Salvador Dali ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Salvador Dali ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ"

Transcript

1 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ Salvador Dali Στα πλαίσια της ερευνητικής εργασίας: Οι ζωγράφοι του 20 ου αιώνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Διάμεση Κυριακή Εργασία των μαθητών της Α τάξης: Γκλεζάκου Νίκου Γυφτόπουλου Ζώη Καλεμκερή Φοίβου Λώλου Μάγιας Μενεγάκη Όλγας 1

2 Περιεχόμενα 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΖΩΗ ΤΟΥ Βιογραφία Σχέση Νταλί Γκαλά Πολιτικές Θέσεις Ιδιαιτερότητες χαρακτήρα ΕΚΚΕΝΤΡΙΚΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΤΟ ΕΡΓΟ Τεχνοτροπία ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΙΠΑΝ ΓΙ ΑΥΤΟΝ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ Παράρτημα

3 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σαλβαντόρ Νταλί: Αμφιλεγόμενη προσωπικότητα και καλλιτεχνική περσόνα. Δίχασε κοινό και κριτικούς,απέκτησε φανατικούς φίλους αλλά και πολέμιους, λοιδορήθηκε, απαξιώθηκε, λογοκρίθηκε και ταυτόχρονα αποθεώθηκε, θαυμάστηκε και καταξιώθηκε. Ένα είναι όμως σίγουρο: ότι πρόκειται για μία από τις μορφές που σημάδεψαν τον καλλιτεχνικό χώρο και αναμφισβήτητα επηρέασαν την πορεία της τέχνης του 20 ου αιώνα. Αναμφίβολα ο βίος του είναι απ τους πιο ανατρεπτικούς, αλλά ταυτόχρονα ενδιαφέροντες, γεγονός που αντικατοπτρίζεται σε όλα του τα έργα. Αυτή η τόσο θαυμαστή,ανατρεπτική καλλιτεχνική προσωπικότητα στάθηκε η αφορμή για την παρούσα εργασία.παρακάτω θα γίνει μία προσπάθεια διείσδυσης στον κόσμο του Σαλβαδόρ Νταλί, με αναφορές σε όλα τα γεγονότα και τις μορφές που τον σημάδεψαν και συνέβαλαν στην διαμόρφωση της ξεχωριστής προσωπικότητας του αλλά και στην αποκρυστάλλωση των ιδεών του. 3

4 2. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 2.1. ΒΙΟΓΡΑΦΊΑ Ο Σαλβαντόρ Νταλί γεννήθηκε στις 11 Μαΐου 1904 στη μικρή πόλη Figueras της Καταλονίας. Πέρασε την παιδική του ηλικία στη Figueras,καθώς και στο εξοχικό σπίτι της οικογένειας Νταλί,κοντά στο ψαράδικο χωριό Cadaques, όπου οι γονείς του έχτισαν το πρώτο του στούντιο. Τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια θα επηρεάσουν σημαντικά την κατοπινή του εξέλιξη. Αγάπησε με πάθος τα τοπία της νεότητάς του, τα μελαγχολικά αυτά τοπία,που συναντάμε σαν άμεση παρουσία στους πίνακες του. Η σχέση του Σαλβαδόρ με την οικογένεια του ήταν καθοριστικής σημασίας για τη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής του προσωπικότητας. Ο πατέρας του ήταν δικηγόρος και συμβολαιογράφος, αλλά δε φαίνεται πως ήταν ιδιαίτερα ενθουσιώδης με τις ικανότητες του Νταλί στη ζωγραφική και το σχέδιο, ικανότητες που έδειξε ότι διέθετε σε σχετικά νεαρή ηλικία. Χάρη κυρίως στην συμπαράσταση της μητέρας του, ο Νταλί παρακολούθησε τα πρώτα μαθήματα ζωγραφικής στη Δημοτική σχολή σχεδίου της πόλης του. Το 1916 φιλοξενήθηκε από την οικογένεια του τοπικού καλλιτέχνη Ramon Pichot, της πόλης Cadaques, στη διάρκεια θερινών διακοπών της οικογένειας Νταλί, όπου και ήρθε σε επαφή για πρώτη φορά με την μοντέρνα ζωγραφική. Σε ηλικία 15 ετών, ο Νταλί συμμετείχε στη δημόσια έκθεση του Δημοτικού Θεάτρου του Figueras, το Το 1921 έχασε την μητέρα του από καρκίνο ενώ μετά το θάνατό της, ο πατέρας του παντρεύτηκε την αδελφή της, γεγονός που δεν αποδέχτηκε ο Νταλί, ο οποίος ένα χρόνο αργότερα εγκαθίσταται στη Μαδρίτη όπου και ξεκινά τις σπουδές του στην Ακαδημία των Τεχνών (Academia de San Fernando). Η καλλιτεχνική του δεινότητα άρχισε να διαμορφώνεται εκεί κάτω από την επίδραση της Ιταλικής Μεταφυσικής Σχολής. Εκείνη την εποχή, o Νταλί θα ζωγραφίσει τα πρώτα του κυβιστικά έργα, αν και οι γνώσεις του γύρω από το νέο αυτό κίνημα είναι αρχικά ελλιπείς και στη Μαδρίτη δεν υπάρχουν άλλοι κυβιστές καλλιτέχνες. Σύντομα η Ακαδημία θα του φανεί πολύ συντηρητική. Το κίνημα του ιμπρεσιονισμού και οι νέες αναζητήσεις θα τον οδηγήσουν σε άλλους χώρους, εκεί όπου θα συνδεθεί με όλους τους επαναστάτες δημιουργούς της εποχής: Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, Λουί Μπουνιουέλ, Πέντρο Γκαρθίας, Ευγένιο Μοντέζ και Ραφαέλ Μπαράντες. Επίσης, έρχεται σε επαφή με το ριζοσπαστικό κίνημα του ντανταϊσμού το οποίο θα επηρεάσει σημαντικά το έργο του σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Αυτή η πρώτη περίοδος, γνωστή ως «πρώιμη περίοδος», περιλαμβάνει έργα που ανήκουν σε διάφορα καλλιτεχνικά στυλ: ιμπρεσσιονιστικά, κυβιστικά, ακαδημαϊκές μελέτες και ρεαλιστικές εργασίες πάνω στο γερμανικό Μπαρόκ. 4

5 Το 1926 αποβάλλεται από την ακαδημία λίγο πριν τις τελικές του εξετάσεις, καθώς δηλώνει πως κανένας από τους καθηγητές του δεν είναι άξιος να τον κρίνει. Την ίδια χρονιά, επισκέπτεται για πρώτη φορά το Παρίσι όπου συναντά τον Πικάσσο, ο οποίος είχε ήδη κάποια γνώση γύρω από το έργο του Νταλί. Τα επόμενα χρόνια, στα έργα του Νταλί αποτυπώνονται ισχυρές επιδράσεις από το έργο του Πικάσο, αλλά ταυτόχρονα αρχίζει να διαφαίνεται ένα προσωπικό ύφος στους πίνακες του Νταλί. Οι εκθέσεις έργων του στη Βαρκελώνη προκαλούν αρκετές συζητήσεις,αλλά και διαφωνίες μεταξύ των κριτικών τέχνης. Σουρεαλιστική περίοδος ( ) Το 1929, ο Νταλί συνεργάζεται με τον Λουίς Μπουνιουέλ για τη δημιουργία της ταινίας μικρού μήκους Ανδαλουσιανός Σκύλος. Ο Νταλί βοηθά ουσιαστικά στο σενάριο της ταινίας, η οποία αποτελεί έως σήμερα την πιο καθαρή εφαρμογή του υπερρεαλισμού στον κινηματογράφο. Παράλληλα, ο Νταλί γνωρίζει την μελλοντική σύζυγο του και μούσα του, Ελένα Ντμτρίεβνα Ντελούβινα Ντιακόνοβα, ρωσικής καταγωγής, περισσότερο γνωστή ως Γκαλά, σύζυγο του ποιητή Πωλ Ελυάρ. Την ίδια χρόνια, ο Νταλί γίνεται δεκτός στην ομάδα των σουρεαλιστών, της οποίας ηγείτο ο Αντρέ Μπρετόν. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930, επινοεί την Παρανοϊκο-κριτική μέθοδο. Ο Νταλί συμμετέχει στην πρώτη μεγάλη υπερρεαλιστική έκθεση στην Αμερική, το 1932, όπου και αποσπά διθυραμβικές κριτικές. Γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 30, οι σχέσεις του Νταλί με τους σουρεαλιστές άρχισαν να χαλάνε και από το 1939 διακόπηκαν οριστικά, εξαιτίας των πολιτικών του θέσεων. Με το ξέσπασμα του Β Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη, ο Νταλί μαζί με την Γκαλά, εγκαθίσταται στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1940 όπου και θα ζήσει για τα επόμενα οκτώ χρόνια. Η περίοδος αυτή ήταν πολύ σημαντική για τον καλλιτέχνη. Εδώ ο Νταλί άρχισε να ζωγραφίζει μία σειρά από πορτραίτα της κοινωνικής ζωής. To 1941 εργάζεται για την Walt Disney πάνω στη δημιουργία ενός κινούμενου σχεδίου (το Destino),αλλά μόνο 15 δευτερόλεπτα παρουσιάζονται ολοκληρωμένα πέντε χρόνια αργότερα. Το 1942 δημοσιεύεται και η αυτοβιογραφία του: The Secret Life of Salvador Dali. Μετά την παραμονή του στην Αμερική, περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Ισπανία. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την δικτατορία του Φράνκο, προκαλεί δυσμενή σχόλια, τα οποία επεκτείνονται συχνά και στα καλλιτεχνικά του έργα. Την περίοδο εργάστηκε σχεδόν αποκλειστικά για την δημιουργία του Θεάτρου-Μουσείου Γκαλά-Σαλβαντόρ Νταλί στο Figueras που εγκαινιάζεται τελικά το Ακολούθησαν εκθέσεις στο Παρίσι και το Λονδίνο. Μετά το θάνατο της συζύγου του Γκαλά, το 1982, η υγεία του άρχισε να καταρρέει και ο ίδιος αποπειράται να αυτοκτονήσει.. Την ίδια χρονιά, ο βασιλιάς Χουάν Κάρλος της Ισπανίας του απονέμει τον τίτλο του μαρκήσιου. Ο Νταλί πέθανε στις 23 Ιανουαρίου του 1989 μετά από καρδιακό επεισόδιο. Ο τάφος του βρίσκεται μέσα στο Μουσείο του. 5

6 2.2. ΣΧΈΣΗ ΝΤΑΛΊ ΓΚΑΛΆ Η μούσα του Νταλί επονομαζόμενη ως Γκαλά με πραγματικό όνομα Έλενα Ντιακόναβα, ήταν ρωσίδα, δέκα χρόνια μεγαλύτερή του, σύζυγος του Πολ Ελυάρ. Είχε σχεδόν αντρικό πρόσωπο μα πραγματικά τέλειο σώμα - όσοι την ξέρανε λέγανε πως ήταν αφάνταστα επηρμένη, εγωκεντρική και εξαιρετικά σκληρή. Συναντήθηκε με τον Νταλί στις διακοπές του καλοκαιριού του 1929 στο Καντακές: ο εικοσιπεντάχρονος Σαλβαντόρ δεν είχε κάνει ακόμη έρωτα με γυναίκα. Ο Νταλί ήτανε βέβαιος πως την είχε ξαναδεί σε ένα καλειδοσκόπιο όταν ήταν παιδί. Φυσικά άρχισε να λέει τις συνηθισμένες του εξυπνάδες προκειμένου να την εντυπωσιάσει. Η Γκαλά δεν αστειευόταν τον ξεμονάχιασε στα βράχια και του ζήτησε να την σπρώξει στον γκρεμό, ενεργοποιώντας την παιδική εμμονή του.φυσικά εκείνος ορκίστηκε να μην την ξαναφήσει ποτέ. Ήταν ίσως το μόνο σημείο της ζωής του που δέχτηκε να βάλει το εγώ του σε δεύτερη μοίρα - στο εξής όλη του η ζωή ήταν η Γκαλά. Τη λάτρεψε (και, βέβαια, τη ζωγράφισε) με τον ίδιο τρόπο που οι καθολικοί λατρεύουν την Παναγία για αυτό και της έδωσε δεκάδες λατρευτικά παρονόματα. Στην δεκαετία του 50, κι ενώ η Γκαλαρίνα του ήτανε πια εξήντα χρονών, ο Νταλί διακήρυσσε πως είχε σώμα έφηβης - και έτσι το ζωγράφιζε. Λένε πως για πενήντα χρόνια η Γκαλά είχε απόλυτη εξουσία απάνω του, πως κατηύθυνε κάθε του πράξη. Ωστόσο τούτη η παράδοση του Νταλί σε τούτη την μάγισσα-παναγία-λήδα συνιστά την πιο συγκινητική εκδοχή του. Φυσικά ο πατέρας του αποκήρυξε τούτη τη σχέση με μια παντρεμένη γυναίκα.ο γιος του σε ένδειξη θλίψης ξύρισε το κεφάλι του και εμφανίστηκε με έναν αχινό πάνω στο κρανίο του. 6

7 2.3. ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ Στα νεανικά του χρόνια, ο Νταλί είναι γνωστό πως συνδέθηκε πιο στενά με τον χώρο του αναρχισμού και του κομμουνισμού. Ωστόσο, η έντονη και εκκεντρική προσωπικότητά του ήταν αδύνατο να περιχαρακωθεί στα στενά πλαίσια ενός οργανωμένου πολιτικού χώρου. Ο Νταλί έχει συχνά χαρακτηριστεί ως υποστηρικτής του φασιστικού καθεστώτος του Φράνκο στην Ισπανία. Οι πολιτικές του απόψεις ήταν άλλωστε και η αιτία της διαμάχης του με πολλά από τα μέλη του υπερρεαλιστικού κινήματος, καθώς και ο λόγος για τον οποίο ο Αντρέ Μπρετόν τον διαγράφει από το υπερρεαλιστικό κίνημα. Στα πλαίσια αυτής της διαμάχης, γίνεται αντιληπτό ότι η διαγραφή του από το κίνημα ήταν αποτέλεσμα μίας αμοιβαίας αποξένωσης μεταξύ εκείνου και των υπολοίπων μελών. Οι λόγοι αυτής της αμοιβαίας αποξένωσης ήταν ότι, παρά την απόλυτη σύμπτωση ενδιαφερόντων σε ορισμένα σημεία (την υιοθέτηση των απόψεων του Φρόυντ κι ορισμένων πλευρών της ψυχαναλυτικής θεωρίας, καθώς και την πίστη στο ελεύθερο παιχνίδι της άλογης φαντασίας) οπωσδήποτε υπήρχαν από την αρχή σημεία διαφωνίας. Ο Νταλί αδιαφορεί για τους πολιτικούς στόχους των σουρεαλιστών και δηλώνει πως ο ίδιος είναι όλος ο υπερρεαλισμός ενώ ο Μπρετόν επινοεί τον περίφημο αναγραμματισμό του ονόματος του Νταλί, Avida Dollars (σε ελεύθερη μετάφραση άπληστος για δολάρια) ασκώντας κριτική στο αμιγώς εμπορικό πνεύμα, που κατά τη γνώμη των υπερρεαλιστών, είχε αναπτύξει ο Νταλί. Στην διάρκεια του Ισπανικού εμφυλίου πολέμου, αρνήθηκε να κάνει αντίσταση ή να επιλέξει στρατόπεδο. Συνδέθηκε ωστόσο περισσότερο με το καθεστώς του Φράνκο, ιδιαίτερα κατά την επιστροφή του από την Αμερική στην Ισπανία μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Κάποιες δημόσιες τοποθετήσεις του Νταλί παρείχαν στήριξη στο φασιστικό καθεστώς, ενώ παράλληλα αναφέρονταν με θετικό τρόπο στο πρόσωπο του Φράνκο. Ο ίδιος ο Νταλί ζωγράφισε και ένα πορτραίτο της κόρης του Ισπανού δικτάτορα. Από την άλλη πλευρά, οι εκκεντρικότητες του Νταλί, που αποτυπώνονταν πολλές φορές δημόσια, ήταν ανεκτές από το καθεστώς, καθώς ελάχιστοι καλλιτέχνες και ειδικότερα της αξίας του Νταλί,δέχονταν να ζήσουν εκείνη την εποχή στην Ισπανία. Μοναδικό δείγμα "απειθαρχίας" του Νταλί αποτελεί η στήριξη του στον Λόρκα, του οποίου τα έργα ήταν απαγορευμένα. Παρόλα αυτά, η πολυσχιδής και ιδιόρρυθμη προσωπικότητα του Νταλί θα ήταν πολύ δύσκολο να ταυτιστεί με μία συγκεκριμένη πολιτική στάση. Εξάλλου, ο Νταλί χρησιμοποίησε το στοιχείο της πρόκλησης και του σκανδάλου σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, τόσο δημόσια όσο και μέσα από τα έργα του. Άλλωστε, έχει δηλώσει ο ίδιος ότι δεν έχει πολιτική θέση. Είναι αναρχικός, αλλά και μοναρχικός, και τα δύο όμως σε μεταφυσικό επίπεδο και όχι σε πολιτικό. 7

8 2.4. ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΕΚΚΕΝΤΡΙΚΟΤΗΤΕΣ Α)ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟΣ «Σήμερα μόλις διαπίστωσα πού οφείλεται αυτή η φοβερή χαρά που νιώθω κάθε πρωί όταν σηκώνομαι απ το κρεβάτι μου. Οφείλεται στο ότι είμαι ο Σαλβαδόρ Νταλί. Και κάθε μέρα δυσκολεύομαι ολοένα και περισσότερο να εννοήσω τους άλλους που μπορούν να ζουν χωρίς να είναι η Γκαλά ή ο Σαλβαδόρ Νταλί». Το παραπάνω δείγμα είναι απόσπασμα από το βιβλίο του ζωγράφου "Το ημερολόγιο μιας μεγαλοφυΐας". Πρόκειται για εγγραφή της 6ης Σεπτεμβρίου 1953, χαρακτηριστική της "μετριοφροσύνης" που διέκρινε τον μετρ. Είκοσι χρόνια μετά τον θάνατό του, ωστόσο, αναρωτιόμαστε: Έχει νόημα να διαβάζει κανείς τα πεζά κείμενα του Νταλί; Γιατί ουδείς σοβαρός άνθρωπος μπορεί να πάρει τοις μετρητοίς την παραδοξολογία του ότι ήθελε να τον θυμούνται ως συγγραφέα παρά ως ζωγράφο. Αν, λ.χ., στο παραπάνω παράθεμα αλλάξει κανείς τα ονόματα και βάλει στη θέση του Νταλί τον Ναπολέοντα και της Γκαλά την Ιωσηφίνα, γιατί να μην μπορεί να αναφωνήσει «ζήτω το Βατερλό»; Β)ΤΟ ΥΠΕΡΕΓΩ Ο Φλομπέρ έδωσε την ηρωική του μάχη εναντίον της ανοησίας για να καταλήξει στο τέλος να ομολογήσει πως «η βλακεία είναι ανίκητη». Ο Νταλί, γνωρίζοντας ασφαλώς τη μεγάλη αξία του ζωγραφικού του έργου, χρησιμοποίησε την ανοησία στην ακραία της εκδοχή, ενισχυμένη από τον αβυθομέτρητο ναρκισσισμό του, για να μας πει εμμέσως πλην σαφώς πως, αφού πέρασε από τους υπερρεαλιστές που έδιναν τη δική τους αδυσώπητη μάχη εναντίον του υπερεγώ, κατάλαβε σύντομα ότι η μάχη αυτή δεν κερδίζεται. Τι θα έπρεπε λοιπόν να γίνει; Να πουλήσει το δικό του υπερεγώ- και αυτό έκανε, με τη βοήθεια της ευφυέστατης και δαιμονικής συζύγου του Γκαλά. Είναι αυτονόητο ότι τα βιβλία του Νταλί δεν μπορεί κανείς να τα διαβάσει παρά ως εκδοχές της προσωπικότητάς του και συμπληρώματα της ζωγραφικής του- αν και η τελευταία δεν κερδίζει τίποτε από τον συγγραφέα Νταλί, ο οποίος ως το τέλος της ζωής του παρίστανε το κακομαθημένο παιδί που όλα του επιτρέπονται αφού «είναι μεγαλοφυΐα». Και δεν περίμενε να του το αναγνωρίσουν. Συμπεριφερόταν ως μεγαλοφυΐα μέσω της οποίας η πόζα, η ανοησία και η υπερβολή έπαιρναν άλλες διαστάσεις.«ο μεγαλοφυής είναι μεγαλοφυής και επομένως δεν μπορεί εξ ορισμού να είναι ανόητος. Ανόητοι είναι όλοι οι υπόλοιποι που υπάρχουν συμπτωματικά ή καλύτερα που ο μόνος λόγος της ύπαρξής τους είναι να αναγνωρίζουν και να αποδίδουν φόρο τιμής στη μεγαλοφυΐα.» Η ιδέα μοιάζει εξοντωτικά απλή αλλά για να την πουλήσει κανείς χρειάζεται να την επενδύσει με ισχυρές δόσεις παραδοξολογίας. Και αυτό ακριβώς έκανε ο Νταλί. 8

9 Γ)Η ΠΟΖΑ Αν αγνοήσει κανείς την ενοχλητική ως απωθητική πόζα του, αφού, όπως δήλωσε από τη δεκαετία του 50 ο Μπρετόν, «το σκάνδαλο πέθανε», μπορεί να βρει πολλά ενδιαφέροντα πράγματα στην πόζα του Νταλί. Ιδιαίτερα διαβάζοντας το "Η απόκρυφη ζωή μου" αντιλαμβάνεται ότι ο μετρ ποτέ δεν ξεπέρασε τα ψυχολογικά και συναισθηματικά τραύματά του, το μεγαλύτερο από τα οποία ήταν ο θάνατος της μητέρας του όταν ο ίδιος ήταν 16 ετών. Η σύγκρουση με τον πατέρα του επίσης θα πρέπει να του κόστισε. Όταν ο τελευταίος απειλούσε να τον αποκληρώσει, ο Νταλί, μέλος τότε της ομάδας των υπερρεαλιστών, του έστειλε ένα προφυλακτικό που περιείχε το σπέρμα του με ένα σημείωμα όπου έγραφε "τώρα δεν σου χρωστώ πλέον τίποτε". Αυτός ο ιδιότροπος και χαρισματικός δημιουργός, ο οποίος δεν έπαψε και στα βαθιά του γεράματα να συμπεριφέρεται σαν κακομαθημένο παιδί, είχε μια εξαιρετικά επεισοδιακή ζωή. Πολλά από τα επεισόδια φυσικά τα προκαλούσε ο ίδιος Ο Νταλί δεν έπαψε να συμπεριφέρεται ως η απόλυτη διασημότητα που δικαιούταν να είναι όσο μεγαλομανής ήθελε, πάντοτε όμως κατά την περίσταση. Την ιδέα όμως που είχε για τον εαυτό του, προτού αποφασίσει να την πουλήσει, δεν την απέκτησε ξαφνικά. Από τη Σχολή Καλών Τεχνών στην Ισπανία όπου φοιτούσε, τον απέβαλαν λίγο πριν από την αποφοίτησή του,(όπως αναφέραμε παραπάνω) επειδή δήλωσε ότι ουδείς εκ των καθηγητών του ήταν ικανός να τον κρίνει. Εκ των υστέρων θα έλεγε κανείς ότι είχε απόλυτο δίκιο. Όχι μόνο κρίνοντας επί της ουσίας, αλλά και καθαρά από τεχνικής πλευράς. Η τεχνική του ήταν από τότε αξεπέραστη. Σε αυτό έμοιαζε με τον Πικάσο, που κι εκείνος δεν είχε να μάθει τίποτε για τη ζωγραφική από την εφηβεία του ακόμη. Δεν είναι λοιπόν τυχαία η εκτίμηση του Νταλί για τον Πικάσο. Οι ιδιοφυείς πολλές φορές αναγνωρίζουν τους ομοίους τους εκτιμώντας την τεχνική τους, δηλαδή αυτό που οι υπόλοιποι δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ή και να κατανοήσουν. 2.5.ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ 9

10 10

11 3. ΤΟ ΕΡΓΟ 3.1. ΤΕΧΝΟΤΡΟΠΊΑ Ως καλλιτέχνης, ο Νταλί δεν περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο στυλ ή μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης. Το σύνολο της δημιουργίας του, από τα πρώτα ιμπρεσσιονιστικά, περνώντας μέσα από τα σουρεαλιστικά και φθάνοντας ως τα έργα της κλασικής του περιόδου, αναδεικνύει ένα διαρκώς εξελισσόμενο καλλιτέχνη. Ο Νταλί εργάστηκε με όλα τα μέσα, αφήνοντας πίσω του ένα πλούσιο υλικό, αποτελούμενο από ελαιογραφίες, σχέδια, υδατογραφίες, γραφικά, κοσμήματα και αντικείμενα κάθε είδους.. Η υπεροχή του ως δημιουργός-καλλιτέχνης είναι φανερή. Ήταν ένας δημιουργός πολύπλευρος. Ζωγράφος, χαράκτης, εικονογράφος, γλύπτης, διακοσμητής, σκηνογράφος στο θέατρο και στον κινηματογράφο αλλά και συγγραφέας. Η ζωγραφική του έχει εικονογραφικά στοιχεία, που προέρχονται από τον προσωπικό του κόσμο, από τις εμμονές και τους μύθους του. Και στα έργα του αποκαλύπτει τον πολύπλοκο εσωτερικό του κόσμο: τα παιδικά τραύματα (όπως το γεγονός ότι ο πατέρας του ξαναπαντρεύτηκε μετά τον θάνατο της μητέρας του), τις σεξουαλικές φαντασιώσεις, τις φοβίες και τα έντονα συναισθήματα. Άλλωστε ανατρέχει συνειδητά στο υποσυνείδητό του αναζητώντας την έμπνευση. Πρόκειται για μια τεχνική, αυτήν της ελεύθερης, αυθόρμητης δημιουργίας, την οποία ο ίδιος ονόμασε «παρανοϊκο-κριτική μέθοδο», πιστεύοντας ότι η παραληρηματική απελευθέρωση του υποσυνείδητου ταυτιζόταν με τις αντιδράσεις ενός παράφρονα. Με τη μόνη διαφορά βέβαια ότι, όπως τόνιζε συχνά, ο ίδιος δεν ήταν παράφρων. Η πηγή πάντως της μεθόδου του, με την οποία συνδέεται η σκέψη και η εικόνα, βρίσκεται στην εμμονή του ή επιτακτική ανάγκη έστω, να δώσει μια οριστική εξήγηση στο ασαφές και στο απροσδιόριστο, αν και με τρόπο παραληρηματικό ασφαλώς. Όπως πίστευε άλλωστε, η συσσώρευση, μέσω πολλαπλών οπτικών γωνιών, πολλών ετερόκλητων οπτικών ερεθισμάτων προσέδιδε στην επιστήμη την παρανοϊκή ποιότητα, που εκείνος θεωρούσε ότι της έλειπε προκειμένου να ερμηνεύσει το πραγματικό. Ο Βελάσκεθ, ο Βερμέερ, ο Μιχαήλ Άγγελος ήταν οι μεγαλύτεροι ζωγράφοι κατά τον Νταλί και σε αυτούς είχε σταματήσει η ζωγραφική, κατά την αντίληψή του. Εκείνος αντίθετα από τους σουρεαλιστές της εποχής του, που παρέμειναν προσηλωμένοι στην εξερεύνηση του υποσυνείδητου μέσω της «αυτοματικής» ζωγραφικής, η οποία απέκλειε κάθε ενσυνείδητη ή λογική ενέργεια, ζωγραφίζει συγκεκριμένα και άμεσα αναγνωρίσιμα θέματα: ανθρώπους, αντικείμενα, ζώα, κτίρια, τοπία, τα οποία συνδυάζει συνειδητά αν και με παράλογο τρόπο. Ο Νταλί θεωρούσε τον εαυτό του σουρεαλιστή. Μονοπωλώντας μάλιστα τον τίτλο με την περίφημη φράση «Ο σουρεαλισμός είμαι εγώ». Υιοθέτησε και μιμήθηκε στα πρώτα του έργα τις διάφορες τάσεις της εποχής του, τον ιμπρεσιονισμό, τον φουτουρισμό, 11

12 τον κυβισμό, οδηγήθηκε σε ένα προσωπικό ιδίωμα, που θέλησε επίσης να υπερβεί εφαρμόζοντας στο έργο του τα τελευταία επιτεύγματα της επιστήμης. Το ενδιαφέρον του Νταλί όμως για την επιστήμη της οπτικής και τη φυσιολογία της ανθρώπινης όρασης λειτουργεί και πέρα από αυτά. «Αισθάνομαι ότι κολυμπάω πότε στο κρύο νερό της τέχνης και πότε στο θερμό νερό της επιστήμης» γράφει ο ίδιος στην «Κατάκτηση του παραλόγου» το Και πράγματι μελετά την επιστήμη, έχει φίλους μαθηματικούς και φυσικούς - ένας τους μάλιστα ήταν και νομπελίστας -, παρακολουθεί τις εξελίξεις στη γενετική αλλά και τα θεαματικά επιτεύγματα της εποχής του στον χώρο της φωτογραφίας και του κινηματογράφου. Παρ' όλα αυτά δεν την εμπιστεύεται απόλυτα, γιατί θεωρεί ότι η επιστήμη δεν είναι σε θέση να ερμηνεύσει ένα μεγάλο κομμάτι της πραγματικότητας, όπως η φαντασία, το όνειρο, η ψευδαίσθηση, η παραίσθηση, το παράλογο. Ο μηχανισμός της όρασης λοιπόν ως εργαλείου για την ανακάλυψη της τρίτης διάστασης, η οποία αποτελεί μία από τις σταθερές εμμονές του, θα τον οδηγήσει στη δημιουργία των στερεοσκοπικών του έργων. Το βλέμμα του Νταλί άλλωστε είναι αυτό που θα καθορίσει την ιδιαιτερότητα της ζωγραφικής του. Αυτά τα έργα είναι η μέγιστη και πλέον επιτυχημένη προσπάθεια του Νταλί για να απεικονίσει την πραγματικότητα της ψευδαίσθησης. Και θυμίζει τη βαθιά επιθυμία του Νταλί να μείνει αθάνατος στην Ιστορία. Ένα στόχο που ο ίδιος πίστευε ότι θα επιτύχει,μόνον αν μπορούσε να κατακτήσει τη δυνατότητα απεικόνισης της τρίτης διάστασης. Για τον ίδιο λόγο έτσι, πέρα από την επιστήμη, ανατρέχει στους παλαιότερους ζωγράφους του 16ου και του 17ου αιώνα και στις αντιλήψεις τους περί προοπτικής. Και ακόμη στους παλαιούς, απλούς νόμους του Ευκλείδη για την ευθύγραμμη διάδοση του φωτός, που και οι ζωγράφοι, τους οποίους θαύμαζε, χρησιμοποιούσαν στους πίνακές τους. Για τον ίδιο λόγο επιστρέφει στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη, οι οποίοι, όπως είναι γνωστό, πίστευαν ότι το μάτι δεν δέχεται οπτικά ερεθίσματα από τα αντικείμενα αλλά εκπέμπει. Αν για τους αρχαίους Έλληνες λοιπόν ο τρόπος με τον οποίο πίστευαν ότι βλέπουμε,επηρέαζε τον κόσμο τους, το ίδιο συνέβαινε και με τον Νταλί. Στα στερεοσκοπικά του έργα διακρίνονται έτσι, εκείνα στα οποία η ψευδαίσθηση της τρίτης διάστασης δημιουργείται μέσα από έναν καμβά. Αυτές οι διπλές εικόνες, δηλαδή, είναι μια εξερεύνηση της διπλής πραγματικότητας, της ψευδαίσθησης, η απεικόνιση της οποίας είναι ο στόχος του. Οι «Ιδιομορφίες» συγκεκριμένα, έργο του 1935, αποτελούν κατ' εξοχήν ενδεικτικό έργο, όπου στοιχεία σαφώς εικονογραφικά παρουσιάζονται με ακρίβεια και συσσωρεύονται, ώστε να προσελκύσουν την προσοχή του θεατή στον αντίποδα ακριβώς της μοντέρνας τέχνης που αποστρέφει την προσοχή της από το αντικείμενο και επιχειρεί να ερμηνεύσει τον κόσμο με επιχειρήματα και εικόνες, κάθε φορά και πιο απροσδιόριστα. Πώς δηλαδή γεννιέται ο καλλιτέχνης από τα πρώτα χρόνια στο Φιγκέρες, πώς δημιουργείται ένα έργο και πώς αυτό εξελίσσεται με αργούς ρυθμούς ώσπου να μετουσιωθεί σε καθαρά προσωπικό ιδίωμα. Στο άρθρο του «Οι πίνακες μου στο φθινοπωρινό σαλόνι», ο Νταλί υποστήριζε ότι προσπαθούσε να ζωγραφίζει με τον πιο φυσικό τρόπο κι ότι ήταν ακατανόητοι μόνο σε όσους έχουν χάσει την ικανότητα να παρατηρούν απλά τη φύση. «Το να ξέρει κανείς πώς να κοιτάξει ένα αντικείμενο με τα μάτια του νου, ισοδυναμεί με το να το βλέπει με τη μεγαλύτερη δυνατή αντικειμενικότητα. Οι 12

13 άνθρωποι όμως δε βλέπουν παρά στερεότυπες εικόνες των πραγμάτων, απλές σκιές αδειασμένες από οποιαδήποτε έκφραση, απλά φαντάσματα των πραγμάτων, ενώ θεωρούν χυδαία και φυσιολογικά όλα εκείνα που συνηθίζουν να βλέπουν καθημερινά, όσο θαυμαστά και εκπληκτικά κι αν είναι αυτά. Βλέπω σημαίνει επινοώ». Για τον Νταλί οι εικόνες ήταν μάλλον ένα είδος ονείρων που βλέπει κανείς όταν είναι ξύπνιος και που εμφανίζονται ήδη σχηματισμένα. Το θέμα γι αυτόν ήταν να μεταφερθούν αυτά στο μουσαμά και με αυτή την έννοια έβλεπε το ρόλο του σαν ένα είδος διαμεσολαβητή, ένα είδος μέντιουμ.(η έννοια του μέντιουμ και οι ανάλογες τεχνικές όπως για παράδειγμα, η κατάσταση της αυτοαποκαλούμενης έκστασης, είχαν παίξει άλλωστε σημαντικό ρόλο στους πρώτους σουρεαλιστικούς πειραματισμούς). Οι ανακαλύψεις των πυρηνικών φυσικών σχετικά με τη δομή της ύλης, «αξιοποιήθηκαν» άμεσα από το Νταλί. Η γενική έννοια της διαιρετότητας της ύλης, εμφανίζεται συχνά με διάφορες μορφές στη ζωγραφική του Νταλί αυτής της περιόδου. Το «Εκρηγνυόμενο ραφαηλικό κεφάλι», η «Παναγία του Port Lligat» αποτελούν ενδιαφέροντα παραδείγματα. Στο Μανιφέστο της αντιύλης ο Νταλί έγραφε: «Θέλω να βρω ένα τρόπο να μεταφέρω στα έργα μου την αντι-ύλη. Είναι θέμα εφαρμογής μιας νέας εξίσωσης που διατύπωσε ο Δρ. Χάιζενμπεργκ, η οποία μπορεί να δώσει τον τύπο της ενότητας της ύλης». Ένα μεγάλο μέρος από τα κοσμήματα του Νταλί είναι αφιερωμένο σε θρησκευτικά θέματα, με τους πολύτιμους λίθους και τα μέταλλα να έχουν συμβολικές προεκτάσεις: ο σταυρός από αγγέλους, για παράδειγμα, συμβολίζει «την πραγματεία της ύπαρξης, τη βαθμιαία μετάβαση από το επίπεδο του μετάλλου στον άγγελο», με κάθε φάση να αντιπροσωπεύεται και από έναν ιδιαίτερο πολύτιμο λίθο ή υλικό. Ο Νταλί θεωρούσε τα ιστορικά γεγονότα της εποχής μας ως φαινόμενα ανάλογα με έναν γεωλογικό κατακλυσμό. Πίστευε ότι δεν μπορούσε να αποτρέψει κανείς την αλλαγή, την οποία θεωρούσε απαραίτητη για να μπορεί να αποκαλυφθεί η πραγματική δύναμη της παράδοσης. Έβλεπε τον Εμφύλιο Πόλεμο σαν μία συμβολική πόλωση ανάμεσα σε θεμελιακές και ενστικτώδεις δυνάμεις, ανάμεσα στο θάνατο και την πίστη, την επανάσταση και την παράδοση. Το «Προμήνυμα εμφυλίου πολέμου» και «Το πρόσωπο του πολέμου» εκφράζουν τη στάση του Νταλί απέναντι σε αυτά τα γεγονότα. Υπέρμαχος μιας πολιτιστικής επανάστασης που εμψυχώνει μόνο το πνεύμα, που είναι κύριος του χώρου και του χρόνου, αφού όπως γράφει στο «Η πολιτιστική μου Επανάσταση», «οι πιο ωραίες και οι πιο βαθιές πολιτιστικές επαναστάσεις, έγιναν δίχως τη στασιαστική βία», δίνοντας στο παρελθόν το μέσο να κυκλοφορήσει μες στο μέλλον. Στην Πολιτιστική Επανάσταση υποστηρίζει ότι πρέπει να στραφούν προς τα πάνω οι πνευματικές λειτουργίες της κοινωνίας, να επανοδηγηθούν προς την ουράνια, υπερβατική και νόμιμη πηγή. Πρέπει να ξεπροβάλλει μία αριστοκρατία του πνεύματος, υποστηρίζει ο Νταλί ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ 13

14 Παρακάτω παρατίθεται η ανάλυση τριών από τους πιο χαρακτηριστικούς και αναγνωρίσιμους πίνακες του Σαλβαδόρ Νταλί: Η Επιμονή της Μνήμης, Η Σταύρωση και Ο Παραισθησιογόνος Ταυρομάχος. Οι παραπάνω πίνακες αντανακλούν τις ιδιαιτερότητες του χαρακτήρα του Νταλί και αποτελούν χαρακτηριστικά της τέχνης του. Η ΕΠΙΜΟΝΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ (1931) Αναμφίβολα ο πιο αναγνωρίσιμος πίνακας στην ιστορία του σουρεαλισμού από τον Νταλί. Η Επιμονή της μνήμης είναι ελαιογραφία σε καμβά του 1931 και σήμερα βρίσκεται στο Gala- Salvador Dali Foundation / Artists Rights Society (ARS) Museum, στη Νέα Υόρκη.Η σκηνή που απεικονίζεται είναι η πραγματική έρημος κοντά στην Καταλονία της Ισπανίας, όπου έμενε ο Νταλί. Τα ρολόγια που λιώνουν αντιπροσωπεύουν το χάσιμο της σημασίας του χρόνου στα όνειρα ή στο υποσυνείδητο. Το τοπίο με τα βράχια που φαίνεται στο βάθος και τη θάλασσα, που επαναλαμβάνεται και σε άλλους πίνακές του, μοιάζει με το Port Lligat που ήταν το σπίτι του Νταλί, όπου έμενε από το 1930 και μετά. Μια ελαφρώς διαγώνια γραμμή προς το πάνω μέρος του πίνακα, διαχωρίζει το τοπίο που είναι φωτεινό, με το κάτω μέρος που βρίσκεται στη σκιά, συμβολίζοντας όπως θεωρήθηκε, αυτά που βρίσκονται στο συνειδητό και αυτά στο υποσυνείδητο. Στο κέντρο σχεδόν του πίνακα βρίσκετε κάτι σαν ψάρι ή έμβρυο ή άλογο σε στάση αποσύνθεσης ή ύπνου (μια εικόνα που τη βλέπουμε και σε άλλους πίνακές του όπως στον «μεγάλο αυνανιστή» που αφορά την πρώτη συνάντησή του με την Γκαλά ή στο «αίνιγμα της επιθυμίας» που γίνανε το 1929).Τα μυρμήγκια που περπατούν πάνω στο ρολόι αντιπροσωπεύουν τη φθορά του χρόνου.ο τίτλος του έργου αφορά την ικανότητα της μνήμης να συγκρατείται στον χρόνο καθώς αυτός φθείρεται γύρω της. 14

15 Η ΣΤΑΥΡΩΣΗ (1954) Επηρεασμένος από τα συγγράμματα του Φρόυντ, επιχείρησε να απεικονίσει με εκπληκτική αναπαραστατική δεξιοτεχνία και ακρίβεια το ασυνείδητό του, με την ελεύθερη ερμηνεία παραληρηματικών συνειρμών, όπως στα έργα του «Έξι εμφανίσεις του Λένιν πάνω σε ένα πιάνο», «Το άτερμον αίνιγμα» και «Η εμμονή της μνήμης». Οι σταυρώσεις, ως θέμα θρησκευτικό και έντονα δραματικό, ακολουθούν συνήθως καθιερωμένους τρόπους απεικόνισης. Εδώ έχουμε μια σταύρωση την οποία ο Νταλί έχει αποδώσει με πολλά πρωτότυπα στοιχεία. Κατ αρχάς έχει κρατήσει τη συνήθη στις αγιογραφίες στάση του Χριστού στον Σταυρό και έχει απεικονίσει και τον ίδιο τον Σταυρό. Ωστόσο, αυτό που κυριαρχεί στο έργο είναι η συμβολική «αντιυλιστική» και «αντιμυστικιστική» άποψη του καλλιτέχνη, όπως χαρακτηριστικά είχε γράψει γι αυτό το έργο ο ίδιος ο Νταλί. Ο Χριστός και ο Σταυρός βρίσκονται στον αέρα, αιωρούνται. Ο Χριστός δεν είναι καρφωμένος στον Σταυρό. Ο Σταυρός αποτελείται από κύβους, ενώ τέσσερις μικροί κύβοι που αιωρούνται μπροστά συμβολίζουν πιθανώς τα καρφιά. Το φόντο είναι σκούρο, δραματικό και περιλαμβάνει ουρανό, τοπίο με βουνά, αλλά και πάτωμα με πλάκες ασπρόμαυρες. Το πάτωμα και το τοπίο συνδέονται με απροσδιόριστο τρόπο. Σε ένα είδος εξώστη, κάτω αριστερά, στέκεται ευλαβικά μια μορφή με αρχαιοπρεπές ένδυμα από πλούσια υφάσματα. Θεωρείται ότι είναι η αγαπημένη σύζυγος του Νταλί, η Γκαλά, πρωταγωνίστρια σε πολλά έργα του. Η μορφή αυτή έχει τοποθετηθεί εκεί για λόγους συνθετικούς, καθώς ο Σταυρός απεικονίζεται επάνω δεξιά και η μορφή κάτω αριστερά, αλλά και συμβολικούς: κάτω είναι ο άνθρωπος (ντυμένος, σε αντίθεση με τον γυμνό Χριστό), ευλαβικός προσκυνητής και θεατής του θείου δράματος, θυμίζοντας τις γνωστές απεικονίσεις της σταύρωσης, όπου μαζί με τον Εσταυρωμένο απεικονίζονται επίσης η Παναγία και ο αγαπημένος μαθητής του Ιησού Ιωάννης. Ο φωτισμός του έργου είναι υποβλητικός, εντείνοντας τη δραματικότητα της σκηνής. 15

16 Η σκιά των χεριών επάνω στον Σταυρό τονίζει ότι ο Χριστός εδώ δεν είναι καρφωμένος πραγματικά, αλλά συμβολικά. Ο ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΙΟΓΟΝΟΣ ΤΑΥΡΟΜΑΧΟΣ(1968) Ο Dali ξεκίνησε τον Παραισθησιογόνο Ταυρομάχο το 1968 στο Port Lligat και τον ολοκλήρωσε 15 μήνες αργότερα το Το έργο είναι μια αναδρομική ματιά στη ζωή και το έργο του ίδιου του καλλιτέχνη. Συνδυάζει πολυάριθμες εικόνες και σύμβολα που έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα στα έργα του για να τονίσει και να σχολιάσει επιρροές και εικόνες που διαμόρφωσαν τις ιδέες και το ύφος της καλλιτεχνικής του δημιουργίας. Ο ζωγράφος εφαρμόζει για ακόμη μία φορά τις αρχές της Paranoiac Critical, μεθόδου δικής του εμπνεύσεως. Πρόκειται για μια τεχνική που ανέπτυξε ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 30 και τη χρησιμοποιεί σε έργα που εμπεριέχουν πολλαπλές εικόνες και οφθαλμαπάτες. Ο ίδιος την ορίζει ως την αυθόρμητη μέθοδος μη λογικής γνώσης, βασιζόμενη στη κριτική και συστηματική υποκειμενικότητα των συσχετισμών σε φαινόμενα παραληρήματος και μη. Το αποτέλεσμα συχνά είναι μια διπλή ή μια πολλαπλή εικόνα που μπορεί να ερμηνευτεί με διάφορους τρόπους. Στην περίπτωση του Παραισθησιογόνου Ταυρομάχου, ο Dali μέσα από συμβολισμούς, μαγικές εικόνες, αναγνωρίσιμα μοτίβα του έργου του και σχεδόν μυστικές αναφορές, καταφέρνει να περιγράψει μεταξύ άλλων, εικόνες από της ζωή του και της πατρίδας του, να μεταδώσει το πάθος του για τις ταυρομαχίες, τις καλλιτεχνικές του αναζητήσεις, την λατρεία του για την Gala, καθώς και την αγάπη του για την Καταλονία αλλά και την ιστορία της, τη θρησκεία της και την παράδοση της. Στα τέλη της δεκαετίας του 60, όταν το έργο εκτέθηκε σε μια γκαλερί της Νέας Υόρκης σαν ημιτελές, για τη διευκόλυνση του κοινού συνοδευόταν από τον καθόλου διακριτικό τίτλο Πως να δείτε τον 16

17 ταυρομάχο και από ένα υπόμνημα που έκρυβε τα τμήματα που δεν είχαν σχέση με την μορφή του ταυρομάχου. Η σκηνή διαδραματίζεται σε μία Αρένα Ταυρομαχίας, ενώ κυριαρχούν κόκκινοι και κίτρινοι τόνοι, οι οποίοι αφενός μαζί με τις σκιές σημειώνουν τη συνηθισμένη ώρα της ταυρομαχίας (5 το απόγευμα) και αφετέρου παραπέμπουν στα χρώματα της ισπανικής σημαίας. Η αρχιτεκτονική του χώρου είναι ένα μείγμα από στοιχεία που συναντάμε στις παραδοσιακές Ισπανικές Αρένες, Ιταλικά κτίσματα με αναφορές στον Palladio και το ίδιο το παλιό κατεστραμμένο Θέατρο της Figueras, που αργότερα έγινε το Teatro-Museo Dalí. Στην επάνω αριστερή γωνία υπάρχει σε μικρογραφία το πορτρέτο της γυναίκας του Dali, της Gala, στην οποία ήταν αφιερωμένο το έργο. Η έκφραση της είναι σοβαρή και θυμωμένη, μαρτυρώντας την απέχθεια της Gala για τις ταυρομαχίες. Εξετάζοντας τον πίνακα από κοντά, ο παρατηρητής ίσως δυσκολευτεί να εντοπίσει τη μορφή του σχεδόν αόρατου ταυρομάχου, που εμφανίζεται και χάνεται από την εικόνα ανάλογα με τον τρόπο που την παρατηρεί κανείς. Στο προσκήνιο, σε πρώτο επίπεδο, κυριαρχεί η επαναλαμβανόμενη φιγούρα της Αφροδίτης της Μήλου, ενώ προοδευτικά γίνεται μικρότερη όσο χάνεται στο βάθος της εικόνας και παράλληλα παρουσιάζεται ζωγραφισμένη από διαφορετικές πλευρές. Παρατηρώντας το έργο πιο προσεκτικά ή από μεγαλύτερη απόσταση μπορεί κανείς να δει πως ο κορμός και το στήθος της δεύτερης από δεξιά Αφροδίτης κρύβει το πρόσωπο του Ταυρομάχου. Η δεξιά πλευρά του προσώπου της είναι το μάτι του και στην βάση του λαιμού της κυλάει το δάκρυ του για τον ετοιμοθάνατο Ταύρο. Το αριστερό της στήθος είναι η μύτη του, η μέση της σχηματίζει τα χείλη του και η κοιλιά της το σαγόνι του. Το Λευκό και πράσινο ύφασμα που τυλίγει το σώμα της από την μέση και κάτω μετατρέπονται στο λευκό πουκάμισο και τη γραβάτα του, ενώ το κόκκινο ύφασμα που τυλίγει την Αφροδίτη στα δεξιά είναι το κόκκινο πανί ριγμένο στον ώμο του. Σύμφωνα με την ιστορία, η εμμονή του Dali με την Αφροδίτη της Μήλου -η οποία εμφανίζεται 28 φορές στον πίνακα- ξεκινάει από το 1936 και το γλυπτό Venus de Milo with Drawers. Μάλιστα, λέγεται πως ο ίδιος απλώς υπέδειξε την θέση των επεμβάσεων και πως ήταν ο Marcel Duchamp εκείνος που τροποποίησε το γλυπτό. Το όριο της αρένας με τις κερκίδες σχηματίζει το περίγραμμα του καπέλου του. Το σμήνος των εντόμων που φαίνονται να έρχονται από το βάθος και σχηματίζουν την κάπα και το καπέλο του Ταυρομάχου είναι μια αναφορά στον St. Narciso της Girona, από τον τάφο του οποίου, κατά τον θρύλο, βγαίνουν σμήνη αλογόμυγων κάθε φορά που η Ισπανία κινδυνεύει από ξένους εισβολείς. Οι αλογόμυγες στο κάτω τμήμα του πίνακα είναι ζωγραφισμένες με λεπτομέρεια και απλουστεύονται σε μαύρες κουκκίδες όσο μπερδεύονται με τα ρούχα του ταυρομάχου, παράλληλα στο επάνω μέρος της εικόνας οι μαύρες κουκκίδες είναι μια αναφορά στα δίχτυα που φορούσαν οι ταυρομάχοι στην εποχή του Goya. Οι χρωματιστές σφαίρες από την άλλη, που βρίσκονται διάσπαρτες ανάμεσα τους, περίπου στο ύψος του ώμου του ταυρομάχου, αναφέρονται στις σφαίρες που στολίζουν τις κορυφές των πύργων της εκκλησίας Sagrada Familia του Antonio Gaudi στην Βαρκελώνη και λίγο ψηλότερα συγκεντρώνονται σε έναν τρισδιάστατο κύβο, σε μια αναφορά στο εικαστικό κίνημα της Pop Art. 17

18 Λίγο πιο κάτω από τον ώμο του Ταυρομάχου κρύβεται η εικόνα του πληγωμένου Ταύρου. Μια αλογόμυγα γίνεται το μάτι του και το κεφάλι του είναι πεσμένο στο έδαφος, σε μια Λίμνη αίματος. Το κεφάλι του Ταύρου χάνεται σε μια απόκρημνη βραχώδη ακτή, το αγαπημένο του Cabo de Creuss, και το αιμα του μετατρέπεται στην θάλασσα ενώ μια γυναικεία φιγούρα πάνω σε ένα στρώμα θαλάσσης πλέει στο νερό, υποδηλώνοντας την τουριστική ανάπτυξη που είχε αρχίσει να γνωρίζει η πατρίδα του ζωγράφου. Στην δεξιά πλευρά του πίνακα, απεικονίζονται τα βουνά της πόλης Rosas, κοντά στο studio του Dali. Ο Ταυρομάχος κάνει μια δεύτερη εμφάνιση στην όλη σύνθεση, σαν μια φιγούρα με κίτρινο περίγραμμα όπου με τα χέρια σηκωμένα ψηλά, αφιερώνει το έργο στην μορφή της Gala. Δεξιά της ακτής, στην μέση περίπου του πίνακα, η φιγούρα ενός σκύλου σχηματίζεται από ένα σύνολο εξπρεσιονιστικών κουκίδων χρώματος που μοιάζουν να είναι αντανακλάσεις του νερού. Πρόκειται για μια διπλή αναφορά: αφενός στη φωτογραφία του Ronald C. James από το 1966 που απεικονίζει ένα σκύλο Δαλματίας. Ο σκύλος έχει αφαιρεθεί από την εικόνα, αλλά τα στίγματα του παραμένουν, δηλώνοντας τον προβληματισμό που απασχολούσε τον Dali σε όλες τις διπλές εικόνες του: πόση οπτική πληροφορία απαιτείται για να αναγνωρίσουμε μια μορφή;. Αφετέρου, ο καλλιτέχνης παραπέμπει σε ένα δικό του προγενέστερο έργο από το 1923 με τίτλο Cadaqués που απεικονίζει ένα σκύλο στην ίδια θέση. Αντί υπογραφής στην κάτω δεξιά γωνία, ο Dali έχει συμπεριλάβει τον εαυτό του ως μικρό παιδί ντυμένο με ναυτικά ρούχα, κρατώντας τα αγαπημένα του παιχνίδια: ένα τσέρκι και ένα απολιθωμένο οστό. Άλλες αναφορές κρύβονται στην προτομή του Βολτέρου, ανάμεσα στα τριαντάφυλλα που πετάνε προς τον Ταυρομάχο και συμβολίζουν ταυτόχρονα τα ρόδα του πάθους, η νεκρή φύση σε μια καρέκλα κάτω αριστερά ως παραπομπή στον κυβισμό. Τέλος, η ίδια η Αφροδίτη, παρουσιάζεται ως προσωποποίηση του θηλυκού στοιχείου, ο ταυρομάχος στον αντίποδα της αντιπροσωπεύει το αρσενικό, ενώ ο νεκρός ταύρος ως σύμβολο σήψης. 4. ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ 4.1 ΕΙΠΑΝ ΓΙ ΑΥΤΟΝ 1.Ο Φρόιντ έπαιξε τον δικό του καταλυτικό ρόλο στη ψυχοσύνθεση του ανατρεπτικού Σαλβαντόρ:«Ο Νταλί ήταν ο πιο ευφυής άνθρωπος που γνώρισα. Ένας πραγµατικά εκπληκτικός καλλιτέχνης. Είχε όµως και τη σκοτεινή του πλευρά.» 2«.Ήταν ηδονοβλεψίας και απολάµβανε τα όργια. Πλήρωνε ανθρώπους για να κάνουν σεξ µπροστά του. Μπορεί να µην ήταν πολύ σηµαντικό, αλλά ήταν αναμφισβήτητα κοµµάτι του εαυτού του» λέει στους «Sunday Τimes» ο Οσκαρ Τάσκετς, ο άνθρωπος που βοήθησε τον σπουδαίο σουρεαλιστή καλλιτέχνη, τον Σαλβαντόρ Νταλί, να φτιάξει το διασημότερο ίσως έργο του: να «µετατρέψει» τα χείλια της Μέι Ουέστ σε καναπέ. 3. Πολλά όµως από τα πάθη που αποδίδονται στον Νταλί δεν ήταν αποκλειστικά δικά του, αλλά της Γκαλά. Εκείνη ήταν που έφερνε τους εραστές της ενώπιόν του, αλλά κι εκείνη που είχε τρελό πάθος για το χρήµα. «Κάθε πρωί µετά το πρόγευµα, µου αρέσει να ξεκινάω τη µέρα µου κερδίζοντας δολάρια» έλεγε η Γκαλά που «λάτρευε το χρήµα όπως ο αλκοολικός το ποτό». 18

19 4. Ο Αντρέ Μπρετόν κόλλησε στο Νταλί το παρατσούκλι «Αvida Dollars» (απληστία για δολάρια) αναγραµµατίζοντας το όνοµά του. Ήταν πασίγνωστη η φιλοχρηματία του και φαίνεται από το γεγονός ότι έβαλε όρο στα χρυσοφόρα συμβόλαια πωλήσεως του τσιγκελωτού μουστακιού του, να γίνει η παράδοση μετά θάνατον αλλά η εξόφληση άμεσα. 4.2.ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ Ο Σαλβαδόρ Νταλί υπήρξε μία ανατρεπτική προσωπικότητα που ξεχώρισε στην τέχνη του 20ου αιώνα, χάρη στις καινοτομίες που εισήγαγε στον χώρο του υπερρεαλισμού. Ως αποτέλεσμα, οι αντιλήψεις και τα έργα του προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στον κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα της εποχής. Τα έργα του αντανακλούν τις εκφάνσεις της πολύπλευρης προσωπικότητας του, καθώς και το βάθος των προβληματισμών του για διάφορα φιλοσοφικά ζητήματα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι πίνακες: «Η Επιμονή της μνήμης» και «Το προσωπείο του πολέμου». Μέσω του σουρεαλισμού ο Νταλί δημιούργησε μια εντελώς προσωπική φόρμουλα, σύμφωνα με μια μέθοδο που ο ίδιος ονόμασε «κριτικο-παρανοϊκή», πάνω στη βάση των μαθημάτων του Φρόιντ. Επικεντρώθηκε έτσι στα σύμβολα τα δεμένα με τις πιο βίαιες, μακάβριες, τραγικές, αλγεινές αλλά και πνευματικές εμμονές του, από τον ηδονοβλεπτισμό ως τον ευνουχισμό. Η μεγάλη του μούσα ήταν η Γκαλά, μια γυναίκα του πάθους που ζούσε παντρεμένη με τον Πωλ Ελυάρ από τον οποίο την «έκλεψε», και η οποία διατηρούσε σχέσεις με άλλους άνδρες σε ένα χαλαρό δεσμό ελευθεριότητας από το σύζυγό της. Σήμερα, είκοσι χρόνια από τον θάνατο του Νταλί, τα γραπτά του έχουν αξία ως προεκτάσεις μιας πολύ ισχυρής προσωπικότητας και ενός από τα μεγαλύτερα εικαστικά ταλέντα του 20ού αιώνα. Αυτονόητο ότι είναι και εξαιρετικά σημαντικά ντοκουμέντα μιας δημιουργικής και ανατρεπτικής εποχής. «Η απόκρυφη ζωή μου», που την έγραψε στα 36 του χρόνια, είναι αποκαλυπτική και χωρίς αμφιβολία το πιο καλογραμμένο βιβλίο του. Η πόζα δεν τον είχε ακόμη κατακυριεύσει, δεν είχε πιάσει φιλίες με τον Φράνκο και δεν ζωγράφιζε πορτρέτα της οικογένειας του ισπανού δικτάτορα, ο μύθος που καλλιεργούσε δεν είχε ακόμη αναχθεί σε αυτοσκοπό. Ο "ένδοξος έφηβος", όπως ήθελε να βλέπει τον εαυτό του, υπήρχε εκεί να τον παρηγορεί και να τον τρομοκρατεί ταυτοχρόνως. Υπάρχουν στιγμές όπου η προκλητική παιδικότητά του φαντάζει ως και συγκινητική. Κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του, οι ιδιορρυθμίες του χαρακτήρα του, προκάλεσαν την απέχθεια των παλιών του φίλων που εφεξής, όποτε αναφέρονταν σ αυτόν θα χρησιμοποιούσαν αόριστο, σαν να είχε πεθάνει. Συνοψίζοντας, οι απόψεις για το καλλιτεχνικό έργο του Νταλί διίστανται. Αρκετοί υπήρξαν φανατικοί υποστηρικτές του, θεωρώντας τον εξέχουσα προσωπικότητα και καλλιτέχνη. Από πολλούς θεωρήθηκε υπερβολικά εκκεντρικός και ακραίος για τον τρόπο που έζησε. Όμως οι αρνητικές κριτικές δεν εμπόδισαν την ανάδειξη του σε έναν από τους πιο διακεκριμένους καλλιτέχνες του 20ου αιώνα. 19

20 5.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ SWANS REFLECTING ELEPHANTS, 1937 THE METAMORPHOSIS OF NARCISSUS,

21 MA FEMME NUE REGARDANT SON PORPE CORPS, 1945 THE TEMPTATION OF ST. ANTHONY,

22 ENIGMA WITHOUT END SLEEP THE ELEPHANTS,

23 GALA AND THE TIGERS,1944 THE MYSTERY OF AVIDITY,

24 6.ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ %CE%AD%CE%BD%CE%B1%CF%82- %CE%BC%CE%B9%CF%83%CF%8C%CF%84%CF%81%CE%B5%CE%BB%CE%BF%CF%82- %CE%B7%CE%BC%CE%AF%CE%B8%CE%B5%CE%BF%CF%82-64/ %CE%B5%CF%80%CE%B9%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%AE-%CF%84%CE%B7%CF%82- %CE%BC%CE%BD%CE%AE%CE%BC%CE%B7%CF%82/ %CF%83%CE%B1%CE%BB%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CF%84%CF%8C%CF%81- %CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%AF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BF- %CF%83%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B5%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%83%CE%BC%C F%8C%CF%82/ %CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%8A%CE%BA%CE%AE- %CE%BA%CF%81%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE- %CE%BC%CE%AD%CE%B8%CE%BF%CE%B4%CE%BF%CF%

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Project Α τετραμήνου Teenage Angst Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Το θέμα του project μας φέτος είναι τα εφηβικά άγχη και ανησυχίες. Πώς βλέπουμε τον εαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Η δραστηριότητα του Α2 στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Οι μαθητές του Α2 του Μουσικού Σχολείου Θεσσαλονίκης με την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο Η ενδυμασία αποτελείται από κάθε τι με το οποίο ο άνθρωπος καλύπτει και στολίζει το σώμα του. Περιλαμβάνει δηλαδή τα ρούχα και

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Να ποια είναι τα υλικά που θα χρειαστείς: γκρι χαρτόνι (100 γραμμαρίων)

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη έφτιαξε το εξώφυλλό μας

Η Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη έφτιαξε το εξώφυλλό μας athensvoice.gr http://www.athensvoice.gr/article/city-news-voices/συνεντευξη/η-μίνα-παπαθεοδώρου-βαλυράκη-έφτιαξε-το-εξώφυλλό-μας Η Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη έφτιαξε το εξώφυλλό μας Στα έργα της Μίνας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΚΤΗΡΙΟΥ Ή ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΝΕΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας σχεδιασμού είναι η παρουσίαση της ανάλυσης της ιδέας σας 1. Έχετε εργαστεί στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα.

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα. Μια μέρα πήγαμε στην παιδική χαρά με τις μαμάδες μας. Ο Φώτης πάντα με το κορδόνι στο χέρι. Αν και ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερός μου, ένιωθα πως έπρεπε πάντα να τον προστατεύω. Σίγουρα δεν ήταν σαν όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Μάνσφηλντ: «Το µάθηµα µουσικής» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β14, σσ. 263-270)

Κ. Μάνσφηλντ: «Το µάθηµα µουσικής» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β14, σσ. 263-270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Κ. Μάνσφηλντ: «Το µάθηµα µουσικής» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β14, σσ. 263-270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Alpha C.K. ART GALLERY. Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com

Alpha C.K. ART GALLERY. Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com Alpha C.K. ART GALLERY Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com Στας Παράσκος Το Ημερολόγιο του Δον Καβάλλο Λευκωσία, Οκτώβριος 2013 Εξώφυλλο Festival

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Μια φορά κι έναν καιρό στην Ισπανία υπήρχε ένας μικρός ταύρος που το όνομά του ήταν Φερδινάνδος. Όλοι οι άλλοι μικροί

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr JEANETTE WINTER ΙΚΜΠΑΛ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ JEANETTE WINTER ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ Βραβείο ΜΑΛΑΛΑ ΓΙΟΥΣΑΦΖΑΪ ΝΟΜΠΕΛ ΕΙΡΗΝΗΣ ISBN 978-960-569-305-3 Κωδ. μηχ/σης 12.263 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των Στέλιος Μιχαήλ Ε.Ε.Κ.Κ. 8 Δεκεμβρίου 2010 Εισαγωγή στο Χρώμα Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των χρωμάτων. Το φως ως στοιχείο που ειδικεύει και τροποποιεί το χρώμα. Θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μαρία Λαγουδάκη ΠΕ19 ΣΕΛ. 1 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ: 12/11/2013 7 η ώρα Οι μαθητές συγκεντρώθηκαν στο εργαστήριο Πληροφορικής. Αρχικά δόθηκαν πληροφορίες σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΊΝΤΣΙ 1452-1519 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΕΥΤΥΧΙΑ ΓΚΕΚΑΣ ΤΡΥΦΩΝ ΑΡΣΕΝΙΔΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ

ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΊΝΤΣΙ 1452-1519 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΕΥΤΥΧΙΑ ΓΚΕΚΑΣ ΤΡΥΦΩΝ ΑΡΣΕΝΙΔΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΊΝΤΣΙ 1452-1519 ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΕΥΤΥΧΙΑ ΓΚΕΚΑΣ ΤΡΥΦΩΝ ΑΡΣΕΝΙΔΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ 1 Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι ήταν Ιταλός αρχιτέκτονας, ζωγράφος, γλύπτης, μουσικός, εφευρέτης, μηχανικός, ανατόμος, γεωμέτρης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296

1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296 1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296 Πολιτιστικό πρόγραµµα: Επίσκεψη στο Μουσείο Ηρακλειδών 21/2/2012 Σ.Πατσιοµίτου Η επίσκεψη στο Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα