Το παιδί ως αντικείμενο προστασίας ή υποκείμενο δικαιωμάτων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το παιδί ως αντικείμενο προστασίας ή υποκείμενο δικαιωμάτων"

Transcript

1 Το παιδί ως αντικείμενο προστασίας ή υποκείμενο δικαιωμάτων Νίκος Γκιωνάκης Ψυχολόγος "9» πειδή το θέμα αφορά την εγκληματικότητα και πώς θα μπορέσουμε s 1 να κρατήσουμε τους ανήλικους μακριά από αυτήν, επιτρέψτε μου, στην προσπάθεια μου να διαπραγματευτώ κάποιες πτυχές του, να ξεκινήσω από τη 6ία που υφίστανται τα παιδιά. Συμφωνά, λοιπόν, με τα αποτελέσματα έρευνας που διεξήχθη για λογαριασμό του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και δημοσιεύτηκε πρόσφατα, 1 τα παιδιά σε όλο τον κόσμο υφίστανται ποικίλες μορφές φανερής ή συγκαλυμμένης 6ίας σε πληθώρα πλαισίων. Με τον όρο 6ία εννοείται «η σκόπιμη χρήση σωματικής ισχύος ή εξαναγκασμού, υπό τη μορφή απειλής ή πραγματικής άσκησης, ενάντια σε ένα παιδί, από ένα άτομο ή μια ομάδα, που καταλήγει ή έχει πολλές πιθανότητες να καταλήξει σε πραγματική ή δυνητική βλάβη στην υγεία, την επιβίωση, την ανάπτυξη ή την αξιοπρέπεια του παιδιού» United Nations An and to violence against children. New York Krug E.G. er al. (Eds) World Report on Violence and Health. Geneva. World Health Organization,

2 ΚΟΙΝΩΝΊΑ & ΥΓΕΊΑ VI Η 6ία προς τα παιδιά είναι παρούσα σε όλο τον κόσμο, είναι, δε, πιο συχνή σε υποανάπτυκτες χώρες και σε χώρες όπου η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελεί τον κανόνα, παρά την εξαίρεση. Πρωταγωνιστές της βίας προς τα παιδιά είναι κυρίως οι ενήλικες, χωρίς αυτό να σημαίνει πως οι συνομήλικοι δεν έχουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον Συνήγορο του Παιδιού, οι περισσότερες περιπτώσεις άσκησης βίας στα παιδιά (σεξουαλική και σωματική κακοποίηση) αποκρύπτονται. Και όμως, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του, ο Συνήγορος του Παιδιού έχει γίνει αποδέκτης 800 καταγγελιών κακοποίησης ανηλίκων. 3 Από την άλλη μεριά, η Ελληνική Εθνική Επιτροπή της UNICEF υπολογίζει στις τον αριθμό των παιδιών που εκτίθενται σε ενδοοικογενειακή βία κάθε χρόνο. 4 ΟΙ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Η βία ενάντια στα παιδιά μπορεί να λάβει ποικίλες μορφές: Σωματικές τιμωρίες, υποχρεωτική εργασία, σεξουαλική κακοποίηση, ψυχολογική πίεση, πορνεία, δολοφονία. Οι προαναφερθείσες είναι μερικές από αυτές που έχουν καταγραφεί, αν και πρέπει να πούμε πως το μυαλό των μεγάλων είναι αστείρευτο σε αυτό το πεδίο. Είναι σκόπιμο να επισημάνουμε πως μια σημαντική μορφή βίας είναι η εσκεμμένη παραμέληση, δηλαδή, η παράλειψη της κάλυψης των φυσικών και συναισθηματικών αναγκών των παιδιών, της προστασίας τους από κινδύνους, της αναζήτησης ιατρικής ή άλλης βοήθειας, όταν αυτές απαιτούνται. Η εσκεμμένη παραμέληση έχει πολλές φορές τις ίδιες συνέπειες με αυτές της έκδηλης βίας. Αυτό το οποίο θα ήθελα επίσης να υπογραμμίσω, αναφορικά με τη βία που ασκείται στα παιδιά στην Ελλάδα, είναι πως, σε πολλά από τα ιδρύματα τα οποία είναι εντεταλμένα με τη φροντίδα και την προστασία τους - ιδιαίτερα εκείνων των παιδιών που έχουν σοβαρές αναπηρίες - η βία, έτσι όπως ορίστηκε ανωτέρω και συμπεριλαμβάνει την εσκεμμένη παραμέληση, έχει αποκτήσει 3. Τα Νέα, 28/11/ Τα Νεα, 11/12/

3 ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΩΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ιδιαίτερα διαστροφικές μορφές. Σε αυτή την περίπτωση, οι θύτες πρέπει να αναζητηθούν και σε όλους όσοι, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, εμπλέκονται στην εποπτεία, τον έλεγχο, τη διοίκηση των ιδρυμάτων αυτών. ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΟΠΟΥ ΑΣΚΕΙΤΑΙ ΒΙΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Η 6ία που ασκείται στα παιδιά συναντάται σε διαφορετικά πλαίσια: στο σπίτι και στην οικογένεια, στα σχολεία, στα συστήματα φροντίδας και δικαιοσύνης, στην εργασία, στις γειτονιές. Κατά κάποιο τρόπο, δεν υπάρχει πλαίσιο ζωής που να είναι ελεύθερο Βίας προς τα παιδιά. Μερικές μορφές 6ίας είναι κοινές σε όλα τα πλαίσια. Για παράδειγμα, η σωματική τιμωρία και ο εξευτελισμός χρησιμοποιούνται από γονείς και άλλα μέλη της οικογένειας, από φροντιστές σε ιδρύματα παιδικής προστασίας, από εκπαιδευτικούς σε σχολεία, από εργοδότες σε εργασιακούς χώρους. Πολλές φορές παιδιά - που θεωρούνται «του δρόμου» ή αντικοινωνικά - αποτελούν εύκολο στόχο βίαιης συμπεριφοράς ακόμη και από εκπροσώπους θεσμών, όπως η αστυνομία (που είναι εντεταλμένη με την προστασία τους). Παιδιά που έχουν εξωθηθεί στην πορνεία συχνά περιγράφουν τη Βίαιη συμπεριφορά πελατών εις Βάρος τους σα να είναι κάτι που τους αξίζει. 5 ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Οι συνέπειες της Βίας που ασκείται στα παιδιά είναι ποικίλες. 6 Θα μπορούσαμε να τις κατατάξουμε σε τομείς όπως, η σωματική υγεία, η σεξουαλικότητα και η αναπαραγωγή, η ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη, η συμπεριφορά. Επίσης, οι οικονομικές συνέπειες της Βίας που ασκείται στα παιδιά είναι σημαντικές. 5. Save the Children Alliance (2005). 10 Essential Learning Points: Listen and Speak Out against Sexual Abuse of Girls and Boys. Global Submission by the International Save the Children Alliance to the UN Study on Violence against Children. Oslo. Save the Children Norway. 6. Runyan D. er al. (2002). Child Abuse and Neglect by Parents and Other Caregivers. In: Krug EG et al. op. cit. pp

4 ΚΟΙΝΩΝΊΑ & ΥΓΕΊΑ VI Συγκεκριμένα: Ως προς τη σωματική υγεία, οι συνέπειες αφορούν κυρίως την πρόκληση κακώσεων και 6λα6ών σε διάφορα σημεία και όργανα του σώματος των παιδιών που μπορούν να φτάσουν έως την πρόκληση μόνιμης αναπηρίας. Ως προς τη σεξουαλικότητα και αναπαραγωγή, οι συνέπειες αφορούν προβλήματα της αναπαραγωγικής υγείας, σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, σεξουαλική δυσλειτουργία, ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Αναφορικά με τις ψυχολογικές συνέπειες, αυτές αφορούν χρήση και κατάχρηση ουσιών και αλκοόλ, γνωσιακή έκπτωση, εγκληματικές, Βίαιες και άλλες επικίνδυνες συμπεριφορές, κατάθλιψη και άγχος, καθυστέρηση στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη, διαταραχές της πρόσληψης διατροφής και διαταραχές του ύπνου καθώς και πρόκληση αισθημάτων ντροπής και ενοχής. Ως προς τις άμεσες αλλά και ης μακροπρόθεσμες συνέπειες, αυτές περιλαμβάνουν την υπερκινητικότητα, τις φτωχές διαπροσωπικές σχέσεις, την πενιχρή σχολική επίδοση, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση, τη μετατραυματική αγχώδη διαταραχή, τις ψυχοσωματικές διαταραχές και, τέλος, τις αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές που μπορούν να φτάσουν έως την αυτοκτονία. Στις οικονομικές συνέπειες περιλαμβάνονται αυτές που έχουν άμεσο κόστος, όπως η ανάγκη για θεραπεία και η συχνή χρήση των υπηρεσιών υγείας, και αυτές που έχουν έμμεσο κόστος, όπως η χαμένη παραγωγικότητα, η αναπηρία, η έκπτωση του επιπέδου ποιότητας ζωής και η πρώιμη θνησιμότητα. Επιπλέον, χρειάζεται να συνυπολογίζονται οι υψηλές δαπάνες που προκαλούνται για τη λειτουργία συστημάτων σωφρονισμού και άλλες ιδρυματικές μορφές «προστασίας». Αξίζει να επισημάνουμε το γεγονός πως πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι οι ανήλικοι που έχουν υποστεί Βία, έχουν περισσότερες πιθανότητες να την ασκήσουν οι ίδιοι προς άλλους ανήλικους όταν μεγαλώσουν. 186

5 ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΩΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΝ ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΤΗ ΒΙΑ ΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ; Αφού αναφερθήκαμε στη βία που υφίστανται οι ανήλικοι, θα περάσουμε να δούμε πώς αντιμετωπίζουν οι ενήλικες τη Βία που ασκούν οι ανήλικοι. Πιστεύουμε πως αυτό είναι σημαντικό, καθώς θεωρούμε τις συμπεριφορές ως αποτέλεσμα πολύπλοκων αλληλεπιδράσεων. Επ' αυτού του ζητήματος έχει εξαιρετικά μεγάλο ενδιαφέρον πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη από το Institute of Public Policy Research στο Ηνωμένο Βασίλειο 7 και δημοσιεύτηκε - και αυτή - τον περασμένο μήνα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, στην Μεγάλη Βρετανία παρατηρείται το (ανησυχητικό) φαινόμενο, οι έφηβοι που υιοθετούν αντικοινωνικές, παραβατικές συμπεριφορές να προέρχονται στην πλειονότητα τους από τα κατώτερα κοινωνικά-οικονομικά στρώματα της κοινωνίας. Επίσης, φαίνεται πως η κοινωνική κινητικότητα των εφήβων έχει σχεδόν πλήρως ανασταλεί, δηλαδή οι σημερινοί έφηβοι έχουν πολύ λιγότερες πιθανότητες απ' ό,τι στο παρελθόν να αλλάξουν κοινωνική θέση. Τέλος, επισημαίνεται πως οι μέχρι σήμερα αναλύσεις και προσεγγίσεις του φαινομένου έχουν αποτύχει στην προσπάθεια τους να κατανοήσουν τις αλλαγές των εμπειριών των νέων και των λόγων για τους οποίους αυτές οι αλλαγές έχουν προκαλέσει κοινωνική ανησυχία. Ο Nick Pearce, διευθυντής του Ινστιτούτου, στην παρουσίαση της μελέτης τόνισε πως, τόσο η συχνή κι εύκολη καταδίκη των ανηλίκων, όσο και οι -αντίρροπες- τάσεις απαλλαγής τους από ευθύνες για την παραβατική συμπεριφορά τους, προσεγγίζουν το πρόβλημα από λάθος θέση. Οι αλλαγές στην οικογένεια, τις τοπικές κοινότητες και την οικονομία προκαλούν, συνδυαστικά, σοβαρές ανισότητες στη διαδικασία μετάβασης στην ενήλικη ζωή, καθιστώντας ανεπαρκή την ασφαλή και επιτυχή ανάπτυξη των ανήλικων. Πολλά παιδιά είναι πιο ασφαλή, πιο υγιή και πιο εκπαιδευμένα απ' 7. Margo J. & Dixon M. (2006). Freedom's Orphans: Raising youth in a changing world. IPPR, London. 187

6 ΚΟΙΝΩΝΊΑ & ΥΓΕΊΑ VI ό,τι στο παρελθόν. Από την άλλη μεριά όμως, επίσης πολλά παιδιά, ίσως η πλειονότητα, βιώνουν πολύπλοκες, τραυματικές εμπειρίες στην πορεία τους προς την εφηβεία και την ενηλικίωση. Συμπλοκές δομικές αλλαγές στην κοινωνία, σε συνδυασμό με αλλαγές στον τρόπο συμπεριφοράς των ανηλίκων έχουν προκαλέσει αυτή την κατάσταση. Ο Nick Pearce σχολιάζοντας το ερευνητικό δεδομένο που δείχνει ότι οι ενήλικες Βρετανοί παρεμβαίνουν πολύ λιγότερο, συγκριτικά με άλλους Ευρωπαίους, προκειμένου να σταματήσουν επεισόδια αντικοινωνικής συμπεριφοράς από εφήβους και νέους ενήλικες (ότι, δηλαδή, οι μεγάλοι φοβούνται τους νέους), καταλήγει στη διαπίστωση πως η αύξηση της κοινωνικής παιδοφοβίας δεν θα κάνει άλλο παρά να χειροτερέψει τα πράγματα. ΤΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Οι προηγούμενες αναφορές στη βία που ασκείται στα παιδιά, καθώς και εκείνες που εξετάζουν το ζήτημα μας αντίδρασης των ενηλίκων έναντι της βίας που ασκούν οι ανήλικοι, κρίνονται αναγκαίες προκειμένου να καταστεί δυνατή η προσέγγιση της παραπτωματικής/παραβατικής συμπεριφοράς των ίδιων των παιδιών και των εφήβων. Θα ήθελα να αποσαφηνίσω εξαρχής πως η σύγχρονη έρευνα έχει δείξει ότι δεν υπάρχει στον εγκέφαλο κάποιο κέντρο ή νευρωνικό σύστημα που θα μπορούσε να θεωρηθεί ενδογενής ενορμητική δύναμη, αιτία ανθρώπινης επιθετικότητας και αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς.^ Με άλλα λόγια, δεν μπορούμε να ενοχοποιούμε τη «φύση» μας γι' αυτά τα φαινόμενα. Η πρόοδος της έρευνας στις νευροβιολογικές, συμπεριφορικές και κοινωνικές επιστήμες επιτρέπει τη βαθύτερη κατανόηση της σημασίας των εμπειριών 8. Karli P. Animal and Human Aggression. Oxford. Oxford University Press,

7 ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΩΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ κατά την παιδική ηλικία στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και καταδεικνύει τον κεντρικό ρόλο των πρώιμων σχέσεων στην υγιή ανάπτυξη του. 9 Η έρευνα αποδεικνύει με σαφήνεια τη σημασία των θετικών δεσμών του παιδιού με τους γονείς: δείχνει πως, όταν απουσιάζουν προστατευτικές σχέσεις, η έκθεση στο στρες -υπό τη μορφή 6ίας- μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τα αναπτυσσόμενα νευρικά και ανοσοποιητικά συστήματα, να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ευαλωτότητα για προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας. Κατά συνέπεια, η πρόληψη της 6ίας ενάντια στα παιδιά επιτρέπει να αντιμετωπιστούν οι μακροπρόθεσμες συνέπειες σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, πέρα από το ατομικό. Στο μεταξύ, ολοένα και περισσότερα ερευνητικά δεδομένα από τις νευροεπιστήμες 10 υποστηρίζουν την υπόθεση πως τα ανθρώπινα όντα καθίστανται προοδευτικά ικανά να αναγνωρίζουν τον εαυτό τους, τα διαφορετικά πλαίσια της πραγματικότητας (εσωτερικής και εξωτερικής) και το νόημα των σχέσεων τους με αυτά, διαμέσου των αλληλεπιδράσεων τους με το κοινωνικό περιβάλλον. Η συμπεριφορά των σημαντικών ενηλίκων επιδρά στη βιοψυχολογική λειτουργία των αναπτυσσόμενων ατόμων και μορφοποιεί τα ευ ή δυσ-προσαρμοστικά χαρακτηριστικά της γνώσης που αποκτά το παιδί για τον εαυτό του και τους άλλους, άρα μορφοποιεί την ευ ή δυσ-προσαρμοστική του συμπεριφορά, δηλαδή, «γράφει» τη βιογραφία του. 11 Με άλλα λόγια, ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφέρονται οι σημαντικοί ενήλικες (γονείς, δάσκαλοι, όσοι τα φροντίζουν εν γένει) έναντι των παιδιών επηρεάζει (αν όχι καθορίζει), διαμέσου δια- 9. Shonkoff J.P., Phillips D.A. (Eds) (2000). From neurons to Neighbourhoods: The Science of Early Childhood Development. Washington DC, National Academy Press. 10. Κούκκου Μ. & Lehmann D. (2006). Η συνοπτική πλαστικότητα του εγκεφάλου ως κλειδί για την κατανόηση των σωφρόνων και των εσφαλμένων αποφάσεων Συναψις, 3: Η προσέγγιση των συγγραφέων αποτελεί τη θεωρητική 6άση αυτής της ενότητας. 11. Βιογραφία: οι δυναμικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των σημαντικών προσώπων, των προσώπων που φροντίζουν το παιδί και του παιδιού διαγράφουν τη βιογραφία του. Η ποιότητα της διαμορφώνεται ανάλογα με την ποιότητα αυτών των αλληλεπιδράσεων. Μια 6ιοψυχοκοινωνικά υγιής ανάπτυξη προϋποθέτει ένα δεδομένο 6αθμό συνεργατικών (επικοινωνίας και διαλόγου) αλληλεπιδράσεων μεταξύ του αναπτυσσόμενου ατόμου και των κοντινών του προσώπων. 189

8 ΚΟΙΝΩΝΊΑ & ΥΓΕΊΑ VI δικασιών κοινωνικής μάθησης και διάπλασης του εγκεφάλου, τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονται τα ίδια τα παιδιά. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένα αυτοοργανούμενο σύστημα που δημιουργεί όλες τις διαστάσεις της συμπεριφοράς κάθε ατόμου, τις σώφρονες και εσφαλμένες σκέψεις, τα συναισθήματα, τις αποφάσεις και τις δράσεις, χρησιμοποιώντας τη Βιογραφία του. Η ποιότητα της Βιογραφίας κάθε ατόμου είναι ανάλογη με την ποιότητα των αλληλεπιδράσεων του. Τα βιογραφικά περιεχόμενα (η ευ- ή δυσ- προσαρμοστική γνώση) μορφοποιούν όλες τις πλευρές της ατομικής συμπεριφοράς και όλους τους ατομικούς τρόπους αλληλεπίδρασης και επικοινωνίας με τους άλλους και τον φυσικό κόσμο. Στη Βάση αυτής της υπόθεσης υποστηρίζουμε πως, αν επιθυμούμε να κατανοήσουμε τη Βία των παιδιών, θα πρέπει να τη δούμε ως ένα πολύπλοκο φαινόμενο, όπου ιδιαίτερη θέση κατέχουν οι αλληλεπιδράσεις τους με τους ενήλικες : όσο οι ενήλικες χρησιμοποιούν πρότυπα συμπεριφοράς στα οποία η Βία (με οποιαδήποτε μορφή) κατέχει πρωτεύουσα θέση, τόσο αυτή θα διαιωνίζεται, καθώς θα αποτελεί συστατικό στοιχείο της Βιογραφίας που χτίζουν τα παιδιά. Δεν χρειάζεται η Βία να στρέφεται ενάντια στα παιδιά για να αποτελέσει το πρότυπο της συμπεριφοράς τους. Αρκεί τα παιδιά να είναι μάρτυρες Βίαιης συμπεριφοράς άλλων, όπως στις περιπτώσεις επεισοδίων ενδοοικογενειακής Βίας 12 και όχι μόνο. ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΩΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ή ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ «Πριν βιαστούμε να καταδικάσουμε τους ανήλικους παραβάτες, οφείλουμε να αναρωτηθούμε αν αυτά τα παιδιά τα βοήθησε ποτέ κανείς να αποφύγουν την παραβατικότητα», υπογράμμισε ο καθηγητής εγκληματολογίας της Νομικής 12. Dube S.R. et al. (2002). Exposure to abuse, neglect, and household dysfunction among adults who witnessed intimate partner violence as children: implication for health and social services. Violence and Victims. 17. pp

9 ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΩΧ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Σχολής Αθηνών Νέστωρ Κουράκης, σε ημερίδα που διοργανώθηκε πρόσφατα στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών, με θέμα «Η παραβατικότητα των ανηλίκων στην Ελλάδα σήμερα». 13 Και, θα προσθέταμε εμείς: ποιος τους αναγνώρισε το δικαίωμα να ξεφύγουν απ' το κύκλωμα της παραβατικότητας; Τα παιδιά έχουν δικαιώματα. Πόσοι από εμάς γνωρίζουν και αναγνωρίζουν τα δικαιώματα των παιδιών; Και αν ναι, τι κάνουμε γι' αυτό; Σύμφωνα με τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, 14 κάθε παιδί (θεωρείται παιδί κάθε ανθρώπινο ον μικρότερο των δεκαοκτώ ετών, εκτός αν η ενηλικίωση επέρχεται νωρίτερα σύμφωνα με την ισχύουσα για το παιδί νομοθεσία) απολαμβάνει (πρέπει να απολαμβάνει) πλήθος δικαιωμάτων, όπως, για παράδειγμα, αυτό της προστασίας από κάθε μορφή βίας, προσβολής ή Βιαιοπραγιών σωματικών ή πνευματικών, εγκατάλειψης ή παραμέλησης, κακής μεταχείρισης ή εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας (άρθρο 19). Μάλιστα, σύμφωνα με τη Σύμβαση, «τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα νομοθετικά, διοικητικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά μέτρα, προκείμενου να προστατεύσουν το παιδί» (στο ίδιο άρθρο). Γενικότερα, το πνεύμα και το γράμμα της Σύμβασης θεωρεί το παιδί όχι ως αντικείμενο προστασίας αλλά ως υποκείμενο δικαιωμάτων, στα οποία, μεταξύ άλλων, συμπεριλαμβάνεται αυτό της προστασίας του. Η θεώρηση του παιδιού ως αντικείμενου προστασίας αδυνατεί να λάβει υπόψη τη δυναμική της ανάπτυξης, τη συνεχή αλληλεπίδραση εαυτού-περιβάλλοντος, τη συνεχώς μεταβαλλόμενη ενδοψυχική και εξωτερική πραγματικότητα. Όταν εκλαμβάνουμε το παιδί ως αντικείμενο (ακόμη και προστασίας) χάνουμε τον στόχο. Μάλιστα, πολλές φορές, στο όνομα της προστασίας τους, αφαιρούμε από τα παιδιά οποιαδήποτε πρωτοβουλία, απαξιώνουμε τις ικανότητες και τα ταλέντα τους, καθιστώντας τα ανίκανα να αντιδράσουν σε δύσκολες καταστάσεις, αφού πάντα ένας μεγάλος θα τα βγάλει πέρα αντί γι' αυτά. Αποτέλεσμα αυτής της 13. Ελευθεροτυπία, 8/12/ Υιοθετήθηκε ομόφωνα από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 20 Νοεμβρίου Η Ελλάδα την επικύρωσε στις 2 Δεκεμβρίου

10 ΚΟΙΝΩΝΊΑ & ΥΓΕΊΑ VI στάσης είναι τα παιδιά, μεγαλώνοντας, να μην είναι σε θέση να αντέξουν αποτυχίες, δυσκολίες, τη ζωή δηλαδή και να αντιδρούν με συμπεριφορές που είναι διαδεδομένες τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Αντίθετα, όταν το παιδί προσεγγίζεται ως υποκείμενο δικαιωμάτων, άρα αναγνωρίζεται ως αυτόνομη, ξεχωριστή οντότητα, τότε η προστασία του προσλαμβάνει διαφορετική μορφή, καθώς αναδεικνύεται ο ρόλος της ως υποστηρικτικου μηχανισμού που ευνοεί την ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού, απαραίτητη προϋπόθεση για την πρόοδο της κοινωνίας. Βέβαια, όταν όλα αυτά γίνονται πράξη και δεν μένουν στα λόγια. Γιατί, δυστυχώς, αν και η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού έχει υπογραφεί από το 1992 από την Ελλάδα, είμαστε πολύ μακριά όχι μόνο απ' την εφαρμογή της αλλά ακόμη κι από τον σχεδιασμό παρεμβάσεων που θα οδηγήσουν, μέσω της εφαρμογής τους, στη συμμόρφωση στις απαιτήσεις της. Μια ματιά στον κόσμο μας θα δείξει του λόγου το αληθές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα ούτως αποκαλούμενα ιδρύματα προστασίας και περίθαλψης ανάπηρων παιδιών. Το 2001 μια ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων η οποία επισκέφθηκε τρία (3) Κέντρα Περίθαλψης Παιδιών (ΚΕΠΕΠ) διαπίστωσε να ισχύουν στη λειτουργία τους παρεμφερείς συνθήκες με εκείνες που επικρατούσαν στο ΠΙΚΠΑ της Αέρου στις αρχές της δεκαετίας του '90. Ειδικότερα, σε αυτά διαπιστώθηκε να κυριαρχούν ακραία φαινόμενα ιδρυματισμού στις διαδικασίες παροχής φροντίδας, να παραμένουν αρκετοί περιθαλπόμενοι σε διαρκή περιορισμό, η έλλειψη προσωπικών ειδών και παιδαγωγικού υλικού ήταν απόλυτη, το προσωπικό ανεπαρκές αριθμητικά και εκπαιδευτικά, ενώ κυρίαρχο χαρακτηριστικό ήταν η πλήρης απομόνωση των ιδρυμάτων από τις τοπικές κοινωνίες. Επιπλέον, μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2004 για τα δικαιώματα των ατόμων με νοητική καθυστέρηση σχετικά με την εκπαίδευση και την εργασία, στο πλαίσιο του διακρατικού προγράμματος EUMAP (EU Monitoring and Advocacy Program), έδειξε ότι «τα παιδιά, οι έφηβοι και οι νέοι με αναπηρίες που παραμένουν σε ιδρύματα έχουν ελάχιστη πρόσβαση στην εκπαίδευση, την 192

11 ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΩΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ προεπαγγελματική και επαγγελματική κατάρτιση και στην εργασία κάθε μορφής (υποστηριζόμενη- προστατευόμενη, κ.ά.). Ειδικότερα, για τα παιδιά και τους εφήβους με σοβαρές αναπηρίες, καθώς δεν υπάρχει κανενός είδους πρόνοια σε σχέση με την εκπαίδευση και την απασχόληση τους, τελούν σε πλήρη εγκατάλειψη».^5 'Οταν μια κοινωνία επιβάλλει αυτού του τύπου την αντιμετώπιση (βαφτίζοντας την μάλιστα «περίθαλψη» και «προστασία») στα πιο αδύναμα από τα μέλη της, αντιμετώπιση όπου η θεσμοθετημένη βία και η εσκεμμένη παραμέληση αποτελούν τον κανόνα παρά την εξαίρεση, τότε ποια κουλτούρα ως πρότυπο ανθρώπινης συμπεριφοράς αυτή η κοινωνία προτείνει; Ας μην παραξενευόμαστε λοιπόν αν διαπιστώνουμε ότι η βία και η εγκληματικότητα αυξάνονται. Ας δράσουμε ΕΨΥΠΕ, Children and young people with disabilities in residential institutions in Greece, αδημοσίευτο κείμενο εργασίας, Αθήνα,

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου

Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου *Εισήγηση με τη μορφή διαφανειών (powerpoint) Παιδιά θύματα βίας-ανήλικοι παραβάτες Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ Υπουργείο Υγείας- Διοίκηση 1 ης ΥΠΕ Αττικής Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ- ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ Ν.Π.Δ.Δ. Μπαρδάνη Ειρήνη, Ψυχίατρος Παιδιών και Εφήβων, Σ. Δ/ντρια Μαυραντώνη

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική 6ία στην κοινωνία και την υγεία

Η παιδική 6ία στην κοινωνία και την υγεία Η παιδική 6ία στην κοινωνία και την υγεία Γιάννης Υφαντόπουλος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Πρόεδρος Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ πάρχουν πολλές περιπτώσεις Βίας σε Βάρος των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΔΗΜ. ΠΟΤΕΤΣΙΑΝΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝ. στο Ι.Π.Α ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΟΛΗ ΔΝΤΡΙΑ ΕΚΠ/ΡΙΩΝ ΧΟΥΡΔΑΚΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΤΕΠΑΕΣ ΠΑΤΡΑΣ 1 Σύστ. Προσκόπων Βύρωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Παρουσίαση με τρόπο συνοπτικό των σχετικών φαινομένων ΑΜΑΛΙΑ Κ. ΗΛΙΑΔΗ, φιλόλογος-ιστορικός Αναπληρωματικό μέλος της ομάδας πρόληψης & αντιμετώπισης φαινομένων

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!»

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!» «Connect with Respect!» Τα Δικαιώματα του παιδιού και οι προτάσεις της UNICEF για την προστασία τους μέσα και δια μέσου των εικονικών κόσμων Ηλίας Λυμπέρης Γενικός Διευθυντής Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα,

Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα, 1 Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα, Κοινωνική ικαιοσύνη: Ο ρόλος της Εκπαίδευσης», ευτέρα 22 Μαρτίου 2011, ώρα 19:00

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 1 ΥΕΨ(Δημ) 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 Nέα Διαδικασία Παρέμβασης στο Σχολείο για Χειρισμό Παιδιού με Πιθανές Μαθησιακές, Συναισθηματικές ή άλλες Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ε Λ Ε Ν Η Κ Α Ρ Α Υ Ι Α Ν Ν Η, P S Y. D. Ε Γ Γ Ε Γ Ρ Α Μ Μ Ε Ν Η Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Ψ Υ Χ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ο Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Α

Διαβάστε περισσότερα

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 1. Ταυτότητα, Παιδική Ηλικία, Ελευθερία Έκφρασης. Άρθρο 1 : Ορισμός του Παιδιού Άρθρο 7 : Όνομα και εθνικότητα Άρθρο 8 : Κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΓΑ-Κοινωνική Εργασία σε καταστάσεις κρίσης στην Πρωτοβάθμια Κοινωνική Πρόνοια» Eπικοινωνία: thkallin@gmail.com Προς (πίνακα αποδεκτών) ΚΟΜΟΤΗΝΗ, 20 Ιουλίου 2015 Με τo παρόν σημείωμα σας γνωστοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ο σχολικός εκφοβισμός είναι η επιθετική εκείνη συμπεριφορά που είναι εσκεμμένη, απρόκλητη, και επαναλαμβανόμενη, αποτελει κατάχρηση εξουσίας και εμπεριέχει

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχύοντας τον Άνθρωπο σε περιόδους Κρίσης και Αλλαγών. Μαζουροπούλου Χριστίνα Ψυχολόγος ΕΑΡ Consultant Hellas EAP

Ενισχύοντας τον Άνθρωπο σε περιόδους Κρίσης και Αλλαγών. Μαζουροπούλου Χριστίνα Ψυχολόγος ΕΑΡ Consultant Hellas EAP Ανθεκτικότητα & Αισιοδοξία: Ενισχύοντας τον Άνθρωπο σε περιόδους Κρίσης και Αλλαγών Μαζουροπούλου Χριστίνα Ψυχολόγος ΕΑΡ Consultant Hellas EAP 1 Οι Άνθρωποι μας 2 Συνέπειες Οικονομικής Κρίσης σε Εργαζομένους

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Η Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού περιλαμβάνει συνοπτικά τα εξής:

Περίληψη. Η Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού περιλαμβάνει συνοπτικά τα εξής: Περίληψη Η Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού περιλαμβάνει συνοπτικά τα εξής: Το προοίμιο της Σύμβασης Υπενθυμίζει τις Βασικές αρχές των Ηνωμένων Εθνών και τις σχετικές με τα ανθρώπινα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ 1 ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 2 Εφηβεία είναι η περίοδος της αύξησης και της ανάπτυξης του ατόμου κατά την ο- ποία συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα, στη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος ομιλίας: «Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου) ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 15-07-2012 Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου) Κατά τα τελευταία χρόνια, το θέμα της κακοποίησης και αμέλειας κατά της ευάλωτης ομάδας των ηλικιωμένων

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 ΘΕΜΑ:Παραγοντες που επηρεαζουν την υγεια. Το 1948 με την ιδρυση του Π.Ο.Υ. τεθηκαν επισημως τα θεμελια για

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Η οικογένεια αποτελεί τεράστια μορφοποιό δύναμη για την ανάπτυξη του παιδιού, γιατί το άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Φυσική αγωγή και προαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αρετή Ευθυμίου. Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών

Αρετή Ευθυμίου. Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών Αρετή Ευθυμίου Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών Ποιος είναι ο Φροντιστής Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το δίκτυο EUROCARERS (www.eurocarers.org), φροντιστής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Βία και κακοποίηση στην οικογένεια

Βία και κακοποίηση στην οικογένεια Βία και κακοποίηση στην οικογένεια Λουΐζα Θεοφάνους, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Η βία στην οικογένεια φέρνει βία στην κοινωνία. Γι αυτό η βία στην οικογένεια δεν αποτελεί προσωπική ή οικογενειακή υπόθεση

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Το θύμα του οικονομικού εγκλήματος Αγγελική Πιτσελά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής Σχολή Νομικής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής: Γιώργος Βασιλείου. Κωδικός Μαθήματος:ΥΓΑ101. Καλή αρχή σε όλους!!!

Καθηγητής: Γιώργος Βασιλείου. Κωδικός Μαθήματος:ΥΓΑ101. Καλή αρχή σε όλους!!! Καθηγητής: Γιώργος Βασιλείου Κωδικός Μαθήματος:ΥΓΑ101 Καλή αρχή σε όλους!!! Η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία είναι ανθρώπινο δικαίωμα και συμπεριλαμβάνεται στην Παγκόσμια Διακύρηξη των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό σημείωμα Europass

Βιογραφικό σημείωμα Europass Βιογραφικό σημείωμα Europass Προσωπικές πληροφορίες πώνυμο (-α) / Όνομα (-τα) Διεύθυνση (-εις) ΨΑΡΡΑΚΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΡΑΚΗΣ 19, ΑΘΗΝΑ, 17121 Ν.ΣΜΥΡΝΗ Τηλέφωνο (-α) 2109329890, 6948595973 Διεύθυνση E-mail mpsarrakou@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Δικαιώματα του Παιδιού στον τομέα της Ψυχικής Υγείας» Κείμενο Εισήγησης Γιώργου Μόσχου, Βοηθού Συνηγόρου του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού

«Τα Δικαιώματα του Παιδιού στον τομέα της Ψυχικής Υγείας» Κείμενο Εισήγησης Γιώργου Μόσχου, Βοηθού Συνηγόρου του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ: ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Ημερίδα, 5 Φεβρουαρίου 2009 «Τα Δικαιώματα του Παιδιού στον τομέα της Ψυχικής Υγείας» Κείμενο Εισήγησης Γιώργου Μόσχου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1220 Διδάσκων: Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το να συκοφαντούμε ή να προσβάλουμε κάποιον στο Διαδίκτυο, μπορεί να θεωρηθεί δυσφήμιση ή εξύβριση ή κακόβουλη πράξη Ενδέχεται να επισύρει τιμωρία

Το να συκοφαντούμε ή να προσβάλουμε κάποιον στο Διαδίκτυο, μπορεί να θεωρηθεί δυσφήμιση ή εξύβριση ή κακόβουλη πράξη Ενδέχεται να επισύρει τιμωρία Το διαδίκτυο στη ζωή µας ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Φεβρουάριος, 2014 1 Θα µένατε ποτέ σε ένα πάρκο χωρίς επιτήρηση να συζητάτε, να παίζετε και δηµιουργείτε σχέσεις µε αγνώστους; 2 Θα µπαίνατε σε µια αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου Απαρτιωμένη Διδασκαλία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Ψυχογενής Ανορεξία (ΨΑ) Ψυχογενής Βουλιμία (ΨΒ) Επεισοδιακή Υπερφαγία (ΕΥ) 15% ΨΑ ΨΒ 1 % ΨΒ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία 3 Δεκεμβρίου 2014 Ας παραδειγματιστούμε από έναν κινέζικο μύθο: «Μια γριά κάθε πρωί κουβαλούσε νερό στο σπίτι της από το κοντινό πηγάδι με δύο δοχεία δεμένα στις δύο

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ.

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. «ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. Άρτεμις Τσίτσικα - Λέκτορας Εφηβικής Παιδιατρικής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά )

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) Ασθένειες: AIDS, ηπατίτιδα Β, Μεσογειακή αναιμία, καρδιαγγειακά νοσήματα, ασθένειες στο εργασιακό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Επιμελητών... 13. Πρόλογος Καθηγήτριας Χρύσας Πουμάκα-Μπακούλα... 17

Πρόλογος Επιμελητών... 13. Πρόλογος Καθηγήτριας Χρύσας Πουμάκα-Μπακούλα... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος Επιμελητών... 13 Πρόλογος Καθηγήτριας Χρύσας Πουμάκα-Μπακούλα... 17 MEΡΟΣ Α: ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Παραμέληση παιδιού: η κυρίαρχη μορφή κακοποίησης... 21 Παπαδομαρκάκη Ελένη, Ψυχολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Καμηλέρη Ράνια: Ψυχολόγος, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, MSc, Στέλεχος/Σύμβουλος Γραμμής SOS 15900 Υποέργο 5 με τίτλο: «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (SOS)

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενο της βίας

Το φαινόμενο της βίας Το φαινόμενο της βίας Στη φετινή σχολική χρονιά ασχοληθήκαμε στο μάθημα του project με το φαινόμενο της βίας και ειδικότερα με τη βία στις γυναίκες, τη ψυχολογική βία και τη βία στα video games. Εξετάσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ημερομηνία διεξαγωγής της έρευνας Ημερομηνία παραλαβής της αναφοράς/ εισαγγελικής εντολής από τον κοινωνικό λειτουργό Στοιχεία κοινωνικής υπηρεσίας -διεύθυνση, τηλέφωνο, fax, email Κοινωνικός Λειτουργός-

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΣΙΑΠΑΤΗ Δρ.Σχολικής Ψυχολογίας Παν/μιου Αθηνών Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής & Οικογενειακή Θεραπεύτρια ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΠ-Υ Ευρήματα μελετών (Ηannafin

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους ΠΑΙ ΙΚΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους σωµατικούς τραυµατισµούς που

Διαβάστε περισσότερα

Επικινδυνότητακαι. και Ψυχικές ιαταραχές. Α. ουζένης Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατροδικαστικής Αθηνών Β Ψυχιατρική Κλινική, Αττικο Νοσοκοµείο

Επικινδυνότητακαι. και Ψυχικές ιαταραχές. Α. ουζένης Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατροδικαστικής Αθηνών Β Ψυχιατρική Κλινική, Αττικο Νοσοκοµείο Επικινδυνότητακαι και Ψυχικές ιαταραχές Α. ουζένης Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατροδικαστικής Ιατρική Σχολή Παν/µιου Αθηνών Β Ψυχιατρική Κλινική, Αττικο Νοσοκοµείο Ποιόςείναι είναιεπικίνδυνος; Κοινωνικοδηµογραφικά

Διαβάστε περισσότερα