«Θεωρητικό πλαίσιο εφαρμογής των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην εκπαιδευτική πρακτική»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Θεωρητικό πλαίσιο εφαρμογής των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην εκπαιδευτική πρακτική»"

Transcript

1 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Θεωρητικό πλαίσιο εφαρμογής των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην εκπαιδευτική πρακτική» Έλλη Παπαδοπούλου 1, Ανδρέας Κοτρίδης 2 1 Δασκάλα, Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Παν. Θεσσαλίας, Δημοτικό Σχολείο Ξεχασμένης 2 Οικονομολόγος, Γεωπόνος, Msc, Γυμνάσιο Βεργίνας Μανόλης Ανδρόνικος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της παρούσας εισήγησης είναι η συνοπτική παρουσίαση του θεωρητικού πλαισίου βάση του οποίου επιχειρήθηκε και επιχειρείται η βέλτιστη και αποτελεσματικότερη εφαρμογή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση. Η εισαγωγή των ΤΠΕ αλλάζει ριζικά το εκπαιδευτικό περιβάλλον, ενώ παράλληλα οι εκπαιδευτικοί πρέπει να υιοθετήσουν νέες πρακτικές και νέες μεθόδους προσέγγισης της γνώσης και της μάθησης. Αρωγός στην προσπάθεια αυτή μπορεί να αποτελέσει η μελέτη των θεωριών μάθησης που προσπάθησαν διαχρονικά να αποκωδικοποιήσουν τη σχέση των ΤΠΕ με την εκπαιδευτική πρακτική. Η γνώση των θεωρητικών παιδαγωγικών προσεγγίσεων δίνει νόημα και συνέπεια στις ενέργειες των εκπαιδευτικών. Αρχικά γίνεται μια σύντομη αναφορά στις φάσεις που ακολουθήθηκαν κατά την εισαγωγή και ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία, καθώς και στα μοντέλα που υιοθετήθηκαν προκειμένου να καταστεί αυτό δυνατό. Ο κύριος όγκος της εργασίας αφορά στην παρουσίαση των θεωριών μάθησης, οι οποίες εξαρχής πλαισίωσαν το νέο αντικείμενο των ΤΠΕ και αποτέλεσαν τη βάση ανάπτυξής του. Θεμελιακό αξίωμα της θεωρίας του συμπεριφορισμού είναι η παραδοχή ότι η μαθησιακή διαδικασία διαμορφώνεται και ελέγχεται από περιβαλλοντικούς παράγοντες. Ενώ η παιδαγωγική προσέγγιση του εποικοδομισμού βλέπει τη μάθηση ως μια κοινωνικο-γνωστική διαδικασία ενεργού οικοδόμησης της γνώσης και της προσωπικότητας. Η σχολή της κοινωνικο-κριτικής προσέγγισης θεωρεί τη μάθηση ως κοινωνικό φαινόμενο που συγκροτείται και από υλικούς, οικονομικο-πολιτιστικούς και ιστορικούς παράγοντες. Και τέλος, η θεωρία της γνωστικής προσέγγισης της επεξεργασίας των πληροφοριών μελέτησε τις ιδιότητες και την αλληλεπίδραση των διαφόρων στοιχείων που εμπλέκονται στις γνωστικές λειτουργίες. Οι θεωρίες μάθησης εξελίχθηκαν και εξελίσσονται διαχρονικά αποσκοπώντας στην αποτελεσματικότερη εκπαιδευτική διαδικασία. Επισημαίνεται, λοιπόν, η ανάγκη ανεύρεσης ενός δυναμικού μοντέλου συν- [1509]

2 «Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» εξέλιξης του θεωρητικού πλαισίου και της πρακτικής μεθοδολογίας με άξονα τις ανάγκες των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευομένων. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Κοινωνία της Πληροφορίας ΚτΠ, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας ΤΠΕ, μοντέλα, φάσεις, εκπαίδευση, θεωρίες μάθησης, συμπεριφορισμός, εποικοδομισμός, κοινωνικο-κριτική προσέγγιση, γνωστική προσέγγιση. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Κοινωνία της Πληροφορίας ΚτΠ ή η «Πληροφορική Κοινωνία» κατά τον Castells (2000) ή η «Κοινωνία της Πληροφορίας και της Γνώσης», είναι μια συνεχώς μεταβαλλόμενη κοινωνία, η οποία απαιτεί ταχύρρυθμη δυνατότητα προσαρμογής και επιβάλλει νέα οργανωσιακά μοντέλα, παραμερίζει τα υφιστάμενα στερεότυπα σκέψης και συμπεριφοράς, παρέχει νέα πρότυπα και νέους κώδικες και τρόπους επικοινωνίας (Αναστασιάδης, 2000 Λαφατζή, 2005 Μπρίκα, 2005 Τσουκαλάς και Σταχτέας, 2002). Βασικός άξονας της ΚτΠ είναι η γνώση, η οποία όπως υποστήριξε ο Daniel Bell ήδη το 1973, «είναι θεμελιώδης πηγή της μεταβιομηχανικής κοινωνίας» (Μούτσιος, 2003). Η οικονομία της γνώσης, όπως διαμορφώνεται στα πλαίσια της ΚτΠ, δίνει έμφαση στην πληροφορία, στα άυλα προϊόντα, στους διανοητικούς πόρους και στη γνώση. Όσο όμως η γνώση θα αποτελεί το κέντρο των οικονομικών δραστηριοτήτων, τόσο περισσότερο θα αυξάνονται οι απαιτήσεις για υψηλού επιπέδου δεξιότητες και τόσο πιο καθοριστικός θα καθίσταται ο ρόλος της εκπαίδευσης (Ράπτης και Ράπτη, 2004α). Ταυτόχρονα στην ΚτΠ οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας ΤΠΕ έχουν καθιερωθεί ως τα κυρίαρχα νοητικά-γνωστικά εργαλεία. Ως αποτέλεσμα, η άποψη ότι, αν κάποιος αγνοεί τις ΤΠΕ και τις δυνατότητες που αυτές προσφέρουν θα καταστεί «λειτουργικά αναλφάβητος», κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος (Μακράκης, 2000 Λαφατζή, 2005). Σύμφωνα με τους Ράπτη και Ράπτη (2004α), οι εκπαιδευτικοί, αλλά και οι μελετητές, οι ερευνητές και οι θεωρητικοί της εκπαίδευσης, κατατάσσονται στις ακόλουθες κατηγορίες ανάλογα με τη θέση τους ως προς τη χρήση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση: Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν αυτοί, οι οποίοι συνηγορούν άκριτα υπέρ της εισαγωγής των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, εστιάζοντας μόνο στα θετικά και παραβλέποντας τους κινδύνους. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν αυτοί, οι οποίοι αντιμετωπίζουν τις ΤΠΕ με καχυποψία και αντιστέκονται, με τρόπο κοντόφθαλμο και συντηρητικό, στην εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση. Αρνούνται ακόμα και να γνωρίσουν το αντικείμενο, διότι αντιλαμβάνονται τις ΤΠΕ ως απειλή για την ανθρωπιστική παιδεία και τις κλασικές σπουδές (Παπαδοπούλου, 2004). Στην τρίτη κατηγορία ανήκουν αυτοί που διακρίνονται από έντονο κοινωνικό προβληματισμό και οι οποίοι δεν απορρίπτουν τη χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, αλλά εφιστούν την προσοχή στις συνέπειες που ενδεχομένως θα προκύψουν από τη μη ορθολογική χρήση τους. Αναφέρει [1510]

3 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ χαρακτηριστικά ο Κούρτης (2005) ότι η παιδεία αποκτάται μέσω της συνεργασίας και της άμιλλας, μέσω της αφομοίωσης της πολιτισμικής παράδοσης και της συμπόρευσης με τις πολιτισμικές εξελίξεις - μέρος της οποίας αποτελεί και η τεχνολογία και όχι μέσω της βελτιστοποίησης της επεξεργασίας πληροφοριών. Στην τέταρτη κατηγορία ανήκουν όσοι έχουν θετική και κριτική ταυτόχρονα στάση ως προς τις εκπαιδευτικές δυνατότητες των ΤΠΕ και οι οποίοι φροντίζουν να αναπτύξουν έναν, στοιχειώδη έστω, τεχνολογικό αλφαβητισμό, ενώ τα κίνητρα ανάπτυξής τους είναι κυρίως παιδαγωγικά, ψυχολογικά, κοινωνικά, πολιτικά και αισθητικά. Η εισαγωγή των ΤΠΕ αλλάζει ριζικά το εκπαιδευτικό περιβάλλον, αλλά προκειμένου οι ΤΠΕ να αποδώσουν το μέγιστο των δυνατοτήτων τους, οι εκπαιδευτικοί πρέπει να ξεφύγουν από τους παραδοσιακούς τρόπους διδασκαλίας και να υιοθετήσουν νέες πρακτικές και νέες μεθόδους προσέγγισης της γνώσης και της μάθησης. Αρωγός στην προσπάθεια αυτή μπορεί να αποτελέσει η μελέτη των θεωριών μάθησης που προσπάθησαν διαχρονικά να αποκωδικοποιήσουν τη σχέση των ΤΠΕ με την εκπαιδευτική πρακτική. Ένας εξίσου σημαντικός λόγος για τη μελέτη των θεωριών μάθησης αποτελεί και η διεξαγωγή ερευνών με σκοπό να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα της χρήσης των ΤΠΕ στην εκπαίδευση. Όπως προέκυψε τα αποτελέσματα δεν ήταν πάντα τα αναμενόμενα (Βοσνιάδου, 2006 Μαλέτσκος, 2003 Nordkvelle & Olson, 2005 Reynolds, Theharne & Tripp, 2003 Roschelle, Pea, Hoadley, Gordin & Means, 2000 Σολομωνίδου, 2001). ΟΙ ΦΑΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Οι τεχνολογικές και επιστημονικές εξελίξεις σε συνδυασμό με τις αλλαγές που προήλθαν από τον «μακρο-χώρο» της κοινωνίας, της παραγωγής και άλλων θεσμών, κρατικών ή ιδιωτικών, οδήγησαν τις εκπαιδευτικές αρχές αρκετών χωρών, νωρίτερα ή αργότερα, να δραστηριοποιηθούν σε σχέση με τη χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, με τη λήψη πολιτικών αποφάσεων και τη χάραξη νέων εκπαιδευτικών και γενικότερων στρατηγικών (Ράπτης και Ράπτη, 2004β). Ανεξάρτητα από το βαθμό ανάπτυξης κάθε χώρας, η εισαγωγή και η ένταξη των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση πέρασε από τέσσερις φάσεις, οι οποίες απαντώνται, σε διαφορετικό βαθμό, σε όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα που εφάρμοσαν τις ΤΠΕ στην εκπαιδευτική πρακτική (Κόμης, 2005). Η πρώτη φάση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας και των διδακτικών μηχανών (πριν το 1970) χαρακτηρίζεται από την προσπάθεια εισαγωγής και ένταξης στην εκπαίδευση διάφορων μέσων, όπως είναι το ραδιόφωνο, η τηλεόραση, το βίντεο, προκειμένου να επιτευχθούν οι όροι του αναλυτικού προγράμματος. Η δεύτερη φάση της πληροφορικής προσέγγισης ( ) επιχειρεί την εισαγωγή της Πληροφορικής ως αυτοτελούς αντικειμένου στο πρόγραμμα σπουδών, ενώ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διδασκαλία του προγραμματισμού στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. [1511]

4 «Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» Στην τρίτη φάση η Πληροφορική εισάγεται ως γνωστικό αντικείμενο και ως εκπαιδευτικό μέσο για τα άλλα γνωστικά αντικείμενα ( ). Επίσης, στη φάση αυτή κάνουν την εμφάνισή τους οι προσωπικοί υπολογιστές, η πτώση της τιμής των οποίων επιτρέπει την εισαγωγή τους στα σχολεία, όπου και γίνεται προσπάθεια αξιοποίησης των δυνατοτήτων τους για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου. Στην τέταρτη φάση οι ΤΠΕ εμφανίζονται ως μέσο διδασκαλίας και μάθησης (1990 και μετά). Χαρακτηριστικό της φάσης αυτής είναι η υποβάθμιση ή και η εξάλειψη της Πληροφορικής ως γνωστικού αντικειμένου στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ενώ παράλληλα επιχειρείται η γενικευμένη ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία. Σημαντικό είναι ότι στη φάση αυτή σημειώνονται σοβαρές προσπάθειες ενσωμάτωσης των ΤΠΕ σε όλο το εύρος του προγράμματος σπουδών και στην καθημερινή σχολική πράξη. Είναι σαφές ότι για την Ελλάδα οι ημερομηνίες που αντιστοιχούν στις προαναφερόμενες φάσεις διαφέρουν, καθώς κάτω από την πίεση, αλλά και με την υποστήριξη, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα άρχισε να κινητοποιείται με αρκετή καθυστέρηση προς την κατεύθυνση της εισαγωγής και της ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση. ΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ανεξάρτητα από την πορεία και τη διάρκεια των φάσεων της εισαγωγής και ένταξης των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική πρακτική, ο τρόπος που τα εκπαιδευτικά συστήματα των διαφόρων χωρών αντιμετώπισαν τις ΤΠΕ στην προσπάθεια ενσωμάτωσής τους στην εκπαίδευση πραγματοποιήθηκε βάση των εξής μοντέλων (Κόμης, 2005). 1. Το τεχνοκεντρικό μοντέλο. Το τεχνοκεντρικό μοντέλο αντιμετωπίζει τις ΤΠΕ και την πληροφορική ως αυτοτελές γνωστικό αντικείμενο και δίνει έμφαση στον πληροφορικό αλφαβητισμό, στις τεχνικές γνώσεις και δεξιότητες. Στόχος του μοντέλου αυτού είναι η απόκτηση γνώσεων σχετικά με τη λειτουργία των υπολογιστών και τον προγραμματισμό. Το μοντέλο αυτό ο Μακράκης (2000) το ονομάζει κάθετο. 2. Το ολοκληρωμένο ή ολιστικό μοντέλο. Το μοντέλο αυτό αντιμετωπίζει τις ΤΠΕ ως εργαλείο μάθησης σε όλο το εύρος του αναλυτικού προγράμματος και αποτελεί έκφραση της διεπιστημονικής προσέγγισης της γνώσης και της μάθησης. Με τη λογική αυτή οι ΤΠΕ και η πληροφορική και ενσωματώνονται στα επιμέρους γνωστικά αντικείμενα του αναλυτικού προγράμματος. 3. Το πραγματιστικό μοντέλο. Το πραγματιστικό μοντέλο αποτελεί ένα συνδυασμό των δύο προηγούμενων προσεγγίσεων και παρουσιάζεται ως μια λύση, ως ένα μεταβατικό στάδιο, προκειμένου να επιτευχθεί ομαλά και επιτυχώς η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στα υπόλοιπα γνωστικά αντικείμενα. Υπήρξε μια συνεχής προσπάθεια βελτιστοποίησης της εφαρμογής των ΤΠΕ στην εκπαίδευση. Προκειμένου να αξιοποιηθούν στο έπακρο τα χαρακτηριστικά των ΤΠΕ που ευνοούν τη μάθηση, κρίσιμος ήταν και ο τρόπος [1512]

5 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ που αγκάλιασαν το νέο αντικείμενο οι γνωστικές θεωρίες της μάθησης και της παιδαγωγικής. ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΠΕ Για την κατανόηση και την εφαρμογή των θεωριών μάθησης και της διδασκαλίας που σχετίζονται με την ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαίδευση οι Ράπτης και Ράπτη (2004α) αναφέρουν: Κάθε είδους διδασκαλία βασίζεται σε ορισμένες παραδοχές σχετικά με το τι θα πρέπει να μάθει ο εκπαιδευόμενος, το πώς είναι καλύτερο να το μάθει και σε τι είδους μαθησιακό περιβάλλον. Αυτό προϋποθέτει ότι ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να γνωρίζει και να εφαρμόζει στην πράξη τις εκπαιδευτικές θεωρίες. Η γνώση των επιστημονικών θεωριών δίνει στον εκπαιδευτικό την ευκαιρία για δημιουργία μιας κοινής εννοιολογικής, γλωσσικής και εργαλειακής βάσης απαραίτητης για τη συνεννόηση, την επικοινωνία, την τεκμηρίωση και διαπραγμάτευση των ιδεών του, όσο και των αποτελεσμάτων της διδακτικής του παρέμβασης. Ο εκπαιδευτικός οφείλει να είναι σε θέση να κρίνει και να αξιολογεί τις «θεωρίες» και τις πρακτικές της επίσημης εκπαιδευτικής πολιτικής και μεθοδολογίας, αλλά και να υποστηρίζει με αυτοπεποίθηση τις δικές του εφαρμογές και πρωτοβουλίες. Η γνώση των θεωρητικών παιδαγωγικών προσεγγίσεων, της διαφορετικής τους φιλοσοφίας, των αρχών και της μεθοδολογίας τους δίνει νόημα και συνέπεια στις ενέργειες του εκπαιδευτικού που σχετίζονται με τις ΤΠΕ αλλά και την αξιολόγησή τους. Με τη διαδικασία της μάθησης έχουν ασχοληθεί αρκετοί ερευνητές. Κάποιοι πιστεύουν ότι καθοριστική σημασία για τη μάθηση έχουν παράγοντες σχετικοί με το ίδιο το άτομο, όπως οι διανοητικές ικανότητές του και οι διαθέσεις του, κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι σημαντικό ρόλο παίζουν εξωτερικοί παράγοντες που επιδρούν στο άτομο, ενώ υπάρχουν και άλλοι που πιστεύουν ότι μεγάλη σημασία έχει η αλληλεπίδραση ατόμου και εξωτερικών παραγόντων (Bertrand, 1994). Αν και έχουν προταθεί αρκετές κατηγοριοποιήσεις των θεωρητικών προσεγγίσεων της μάθησης, στην παρούσα μελέτη θα χρησιμοποιηθεί η κατηγοριοποίηση που προτείνεται από τους Ράπτης και Ράπτη (2004α). ΘΕΩΡΙΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΜΟΥ Θεμελιακό αξίωμα των θεωριών του συμπεριφορισμού (behaviorism) είναι η παραδοχή ότι ο οργανισμός εξαρτάται από περιβαλλοντικές επιδράσεις και κατά συνέπεια η συμπεριφορά του διαμορφώνεται και ελέγχεται από τους περιβαλλοντικούς παράγοντες. Ο συνειρμικός δεσμός μεταξύ του περιβαλλοντικού ερεθίσματος (stimulus) και της αντίδρασης (response) του οργανισμού στο ερέθισμα αυτό είναι απαραίτητος και σπουδαίος όρος για την πραγματοποίηση της μάθησης (Κολιάδης, 1991). Η μάθηση ορίζεται ως μια αλλαγή στη συμπεριφορά του μαθητή μέσω εμπειριών και ασκήσεων που τίθενται από τον εκπαιδευτή. Η ανθρώπινη [1513]

6 «Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» συμπεριφορά μπορεί να διαμορφωθεί σύμφωνα με καθορισμένα πρότυπα, αρκεί να καθοριστούν τα κατάλληλα ερεθίσματα, έτσι ώστε να ενισχυθούν οι ενδεδειγμένες αντιδράσεις και να αποθαρρυνθούν οι λανθασμένες. Η μάθηση, δηλαδή, συντελείται με την ενίσχυση της επιθυμητής συμπεριφοράς μέσω της ανταμοιβής (θετική ενίσχυση), είτε μέσω της τιμωρίας (αρνητική ενίσχυση). Βασικοί εκπρόσωποι του συμπεριφορισμού είναι οι Pavlov (1927), Watson (1913), Thorndike (1999) και Skinner (1950). Ως κεντρικά σημεία των θεωριών αυτών μπορούν να αναφερθούν τα ακόλουθα: α) Ο εκπαιδευτής έχει ενεργό ρόλο ως μεταδότης γνώσης στους εκπαιδευόμενους και ως βασικός παράγοντας στην εκπαιδευτική διαδικασία που ενισχύει την επιθυμητή συμπεριφορά, δημιουργεί τα κατάλληλα ερεθίσματα και διαμορφώνει το κατάλληλο περιβάλλον για μάθηση. β) Οι διδακτικοί στόχοι του μαθήματος διατυπώνονται με τη μορφή συμπεριφορών τις οποίες πρέπει να αναπτύξουν οι εκπαιδευόμενοι. γ) Ο ρόλος του εκπαιδευόμενου είναι παθητικός. Η γνώση ταυτίζεται με την αλήθεια, ανεξάρτητα από εκπαιδευτή εκπαιδευόμενο και είναι ίδια για όλους τους εκπαιδευόμενους. Η βασική άποψη των συμπεριφοριστών είναι ότι η μάθηση και η απόκτηση γνώσης είναι αποτέλεσμα συνεξαρτήσεων ανάμεσα στα ερεθίσματα που δέχεται το άτομο από το περιβάλλον και τις αντιδράσεις του σε αυτά τα ερεθίσματα. Ο συμπεριφορισμός έδωσε έμφαση στη μελέτη της παρατηρήσιμης συμπεριφοράς των ατόμων, δηλαδή στη μελέτη των εκδηλώσεων και όχι των εσωτερικών λειτουργιών του ατόμου (Πρέζας, 2003). Με την πάροδο του χρόνου δημιουργήθηκαν σχολές συμπεριφοριστών με αποτέλεσμα οι μεταγενέστερες τάσεις να περιλαμβάνουν και στοιχεία της σύγχρονης Γνωστικής Ψυχολογίας. Οι κυριότερες μορφές ή τάσεις με τις οποίες έγινε ευρύτερα γνωστή η Συμπεριφοριστική Ψυχολογία είναι: α) Η θεωρία της «κλασικής υποκατάστασης» (ή κλασικής εξαρτημένης) που προωθήθηκε με βάση τις μελέτες του Pavlov. Σε αυτή την περίπτωση το ερέθισμα αποτελεί ενίσχυση που ακολουθείται από εκδήλωση αντίδρασης. Αν βέβαια δεν υπήρχε η παρώθηση από κάποιο κίνητρο, ενδεχομένως να μη λειτουργούσε η εξαρτημένη αντίδραση. β) Η θεωρία της «συντελεστικής υποκατάστασης» (ή συντελεστικής μάθησης) που εκπροσωπήθηκε κυρίως από τον Skinner. Το βασικό ερέθισμα που ενισχύει τη μάθηση μιας αντίδρασης δεν προηγείται άνευ όρων, αλλά ακολουθεί τη συγκεκριμένη επιθυμητή αντίδραση. Στη συντελεστική υποκατάσταση το βασικό ερέθισμα αποτελεί ενίσχυση που ακολουθεί την εκδήλωση μιας επιθυμητής συμπεριφοράς και ταυτόχρονα αποτελεί ερέθισμα για την επανάληψή της. Βασικός άξονας των απόψεων του Skinner είναι η θέση ότι, αν ορισμένη επιθυμητή αντίδραση του εκπαιδευόμενου ακολουθείται από κάποιο ενισχυτικό ερέθισμα, η πιθανότητα να επαναληφθεί σε ανάλογες περιπτώσεις η ίδια συμπεριφορά αυξάνεται (Λεούσης, 2006). Παρόλο που οι συμπεριφοριστές μελέτησαν ορισμένα φαινόμενα μάθησης, εντόπισαν αρκετά μειονεκτήματα της παραδοσιακής διδασκαλίας [1514]

7 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ και παρουσίασαν μια αισιόδοξη εικόνα για την παρέμβαση του εκπαιδευτικού, παρόλα αυτά έχουν δεχτεί αρκετές κριτικές. Η πραγματικότητα είναι πιο πολύπλοκη από αυτή του πειραματικού εργαστηρίου που εμφανίζεται στη συμπεριφοριστική φιλοσοφία και πρακτική. Οι ανωτέρου επιπέδου νοητικές διεργασίες, οι πολύπλοκες και μη συνειδητές καταστάσεις δεν είναι εύκολο να μετρηθούν και να επιτευχθούν με τη μέθοδο που προτείνουν οι συμπεριφοριστές. Δεν λαμβάνονται υπόψη οι ψυχολογικές διεργασίες και η σχέση εκπαιδευτή εκπαιδευόμενου. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί οι εξωτερικές ενισχύσεις να καταστρέψουν τα εσωτερικά κίνητρα για μάθηση και να μειώσουν τα μαθησιακά αποτελέσματα. Ο αυστηρός και κανονιστικός χαρακτήρας της προσέγγισης αυτής περιορίζει την πρωτοβουλία των εκπαιδευόμενων (Τζιμογιάννης, 2001). Το κυριότερο ίσως μειονέκτημα της συστηματικής ενίσχυσης ή «τιμωρίας» των απαντήσεων των μαθητών από ένα ηλεκτρονικό πρόγραμμα είναι η προσαρμογή των εκπαιδευόμενων στην αξία και τη συνήθεια της εξάρτησής τους από τον εσωτερικό έλεγχο της μαθησιακής λειτουργίας. Όμως, παρά τα όσα αρνητικά παρουσιάζει αυτή η θεωρία, υπάρχουν αρκετά θετικά στοιχεία που προκύπτουν από αυτή, ώστε με τη βοήθεια της να διδάσκονται αντικείμενα που δεν απαιτούν την ενεργοποίηση ανώτερων διανοητικών λειτουργιών. Με τη διδασκαλία βασισμένη στις ΤΠΕ μπορούν να αξιοποιηθούν τα θετικά στοιχεία του συμπεριφορισμού, όπως η δυνατότητα του μαθητή να ακολουθήσει το δικό του ρυθμό μάθησης, η νομιμοποίηση του δικαιώματός του να κάνει λάθη σε μια διαδικασία δοκιμής και πλάνης, αλλά και η σχεδίαση της διδασκαλίας με όσο το δυνατό μεγαλύτερο έλεγχο του διδακτικού περιβάλλοντος. Τα συμπεριφοριστικά προγράμματα του τύπου απλής εξάσκησης (drill and practice) έχουν δεχθεί πολλή κριτική και τονίζεται ο κίνδυνος οι μαθητές να γίνουν ικανοί για τις εξετάσεις, αλλά φτωχοί στην κρίση και μη σκεπτόμενοι. Για τους παραπάνω λόγους, ο χαρακτηρισμός ενός εκπαιδευτικού λογισμικού ως «μπιχεβιοριστικού» ισοδυναμεί με αρνητική αξιολόγηση. Σε αντίθεση τα ανοικτά πακέτα λογισμικού, που διαθέτουν «έξυπνα εργαλεία», αφήνουν στο χρήστη υψηλό βαθμό αυτονομίας στη διαδικασία της μάθησης και βασίζονται στη δημιουργική παρέμβαση του εκπαιδευτικού, θεωρούνται περισσότερο αξιόλογα και πολλά υποσχόμενα (Ράπτης και Ράπτη, 2004α). ΘΕΩΡΙΑ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΙΣΜΟΥ Η παιδαγωγική προσέγγιση του εποικοδομισμού (constructivism) αντιμετωπίζει τη μάθηση ως μια κοινωνικο-γνωστική διαδικασία ενεργού οικοδόμησης της γνώσης και της προσωπικότητας και τον άνθρωπο ως οικοδόμο νοημάτων, τα οποία βασίζονται στην υπάρχουσα προσωπικά και κοινωνικά καθορισμένη εμπειρία του και όχι ως παθητικό δέκτη. Οι ερευνητές του εποικοδομισμού υποστηρίζουν πως η κατανόηση του κόσμου που ζούμε αντανακλάται στην εμπειρία μας. Η θεωρία αυτή έφερε στο προσκήνιο της εκπαιδευτικής πράξης, τον άνθρωπο (Λαφατζή, 2005). Κάθε άνθρωπος δημιουργεί τους δικούς του κανόνες και διανοητικά πρότυπα μέσω της εμπειρίας του. Η γνώση δεν μεταφέρεται αυτούσια από [1515]

8 «Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» άτομο σε άτομο, αλλά κάθε άνθρωπος θα διαμορφώσει τη νέα γνώση ανάλογα με τις εμπειρίες του. Η μάθηση, επομένως, είναι η διαδικασία της διαμόρφωσης των υπαρχόντων προτύπων για να προσαρμοστεί η νέα εμπειρία. Κάθε άτομο δημιουργεί τις δικές τους αναπαραστάσεις οικοδομώντας τις δικές του εμπειρίες (Μακράκης, 2000). Οι βασικές αρχές που ορίζουν τη μάθηση με την έννοια της θεωρίας του εποικοδομισμού η οποία αναπτύχθηκε κυρίως από τους Dewey (1884), Piaget (1961), Vygotsky (1925) μπορούν να συνοψιστούν ως εξής: Κάθε άτομο δημιουργεί τις δικές του αναπαραστάσεις, χτίζοντας τις δικές του εμπειρίες και άρα δεν υπάρχει μια μοναδική «σωστή» αναπαράσταση της γνώσης. Οι εκπαιδευόμενοι μαθαίνουν με το δικό τους τρόπο μέσω ενεργού γνωστικής εξερεύνησης και η μάθηση συντελείται, όταν η εξερεύνηση του μαθητή αποκαλύπτει ανακολουθίες μεταξύ της ισχύουσας γι αυτόν αναπαράστασης της γνώσης και της εμπειρίας του. Την κατάσταση αυτή την ονομάζει ο Piaget γνωστική ανισσοροπία. Η μάθηση λαμβάνει χώρα σε ένα κοινωνικό πλαίσιο, το οποίο χρειάζεται να κατανοηθεί και να μετασχηματιστεί, προκειμένου να είναι συμβατό με τις εμπειρίες των μαθητών, αλλά και να προσφέρει μεγαλύτερες πιθανότητες διευκολυντικής υποστήριξης της κοινωνικο-γνωστικής τους ανάπτυξης. Η θεώρηση αυτή αποδίδεται στον Vygotsky. Η μάθηση είναι περισσότερο αποτελεσματική, όταν λαμβάνει χώρα σε ένα συναφές πλαίσιο (in context), το οποίο δίνει νόημα στη γνώση και αποτελεί μέρος της γνωστικής βάσης των εκπαιδευόμενων. Η γνώση είναι αλληλένδετη με την εμπειρία και τη δράση. Δε χρειάζεται να κατακερματίζεται πάντα και να ιεραρχείται αυθαίρετα, όπως γίνεται στο παραδοσιακό αναλυτικό πρόγραμμα. Ο μαθητής προσεγγίζεται, ως όλον, που αναζητεί νοήματα, έχει κίνητρα, συναισθήματα, στόχους με ψυχοκινητικά αποτελέσματα και προσωπική αξία μοναδική, πέραν των κριτηρίων του σωστού-λάθους που έχει θεσπίσει το σχολείο (Ράπτης και Ράπτη, 2004α). Οι ΤΠΕ παρέχουν αρκετές δυνατότητες για την εξασφάλιση εποικοδομιστικών μαθησιακών περιβαλλόντων στις σχολικές τάξεις, όπως μας δείχνουν οι μέχρι τώρα δοκιμασμένες διδασκαλίες με τη χρήση και την παιδαγωγική αξιοποίηση των διαφόρων υπολογιστικών εργαλείων και του διαδικτύου. Στον τομέα των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, ο S. Papert, ο οποίος ανακάλυψε τη γλώσσα προγραμματισμού για παιδιά Logo, σε αντίθεση με τους συμπεριφοριστές, προτίμησε μια διαφορετική προσέγγιση στη μάθηση και στη διδασκαλία με τη βοήθεια υπολογιστή, επηρεασμένος κυρίως από τη γνωστική θεωρία του Piaget. Ο Papert θέλησε να δώσει έμφαση στη συμμετοχή του μαθητευόμενου στη διαδικασία της μάθησης και στην ανακάλυψη των τρόπων, με τους οποίους αυτός χτίζει ενεργά το γνωστικό του οικοδόμημα, αλλά και κατανοεί τη διαδικασία αυτή. Έτσι, έγινε δημοφιλής ο ρόλος του [1516]

9 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ υπολογιστή ως διανοητικού ή γνωστικού εργαλείου (mind tool, cognitive tool) (Σολομωνίδου, 2001). Ανάμεσα στις εκπαιδευτικές δυνατότητες επικοδομιστικής διδασκαλίας και μάθησης, συγκαταλέγονται και οι δυνατότητες προσομοίωσης φαινομένων και πραγματικών καταστάσεων, μοντελοποίησης προβλημάτων, δημιουργίας γνωστικών «μικρόκοσμων» και άλλων ανοικτών περιβαλλόντων μάθησης. Τα ανοικτά περιβάλλοντα μάθησης παρέχουν στον εκπαιδευόμενο εργαλεία σκέψης και του επιτρέπουν να τα χειρίζεται αυτόνομα και δυναμικά, να δρα πάνω σ αυτά, να πειραματίζεται με αυτά και το περιβάλλον, να ανταποκρίνεται, να ελέγχεται και να αυτοδιορθώνεται. Εφόσον έχουν υιοθετηθεί ομαδοσυνεργατικές μορφές εργασίας γύρω από τις ΤΠΕ, ο εκπαιδευόμενος μπορεί να εκφράζει και να διαπραγματεύεται με τους άλλους τις ιδέες του, να αναπτύσσει εναλλακτικές στρατηγικές προσέγγισης και επίλυσης προβλημάτων, να ανακαλύπτει νέα γνώση με την απαραίτητη διευκόλυνση του εκπαιδευτή και των συνεκπαιδευόμενων. Ο εποικοδομισμός συνιστά σήμερα ένα από τα κυρίαρχα μοντέλα στο σχεδιασμό σύγχρονου εκπαιδευτικού λογισμικού. Οι βασικές αρχές για τον σχεδιασμό μαθησιακών περιβαλλόντων με τις ΤΠΕ, σύμφωνα με τον εποικοδομισμό, είναι: Παροχή εμπειριών που αφορούν στη διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης. Παροχή εμπειριών πολλαπλών προοπτικών. Ενσωμάτωση της μάθησης σε ρεαλιστικά περιβάλλοντα, τα οποία σχετίζονται με τον πραγματικό κόσμο. Εμπέδωση της μάθησης μέσω κοινωνικής εμπειρίας. Ενθάρρυνση της χρήσης πολλαπλών μορφών αναπαράστασης. Ενθάρρυνση της συναίσθησης κατά τη διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης (Λεούσης, 2006). ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η σχολή της κοινωνικο-κριτικής προσέγγισης θεωρεί τη γνώση και τη μάθηση ως κοινωνικά φαινόμενα που δεν συγκροτούνται μόνο από την υποκειμενική συνείδηση και τη δράση των ατόμων, αλλά και από υλικούς, οικονομικο-πολιτιστικούς και ιστορικούς παράγοντες που διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τη συνείδηση και τη δράση τους, όχι μόνον όσο αφορά τον κόσμο, αλλά και τον εαυτό τους. Οι εκπαιδευόμενοι συμμετέχουν σε περιβάλλοντα πλαίσια που είναι δομημένα (Βρασίδας, Ζεμπύλας και Πέτρου, 2005). Ο εκπαιδευτικός παίζει ιδιαίτερα πρωταγωνιστικό ρόλο και δεν είναι δυνατόν να λειτουργεί ως απλό εκτελεστικό όργανο της πολιτείας, αλλά χρειάζεται να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες αυτομόρφωσης, αυτοβελτίωσης και καινοτόμου δράσης στη βάση της επιστημονικής, κριτικής κατεύθυνσης. Με προσαρμογή στο ρόλο του από αυθεντία σε σύμβουλο (Μάραντος, 2001). Ο ρόλος του εκπαιδευόμενου υποστηρίζεται ότι πρέπει να είναι ενεργός, να σκέφτεται κριτικά και να αναλαμβάνει κοινωνικές δράσεις. Η γνώση και δράση [1517]

10 «Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» αντιμετωπίζονται παράλληλα και η γνώση κατασκευάζεται μέσα από την κοινωνική αλληλεπίδραση (Αγγελόπουλος και συν., 2002). Οι διδακτικές στρατηγικές και η μεθοδολογία που προτείνονται από την κοινωνικο-κριτική προσέγγιση δεν διαφέρει πολύ από εκείνες του εποικοδομισμού (για την αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση), υπό τον όρο ότι θα δίνονται ευκαιρίες στους εκπαιδευόμενους να ασχοληθούν με ζητήματα κοινωνικής κριτικής, πολιτιστικής αυτογνωσίας και ανάληψης πρωτοβουλιών για το κοινωνικό περιβάλλον. Για παράδειγμα, αξιοποίηση των ΤΠΕ που σχετίζονται με δραστηριότητες αφύπνισης των συνειδήσεων των εκπαιδευομένων, διασυνδέσεις με ομάδες και τηλεσυνεργασίες, που προωθούν δημοκρατικά ιδεώδη, είναι δραστηριότητες που αποδέχονται και οι οπαδοί της κοινωνικο-κριτικής προσέγγισης. Η στάση της κοινωνικο-κριτικής προσέγγισης απέναντι στις ΤΠΕ στην εκπαίδευση, δίνει έμφαση στους κινδύνους που υπάρχουν, καθώς οι ιδέες που κυριαρχούν μέσα από τους γλωσσικούς αυτούς κώδικες ενισχύουν κοινωνικά και πολιτιστικά συντηρητικές αντιλήψεις. Ο κίνδυνος της έμφασης στη σημασία της απόκτησης και επεξεργασίας της πληροφορίας σε βάρος περισσότερο ολικών και ανωτέρας τάξης γνωστικο-συναισθηματικών λειτουργιών, όπως η ιδέα, η σκέψη και η γνώση είναι έκδηλος. Υπάρχει δηλαδή η πιθανότητα να βλέπουμε με ικανοποίηση τους μαθητές να μαθαίνουν πώς να χειρίζονται ενεργά και αυτόνομα πληροφορίες και δεδομένα, σε βάρος της μάθησης του πώς να διαβάζουν «πίσω από τις γραμμές», να κρίνουν και να στοχάζονται, να δρουν ως ενεργοί, ελεύθεροι και υπεύθυνοι πολίτες. Ο κίνδυνος της επικράτησης της «ψηφιακής σκέψης», η οποία ευνοεί τον περιορισμό των εκπαιδευτικών στις αντικειμενιστικές ή και τεχνοκρατικές διδακτικές αντιλήψεις και πρακτικές του τύπου «σωστό λάθος» και παραβλέπει τη μεταφορική, την ερμηνευτική, τη συστημική και τη λανθάνουσα διάσταση της ανθρώπινης εμπειρίας. Ο κίνδυνος υπερίσχυσης της προσομοίωσης, της τεχνητής «πραγματικότητας» του υπολογιστή και της αποκοπής της γνώσης από το κοινωνικό και πολιτιστικό εμπειρικό της πλαίσιο. Ο κίνδυνος από την ενδεχόμενη επικράτηση των προσομοιώσεων ως γνωστικών εργαλείων στην εκπαιδευτική πραγματικότητα με τον εθισμό των μαθητών, σε σημείο που να συγχέουν το πραγματικό αντικείμενο της γνώσης με το προσόμοιο. Ο κίνδυνος του υποβιβασμού της παιδαγωγικής διαδικασίας και σχέσης σε ένα συνεχές «φακέλωμα» δεδομένων, σε μια τεχνοκρατική αντίληψη διαχείρισης ανθρωπίνων πόρων στην εκπαίδευση και στην ανάπτυξη ενός αυτοματοποιημένου, διαχρονικού και εξορθολογισμένου συστήματος αξιολόγησης, το οποίο παρέχει πληροφορίες, αλλά χάνει την ουσία, όσον αφορά την πλήρη ανάπτυξη των δεξιοτήτων των εκπαιδευόμενων (Ράπτης και Ράπτη, 2004α). Αυτή η κριτική αφορά κυρίως στην πρώιμη περίοδο εισαγωγής των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, ενώ από τη στιγμή που το εκπαιδευτικό λογισμικό εξελίχθηκε [1518]

11 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ στην πορεία του χρόνου, υιοθετώντας εποικοδομιστικές αντιλήψεις, ελαττώθηκαν τα μειονεκτήματα που προσάπτουν οι θεωρητικοί της κριτικής σχολής σκέψης στην εφαρμογή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση. ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Η θεωρία της γνωστικής προσέγγισης της επεξεργασίας των πληροφοριών προσπάθησε να αναλύσει τις σύνθετες γνωστικές λειτουργίες και να μελετήσει με ακρίβεια τις ιδιότητες και την αλληλεπίδραση των διαφόρων στοιχείων που εμπλέκονται στις λειτουργίες αυτές. Παρόλα αυτά όμως, δεν κατόρθωσε να αγγίξει άλλους πολύ σημαντικούς τομείς της γνωστικής ανάπτυξης, όπως ο συναισθηματικός, ο σχεσιοδυναμικός και κοινωνικός και να τους συσχετίσει με το δικό της μοντέλο. Βέβαια, ο χώρος της επεξεργασίας των πληροφοριών βρίσκεται σε ανάπτυξη και ίσως μελλοντικά συνδεθεί με άλλες θεωρητικές προσεγγίσεις και να αξιοποιηθεί με τη δημιουργία άλλων, περισσότερο ολοκληρωμένων και δυναμικών μοντέλων. Το μοντέλο αυτό, επειδή μιμείται τη λειτουργία του υπολογιστή για την ανάλυση των ανθρώπινων λειτουργιών, έχει δεχτεί αρκετές κριτικές. Όμως στην επιστήμη και στην τεχνολογία συμβαίνουν και αρκετά παράδοξα φαινόμενα. Για παράδειγμα, στην προσπάθειά τους να μάθουν στον υπολογιστή να διαβάζει, ορισμένοι ερευνητές της τεχνητής νοημοσύνης έφθασαν σε μια καθόλα μηχανιστική σύλληψη των ανθρώπινων μηχανισμών, που έχουν σχέση με τις δεξιότητες ανάγνωσης και της λογοτεχνικής ανάγνωσης. Αφού εντοπίστηκαν οι ιδιότητες εκείνες που διαθέτει ο υπολογιστής, αλλά υπάρχουν εν δυνάμει σε κάθε παιδί, έγινε προσπάθεια να μεταφερθούν στη διδακτική πράξη (Ράπτης και Ράπτη, 2004α). Τα μοντέλα επεξεργασίας και καταγραφής των πληροφοριών αποκτούν παιδαγωγικό ενδιαφέρον επειδή προσφέρουν το θεωρητικό υπόβαθρο για να καθοριστούν τα μέσα ή οι συνδυασμοί τους, που θα κάνουν αποδοτικότερη τη μετάδοση πληροφοριών. Η αποτελεσματικότητα θα κριθεί από το βαθμό αξιοποίησης και εκμετάλλευσης των δυνατοτήτων των πληροφοριών (Σιμάτος, 1995). ΕΠΙΛΟΓΟΣ Οι θεωρίες μάθησης εξελίχθηκαν και εξελίσσονται διαχρονικά μέσα από την προσπάθεια για αποτελεσματικότερες εκπαιδευτικές διαδικασίες. Το ίδιο ευέλικτες και ελαστικές στάθηκαν και στην εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική πράξη, ακόμα και όταν τα εκπαιδευτικά συστήματα των περισσότερων χωρών φάνηκαν άκαμπτα και δυσπροσάρμοστα, στην αρχική έστω φάση, ως προς την υιοθέτηση και εφαρμογή τέτοιου είδους καινοτομιών (Κοσσυβάκη, 2002). Στις ημέρες μας και σε θεωρητικό τουλάχιστον επίπεδο, ανεξάρτητα από το πόσο εφαρμόζεται στην πράξη, παρατηρείται μια εμφανής προτίμηση προς την κονστρουκτιβιστική θεώρηση (Σολομωνίδου, 2006). Με τη λογική της θεώρησης αυτής συνάδουν και τα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα (λογισμικά) που προτείνονται για εφαρμογή (Μικρόπουλος, 2000). [1519]

12 «Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» Ως εκ τούτου προκύπτει η ανάγκη οι εκπαιδευτικοί να είναι όχι απλά γνώστες των «Θεωριών Μάθησης» και της χρήσης ηλεκτρονικών υπολογιστών, αλλά και των «Θεωριών των ΤΠΕ», που συνοδεύονται από ανάλογη διδακτική μεθοδολογία (Κοντάκος, 2002). Αν αναλογιστούμε όμως την ταχύτητα με την οποία αναπτύσσονται και εξελίσσονται οι ΤΠΕ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται στην εκπαιδευτική πράξη, καθίσταται αναγκαία η ανεύρεση ενός μοντέλου δυναμικής συν-εξέλιξης των θεωριών μάθησης, της διδακτικής μεθοδολογίας και των μέσων που χρησιμοποιούνται με τις ΤΠΕ και όλα αυτά προσανατολισμένα στις ανάγκες του εκπαιδευτικού (επιμορφωτικές - γνωστικές) και του εκπαιδευόμενου (γνωστικές - συναισθηματικές - ψυχολογικές) (Ματσαγγούρας, 2001). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Bertrand, Y. (1994), «Σύγχρονες εκπαιδευτικές θεωρίες», Α. Σιπητάνου (μεταφρ.), Αθήνα: Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα 2. Castells, M. (2000), The rise of the network society, τομ. Α, Oxford: Blackwell Publishers 3. Dewey, J. (1884), The New Psychology, Andover Review, 2, Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: ( ) 4. Nordkvelle, Y. T. & Olson, J. (2005), Visions for ICT, Ethics and the Practice of Teachers, Education and Information Technologies, 10(1-2), Pavlov, I. P. (1927), Conditioned Reflexes: An Investigation of the Physiological Activity of the Cerebral Cortex (translated by G. V. Anrep), London: Oxford University Press Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: ( ) 6. Piaget, J. (1961), La psychologie de l'intelligence. Paris: Armand Colin Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: ( ) 7. Reynolds, D., Theharne, D. & Tripp, H. (2003), ICT-The hopes and the reality, British Journal of Educational Technology, 34(2), Rochelle, J. M., Pea, R. D., Hoadley, C. M.Gordin, D. N., & Means, B. M. (2000), Changing how and what children learn in school with computer-based technologies, The Future of Children: Children and Computer Technology, 10(2), Skinner, B. F (1950), Are Theories of Learning Necessary?, Psychological Review, 57, Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: ( ) 10. Thorndike, E. L. (1999), Education Psychology: briefer course, New York: Routledge 11. Vygotsky, L. (1925), Consciousness as a problem in the psychology of behavior, European Studies in the History of Science and Ideas, 8, Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: [1520]

13 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ m ( ) 12. Watson, J. B. (1913), Psychology as the behaviorist views it, Psychological Review, 20, Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: ( ) 13. Αγγελόπουλος Η. Καραγιάννης Π. Καράντζης Ι. Φραγκούλης Ι. και Φωκάς Ε. (2002), «Η διδασκαλία των μαθημάτων του Δημοτικού σχολείου με ηλεκτρονικό υπολογιστή. Διδακτικές εφαρμογές στο πλαίσιο του Διαθεματικού Προγράμματος Σπουδών», Αθήνα: Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο 14. Αναστασιάδης Π. (2000), της Πληροφορίας- Προσεγγίζοντας τη νέα ψηφιακή εποχή», Αθήνα: «Νέα Σύνορα» Εκδοτικός Οίκος Λιβάνη 15. Βοσνιάδου Σ. (2006), «Παιδιά, Σχολεία και Υπολογιστές: Προοπτικές, προβλήματα και προτάσεις για την αποτελεσματικότερη χρήση των Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση», Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg 16. Βρασίδας Χ. Ζεμπύλας Μ. και Πέτρου Α. (2005), «Σύγχρονα παιδαγωγικά μοντέλα και ο ρόλος της εκπαιδευτικής τεχνολογίας», Στο Σ. Ρετάλης (επιμ.), Οι προηγμένες τεχνολογίες διαδικτύου στην υπηρεσία της μάθησης, 33-58, Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη 17. Κολιάδης Ε. (1991), «Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτική Πράξη», Αθήνα: Εκδόσεις Αθανασόπουλος-Παπαδάμης 18. Κόμης Β. (2005), «Εισαγωγή στη Διδακτική της Πληροφορικής», Αθήνα: Εκδόσεις Κλειδάριθμος 19. Κοντάκος Α. (2002), «Παιδαγωγική των Μέσων και των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας», Στο Α. Δημητρακοπούλου (επιμ.), Πρακτικά 3ου Συνεδρίου ΕΤΠΕ «Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση», τόμος Α, , Ρόδος: Εκδόσεις Καστανιώτη 20. Κοσσυβάκη Φ. (2002), «Κριτική Επικοινωνιακή Διδασκαλία», Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg 21. Κούρτης Δ. (2005), «Η παιδεία στη σημερινή κοινωνία της πληροφορίας», Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 39, Λαφατζή Ι. (2005), «Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση», Θεσσαλονίκη: Εκδοτικός οίκος Αφών Κυριακίδη 23. Λεούσης Ι. (2006), «Η ηλεκτρονική μάθηση με μαθησιακά αντικείμενα στη δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: Έρευνα και προβληματισμοί» (μεταπτυχιακή διατριβή), Πάτρα: ΕΑΠ 24. Μακράκης Β. (2000), «Υπερμέσα Στην Εκπαίδευση: Μια κοινωνικοεποικοδομιστική προσέγγιση», Αθήνα: Εκδόσεις Μεταίχμιο 25. Μαλέτσκος Α. (2003), «Συγκριτική προσέγγιση μεταξύ Αγγλίας και Ελλάδας της εισαγωγής και χρήσης των νέων τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας στη γενική εκπαίδευση», Μακεδνόν, 11, Μάραντος Π. (2001), «Εκπαίδευση και Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Εκπαιδευτική Τεχνολογία», Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη [1521]

14 «Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» 27. Ματσαγγούρας Η. (2001), «Θεωρία της Διδασκαλίας. Η προσωπική θεωρία ως πλαίσιο στοχαστοκριτικής ανάλυσης», Αθήνα: Gutenberg 28. Μικρόπουλος Τ.Α. (2000), «Εκπαιδευτικό λογισμικό. Θέματα σχεδίασης και αξιολόγησης λογισμικού υπερμέσων», Αθήνα: Κλειδάριθμος 29. Μούτσιος Σ. (2003), «Παραγωγή και μεταβίβαση της γνώσης στην Κοινωνία της Πληροφορίας και της Γνώσης», Μακεδνόν, 11, Μπρίκα Ε. (2005), «Κοινωνία, Πληροφορική και Εκπαίδευση: Οι τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα», Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Τα Τραμάκια 31. Παπαδοπούλου Β. (2004), «Κρίση της ανθρωπιστικής παιδείας-κρίση των κλασικών σπουδών: ένα ανακυκλούμενο ζήτημα στο δυτικό εκπαιδευτικό παράδειγμα και ο καταλυτικός ρόλος του σχολείου», Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 38, Πρέζας Π. (2003), Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτικό Λογισμικό, Αθήνα: Εκδόσεις Κλειδάριθμος 33. Ράπτης Α. και Ράπτη Α. (2004α), Μάθηση και Διδασκαλία στην εποχή της πληροφορίας-ολική προσέγγιση, Τόμος Α, Αθήνα: Αυτοέκδοση 34. Ράπτης Α. και Ράπτη Α. (2004β), «Η ιδεολογία των Νέων Τεχνολογιών για μια σύνθεση παλιών και νέων αντινομιών-κοινωνιολογική και φιλοσοφική προσέγγιση», Στο Ι. Κεκές (επιμ.), Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση, Αθήνα: Εκδόσεις Ατραπός 35. Σιμάτος Α. (1995), «Τεχνολογία και Εκπαίδευση: Επιλογή και χρήση των εποπτικών μέσων διδασκαλίας», Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη 36. Σολομωνίδου Χ. (2001), «Σύγχρονη Εκπαιδευτική Τεχνολογία-Υπολογιστές και Μάθηση στην Κοινωνία της Γνώσης», Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Κώδικας 37. Σολομωνίδου Χ. (2006), «Νέες τάσεις στην εκπαιδευτική τεχνολογία. Εποικοδομισμός και σύγχρονα περιβάλλοντα μάθησης», Αθήνα: Μεταίχμιο 38. Τζιμογιάννης Α. (2001), «Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση: Πραγματικότητα και προοπτικές», Στο «1 ο Συνέδριο για την αξιοποίηση των ΤΠΕ στη διδακτική πράξη. Εκπαιδευτικό λογισμικό και διαδίκτυο» Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα: ( ) 39. Τσουκαλάς Μ. και Σταχτέας Χ. (2002), «Η πληροφορική στο σύγχρονο εκπαιδευτικό περιβάλλον που υπαγορεύει η κοινωνία της πληροφορίας», Το Βήμα των Κοινωνικών Επιστημών, 33, [1522]

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Θεωρίες μάθησης για τις ΤΠΕ Συμπεριφορισμός (behaviorism) Γνωστικές Γνωστικής Ψυχολογίας (cognitive psychology) Εποικοδομητισμός (constructivism)

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΙΑΣΙΑΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική. Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική. Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πληροφορική και ΤΠΕ Η Πληροφορική και οι Τεχνολογίες της

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες θεωρήσεις για τη μάθηση

Σύγχρονες θεωρήσεις για τη μάθηση Σύγχρονες θεωρήσεις για τη μάθηση Ισαβέλλα Κοτίνη, Σοφία Τζελέπη Ορισμός της μάθησης Σχολές που θεωρούν τη μάθηση ως μια διαδικασία πρόσκτησης της γνώσης (θεωρίες που συνδέονται με το συμπεριφορισμό),

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες θεωρίες μάθησης

Σύγχρονες θεωρίες μάθησης Σύγχρονες θεωρίες μάθησης Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων 1 Ορισμοί μάθησης Ποικίλοι οι ορισμοί ανάλογα με τη θεωρητική σχολή. Οι σύγχρονες θεωρήσεις επικεντρώνονται: α) στην απόκτηση γνώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. Α Θ Α Ν Α Σ Ι Ο Σ Ι. Κ Α Λ Α Μ ΑΤΑ Σ Δ Ι Δ Α Σ Κ Ω Ν Σ Τ Ο Ε. Π. Π Α Ι. Κ. Α Σ Π Α Ι Τ Ε Π Α ΡΑ Ρ Τ Η Μ Α Β. Α Ι ΓΑ Ι Ο Υ - Μ Υ Τ Ι Λ Η Ν Η D E A Ε κ κ λ η σ ι α σ τ ι κ ή ς Ι σ τ ο ρ ί α ς Α Π Θ / Δ ρ.

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές Θεωρίες Μάθησης & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις Η σκέψη αναπτύσσεται (προϊόν οικοδόμησης και αναδόμησης γνώσεων) στα πλαίσια συνεργατικών δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Σύγχρονες Αντιλήψεις για τη Μάθηση και τη Διδασκαλία και η Εφαρμογή τους με Εργαλεία Υπολογιστικής και Δικτυακής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

των βασικών αρχών των θεωριών μάθησης και των πιο γνωστών τους διδακτικών μοντέλων.

των βασικών αρχών των θεωριών μάθησης και των πιο γνωστών τους διδακτικών μοντέλων. Θεωρίες Μάθησης και ιδακτικές Στρατηγικές Εισαγωγή γή στις βασικές έννοιες 11/4/2011 Σκοπός του 3 ου μαθήματος Η συνοπτική παρουσίαση των βασικών αρχών των θεωριών μάθησης και των πιο γνωστών τους διδακτικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 Περιεχόµενα Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση....13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 1.1.1 Ορισµός της εκπαιδευτικής τεχνολογίας...14

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εκπαιδευτικά υπερμεσικά περιβάλλοντα Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

στην εκπαίδευση ΑΣΠΑΙΤΕ ευτέρα, 28/3/2011

στην εκπαίδευση ΑΣΠΑΙΤΕ ευτέρα, 28/3/2011 Φάσεις και Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην εκπαίδευση ΑΣΠΑΙΤΕ ευτέρα, 28/3/2011 Σκοπός Χρονολογική εξέλιξη της εισαγωγής και ένταξης με τις αλλαγές προβληματικής που την ακολούθησαν Θεωρητικά μοντέλα που

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 3: Σύγχρονες θεωρήσεις για τη μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Χούμκοζλης Χρήστος Υποψήφιος Διδάκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκη, Ελλάδα houm@eng.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9 1 Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9 Τµήµα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τει Δυτικής Ελλάδας Μεσολόγγι Δρ. Α. Στεφανή 2 Τηλεκπαίδευση Χρήση της τηλεµατικής τεχνολογίας (τηλεπικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην Εκπαίδευση

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην Εκπαίδευση Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην Εκπαίδευση Η Ε.Ε και οι πολιτικές εκπ/κών χρήσεων των ΤΠΕ Αρχή στις αρχές δεκαετίας του1990 Σύνοδος της Λισσαβόνας (2000) θέτει ως ορόσημο το 2010 για

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Προσομοιώσεις και οπτικοποιήσεις στη μαθησιακή διαδικασία

Προσομοιώσεις και οπτικοποιήσεις στη μαθησιακή διαδικασία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Προσομοιώσεις και οπτικοποιήσεις στη μαθησιακή διαδικασία Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Εισαγωγή Ένταξη Ενσωμάτωση της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση, Φάσεις και Μοντέλα Ένταξης Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση

Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση Τα σημαντικότερα ζητήματα Γιώργος Κομίνης 2010 Ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαίδευση σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα σημαίνει. 1) Ανάπτυξη δεξιοτήτων σε εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

το σύστηµα ελέγχει διαρκώς το µαθητή,

το σύστηµα ελέγχει διαρκώς το µαθητή, Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Ένας νηπιαγωγός, προκειµένου να διδάξει σε παιδιά προσχολικής ηλικίας το λεξιλόγιο των φρούτων Σωστό και λαχανικών που συνδέονται µε τις διατροφικές συνήθειες µας, δε ζητάει

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Απόψεις EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy Γιατίοιορισμοίενόςκλάδουείναισημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy 2004-2006 CARDET 1 Απόψεις Γιατί οι ορισμοί ενός κλάδου είναι σημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1. Οι ψηφιακές τεχνολογίες ως γνωστικά εργαλεία στην υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ Μάθημα 1 ο 14/3/2011 Περίγραμμα και περιεχόμενο του μαθήματος Μάθηση με την αξιοποίηση του Η/Υ ή τις ΤΠΕ Θεωρίες μάθησης Εφαρμογή των θεωριών μάθησης στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2016-2017 Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη. Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων

Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη. Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων Κέρκυρα 2014 Εξέλιξη των ΤΠΕ Η ραγδαία εξέλιξη των ΤΠΕ που χαρακτηρίζει την εποχή μας καθώς

Διαβάστε περισσότερα

H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη

H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη Κοτίνη Ι., Τζελέπη Σ. Σχ. Σύμβουλοι Κ. Μακεδονίας στην οικονομία, στη τέχνη, στην επιστήμη, στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες.

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτικό Μοντέλο Περιεχόµενα ρ. Κωνσταντίνα Βασιλοπούλου Εποικοδοµισµός E-learning - Ορισµός Ανάλυση Αναγκών Μαθητή

ιδακτικό Μοντέλο Περιεχόµενα ρ. Κωνσταντίνα Βασιλοπούλου Εποικοδοµισµός E-learning - Ορισµός Ανάλυση Αναγκών Μαθητή ιδακτικό Μοντέλο ρ. Κωνσταντίνα Βασιλοπούλου Περιεχόµενα Εποικοδοµισµός E-learning - Ορισµός ιδακτικό Μοντέλο Ανάλυση Αναγκών Μαθητή Εποικοδοµισµός Construct ή construction: Κατασκεύασµα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Χρ. Παναγιωτακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Πατρών

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Χρ. Παναγιωτακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Πατρών ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Χρ. Παναγιωτακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Πατρών ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ www.eduonline.upatras.gr

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

«Το Λογισμικό Αράχνη Επικουρικό Εργαλείο στην Διδασκαλία του Προγραμματισμού»

«Το Λογισμικό Αράχνη Επικουρικό Εργαλείο στην Διδασκαλία του Προγραμματισμού» 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Λογισμικό Αράχνη Επικουρικό Εργαλείο στην Διδασκαλία του Προγραμματισμού» Αθανάσιος Βρακόπουλος 1, Ολυμπία Βρακοπούλου 2, Γιώργος Μακρής 3 1 Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Κασιμάτη Αικατερίνη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Κασιμάτη Αικατερίνη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Κασιμάτη Αικατερίνη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Σύγχρονες θεωρητικές αντιλήψεις Ενεργή συμμετοχή μαθητή στην oικοδόμηση - ανάπτυξη της γνώσης (θεωρία κατασκευής της γνώσης-constructivism).

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να προσδιοριστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 9 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν τι

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 2: Εκπαίδευση με ΤΠΕ Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό πλαίσιο των ομάδων σχεδιασμού ανάπτυξης

Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό πλαίσιο των ομάδων σχεδιασμού ανάπτυξης ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Αξιοποίηση Ψηφιακού Εκπαιδευτικού Περιεχομένου για τη Διδασκαλία Γνωστικών Αντικειμένων Κέρκυρα, 18.06.15 Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Συμπεριφορισμός

Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Συμπεριφορισμός Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Συμπεριφορισμός 3 ο Κεφάλαιο Κόμης, Β. (2004), Εισαγωγή στις Εφαρμογές των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Αθήνα, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών 1/46 Σκοπός Μπιχεβιορισμός Η συνοπτική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 9 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν τι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικά. Ενότητα A: Διασάφηση βασικών παιδαγωγικών εννοιών. Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας

Παιδαγωγικά. Ενότητα A: Διασάφηση βασικών παιδαγωγικών εννοιών. Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Παιδαγωγικά Ενότητα A: Διασάφηση βασικών παιδαγωγικών εννοιών Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Σκοποί ενότητας Εννοιολογική προσέγγιση των βασικών εννοιών της Παιδαγωγικής,

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία ως κατασκευή και όχι ως μετάδοση ως αποτέλεσμα εμπειρίας και όχι ως μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Κλεισαρχάκης (Μάρτιος 2017)

Μ. Κλεισαρχάκης (Μάρτιος 2017) Μ. Κλεισαρχάκης (Μάρτιος 2017) Οι Γνωστικές θεωρίες μάθησης αναγνωρίζουν ότι τα παιδιά, πριν ακόμα πάνε στο σχολείο διαθέτουν γνώσεις και αυτό που χρειάζεται είναι να βοηθηθούν ώστε να οικοδομήσουν νέες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ η διδακτική των επαγγελματικών μαθημάτων ο σχεδιασμός της διδασκαλίας η οργάνωση του μαθήματος τα εποπτικά μέσα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ η διδακτική των επαγγελματικών μαθημάτων ο σχεδιασμός της διδασκαλίας η οργάνωση του μαθήματος τα εποπτικά μέσα ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ η διδακτική των επαγγελματικών μαθημάτων ο σχεδιασμός της διδασκαλίας η οργάνωση του μαθήματος τα εποπτικά μέσα ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΠΕΪΚΑΚΗ Επιβλέπων καθηγητής: Αντωνιάδης Νικόλαος ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Εκπαίδευση από απόσταση Η τηλεμάθηση Ιδρυματική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Seminar s outline ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Διαχρονική και σταθερή αξία στην εκπαιδευτική πραγματικότητα φέρει ο εκπαιδευτικός. Αδιαμφισβήτητα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Ισαβέλλα Κοτίνη, Σοφία Τζελέπη 27/5/2013 ΚΣΕ ΠΕ19 20 ΙΣΑΒΕΛΛΑ ΚΟΤΙΝΗ, ΣΟΦΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ

Ισαβέλλα Κοτίνη, Σοφία Τζελέπη 27/5/2013 ΚΣΕ ΠΕ19 20 ΙΣΑΒΕΛΛΑ ΚΟΤΙΝΗ, ΣΟΦΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της κοινωνίας της Γνώσης. Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για την περίοδο 2007 2013 και για το 2020. Ισαβέλλα Κοτίνη, Σοφία Τζελέπη Ευρωπαϊκές Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5.1 Εισαγωγή 5.2 Τα βασικά χαρακτηριστικά της συντελούμενης αλλαγής 5.3 Οι νέες προτεραιότητες 5.4 Τα συστατικά στοιχεία του νέου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Κατευθυντήριες γραμμές σχεδίασης μαθησιακών δραστηριοτήτων Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Η αλλαγή (μόνιμη και διαρκής) στη συμπεριφορά, που οφείλεται στην απόκτηση εμπειριών, γνώσεων και ικανοτήτων. Η αλλαγή αφορά στην συμπεριφορά, τις

Η αλλαγή (μόνιμη και διαρκής) στη συμπεριφορά, που οφείλεται στην απόκτηση εμπειριών, γνώσεων και ικανοτήτων. Η αλλαγή αφορά στην συμπεριφορά, τις 1 2 Η αλλαγή (μόνιμη και διαρκής) στη συμπεριφορά, που οφείλεται στην απόκτηση εμπειριών, γνώσεων και ικανοτήτων. Η αλλαγή αφορά στην συμπεριφορά, τις γνώσεις, τις νοητικές αναπαραστάσεις, τις ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ Δημόσια Διαβούλευση ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Εισαγωγή Η εισαγωγή υπολογιστών στην εκπαίδευση μόνο καλό μπορεί να φέρει: Στην απλούστερη περίπτωση να σταματήσουν να τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα