3.4.6 Η κοινωνική μάθηση του Bandura

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "3.4.6 Η κοινωνική μάθηση του Bandura"

Transcript

1 3. ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ BANDURA Η κοινωνική μάθηση του Bandura Εισαγωγικά Η θεωρία του Bandura ανήκει στην προσέγγιση της γνωστικής ανάπτυξης μέσω της κοινωνικής μάθησης. Αρχικά ή θεωρία αυτή κατατάχθηκε στη συ- μπεριφοριστική προσέγγιση λόγω της έμφασης στη διαμορφωτική επίδραση του κοινωνικού περιβάλλοντος στη μαθησιακή διαδικασία. Πα- ρόλα αυτά, η συμβολή της ήταν σημαντική για την αντιπαράθεση επιχειρημάτων απέναντι στις ιδέες του συμπεριφορισμού που περιοριζόταν στην αποκλειστική ενασχόληση με τις διαδικα- σίες της εξαρτημένης ή της συντελεστικής μά- θησης. Χωρίς να αμφισβητεί ο Bandura την αξία του μηχανισμού της μάθησης μέσω των ενισχύ- σεων φανέρωσε και κατά τρόπο ερευνητικό πολλές άλλες διεργασίες που παίζουν διαμεσο- λαβητικό ρόλο στη διαδικασία της μάθησης από τη διαμόρφωση των κινήτρων που κινητοποι- ούν τη συμπεριφορά μέχρι και το βαθμό της α- ποτελεσματικότητας του ατόμου κατά την επι- δίωξη των στόχων του. Εκείνο που τον έκανε γνωστό στη δεκαετία του 60, ήταν η μελέτη της έμμεσης μάθησης (vicarius learning) με την οποία έδειξε ότι τα παιδιά μαθαίνουν και χωρίς τη μορφή της εξαρτημένης ή λειτουργικής μά- θησης (που καθοδηγείται από ορισμένους εκπαιδευτικούς ή κοινωνικούς φο- ρείς με βάση κάποιο προγραμματισμό άντλησης της επιθυμητής συμπεριφο- ράς), μέσα από την απλή, ενεργό παρατήρηση των άλλων ατόμων, που λει- τουργούν ως πρότυπα (models). Τα πειράματα του Bandura - αλλά και όσων βασίστηκαν στη θεωρία του, είναι γνωστά για τις ιδιοφυείς προσομοιώσεις πολύπλοκων κοινωνικών καταστάσεων και σχέσεων, που έδιναν τη δυνατότη- τα στους αναπτυξιακούς ψυχολόγους να σημειώσουν σημαντική πρόοδο στη μελέτη των διεργασιών της κοινωνικο- ποιητικής μάθησης. Οι Bandura, Ross και Ross (1963), για παράδειγμα, μπόρεσαν να εξετάσουν τις συχνά νεφελώ- δεις έννοιες τριών θεωριών ταύτισης μεταβάλλοντας τα χαρακτηριστικά και τη συμπεριφορά των μοντέλων στα οποία εκτίθεντο τα παιδιά. (groose, 1995). Μια σειρά μελετών επίσης, στις οποίες τα παιδιά παρακολουθούσαν επιθετικά μοντέλα, έδειξε με εντυπωσιακή σαφήνεια ότι αυτή η εμπειρία μπορεί να οδη- γήσει σε αύξηση της επιθετικότητας των ίδιων των παιδιών αντί να λει- τουργήσει ως μέσο κάθαρσης (μέσω της ταύτισης). Έδειξαν, επίσης, ότι μπορεί να υπάρχει γνώση ακόμη και με την απουσία εκτέλεσης μιας συμπεριφοράς και ότι τα παιδιά μπορεί να έχουν πλήρη γνώση της φύσης και των συνεπειών μιας δεδομένης συμπεριφοράς χωρίς ποτέ να την έχουν εκτελέσει, γεγονός που μειώνει τη δυνατότητα γενίκευσης του συμπεριφοριστικού «νόμου» της ενί- σχυσης.

2 2 ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Ο Bandura απάλλαξε τη διαδικασία της κοινωνικής μάθησης από τα έντονα ντετερμινιστικά χαρακτηριστικά και την υπεραπλούστευση της κυριαρχίας του περιβάλλοντος πάνω στο άτομο με τους νόμους της αποτελεσματικότητας και της εξαρτημένης μάθησης (τόσο της συνειρμικής, όσο και της εξαρτημέ- νης), τονίζοντας τη διαμορφωτική διαμεσολάβηση της αντίληψης και της υπο- κειμενικής εμπειρίας του ατόμου στη διαδικασία της γνωστικής ανάπτυξης. Τα άτομα, κατ αυτόν, πραγματοποιούν γνωστικές αφαιρέσεις και συνθέτουν πληροφορίες που συναντούν σε ποικίλες κοινωνικές εμπειρίες, όπως όταν ε- κτίθενται σε πρότυπα συμπεριφοράς, σε προφορικές συζητήσεις σε επιστη- μονικές αντιπαραθέσεις κ.ά. Μέσα από αυτή την αφαίρεση, σύνθεση και ολο- κλήρωση αναπαριστούν νοερά το περιβάλλον τους και τον εαυτό τους, σύμ- φωνα με ορισμένες καθοριστικές κατηγορίες νόησης (που συμπεριλαμβάνουν τις προσδοκίες για την πιθανολογούμενη έκβαση μιας αντίδρασης τις υπο- κειμενικές αντιλήψεις σχετικά με την αυτεπάρκεια του ατόμου και τα κριτήρια αυτο- αξιολόγησης των αντιδράσεων). Οι γνωστικές αυτές διεργασίες επη- ρεάζουν όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιδρούν στα ερεθί- σματα του περιβάλλοντος αλλά και το είδος του περιβάλλοντος που αναζη- τούν. Τα άτομα επίσης, δεν είναι παθητικοί δέκτες εξωτερικών ενισχύσεων, αφού, ανάμεσα στους άλλους παράγοντες, συγκαταλέγεται και η δημιουργία από το ίδιο το άτομο των δικών του αυτο- ενισχύσεων ενώ συγχρόνως πολλά από τα κριτήρια αξιολόγησης της αξίας μιας συμπεριφοράς, ενός αποτελέσματος ή ε- νός επιτεύγματος είναι προσωπικά. Στο περιβάλλον του ατόμου, εξάλλου, υ- πάρχει ένα μεγάλο εύρος ενισχύσεων, από τις οποίες το ίδιο επιλέγει, κατά πε- ρίσταση, εκείνες που έχουν αξία για τον εαυτό του. Πολλές έρευνες μάλιστα έχουν δείξει ότι η παρατήρηση ενός προτύπου έχει μεγαλύτερη ισχύ για τη μά- θηση από ό,τι η ενίσχυση της συμπεριφοράς και ότι χωρίς την αυτόβουλη και συνειδητή συμμετοχή του μαθητευόμενου η εξωτερική ενίσχυση όχι μόνον δεν είναι αρκετή, αλλά και, σε ορισμένες περιπτώσεις, παρεμβαίνει αρνητικά στη διαδικασία της μάθησης (Βandura, 1969, 1974, Maddi, 1989: 557, 570). Η μάθηση μέσω προτύπων όμως, δεν είναι μια μηχανική διαδικασία μιμητι- κής αναπαραγωγής και παπαγαλισμού. Ενέχει, αντίθετα, πολλά δημιουργικά και αφαιρετικά χαρακτηριστικά. Κατά την αξιοποίηση των παρατηρήσεων από συγκεκριμένες - απλές ή σύνθετες - διαδικασίες, το άτομο διαμορφώνει τις δι- κές του αφαιρέσεις, προσανατολισμούς, ερμηνείες, γενικεύσεις κ.ά., οι οποίες οδηγούν σε αποτελέσματα εντελώς ιδιοσυγκρασιακά. Αυτο- ρύθμιση και αυτεπάρκεια Μια σημαντική πρόκληση για οποιαδήποτε θεωρία της κοινωνικοποίησης, είναι να εξηγήσει πώς ο έλεγχος της συμπεριφοράς μετατοπίζεται από τις εξω- τερικές πηγές στο ίδιο το άτομο. Ορισμένοι θεωρητικοί όπως ο Sears, τονίζουν το μηχανισμό της εσωτερίκευσης μέσω της ταύτισης ενώ ο Bandura φώτισε περισσότερο το μηχανισμό της αυτορρύθμισης. (Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν ισχύουν και οι δύο απόψεις). Υιοθετώντας την άποψη αυτή, ο Bandura κα-

3 3. ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ BANDURA 3 τατάσσει τον εαυτό του στους γνωστικούς ψυχολόγους της κοινωνικής μάθη- σης, που έχει εντελώς απομακρυνθεί από το συμπεριφορισμό. Οι άνθρωποι κατά τον Bandura, ακόμη και στις ταυτίσεις τους, δεν συμπεριφέρονται σαν φτερά στον άνεμο ή σαν μια εύπλαστη ζύμη, μεταβάλλοντας συνεχώς τη συ- μπεριφορά τους σύμφωνα με τις επιδράσεις ή τα πρότυπα της στιγμής. Αντί- θετα εμμένουν πολύ συχνά σε ιδεολογικές θέσεις παρ' όλες τις μεταβαλλόμενες καταστάσεις. Αυτό συμβαίνει χάρις στην ύπαρξη προσωπικών κριτηρίων αυ- το- αξιολόγησης. Κάθε φορά που εκτελούν μια πράξη, κρίνουν τον εαυτό τους. Οι πράξεις που ανταποκρίνονται στα δικά τους εσωτερικά κριτήρια κρίνονται θετικά, και εκείνες που είναι κατώτερες αυτών των κριτηρίων κρίνονται αρνη- τικά. 1 Η σημασία των προσωπικών κριτηρίων για την ανάπτυξη του ατόμου είναι μάλιστα τέτοια, που θεωρείται ότι η σύγκρουση ανάμεσα σ αυτά και στις ψυχολογικές πιέσεις των εξωτερικών κριτηρίων, που προέρχονται από τους «σημαντικούς άλλους», γίνεται πηγή προσωπικών προβλημάτων. Ο παράγοντας όμως εκείνος, που δεν πρέπει να υποτιμάται κατά τη διαδι- κασία της μάθησης, είναι όχι μόνον οι αντιλήψεις και πεποιθήσεις του ατόμου σχετικά με την επάρκειά του στους σημαντικούς για το ίδιο τομείς, αλλά και η συναισθηματική διέγερση, που συνοδεύει τις πεποιθήσεις αυτές η οποία καθο- ρίζεται από την καθολική ανάγκη των ανθρώπων για θετική αυτο- εκτίμηση και αποτελεί βασική προϋπόθεση της ψυχικής υγείας του ατόμου καθώς και σημαντικό κίνητρο συμπεριφοράς. Ο Bandura τόνισε ιδιαίτερα ότι οι άνθρωποι δεν απορροφούν παθητικά τα κριτήρια συμπεριφοράς οποιωνδήποτε επιδράσεων βιώνουν. Αντιθέτως επι- λέγουν ανάμεσα από πολυάριθμες ενισχύσεις και αξιολογήσεις που γίνονται, προτείνονται και υποδεικνύονται από διαφορετικά άτομα, καθώς και από το ίδιο άτομο σε διαφορετικές συνθήκες. Αυτές τις αντιφατικές πληροφορίες τις ενιαιοποιούν και τις εντάσσουν σε ένα γνωστικό όλο, έτσι ώστε να δημιουρ- γούν κανόνες ή να διαμορφώνουν κριτήρια, με τα οποία θα μπορούν να κρί- νουν την ίδια τους τη συμπεριφορά. Η επιλογή των κριτηρίων εξαρτάται από το πώς ζυγίζει και εκτιμά το άτομο διαφόρους παράγοντες, όπως είναι οι δια- φορές ανάμεσα στην υποκειμενικά αντιληπτή ικανότητα του μοντέλου και στην ικανότητα του εαυτού το πώς αξιολογεί τη συγκεκριμένη δραστηριότητα 1 Βεβαίως, η αυτο- ρύθμιση εξαρτάται, αρχικά κυρίως, από εξωτερικές δυνάμεις και η πηγή των λειτουργιών της βρίσκεται στη διαμόρφωση της συμπεριφοράς με βάση την παρατήρηση και την ταύτιση προτύπων συμπεριφοράς (έμμεση μάθηση), αλλά και με τις διάφορες άμεσες μορ- φές μάθησης. Τα κριτήρια αξιολόγησης της συμπεριφοράς ασφαλώς εσωτερικεύονται από το άμεσο περιβάλλον, όμως τα άτομα επιλέγουν μερικά από αυτά. Βέβαια, εκτός του ότι τα παιδιά μιμούνται την αξιολογική συμπεριφορά των άλλων όταν ασκούν αυτο- ρύθμιση, επίσης ενισχύ- ονται από τους φορείς της κοινωνικοποίησης. Πολλές φορές όμως αυτό δεν είναι απαραίτητο αφού και οι προσωπικές διαπιστώσεις του οφέλους της ίδιας της συμπεριφοράς τους μπορούν να την ενισχύσουν. Για παράδειγμα για ένα παιδί που δοκιμάζει από μόνο του να μην αναβάλει την εκτέλεση της σχολικής εργασίας, ένα ενισχυτικό αποτέλεσμα της αυτο- ρύθμισης της συμπε- ριφοράς μπορεί να είναι το όφελος από την αύξηση της επιτυχίας στην τάξη ή της βαθμολογίας του (Grusek, 1995).

4 4 ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ και σε ποιο βαθμό βλέπει το άτομο τη συμπεριφορά του ως συνάρτηση της δι- κής του προσπάθειας και ικανότητας ή, αντίθετα, ως αποτέλεσμα εξωτερικών παραγόντων, τους οποίους δεν ελέγχει. Η αίσθηση της αυτεπάρκειας (που ορίζεται ως η υποκειμενική κρίση του ατόμου για την ικανότητά του να ακολουθήσει μια σειρά ενεργειών, καθώς και για την αποτελεσματικότητα των ενεργειών του) είναι ένας καθοριστικός πα- ράγοντας της αυτο- ρύθμισης και ως τέτοιος αποτέλεσε το επίκεντρο των ε- ρευνών του Bandura από τα τέλη της δεκαετίας του Σύμφωνα με τη θεωρία της αντίληψης της επάρκειας του εαυτού, της λεγό- μενης αυτεπάρκειας (self- efficacy), που πρώτος διατύπωσε ο Bandura (1977a), οι άνθρωποι αναπτύσσουν πεποιθήσεις για τις ικανότητες και τα χαρακτηρι- στικά τους σε σχέση με συγκεκριμένους τομείς και οι πεποιθήσεις αυτές καθο- δηγούν τη συμπεριφορά τους προσδιορίζοντας τις προσωπικές τους επιδιώξεις το επίπεδο των επιχειρούμενων επιτευγμάτων τους, το βαθμό της προσπά- θειας που θα καταβάλουν κατά την απόδοσή τους στη συγκεκριμένη κατά- σταση ή στον συγκεκριμένο τομέα. Έτσι, η αντίληψη του εαυτού παρέχει το πλαίσιο ή τη δομή μέσα στην οποία κρίνονται οι πληροφορίες. Καθορίζει πώς και σε ποιο βαθμό το άτομο θα εφαρμόσει τη γνώση που νομίζει ότι έχει, επο- μένως και σε ποιο βαθμό και σε ποια κατεύθυνση θα προσανατολίσει τις δυνα- τότητές του. Η αυτεπάρκεια όμως έχει και τη συναισθηματική της διάσταση, η οποία ε- πηρεάζει καθοριστικά τη συμπεριφορά του ατόμου: όταν οι άνθρωποι βλέπουν αρνητικά τον εαυτό τους μέσα σε μια κατάσταση, πιστεύουν ότι δεν είναι απο- τελεσματικοί και ότι δεν έχουν την ικανότητα να αποδώσουν καλά, τότε διε- γείρονται συναισθηματικά και προκαταλαμβάνονται εναντίον του εαυτού τους. Οι συναισθηματικές αυτές συνθήκες παρεμβαίνουν και τους αποσπούν από την αποτελεσματική τους απόδοση. Οι πεποιθήσεις περί αυτεπάρκειας του ατόμου προέρχονται από το ιστορι- κό των επιτυχιών του σε έναν τομέα, από την παρατήρηση και σύγκριση με όσα μπορούν να επιτύχουν οι άλλοι, από τις προσπάθειες των άλλων να δια- μορφώσουν την αίσθηση της αυτεπάρκειας μέσω της κοινωνικής πειθούς και από την εκτίμηση που κάνει το άτομο - στη διάρκεια της εκτέλεσης ενός έργου - για τη δική του ψυχική κατάσταση ως αποτέλεσμα της αντανάκλασης και του αναλογισμού (reflective representation) των προσωπικών του ικανοτήτων και ορίων. Οι Bandura και Schunk (1981) έδειξαν ότι η αύξηση του επιπέδου της αυτεπάρκειας των παιδιών μπορεί να βελτιώσει την ανάπτυξη των γνωστικών δεξιοτήτων τους και να προαγάγει το εσωτερικό ενδιαφέρον τους για ακαδη- 2 Το ενδιαφέρον του για την αυτεπάρκεια προήλθε από τις μελέτες του στο ρόλο της συμμετοχι- κής διαμόρφωσης της συμπεριφοράς με την παρατήρηση μοντέλου στη θεραπεία φοβικών δια- ταραχών. Ένα εντυπωσιακό στοιχείο των αποτελεσμάτων των μελετών αυτών ήταν ο βαθμός στον οποίο η υποκειμενική αντίληψη του ατόμου για τη δική του αυτεπάρκεια καθορίζει την ευκολία με την οποία επιτυγχάνονται και διατηρούνται αλλαγές στη συμπεριφορά.

5 3. ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ BANDURA 5 μαϊκά έργα. Αμοιβαίος ετερο- καθορισμός Η κοινωνική γνωστική θεωρία αναγνωρίζει τις σχέσεις μεταξύ ατόμου, πε- ριβάλλοντος και συμπεριφοράς. Διατυπώνοντας την παραδοχή της τριαδικής αλληλεπίδρασης ο Bandura (1977b, 1986) υποστηρίζει ότι η συμπεριφορά το περιβάλλον και η γνώση, καθώς και άλλα προσωπικά στοιχεία λειτουργούν ως αμοιβαία αλληλεπιδρώντες καθοριστικοί παράγοντες με αμφίδρομη μεταξύ τους επίδραση. Στο θεωρητικό αυτό σχήμα ο Bandura αναπαριστά το κλασικό φιλοσοφικό δίλημμα των σχέσεων ανάμεσα στο άτομο και το περιβάλλον κατά τρόπο δια- φορετικό από τις προηγούμενες προσεγγίσεις που θεωρούσαν την ανθρώπινη συμπεριφορά ως προϊόν μιας σχέσης μονόδρομου ντετερμινισμού (με πηγή άλ- λοτε τις δυνάμεις των εσωτερικών διεργασιών όπως έκανε ο Freud, άλλοτε τις δυνάμεις του περιβάλλοντος, όπως έκαναν οι ορθόδοξοι συμπεριφοριστές) ή, αργότερα, ως προϊόν αλληλεπίδρασης των ατομικών και των περιβαλλοντικών παραγόντων (θεωρία της κοινωνικής αλληλεπίδρασης των Cooley και Mead) με μία μορφή όμως μερικής αλληλεπίδρασης ανάμεσα στη συμπεριφορά του ατόμου (Σ), τις εσωτερικές γνωστικο- συναισθηματικές διεργασίες (Γν) και το περιβάλλον (Π), που θα μπορούσε να αναπαρασταθεί ως εξής: Σ = f( Γν Π) Αυτή τη μορφή της μερικής αλληλεπίδρασης ο Bandura τη μετατρέπει σε ένα σχήμα με τριπλή αμοιβαιότητα της αλληλεπιδραστικής σχέσης ανά- μεσα σε τρία σύνολα παραγόντων, στα οποία συγκαταλέγει την ίδια τη συμπεριφορά του ατόμου ως σχετικά αυτόνομου, ενεργού και δημιουρ- γικού όντος, η οποία ως ένα βαθμό συμβάλλει στην αλλαγή και του εαυ- τού του και του περιβάλλοντος. Το μοντέλο αυτό της τριπλής διάστασης της αμοιβαίας αλληλεπίδρασης ο Bandura το αναπαριστά ως εξής: Έτσι, οι προσδοκίες, οι αντιλήψεις για τον εαυτό, οι στόχοι και οι βιολογικές δομές κατευθύνουν τη συμπεριφορά και τα αποτελέσματα αυτής της συ- μπεριφοράς έχουν αντίκτυπο στις γνωστικο- συναισθηματικές και βιολογικές δομές και λειτουργίες. Τα γεγονότα του περιβάλλοντος με τη μορφή της κοι- νωνικής μάθησης (παροχής μοντέλων διδασκαλίας κοινωνικής πειθούς κ.ά.) επηρεάζουν το άτομο και το άτομο, με τη σειρά του, προκαλεί διαφορετικές αντιδράσεις στο περιβάλλον ανάλογα με την προσωπικότητα, τα χαρακτηρι- στικά την εμπειρία και τις γνωστικο- συναισθηματικές διεργασίες που οικοδο- μούν το νόημα της κάθε περίστασης. Η συμπεριφορά του ίδιου του ατόμου συχνά καθορίζει τις πλευρές του περιβάλλοντος στις οποίες θα εκθέσει τον ε- αυτό του και, αντιστρόφως η συμπεριφορά τροποποιείται από το περιβάλλον αυτό.(παραπομπή στο βιβλίο ). Όπως παρατηρεί ο Maddi (1989: 580), o Bandura έδειξε ότι και οι τρεις παραπάνω παράγοντες όχι μόνον αλληλεπι- δρούν αλλά και δεν αποτελούν ξεχωριστές και «καθαρές» οντότητες, αφού κα-

6 6 ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ θένας από αυτούς, σε τελική ανάλυση, αλλάζει τον άλλον. Ο Bandura υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι καθορίζουν την πορεία της ζωής τους επιλέγοντας επεξεργαζόμενοι επηρεάζοντας και δημιουργώντας τις συν- θήκες της. Οι επιδεξιότητες οι πεποιθήσεις για την αυτεπάρκεια και οι ικανό- τητες αυτο- ρύθμισης αποκτώνται μέσω εμπειριών του ατόμου, όμως και αυτές μετασχηματισμένες καθορίζουν τις εμπειρίες που θα διατηρηθούν και θα απο- τελέσουν το υλικό, με το οποίο θα χτιστούν κατά τρόπο ενεργό και υποκειμε- νικό οι επόμενες Η θέση του Bandura για την ανάπτυξη (π.χ., Bandura 1977a, 1986, 1989) βρίσκεται σε έντονη αντίθεση με την παράδοση του Piaget, γιατί είναι εμπλου- τισμένη με στοιχεία πρόσφατων ερευνών για τις μεταβαλλόμενες ικανότητες των παιδιών να επεξεργάζονται πληροφορίες. Ο Bandura έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στην άποψη ότι η νόηση συνεπάγεται γνώση, αλλά και δεξιότητες για τη χρησιμοποίηση αυτής της γνώσης. Αντί να θεωρούμε την ανάπτυξη της σκέ- ψης ως κάτι που ακολουθεί συγκεκριμένα και ομοιογενή στάδια είναι καλύ- τερα να τη βλέπουμε ως καθοδηγούμενη από εξειδικευμένες και διαφοροποιη- μένες από άτομο σε άτομο γνωστικές ικανότητες, που αλλάζουν με το πέρασμα του χρόνου ως αποτέλεσμα της αγωγής, της ωρίμανσης και της εμπειρίας. Ενώ επίσης, ο Piaget υποστηρίζει ότι η γνωστική σύγκρουση που δημιουργούν οι ασυνέπειες ανάμεσα στα υπάρχοντα νοητικά σχήματα και στα αντιληπτά γε- γονότα κινητοποιεί αλλαγές στη σκέψη, η κοινωνική γνωστική προσέγγιση τοποθετεί την πηγή της αλλαγής στην ωρίμανση, στις εμπειρίες εξερεύνησης και, κυρίως στην παροχή πληροφοριών από τους κοινωνικούς φορείς, με τη μορφή καθοδηγητικής αγωγής και παροχής μοντέλων για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων και των εμπειριών τους, οι οποίοι με διαφόρους τρόπους προάγουν μεγαλύτερη πολυπλοκότητα στη γνωστική λειτουργικότητα, καθώς το παιδί μεγαλώνει. Οι Bandura και McDonald (1963) επίσης έθεσαν υπό αμφισβήτηση τις βα- σικές θέσεις της γνωστικής αναπτυξιακής θεωρίας για την ηθική ανάπτυξη δεί- χνοντας ότι, με μια εκπαιδευτική διαδικασία που συνεπάγεται κοινωνική ενί- σχυση και παρατήρηση μοντέλου οι ηθικές κρίσεις των μικρών παιδιών είναι δυνατόν να τροποποιηθούν (βλ. σχετικά, Grusek, 1995). Η συμβολή της θεωρίας του Bandura και οι εφαρμογές της στη σχολική μάθηση μέσω του υπολογιστή Το έργο του Bandura επανέφερε στο προσκήνιο τις έννοιες της γνωστικής και προσωπικής ανάπτυξης, μέσα από μία προσέγγιση περισσότερο συνολική και λιγότερο νοησιαρχική, αντιπαραθέτοντας την άποψή του σε εκείνη όχι μό- νον του συμπεριφορισμού, αλλά και του Piaget αναδεικνύοντας έτσι τις δυνα- τότητες - επομένως και τις ευθύνες - που έχει η εκπαίδευση και η αγωγή να συμβάλει στη γνωστική, την ηθική και προσωπική ανάπτυξη των νεαρών ατό- μων μέσα από συγκεκριμένες μορφές αγωγής και διαμόρφωσης του περιβάλ- λοντος. Συνέβαλε όμως επίσης και στην ενίσχυση της προσέγγισης της αλλη-

7 3. ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ BANDURA 7 λεπίδρασης ατομικών και περιβαλλοντικών παραγόντων φωτίζοντας μάλιστα το γνωστό φιλοσοφικό προβληματισμό σχετικά με την ισχύ των δύο αυτών παραγόντων με το δικό του θεωρητικό τρόπο, αλλά και με πλήθος ερευνών. Εκτός από τη συμβολή του στη θεωρία της μάθησης μέσω της παρατήρησης και έκθεσης του ατόμου σε πρότυπα συμπεριφοράς, ο Bandura μελέτησε και μία σημαντική πλευρά της αυτοαντίληψης του ατόμου, την έννοια δηλαδή της αυτεπάρκειας του ατόμου που έγινε πολύ δημοφιλής τα τελευταία χρόνια και έχει χρησιμοποιηθεί στις έρευνες για τη μελέτη πολλών διαστάσεων της συ- μπεριφοράς. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται και η διαμεσολαβητική της παρέμβαση στην ανάπτυξη και ενεργοποίηση των κινήτρων, στις επιδόσεις στην ακαδημαϊκή και επαγγελματική επιτυχία, στους τρόπους παροχής γονεϊ- κής φροντίδας στην αντίληψη της έννοιας του εαυτού στα παιδιά, στις κλινικές διαταραχές, στη λειτουργική και υγιή συμπεριφορά του ατόμου κατά την εκτέ- λεση των δραστηριοτήτων του και την επιδίωξη των στόχων ζωής. Με τη συμ- βολή του αυτή ο Bandura κατατάσσεται όχι μόνον στους θεωρητικούς της μά- θησης αλλά και στους θεωρητικούς της αυτοαντίληψης και, γενικότερα, της προσωπικότητας. Η αυτεπάρκεια συνδέεται με την πίστη του ατόμου στον εαυτό του και στις δυνάμεις του, με την αισιόδοξη ή απαισιόδοξη στάση απέναντι στη ζωή και με διάφορες άλλες έννοιες, που άλλοι, γνωστοί θεωρητικοί υποστήριξαν, 333 τις οποίες ο Bandura συνέθεσε θεωρητικά και τις έθεσε υπό δοκιμασία και ερευ- νητικά. Η γνώση που αποκτήθηκε με την παραπάνω συμβολή του Bandura έρχεται να στηρίξει και θεωρητικά τη σημασία της αποκεντρωμένης διδασκαλίας με τη μορφή των πρακτικών και εργαστηριακών δραστηριοτήτων των δειγματικών σεναρίων του τύπου μελέτης περίπτωσης (case studies), της δραματοποίησης, του παιξίματος ρόλων και κάθε είδους μοντελοποίησης, αφού οι μορφές αυτές, μεταξύ άλλων, παρέχουν ευκαιρίες μάθησης μέσω της παρατήρησης μέσα από ποικιλία μοντέλων και αυξάνουν την πιθανότητα τα ποικίλα μοντέλα να τύ- χουν της εκτίμησης μεγαλύτερου ποσοστού μαθητών με διαφορετικές προδια- θέσεις κάτι που, όπως είδαμε, υποστήριξε και ο Vygotsky. Το να μονοπωλεί π.χ., ο δάσκαλος το δικαίωμα της παροχής προτύπου συμπεριφοράς για τη δι- δασκαλία όλων των θεμάτων και μάλιστα μέσα σε ένα ενιαίο για όλους τους μαθητές πλαίσιο, ίσως δεν είναι πάντοτε η ενδεικνυόμενη λύση. Η εργαστη- ριακή μορφή της διδασκαλίας με τη βοήθεια του υπολογιστή οι μοντελοποιή- σεις, που παρέχονται μέσα από τις υποθετικές πραγματικότητες που αναπαρι- 3 Τέτοιες είναι οι έννοιες που αναφέρονται στις ανάγκες που διάφορες θεωρίες κινήτρων υπο- στηρίζουν ως πανανθρώπινες, π.χ., η ανάγκη επιτευγμάτων, κατάκτησης της γνώσης (mastery), γνωστικού ελέγχου (cognitive control) του περιβάλλοντος, ανωτερότητας, κύρους και αναγνώ- ρισης, αίσθησης ασφάλειας και εμπιστοσύνης στον κόσμο και τον εαυτό, καθώς και έννοιες άλ- λων θεωριών, όπως είναι η έννοια της προσκόλλησης, της εσωτερικής ή εξωτερικής πηγής ελέγ- χου της συμπεριφοράς του Rotter, της αυτο- ρύθμισης της συμπεριφοράς του Kanfer κ.ά.

8 8 ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ στώνται με ζωντανό τρόπο, τα διάφορα σενάρια δραματοποίησης ρόλων ή κα- ταστάσεων με παροχή εναλλακτικών μορφών συμπεριφοράς κ.ά., μπορούν να προσφέρουν πολλά προς αυτή την κατεύθυνση. Η εμπειρία έχει μάλιστα δείξει ότι η έμμεση μορφή μάθησης, χωρίς δηλαδή την απόλυτη εξάρτηση από τη λε- πτομερή καθοδήγηση του δασκάλου είναι ένας ακόμη άγνωστος τομέας της γνωστικής ανάπτυξης, αφού ένα παιδί είναι σε θέση να μαθαίνει πολλά πράγ- ματα από μόνο του, αλλά και από ένα άλλο, μέσα από την μεταξύ τους επικοι- νωνία, ή την απλή παρατήρηση, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στο δάσκαλο να ασχοληθεί με την προώθηση της μάθησης σε ανώτερα επίπεδα γνωστικών δι- εργασιών. Αξίζει στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι η θεωρία της κοινωνικής γνωστικής ανάπτυξης, δεν υπονοεί ότι η μάθηση μέσω της έκθεσης των παιδιών σε πρό- τυπα συμπεριφοράς μειώνει τη σημασία της παρέμβασης του δασκάλου, αντί- θετα δέχεται ότι αυτή ενισχύεται αφού το βάρος πέφτει στην δημιουργία ή την επιλογή των κατάλληλων κάθε φορά καταστάσεων, στις οποίες θα εκτεθούν οι μαθητές (πράγμα που απαιτεί κόπο και σκέψη εκ μέρους του δασκάλου). Στη- ρίζεται επίσης και στις παρεμβάσεις του κατά τη διαδικασία της μάθησης, αλλά και μετά από αυτήν, αφού χρειάζεται να δοθεί βοήθεια στα παιδιά να κατευ- θύνουν την προσοχή τους σε σημαντικά στοιχεία της παρατηρούμενης κατά- στασης ή ενός φαινομένου να εκφράσουν λεκτικά, να διατυπώσουν και να ε- παναδιατυπώσουν με σαφήνεια τις παρατηρήσεις τους, να σκεφθούν πάνω σε όλα αυτά και να κατασκευάσουν τη νέα γνώση. Τα πειράματά του, επίσης, τα οποία έδειξαν αύξηση της επιθετικότητας των παιδιών μετά από την παρακολούθηση από την τηλεόραση προτύπων που ε- πιδείκνυαν επιθετική συμπεριφορά και η ανάδειξη των συνεπειών της παρατη- ρούμενης αυτής συμπεριφοράς αλλά και της σημασίας του είδους των αξιών που την περιβάλλουν. Τα ευρήματα αυτά παρέχουν ισχυρά επιχειρήματα σ εκείνους που κατηγορούν την άκριτη και ακατάλληλη για τα παιδιά παροχή προτύπων συμπεριφοράς από τα ΜΜΕ (ιδιαίτερα από τα ηλεκτρονικά μέσα, όπως είναι η τηλεόραση και ο υπολογιστής, που βρίσκονται υπό τον έλεγχο των ενηλίκων) και υποστηρίζουν την ανάγκη της θετικής αξιοποίησης αυτών των μέσων. Οι Bandura και McDonald (1963), εξάλλου, έθεσαν υπό αμφισβή- τηση τις βασικές θέσεις της γνωστικής αναπτυξιακής θεωρίας των υποστηρι- κτών του Piaget για την ηθική ανάπτυξη του νεαρού ατόμου, με την οποία ε- γκλωβίζουν το παιδί σε ορισμένα στάδια ανάπτυξης, δείχνοντας ότι, με μια εκ- παιδευτική διαδικασία, που συνεπάγεται κοινωνική ενίσχυση και παρατήρηση μοντέλου οι ηθικές κρίσεις των μικρών παιδιών είναι δυνατόν να τροποποιη- θούν. Από την άποψη αυτή, η θεωρία και η έρευνα του Bandura παραμένουν στην επικαιρότητα και δείχνουν την ανάγκη της περαιτέρω έρευνας και στον τομέα της γνωστικής κοινωνικής μάθησης μέσω του υπολογιστή (π.χ., μέσα από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, την παρατήρηση της δραστηριότητας των συμ- μαθητών σε μικρές ομάδες, τα πρότυπα που υιοθετούν διάφορα πακέτα εκ- παιδευτικού λογισμικού, τους ρόλους που αρέσει στα παιδιά να παίζουν, τους ευνοϊκούς για την εποικοδομητική παρατήρηση όρους της εργασίας μέσα στην

9 3. ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ BANDURA 9 ομάδα κ.ά). Αλλά και η ανάδειξη της σημασίας που έχει για τη μάθηση όχι μόνον η ανά- πτυξη των ικανοτήτων καθ εαυτών, αλλά και η γενικότερη εμπιστοσύνη των παιδιών στις δυνάμεις τους, η αυτοπεποίθηση, καθώς και η αισιόδοξη και α- νοιχτή στάση απέναντι στην αντιμετώπιση νέων καταστάσεων, συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι η ενασχόληση με αυτού του είδους τους αναπτυξιακούς στόχους είναι εξίσου σημαντική με τη διδασκαλία των συγκεκριμένων ακαδη- μαϊκών θεμάτων στο πλαίσιο της σχολικής εκπαίδευσης. Η εμπειρία από τις εφαρμογές οργανωμένων δραστηριοτήτων μάθησης με τη δημιουργική χρήση του υπολογιστή σε συνεργατικό πλαίσιο μάθησης (με τη διαφοροποίηση της σχολικής εργασίας ανάλογα με τα επίπεδα ανάπτυξης των μαθητών, με την αλληλοδιδακτική και τη δυνατότητα των μαθητών να μαθαίνουν ανώδυνα μέ- σα από τα λάθη τους, αλλά και με τη διαπίστωση των δασκάλων ότι πολλοί μαθητές, που προηγουμένως ήταν καθηλωμένοι στην απραξία τώρα δραστηρι- οποιούνται και φανερώνουν δεξιότητες που διαφορετικά θα παρέμεναν στην αφάνεια) έδειξε ότι η ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης έχει θετικά αποτε- λέσματα ακόμη και για τα παιδιά που στο παραδοσιακό πλαίσιο διδασκαλίας θεωρούνται αδύνατοι μαθητές. Βλέπουμε λοιπόν ότι οι έννοιες της θεωρίας της γνωστικής κοινωνικής μά- θησης του Bandura μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά δίπλα στις άλλες αναγνωρισμένες θεωρίες και ενισχύουν την άποψη ότι ο δάσκαλος χρει- άζεται να γνωρίζει όσο γίνεται καλύτερα όχι μόνον το γνωστικό του αντικείμε- νο, αλλά και το πώς να προσεγγίζει την όλη ψυχολογική κατάσταση του μαθη- τή, ιδιαίτερα, την αντίληψη που αυτός αναπτύσσει για τον εαυτό του. 33 τέτοιες είναι οι έννοιες που αναφέρονται στις ανάγκες που διάφορες θεωρίες κινήτρων υπο- στηρίζουν ως πανανθρώπινες, π.χ., η ανάγκη επιτευγμάτων, κατάκτησης της γνώσης (mastery), γνωστικού ελέγχου (cognitive control) του περιβάλλοντος, ανωτερότητας, κύρους και αναγνώ- ρισης, αίσθησης ασφάλειας και εμπιστοσύνης στον κόσμο και τον εαυτό, καθώς και έννοιες άλ- λων θεωριών, όπως είναι η έννοια της προσκόλλησης, της εσωτερικής ή εξωτερικής πηγής ελέγ- χου της συμπεριφοράς του Rotter, της αυτο- ρύθμισης της συμπεριφοράς του Kanfer κ.ά.

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Δρ Κορρές Κωνσταντίνος Θεωρίες μάθησης Ευνοϊκές συνθήκες για τη μάθηση Μέθοδοι διδασκαλίας Διδακτικές προσεγγίσεις (Ι) Συμπεριφορικές Θεωρίες μάθησης Για τους εκπροσώπους της Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 1. Η αναγκαιότητα για Έρευνα Δράσης και οι επιστημολογικές της καταβολές 2. Οι στόχοι, η μεθοδολογία και τα χαρακτηριστικά της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ»

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» Διεργασίες ονομάζονται τα «πρότυπα» της λειτουργίας της ομάδας, τα οποία αναπτύσσονται μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 1η ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρα Μάθησης. Επιμέλεια: Αποστολίδη Στεργιανή Νταρή Ελένη Περισανίδου Αναστασία ΠΤΔΕ

Κίνητρα Μάθησης. Επιμέλεια: Αποστολίδη Στεργιανή Νταρή Ελένη Περισανίδου Αναστασία ΠΤΔΕ ΠΤΔΕ Διδακτική Μεθοδολογία: Δομικά στοιχεία διδασκαλίας Διδάσκων: Αντώνιος Μπούρας Κίνητρα Μάθησης Επιμέλεια: Αποστολίδη Στεργιανή Νταρή Ελένη Περισανίδου Αναστασία Αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με τα κίνητρα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Δέκα ισχυρές παραδοχές για μια πετυχημένη σχολική ηγεσία Day, Sammons, Hopkins,

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. Σοφία Πορτινού Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών Μονάδα Γνωσιακών Ψυχοθεραπειών Αιγινήτειο Νοσοκομείο

ΓΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. Σοφία Πορτινού Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών Μονάδα Γνωσιακών Ψυχοθεραπειών Αιγινήτειο Νοσοκομείο ΓΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Σοφία Πορτινού Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών Μονάδα Γνωσιακών Ψυχοθεραπειών Αιγινήτειο Νοσοκομείο Γνωσιακή Ψυχοθεραπεία Βασική γνωσιακή αρχή: «Ταράσσει τους ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τι είναι Μαθηματικά; Ποια είναι η αξία τους καθημερινή ζωή ανάπτυξη λογικής σκέψης αισθητική αξία και διανοητική απόλαυση ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Θέµατα που θα αναπτυχθούν Οι λόγοι για τους οποίους ανέκυψε η ανάγκη χρησιµοποίησης των κοινωνικο-γνωστικών µοντέλων για την ερµηνεία

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Ηθική ανάπτυξη - ορισµοί - ηθική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr

Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr ΣΤΑ ΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr 1. Εισαγωγική φάση εδραίωση θεραπευτικής συµµαχίας 2. Γνωσιακή διερεύνηση 3. ιατύπωση περίπτωσης 4. Σχεδιασµός θεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Δια Βίου Μάθηση και Βιβλιοθήκες - ENTITLE Επίκ. καθηγήτρια Περιεχόμενα 1.Εισαγωγή 2.Θεωρίες Κινήτρων 2.1 Θεωρίες Προσωπικότητας 2.2 Γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Διαταραχές Συμπεριφοράς Ο όρος σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Η υφιστάμενη κατάσταση καταπίεση από τον κοινωνικό τους περίγυρο απαιτήσεις του σχολικού περιβάλλοντος Όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Εισαγωγή στη Συστημική Προσέγγιση Η συστημική προσέγγιση είναι ο τρόπος σκέψης ή η οπτική γωνία

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Χελιώτη, Τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης Ελληνογερμανικής Αγωγής

Ελένη Χελιώτη, Τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης Ελληνογερμανικής Αγωγής Ελένη Χελιώτη, Τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης Ελληνογερμανικής Αγωγής Ημερίδα «Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες, Εθνικές Πολιτικές και καλές πρακτικές για την ανάπτυξη ικανοτήτων των μαθητών», 31/10/2014 Γιατί;;;

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Δρ Έλενα Χριστοφίδου Συντονίστρια Προγραμμάτων Επιμόρφωσης Στελεχών της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Απρίλιος 2014

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 25 Απριλίου 2015 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ- ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ-ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ετήσιο Διαδικτυακό Διαπανεπιστημιακό Σεμινάριο 2011-2012 Στη Διοίκηση της Εκπαίδευσης και τη Διαπολιτισμική Πραγματικότητα ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ονοματεπώνυμο: Μπούτσκου Λεμονιά ΠΕ03

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΕΛΑΤΕΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΩΛΗ- ΤΗ. ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗ- ΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ

ΟΙ ΠΕΛΑΤΕΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΩΛΗ- ΤΗ. ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗ- ΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΛΙΑΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΗ 1 ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΟΙ ΠΕΛΑΤΕΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΩΛΗ- ΤΗ. ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗ- ΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ 2 Η ΣΥΝΑΛΛΑΓΗ ΓΙΝΕΤΑΙ Σ ΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα