ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΛΑΚΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ» Βιργινία Φέκα

2 Πίνακας Περιεχομένων ΠΕΡΙΛΗΨΗ...4 Η Διαχρονικότητα του Μοντέλου...4 Πινακοποίηση του Θεωρητικού Πλαισίου... 5 Το Ερευνητικό Υπόδειγμα...9 Αναμενόμενα Οφέλη...9 Περιορισμοί -Προτάσεις για Περαιτέρω Έρευνα Οι Μεταβλητές μέσα στο Χρόνο...13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...24 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Η έννοια της Στρατηγικής των Επιχειρήσεων Στρατηγικό Μάνατζμεντ (διοίκηση) Στρατηγική Ανταγωνισμού Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα Προσδιορισμός της Στρατηγικής Λήψης Αποφάσεων Στρατηγικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων Διαμόρφωση Στρατηγικής Επιρροές στη Στρατηγική Λήψη Αποφάσεων Κουλτούρα και Δομή της Επιχείρησης Διαδικασία Απόκτησης Γνώσεων (cognition) Εξωτερικοί Παράγοντες Ανταγωνισμός και Καταναλωτική Ζήτηση Απειλή Νεοεισερχόμενων Επιχειρήσεων και Φραγμοί Εισόδου (σύμφωνα με το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter)) Επισκόπηση Πρώτου Κεφαλαίου...79 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Προέλευση της Θεωρίας Στρατηγικών Ομάδων Φραγμοί Εισόδου και Στρατηγικές Ομάδες Στρατηγικές Ομάδες και Φραγμοί Κινητικότητας Σταθερότητα των Στρατηγικών Ομάδων Θεωρία Γνωστικής Έρευνας H Θεωρία με Βάση τους Πόρους των Επιχειρήσεων

3 2.8 Άλλες Προσεγγίσεις Επισκόπηση Δευτέρου Κεφαλαίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Προς τη Διαμόρφωση των Υποθέσεων ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Η Παραγωγή Γαλακτοκομικών Διεθνώς Η Κατανάλωση των Γαλακτοκομικών Προϊόντων Η Γαλακτοκομική Βιομηχανία Η Αγορά των Γαλακτοκομικών Προϊόντων Πολιτικές για τα Γαλακτοκομικά Προϊόντα Η Γαλακτοβιομηχανία στην Ε.Ε. και στη Μεσογειακή Αγορά Ο Γαλακτοκομικός Τομέας στην Ελλάδα Το Προφίλ της Ελληνικής Γαλακτοβιομηχανίας Η Διαμόρφωση του Κλάδου στην Ελλάδα Η Επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών και των Ποσοστώσεων Επισκόπηση Τετάρτου Κεφαλαίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σκοπός της Έρευνας Μεθοδολογία Δευτερογενής Έρευνα Πρωτογενής Έρευνα (σχεδιασμός ερωτηματολογίου) Μέθοδοι Συλλογής Πρωτογενών Στοιχείων Αξιολόγηση Μεταβλητών για την Ομαδοποίηση των Επιχειρήσεων Το Δείγμα Στατιστικές Τεχνικές Εμπειρικά Αποτελέσματα Επισκόπηση Πέμπτου Κεφαλαίου ΣΥΝΟΨΗ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β Βιβλιογραφία-Αναφορές

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Διαχρονικότητα του Μοντέλου Με την παρούσα διατριβή επιχειρείται η ανάδειξη ενός θεωρητικού πλαισίου, για τον εντοπισμό στρατηγικών ομάδων σε έναν -οποιονδήποτε- οικονομικό κλάδο ανάπτυξης επιχειρησιακών δραστηριοτήτων. Για το σκοπό αυτό ερευνήθηκε ενδελεχώς η βιβλιογραφία σχετικά με: α. την κουλτούρα των επιχειρήσεων, β. τους παράγοντες στο εξωτερικό και εσωτερικό περιβάλλον των επιχειρήσεων, γ. τον τρόπο λήψης στρατηγικών αποφάσεων, δ. τη δημιουργία στρατηγικών πλεονεκτημάτων, ε. την ύπαρξη φραγμών κινητικότητας, στ. τις σύγχρονες προσεγγίσεις για την ύπαρξη και τον εντοπισμό στρατηγικών ομάδων. Το ζήτημα αυτό, που απασχόλησε εδώ και πολλά χρόνια την επιστημονική κοινότητα, εξακολουθεί να μην έχει μια κοινά αποδεκτή προσέγγιση ως προς την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων της. Ως εκ τούτου εξακολουθεί να είναι ένα ενδιαφέρον και επίκαιρο θέμα προς διερεύνηση, αφού η ένταξη των επιχειρήσεων ενός κλάδου σε στρατηγικές ομάδες είναι υψηλής σημασίας, τόσο για τους ερευνητές, όσο και για τις ίδιες τις επιχειρήσεις όπως φαίνεται από τη μελέτη που ακολουθεί. Θεωρητικό πλαίσιο Η έννοια της στατηγικής ομάδας αρχικά φάνηκε χρήσιμη στην εξήγηση της ετερογένειας μεταξύ των επιχειρήσεων μέσα σε έναν κλάδο. Ο Porter (1979) κατηύθυνε 4

5 το επίκεντρο της έρευνας προς μια πιο θεωρητική προσέγγιση για τις επιχειρήσεις, αναδεικνύοντας τη σχέση που υπάρχει μεταξύ των επιχειρήσεων που ανήκουν σε μια στρατηγική ομάδα και των αποδόσεων τους. Υπάρχει αρκετός προβληματισμός ανάμεσα στους θεωρητικούς και ερευνητές, για το πώς θα μπορούσε να προσδιοριστεί ένας σχετικά ασφαλής και έγκυρος τρόπος αναγνώρισης στρατηγικών ομάδων σε έναν κλάδο. Ο Porter αρχικά χρησιμοποίησε το σχετικό μέγεθος της επιχείησης στον κλάδο, προκειμένου να τις ταξινομήσει σε στρατηγικές ομάδες, χωρίζοντάς τες σε ηγέτες (leaders) και ακόλουθους (followers). Αργότερα εντόπισε συγκεκριμένες στρατηγικές μεταβλητές που αναφέρονται στις έντονες διαφορές μεταξύ των επιχειρήσεων μέσα στο δεδομένο κλάδο. (βλέπε κεφ.2). Οι Caves και Pugel (1980), η Oster (1982), ο Primeaux (1985), οι Ryans και Witting (1985), ο Hergert (1987), o Lahti (1989) και πολλοί άλλοι (βλέπε κεφ.2), είναι από τους θεωρητικούς που επεχείρησαν να προσεγγίσουν την αναγνώριση στρατηγικών ομάδων με διαφορετικούς τρόπους. Η εκτενής και σε βάθος ανάλυση των προαναφερθέντων θεωρητικών πλαισίων, κατέληξε στην παρούσα διατριβή, σε ένα νέο ισχυρισμό-προσέγγιση εντοπισμού στρατηγικών ομάδων, στηριζόμενο ουσιαστικά σε δυο προϋπάρχοντα θεωρητικά μοντέλα: αυτό του Porter και εκείνο των Mascarenhas και Aaker. (1989) Ο Porter ισχυρίστηκε ότι για τον εντοπισμό στρατηγικών ομάδων σε έναν κλάδο, θα πρέπει ο ερευνητής να εντοπίσει τους παράγοντες εκείνους που οδηγούν σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Σύμφωνα με τον ισχυρισμό του, οι επιχειρήσεις εκείνες που στηρίζονται στους ίδιους παράγοντες για τη δημιουργία των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων τους, αναμένεται να βρίσκονται στις ίδιες στρατηγικές ομάδες. Επιφυλακτικοί ως προς την προσέγγιση αυτή, εμφανίστηκαν οι Mascarenhas (1989) και Aaker, οι οποίοι ισχυρίστηκαν ότι θα μπορούσαν να προσδιοριστούν 5

6 έγκυρες στρατηγικές ομάδες, όταν ο εντοπισμός τους γίνεται με βάση τους παράγοντες που δημιουργούν φραγμούς κινητικότητας στον κλάδο. Διατύπωση των υποθέσεων Ο ισχυρισμός που προκύπτει στην παρούσα διατριβή είναι ότι θα ήταν ασφαλέστερος (όπως αναλύεται διεξοδικά στο κεφ. 3) ο προσδιορισμός έγκυρων στρατηγικών ομάδων, όταν οι δυο αυτές προσεγγίσεις ταυτίζονται: δηλαδή όταν οι παράγοντες που οδηγούν σε ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα (κατά την προσέγγιση του Porter) είναι ταυτόχρονα και οι παράγοντες που ορίζουν φραγμούς κινητικότητας (κατά την προσέγγιση των Μascarenhas και Aaker ). Πινακοποίηση του θεωρητικού πλαισίου Παρατίθεται ένας πίνακας αναφοράς των σημαντικότερων θεωρητικών ισχυρισμών μοντέλων που εντοπίστηκαν στη βιβλιογραφία, και που αποτέλεσαν το εφαλτήριο και θεωρητική βάση της παρούσης διατριβής. Οι θεωρητικές προσεγγίσεις που παρατίθενται στον πίνακα αυτό, συνδιασμένες και επεξεργασμένες, οδήγησαν στη δημιουργία θεωρητικών ερητημάτων από τον ερευνητή της παρούσης διατριβής και περαιτέρω στην πρόταση διαμόρφωσης μιας νέας θεωρητικής προσέγγισης. Συνοπτικά, και ξεκινώντας από τους παράγοντες που επηρεάζουν την αποδοτικότητα των επιχειρήσεων, οι σημαντικότερες προσεγγίσεις που μας απασχόλησαν και επάνω στις οποίες χτίσαμε τα ερευνητικά ερωτήματα, είναι, όπως προκείπτει και από τον πίνακα: Ο ορισμός των στρατηγικών ομάδων Ο ορισμός του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος Η σχέση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος και απόδοσης των επιχειρήσεων 6

7 Ο ορισμός των φραγμών κινητικότητας Η σταθερότητα στη δομή των στρατηγικών ομάδων Δεδομένης της ασάφειας με την οποία ορίζεται η στρατηγική ομάδα από την επιστημονική κοινότητα, αλλά και η καταλληλότητα βάσει των οποίων αυτές θα πρέπει να διαμορφωθούν, θεωρήσαμε ότι υπάρχει χώρος αναζήτησης μιας νέας προσέγγισης, που πιθανόν να ορίσει εγκυρότερα και σταθερότερα τη δημιουργία τους μέσα σε ένα βιομηχανικό κλάδο. Έτσι απομονώσαμε δυο βασικές προσεγγίσεις,, αυτή του Porter και εκείνη των Mascarenhas και Aaker, διάφορες μεταξύ τους ως προς τον τρόπο προσδιορισμού στρατηγικών ομάδων, και δημιουργήσαμε ναι νέα θεωρητική προσέγγιση που στηρίζεται στην τομή των δυο αυτών θεωριών. Μετά από ενδελεχή έρευνα και σε βάθος ανάλυση των θεωρητικών αυτών προσεγγίσεων, που παρατίθενται και στον πίνακα, καταλήξαμε στη δημιουργία 6 θεωρητικών υποθέσεων. Οι υποθέσεις αυτές προέκυψαν διαδοχικά, καθώς αναλύονταν τα δυο επιλεχθέντα θεωρητικά μοντέλα παράλληλα. Έτσι, εμβαθύνοντας σταδιακά στη μελέτη τους και υποστηρίζοντας βιβλιογραφικά την πρώτη υπόθεση προέκυψε η δημιουργία της δεύτερης, η ανάλυση της οποίας οδήγησε στη δημιουργία της τρίτης, και αυτή της τέταρτης, μέχρι που ολοκληρώθηκε η ερευνητική αναζήτηση με την έκτη υπόθεση. Οι υποθέσεις αυτές είναι οι εξής: Υπόθεση πρώτη: Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και οι φραγμοί κινητικότητας στηρίζονται στα ίδια χαρακτηριστικά. Υπόθεση δεύτερη: Μόνο η ύπαρξη συγκεκριμένων χαρακτηριστικών που οδηγούν σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα διασφαλίζουν σχετική μοναδικότητα στην επιχείρηση. Υπόθεση τρίτη: Μόνο η ύπαρξη συγκεκριμένων χαρακτηριστικών που οδηγούν σε φραγμούς κινητικότητας διασφαλίζουν σχετική μοναδικότητα στην επιχείρηση. 7

8 Υπόθεση τέταρτη: Οι φραγμοί κινητικότητας λειτουργούν και ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Υπόθεση πέμπτη: Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της επιχείρησης λειτουργεί και ως φραγμός κινητικότητα;. Υπόθεση έκτη: Η στρατηγική ομάδα διακρίνεται από σταθερότητα όταν τα χαρακτηριστικά που διαμορφώνουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των επιχειρήσεων ταυτίζονται με αυτά που ορίζουν τους φραγμούς κινητικότητας. Τέλος, ερευνήθηκε η πρακτική εφαρμογή του προτεινόμενου νέου θεωρητικού μοντέλου στον κλάδο της ελληνικής γαλακτοβιομηχανίας. Επιλέχθηκαν οι μεταβλητές εκείνες που προτείνονται βάσει του νέου μοντέλου και ερευνήθηκε η συμπεριφορά των επιχειρήσεων του κλάδου διαχρονικά, για να διαπιστωθεί η εγκυρότητα των στρατηγικών ομάδων. Η δαιδικασία επαναλήφθηκε και σε δεύτερη χρονική περίοδο με χρονική απόσταση σημαντική, για να διαπιστωθεί το κατά πόσο θα μπορούσε το προτεινόμενο μοντέλο να παρακολουθήσει την εξέλιφη των ανταγωνιστικών συνθηκών μέσα στον κλάδο. Τα αποτελέσματα ήταν πολύ ικανοποιητικά, όπως συνοπτικά αναφέρεται σε επόμενη παράγραφο (οι μεταβλητές μέσα στο χρόνο). Μπορούμε έτσι να καταλήξουμε στο συμπέρασμα, ότι με την εφαρμογή του προτεινόμενου αυτού μοντέλου, μπορούμε να οδηγηθούμε στη διαμόρφωση στρατηγικών ομάδων σε ένα βιομηχανικό κλάδο, διασφαλίζοντας σχετική σταθερότητα διαχρονικά, τηρώντας πάντα το πλαίσιο που τίθεται από το μοντέλο. Ο λόγος για τον οποίο μπορεί με σχετική ασφάλεια να βεβαιωθεί διαχρονικά η σταθερότητα, αναπτύσσεται συνοπτικά σε επόμενη παράγραφο (οι μεταβλητές μέσα στο χρόνο). Αρθρογράφοι Σκοπός Μεθοδολογία Συμπεράσματα Porter (1980) Ορισμός Χρήση Αυτές βασίζονται σε παράγοντες στρατηγικής ομάδας βιβλιογραφίας που εκπροσωπούν στρατηγικά 8

9 χαρακτηριστικά Mascarenhas & Ορισμός Χρήση Στον ορισμό τους η έμφαση πρέπει Aaker (1989) στρατηγικής ομάδας βιβλιογραφίας να δοθεί στη φύση των φραγμών εισόδου Hunt (1972) Ορισμός Ερευνα κλάδο Σε αυτές εντάσσονται επιχειρήσεις στρατηγικής ομάδας ηλεκτρικών που επιδεικνύουν παρόμοια συσκευών,ηπα συμπεριφορά με βάση τις στρατηγικές τους McGee & Ορισμός Χρήση Είναι το σύνολο των επιχειρήσεων Thomas(1986) στρατηγικής ομάδας βιβλιογραφίας εκείνων, που ανταποκρίνονται με τον ίδιο τρόπο στις περιβαλλοντικές διαταραχές Ansoff (1965) Ορισμός Χρήση Αυτό επιδιώκει να προσδιορίσει τις ανταγωνιστικού βιβλιογραφίας ιδιαίτερες ιδιότητες των πλεονεκτήματος μεμονωμένων αγορών, που θα προσδώσουν στις επιχειρήσεις ισχυρή ανταγωνιστική θέση Porter (!980) Ορισμός Χρήση Αυτό κατά ένα μεγάλο μέρος ανταγωνιστικού βιβλιογραφίας καθορίζεται από τα δομικά πλεονεκτήματος χαρακτηριστικά του κλάδου, τα οποία επηρεάζουν την απόδοση της επιχείρησης Barney (1991) Ορισμός Χρήση Αυτό ερμηνεύεται μέσα από το ανταγωνιστικού βιβλιογραφίας πρίσμα των διακριτών ικανοτήτων πλεονεκτήματος της επιχείρησης, οι οποίες της παρέχουν πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών Porter (1980) Ορισμός φραγμών Χρήση Λειτουργούν προς δυο εισόδου βιβλιογραφίας κατευθύνσεις:εμποδίζουν την είσοδο στην ομάδα α) από επιχειρήσεις εκτός κλάδου, β) από 9

10 επιχειρήσεις εντός κλάδου Cool (1985) Σχέση στρατηγικών Εμπειρική Η σχέση μεταξύ στρατηγικής ομάδων και εργασία 19 ομάδας και μεταβλητών απόδοσης αποδοτικότητας χρόνων στη είναι αδύναμη φαρμακευτική βιομ. ΗΠΑ Fiegenboum Σχέση στρατηγικών Εμπειρική Σταθερά διαφορά απόδοσης μεταξύ (1987) ομάδων και εργασία 15 των ομάδων αποδοτικότητας χρόνων στην ασφαλιστικό κλάδο ΗΠΑ McGee, Σταθερότητα των Χρήση Υπάρχει μετακίνηση μεταξύ των Thomas & στρατηγικών βιβλιογραφίας ομάδων λόγω περιβαλλοντικών Bogner (!996) ομάδων αναταραχών Mascarenhas Σταθερότητα των Χρήση Η κινητικότητα είναι υψηλότερη &Aaker (1989) στρατηγικών βιβλιογραφίας ανάμεσα σε λιγότερο ομάδων προστατευμένες ομάδες, επειδή η είσοδος στην αγορά απαιτεί υπερπήδηση σχετικά λιγότερων φραγμών Fiegenbaum Σταθερότητα των Χρήση Οι στρατηγικές ομάδες είναι (1990), στρατηγικών βιβλιογραφίας σταθερές δομές στο εσωτερικό των Mascarenhas ομάδων κλάδων, που συνδέονται άρρηκτα (1989), Oster με τους φραγμούς κινητικότητας (1982) Porter (1980) Εγκυρότητα Χρήση Υπάρχει πιθανότητα ο καθορισμός στρατηγικών βιβλιογραφίας στρατηγικών ομάδων να μην είναι ομάδων απόλυτα σωστός ή να είναι διφορούμενος Pegels & Segar Εγκυρότητα Χρήση Ο κατάλληλος τρόπος να (1989) στρατηγικών βιβλιογραφίας προσδιοριστουν στρατηγικές 10

11 ομάδων ομάδες εξαρτάται από το τι θέλει ο ερευνητής να πετύχει Το ερευνητικό υπόδειγμα της διατριβής Ο νέος ισχυρισμός, στην παρούσα διατριβή, είναι ότι θα πρέπει ο εκάστοτε ερευνητής να κινηθεί στην τομή των δυο θεωρητικών προσεγγίσεων, ώστε να προκύπτουν κατά τον ασφαλέστερο δυνατό τρόπο στρατηγικές ομάδες. Και αυτό γιατί, -όπως αναλύεται σε βάθος στο κεφάλαιο 3 μετά τη βιβλιογραφική έρευνα και τη διατύπωση των υποθέσεων- η διαδικασία που ακολουθείται για τον εντοπισμό των ομάδων είναι η εξής: 1. σε βάθος ανάλυση του κλάδου για την ανάδειξη των παραγόντων/μεταβλητών εκείνων που τον επηρεάζουν και τον περιγράφουν 2. αναζήτηση των παραγόντων/μεταβλητών εκείνων που οδηγούν τις επιχειρήσεις του κλάδου σε διαφορετικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα 3. αναζήτηση των παραγόντων/μεταβλητών εκείνων που δημιουργούν για τις επιχειρήσεις του κλάδου διαφορετικούς φραγμούς κινητικότητας 4. ομαδοποίηση των επιχειρήσεων σύμφωνα με το ποιοι ίδιοι παράγοντες/μεταβλητές αποτελούν ταυτόχρονα γι' αυτές πηγές ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων και φραγμών κινητικότητας. Αναμενόμενα οφέλη από την υιοθέτηση του υποδείγματος Μετά την ενδελεχή μελέτη της βιβλιογραφίας, αλλά και τη δευτερογενή και πρωτογενή έρευνα (βλέπε κεφ.4) διαπιστώθηκε ότι παρά τις σημαντικότατες αλλαγές που σημειώθηκαν στον κλάδο της γαλακτοβιομηχανίας κατά την πάροδο των 25 και πλέον ετών (που αποτέλεσαν τα δεδομένα της έρευνας), οι παράγοντες εκείνοι που 11

12 περιγράφουν τη λειτουργία του κλαδου και των επιχειρήσεων που λειτουργούν μέσα σε αυτόν οπότε και αποτέλεσαν τις μεταβλητές της παρούσας έρευνας μπορούν και εξακολουθούν να ερμηνεύουν τη δομή και τη λειτουργία του κλάδου σήμερα (κεφ. 4), δίνοντας ίσως διαφορετική έμφαση ή διαφορετικό εύρος σε κάποιους από αυτούς. Αυτή είναι και η πολύ σημαντική συνδρομή της συγκεκριμένης προσέγγισης στο επιχειρηματικό γίγνεσθαι, αλλά και στον επιστημονικό χώρο, δεδομένου ότι φαίνεται να προκύπτει ένας σχετικά ασφαλής τρόπος εντοπισμού στρατηγικών ομάδων, όπως ορίστηκε στις υποθέσεις της διατριβής (κεφ 3). Όταν λοιπόν, οποιαδήποτε χρονική στιγμή, σε οποιονδήποτε βιομηχανικό κλάδο, εντοπιστούν από τον εκάστοτε ερευνητή οι παράγοντες εκείνοι που τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή διέπουν και περιγράφουν τον κλάδο, θα είναι δυνατόν, ακολουθώντας τη διαδικασία, να ορίσει αξιόπιστες στρατηγικές ομάδες. Αυτό κάνει και την προσέγγιση διαχρονική, αφού οι επιλεχθείσες μεταβλητές, διαφορετικές κάθε φορά, οδηγούν στη δημιουργία στρατηγικών ομάδων με αντίστοιχη συνοχή. Περιορισμοί του μοντέλου και πιθανές προτάσεις για περαιτέρω έρευνα Οι επιχειρήσεις που βρίσκονται στην ίδια στρατηγική ομάδα, στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στους ίδιους παράγοντες για τη δημιουργία των ανταγωνιστικών τους πλεονεκτημάτων και των φραγμών κινητικότητας.(βλέπε κεφ. 4 και κεφ.5 σελ.188). Ως εκ τούτου, αναμένεται να έχουν παραπλήσια εταιρική κουλτούρα, αλλά και παραπλήσια αντίληψη και αντίδραση, στις όποιες περιβαλλοντολογικές οχλήσεις και αλλαγές. Καθ' όσο διάστημα, δε, εξακολουθούν να διατηρούν την ίδια φιλοσοφία, κουλτούρα, στρατηγική αντίληψη και κατεύθυνση, αναμένεται να αντιλαμβάνονται κατά παρόμοιο τρόπο τις περιβαλλοντολογικές αλλαγές και επομένως να ορίζουν εκ 12

13 νέου τις μεταβλητές στις οποίες στηρίζουν τα ανταγωνιστικά τους πλεονεκτήματα και τους φραγμούς κινητικότητας κατά παρόμοιο τρόπο. Ωστόσο θα μπορούσαν να υπάρξουν ενστάσεις για την απόλυτη ακρίβεια του προτεινόμενου μοντέλου, καθ όσον, όπως φάνηκε από την πρωτογενή έρευνα, κάποιες φορές ενδέχεται να παρατηρηθούν κάποοιες «αστοχίες» (κεφ. 5, σελ. 196) στη διαμόρφωση των ομάδων, παρ όλο που είναι στατιστικά αποδεκτές και δεν επηρεάζουν την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων. Οι Μεταβλητές μέσα στο Χρόνο Στην παρούσα διατριβή, έγινε μια εκτενής έρευνα του τρόπου λειτουργίας του γαλακτοκομικού κλάδου παγκοσμίως, με ιδιαίτερη έμφαση, βέβαια, στον ελληνικό χώρο. Η έρευνα, δε, αυτή ξεκίνησε με στοιχεία και δεδομένα της δεκαετίας του 1980 και έφτασε στο 2006, επιτρέποντας έτσι τη διαμόρφωση μιας συνολικής άποψης για την πορεία του κλάδου σε διεθνές επίπεδο μέσα στο χρόνο. Είναι προφανές ότι πολλά από τα δεδομένα των υπό εξέταση αγορών έχουν αλλάξει κατά την πάροδο των 25 αυτών χρόνων. Η εικόνα που παρουσιάζει η σημερινή παγκόσμια αγορά γάλακτος, είναι το αποτέλεσμα μιας σειράς αλληλεπιδράσεων εξωγενών παραγόντων, που περιγράφονται ως εξής: Παγκόσμιο περιβάλλον Οι σημαντικές μεταβολές στην τεχνολογία, η οποία επιτρέπει και επιβάλλει νέους τρόπους οργάνωσης, παραγωγής, ελέγχου και όλων των λοιπών λειτουργιών μιας επιχείρησης, οδηγεί στη δημιουργία επιχειρηματικών μονάδων εντελώς διαφορετικού μεγέθους και δυναμικότητας, σε σχέση με αυτές της δεκαετίας του 1980, όπως προκύπτει από την εκτενή ανάλυση των διαθέσιμων δεδομένων των περιόδων αυτών (κεφάλαιο 4). 13

14 Επιπλέον, οι έντονες μεταβολές στις παγκόσμιες μεταφορές, δίνουν διέξοδο στις γιγαντωμένες αυτές επιχειρηματικές μονάδες, ή απλά επιπλέον περιθώριο περαιτέρω ανάπτυξης σε κάποιες άλλες. Όλα αυτά, πλαισιωμένα από το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης, οδηγούν σε μια μεγάλη κινητικότητα των επιχειρήσεων σε διεθνές επίπεδο. Ακόμα, η ανάπτυξη μιας αγοράς, η εμφάνιση ελκυστικών αγορών, οπουδήποτε στον κόσμο, προσελκύει τον ξένο ανταγωνισμό, με αποτέλεσμα την κορύφωση της έντασής του. Επιπρόσθετα, η εμφάνιση εξ ολοκλήρου νέων αγορών, όπως αυτές της Κίνας και της Ινδίας, θέτει νέα δεδομένα, ακόμα και στο θέμα της διεθνούς προσφοράς και ζήτησης, με αποτέλεσμα την αναδιαμόρφωση των τιμών, σε αρκετές περιπτώσεις. Οι νέες προκλήσεις αλλαγές που έχει να αντιμετωπίσει η διεθνής κοινότητα, συνοψίζονται στα εξής: (Rabobank, 2001). Υπάρχει αυξανόμενη ζήτηση για γαλακτοκομικά προϊόντα Η προσφορά γαλακτοκομικών προϊόντων αυξάνεται με βραδύτερο ρυθμό έναντι της ζήτησης Οι καταναλωτικές απαιτήσεις αυξάνουν διαρκώς Η δύναμη των πελατών αυξάνει διαρκώς Ως εκ τούτου, οι ανά τον κόσμο γαλακτοβιομηχανίες φαίνεται να έχουν δυο στρατηγικές επιλογές για τη «διασφάλιση» της διατήρησής τους: τη μεγέθυνση, η οποία αποτελεί στρατηγικό στόχο μεγάλου μέρους αυτών, ή την απόκτηση ισχυρής θέσης σε συγκεκριμένη (niche) αγορά. (Rabobank, 2001). Για την επίτευξη οποιασδήποτε από τις 14

15 δυο αυτές επιλογές, οι επιχειρήσεις οδηγούνται σε διαδικασίες ενίσχυσης των διαθέσιμων πότων τους, υλικών και άυλων, επομένως στην αναπόφευκτη γιγάντωσή τους. Στα πλαίσια αυτά, οι εξαγορές, οι συγχωνεύσεις και οι στρατηγικές συμμαχίες ενθαρρύνονται και η επέκταση εκτός συνόρων ενισχύεται όλο και περισσότερο (Knipis, 2006). Το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων οδηγεί σε νέα επίπεδα τον εγχώριο ανταγωνισμό. Οι εγχώριες εταιρίες βρίσκονται αντιμέτωπες με εταιρίες που διαθέτουν πόρους και είναι έτοιμες να εδραιώσουν τις στρατηγικές τους επιλογές. Η απάντηση των εντόπιων παραγωγών ανά τον κόσμο, στην όλο και εντονότερη ανταγωνιστική και επεκτατική συνθήκη που διαμορφώνεται, μοιάζει να απομένει η ποιότητα, καθώς και η καλά οργανωμένη δομή ανεφοδιασμού (Rabobank, 2004). Στην Ευρώπη, η εικόνα της αγοράς κατά τα τελευταία χρόνια τείνει να είναι συγκεντρωτική (Mercer, 2006), με σημαντικό αριθμό εξαγορών και συγχωνεύσεων, που αναμένεται μάλιστα να αυξηθεί, με στόχο τη σταθερότητα στον τομέα της προσφοράς. Ελληνικό περιβάλλον Εστιάζοντας στην ελληνική πραγματικότητα, η ζήτηση εμφανίζεται αυξημένη, με πτωτικούς όμως ρυθμούς, επηρεαζόμενη κυρίως από τη συσκευασία και την ποιότητα των προιόντων, την οργάνωση του δικτύου διαμομής, τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, τις αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες, το αρτιότερο ψυκτικό κύκλωμα σε παραγωγή και εμπορία, τη διαφήμηση και την τεχνολογία για 15

16 επικοινωνιακές διαδικασίες και διανομή. Η στροφή των ελλήνων καταναλωτών σε υγιεινά, με χαμηλότερα λιπαρά ή βιολογικά προιόντα είναι σαφής. Αναμένεται, δε, περαιτέρω αύξηση της ζήτησης φρέσκων προιόντων, όπως και η επιθυμία για νέα φρέσκα προιόντα. Η Ελλάδα είναι η δεύτερη ακριβότερη χώρα μεταξύ αυτών της Ευρωζώνης στα γαλακτοκομικά προιόντα, γεγονός που οφείλεται, κατά ένα μέρος στην ελλειπή ανόπτυξη της κτηνοτροφίας και τη χαμηλή απόδοση των γαλακτοφόρων ζώων και κατά ένα επίσης μεγάλο μέρος στην επιβολή ποσόστωσης από την Ε.Ε. με ποσότητα παραγωγής α ύλης (αγελαδινού γάλακτος), ανεπαρκή για τις ανάγκες της ελληνικής γαλακτοβιομηχανίας. Οι υψηλότερες τιμές των ελληνικών γαλακτοκομικών προιόντων, είναι σαφώς ένα πρόβλημα που κάνει δυσκολότερο τον ανταγωνισμό μεταξύ των εντόπιων και των εισαγώμενων προιόντων, και εμποδίζει την περαιτέρω ανάπτυξη και την εκτός συνόρων επέκταση των ελληνικών επιχειρήσεων. Η σημαντικότερη άνθηση του κλάδου κατά τα τελευταία χρόνια οφείλεται στους ακόλουθους παράγοντες: Σημαντικές επενδύσεις στις μονάδες του κλάδου και εκσυγχρονισμός Διαρκής τοποθέτηση νέων προιόντων στην αγορά Έντονη δραστηριοποίηση των μεγάλων μονάδων Συσκευασία και ποιότητα των προιόντων Διεύρυνση των δικτύων διανομής Η αναπτυξιακή πορεία στην αγορά, παρ όλα αυτά, αφορά κυρίως το γάλα, το παγωτό και το γιαούρτι, και όχι τα τυροκομικά προιόντα (αν και οι Έλληνες είναι οι μεγαλύτεροι καταναλωτές τυριού στην Ε.Ε., με κατανάλωση 27 κιλά ανά άτομο 16

17 ετησίως, και δεύτερους τους Γάλλους με 24 κιλά ανά άτομο ετησίως). Στον τυροκομικό τομέα δεν έγιναν αντίστοιχα επενδύσεις με αξιόλογη δυναμικότητα. Ο λόγος και πάλι είναι η ανεπάρκεια σε πρώτη ύλη, καθώς και η ανεπάρκεια της οργάνωσης αλλά και της αποδοτικότητας της κτηνοτροφίας (ICAP, 2004). Ως αποτέλεσμα όλων αυτών, έρχεται η αυξημένη εισαγωγή τυροκομικών προιόντων για να καλύψει τη ζήτηση στην αγορά. Η ελλιπής δυνατότητα των μικρών ή και μεσαίων, συχνά, επιχειρήσεων να ανταποκριθούν στον έντονο ανταγωνισμό, αλλά και στις πολύ υψηλές επενδυτικές απαιτήσεις σε αυτοματισμούς και τεχνολογία προκειμένου να μειωθεί το κόστος παραγωγής, οδηγεί στο κλείσιμο ή την εξαγορά τους από άλλες επιχειρήσεις. Αυτό έχει οδηγήσει σε συρρίκνωση του κλάδου τα τελευταία χρόνια, αλλά και τη δημιουργία όλο και μεγαλύτερων μονάδων. Εκτός από το μέτρο των ποσοστώσεων που επηρεάζει αναμφισβήτητα τα τεκταινόμενα στον κλάδο, το θέμα του σήματος καταλληλότητας (κεφάλαιο 4) επηρεάζει εξίσου την πορεία των επιχειρήσεων του κλάδου. Η έλλειψη του εν λόγω σήματος, αφ ενός μεν απαγορεύει την ανάπτυξη της επιχείρησης στην Ε.Ε., αφ εταίρου δε ανακόπτει την ανάπτυξή της και στην εγχώρια αγορά, αφού η ευαισθησία των καταναλωτών στην ποιότητα είναι πλέον δεδομένη. Λαμβάνοντας υπ όψη τους παράγοντες/μεταβλητές που απομονώθηκαν ως οι σημαντικότεροι στη λειτουργία των επιχειρήσεων του κλάδου στην αρχή της έρευνας και παρατίθενται αναλυτικά στο κεφάλαιο 5 (παράγραφος 5.6)-, (Πίνακας 1), και έχοντας υπ όψη τα όσα προαναφέρθηκαν και αναλύονται εκτενώς στο κεφάλαιο 4-, φαίνεται ότι οι ίδιοι παράγοντες θα μπορούσαν και σήμερα να περιγράψουν την εικόνα 17

18 του κλάδου και τη λειτουργία των επιχειρήσεων που τον απαρτίζουν, δίνοντας ίσως διαφορετική έμφαση ή διαφορετικό εύρος σε κάποιους από αυτούς. Πίνακας 1 Παράγοντες Ανταγωνιστικότητας 1 εκσυγχρονισμός παραγωγικής διαδικασίας 2 ανάπτυξη νέων προϊόντων 3 τυποποίηση παραγωγής 4 ποιοτικώς αναβαθμισμένα προϊόντα 5 εύρος της γεωγραφικής σας κάλυψης 6 μέγεθος του μεριδίου αγοράς 7 ισχυρό δίκτυο διανομής 8 αναγνώριση του ονόματός σας 9 πρωτοπορία στην εμφάνιση νέων προϊόντων 10 προσαρμογή στις κοινοτικές οδηγίες σχετικά με την καταλληλότητα των προϊόντων Διαγραμματική απεικόνιση του τρόπου εργασίας Στην παρούσα διατριβή, κατ αρχήν μελετήθηκε η βιβλιογραφία καθώς και η σύνθεση και λειτουργία του κλάδου (σε 2 χρονικές περιόδους) από δευτερογενείς πηγές. Η μελέτη αυτή κατέληξε στη δημιουργία μιας νέας καινοτομικής θεωρητικής προσέγγισης προσδιορισμού στρατηγικών ομάδων μέσα σε έναν οποιονδήποτεκλάδο. Για τις ανάγκες της επιβεβαίωσης της εγκυρότητας αποτελεσματικότητας του εν λόγω νεοδημιουργηθέντος θεωρητικού πλαισίου, αναλύθηκε πρωτογενώς αυτή τη φορά ο κλάδος της γαλακτοβιομηχανίας με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, δεδομένης της 18

19 έντονης κινητικότητας που παρατηρείται σε αυτόν τα τελευταία 25 χρόνια. Η πρωτογενής μελέτη αυτού σε 2 διαφορετικές χρονικές περιόδους, ανέδειξε τις μεταβλητές που θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση ύπαρξης στρατηγικών ομάδων, όπως αυτές ορίζονται από το νέο-προτεινόμενο (μέσω της παρούσης διατριβής) θεωρητικό μοντέλο. Ακολούθησε ποσοτική έρευνα για την ερμηνεία των ληφθέντων αποτελεσμάτων και την έκβαση σχετικά ασφαλών συμπερασμάτων για την εγκυρότητα του νέου θεωρητικού μοντέλου. Η παρούσα διατριβή καταλήγει με την κατάθεση προτάσεων σχετικά με την υποστήριξη του νέου θεωρητικού πλαισίου, αλλά και προτάσεων για περαιτέρω έρευνα. Παρατίθεται η γραφική απεικόνιση της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε στην παρούσα διατριβή, με τα βήματα σε χρονική προτεραιότητα. 19

20

21 ΠΛΑΝΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΠΗΓΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΛΑΔΟΥ ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΣΕ 2 ΧΡΟΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΜΕ ΣΤΕΛΕΧΗ (in depth interviews) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: ΓΑΛΑΚΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΣΚΟΠΟΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΝΕΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΟΧΟΙ - ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ - ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΦΡΑΓΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ - ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ & ΦΡΑΓΜΩΝ ΚΙΝΗΤ. - ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΦΡΑΓΜΟΙ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΙΔΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ - ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ = ΦΡΑΓΜΟΙ ΚΙΝΗΤ. - ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CORRELATION ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΟΚΙΜΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ - ΤΕΛΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑΣ CLUSTER ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ K-MEANS ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 21

22

23 23

24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων σήμερα, σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι κατά κοινή ομολογία εντονότερος από ποτέ άλλοτε. Ο ρυθμός με τον οποίο εταιρίες όλων των μεγεθών καταστρέφονται, κολοσσοί των οποίων το όνομα συνυφαίνεται με ολόκληρη εποχή και καταρρέουν, είναι εντυπωσιακός. Εταιρίες που μέχρι πρότινος χαρακτηρίζονταν για την οικονομική τους ευρωστία και το κύρος, δεν υπάρχουν πια. Αντίθετα, επιχειρήσεις μικρές και πολύ συχνά νέες στο χώρο γιγαντώνονται και δημιουργούν νέες συνθήκες ανταγωνισμού. Άλλοτε πάλι μικρές και νέες επιχειρήσεις θέτουν τις βάσεις για τη δημιουργία εξ ολοκλήρου νέων κλάδων, με καινοτομικά προϊόντα, οδηγώντας κάποιους άλλους κλάδους στην παρακμή. Η παγκοσμιοποίηση, που μοιάζει να είναι ένας όρος που εκφράζει την εποχή, συχνά κατηγορείται ως η αιτία όλων αυτών των «στρεβλών» και «ανεξήγητων» φαινόμενων. Γεγονός είναι ότι η παγκοσμιοποίηση αποτελεί μια πραγματικότητα που άλλαξε τα δεδομένα σε όλα τα επίπεδα: οικονομικό, πολιτιστικό, κοινωνικό, τεχνολογικό, δημιουργώντας ένα νέο περιβάλλον για τη σημερινή επιχείρηση. Γιατί μιλούμε όμως για νέο περιβάλλον; Ποιο ήταν το «παλιό» και μιλούμε για νέο περιβάλλον; Μέχρι πρότινος για να δώσουμε το στίγμα της επιχείρησης μέσα στο περιβάλλον της, αναλύαμε κυρίως τις ιδιαίτερες ανταγωνιστικές δυνάμεις που αναπτύσσονταν μέσα στον κλάδο στον οποίο λειτουργούσε. Σήμερα μια ανάλυση που θα περιοριζόταν σε αυτό το επίπεδο θα κρινόταν μάλλον ανεπαρκής, και αυτό γιατί το πλαίσιο που όριζε τον κλάδο, το ποιοι είναι οι προμηθευτές της, οι αγοραστές της, οι ανταγωνιστές, δεν υφίσταται. Δεν μπορούμε να περιορίσουμε τους παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά σε τόσο στενά όρια. Και σε αυτό συντέλεσαν κατ αρχήν οι νέες τεχνολογίες που εξάλειψαν τα σύνορα και τις αποστάσεις. Οι προμηθευτές και οι 24

25 ανταγωνιστές μιας επιχείρησης, δε βρίσκονται μόνο μέσα στα πλαίσια των τοπικών της ορίων, αλλά διεθνώς. Το διαδίκτυο επιτρέπει την άμεση πρόσβαση σε παγκόσμιο επίπεδο σε κάθε είδους πληροφορία. Με τη χρήση του e-business οι επιχειρήσεις όλου του κόσμου έχουν τη δυνατότητα διείσδυσης στην παγκόσμια αγορά. Ο χρήστης του διαδικτύου, αντίστοιχα, έχει πρόσβαση στα αγαθά όλου του κόσμου. Τα δεδομένα αυτά δεν μπορούν να αφήσουν ανεπηρέαστη τη μεμονωμένη επιχείρηση. Η επιχείρηση σήμερα δεν μπορεί να περιοριστεί στο στενό τοπικό, κλαδικό της περιβάλλον. Θα πρέπει να μάθει να λειτουργεί με νέους κανόνες, σε μια ενιαία, ανοιχτή, παγκόσμια αγορά. Η παγκόσμια οικονομία, στηριζόμενη στις δυνατότητες που της παρέχει η νέα τεχνολογία, διανύει την αποκαλούμενη εποχή της κοινωνίας της πληροφορίας. Χαρακτηριστικά αυτής της εποχής είναι (Κάτος Α., καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας) : Η ταχύτητα της ροής των πληροφοριών, η οποία είναι ιλιγγιώδης, αλλά και ο όγκος των πληροφοριών που καλείται να επεξεργαστεί η επιχείρηση, ο οποίος είναι τεράστιος. Η διεύρυνση της επικοινωνίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η κατάργηση των γεωγραφικών αποστάσεων, η οποία δημιουργεί μια νέα αγορά, εξαιρετικά μεγάλη, πρόθυμη να δεχτεί ποικίλα προϊόντα, χωρίς καν να απαιτείται η φυσική παρουσία των εταιριών στον τόπο διακίνησης. Οι αλλαγές στους θεσμούς, στο κοινωνικό και οικονομικό γίγνεσθαι, στον τεχνολογικό τομέα, που κάνουν την πρόσβαση στις νέες αγορές ακόμα ευκολότερη. Αλλαγές ακόμα και στον τρόπο της επικοινωνίας με τη χρήση νέων μεθόδων όπως η τηλε-διάσκεψη, τηλε-διοίκηση, τηλε-εργασία, τηλε-εκπαίδευση και το ηλεκτρονικό εμπόριο. 25

26 Έτσι διαμορφώνεται ένα νέο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις όλου του κόσμου, όπου η κάθε μια από αυτές μπορεί να βρει σημαντικές ευκαιρίες, να τις χρησιμοποιήσει ως εφαλτήριο για περαιτέρω ανάπτυξη. Οπωσδήποτε, κάποιες άλλες επιχειρήσεις που δεν μπορούν να χειριστούν αποδοτικά τα νέα αυτά δεδομένα, δεν μπορούν να προσαρμοστούν στις αλλαγές αυτές, θα αντιμετωπίσουν σοβαρές απειλές για την επιβίωσή τους. Οι παράγοντες αυτοί έχουν δώσει νέα προοπτική στον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων. Οδήγησαν στην κατάρρευση των ορίων πάσης φύσεως: κλαδικών, κοινωνικών, οικονομικών, γεωγραφικών. Έτσι μιλούμε σήμερα για μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία, παγκοσμιοποιημένη αγορά, κύρια χαρακτηριστικά της οποίας είναι η όξυνση του ανταγωνισμού, ο περιορισμός του προστατευτισμού των αγορών, η υπέρογκη διακίνηση κεφαλαίων καθώς και οι εξαγορές και συγχωνεύσεις εταιριών. Μέσα σ αυτό το νέο, ταχύτατα μεταβαλλόμενο και απρόβλεπτο, χαοτικό όπως συχνά το ονομάζουν, περιβάλλον της επιχείρησης, η διερεύνηση των στρατηγικών ομάδων γίνεται αναγκαία. Ιδιαίτερα σε κλάδους όπως αυτού του γαλακτοκομικού τομέα, που εμφανίζονται να διαπερνούν το στάδιο της ωρίμανσης με έντονο το φαινόμενο του ανταγωνισμού, η ανάγκη αυτή μπορεί να κριθεί ακόμη και επιτακτική. Όπως ήδη αναφέρθηκε, τα όρια του κλάδου είναι πια αρκετά ασαφή και ρευστά. Επομένως η επιχείρηση προσπαθώντας να ορίσει τους ανταγωνιστές της, θα είναι πιο ασφαλές να τους αναζητήσει στα πλαίσια της στρατηγικής ομάδας, όπου βρίσκονται επιχειρήσεις ομοειδείς, που αναμένεται να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό με παρόμοιους τρόπους. Οι στρατηγικές ομάδες έχουν αποτελέσει σημαντικό ερευνητικό πόλο έλξης τα τελευταία χρόνια. Ο προσδιορισμός της έννοιας της στρατηγικής ομάδας, που κυριαρχεί σε αυτές τις μελέτες, είναι αυτή του Porter (1980), όπου οι επιχειρήσεις που την συνθέτουν, ακολουθούν παρόμοια στρατηγική, που βασίζεται σε συγκεκριμένες διαστάσεις ή χαρακτηριστικά. Οι επιχειρήσεις 26

27 σχεδιάζουν στρατηγικές, με στόχο να αντεπεξέλθουν στον ανταγωνισμό και να βελτιώσουν την θέση τους μέσα στον κλάδο ή στην ομάδα που πιθανόν ανήκουν. Το αποτέλεσμα αυτών των στρατηγικών είναι το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Μέσα σε αυτό το πλέγμα των θεωρητικών αλληλεπιδράσεων και αλληλεξαρτήσεων, η παρούσα έρευνα στοχεύει στη διερεύνηση και ταυτοποίηση στρατηγικών ομάδων στο γαλακτοκομικό κλάδο, έχοντας ως προσδιοριστικούς παράγοντες τις στρατηγικές διαστάσεις που ενσαρκώνουν τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, τα οποία με τη σειρά τους θα πρέπει να ταυτίζονται με τους φραγμούς κινητικότητας. Συγκεκριμένα δημιουργείται μια σειρά από υποθέσεις που αποτελούν θεωρητικά σχήματα της θεωρίας των στρατηγικών ομάδων, οι οποίες θα πρέπει να στηρίξουν την ύπαρξη των στρατηγικών ομάδων στο γαλακτοκομικό κλάδο. Αυτές οι υποθέσεις έχουν ως εφαλτήριο τις συγκεκριμένες στρατηγικές διαστάσεις (μεταβλητές), που αφενός καθορίζουν τις ομάδες, αφετέρου παρέχουν τη σταθερότητα αυτών των ομάδων. Η ικανοποίηση αυτών των υποθέσεων θα επαληθεύσει τις διακηρύξεις της θεωρίας των στρατηγικών ομάδων και τις αντιλήψεις περί φραγμών κινητικότητας (Porter, 1980, 1985, Mascarenhas and Aaker, 1989) όσο αφορά το γαλακτοκομικό κλάδο στην Ελλάδα. Επιπλέον και με δεδομένο ότι στην επιστημονική κοινότητα δεν υπάρχει μια κοινά αποδεκτή προσέγγιση για τον τρόπο διαμόρφωσης των στρατηγικών ομάδων, η παρούσα εργασία στηρίζεται σε μια σειρά υποθέσεων προκειμένου να διαπιστωθεί αν η προτεινόμενη προσέγγιση θα μπορούσε να αποτελέσει μια ασφαλή βάση για διαμόρφωση ομοιόμορφων στρατηγικών ομάδων στο γαλακτοκομικό κλάδο. Σημαντική συμβολή σε αυτήν την προσέγγιση, έχει η θεωρία της εφαρμοσμένης έρευνας, η οποία καθοδήγησε τη συλλογιστική τόσο του θεωρητικού όσο και του εμπειρικού τμήματος της διατριβής. 27

28 Συγκεκριμένα, το πρώτο κεφάλαιο περιγράφει βασικές έννοιες που συνδέονται με τη στρατηγική διοίκηση ενώ γίνεται συνοπτική αναφορά σε διάφορες προσεγγίσεις καθώς και στην έννοια του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Στο δεύτερο κεφάλαιο, το ενδιαφέρον εστιάζεται στις θεωρίες των στρατηγικών ομάδων και στους φραγμούς κινητικότητας συνδυασμός των οποίων οδήγησε στη διαμόρφωση των υποθέσεων της έρευνας. Στο τρίτο κεφάλαιο επιχειρείται να διερευνηθεί ο γαλακτοκομικός κλάδος, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε ευρωπαϊκό και ελληνικό επίπεδο. Ας σημειωθεί ότι η συγκέντρωση των πληροφοριών και δεδομένων από την εν λόγω διερεύνηση, συνέβαλαν στη διαμόρφωση των προσδιοριστικών μεταβλητών των στρατηγικών ομάδων. Στο τέταρτο κεφάλαιο αναπτύσσεται η διαδικασία διαμόρφωσης των υποθέσεων της διατριβής, ως αποτέλεσμα της έρευνας, τόσο της βιβλιογραφικής, όσο και της κλαδικής. Το πέμπτο κεφάλαιο περιέχει τα εμπειρικά αποτελέσματα και τη μεθοδολογία η οποία υιοθετήθηκε με βάση τις υποδείξεις των κεντρικών αξιών της εφαρμοσμένης έρευνας. Η διατριβή ολοκληρώνεται με τα συμπεράσματα. 28

29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ 1.1 Εισαγωγή Το παρόν κεφάλαιο εστιάζεται στον προσδιορισμό της έννοιας της στρατηγικής και στη διερεύνηση των εννοιών που την περιβάλλουν. Το περιεχόμενο των εννοιών αυτών είναι απαραίτητο για την κατανόηση της έννοιας των στρατηγικών ομάδων, ενώ περαιτέρω συμβάλλει στην πλέξη του ερεισματικού ιστού της παρούσης διατριβής. Είναι ευρέως γνωστό ότι η νεότερη θεωρία του ανταγωνισμού, αλλά και η έρευνα της στρατηγικής, έχει ως εφαλτήριο και βάση το πρότυπο δομής-συμπεριφοράςαπόδοσης (structure-conduct-performance paradigm) της βιομηχανικής οργανωσιακής βιβλιογραφίας. Μέσα στην έρευνα της βιομηχανικής οργάνωσης, διακρίνονται γενικότερα δύο θεωρητικά σκέλη. Το ένα σκέλος υποθέτει μια παθητική προσαρμοστική συμπεριφορά των εταιριών, που υποθέτουν μια μονόπλευρη αιτιότητα σε σχέση με το περιβάλλον τους. Αυτή η ερευνητική κατεύθυνση, βλέπει τη συμπεριφορά και την απόδοση ή την επιτυχία μιας επιχείρησης, όπως αυτή καθορίζεται από τη δομή του βιομηχανικού κλάδου που ανήκει (Hay & Morris, 1991). Το δεύτερο σκέλος, η αποκαλούμενη ανταγωνιστική προσέγγιση συμπεριφοριστών, ενσωματώνει, εκτός των προαναφερθέντων, και την επιχειρησιακή συμπεριφορά, με τις αλληλεξαρτήσεις της με τη δομή και τη συμπεριφορά της αγοράς. Με βάση το θεματικό πυρήνα της παρούσης έρευνας, η προσέγγιση που θα ακολουθηθεί εντάσσεται στο δεύτερο σκέλος της βιομηχανικής οργάνωσης. 29

30 1.2 Η έννοια της Στρατηγικής των Επιχειρήσεων Η στρατηγική των επιχειρήσεων, όπως συχνά αναφέρεται, έχει τις ρίζες της στην πολεμική στρατηγική. Η λέξη η ίδια, εξάλλου, έχει χρησιμοποιηθεί και συνδεθεί με στρατιωτικές έννοιες, πολύ πριν αναπτυχθούν καν, επιστημονικά, οι αρχές του μάνατζμεντ. Αφού, λοιπόν, η επιχειρησιακή στρατηγική είναι μεταγενέστερη της πολεμικής στρατηγικής, αναμένεται να υπάρχουν κάποιες ομοιότητες μεταξύ τους στον τρόπο με τον οποίο αυτές καθορίζονται, στο λόγο ή σκοπό για τον οποίο θεσπίζονται, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται. Η στρατηγική, με πολύ απλά λόγια, είναι το σχέδιο δράσης που θέτει σε εφαρμογή ο στρατηγός, προκειμένου να νικήσει στον πόλεμο, ή ο μάνατζερ προκειμένου να επιβιώσει η επιχείρησή του στον ανταγωνισμό. Όταν το σχέδιο αυτό δεν είναι σωστά μελετημένο, οπότε η στρατηγική που επιλέχθηκε δεν είναι η κατάλληλη, η επιχείρηση οδηγείται σε ζημίες χρηματικές, σε απόλυση ανθρώπινου δυναμικού, ενδεχομένως εκποίηση μέρους του κεφαλαίου της, και κάποιες φορές σε πλήρη καταστροφή, δηλαδή σε διακοπή των εργασιών της. Αντίστοιχα, η ακατάλληλη στρατηγική στο πεδίο της μάχης, οδηγεί σε απώλειες έμψυχου και άψυχου υλικού ή και της ίδιας της μάχης. Επομένως και στις δυο περιπτώσεις, η επιλογή ή ο σχεδιασμός της στρατηγικής, είναι ζήτημα επιβίωσης του οργανισμού -είτε αυτός είναι η επιχείρηση, είτε είναι ο στρατός. Στην αρένα της διεθνούς έρευνας της στρατηγικής διοίκησης στο χώρο των επιχειρήσεων, συναντώνται πλειάδες ορισμών που οι περισσότεροι από αυτούς, παρ όλες τις λεκτικές παραλλαγές, έχουν στο επίκεντρό τους τη χάραξη πορείας από μέρους των επιχειρήσεων, μέσω ενός σχεδίου δράσης για την επίτευξη των στόχων τους. Ενδεικτικά αναφέρονται παρακάτω μερικοί από τους δοθέντες ορισμούς. Ο Henderson (1989) αναφέρει ότι «στρατηγική είναι μια προσεκτική έρευνα για ένα σχέδιο δράσης που θα αναπτύξει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της επιχείρησης και θα το επαυξήσει. Για κάθε επιχείρηση η έρευνα αυτή είναι μια συνεχής διαδικασία 30

31 που ξεκινά με την αναγνώριση του παρόντος: που βρισκόμαστε και τι έχουμε τώρα» (σελ. 139). Σύμφωνα με τον Andrews, (1971) η «στρατηγική είναι το σχέδιο των αντικειμενικών επιδιώξεων ή στόχων και οι βασικές πολιτικές και πλάνα (σχέδια) για την επίτευξή τους, που τοποθετούνται έτσι ώστε να ορίζεται τι είδους εργασίες κάνει ή πρόκειται να είναι» (σελ.11). Ο Chandler (1990 ) ορίζει τη στρατηγική ως τον ορισμό των μακροπρόθεσμων στόχων μιας επιχείρησης, την υιοθέτηση ενός τρόπου δράσης και τον επιμερισμό των μέσων που είναι απαραίτητα για την επίτευξη αυτών των στόχων. Ένας γενικός ορισμός της έννοιας 'στρατηγική των επιχειρήσεων' μπορεί να είναι: ο τρόπος δράσης της επιχείρησης προκειμένου να εδραιωθεί στο επιχειρηματικό της περιβάλλον και να αποκτήσει την επιθυμητή ανταγωνιστική θέση. Συνίσταται, δε, από ένα πλέγμα ενεργειών που επιτρέπουν την υλοποίηση των στόχων της. Η επιχειρησιακή στρατηγική αφορά τις αποφάσεις που παίρνει η επιχείρηση σχετικές με την ύπαρξή της. Είναι αποφάσεις σχετικά με το σε ποια αγορά θα λειτουργήσει, τι αριθμό προϊόντων θα παράγει, σε ποιο αγοραστικό κοινό θα απευθυνθεί, τι θέση θα επιδιώξει μέσα στο βιομηχανικό κλάδο στον οποίο λειτουργεί κλπ. Είναι φανερό ότι για να προβεί σε τέτοιου είδους αποφάσεις η διοίκηση της επιχείρησης, πρέπει προηγουμένως να έχει αναλυθεί το εξωτερικό της περιβάλλον. Ο Grant (1991) μετά από μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η στρατηγική είναι βασικά ένα είδος καθοδήγησης που στηρίζεται σε 3 βασικά στοιχεία : 1. καθορισμός αντικειμενικών στόχων, οι οποίοι είναι μακροπρόθεσμοι, απλοί και αποδεκτοί, 2. βαθιά κατανόηση του ανταγωνιστικού περιβάλλοντος, 3.αντικειμενική αξιολόγηση των πόρων της επιχείρησης. Αλλού επίσης αναφέρει ότι «καθήκον της επιχειρησιακής στρατηγικής είναι να καθορίσει το πώς θα αναπτύξει η επιχείρηση τις πηγές της (ανθρώπινο δυναμικό, κεφάλαιο, πρώτες ύλες) μέσα στο περιβάλλον της, να επιλέξει την οργανωσιακή δομή 31

32 και τα συστήματα διοίκησης που χρειάζονται για να εφαρμόσει αποτελεσματικά τη στρατηγική της, έτσι ώστε να ικανοποιήσει τους μακροχρόνιους στόχους της» (σελ 23). Μέσα από τους ορισμούς της στρατηγικής συνάγεται το συμπέρασμα ότι η στρατηγική ως έννοια συνδέεται άμεσα με το εξωτερικό και εσωτερικό περιβάλλον που πλαισιώνουν την επιχείρηση, καθότι σε αυτό εμφωλεύουν μεταλλασόμενοι παράγοντες που θα τη διαμορφώσουν. 1.3 Στρατηγικό Μάνατζμεντ (διοίκηση). Η στρατηγική διοίκηση συνδέεται απόλυτα με τις περιβαλλοντικές αλλαγές και τις οργανωτικές προσαρμογές που απαιτούνται από πλευράς επιχείρησης (Ansoff 1979, Hofer & Schendel, 1978). Εντούτοις, η διαμόρφωση της δυναμικής που ενέχει η στρατηγική -αλλά και του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος- παραμένει πρόκληση στον τομέα της στρατηγικής διοίκησης. Το 1991, ο Porter αναγνώρισε ότι «παραμένει ακόμη ελλιπής η γνώση για την ανάπτυξη μιας δυναμικής θεωρίας της στρατηγικής, αν και αρχίζουμε να μαθαίνουμε για τις σχετικές διαδικασίες που τη συνθέτουν» (σελ. 109). Χωρίς την ύπαρξη μιας δυναμικής θεωρίας, κάθε μια σειρά στρατηγικών αποφάσεων θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα ανεξάρτητο γεγονός. Επιπλέον, στη διάρκεια του χρόνου οι επιχειρήσεις αναδιαμορφώνουν τη στρατηγική τους, μέσα από ένα υπάρχον σύνολο δεσμεύσεων και περιορισμών, ως απάντηση στις επιδόσεις της επιχείρησης κατά το παρελθόν, αλλά και ως προς το προβλεπόμενο μέλλον. (Huff, Huff και Thomas, 1994). Φαίνεται, λοιπόν, να υπάρχει σημαντικό κενό στην κατανόηση της δυναμικής που παρουσιάζει η αλλαγή της στρατηγικής και ειδικότερα όσον αφορά την προσαρμογή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών (δεξιοτήτων) που έχει μια επιχείρηση, με τις αντίστοιχες πηγές άντλησης ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων από το περιβάλλον του κλάδου στον οποίο δραστηριοποιείται. (Mehra, 1996). 32

33 1.4 Στρατηγική Ανταγωνισμού. Η στρατηγική μιας επιχείρησης καθορίζει τον προσανατολισμό της στην αγορά, την ανταγωνιστική συμπεριφορά της και την κατανομή των πόρων που διαθέτει. Η διεθνής έρευνα διαχωρίζει δύο επίπεδα στρατηγικού μάνατζμεντ (Barney 2001, Hofer και Schendel, 1978): Εταιρική στρατηγική: Στο εταιρικό επίπεδο, η σημαντικότερη στρατηγική απόφαση είναι η επιλογή του προϊόντος ή των προϊόντων που πρέπει να παράγει η επιχείρηση και σε ποιες αγορές θα πρέπει να κατευθυνθούν αυτά τα προϊόντα (συνδυασμός προϊόντων). Επιπλέον, οι αποφάσεις σχετικά με τα δίκτυα διανομής που πρέπει να χρησιμοποιηθούν, με τη διεθνοποίηση της επιχείρησης, την επέκταση (ή τον περιορισμό της) και τη διαφοροποίησή της (ή εξειδίκευση), συνιστούν τα βασικά στοιχεία της εταιρικής στρατηγικής. Στρατηγική Ανταγωνισμού: Οι στρατηγικές του ανταγωνισμού αναφέρονται στους τρόπους με τους οποίους οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται σε συγκεκριμένες αγορές και στο πώς οι στρατηγικές επιχειρησιακές μονάδες, μπορούν να αποκομίσουν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα μέσω διαφόρων διακριτών τρόπων, στο περιβάλλον αγοράς τους. Ο Porter (1985) διέδωσε τη διάκριση μεταξύ των στρατηγικών ηγεσίας κόστους, της διαφοροποίησης και τη στοχοποίηση σε συγκεκριμένες αγορές που έχουν τις δικές τους απαιτήσεις (niche markets) και συνάμα οικοδόμησε διαφορετικούς τρόπους για την απόκτηση ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων. Η στρατηγική ανταγωνισμού έγινε εξαιρετικά δημοφιλής και χρησιμοποιείται ως μέτρο αναφοράς και σύγκρισης από τα υψηλόβαθμα στελέχη των επιχειρήσεων. Άλλωστε τα στελέχη των επιχειρήσεων είναι αυτά που εφαρμόζουν τις στρατηγικές της επιχείρησης. 33

34 Με τη στρατηγική του ανταγωνισμού ο Porter (1980) παρείχε ένα πλαίσιο, το οποίο έβλεπε τη βιομηχανία να επηρεάζεται από πέντε δυνάμεις : τους φραγμούς στην είσοδο νέων επιχειρήσεων στον κλάδο, την απειλή από υποκατάστατα προϊόντα, τη διαπραγματευτική δύναμη των αγοραστών, τη διαπραγματευτική δύναμη των προμηθευτών, και την ένταση του ανταγωνισμού μεταξύ των υφιστάμενων στον κλάδο επιχειρήσεων. Οι δυνάμεις αυτές, συλλογικά, επηρεάζουν τη δυνατότητα κερδοφορίας μιας βιομηχανίας, καθώς και την ένταση του ανταγωνισμού μέσα σε αυτή. Λαμβάνοντας υπόψη τις δυνάμεις και τις αδυναμίες της επιχείρησης, ο σκοπός της ανταγωνιστικής στρατηγικής για μια επιχειρησιακή μονάδα μέσα στον κλάδο, είναι να βρεθεί η θέση όπου η εταιρία μπορεί καλύτερα να υπερασπίσει τον εαυτό της ενάντια σε αυτές τις δυνάμεις, ή εναλλακτικά, όπου μπορεί να τις επηρεάσει με τρόπο ή τρόπους ώστε να την ευνοήσουν. Οι πέντε ανταγωνιστικές δυνάμεις, ασκούν άνιση επίδραση στην κερδοφορία των διαφόρων ομάδων ή συστάδων των επιχειρήσεων, οι οποίες ακολουθούν ίδιες ή παρόμοιες στρατηγικές (δηλ. στρατηγικές ομάδες). Ως εκ τούτου, μετά από την ολοκλήρωση της ανάλυσης των πέντε δυνάμεων, τα ανώτερα στελέχη ενθαρρύνονται για τη διεξαγωγή μιας πιο λεπτομερούς ανάλυσης, η οποία θα εξετάζει τους σχηματισμούς ομάδων μέσα στο βιομηχανικό κλάδο (δηλ. στρατηγική ανάλυση ομάδων). Οι σχηματισμοί ομάδων θα διαμορφωθούν με την αναγνώριση και προσδιορισμό των στρατηγικά σημαντικών διαστάσεων του ανταγωνισμού. Τα εμπόδια κινητικότητας (δηλ. φραγμοί εισόδου στις ομάδες), καθορίζουν, ως ένα βαθμό, τη δυνατότητας κερδοφορίας των ομάδων. Εντούτοις, η δυνατότητα κερδοφορίας μπορεί να διαβρωθεί από τον ανταγωνισμό ανάμεσα στις ομάδες, αλλά και από συγκεκριμένους παράγοντες, όπως οι διαφορές στις ικανότητες και στους πόρους των επιχειρήσεων και των δυνατοτήτων που έχουν να αξιοποιήσουν τους πόρους και να εφαρμόσουν με το βέλτιστο τρόπο τις ικανότητες. Ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις 34

35 στρατηγικές ομάδες μπορεί, επίσης, να διαβρώσει τις δυνατότητες κέρδους. Η αρνητική επιρροή που προέχεται από τον ανταγωνισμό ανάμεσα στις στρατηγικές ομάδες, μπορεί να θεωρηθεί ισχυρότερη, καθότι οι επιχειρήσεις μέσα στις ομάδες ακολουθούν η μια την άλλη και είναι πιθανό να αποκριθούν με τον ίδιο τρόπο σε δυσμενείς καταστάσεις λόγω της αμοιβαίας αλληλεξάρτησής τους. Οι επιχειρήσεις έχουν στη διάθεση τους να επιλέξουν πολλές ανταγωνιστικές μεταβλητές κατά την τοποθέτηση τους σε σχέση με την ανταγωνιστική θέση άλλων επιχειρήσεων. Ο Porter (1980) συμβάλλει με το θεωρητικό του πλαίσιο, βοηθώντας τα ανώτερα στελέχη να δομήσουν το περιβάλλον της επιχείρησης τους, με την υιοθέτηση στρατηγικών (χαμηλότερο κόστος, διαφοροποίηση, και επικέντρωση σε συγκεκριμένες αγορές), γεγονός που επιδεικνύει πώς οι ανταγωνιστικές θέσεις των επιχειρήσεων μπορούν να καθοριστούν, με βάση τους συσχετισμούς που διαπράττουν με τις άλλες επιχειρήσεις και συγκεκριμένα με τις ανταγωνιστικές μεταβλητές (π.χ. σχετικό κόστος προϊόντων, σχετικές τιμές) Αρκετοί ερευνητές έχουν επικρίνει το πλαίσιο του Porter. Εντούτοις, η παρούσα έρευνα δεν έχει ως στόχο να εισέλθει σε αυτές τις κριτικές και να τις διερευνήσει ενδελεχώς. Οι υποθέσεις πίσω από το μοντέλο του Porter, θεωρούν, ότι υφίσταται ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων, ότι οι επιχειρήσεις λειτουργούν ως ορθολογιστικές οντότητες, ότι ο στόχος τους είναι η μεγιστοποίηση των κερδών, και ότι ο βιομηχανικός κλάδος στον οποίο επιχειρούν κατά τη διάρκεια της διερεύνησης είναι στατικός. Ως εκ τούτου, το μοντέλο δεν περιλαμβάνει πτυχές, που είναι πιθανόν να λάβουν χώρα και να σχετίζονται με τη δημιουργία ενός εύρους στρατηγικών συνδέσμων (π.χ. συμφωνίες μεταξύ των επιχειρήσεων για τη διανομή των προϊόντων, μέχρι συγχωνεύσεις και εξαγορές), αλλά περιλαμβάνει μόνο τις στρατηγικές αλληλεπιδράσεις. Αυτές οι στρατηγικές αλληλεπιδράσεις, μπορεί να οδηγήσουν σε 35

36 συγκεντρωτικά φαινόμενα μέσα στον κλάδο, με δυσμενή αποτελέσματα που είναι ευρέως γνωστά στους οικονομολόγους (π.χ. απώλεια κοινωνικής ευημερίας). Ο ενδεχόμενος συγκεντρωτισμός επιχειρηματικής δύναμης συμβάλλει στην αναγνώριση - από πλευράς υψηλόβαθμων στελεχών - της αμοιβαίας αλληλεξάρτησης των επιχειρήσεων στον κλάδο (Caves & Porter 1977, Scherer & Ross, 1990). Η αναγνώριση της αλληλεξάρτησης μπορεί να οδηγήσει σε έμμεσους ή άμεσους μηχανισμούς (δηλ. συνεργίες), που με τη σειρά τους να οδηγήσουν σε μείωση του κόστους, καλύτερη πρόσβαση στις εισροές, και στην ικανότητα των επιχειρήσεων να αυξήσουν τις τιμές των αγαθών. Αυτές οι συνεργίες διευκολύνονται από την υψηλή συγκέντρωση επιχειρηματικής δύναμης, από την ομοιογένεια των προϊόντων /υπηρεσιών και από το χαμηλό βαθμό αβεβαιότητας των επιχειρήσεων (Scherer και Ross, 1990). Επομένως, μια κατάσταση, όπως για παράδειγμα η ετερογένεια προϊόντων, με την ύπαρξη στρατηγικών ομάδων, θα περιπλέξει τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρίες σε μια βιομηχανία αλληλεπιδρούν η μια με την άλλη. Το γεγονός αυτό μπορεί, αφενός να σταματήσει τη δυνατότητα της βιομηχανίας συνολικά να συντονίζει τις δραστηριότητες, μπορεί αφετέρου να επιτρέψει σε μεμονωμένες επιχειρήσεις ή σε ομάδες επιχειρήσεων, να ασκήσουν ρητά αγοραστική ισχύ σχετικά με συγκεκριμένες ομάδες αγοραστών, προμηθευτών κ.τ.λ. ((Porter1980, Scherer & Ross, 1990) και να επιτρέψουν σε επιχειρήσεις μέσα στις στρατηγικές ομάδες, να συντονίσουν τις ενέργειές τους. Ως εκ τούτου, ο ανταγωνισμός μπορεί να τείνει να είναι χαμηλότερος μέσα στις στρατηγικές ομάδες, σε σύγκριση με τον ανταγωνισμό που υπάρχει μεταξύ των στρατηγικών ομάδων. Επιπλέον, η υπόθεση της ορθολογιστικής σκέψης (rationality) 1 δημιουργεί εύφορο πεδίο ώστε να παραβλεφθούν τα προβλήματα συντονισμού που θα μπορούσαν ενδεχομένως να προκύψουν, όταν οι επιχειρήσεις (τα στελέχη) έχουν διαφορές στις γνώσεις τους για τις αγορές. Το γεγονός αυτό μπορεί 1 Οι υποθέσεις του θεωρητικού πλαισίου του Porter είναι ότι υφίσταται ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων οι οποίες λειτουργούν ορθολογιστικά, στοχεύουν στην μεγιστοποίηση των κερδών τους και ότι ο κλάδος βρίσκεται σε στατικό επίπεδο κατά τη διάρκεια της διερεύνησης. 36

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΝΔΟ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Εταιρεία παραγωγής σάλτσας τομάτας

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Εταιρεία παραγωγής σάλτσας τομάτας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Εταιρεία παραγωγής σάλτσας τομάτας Ent-teach Κεφάλαιο 3 Ανάλυση Αγοράς Περιγραφή εκπαιδευτικής δραστηριότητας Είστε ο ιδιοκτήτης μιας μικρομεσαίας επιχείρησης στη βιομηχανία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 30 ΜΕΡΟΣ 1ο 39 ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1 Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ, ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ;

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; Βοηθούν στη διαφοροποίηση της οικονομικής βάσης της χώρας Βοηθούν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στον περιορισμό της

Διαβάστε περισσότερα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ)

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 1 ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ 3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (συνέχεια) ΤΟ ΜΕΣΟΝ ΜΕ ΤΟ ΟΠΟΙΟ Η ΓΝΩΣΗ, Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΓΑΘΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. (ΕΙΡΜΑ-EUROPEAN INDUSTRIAL RESEARCH MANAGEMENT

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας 1. Εισαγωγή 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος 3. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΘΝΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ, ΕΞΑΓΩΓΕΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΞΟ ΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

ΙΕΘΝΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ, ΕΞΑΓΩΓΕΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΞΟ ΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΙΕΘΝΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ, ΕΞΑΓΩΓΕΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΞΟ ΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ρ Κων. Λυµπερόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Εκτός από το γεγονός ότι όπως και αποδείχθηκε από την προηγούµενη οικονοµική ανάλυση η λειτουργία του ΒΙΟΠΑ Πτολεµαΐδας, αναµένεται να είναι οικονοµικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ 1. Ορισμός- Marketing Concept 2. Προσανατολισμοί της επιχείρησης 3. Βασικές έννοιες του Μάρκετινγκ 4. Ο ρόλος της Έρευνας Αγοράς 1 Ορισμός- Marketing Concept Διάφοροι ορισμοί «η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Eπιχείρησης. Εισηγητής : Γιάννης Χατζηκιάν

Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Eπιχείρησης. Εισηγητής : Γιάννης Χατζηκιάν 3 Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Eπιχείρησης Εισηγητής : Γιάννης Χατζηκιάν 3-1 Στην προηγούμενη εισήγηση παρουσιάσαμε την εξέλιξη της Θεωρίας της Διοίκησης 3-2 Στόχος της σημερινής εισήγησης : Θα αναπτύξω

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr ΕΡΩΤΗΜΑ Α (Α.1) Παρουσιάστε κατά την κρίση σας τις επιδιώξεις / σκοπούς των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) του Ομίλου ΟΤΕ, όπως δραστηριοποιείται στο χώρο της κινητής τηλεφωνίας μέσω της θυγατρικής του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις: Έρευνα Συγκυρίας

Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις: Έρευνα Συγκυρίας Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις: Έρευνα Συγκυρίας Ιούλιος 2012 Παύλος Μυλωνάς Γενικός Διευθυντής Στρατηγικής και Δραστηριοτήτων Εξωτερικού Chief Economist Ανδρέας Αθανασόπουλος Γενικός Διευθυντής Λιανικής Τραπεζικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 31 ΜΑΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 31 ΜΑΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 31 ΜΑΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑΤΑ Θέμα 1 (2 Μονάδες) Η Creta Farm είναι μια ελληνική αλλαντοβιομηχανία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο 2 παρουσίαση Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο Ένας συνεταιρισμός, μία φιλοσοφία και 70 καταστήματα μέλη σε όλη την Ελλάδα. Τι σημαίνουν αυτά; Όμιλος Sinialo! Γνωρίστε τον! Επιμέλεια Γεωργία Αλεξίου Στη σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Το Μάρκετινγκ αποτελεί μια βασική επιχειρηματική λειτουργία που έχει στόχο την ανάπτυξη, την οργάνωση και των έλεγχο ανταλλακτικών διαδικασιών μεταξύ της επιχείρησης και των

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ «ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ Ποιο είναι το θέμα μας Η Ελληνική μελισσοκομία έχει κατακτήσει σημαντική θέση στην ελληνική αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου

Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο συνέδριο «Δημόσιος Τομέας: Ανάπτυξη και Ανταγωνιστικότητα σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον» Θέμα ομιλίας: «Αρκεί

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή τους στις διάφορες αγορές. - Τα οικονομικά υποδείγματα:

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα καινοτομίας στις επιχειρήσεις επεξεργασίας ξύλου και επίπλου της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας 1

Έρευνα καινοτομίας στις επιχειρήσεις επεξεργασίας ξύλου και επίπλου της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας 1 Έρευνα καινοτομίας στις επιχειρήσεις επεξεργασίας ξύλου και επίπλου της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας 1 Δρ. Ιωάννης Παπαδόπουλος 2, Δρ. Γεώργιος Νταλός 3 Οι επιχειρηματίες και τα στελέχη μιας επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ και Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα μέσω Διαδικτύου στο Κλάδο της Πληροφορικής: εμπειρική έρευνα. Ρούλα Δημοτροπούλου

Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ και Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα μέσω Διαδικτύου στο Κλάδο της Πληροφορικής: εμπειρική έρευνα. Ρούλα Δημοτροπούλου Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ και Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα μέσω Διαδικτύου στο Κλάδο της Πληροφορικής: εμπειρική έρευνα Ρούλα Δημοτροπούλου Στόχος της μελέτης Στόχος της συγκεκριμένης μελέτης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Υποστηρίζουμε τη μικρή επιχείρηση, Ενισχύουμε την

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Tων Νικόλαου Α. Παναγιώτου Λέκτορα ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Eρευνας* και Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC)

Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC) Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC) προώθηση από το Δίκτυο Κ.Α.Π.Α. (Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Περιφερειακής Ανάπτυξης) Ενότητα 1: Τα κλειδιά

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ: ΕΝΝΟΙΕΣ, ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ / ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΜΟΝΤΕΛΑ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΤΑ 7S ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ / ΠΟΤΕ & ΠΩΣ ΑΛΛΑΖΕΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Πτυχιακή Εργασία Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Σπουδαστής: Καραλάγας Γεώργιος Εισηγητής: Ντάνος Αναστάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τ.Ε.Ι

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE Value thrugh Research and Innvatin ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΙMP3ROVE Αθήνα Ιανουάριος 2014 Ο Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος είναι Πιστοποιημένος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ HACCP 12.1 Εισαγωγή Η υγιεινή και η ασφάλεια της διατροφικής αλυσίδας είναι ένα επίκαιρο θέμα πρωταρχικής σημασίας τόσο για τους δημόσιους

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΪΟΣ 2011

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΪΟΣ 2011 ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΪΟΣ 2011 Ρήτρα μη ευθύνης Η παρουσίαση αυτή αποτυπώνει την παρούσα άποψη της ΚΡΙ ΚΡΙ Α.Ε. Ηπαρουσίαση αυτή σας παρέχεται για ενημέρωση και δεν μπορεί να εκληφθεί ως προσφορά για την

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Απόστ. Παπαδούλης Πρόεδρος Εκτελεστικής Επιτροπής Συνδέσμου Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Κεντρικής Ελλάδος 24 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΚΟΖΑΝΗ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΝ ΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Οικονομικά στοιχεία 2007 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2008 +70% Αύξηση Καθαρών Κερδών στα 1 678 εκατ. * σε εκατ. 2007 2006 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ 1 678 990 +70% Καθαρά κέρδη

Διαβάστε περισσότερα

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες:

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες: Business Plan Το επιχειρηµατικό πλάνο αποτελεί το πρώτο και µερικές φορές το µοναδικό έγγαφο κείµενο που παρουσιάζει ολοκληρωµένα την επενδυτική πρόταση, γι' αυτό πρέπει να είναι ρεαλιστικό και εφικτό,

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιάρθρωση του Χάρτη των ΑΕΙ της Ελλάδος Περίγραμμα Μεθοδολογικής Προσέγγισης

Αναδιάρθρωση του Χάρτη των ΑΕΙ της Ελλάδος Περίγραμμα Μεθοδολογικής Προσέγγισης Αναδιάρθρωση του Χάρτη των ΑΕΙ της Ελλάδος Περίγραμμα Μεθοδολογικής Προσέγγισης Ι. Εισαγωγή Το παρόν κείμενο αποτελεί συνοπτική παρουσίαση των βασικών αξόνων, επάνω στους οποίους θα κινηθεί η αναδιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ Σ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ Σ SESSION 5 ΧΡΗΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

Astrofos 14/1/2011. Case Study Astrofos. Αντώνης Λιβιεράτος

Astrofos 14/1/2011. Case Study Astrofos. Αντώνης Λιβιεράτος Case Study Astrofos Αντώνης Λιβιεράτος Επιχειρησιακή Πολιτική και Στρατηγική Παν/μιο Αθηνών, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, Χειμερινό Εξάμηνο 2010-2011 Astrofos Η Astrofos ΕΠΕ δραστηριοποιείται στη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ MANAGEMENT

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ MANAGEMENT ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ MANAGEMENT Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η κατάρτιση των ανέργων υποχρεωτικής, δευτεροβάθμιας, μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή και

Διαβάστε περισσότερα

Α: Αναλύστε το ανταγωνιστικό/μίκρο περιβάλλον του κλάδου των καλλυντικών προϊόντων χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα των 5 δυνάμεων του Porter

Α: Αναλύστε το ανταγωνιστικό/μίκρο περιβάλλον του κλάδου των καλλυντικών προϊόντων χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα των 5 δυνάμεων του Porter Α: Αναλύστε το ανταγωνιστικό/μίκρο περιβάλλον του κλάδου των καλλυντικών προϊόντων χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα των 5 δυνάμεων του Porter Στην σελίδα 71 του βιβλίου του Παπαδάκη γίνεται αναφορά στις 5

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΥΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Σεμινάριο ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ -ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ - ΣΤΟΧΟΘΕΣΙΑΣ Θέμα: «Τεχνικές Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP)

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) Ιανουάριος 2012 Περιεχόμενα 1. H Εταιρία 2. Δήλωση Δέσμευσης Διοίκησης 3. Δέσμευση προς την Αγορά 4. Ανθρώπινα Δικαιώματα- Συνθήκες Εργασίας 5. Περιβάλλον 6. Καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης Περιεχόμενα Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Βασικές Τιμολόγησης 2 Τιμή & Τιμολογιακή Πολιτική Ανταγωνισμός Οικονομική Αξία Customer Company Competition Collaborators Πελάτης Εταιρεία Ανταγωνισμός Συνεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόεδρος INTERNATIONAL LIFE AEAZ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ, Ημερίδα, 5 Μαρτίου 2014. Η Επίδραση της Ιδιωτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες στο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Σχεδιαστής Ιστοσελίδων 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Γνωστό και ως Συνοπτική Ένας σχεδιαστής ιστοσελίδων κατασκευάζει και ενημερώνει ιστοσελίδες ως προς τη σχεδίαση και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση (βασισμένη στο μοντέλο στρατηγικής που αναπτύχθηκε για το έργο SEED REG) Ε.Κ.Ε.Τ.Α. Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα