον Ιούνιο του 1945, όπου συµµετείχαν 52 κράτη, τα οποία απέληξαν στη διατύπωση του Χάρτη των Ηνωµένων Εθνών 40 ο οποίος υπεγράφη στις 26 Ιουνίου 1945 και τέθηκε σε ισχύ στις 24 Οκτωβρίου του ίδιου χρόνου Ο Καταστατικός Χάρτης Ο Χάρτης είναι µια διεθνής συνθήκη, η οποία αποτελείται από 111 άρθρα, τα οποία στην πορεία του Οργανισµού, ερµηνεύονταν κατά περίπτωση µε τρόπο τέτοιο ώστε αυτός ν ασκεί αποτελεσµατικά τα καθήκοντά του. Στο άρθρο 1 του Χάρτη, καθορίζονται οι σκοποί του Οργανισµού σε τρεις κύκλους από δραστηριότητες: I. ιατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, είτε µε τη λήψη αποτελεσµατικών συλλογικών µέτρων για την πρόληψη και την αποµάκρυνση κάθε απειλής κατά της ειρήνης, είτε µε την καταστολή κάθε επιθετικής ενέργειας ή κάθε µορφής παραβιάσεως της ειρήνης, είτε µε την επίτευξη µε ειρηνικά µέσα και σύµφωνα µε τις αρχές της δικαιοσύνης και του διεθνούς δικαίου, της διευθετήσεως των διεθνών διαφορών ή καταστάσεων που θα µπορούσαν να οδηγήσουν σε διατάραξη της ειρήνης. II. Ανάπτυξη φιλικών σχέσεων ανάµεσα στα έθνη, που βασίζονται στο σεβασµό της αρχής των ίσων δικαιωµάτων και της αυτοδιάθεσης των λαών. III. ιεθνής συνεργασία για την επίλυση των διεθνών προβληµάτων οικονοµικής, κοινωνικής, πολιτιστικής και ανθρωπιστικής φύσεως και για την ανάπτυξη του σεβασµού των ανθρωπίνων δικαιωµάτων και των θεµελιωδών ελευθεριών για όλους τους λαούς χωρίς διάκριση φυλής, φύλου, γλώσσας ή θρησκείας 41 Στο άρθρο 1 παρ. 3, όπου αναφέρεται ρητά προαγωγή «του σεβασµού προς τα ανθρώπινα δικαιώµατα και τις θεµελιώδεις ελευθερίες για όλους, χωρίς διάκριση φυλής, φύλου, γλώσσας ή θρησκείας», περιεχόµενο σηµαντικό µεν, αλλά µη δεσµευτικό για τα κράτη-µέλη, παρά µόνο για τον ίδιο τον Οργανισµό, που οφείλει να προωθεί τα ανθρώπινα δικαιώµατα στους σκοπούς τους. Χαράσσεται έτσι µια γενική κατευθυντήρια γραµµή, χωρίς ωστόσο να γίνεται ρητή αναφορά στο περιεχόµενο του όρου «ανθρώπινα δικαιώµατα» και «θεµελιώδεις ελευθερίες». 40 Ο Χάρτης των Ηνωµένων Εθνών επικυρώθηκε µε τον α.ν. 585/ Ρούκουνας Ε., ιεθνές ίκαιο ΙΙΙ, Εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα 1983, σελ.169

17 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων 17 Περιέχει, µε άλλα λόγια, γενικότητες, αφορµές για διάσκεψη και συνεργασία µεταξύ των κρατών, χωρίς να περικλείει ωστόσο διατάξεις αυτοδύναµης εφαρµογής. Το άρθρο 13 αναφέρει ότι η Γενική Συνέλευση προβαίνει σε συστάσεις προκειµένου περί της προώθησης των σκοπών του Χάρτη 42. Οι συστάσεις αυτές δεν έχουν καµία νοµική ισχύ, αλλά στην πράξη έχουν ιδιαίτερη σηµασία, καθώς οι κινήσεις και πράξεις ενός κράτους, ιδίως όταν πρόκειται για ένα πεδίο τόσο ευαίσθητο, όπως είναι τα ανθρώπινα δικαιώµατα, µπορούν να διαµορφώσουν τη διεθνή εικόνα του, ακόµα και αν αυτές οι συστάσεις καθίστανται υποχρεωτικές για αυτό µόνο αν το ίδιο αποφασίσει να δεσµευτεί από αυτές. Η έκδοση των συστάσεων σήµερα αποτελεί διόλου σπάνια τακτική του Οργανισµού για πολυάριθµες περιπτώσεις, όπως είναι για παράδειγµα το καθεστώς διαχωρισµού λευκών και µαύρων (apartheid) ή η κατάσταση στη Μέση Ανατολή 43. Στα άρθρα 55 και 56 του Χάρτη, τα Ηνωµένα Έθνη επικεντρώνονται στην προώθηση και ανύψωση του βιοτικού επιπέδου, την εργασία για όλους και τη δηµιουργία συνθηκών οικονοµικής και κοινωνικής προόδου και αναπτύξεως, τη λύση προβληµάτων διεθνούς ενδιαφέροντος στον οικονοµικό, τον κοινωνικό, τον υγειονοµικό και άλλους τοµείς, τη διεθνή πολιτιστική και οικονοµική συνεργασία και τον παγκόσµιο και αποτελεσµατικό σεβασµό των ανθρωπίνων δικαιωµάτων 44 Η συνεχιζόµενη, έκτοτε και έως σήµερα, παραγωγή νέων κειµένων, διεθνών πράξεων, κανόνων και οργάνων στον τοµέα των ανθρωπίνων δικαιωµάτων, έχουν κατά ένα µεγάλο µέρος, καλύψει το κενό που άφηνε η ασαφής διατύπωση του Χάρτη 45 Στον Καταστατικό Χάρτη γίνεται ρητή πρόβλεψη των βασικών οργάνων του ΟΗΕ, τα οποία είναι: η Γενική Συνέλευση, το Συµβούλιο Ασφαλείας, το Οικονοµικό και Κοινωνικό Συµβούλιο, το Συµβούλιο Κηδεµονιών, το οποίο στην ουσία διέκοψε τη λειτουργία του το 1994), Γραµµατεία και το ιεθνές ικαστήριο. Μέχρι το 2006, λειτουργούσε και η Επιτροπή Ανθρωπίνων ικαιωµάτων (Human Rights Commission), όµως η Γενική Συνέλευση των Ηνωµένων Εθνών, µε το ψήφισµα 60/251 στις 15 Μαρτίου του 2006, ίδρυσε ένα νέο όργανο, διεθνές, το οποίο θα δρούσε στα πλαίσια του οργανισµού, αντικαθιστώντας, στην ουσία, την Επιτροπή Ανθρωπίνων ικαιωµάτων. Το όργανο αυτό είναι το Συµβούλιο Ανθρωπίνων ικαιωµάτων (Human Rights Council), το οποίο ωστόσο, συχνά δέχεται κριτική, λόγω της περίοπτης θέσης που δίνει σε κράτη-µέλη, τα οποία δεν εγγυώνται ούτε διασφαλίζουν τα ανθρώπινα δικαιώµατα στους πολίτες τους. Παράλληλα προς τα καθαυτό όργανα του ΟΗΕ, όλες οι συµβάσεις περί των ανθρωπίνων δικαιωµάτων που συνάπτονται υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, ιδρύουν χωριστά όργανα ελέγχου της εφαρµογής τους. Τέλος στο λεγόµενο σύστηµα των Ηνωµένων Εθνών 46 λειτουργεί και πλήθος άλλων ειδικευµένων οργανισµών (specialized agencies) όπως είναι η ιεθνής Οργάνωση Εργασίας και η UNESCO, που συχνά έχουν καλές επιδόσεις στα ανθρώπινα δικαιώµατα. Τα όργανα αυτά υποβάλλουν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ετήσιες 42 Περράκης Στ., ιαστάσεις της διεθνούς προστασίας των δικαιωµάτων του ανθρώπου, Ηνωµένα Έθνη - Ευρωπαϊκή Σύµβαση των ικαιωµάτων του Ανθρώπου,1998, σελ βλ. υποσηµείωση36, σελ Βλέπε και Θεοδωρόπουλος Χρ., Για τον ΟΗΕ, Μαθαίνοντας για τα δικαιώµατα του Ανθρώπου, ΙΜ Α, βλ. υποσηµείωση 8, σελ. 57 επ. 46 Ενώ ο ΟΗΕ είναι ένας διεθνής οργανισµός, το Σύστηµα των Ηνωµένων Εθνών, είναι ολόκληρο το δίκτυο των διεθνών οργανισµών, των συµβάσεων και των συνθηκών που δηµιουργήθηκαν από τον ΟΗΕ.

18 ιεθνής Προστασία Συνταγµατκών ικαιωµάτων 18 εκθέσεις δραστηριοτήτων. Στις 20 εκεµβρίου 1993 η Γενική Συνέλευση των Ηνωµένων Εθνών αποφάσισε την ίδρυση στη Γενεύη γραφείου Ύπατου Αρµοστή (High Commissioner) των Ανθρωπίνων ικαιωµάτων 47 Το σχετικό ψήφισµα (48/141) θεωρεί την καθιέρωση του θεσµού του Ύπατου Αρµοστή ως µέτρο συντονισµού των ενεργειών για την προστασία και την προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωµάτων µέσα στο σύστηµα των Ηνωµένων Εθνών. Ο Ύπατος Αρµοστής έχει βαθµό βοηθού Γενικού Γραµµατέα των Ηνωµένων Εθνών Όργανα προστασίας Κατηγορίες οργάνων προστασίας δικαιωµάτων του ανθρώπου Οι κατηγορίες οργάνων για το σκοπό της προστασίας των Ανθρωπίνων ικαιωµάτων διακρίνονται σε τέσσερις: I. Η Γενική Συνέλευση και τα ειδικά όργανα που συστήνει, το Οικονοµικό και Κοινωνικό Συµβούλιο, το Συµβούλιο ικαιωµάτων του Ανθρώπου, η Υποεπιτροπή της κατά των διακρίσεων της προστασίας των µειονοτήτων και η Επιτροπή για τη θέση της γυναίκας. II. Η Επιτροπή ικαιωµάτων του Ανθρώπου για τα ατοµικά και κοινωνικά δικαιώµατα, η Επιτροπή ικαιωµάτων του Ανθρώπου για τα οικονοµικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώµατα, η Επιτροπή για την εξάλειψη κάθε µορφής φυλετικών διακρίσεων και η Επιτροπή για τα δικαιώµατα του παιδιού, η Επιτροπή για την εξάλειψη των διακρίσεων σε βάρος των γυναικών και η Επιτροπή κατά των βασανιστηρίων. III. Το Συµβούλιο ασφαλείας, το Συµβούλιο Κηδεµονιών (µέχρι το 1994), το ιεθνές ικαστήριο και η Επιτροπή ιεθνούς ικαίου. IV. Η Ύπατη Αρµοστεία των Ηνωµένων Εθνών για τους πρόσφυγες, η UNESCO, η UNICEF, η ΟΕ, ο FAO, η Παγκόσµια Οργάνωση Υγείας. 47 Η εντολή του γραφείου του Ύπατου Αρµοστή των Ανθρωπίνων ικαιωµάτων προκύπτει από τα άρθρα 1, 13 και 55 του Χάρτη των Ηνωµένων Εθνών, τη ιακήρυξη της Βιέννης και την απόφαση 48/141 της 20 ης εκεµβρίου του Σε συνδυασµό µε το πρόγραµµα για την αναµόρφωση του ΟΗΕ (Α/51/950 παράγραφος 79), το γραφείο του Ύπατου Αρµοστή για τα Ανθρώπινα ικαιώµατα και το Κέντρο για τα Ανθρώπινα ικαιώµατα συγχωνεύθηκαν σε ένα µοναδικό γραφείο του Ύπατου Αρµοστή για τα Ανθρώπινα ικαιώµατα στις 25 Σεπτέµβρη του Βλέπε και Σατλάνης Χρ., Εισαγωγή στο δίκαιο της ιεθνούς Προστασίας των Ανθρωπίνων ικαιωµάτων, 2003, σελ. 19

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΙΧ ΧΙ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Τα δικαιώματα του ανθρώπου (droits de l homme,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΙΧ XVII ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ιστορική εξέλιξη της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Από την αρχαιότητα μέχρι τη δημιουργία του ΟΗΕ. 1 1. Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ... 9 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 11 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 27 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ιστορική εξέλιξη της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Από την αρχαιότητα μέχρι τη δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Παγκόσμιο και Περιφερειακό Επίπεδο Θεσσαλονίκη 2012 Π. Νάσκου - Περράκη & Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας Θεσσαλονίκη 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ Στην Ειδική Επιτροπή για την επεξεργασία και εξέταση του Σχεδίου Νόµου "Κύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας που τροποποιεί τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 2918/2001 (Φ.Ε.Κ. 119/Α/15-6-2001) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Άρθρο πρώτο ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 182

ΝΟΜΟΣ 2918/2001 (Φ.Ε.Κ. 119/Α/15-6-2001) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Άρθρο πρώτο ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 182 ΝΟΜΟΣ 2918/2001 Κύρωση της ιεθνούς Σύµβασης Εργασίας 182 για την απαγόρευση των χειρότερων µορφών εργασίας των παιδιών και την άµεση δράση µε σκοπό την εξάλειψή τους (Φ.Ε.Κ. 119/Α/15-6-2001) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ΠΡΟΟΙΜΙΟ Άρθρο 1.- Άρθρο 2.-

Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ΠΡΟΟΙΜΙΟ Άρθρο 1.- Άρθρο 2.- Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Υιοθετήθηκε με την από 10.12.1948 υπ αριθμ. 217 Α(ΙΙΙ) απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών Κείμενο: UN Document A/810, p. 71 (1948) ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Υιοθετήθηκαν από το Όγδοο Συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για την Πρόληψη των Εγκλήματος και τη Μεταχείριση των Εγκληματιών Αβάνα, Κούβα, 27 Αυγούστου έως 7 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Συντοµογραφίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ 1. Εννοιολογικός προσδιορισµός 1. Σύνολο ειδικών διατάξεων 2. Η εξυγίανση ως µορφή συλλογικής εκτέλεσης 3. Ανάγκη συνύπαρξης εξυγιαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Γενική Συνδιάσκεψη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας,

Η Γενική Συνδιάσκεψη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, Διεθνής Σύμβαση Εργασίας Νο. 182 για την απαγόρευση των χειρότερων μορφών εργασίας των παιδιών και την άμεση δράση με σκοπό την εξάλειψή τους [όπως κυρώθηκε με το Ν. 2918/2001 «Κύρωση της Διεθνούς Σύμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας.

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας. 20 Ιουνίου, 2007 Πρόεδρο και Μέλη Επιτροπής Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Βουλής των Αντιπροσώπων, Βουλή των Αντιπροσώπων, Λευκωσία. Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι Μέλη της Επιτροπής, Θέµα: Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΑ ΕΘΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ Α/RES/53/144. 8 Μαρτίου 1999. Διακήρυξη για το Δικαίωμα και την Ευθύνη των Ατόμων και

ΗΝΩΜΕΝΑ ΕΘΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ Α/RES/53/144. 8 Μαρτίου 1999. Διακήρυξη για το Δικαίωμα και την Ευθύνη των Ατόμων και 1 ΗΝΩΜΕΝΑ ΕΘΝΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ Α/RES/53/144 8 Μαρτίου 1999 Διακήρυξη για το Δικαίωμα και την Ευθύνη των Ατόμων και Κοινωνικών Ομάδων και Φορέων για την Προώθηση και την Προάσπιση των Διεθνώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Αναλυτικός Πίνακας Περιεχομένων Διάγραμμα ύλης 11 Αναλυτικός Πίνακας Περιεχομένων 13 Βασικές συντομογραφίες 25 Πρόλογος Αριστόβουλου Μάνεση 27 Προλεγόμενα 37 Εισαγωγικό Κεφάλαιο Ιστορικές και πολιτειολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

Ποια δικαιώματα προκηρύσσονται στην Οικουμενική Διακήρυξη

Ποια δικαιώματα προκηρύσσονται στην Οικουμενική Διακήρυξη Σελίδα 1 Ενεργοί Δεσμοί (links) Τοποθετήστε τον κέρσορα σε οποιαδήποτε λέξη των δικαιωμάτων (με γαλάζιο χρώμα) που προκηρύσσονται και πιέστε το πλήκτρο του ποντικιού. Αμέσως θα μεταβείτε στο πλήρες κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Τη ιακήρυξη και το Πρόγραµµα ράσης της Κοπεγχάγης που υιοθετήθηκε στην

Τη ιακήρυξη και το Πρόγραµµα ράσης της Κοπεγχάγης που υιοθετήθηκε στην ιακήρυξη των Αρχών για την Ανοχή * Προοίµιο Έχοντας κατά νου πως ο Χάρτης των Ηνωµένων Εθνών αναφέρει ότι «εµείς οι λαοί των Ηνωµένων Εθνών, αποφασισµένοι να σώσουµε τις ερχόµενες γενεές από τη µάστιγα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΞΕΠΛΥΜΑ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Εισαγωγή...5 2. Η επιρροή του αμερικανικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ 8.1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό της έρευνάς µας θα ασχοληθούµε µε το συνεχώς αυξανόµενο πρόβληµα της µετανάστευσης. Η παράνοµη µετανάστευση αποτελεί µία ακόµη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους;

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Με το ν.3838/2010 εισήχθησαν στην ελληνική έννοµη τάξη ρυθµίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΡΑΤΩΣ ΚΟΖΑΚΟΥ-ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 11:00 πμ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο και πιο συχνά κάνει την εµφάνισή

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Υ...Τ. 18.3.09.35 Χαιρετισµός Υπουργού ικαιοσύνης και ηµοσίας Τάξεως Κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους Στην παρουσίαση των Αποτελεσµάτων της Έρευνας µε θέµα: «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Φύλου των Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΡΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΙΚΑΙΩΜΑ Η ΘΕΜΕΛΙΩ ΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΓΚΗ;

ΝΕΡΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΙΚΑΙΩΜΑ Η ΘΕΜΕΛΙΩ ΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΓΚΗ; AQUA 2010 23_10_2010 Φωτοπούλου Αντωνία-Αγγελική Ευρωπαϊκό Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας & Κατάρτισης ΝΕΡΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΙΚΑΙΩΜΑ Η ΘΕΜΕΛΙΩ ΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΓΚΗ; ΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ-ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ι. Γένεση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΣΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ Ανακοίνωση προς τα Μέλη Θέµα: Πρόγραµµα της ελληνικής προεδρίας - Πρώτο εξάµηνο 2003 Επισυνάπτεται το πρόγραµµα δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία

Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία 1 Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία Εφαρμόζοντας τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία την περίοδο της κρίσης Εισαγωγή Εμείς, οι πάνω από 400 εκπρόσωποι των οργανώσεων των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΚΑΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΚΑΙΟ 1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΚΑΙΟ Ονοµατεπώνυµο: Αρβανίτης ηµήτρης Αριθµός Μητρώου: 1340 2004 00019 Kαθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:Η ΙΕΘΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟ ΩΡΑ ΑΡ.ΜΗΤΡΩΟΥ:1340200400617 ΕΞΑΜΗΝΟ: ΕΞΑΜΗΝΟ

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:Η ΙΕΘΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟ ΩΡΑ ΑΡ.ΜΗΤΡΩΟΥ:1340200400617 ΕΞΑΜΗΝΟ: ΕΞΑΜΗΝΟ Ι ΡΥΜΑ:ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ:ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΑΤΟΜΙΚΑ&ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Ποιοι είμαστε Οι διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις που προσυπογράφουμε τον Καταστατικό Χάρτη Αυτοδέσμευσης Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 1. Ταυτότητα, Παιδική Ηλικία, Ελευθερία Έκφρασης. Άρθρο 1 : Ορισμός του Παιδιού Άρθρο 7 : Όνομα και εθνικότητα Άρθρο 8 : Κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Εισαγωγή 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελ. 04 Τι είναι το Οικουμενικό Σύμφωνο; 05 06 06 Οι 10 αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου Γιατί μια διεθνής Πρωτοβουλία; Ποιοι συμμετέχουν; Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη

ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού σε σχέση με την ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη Υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και άνοιξε για υπογραφή, κύρωση και

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Μερικά απλά λόγια για την κρίση Η κρίση ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 2008

Διαβάστε περισσότερα

Νο 85 (XLIX) Διεθνής Προστασία των Προσφύγων *

Νο 85 (XLIX) Διεθνής Προστασία των Προσφύγων * Νο 85 (XLIX) Διεθνής Προστασία των Προσφύγων * Η Εκτελεστική Επιτροπή, Η κατάσταση προστασίας των προσφύγων α) Καλωσορίζει τα κράτη που, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις διεθνώς αναγνωρισμένες αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ :Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ :ΝΟΜΙΚΗΣ. ΜΑΘΗΜΑ :ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ (Η ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2007) ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ :κ. Α.

ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ :Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ :ΝΟΜΙΚΗΣ. ΜΑΘΗΜΑ :ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ (Η ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2007) ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ :κ. Α. ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ :Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ :ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ :ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ (Η ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2007) ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ :κ. Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΙΕΘΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ SUBJECT:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ NOMOΣ: 3520/2006 ΦΕΚ: Α 274/22.12.2006 ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ***ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Σύμφωνα με την Ανακοίνωση Υπ.Εξωτ. Φ.0544/Μ.5848/ΑΣ.46/2007

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Πολιτική Παιδεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Β ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Επιµέλεια: Μαγγιώρου

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΙΕΘΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩ ΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

- Η διάταξη του άρθρου 3 της Σύμβασης 74. - Η απόφαση του Δικαστηρίου της 18 ης Δεκεμβρίου 1996, Λοϊζίδου κατά Τουρκίας 31 - Ανάλυση:

- Η διάταξη του άρθρου 3 της Σύμβασης 74. - Η απόφαση του Δικαστηρίου της 18 ης Δεκεμβρίου 1996, Λοϊζίδου κατά Τουρκίας 31 - Ανάλυση: ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ: Γιώργου Παπαδημητρίου, Καθηγητού του συνταγματικού δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 9 Κεφάλαιο Πρώτο Η ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΕΒΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Η Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού περιλαμβάνει συνοπτικά τα εξής:

Περίληψη. Η Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού περιλαμβάνει συνοπτικά τα εξής: Περίληψη Η Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού περιλαμβάνει συνοπτικά τα εξής: Το προοίμιο της Σύμβασης Υπενθυμίζει τις Βασικές αρχές των Ηνωμένων Εθνών και τις σχετικές με τα ανθρώπινα

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος λευκή σελίδα λευκή σελίδα Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος Θεσσαλονίκη 2013 Π. Νάσκου - Περράκη & Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Αρ. Πρωτ. 1290 Αθήνα 26/11/2014 Προς Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. έχει τονίσει

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. 1.1.Χαρακτηριστικά του Δικαίου Ετερόνομοι κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 11 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΑΣ... 23 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η έννοια του τοπίου I. Η προέλευση και η ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

Κύρωση της 149/77 Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας «για την απασχόληση και τους όρους εργασίας και ζωής του νοσηλευτικού προσωπικού» (ΦΕΚ 203/Α/24-12-86)

Κύρωση της 149/77 Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας «για την απασχόληση και τους όρους εργασίας και ζωής του νοσηλευτικού προσωπικού» (ΦΕΚ 203/Α/24-12-86) ΝΟΜΟΣ: 1672/86 Κύρωση της 149/77 Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας «για την απασχόληση και τους όρους εργασίας και ζωής του νοσηλευτικού προσωπικού» (ΦΕΚ 203/Α/24-12-86) Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε

Διαβάστε περισσότερα

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Γενικότερα, ο όρος του δικαίου είναι ιδιαίτερα ευρύς και χρησιμοποιείται με περισσότερες από μια σημασίες. Δηλαδή χρησιμοποιείται για να προσδώσει την έννοια του ορθού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΚΑΤΑΣΧΕΤΩΝ5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΚΑΤΑΣΧΕΤΩΝ5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ EYΧΑΡΙΣΤΙΕΣ...VII ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... IX ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XVII ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΚΑΤΑΣΧΕΤΩΝ5 Ι. ΑΡΧΑΙΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΙΚΑΙΟ (Νόμος του Χαμουραμπί)...

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ H ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ ΝΟΜΟ ---------------------------------------------------- Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. Α.

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. Α. ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Η Ι ΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΓΡΥΠΙΩΤΗ ΜΑΡΙΑ Α.Μ. 1340200300085

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1220 Διδάσκων: Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

: ERA Romanian Institute of Magistracy. : Bucharest. : The Charter of Fundamental Rights of the European Union in Practice: Seminar for Judges

: ERA Romanian Institute of Magistracy. : Bucharest. : The Charter of Fundamental Rights of the European Union in Practice: Seminar for Judges Φορέας Υλοποίησης : ERA Romanian Institute of Magistracy Τόπος ιεξαγωγής : Bucharest Ηµεροµηνία : 22-23/4/2013 Τίτλος Σεµιναρίου : The Charter of Fundamental Rights of the European Union in Practice: Seminar

Διαβάστε περισσότερα