Η λειτουργία του ποιοτικού κριτηρίου στον έλεγχο των ραδιοτηλεοπτικών εκποµπών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η λειτουργία του ποιοτικού κριτηρίου στον έλεγχο των ραδιοτηλεοπτικών εκποµπών"

Transcript

1 ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ Χ. ΤΣΙΓΚΟΥ Η λειτουργία του ποιοτικού κριτηρίου στον έλεγχο των ραδιοτηλεοπτικών εκποµπών Η θεµατική των ραδιοτηλεοπτικών προγραµµάτων ορίζεται και συνάµα περιορίζεται από τη συνταγµατική υποχρέωση διασφάλισης της ποιοτικής στάθµης των εκποµπών. Η έννοια αυτή, ως αόριστη, δεν επιδέχεται γενική εννοιολογική προσέγγιση, αλλά απαιτεί αρνητικό κατά περίπτωση προσδιορισµό µε αναφορά στις ειδικότερες διατάξεις της ραδιοτηλεοπτικής νοµοθεσίας και των κανόνων δεοντολογίας. Ωστόσο, η επίκληση του ποιοτικού κριτηρίου συµβάλλει στη βελτίωση του περιεχοµένου των εκποµπών. Για το σκοπό αυτό απαιτείται συνδυασµός διαφόρων παραγόντων. Αποτελεσµατική κρίνεται αφενός η παρέµβαση του εποπτικού φορέα, εφόσον όµως ασκείται µε φειδώ και προς αποτροπή ακραίων φαινοµένων. Σηµαντική αποδεικνύεται αφετέρου η ενεργοποίηση των κανόνων αυτοδέσµευσης, καθώς και η αλλαγή των κριτηρίων επιλογής των προγραµµάτων µε τη συνδροµή µηχανισµών εµπλοκής του κοινού. Εισαγωγή 1. Δηµοσιεύτηκε φέτος στον ηµερήσιο Τύπο έρευνα του Τµήµατος ΜΜΕ του Πανεπιστηµίου Αθηνών που διεξήχθη σε δείγµα 500 νέων ηλικίας από 18 έως 25 ετών µε κεντρικό θέµα την άποψή τους για τη χρήση βωµολοχιών στις τηλεοπτικές εκποµπές 1. Κατά την πλειοψηφία των ερωτηθέντων (86%) η χρήση βωµολοχιών στα τηλεοπτικά προγράµµατα παρουσιάζει αξιοσηµείωτη άνοδο στις µέρες µας µε αιχµή του δόρατος τα reality shows (36%). Ο λόγος για τους περισσότερους είναι η άνοδος της τηλεθέασης (34%), ενώ ένα µόλις µικρότερο ποσοστό (24%) απέδωσε τη χρήση τους στην έλλειψη καλλιέργειας. Οι περισσότεροι δήλωσαν ότι αδιαφορούν απέναντι στο φαινόµενο (37%), άλλοι ότι διασκεδάζουν (20%), σχεδόν αντίστοιχος αριθµός ατόµων απάντησαν ότι εξοργίζονται (19%), ενώ αρκετοί παραδέχτηκαν ότι αντιγράφουν τις εκφράσεις (16%). Απέµενε µία ερώτηση, που δεν έγινε, εάν αυτή η τηλεόραση τους αρέσει. Ίσως σε αυτό να απαντά η αντίδραση της πλειοψηφίας: το µεγαλύτερο ποσοστό των τηλεθεατών (37%) αλλάζουν κανάλι. 2. H αναζήτηση της ποιότητας στις ραδιοτηλεοπτικές εκποµπές είτε σχετίζεται µε την εκφορά του λόγου, είτε µε τη γενικότερη διάρθρωση του προγράµµατος θεωρείται σήµερα ως µία µάλλον ουτοπική και αναχρονιστική απαίτηση έξω από τα δεδοµένα της αγοράς και το κλίµα της εποχής. Χωρίς να παραγνωρίζουµε τις δίκαιες αιτιάσεις υπέρ της αµεσότητας του προφορικού λόγου και της ιδιαίτερης χρήσης αυτού από τα ηλεκτρονικά µέσα ενηµέρωσης 2, είναι φανερό ότι το Χάρις Σ. Τσίγκου Δικηγόρος, DEA Paris II, Ειδικός Επιστήµονας ΕΣΡ ραδιοτηλεοπτικό πρόγραµµα πάσχει πλέον από θλιβερή οµοιοµορφία, ο δε ανταγωνισµός των ιδιωτικών φορέων που δραστηριοποιούνται στο χώρο δεν λειτουργεί προς την κατεύθυνση της ποιοτικής πλειοδοσίας, αλλά αντιθέτως δηµιουργεί την ανάγκη παραγωγής οικονοµικών προγραµµάτων ευρείας αποδοχής Καταρχήν, ο ενηµερωτικός ραδιοτηλεοπτικός λόγος δύσκολα ορίζεται ως λόγος, αφού συχνά αποτελεί είτε συνοθύλευµα αγοραίων εκφράσεων, που διά της αµεσότητας και της τολµηρότητας επιχειρεί να προσελκύσει το ενδιαφέρον του κοινού, είτε άκρως δραµατοποιηµένη και για τούτο παραποιηµένη είδηση, είτε τέλος συνισταµένη παραλλήλως βοόντων σχολιαστών µίας οµογενοποιηµένης και ανάλαφρης επικαιρότητας 4. Οµοίως, η ψυχαγωγία συρρικνούται σε προτάσεις καλόπιστης ή κακόπιστης κοινωνικής κριτικής, σε εκποµπές τηλεοπτικής αναπαράστασης της πραγ- µατικότητας, άλλοτε εξοργιστικής και άλλοτε αδιάφορης, σε «φιλανθρωπικό» πρόσχηµα άγρας κοινού και πελατών 5 ή στη µετατροπή της ραδιοτηλεόρασης σε µέσο ανταλλαγής υψηλού κόστους µηνυµάτων µε σκοπό συνήθως την ανεύρεση ερωτικών συντρόφων. 4. Η χρήση της δυνατότητας επιλογών του τηλεθεατή ή του ακροατή και η ενδεχόµενη αλλαγή συχνότητας αποτελεί πάντοτε µία διέξοδο. Το ίδιο και η στροφή σε παραδοσιακότερους τρόπους ενηµέρωσης ή ψυχαγωγίας. Το επιχείρηµα αυτό συνηγορεί υπέρ της συµµετοχής του κοινού στη διαµόρφωση της υφισταµένης πραγµατικότητας των µέσων ενηµέρωσης. Αθώο και πλήρως αµέτοχο κοινό προφανώς 1. Βλ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία της 7ης Μαΐου Ειδικά για το ραδιόφωνο βλ. σε [www.iospress.gr/ios2005/ios htm] τα σχόλια του «Ιού» της εφηµερίδας «Ελευθεροτυπία» κατά της 435/ απόφασης του ΕΣΡ για οριστική διακοπή λειτουργίας του ραδιοφωνικού σταθµού Best Radio µε το αιτιολογικό της υπερβολικής χρήσης βωµολοχιών σε εκποµπή του. 3. Για την «οικονοµία του καινούργιου» που οδηγεί στις φθηνές παραγωγές της Reality TV βλ. εκτενέστερα Π. Ζέρη, Ψηφιακά Δίκτυα, Γνώση και Δηµόσια Πολιτική, Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 2006, σ. 292 επ. 4. Πολύ εύστοχα ο P. Bourdieu κάνει λόγο για ειδήσεις omnibus ή ειδήσεις ποικίλης ύλης που διά της ελαφρότητας των θεµάτων τους λειτουργούν ως αντιπερισπασµός της προσοχής του κοινού από το πραγµατικά ση- µαντικό. Βλ. P. Bourdieu, Για την Τηλεόραση, εκδ. Πατάκης, 1998 (4η), σ. 27 επ. και σ Σχετικά µε το νεόκοπο είδος της τηλεοπτικής φιλανθρωπίας, στο οποίο ενσωµατώνεται εντέχνως η διαφήµιση των συµµετεχόντων εταιρειών, βλ. το σχόλιο της Π. Διαµαντάκου στην εφηµερίδα «Τα Νέα» της για την εκποµπή «Τρεις Ευχές» που µεταδόθηκε από τον τηλεοπτικό σταθµό Alpha Channel. 46

2 ΠΟΙΟΤΙΚΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟY ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ δεν υπάρχει 6. Ωστόσο, δύο ενστάσεις εγείρονται κατά της άποψης αυτής. Πρώτον, οποιαδήποτε ενέργεια αποδοκιµασίας προς ορισµένο τύπο προγράµµατος, παρά το ηθικό και οικονοµικό της εκτόπισµα, δεν βελτιώνει απαραιτήτως το προσφερόµενο προϊόν, εφόσον, ακόµη και αν το συγκεκρι- µένο πρόγραµµα καταργηθεί για λόγους έλλειψης τηλεθέασης, εµφανίζεται συνήθως άλλο παρεµφερές που ακολουθεί την αυτή φιλοσοφία εκποµπής µε διαφορετικό περίβληµα. Δεύτερον, παραµένει γεγονός ότι το κοινό δεν γεννιέται, αλλά διαπλάθεται και εποµένως η διασφάλιση της ελάχιστης απαιτούµενης ποιοτικής στάθµης των ραδιοτηλεοπτικών προγραµµάτων, των οποίων η θεµατική και το περιεχόµενο επηρεάζουν άµεσα και καταλυτικά τη διαµόρφωση της κοινής γνώµης 7, είναι ζητούµενο που δεν αναπληρώνεται µε την αλλαγή συχνότητας ή µέσου ενηµέρωσης. Η προαναφερθείσα έρευνα καταρρίπτει το επιχείρηµα περί δήθεν αποδοχής του προσφερόµενου ραδιοτηλεοπτικού προϊόντος από την πλειοψηφία. Αντιθέτως, εκφράζεται δυσαρέσκεια για την ποιότητα των εκποµπών και µάλιστα από το πλέον ανεκτικό και ευπροσάρµοστο τµήµα του κοινού, τους νέους. Εµφανίζεται εποµένως καίριο το διττό ερώτηµα: πώς ορίζεται η έννοια της ποιότητας στο ρευστό ραδιοτηλεοπτικό πεδίο και πώς επιδρά στη διαµόρφωση του ραδιοτηλεοπτικού προϊόντος; Για να οριστεί, εάν είναι εφικτό, η έννοια της ποιότητας, είναι λογικώς προαπαιτούµενο να προσδιοριστεί το αντικείµενο στο οποίο αφορά, δηλαδή το περιεχόµενο του ραδιοτηλεοπτικού προγράµµατος (Α.-Η περιοριστική λειτουργία του ποιοτικού κριτηρίου). Στη συνέχεια ενδιαφέρει να ερευνηθεί ο τρόπος µε τον οποίο η εφαρµογή του κριτηρίου της ποιότητας από τον εφαρµοστή του δικαίου µπορεί να συντελέσει στην άσκηση αποτελεσµατικής ρυθµιστικής πολιτικής στο χώρο αυτό (Β.-Η δυναµική λειτουργία του ποιοτικού κριτηρίου). Α. Η περιοριστική λειτουργία του ποιοτικού κριτηρίου 5. Η ραδιοτηλεοπτική επιχείρηση, τουλάχιστον η ιδιωτική, εφόσον στην περίπτωση της δηµόσιας ραδιοτηλεόρασης εφαρµόζονται άλλα κριτήρια 8, λειτουργεί µε τους όρους της αγοράς ανταποκρινόµενη στην προσφορά και ζήτηση και επιζητώντας την κερδοφορία. Το ραδιοτηλεοπτικό πρόγραµµα «εκτός από πολιτιστικό αγαθό αποτελεί προϊόν προς πώληση» 9 και διαµορφώνεται έτσι ώστε να προσελκύει το µεγαλύτερο δυνατό ποσοστό του κοινού 10. Για το λόγο αυτό ο νοµοθέτης παρέχει στους φορείς τη δυνατότητα να διαµορφώνουν το πρόγραµµά τους ελεύθερα υπό την προϋπόθεση όµως της τήρησης των γενικών όρων και περιορισµών. α. Η ελευθερία διαµόρφωσης του προγράµµατος 6. Στην ελληνική έννοµη τάξη µε το άρθρο 5 παρ του αναθεωρηµένου Συντάγµατος 1975/1986/2001 αναγνωρίζεται και προστατεύεται η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας, έκφανση της οποίας αποτελεί η ελευθερία της έκφρασης 12. Αυτή εµφανίζει µία ενεργητική πλευρά που ορίζεται ως ελευθερία του πληροφορείν 13 και µία παθητική πλευρά που ορίζεται ως ελευθερία του πληροφορείσθαι 14 και κατοχυρώνεται πλέον ρητώς µε το νέο άρθρο 5Α παρ του ισχύοντος Συντάγµατος. Το ατοµικό δικαίωµα ελευθερίας της έκφρασης αντανακλάται και στο πεδίο διάδοσης των στοχασµών διά του Τύπου, έγγραφου και ηλεκτρονικού, µέσω των διατάξεων των άρθρων 14 παρ και 15 παρ του ισχύοντος Συντάγµατος ως θεσµική εγ- 6. Για τον βαθµό εµπλοκής του κοινού στη διαδικασία επιλογής των τηλεοπτικών προγραµµάτων βλ. Σ. Παπαθανασόπουλου, Η τηλεόραση και το κοινό της, Καστανιώτης, Αθήνα, 2000, σ Για τον P. Bourdieu (ό.π., σ. 33) η τηλεόραση «που ισχυρίζεται ότι είναι εργαλείο καταγραφής», αποβαίνει µέσω της επιλογής και σκηνοθεσίας των ειδήσεων «εργαλείο δηµιουργίας πραγµατικοτήτων». 8. Βλ. άρθρο 2 παρ. 1 του Ν 1730/1987 σχετικά µε την ίδρυση και λειτουργία της «ΕΡΤ-ΑΕ». 9. Έτσι ο Ι. Καράκωστας, Το Δίκαιο των ΜΜΕ, Α. Σάκκουλας, 2003, σ Οµοίως ο Χ. Ανθόπουλος, Η τηλεοπτική επιχείρηση µεταξύ πλουραλισµού και ανταγωνισµού, ΤοΣ 4/1995, σ Ορθώς ο C.-J. Bertrand παρατηρεί ότι τα µέσα ενηµέρωσης στοχεύουν πρωτίστως στη δηµιουργία καταναλωτών («les médias visent non à former des citoyens (comme les écoles) ou des croyants (comme les Eglises) mais à fabriquer des consommateurs»). Βλ. C.-J. Bertrand, La déontologie des Médias, Paris, PUF, 1997, σ «Καθένας έχει δικαίωµα να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συµµετέχει στην κοινωνική, οικονοµική και πολιτική ζωή της Χώρας, εφόσον δεν προσβάλλει τα δικαιώµατα των άλλων και δεν παραβιάζει το Σύνταγµα ή τα χρηστά ήθη». 12. Βλ. Ν. Αλιβιζάτο, Κράτος και Ραδιοτηλεόραση, Σύµµεικτα Φ. Βεγλερή, Α. Σάκκουλας, Αθήνα, 1988, σ Αυτή ορίζεται ως ελευθερία της πληροφόρησης των άλλων ή του κοινού εν γένει. Έτσι σε Π. Δαγτόγλου, Ατοµικά Δικαιώµατα, τ. Α, Α. Σάκκουλας, Αθήνα, 2005 (2η έκδ.), σ. 525 επ. Ο ίδιος (ό.π., σ. 708) επισηµαίνει τους περιορισµούς της ελευθερίας του πληροφορείν στην περίπτωση της ραδιοτηλεόρασης. 14. Κατά τον Π. Δαγτόγλου (ό.π., σ. 529 επ.) µε τον όρο νοείται η «ελευθερία αναζητήσεως, συλλογής και λήψεως πληροφοριών µε τον ενδεχόµενο, αλλά όχι αναγκαίο, σκοπό της περαιτέρω πληροφορήσεως». Συνεπώς δυνάµει της ελευθερίας του πληροφορείσθαι αξιώνει κανείς απρόσκοπτη πρόσβαση στις γενικά προσιτές πηγές πληροφοριών, όπως είναι ο τύπος, η ραδιοτηλεόραση, ο κινηµατογράφος, το θέατρο, οι διαλέξεις, οι εκθέσεις, οι προκηρύξεις, οι συνεδριάσεις των δικαστηρίων και του Κοινοβουλίου κ.λπ. 15. «Καθένας έχει δικαίωµα στην πληροφόρηση, όπως νόµος ορίζει. Περιορισµοί στο δικαίωµα αυτό είναι δυνατόν να επιβληθούν µε νό- µο µόνον εφόσον είναι απολύτως αναγκαίοι και δικαιολογούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας, καταπολέµησης του εγκλήµατος ή προστασίας δικαιωµάτων και συµφερόντων τρίτων». Γίνεται δεκτό ότι µε τη διάταξη του άρθρου 5Α παρ. 1 εδ. α κατοχυρώνεται το γενικό δικαίωµα του κοινού στην ενηµέρωση ή δικαίωµα στην πληροφόρηση. Έτσι σε Γ. Κική, Η ελευθερία των οπτικοακουστικών µέσων (υπό το πρίσµα και της Συνταγµατικής αναθεώρησης του 2001), Α. Σάκκουλας, 2003, σ. 213 επ. 16. «Καθένας µπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του τύπου τους στοχασµούς του τηρώντας τους νόµους του Κράτους». Ο Π. Δαγτόγλου (ό.π., σ. 523) θεωρεί ότι «νοµική βάση των δύο πλευρών της ελευθερίας της πληροφορίας ήταν µέχρι την αναθεώρηση του 2001 το άρθρο 14 παρ. 1 Συντ.», η δε «αναδροµή στο άρθρο 5 παρ. 1 δεν ήταν αναγκαία και γι αυτό δεν ήταν θεµιτή». 17. «Οι προστατευτικές για τον Tύπο διατάξεις του προηγούµενου άρθρου δεν εφαρµόζονται στον κινηµατογράφο, τη φωνογραφία, τη ραδιοφωνία, την τηλεόραση και κάθε άλλο παρεµφερές µέσο µετάδοσης λόγου ή παράστασης». 47

3 ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ γύηση της «ελεύθερης και πλουραλιστικής διαµόρφωσης της κοινής γνώµης» 18. Αντιστοίχως στο διεθνές πεδίο η ελευθερία έκφρασης κατοχυρώνεται µε το άρθρο 10 παρ της Ευρωπαϊκής Σύµβασης των Δικαιωµάτων του Ανθρώπου (ΝΔ 53/1974) καθώς και µε το άρθρο 19 παρ του Διεθνούς Συµφώνου για τα Ατοµικά και Πολιτικά Δικαιώµατα (Ν 2462/1997). 7. Από τις συνταγµατικές ρυθµίσεις συνάγεται η ελευθερία των εντύπων, αλλά και των ηλεκτρονικών µέσων ενηµέρωσης αφενός να αναζητούν και να συγκεντρώνουν ορισµένη ύλη (ελευθερία πρόσβασης των δηµοσιογράφων στις πηγές πληροφόρησης) και αφετέρου να προβαίνουν στην αξιοποίηση και δηµοσιοποίηση της ύλης αυτής κατά το δοκούν 21. Κατ αποτέλεσµα ο κάθε ραδιοτηλεοπτικός φορέας δικαιούται να αποφασίζει ελεύθερα τι θα µεταδοθεί, πότε και µε ποιον τρόπο. 8. Ωστόσο, στην περίπτωση των ηλεκτρονικών µέσων ενηµέρωσης η ελευθερία αυτή δεν είναι και δεν µπορεί να είναι απεριόριστη. Η φύση των µέσων αυτών ως εργαλείων δηµιουργίας πραγµατικότητας 22, η συνακόλουθα άµεση επιρροή τους στα κοινωνικά δρώµενα εξαιτίας της ψευδαίσθησης της αµεσότητας της πληροφόρησης που δηµιουργούν 23, η αντικατάσταση της ενσυνείδητης επιλογής που συνοδεύει την αγορά συγκεκριµένου εντύπου µε την εύκολη και για τούτο εν πολλοίς ασυνείδητη, έκθεση στην πληροφόρηση της ραδιοτηλεόρασης, καθώς και η λειτουργία τους ως κατεξοχήν µοχλών διαµόρφωσης της κοινής γνώµης 24 εις βάρος της φθίνουσας έντυπης δη- µοσιογραφίας δηµιούργησαν πρόσφορο έδαφος για την εγκαθίδρυση καθεστώτος κρατικού ελέγχου 25. Στην ελληνική έννοµη τάξη το πλαίσιο δράσης των ραδιοτηλεοπτικών φορέων θέτει ο συνταγµατικός νοµοθέτης µε την αναφορά του άρθρου 15 παρ. 2 του Συντάγµατος 1975/1986/2001 στο κριτήριο της ποιότητας ή ακριβέστερα, της «ποιοτικής στάθµης» των εκποµπών. β. Η ποιότητα ως όριο στην ελευθερία διαµόρφωσης του προγράµµατος 9. Σύµφωνα µε το άρθρο 15 παρ. 2 του ισχύοντος Συντάγµατος «ο άµεσος έλεγχος του Κράτους, που λαµβάνει και τη µορφή του καθεστώτος της προηγούµενης άδειας, έχει ως σκοπό την αντικειµενική και µε ίσους όρους µετάδοση των πληροφοριών και ειδήσεων, καθώς και των προϊόντων του λόγου και της τέχνης, την εξασφάλιση της ποιοτικής στάθµης των προγραµµάτων που επιβάλλει η κοινωνική αποστολή της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης και η πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας, καθώς και το σεβασµό της αξίας του ανθρώπου και την προστασία της παιδικής ηλικίας και της νεότητας» 26. Με τη διάταξη αυτή αφενός οριοθετείται η δράση της ραδιοτηλεόρασης, δηµόσιας ή ιδιωτικής, και αφετέρου περιγράφεται το φάσµα των εκποµπών που ο κάθε φορέας οφείλει να µεταδίδει σε ηµερήσια βάση 27. Αυτό σηµαίνει καταρχήν Χ. ΤΣΙΓΚΟΥ ότι το µεταδιδόµενο ραδιοτηλεοπτικό πρόγραµµα πρέπει να διαθέτει ένα ελάχιστο περιεχόµενο 28 ικανό να καλύψει τους τοµείς της ενηµέρωσης (αντικειµενική και ισότιµη µετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων 29 ) και της ψυχαγωγίας µε την έννοια της διασκέδασης, της εκπαίδευσης και της επιµόρ- 18. Κ. Χρυσόγονος, Ατοµικά και Κοινωνικά Δικαιώµατα, Νοµική Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 2006 (3 η ), σ «Παν πρόσωπο έχει δικαίωµα εις την ελευθερίαν εκφράσεως. Το δικαίωµα τούτο περιλαµβάνει την ελευθερίαν γνώµης ως και την ελευθερίαν λήψεως και µεταδόσεως πληροφοριών ή ιδεών, άνευ επεµβάσεως δηµοσίων αρχών και ασχέτως συνόρων. Το παρόν άρθρο δεν κωλύει τα Κράτη από του να υποβάλωσι τας επιχειρήσεις ραδιοφωνίας, κινηµατογράφου ή τηλεοράσεως εις κανονισµούς εκδόσεως αδειών λειτουργίας». 20. «Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωµα στην ελευθερία της έκφρασης. Το δικαίωµα αυτό περιλαµβάνει την ελευθερία της αναζήτησης, της λήψης και της µετάδοσης πληροφοριών και απόψεων κάθε είδους, ανεξαρτήτως συνόρων, προφορικά, γραπτά, σε έντυπα, σε κάθε µορφή τέχνης ή µε κάθε άλλο µέσο της επιλογής του». 21. Βλ. Π. Δαγτόγλου, Ατοµικά Δικαιώµατα, ό.π., σ. 577, 581 και Κ. Χρυσόγονο, ό.π., σ Οµοίως κατά τη νοµολογία προϋπόθεση άσκησης του δικαιώµατος του Τύπου, έντυπου και ηλεκτρονικού, να πληροφορεί το κοινό όπως κατοχυρώνεται µε τις διατάξεις των άρθρων 14 Σ και 10 ΕΣΔΑ αποτελεί η «ελεύθερη αναζήτηση και συλλογή πληροφοριών». Βλ. ΣτΕ 1386/2004, Nomos, ΣτΕ 3880/2002, ΝοΒ 2003, σ «Οι πολιτικοί κίνδυνοι που είναι συνυφασµένοι µε τη συνήθη χρήση της τηλεόρασης απορρέουν από το γεγονός ότι η εικόνα έχει την ιδιαίτερη ικανότητα να παράγει αυτό που οι κριτικοί λογοτεχνίας αποκαλούν εντύπωση του πραγµατικού, να προβάλλει και να κάνει πιστευτό ό,τι προβάλλει». Βλ. P. Bourdieu, ό.π., σ Έτσι σε Ν. Τσόµσκι, Τα ΜΜΕ ως όργανο κοινωνικού ελέγχου και επιβολής, εκδ. Ελεύθερος Τύπος, 1975, σ O P. Bourdieu (ό.π., σ. 28) επισηµαίνει το ρόλο κυρίως της τηλεόρασης στη µονοπωλιακή διαµόρφωση των εγκεφάλων σηµαντικού τµήµατος του πληθυσµού, για το οποίο εξάλλου αποτελεί το µοναδικό µέσο ενηµέρωσης. 25. Για την εµφάνιση της ιδιωτικής ραδιοφωνίας και τηλεόρασης στην Ευρώπη και τη συνεπαγόµενη ανάγκη κρατικού ελέγχου επί της λειτουργίας της βλ. Ε. Δεληγιάννη, Ηθική των ΜΜΕ - Δηµοσιογραφική Δεοντολογία, εκδ. Ι. Σιδέρης, 2004, σ. 24 επ. 26. Κατά την προϊσχύουσα διατύπωση του άρθρου 15 παρ. 2 «η ραδιοφωνία και η τηλεόρασις τελούν υπό τον άµεσο έλεγχο του Κράτους, σκοπούν δε εις την αντικειµενικήν και επί ίσοις όροις µετάδοσιν πληροφοριών και ειδήσεων, ως και των προϊόντων του λόγου και της τέχνης, διασφαλιζοµένης πάντως της εκ της κοινωνικής αποστολής αυτών και της πολιτιστικής αναπτύξεως της Χώρας επιβαλλόµενης ποιοτικής στάθµης των εκποµπών». Επισηµαίνεται ότι ελλείπει η αναφορά στις παραµέτρους του σεβασµού της αξίας του ανθρώπου και της προστασίας της παιδικής ηλικίας και της νεότητας. 27. Σύµφωνα µε τον Π. Δαγτόγλου «το άρθρο 15 παρ. 2 (του Συντάγµατος) αφορά, εκτός από την οργάνωση, τα αντικείµενα και τη διαµόρφωση των εκποµπών της ραδιοτηλεοράσεως». Βλ. σε Π. Δαγτόγλου, Ραδιοτηλεόραση και Σύνταγµα, Α. Σάκκουλας, Αθήνα - Κοµοτηνή, 1989, σ Την άποψη περί ελαχίστου επιβαλλόµενου προγράµµατος υποστηρίζουν οι Ν. Αλιβιζάτος, ό.π., σ. 61 και Π. Δαγτόγλου, ό.π., σ. 42. Βλ. επίσης την Εισηγητική Έκθεση του Ν 2328/1995 σχετικά µε το νοµικό καθεστώς της ιδιωτικής τηλεόρασης και της τοπικής ραδιοφωνίας. 29. Κατά την Γ. Κική «η ορθή ερµηνεία της διάταξης του άρθρου 15 παρ. 2 του Συντάγµατος οδηγεί στο συµπέρασµα ότι σκοπός της υπαγωγής της ραδιοτηλεόρασης σε κρατικό έλεγχο είναι ακριβώς η διασφάλιση της παροχής, µέσω αυτής, αντικειµενικής και ισότιµης πληροφόρησης». Βλ. Γ. Κική, Η Καλωδιακή Τηλεόραση, Π. Σάκκουλας, Αθήνα, 1993, σ. 267 επ. 48

4 ΠΟΙΟΤΙΚΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟY ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ φωσης (αρχή του εσωτερικού πλουραλισµού 30 ). Σηµαίνει επίσης ότι η διαµόρφωση του επιµέρους περιεχοµένου των εκποµπών εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του ραδιοτηλεοπτικού φορέα, υπό την προϋπόθεση της τήρησης των απαριθµούµενων υποχρεώσεων 31. Αυτές αναλύονται σε τρεις βασικούς άξονες που αφορούν πρώτον τη διασφάλιση ορισµένης ποιοτικής στάθµης, δεύτερον την τήρηση της θεµελιώδους για το πολίτευµά µας αρχής του σεβασµού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και τρίτον την προστασία της παιδικής ηλικίας και νεότητας. 10. Η αναφορά του νοµοθέτη στην έννοια της «ποιοτικής στάθµης» των εκποµπών µπορεί να αναγνωσθεί µε διάφορους τρόπους, ακόµη και να θεωρηθεί περιττή 32. Κατά τη γνώµη µας επιτελεί σηµαντική και µάλιστα διπλή λειτουργία. Νοηµατοδοτεί αφενός την πρότερη αναφορά στο ελάχιστο επιβαλλόµενο περιεχόµενο των ραδιοτηλεοπτικών εκποµπών, εφόσον χωρίς την τήρηση της αρχής της ποιότητας η εφαρµογή της αρχής του πλουραλισµού κινδυνεύει να παραµείνει γράµµα κενό που απλώς θα προσφέρει τυπική κάλυψη στην οµογενοποίηση και εµπορευµατοποίηση του ραδιοτηλεοπτικού προϊόντος 33. Διασφαλίζει αφετέρου την εφαρµογή των επιταγών της επόµενης αναφοράς, εφόσον µε την τήρηση της αρχής της ποιότητας στους τοµείς της ενηµερωτικής, ψυχαγωγικής και διαφηµιστικής λειτουργίας πραγµατώνονται ταυτοχρόνως οι υποχρεώσεις σεβασµού της αξίας του ανθρώπου και προστασίας της παιδικής ηλικίας και νεότητας. 11. Με τον όρο «ποιότητα» ορίζουµε στη χρήση της γλώσσας πρωτίστως το «σύνολο των χαρακτηριστικών πράγµατος, αρνητικών ή θετικών, που το διαφοροποιεί από τα όµοιά του» και δευτερευόντως «το σύνολο των θετικών ιδιοτήτων» αυτού 34. Υπό το πρίσµα αυτό η ποιότητα απασχολεί την αισθητική και τη φιλοσοφία 35. Στην θεωρία των µέσων ενηµέρωσης η έννοια της ποιότητας συνδέεται µε «την ιδιότητα που αντιστοιχεί σε ορισµένους κανόνες, οι οποίοι συνάγονται από συστήµατα αξιών» 36. Έτσι από τους ισχύοντες νοµικούς κανόνες και τις αρχές του δηµοσιογραφικού επαγγέλµατος διαµορφώνονται πέντε «κανονιστικές διαστάσεις της ποιότητας» που λειτουργούν ως κριτήρια προσδιορισµού. Αυτές σχετίζονται µε την ποικιλία του προγράµµατος, την κοινωνική σηµασία των πληροφοριών, τον επαγγελµατισµό, την αποδοχή του προγράµµατος από το κοινό και την τήρηση των νόµων 37. Βάσει των αρχών αυτών ως ποιοτικό πρόγραµµα νοούνται «οι αυθεντικές, αισθητικά απαιτητικές, δηµιουργικές και καινοτόµες εκποµπές που προκαλούν τη γνωσιακή συµµετοχή του τηλεθεατή» 38. Για τη νοµική επιστήµη, αντιθέτως, δεν αποτελεί αντικείµενο ενδιαφέροντος η σχέση µέσου και κοινού, αλλά αυτή καθεαυτή η λειτουργία του µέσου. Η ποιότητα των εκποµπών, αν και ως έννοια δεν ορίζεται από το νόµο, εκλαµβάνεται ως παράµετρος της σύννοµης λειτουργίας της ραδιοτηλεόρασης και προσδιορίζεται σε σχέση µε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε προγράµµατος. Στο κείµενο του άρθρου 15 παρ. 2 του Συντάγµατος το ποιοτικό κριτήριο λειτουργεί ως αόριστη και αξιολογική νοµική έννοια 39, το δυνητικό περιεχόµενο της οποίας καθορίζεται περαιτέρω σε σχέση µε άλλες δύο αόριστες και αξιολογικές νοµικές έννοιες, την «κοινωνική αποστολή της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης» και την «πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας». Η σύνδεση του ποιοτικού κριτηρίου µε τις παρα- µέτρους αυτές έχει διττή σηµασία. Αποσαφηνίζει πρώτον το σκοπό της άσκησης άµεσου κρατικού ελέγχου επί της ποιοτικής στάθµης των ραδιοτηλεοπτικών προγραµµάτων, ο οποίος συνίσταται κατ ουσία στην επίτευξη συµβιβασµού µεταξύ της υφιστάµενης πολιτιστικής στάθµης της χώρας σε δεδοµένο χρόνο και του ιδεατού ρόλου των µέσων ενηµέ- 30. Η έννοια του εξωτερικού πλουραλισµού ή πολυµέρειας συνδέεται µε τη λειτουργία πολλών ραδιοτηλεοπτικών φορέων στην αυτή επικράτεια, ενώ εκείνη του εσωτερικού πλουραλισµού συνδέεται µε την πολυφωνία και την ποικιλοµορφία των προγραµµάτων που µεταδίδει ο κάθε φορέας. Τον όρο «πολυµέρεια» εισήγαγαν στην ελληνική θεωρία οι Γ. Κουµάντος (Ελευθερία και Ποιότητα στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, ΤοΣ 1975, σ. 159) και Ν. Αλιβιζάτος (ό.π., σ. 102). Στην έννοια του πλουραλισµού αναφέρονται µεταγενέστερα η Ε. Δεληγιάννη, ό.π., σ. 28 επ. και η Π. Ζέρη, Θεσµοί εποπτείας στο ραδιοτηλεοπτικό σύστηµα, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα, 1996, σ. 147 επ. 31. Έτσι ο Π. Δαγτόγλου (Ραδιοτηλεόραση, ό.π., σ. 43) που αναφέρεται στον «τριπλό όρο της αντικειµενικότητας, της ίσης µεταχειρίσεως και της διασφαλίσεως της επιβαλλόµενης ποιοτικής στάθµης». 32. Ο Π. Δαγτόγλου (Ραδιοτηλεόραση, ό.π., σ. 232) αν και διατηρεί επιφυλάξεις για την εισαγωγή του ποιοτικού κριτηρίου στη διάταξη του άρθρου 15 παρ. 2, επισηµαίνει ότι η συνταγµατική επιταγή «δεν είναι χωρίς νοµικό περιεχόµενο αν θεωρηθή ότι διασφαλίζει ένα minimum». 33. Η Ε. Δεληγιάννη (ό.π., σ. 27, 29) θεωρεί ότι η έννοια της αντικειµενικής και µε ίσους όρους µετάδοσης πληροφοριών και ειδήσεων εµπεριέχει την «αρχή του πλουραλισµού», η οποία «στη σύγχρονη µορφή της οφείλει να επιτάσσει τον σαφή διαχωρισµό µεταξύ ενηµερωτικών, ψυχαγωγικών και διαφηµιστικών εκποµπών» και έτσι «συνδέεται στενά µε την έννοια της ποιότητας». 34. Βλ. Γ. Μπαµπινιώτη, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Αθήνα, Στην αισθητική και τη φιλοσοφία δεν γίνεται λόγος ρητώς για ποιότητα, αλλά διατυπώνονται θεωρίες που αφορούν εκφάνσεις αυτής, όπως το ωραίο, την ηθική, την καλλιτεχνική δηµιουργία και τη σχέση της τέχνης µε την κοινωνία. Βλ. M. Beardsley, Ιστορία των Αισθητικών Θεωριών, Αθήνα, Νεφέλη, Βλ. σε Π. Ζέρη, Η διασφάλιση της «ποιότητας» του ραδιοτηλεοπτικού προγράµµατος. Ρυθµιστικές δυνατότητες και προοπτικές, Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήµης, 22/2003, σ. 62. Ο C.-J. Bertrand (ό.π., σ ) διαχωρίζει τις έννοιες της ηθικής, της δεοντολογίας και του ποιοτικού ελέγχου στο χώρο των µέσων ενηµέρωσης σηµειώνοντας ότι η τελευταία εµπεριέχει τις δύο προηγούµενες. 37. Περαιτέρω ανάλυση των κριτηρίων αυτών σε Π. Ζέρη (Η διασφάλιση της «ποιότητας»), ό.π., σ. 62 επ. 38. Έτσι η Π. Ζέρη (Η διασφάλιση της «ποιότητας», ό.π., σ. 64) που επεξηγεί ότι «η αυθεντικότητα ως αισθητική προγραµµατική αξία έχει σχέση µε την αποδυνάµωση της διαρκούς αναπαραγωγής στερεοτύπων και κλισέ που έχουν εισβάλει σε όλες τις επαγγελµατικές εικόνες και τους ρόλους λόγω της διαφήµισης». 39. Για τον προσδιορισµό και τη λειτουργία των αόριστων και των αξιολογικών νοµικών εννοιών βλ. αντί άλλων σε K. Engisch, Εισαγωγή στη νοµική σκέψη, Μορφωτικό Ίδρυµα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα, 1981, σ. 133 επ. 49

5 ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ ρωσης ως φορέων πολιτισµού 40. Καθιστά δεύτερον εµφανή και δικαιολογηµένη την αδυναµία γενικού προσδιορισµού της έννοιας της ποιότητας, εφόσον της προσδίδει φύση µετρήσιµη, αλλά µεταβλητή. Κατ αποτέλεσµα, δεν είναι δυνατό να ορίσει κανείς γενικώς και µε θετικό τρόπο «τι είναι» ποιότητα, παρά µόνο να αποφανθεί µε αρνητικό τρόπο «τι δεν είναι» ποιότητα σε ad hoc διατύπωση δικανικού συλλογισµού. Ο εννοιολογικός προσδιορισµός του ποιοτικού κριτηρίου παραµένει ανοιχτή διαδικασία 41 και ορθώς, καθώς διαµορφώνεται σύµφωνα µε τα κοινωνικά πρότυπα ορισµένης εποχής και ανταποκρίνεται στα πολιτισµικά δεδοµένα ορισµένου τόπου. γ. Τα κριτήρια εννοιολογικού προσδιορισµού της ποιότητας 12. Το γεγονός αυτό, όµως, σε καµία περίπτωση δεν δηµιουργεί πρόσφορο πεδίο για εισαγωγή υποκειµενικών κριτηρίων δεδοµένου ότι η έννοµη τάξη παρέχει αντικει- µενικά κριτήρια ερµηνείας 42. Στο συνταγµατικό επίπεδο η σύνδεση του ποιοτικού κριτηρίου αφενός µε την αρχή του πλουραλισµού (ελάχιστο επιβαλλόµενο περιεχόµενο των ραδιοτηλεοπτικών εκποµπών) και αφετέρου µε το µέτρο της κοινωνικής αποστολής της ραδιοτηλεόρασης 43 εισφέρει ένα πρώτο, γενικό πλαίσιο ερµηνείας. Τον προσδιορισµό της ποιοτικής στάθµης των εκποµπών µέσω των δύο αυτών κριτηρίων φαίνεται να προκρίνει κατά πάγια νοµολογία του και το Συµβούλιο της Επικρατείας, εφόσον σε πληθώρα αποφάσεών του αποφαίνεται ότι «µε τη δεύτερη παράγραφο (του άρθρου 15 Σ) η λειτουργία των ραδιοτηλεοπτικών σταθµών, αποτελούσα αντικείµενο εντόνου κρατικού ενδιαφέροντος, ανάγεται σε θέµα γενικότερου δηµοσίου συµφέροντος, το οποίο συνθέτουν οι αναγραφόµενοι στη διάταξη αυτή στόχοι, όπως είναι η αντικειµενική και µε ίσους όρους µετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων, καθώς και προϊόντων λόγου και τέχνης και η διασφάλιση της ποιοτικής στάθµης των εκποµπών προς την κατεύθυνση της κοινωνικής και πολιτιστικής αναπτύξεως της Χώρας» 44. Περαιτέρω, ο κοινός νοµοθέτης εξειδικεύει την επιταγή της ποιοτικής στάθµης των ραδιοτηλεοπτικών εκποµπών µέσω των διατάξεων της ισχύουσας νοµοθεσίας, όπως έχουν διαµορφωθεί υπό την επιρροή των κοινοτικών Οδηγιών 45. Τέλος, χρήσιµο εργαλείο ερµηνευτικής προσέγγισης της έννοιας του ποιοτικού κριτηρίου αποτελούν οι διατάξεις των Κωδίκων Δεοντολογίας που ρυθµίζουν το ραδιοτηλεοπτικό πεδίο κατά τρόπο είτε ετερόνοµο (Κώδικες Δεοντολογίας ΕΣΡ), είτε αυτοδεσµευτικό (Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΣΗΕΑ και Κώδικες Αυτοδέσµευσης των ραδιοτηλεοπτικών φορέων 46 ). 13. Οι διατάξεις τόσο της ισχύουσας ραδιοτηλεοπτικής νοµοθεσίας 47 όσο και των Κωδίκων Δεοντολογίας του ΕΣΡ 48 που αµέσως ή εµµέσως προσδιορίζουν την έννοια της ποιότητας είναι δυνατό να συστηµατοποιηθούν σε τρεις επιµέρους ενότητες. Η πρώτη ενότητα αφορά στον τρόπο Χ. ΤΣΙΓΚΟΥ συγκέντρωσης της δηµοσιογραφικής ύλης (πληροφορίες, ειδήσεις, απόψεις, έργα λόγου και τέχνης), η δεύτερη στη χρήση της ύλης αυτής και η τρίτη στην κατανοµή της. 14. Όσον αφορά στον τρόπο συγκέντρωσης της δηµοσιογραφικής ύλης, επιχειρείται η διασφάλιση της ποιοτικής στάθµης των εκποµπών µε ένα πλέγµα κανόνων που εισάγουν απαγορεύσεις σχετικά µε την παραβίαση της οι- 40. Έτσι ο Π. Δαγτόγλου, Ραδιοτηλεόραση, ό.π., σ Βλ. οµοίως Π. Ζέρη, Η διασφάλιση της «ποιότητας», ό.π., σ Κατά τον Ν. Αλιβιζάτο (ό.π., σ. 82) «ρευστότερη από την αντικειµενικότητα και την ισοτιµία, η έννοια της ποιότητας που επιβάλλει για τα ραδιοτηλεοπτικά προγράµµατος το άρθρο 15 παρ. 2 του Συντάγµατος δεν είναι παρ όλα αυτά ανεπίδεκτη νοµικού προσδιορισµού. Πολύ περισσότερο που η ίδια η συνταγµατική διάταξη θέτει ευθέως και το µέτρο της ποιότητας που επιδιώκει: την «κοινωνική αποστολή» της ραδιοτηλεόρασης αφ ενός και την «πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας» αφ ετέρου». 43. Οµοίως η Ε. Δεληγιάννη (ό.π., σ. 29) που θεωρεί ότι εφόσον η αρχή της ποιότητας συνδέεται µε την αρχή του πλουραλισµού υπόκειται ταυτοχρόνως και σε αντικειµενικά κριτήρια ερµηνείας. 44. Βλ. ενδεικτικά ΣτΕ 2544/1999, ΝοΒ 2001,476, ΣτΕ 2543/1999, ΤοΣ 1999,621, ΣτΕ 553/2003, Nomos, ΣτΕ 554/2003, Nomos, ΣτΕ 1386/2004, Nomos, ΣτΕ 2241/2005, Nomos. 45. Πρόκειται για την Οδηγία 89/552/ΕΟΚ της 3 ης σχετικά µε την άσκηση τηλεοπτικών δραστηριοτήτων και την Οδηγία 97/36/ΕΚ της που τροποποίησε την πρώτη. 46. Ο Ν 2863/2000 σχετικά µε τη συγκρότηση και λειτουργία του ΕΣΡ παρέχει στους ίδιους τους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς τη δυνατότητα θέσπισης κανόνων δεοντολογίας αναφορικά µε όλα τα είδη προγραµ- µάτων (ενηµερωτικά, ψυχαγωγικά, διαφηµιστικά) εισάγοντας έτσι για πρώτη φορά στη χώρα µας διαδικασίες αυτορρύθµισης στο χώρο των µέσων ενηµέρωσης. Συγκεκριµένα, µε το άρθρο 8 παρ. 1 του ως άνω νόµου ορίζεται ότι «οι κάτοχοι άδειας λειτουργίας ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθµού ελεύθερης λήψης και παροχής συνδροµητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών οφείλουν εντός έξι µηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόµου να καταρτίσουν πολυµερείς συµβάσεις αυτοδέσµευσης µε τις οποίες οι αντισυµβαλλόµενοι φορείς θα καθορίζουν από κοινού τους κανόνες και τις αρχές δεοντολογίας που θα εφαρµόζουν, στο πλαίσιο της ισχύουσας ραδιοτηλεοπτικής νοµοθεσίας ως προς το περιεχόµενο και τον τρόπο παρουσίασης και προβολής των κάθε είδους ενηµερωτικών και ψυχαγωγικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών προγραµµάτων». Αντιστοίχως, σύµφωνα µε το άρθρο 9 παρ. 1 του ιδίου νόµου «οι κάτοχοι άδειας λειτουργίας ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθµών ελεύθερης λήψης και παροχής συνδροµητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών καθώς και η Ένωση Διαφηµιστικών Εταιρειών Ελλάδος, ο Σύνδεσµος Διαφηµιζοµένων Ελλάδος και κάθε άλλη αντιπροσωπευτική οργάνωση διαφηµιστών και διαφηµιζοµένων καταρτίζουν από κοινού κώδικα δεοντολογίας για το περιεχόµενο και τον τρόπο παρουσίασης και προβολής από τα ηλεκτρονικά µέσα ενηµέρωσης των διαφηµιστικών µηνυµάτων µέσα σε έξι (6) µήνες από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόµου». Ο έλεγχος της τήρησης των κανόνων δεοντολογίας που θεσπίζονται µε τις συµβάσεις αυτές ανατίθεται σε ειδική Επιτροπή Δεοντολογίας που συγκροτούν από κοινού οι συµβαλλόµενοι φορείς (άρθρο 8 παρ. 3). 47. Αναφερόµαστε στα κείµενα του Ν 1730/1987 σχετικά µε την ίδρυση και λειτουργία της «ΕΡΤ-ΑΕ», του Ν 2328/1995 σχετικά µε το νοµικό καθεστώς της ιδιωτικής τηλεόρασης και της τοπικής ραδιοφωνίας και του Ν 2644/1998 σχετικά µε την παροχή συνδροµητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών και του ΠΔ 100/2000 σχετικά µε την παροχή τηλεοπτικών υπηρεσιών. 48. Αναφερόµαστε στα κείµενα του ΠΔ 77/2003 σχετικά µε τον Κώδικα Δεοντολογίας ειδησεογραφικών και άλλων δηµοσιογραφικών και πολιτικών εκποµπών, του Κανονισµού υπ αριθµόν 2/1991 ΕΣΡ περί ραδιοτηλεοπτικών προγραµµάτων (Κώδικας ψυχαγωγικών προγραµµάτων) και του Κανονισµού υπ αριθµόν 3/1991 ΕΣΡ περί δεοντολογίας των ραδιοτηλεοπτικών διαφηµίσεων. 50

6 ΠΟΙΟΤΙΚΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟY ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ κογενειακής και ιδιωτικής ζωής, την προσβολή της προσωπικότητας, της τιµής και της υπόληψης (άρθρο 3 παρ. 1β του Ν 2328/1995, άρθρο 6 παρ. 1 και άρθρο 9 του ΠΔ 77/2003, άρθρο 3 παρ. 1 του Κανονισµού 2/1991 ΕΣΡ), τη χρήση αθέµιτων µέσων, όπως η κρυφή κάµερα, για τη συλλογή των πληροφοριών (άρθρα 6 παρ. 2, 3 και 8 παρ. 1 του ΠΔ 77/2003), την καταφυγή σε µεθοδεύσεις µε σκοπό τη δηµιουργία ή αλλοίωση της είδησης (άρθρο 9 παρ. 2, 3 και 5 του ΠΔ 77/2003, άρθρο 2 παρ. 1 του Κανονισµού 2/1991 ΕΣΡ) την υποκατάσταση του ρόλου των διωκτικών και ανακριτικών αρχών (άρθρο 13 παρ. 3 του ΠΔ 77/2003), την παρέµβαση σε προσωπικό πένθος ή πόνο (άρθρο 7 του ΠΔ 77/2003) και την παραβίαση του τεκµηρίου αθωότητας (άρθρο 11 του ΠΔ 77/2003). 15. Όσον αφορά στη χρήση της δηµοσιογραφικής ύλης, η διασφάλιση της ποιοτικής στάθµης των εκποµπών πραγµατώνεται µε πλέγµα διατάξεων που εισάγουν κανόνες σχετικά µε τη δοµή και την θεµατολογία των εκποµπών (άρθρο 9 παρ του ΠΔ 77/2003), την πλήρη, αντικειµενική και τεκµηριωµένη παράθεση των γεγονότων και ειδήσεων χωρίς υπερβολές, δραµατοποιήσεις και παραπλανητικά πλάνα αρχείου (άρθρο 5 παρ. 1, 2 και 5 και άρθρο 14 παρ. 2 του ΠΔ 77/2003, άρθρο 8 παρ. 1 εδ. β του ΠΔ 100/2000, άρθρο 2 παρ. 2 του Κανονισµού 2/1991 ΕΣΡ), την δίκαιη και αξιοπρεπή αντιµετώπιση των συµµετεχόντων στις ραδιοτηλεοπτικές εκποµπές (άρθρο 9 του ΠΔ 77/2003, άρθρο 3 παρ. 1 β του Ν 2328/1995, άρθρο 3 παρ. 1 του Κανονισµού 2/1991 ΕΣΡ/), την προάσπιση των συµφερόντων των µειονοτικών ή ευπαθών οµάδων του πληθυσµού λόγω φυλετικής καταγωγής, θρησκείας, ιδεολογίας, γενετήσιου προσανατολισµού ή επαγγέλµατος (άρθρο 4 παρ. 1 του ΠΔ 77/2003), καθώς και την ορθή και καλαίσθητη εκφορά του λόγου σε σχέση µε την ώρα µετάδοσης της κάθε εκποµπής και το κοινό που την παρακολουθεί (άρθρο 2 παρ. 4 του ΠΔ 77/2003, άρθρο 2 παρ. 5 του Κανονισµού 2/1991 ΕΣΡ). 16. Όσον αφορά, τέλος, στην κατανοµή της δηµοσιογραφικής ύλης, η ποιοτική στάθµη των εκποµπών οριοθετείται από σύνολο κανόνων που επιβάλλουν την πολυµέρεια και την πολυφωνία στην παρουσίαση των πολιτικών απόψεων, αλλά και γενικώς των εριζόµενων ζητηµάτων (άρθρο 3 παρ. 22 του Ν 2328/1995, άρθρο 3 του ΠΔ 77/2003), την προστασία των ανηλίκων τηλεθεατών από επιβλαβές οπτικοακουστικό υλικό µε την υποχρέωση ορθής σήµανσης των εκποµπών και επιλογής κατάλληλων προγραµµάτων για την παιδική ζώνη (άρθρο 8 παρ. 1 και 3 του ΠΔ 100/ 2000, άρθρα 9 και 10 του Κανονισµού 2/1991 ΕΣΡ), την προστασία των ανηλίκων θυµάτων, µαρτύρων ή δραστών εγκληµατικών ενεργειών ή δυστυχηµάτων (άρθρο 8 παρ. 2 του ΠΔ 100/2000, άρθρο 10 του ΠΔ 77/2003), καθώς και την προστασία του κοινού από διαφηµιστικές πρακτικές που είτε προκαλούν σύγχυση, όπως η συγκεκαλυµµένη διαφήµιση (άρθρο 5 παρ. 1 δ του ΠΔ 100/2000), είτε επηρεάζουν τα ευπαθή τµήµατα αυτού, και ιδιαίτερα τους ανηλίκους, µέσω του µηνύµατος που µεταφέρουν (άρθρο 5 παρ. 6, 7, 8, 9 και 10 του ΠΔ 100/2000). 17. Αντιστοίχως ο Κώδικας 50 Επαγγελµατικής Ηθικής και Κοινωνικής Ευθύνης των Δηµοσιογράφων που έχει καταρτίσει η ΕΣΗΕΑ (Ένωση Συντακτών Ηµερήσιων Εφηµερίδων Αθηνών) περιέχει διατάξεις των οποίων η τήρηση διασφαλίζει την ποιότητα των ραδιοτηλεοπτικών εκποµπών στα επίπεδα της συγκέντρωσης (άρθρα 1 παρ. ε και 2 παρ. β, γ, δ, η ), της χρήσης (άρθρα 1 παρ. β, γ, στ και 2 παρ. α, ε, στ, ζ ) και της κατανοµής της δηµοσιογραφικής ύλης (άρθρο 3). 18. Η χάραξη των ορίων δράσης των ραδιοτηλεοπτικών φορέων από τους προαναφερόµενους κανόνες δεν µπορεί βεβαίως να οδηγήσει στον εννοιολογικό προσδιορισµό του ποιοτικού κριτηρίου και άλλωστε αυτό δεν είναι το ζητούµενο. Συµβάλλει όµως στον καθορισµό του ελάχιστου περιεχοµένου των προγραµµάτων και µε τον τρόπο αυτό προσδιορίζει εµµέσως το θεµιτό πλαίσιο διαµόρφωσής τους, εντός του οποίου η ελευθερία έκφρασης παραµένει ενεργός. Έτσι, από τη σκοπιά της νοµικής επιστήµης η ποιότητα των ραδιοτηλεοπτικών εκποµπών συνδέεται άµεσα µε δύο παραµέτρους: την πολυµέρεια του προγράµµατος 51 (εσωτερική θέαση) και την τήρηση των συνταγµατικών ορίων (εξωτερική θέαση). Κατ αποτέλεσµα, η ποιοτική στάθµη των ραδιοτηλεοπτικών προγραµµάτων διασφαλίζεται όταν η θεµατική, η διάρθρωση και ο τρόπος παρουσίασης των πληροφοριών, ειδήσεων, απόψεων, πνευµατικών δηµιουργηµάτων και διαφηµιστικών µηνυµάτων που περιέχονται σε αυτά συµπλέουν µε τις αρχές της πλουραλιστι- 49. Με τη διάταξη αυτή απαγορεύεται η µετάδοση εκποµπών των οποίων η κεντρική ιδέα, η διάρθρωση ή ο τρόπος παρουσίασης πλήττουν την αρχή του σεβασµού της αξίας του ανθρώπου, ακόµη και εάν έχει δοθεί η προς τούτο συναίνεση των συµµετεχόντων προσώπων. Πρόκειται για νέα και τολµηρή ρύθµιση του ισχύοντος Κώδικα Δεοντολογίας ειδησεογραφικών και άλλων δηµοσιογραφικών και πολιτικών εκποµπών του ΕΣΡ (ΠΔ 77/2003) που τροποποίησε τον προϊσχύοντα Κανονισµό 1/1991 περί δηµοσιογραφικής δεοντολογίας στη Ραδιοτηλεόραση και συνοψίζει την έως τότε νοµολογία του ΕΣΡ για θέµατα προσβολής της προσωπικότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας σε εκποµπές τηλεοπτικής αναπαράστασης της πραγµατικότητας (reality shows). Βλ. σχετικώς την απόφαση 79/ κατά Antenna TV για την εκποµπή «Κεντρί», ΤοΣ 4/1997, σ. 62, την απόφαση 100/ κατά Antenna TV για την εκποµπή «Επιτέλους Μαζί», ΤοΣ 6/1999, σ. 671 και την απόφαση 101/ κατά ΣΚΑΪ για την εκποµπή «Αληθινές Ιστορίες». 50. Ο Κώδικας τιτλοφορείται «Αρχές Δεοντολογίας του Δηµοσιογραφικού Επαγγέλµατος» και έχει εγκριθεί από τη Γενική Συνέλευση της 19ης- 20ής Μαΐου Βλ. περισσότερα σε [www.esiea.gr]. 51. Αναφορικά µε την άµεση σύνδεση πλουραλισµού και ποιότητας η Π. Ζέρη σηµειώνει ότι «η ποιότητα των προγραµµάτων έχει σχέση µε την έκταση και ένσταση της εφαρµογής της αρχής της προγραµ- µατικής ποικιλοµορφίας ως έκφρασης αντικειµενικών, διαλογικών και παραστατικών κριτηρίων όπως είναι η πληρότητα, η αλήθεια, η σηµασία, η τεκµηρίωση και το κατανοητό των περιεχοµένων, η µορφή παρουσίασης, η αισθητική της προγραµµατική διάπλασης, η δοµή του χρόνου, το πρότυπο διάταξης των προγραµµατικών στοιχείων». Βλ. Π. Ζέρη, Θεσµοί εποπτείας, ό.π., σ

7 ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ κής, αντικειµενικής, έντιµης και ισότιµης ενηµέρωσης και ψυχαγωγίας υπό το πρίσµα του σεβασµού στην αξία του ανθρώπου, της προστασίας των ανηλίκων και της προστασίας των καταναλωτών. 19. Το ζήτηµα της προστασίας των τηλεθεατών και ακροατών ως καταναλωτών δεν τίθεται από τον συνταγµατικό νοµοθέτη εφόσον εµµέσως προκύπτει από τις επιταγές σεβασµού της αξίας του ανθρώπου και προστασίας της παιδικής ηλικίας και νεότητας. Συνάδει, όµως, άµεσα µε την εφαρµογή του ποιοτικού κριτηρίου και τούτο για δύο λόγους. Πρώτον, διότι παρά την απουσία σαφούς ορισµού της έννοιας του προγράµµατος από τον κοινό νοµοθέτη 52 από τη διατύπωση ορισµένων διατάξεων της ισχύουσας νοµοθεσίας, και συγκεκριµένα των άρθρων 3 παρ. 1 β 53 του Ν 2328/1995 και 8 παρ. 3 εδ. α 54 του ΠΔ 100/2000, προκύπτει ότι µε τον όρο «πρόγραµµα» νοείται το σύνολο του ηµερησίως µεταδιδόµενου υλικού περιλαµβανοµένων των διαφηµιστικών µηνυµάτων. Δεύτερον, διότι η εµφάνιση νέων υβριδικών 55 µορφών προγράµµατος, στα οποία η ενηµέρωση συγχέεται µε την ψυχαγωγία και η ψυχαγωγία µε τη χορηγία και τη διαφήµιση (infotainment) έχει µετατρέψει τη λειτουργία της πληροφόρησης από µέσο δια- µόρφωσης της κοινής γνώµης σε εµπορευµατοποιούµενο προϊόν µε σκοπό την αύξηση της τηλεθέασης ή της ακροα- µατικότητας και τη µεγιστοποίηση των κερδών ανάγοντας το διαφηµιστικό µήνυµα σε βασικό κριτήριο επιλογής και κατανοµής της ραδιοτηλεοπτικής ύλης 56. Για τους λόγους αυτούς κρίνουµε απαραίτητο να περιληφθεί η παράµετρος της προστασίας των καταναλωτών µεταξύ των κριτηρίων που καθορίζουν την ποιοτική στάθµη των ραδιοτηλεοπτικών προγραµµάτων. 20. Πρέπει βεβαίως να επισηµανθεί ότι η χρήση του δίπολου πολυµέρεια - νοµιµότητα ως πυρήνα του ποιοτικού κριτηρίου δέχεται πλέον ευθεία αµφισβήτηση υπό το βάρος της επικείµενης αλλαγής του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου. Η έλευση της ψηφιακής εποχής δηµιουργεί αµφιβολίες για την αναγκαιότητα διασφάλισης της ποικιλοµορφίας των προγραµµάτων µε δεδοµένη τη µελλοντική επικράτηση των µονοθεµατικών σταθµών ειδικής στόχευσης 57. Φρονούµε, ωστόσο, ότι η παράµετρος της ποικιλοµορφίας του προγράµµατος αποτελεί απαραίτητο όρο της λειτουργίας των µέσων. Και τούτο διότι από τη µία συντελεί στην εδραίωση της ελευθερίας της έκφρασης 58, ενώ από την άλλη µπορεί να διασφαλίσει, προς όφελος της πολιτισµικής παραγωγής, την επιβίωση των µικρών ραδιοτηλεοπτικών επιχειρήσεων έναντι των µεγαλύτερων που προωθούν οµογενοποιηµένα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης 59. Β. Η δυναµική λειτουργία του ποιοτικού κριτηρίου 21. Το κριτήριο της ποιότητας περιορίζει, όπως προεκτέθηκε, το δικαίωµα των ηλεκτρονικών µέσων ενηµέρωσης Χ. ΤΣΙΓΚΟΥ να διαµορφώνουν ελεύθερα το πρόγραµµά τους. Αυτή η περιοριστική λειτουργία αποκτά, ωστόσο, µία δυναµική διάσταση στο βαθµό που η εισαγωγή του κριτηρίου της ποιότητας εισφέρει κατευθυντήριες αρχές στον εφαρµοστή του δικαίου. Είναι εποµένως σηµαντικό να παρατηρήσουµε αφενός µε ποιον τρόπο οι αρχές αυτές ενσωµατώνονται στη νοµολογία του Συµβουλίου της Επικρατείας και της εποπτεύουσας Ανεξάρτητης Αρχής (ΕΣΡ) και αφετέρου πώς η υιοθέτησή τους µπορεί να χρησιµεύσει στη χάραξη αποτελεσµατικής πολιτικής στο χώρο αυτό. α. Η ποιότητα ως κατευθυντήρια αρχή 22. Η ισχύουσα ραδιοτηλεοπτική νοµοθεσία περιέχει αρκετές γενικές αναφορές στην υποχρέωση διασφάλισης 52. Έτσι και ο Ι. Καράκωστας (ό.π., σ. 368) που επισηµαίνει ότι η απουσία περιορισµών «αναφορικά µε τη φύση του προγράµµατος» καθιστά «δυσχερέστερο τον έλεγχο των ραδιοτηλεοπτικών εκποµπών». 53. «Οι κάθε είδους εκποµπές (συµπεριλαµβανοµένων και των διαφηµίσεων) που µεταδίδουν οι ραδιοφωνικοί και τηλεοπτικοί σταθµοί πρέπει να σέβονται την προσωπικότητα, την τιµή, την υπόληψη, τον ιδιωτικό και οικογενειακό βίο, την επαγγελµατική, κοινωνική, επιστηµονική καλλιτεχνική, πολιτική ή άλλη συναφή δραστηριότητα κάθε προσώπου η εικόνα του οποίου εµφανίζεται στην οθόνη ή το όνοµα του οποίου ή στοιχεία επαρκή για τον προσδιορισµό του οποίου µεταδίδονται». 54. «Όλα τα τηλεοπτικά προγράµµατα (εκτός των διαφηµιστικών µηνυµάτων και των µηνυµάτων τηλεπώλησης) κατατάσσονται σε κατηγορίες ανάλογα µε το βαθµό δυσµενούς επίδρασης που µπορεί να έχει το περιεχόµενό τους στην προσωπικότητα και στην εν γένει ηθική και πνευµατική ανάπτυξη των ανηλίκων». 55. Από την πρόσφατη εµπειρία σηµειώνονται τα παραδείγµατα τηλεπαιγνιδιών που διεξάγονται µέσω αριθµών πρόσθετης χρέωσης (βλ. σχετικά σε Χ. Τσίγκου, Η χρήση των υπηρεσιών τηλεηχοπληροφόρησης στους τηλεοπτικούς διαγωνισµούς, ΔiΜΕΕ 2/2005, σ. 206 επ.), η µετάδοση κυρίως από τηλεοπτικούς φορείς περιφερειακής εµβέλειας video clips µε παράλληλη προβολή µηνυµάτων SMS, η προβολή reality shows µε αντικείµενο τη µουσική εκπαίδευση των συµµετεχόντων όπου παραλλήλως αναφέρεται (και διαφηµίζεται εµµέσως;) η εταιρία παραγωγής φωνογραφηµάτων του ιδίου τηλεοπτικού φορέα, η µετάδοση δελτίων ειδήσεων που συνδυάζουν την ενηµέρωση µε αποσπάσµατα κινηµατογραφικών ταινιών κ.ά. Αναφορά στις «υβριδικές µορφές περιεχοµένου που συνδυάζουν... τα παιγνίδια, τις διαφηµίσεις και την ενηµέρωση» γίνεται και στο κείµενο της Πράσινης Βίβλου [COM (96) 483 τελικό] για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο πλαίσιο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών πληροφόρησης. Βλ. σε [www.europa.eu]. 56. Για τον N. Luhmann «µετά την αλήθεια, η διαφήµιση». Ο ίδιος αναλύει εναργώς τη διαδικασία χειραγώγησης του κοινού µέσω της διαφήµισης, καθώς και τις λανθάνουσες λειτουργίες του διαφηµιστικού µηνύµατος. Βλ. N. Luhmann, Η πραγµατικότητα των µέσων µαζικής επικοινωνίας, εκδ. Μεταίχµιο, Αθήνα, 2001, σ. 97 επ. 57. Βλ. σχετικά σε Π. Ζέρη, Ψηφιακά Δίκτυα, ό.π., σ. 304 επ. 58. Έτσι και η Π. Ζέρη, Ψηφιακά Δίκτυα, ό.π., σ Η βαρύτητα της διασφάλισης του πλουραλισµού (εξωτερικού και εσωτερικού) στην πληροφόρηση καταδεικνύεται επίσης από το γεγονός ότι παραµένει ένας βασικός πυλώνας της ευρωπαϊκής πολιτικής στον οπτικοακουστικό τοµέα. Βλ. εκτενέστερα την Αιτ. Σκέψη 6 στην Πρόταση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της σχετικά µε την τροποποίηση της Οδηγίας 89/552/ΕΚ σε [www.eurlex.europa.eu]. 59. Για τη σηµασία της διατήρησης του κοινωνικού κεφαλαίου (εθνικές παραδόσεις, συνήθειες, γλώσσες, εικόνες και αξίες) στο σηµερινό παγκοσµιοποιηµένο περιβάλλον βλ. ειδικότερα Π. Ζέρη, Ψηφιακά Δίκτυα, ό.π., σ

8 ΠΟΙΟΤΙΚΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟY ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ της ποιοτικής στάθµης των εκποµπών µέσω του ασκούµενου από το ΕΣΡ ελέγχου, χωρίς ωστόσο να εξειδικεύεται περαιτέρω το περιεχόµενο της επιταγής αυτής 60. Η έλλειψη προσδιορισµού της έννοιας του ποιοτικού κριτηρίου από τον κοινό νοµοθέτη δεν είναι δυνατό να πληρωθεί ούτε µε αναφορά στη νοµολογία. Στις αποφάσεις τόσο του Συµβουλίου της Επικρατείας, όσο και του Εθνικού Συµβουλίου Ραδιοτηλεόρασης, δεν επιχειρείται οριοθέτηση της έννοιας της «ποιοτικής στάθµης» των ραδιοτηλεοπτικών εκποµπών, παρέχονται όµως κατά περίπτωση στοιχεία προσδιορισµού της σε συνάρτηση µε παράβαση συγκεκριµένου κανόνα δικαίου. 23. Στη νοµολογία του Συµβουλίου της Επικρατείας επιχειρείται σύνδεση της έννοιας του ποιοτικού κριτηρίου µε ορισµένες κατευθυντήριες αρχές της ισχύουσας ραδιοτηλεοπτικής νοµοθεσίας που αφορούν στην περιστολή σκηνών αδικαιολόγητης βίας και πορνογραφικού περιεχοµένου και την προστασία του ιδιωτικού βίου και της παιδικής ηλικίας. Συγκεκριµένα επισηµαίνεται ότι «µε το νόµο 2328/1995 επιδιώκεται, όπως προκύπτει από την εισηγητική του έκθεση, µεταξύ άλλων, η εκπλήρωση της επιταγής του άρθρου 15 παρ. 2 του Συντάγµατος για την άνοδο της ποιοτικής στάθµης των εκποµπών της τηλεοράσεως, η περιστολή σκηνών αδικαιολόγητης βίας και πορνογραφικού περιεχο- µένου και η προστασία του ιδιωτικού βίου και της παιδικής ηλικίας» Το Εθνικό Συµβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) έχει εκδώσει εντός της τελευταίας τετραετίας ( ) πλήθος αποφάσεων για επιβολή διοικητικών κυρώσεων σε βάρος τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθµών µε αιτιολογία την «υποβάθµιση της ποιότητας» του προγράµµατος. Όσον αφορά στις ραδιοφωνικές εκποµπές οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί κατά τον έλεγχο του περιεχοµένου τους σχετίζονται σχεδόν αποκλειστικά µε τη χρήση βωµολοχιών 62. Το ίδιο και η πλειοψηφία των αποφάσεων που αφορούν σε τηλεοπτικές εκποµπές 63. Έπονται η προστασία των ανηλίκων από τη θεµατική ορισµένων τηλεοπτικών εκποµπών ή δελτίων ειδήσεων που εξαντλούνται σε ζητήµατα σεξ και βίας 64, η προστασία της προσωπικότητας από εκποµπές των οποίων η θεµατική και η διάρθρωση προσβάλλουν βάναυσα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την προσωπικότητα και την ιδιωτική ζωή 65, η έλλειψη προγραµµατικής πληρότητας 66 και η ακραία θεµατολογία και φρασεολογία ορισµένων βραδινών τηλεοπτικών εκποµπών 67. Αξίζει να σηµειωθεί ότι για λόγους υποβάθµισης της ποιότητας του προγράµµατος εκδόθηκαν επίσης µία απόφαση προσωρινής αναστολής 68 και τρεις αποφάσεις οριστικής διακοπής µετάδοσης 69 συγκεκριµένων τηλεοπτικών εκποµπών, καθώς και µία απόφαση οριστικής διακοπής της λειτουργίας ραδιοφωνικού σταθµού Ανακύπτει το ερώτηµα εάν η επίκληση της συνταγ- µατικής επιταγής διασφάλισης της ποιοτικής στάθµης των προγραµµάτων επαρκεί για τη νοµική θεµελίωση της απόφασης επιβολής διοικητικών κυρώσεων ή µήπως είναι επιβεβληµένη η αναφορά στους ειδικότερους κανόνες δικαίου 60. Με το άρθρο 4 παρ. 1 β του Ν 2863/2000 σχετικά µε τη συγκρότηση και λειτουργία του ΕΣΡ ορίζεται ως αντικείµενο του ασκούµενου ελέγχου µεταξύ άλλων και η «τήρηση των όρων και προϋποθέσεων καθώς και των εν γένει κανόνων και αρχών που προβλέπονται στην εκάστοτε ισχύουσα ραδιοτηλεοπτική νοµοθεσία για τη νόµιµη, διαφανή και ποιοτική λειτουργία των δηµόσιων και ιδιωτικών φορέων οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τοµέα παροχής ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών». Οµοίως, µε το άρθρο 1 παρ. 1 εδ. γ του Ν 2328/1995 σχετικά µε το νοµικό καθεστώς της ιδιωτικής τηλεόρασης και της τοπικής ραδιοφωνίας προβλέπεται ότι «οι σταθµοί στους οποίους χορηγούνται άδειες υποχρεούνται να µεριµνούν για την ποιότητα του προγράµµατος, την αντικειµενική ενηµέρωση, τη διασφάλιση της πολυφωνίας, καθώς και την προαγωγή του πολιτισµού µε τη µετάδοση εκποµπών λόγου και τέχνης». Αντίστοιχες διατάξεις ανευρίσκονται στο άρθρο 1 παρ. 1 εδ. α του Ν 2644/1998 σχετικά µε την παροχή συνδροµητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών, στο άρθρο 2 παρ. 1 του ΠΔ 77/2003, στο άρθρο 2 παρ. 1 του Κανονισµού 2/1991 ΕΣΡ, καθώς και στο άρθρο 3 παρ. 2 γ του Ν 1730/1987 σχετικά µε την ίδρυση και λειτουργία της «ΕΡΤ-ΑΕ» όπου γίνεται αναφορά στην «καλή ποιότητα των εκποµπών». 61. Έτσι σε ΣτΕ 2544/1999, ΝοΒ 2001, σ. 476, ΣτΕ 553/2003, Nomos, ΣτΕ 554/2003, Nomos, ΣτΕ 152/2004, Nomos, ΣτΕ 1386/2004, Nomos, ΣτΕ 2241/2005, Nomos, ΣτΕ 253/2005, Nomos. 62. Βλ. τις αποφάσεις 357/ κατά Sport FM, 352/ κατά Alpha Radio, 435/ κατά Best Radio, 347/ κατά Alpha Radio, 218/ κατά Υδρόγειος FM, 408/ κατά Επικοινωνία FM και 84/ κατά ΣΚΑΙ FM σε [www. esr.gr]. 63. Βλ. ενδεικτικά τις αποφάσεις 431/ και 322/ κατά Alpha Channel για την εκποµπή «Dream Show», 312/ κατά Antenna TV για την εκποµπή «Fame Story», 327/ κατά Magic TV για την εκποµπή «Θύρα 7», 5/ κατά Mega Channel για την εκποµπή «Ι Love TV», 358/ κατά Antenna TV για το σήριαλ «Οι Στάβλοι της Εριέττας Ζαΐµη» και 180/ κατά Alter Channel για την εκποµπή «Το ζευγάρι της χρονιάς». 64. Βλ. ενδεικτικά τις αποφάσεις 457/ κατά Antenna TV για την εκποµπή «Αξίζει να το Δεις», 56/ , 344/ και 98/ κατά Antenna TV για την εκποµπή «Αποκάλυψη Τώρα», 514/ και 480/ κατά Alpha Channel για την εκποµπή «Κους-Κους το Μεσηµέρι», 462/ κατά Alter Channel για το δελτίο ειδήσεων της 8ης , 457/ κατά Antenna TV για το δελτίο ειδήσεων της 6ης , 11/ κατά Alter Channel για την εκποµπή «Γυάλινος Τοίχος». 65. Βλ. ενδεικτικά τις αποφάσεις 10/ και 194/ κατά Alpha Channel για την εκποµπή «Από Καρδιάς», 395/ κατά Alter Channel για την εκποµπή «Αϋπνίες», 194/ και 115/ κατά Extra Channel για την εκποµπή «Εκκεντρικό Δελτίο» σε [www.esr.gr]. 66. Βλ. ενδεικτικά τις αποφάσεις 476/ , 121/ και 167/ κατά των τηλεοπτικών σταθµών Smart TV, Super TV και Magic TV αντιστοίχως σε [www.esr.gr]. 67. Βλ. ενδεικτικά τις αποφάσεις 427/ κατά Alpha Channel για την εκποµπή «12 µε τον Νίκο Μαστοράκη», 390/ και 309/ κατά Alpha Channel για την εκποµπή «Distraction», 215/ κατά Μακεδονία TV για την εκποµπή «Jackass» σε [www.esr.gr]. 68. Βλ. την απόφαση 212/ κατά Alter Channel για την εκποµπή «Φύλλο - Φτερό» σε [www.esr.gr]. 69. Βλ. τις αποφάσεις 298/ κατά Alpha Channel για την εκπο- µπή «Από Καρδιάς», 146/ κατά Channel 9 για την εκποµπή «Full 9» και 317/ κατά Alpha Channel για την εκποµπή «Δική σου Ευκαιρία» σε [www.esr.gr]. 70. Βλ. την απόφαση 435/ κατά Best Radio σε [www.esr.gr] µε τα αντίστοιχα σχόλια Α. Κεχρή σε ΕφηµΔΔ 1/2006, σ. 83 επ. και Α. Κουσουνή σε ΔiΜΕΕ 1/2006, σ. 91 επ. 53

9 ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ της ισχύουσας νοµοθεσίας. Σύµφωνα µε το άρθρο 5 παρ του Ν 2863/2000 κάθε απόφαση του ΕΣΡ για επιβολή κυρώσεων σε βάρος ραδιοτηλεοπτικού φορέα απαιτεί ειδική και εµπεριστατωµένη αιτιολογία. Το αυτό προβλέπεται και από το άρθρο 4 παρ του Ν 2328/1995 όπως τροποποιήθηκε από τον Ν 2644/1989. Κατ αποτέλεσµα, κάθε ατοµική διοικητική πράξη επιβολής κυρώσεων για να είναι ειδικώς και εµπεριστατωµένως αιτιολογηµένη πρέπει να περιλαµβάνει αναφορά των επίµαχων στοιχείων ή χαρακτηριστικών ενός προγράµµατος και υπαγωγή αυτών σε συγκεκριµένους απαγορευτικούς κανόνες δικαίου 73. Η παράβαση των κανόνων αυτών είναι δυνατό να συνεπάγεται ταυτοχρόνως και υποβάθµιση της ποιοτικής στάθµης του επίµαχου προγράµµατος, το αντίστροφο όµως δεν είναι απαραίτητο. Εάν, µε άλλα λόγια ένα πρόγραµµα εµφανίζεται ποιοτικώς ελλειµµατικό διότι δεν προάγει την αισθητική, τη γνώση ή τον πολιτισµό, χωρίς ωστόσο να περιέχει στοιχεία που παραβιάζουν τους κανόνες της ισχύουσας νοµοθεσίας, τότε η µετάδοσή του αποτελεί έκφανση της ελευθερίας της έκφρασης και δεν υφίσταται νοµικό έρεισµα για επιβολή κυρώσεων. 26. Αυτό ισχύει για παράδειγµα, όταν κατά τη διάρκεια συγκεκριµένης εκποµπής γίνεται χρήση οριακών και αγοραίων εκφράσεων που ωστόσο δικαιολογούνται από τη φύση του µέσου και του προγράµµατος ή όταν παρουσιάζονται κοινωνικά αποκλίνουσες, αλλά υπαρκτές συµπεριφορές στα πλαίσια των αναγκών της ενηµέρωσης ή της ψυχαγωγίας. Και τούτο διότι το κριτήριο της ποιότητας λειτουργεί µεν ως µέσο στάθµισης των εκάστοτε συγκρουόµενων συµφερόντων, διασφαλίζοντας ωστόσο την ελευθερία της έκφρασης είτε αυτή συγκλίνει προς το κοινωνικώς αποδεκτό, είτε αποκλίνει από αυτό για να φωτίσει άλλες πτυχές της κοινωνικής πραγµατικότητας. Στη βάση αυτή το Συµβούλιο της Επικρατείας µε την υπ αριθµόν 3490/2006 απόφασή του ακύρωσε, και ορθώς κατά τη γνώµη µας, την υπ αριθµόν 371/ απόφαση του ΕΣΡ για επιβολή προστίµου ύψους ευρώ στον τηλεοπτικό σταθ- µό µε τον διακριτικό τίτλο «Mega Channel» εξαιτίας της µετάδοσης της εκποµπής «Κλείσε τα µάτια» 74 κρίνοντας ότι η ελευθερία της έκφρασης και της καλλιτεχνικής δηµιουργίας περιορίζεται µόνο από τις συνταγµατικές επιταγές σεβασµού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και προστασίας της νεότητας και εποµένως η παρουσίαση µίας υπαρκτής κοινωνικής πραγµατικότητας «χωρίς να υπάρχουν σκηνές πορνογραφικού περιεχοµένου ή βωµολοχίες δεν µπορεί σε καµία περίπτωση να θεωρηθεί ότι προσδίδει στην επίµαχη εκποµπή την απαγορευµένη από το Σύνταγµα χαµηλή και υποβαθµισµένη ποιοτική στάθµη που την καθιστά επίµε- µπτη». Αντιθέτως, επισηµάνθηκε ότι «µε την παράσταση στην επίµαχη ενδιάµεση σκηνή της εκφράσεως οµοφυλόφιλης ερωτικής επιθυµίας γίνεται παρουσίαση µίας υπαρκτής κοινωνικής πραγµατικότητας, η οποία σχετίζεται µε µία κοινωνική οµάδα, µεταξύ πολλών, οι οποίες συνθέτουν µία ανοικτή και σύγχρονη δηµοκρατική κοινωνία, οι ερωτικές Χ. ΤΣΙΓΚΟΥ επιλογές της οποίας όχι µόνο δεν αποδοκιµάζονται από τη συνταγµατική τάξη της χώρας, αλλά τουναντίον επιβάλλεται από τις διατάξεις των άρθρων 2 (σεβασµός και προστασία της αξίας του ανθρώπου) και 5 παρ. 1 (προστασία της προσωπικής ελευθερίας), ως εκδήλωση ελεύθερης επιλογής των αποτελούντων αυτή, να γίνονται απολύτως σεβαστές και να µπορούν να εκφράζονται στα έργα τέχνης, όπως εξάλλου οι ερωτικές επιλογές και οι ευαισθησίες και των υπολοίπων οµάδων του πληθυσµού της χώρας». 27. Υπάρχουν βέβαια και µορφές εκποµπών για τις οποίες η αναφορά στους ειδικότερους κανόνες δικαίου, καίτοι επαρκεί ως νοµικό έρεισµα, δεν απηχεί την ηθική απαξία που ο εφαρµοστής του δικαίου επιχειρεί να αποδώσει προσµετρώντας την παράµετρο της κοινωνικής αποστολής των ηλεκτρονικών µέσων ενηµέρωσης. Αυτό ισχύει για ορισµένους νέους τύπους τηλεοπτικών προγραµµάτων µε περιεχόµενο προσβλητικό για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια που κατατείνουν είτε σε τηλεοπτικό διασυρµό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής των συµµετεχόντων έναντι αµοιβής 75, είτε σε ανοχή επικίνδυνων και απωθητικών δοκιµασιών 76, είτε σε εκµετάλλευση επαγγελµατικών και 71. «Οι αποφάσεις που εκδίδει το ΕΣΡ πρέπει να είναι πλήρως και ειδικά αιτιολογηµένες και να τελούν σε πλήρη αντιστοιχία µε το περιεχόµενο των πρακτικών που τηρήθηκαν για την αντίστοιχη συνεδρίαση». 72. «Η απόφαση του ΕΣΡ για επιβολή κυρώσεων της παραγράφου αυτής περιέχει πλήρη και ειδική αιτιολογία και διατυπώνεται σε κάθε περίπτωση ύστερα από ακρόαση των ενδιαφεροµένων κατά τη διάρκεια µίας τουλάχιστον συνεδρίασης της Ολοµέλειας του οργάνου». 73. Κατά τον Π. Δαγτόγλου «αιτιολογία µίας διοικητικής πράξεως αποτελεί η έκθεση των πραγµατικών και νοµικών λόγων που οδήγησαν τη διοίκηση στην απόφασή της, καθώς και παράθεση των κριτηρίων βάσει των οποίων άσκησε η διοίκηση τη διακριτική της ευχέρεια». Βλ. σε Π. Δαγτόγλου, Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, Α. Σάκκουλας, Αθήνα, 1997 (4 η έκδ.), σ Σύµφωνα µε το αιτιολογικό της απόφασης του ΕΣΡ «αναµφιβόλως πρόκειται περί εκποµπής η οποία βρίσκεται έξω από την ποιοτική στάθµη, την οποία επιβάλλει η προαναφερθείσα διάταξη του Συντάγµατος και του ως άνω Κανονισµού του ΕΣΡ. Πρόκειται περί διαλόγων, εκφράσεων και σκηνών οι οποίες υποβάθµισαν την όλη εκποµπή. Εποµένως ο τηλεοπτικός σταθµός µε αυτή την εκποµπή δεν εξεπλήρωσε την εκ των αυτών διατάξεων του Συντάγµατος και του Κανονισµού επιβαλλόµενη κοινωνική αποστολή της για την πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας. Η όλη εκποµπή είναι ικανή να εξοικειώσει την παιδική ηλικία και τη νεότητα µε τη χυδαιότητα και εντεύθεν να επιφέρει βλάβη». Βλ. το πλήρες κείµενο της απόφασης σε [www.esr.gr]. 75. Κατά τη διάρκεια της εκποµπής µε τίτλο «Από Καρδιάς» που µεταδιδόταν από τον τηλεοπτικό σταθµό Alpha Channel οι προσκεκληµένοι δηµοσιοποιούσαν προσωπικά και οικογενειακά τους προβλήµατα συρόµενοι σε διενέξεις και ανταλλαγή ύβρεων έναντι ευρώ. Με την 10/ απόφαση του ΕΣΡ επιβλήθηκε η κύρωση του προστίµου των ευρώ, ενώ µε την 298/ απόφαση επιβλήθηκε η κύρωση της οριστικής διακοπής µετάδοσης της εκπο- µπής. Βλ. σε [www.esr.gr]. 76. Στην εκποµπή µε τίτλο «Fear Factor» που µεταδιδόταν από τον τηλεοπτικό σταθµό Μακεδονία TV οι διαγωνιζόµενοι συµµετείχαν σε επικίνδυνες, δυσάρεστες ή αποκρουστικές δοκιµασίες προκειµένου να κερδίσουν χρηµατικό έπαθλο. Με την 346/ απόφαση του ΕΣΡ επιβλήθηκε η κύρωση του προστίµου των ευρώ. Αργότερα, για τη µετάδοση της ίδιας εκποµπής από τον τηλεοπτικό σταθµό ΑΝΤΕΝΝΑ TV επιβλήθηκε µε την 490/ απόφαση η κύρωση της οριστικής διακοπής της µετάδοσης. Βλ. σε [www.esr.gr]. 54

10 ΠΟΙΟΤΙΚΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟY ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ οικονοµικών προβληµάτων 77 µε έπαθλο την προσωρινή τηλεοπτική δόξα για τους παίκτες και την άνοδο της τηλεθέασης για τον σταθµό. Στις περιπτώσεις αυτές το κριτήριο της ποιοτικής στάθµης λειτουργεί όντως ως κατευθυντήρια αρχή επισηµαίνοντας την ειδοποιό διαφορά του συγκεκριµένου προγράµµατος από τα υπόλοιπα της αυτής κατηγορίας και η αναφορά σε αυτό αποτελεί δοµικό στοιχείο της κυρωτικής απόφασης, εφόσον µε την επίκληση της υποβάθµισης της ποιότητας καταφαίνεται η υπέρβαση του κοινωνικού ρόλου της ραδιοτηλεόρασης χάριν της οικονοµικής αποδοτικότητας των προγραµµάτων. β. Μέσα πολιτικής στο ραδιοτηλεοπτικό πεδίο 28. Το ερώτηµα της επίδρασης του ποιοτικού κριτηρίου στη διαµόρφωση των ραδιοτηλεοπτικών προγραµµάτων συναρτάται άµεσα µε το γενικότερο προβληµατισµό περί παραγωγής πολιτισµού από τα µέσα µαζικής επικοινωνίας 78. Η ικανότητα διείσδυσης των µέσων αυτών στο κοινωνικό γίγνεσθαι 79 σε συνδυασµό µε τη δυνατότητα παραγωγής πολιτισµικών προτύπων 80 δηµιουργούν ανάγκη επέµβασης µε τη µορφή της ετερόνοµης ρύθµισης 81. Σε κάθε ετερόνοµη ρύθµιση ελλοχεύει ωστόσο ο κίνδυνος του πατερναλισµού, ο οποίος αφενός µεν υπονοµεύει την ανεξαρτησία των µέσων 82 και συνακόλουθα την επιταγή του πλουραλισµού στην πληροφόρηση, αφετέρου δε ενδέχεται να καθηλώσει το περιεχόµενο των εκποµπών σε έναν ενιαίο, µέτριο και αδιάφορο µέσο όρο καθοδηγούµενο από την κρατούσα αντίληψη του ηθικώς παραδεκτού. Ενδιαφέρει εποµένως να ερευνηθεί κατά πόσον η συµµόρφωση των ραδιοτηλεοπτικών φορέων µε το κριτήριο της ποιοτικής στάθµης µπορεί πράγµατι να οδηγήσει σε παραγωγή πολιτισµού και µε ποιον τρόπο. 29. Η προβληµατική αποκτά βαρύνουσα σηµασία στο σηµερινό ραδιοτηλεοπτικό τοπίο όπου παρατηρούνται δύο φαινόµενα. Πρώτον, ο τρόπος διάδοσης της πληροφορίας έχει ριζικά µεταβληθεί. Σήµερα η εικόνα, χάρις στην ταχύτητα µετάδοσής της και την αναντίρρητη επικοινωνιακή της δύναµη, υπερτερεί συστηµατικά έναντι του λόγου προφορικού ή γραπτού. Έτσι η τηλεόραση αναδεικνύεται στο κυρίαρχο µέσο πληροφόρησης και ψυχαγωγίας, στον πρωταγωνιστή του παιγνιδιού. Το γεγονός αυτό επιφέρει ισχυρότατο πλήγµα στον ανταγωνισµό, µε αποτέλεσµα τη σταδιακή µεταµόρφωση του ραδιοφώνου από µέσο ενηµέρωσης και πολιτικής πληροφόρησης σε µέσο σκωπτικού ή σατιρικού λόγου µε συχνή χρήση αγοραίων εκφράσεων και βωµολοχιών. Δεύτερον, µεταβολή έχει υποστεί και ο τρόπος χρήσης της πληροφορίας. Η ιδιωτική επιχειρη- µατική πρωτοβουλία αντικατέστησε επιτυχώς το κρατικό µονοπώλιο των µέσων ενηµέρωσης, αλλά παράλληλα δη- µιούργησε νέες µορφές οικονοµικού καταναγκασµού που µέσω της ακροαµατικότητας 83 αφενός και της διαφήµισης 84 ως πηγής εσόδων αφετέρου ασκούν σηµαντική πίεση στο περιεχόµενο και την ποικιλία των προγραµµάτων 85. Έτσι, η πληροφορία, ως επικοινωνιακό αγαθό, επενδύει οµοιό- µορφα προγράµµατα που ρέπουν συνεχώς προς υβριδικά σχήµατα καταργώντας τα όρια της τυπικής διάκρισης µεταξύ είδησης, ψυχαγωγίας και διαφηµιστικού µηνύµατος Η παρέµβαση του εποπτικού φορέα µπορεί να λειτουργήσει εποικοδοµητικά υπό δύο προϋποθέσεις. Να ασκείται αφενός µε γνώµονα την αποτροπή µόνον των ακραίων φαινοµένων και να στοχεύει αφετέρου στη χρήση των διαπλαστικών δυνατοτήτων 87 που διαθέτει καταφεύ- 77. Η διαγωνιστική εκποµπή µε τίτλο «Δική σου Ευκαιρία» που προβλήθηκε από τον τηλεοπτικό σταθµό Alpha Channel είχε ως σκοπό την εύρεση θέσης εργασίας σε ανέργους υποψηφίους και µε το πρόσχηµα αυτό δηµοσιοποιούσε στοιχεία του ιδιωτικού και οικογενειακού βίου τους, ενώ παράλληλα προέβαινε σε έµµεση διαφήµιση του εργοδότη. Με την 317/ απόφαση του ΕΣΡ επιβλήθηκε η κύρωση της οριστικής διακοπής της εν λόγω εκποµπής. Βλ. σε [www.esr.gr]. 78. Για την έννοια της µαζικής επικοινωνίας βλ. σε Γ. Κουµάντο, Ελευθερία και Ποιότητα, ό.π., σ Βλ. σε N. Luhmann, ό.π., σ. 147 επ. 80. Κατά την Π. Ζέρη (Η διασφάλιση της «ποιότητας», ό.π., σ. 65) «τα µέσα µαζικής επικοινωνίας γενικά και η τηλεόραση ειδικότερα, είναι οι βασικοί θεσµοί που καθορίζουν τις διαδικασίες αυτοαλλαγής της κουλτούρας, διότι δεν αποδίδουν απλά τις υπάρχουσες παραδόσεις και συνήθειες, αλλά παράγουν πολιτισµικά πρότυπα και µόδες µε τη διαρκή παραγωγή και παρουσίαση θεµάτων». 81. Ο H. Bourges, πρώην πρόεδρος της γαλλικής Ανεξάρτητης Αρχής για τη Ραδιοτηλεόραση (CSA) παρατηρεί εύστοχα ότι «δεν µπορούµε να διαπιστώνουµε την τεράστια επιρροή που τα ηλεκτρονικά µέσα ενηµέρωσης άσκησαν στις σχέσεις µεταξύ των ανθρώπων και των λαών χωρίς να επιθυµούµε να διευθετήσουµε τα αποτελέσµατα αυτής της επιρροής στο µέλλον µας, αλλά και στην εξέλιξη της κοινωνίας µας» (µετάφραση δική µας). Βλ. σε [www.csa.fr/actualités/interventions]. 82. «Η δυνατότητα κρατικής παρέµβασης, ακόµη και εάν αποσκοπεί αποκλειστικά στην εξασφάλιση της πολυφωνίας και στην παρουσίαση των αντίθετων απόψεων, έχει τα µειονεκτήµατά της. ( ) Το κυριότερο όµως είναι ότι εάν η κρατική εξουσία έχει στα χέρια της ένα µηχανισµό παρέµβασης εύκολα µπορεί να τον χρησιµοποιεί, ακόµη και προσχηµατικά, για άσκηση απειλών και πιέσεων που υπονοµεύουν την ανεξαρτησία του µέσου». Βλ. Σ. Τσακυράκη, Η ελευθερία του λόγου στις ΗΠΑ, Π. Σάκκουλας, 1997, σ «Η ακροαµατικότητα είναι µία επικύρωση της αγοράς, της οικονοµίας, δηλαδή µίας εξωτερικής και αµιγώς εµπορικής νοµιµότητας και η υποταγή στις απαιτήσεις αυτού του εργαλείου µάρκετινγκ σε θέµατα κουλτούρας είναι ακριβώς ό,τι είναι σε θέµατα πολιτικής η δηµαγωγία που κατευθύνεται από τις σφυγµοµετρήσεις της κοινής γνώµης». Βλ. σε P. Bourdieu, ό.π., σ Η Π. Ζέρη (Η διασφάλιση της «ποιότητας», ό.π., σ. 56 επ.) αναλύει διεξοδικά τη σχέση οικονοµικού καταναγκασµού και διαφήµισης επισηµαίνοντας την ιδιαιτερότητα των τηλεοπτικών αγορών όπου «οι τηλεθεατές δεν πληρώνουν για τα προγράµµατα που βλέπουν, ενώ οι ιδιωτικοί σταθµοί διασφαλίζουν την οικονοµική τους ύπαρξη µε το να πωλούν στις επιχειρήσεις, µέσω της πώλησης των διαφηµιστικών εκποµπών, ένα κοινό πρόθυµο να δει αυτές τις διαφηµίσεις». 85. Κατά τον Χ. Ανθόπουλο (ό.π., σ. 833) «η πρωταρχική οικονοµικήεµπορική διάσταση της ιδιωτικής τηλεόρασης συνίσταται στην «παραγωγή» τηλεθέασης διά µέσου της προσφοράς στο κοινό τηλεοπτικών προγραµµάτων, τηλεθέαση η οποία «πωλείται» µε τη σειρά της στη διαφηµιστική αγορά». 86. Βλ. Π. Ζέρη, (Η διασφάλιση της «ποιότητας»), ό.π., σ Στις διαπλαστικές δυνατότητες του εποπτικού οργάνου αναφέρεται η Π. Ζέρη (Θεσµοί εποπτείας, ό.π., σ ) επισηµαίνοντας ότι «το πρόβληµα της ποιότητας των ραδιοτηλεοπτικών προγραµµάτων, καθώς και των κριτηρίων και του τρόπου χρήσης τους για τον έλεγχο της τήρησης των προγραµµατικών αρχών, καθιστούν σαφές ότι η 55

11 ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ γοντας επικουρικώς στην κυρωτική διαδικασία. Χρήσιµο εργαλείο στην κατεύθυνση αυτή αποτελεί η δυνατότητα έκδοσης Οδηγιών (άρθρο 4 παρ. 2 εδ. α 88 του Ν 2863/ 2000). Μία Οδηγία σχετική µε το κριτήριο της ποιοτικής στάθµης µπορεί να απαντήσει στο ερώτηµα τι συνιστά µη αποδεκτό περιεχόµενο ραδιοτηλεοπτικού προγράµµατος για τα δεδοµένα της εποχής. Μπορεί δηλαδή να εισφέρει τα χαρακτηριστικά των εκποµπών και των διαφηµίσεων που έρχονται σε αντίθεση µε τις συνταγµατικές αρχές λειτουργίας των ηλεκτρονικών µέσων ενηµέρωσης λαµβάνοντας υπόψη τις κρατούσες σήµερα αντιλήψεις, τη φύση του θέµατος, τον τρόπο διάρθρωσης και παρουσίασής του, τις ειδικότερες περιστάσεις, την ώρα µετάδοσης της εκποµπής και τις αρχές της δηµοσιογραφικής δεοντολογίας. Είναι έτσι δυνατό να θεσπιστούν ειδικότεροι κανόνες που θα επισηµαίνουν τα µείζονα προβλήµατα στο περιεχόµενο και τη διάρθρωση των ραδιοτηλεοπτικών εκποµπών, όπως την εκτεταµένη χρήση αθέµιτων µέσων για τη συλλογή των πληροφοριών (κρυφή κάµερα ή µικρόφωνο, απόκρυψη της ταυτότητας του δηµοσιογράφου κ.λπ.), την υποκατάσταση των θεσµών και των κρατικών οργάνων στις τηλεοπτικές δίκες, τη δη- µόσια διαπόµπευση των συµµετεχόντων στις εκποµπές τηλεοπτικής αναπαράστασης της πραγµατικότητας (reality shows), την υπερβολική δραµατοποίηση 89 των ειδήσεων, την κατά κόρον χρήση ακραίων εκφράσεων ασχέτως ώρας µετάδοσης, τις εκτροπές στη σήµανση των προγραµµάτων και ιδιαίτερα των εκποµπών σε επανάληψη, καθώς και τις πρακτικές παραπλάνησης των τηλεθεατών που αναπτύσσονται στις νέες υβριδικές µορφές προγραµµάτων (τηλεπαιγνίδια, υπηρεσίες τηλεηχοπληροφόρησης για ανταλλαγή µηνυµάτων, τηλεπωλήσεις). 31. Εκτός αυτού, σηµαντικό θα ήταν να ενισχυθεί παραλλήλως ο πολιτιστικός ρόλος της δηµόσιας ραδιοτηλεόρασης 90. Στο νέο ψηφιακό περιβάλλον µε τον αυξανόµενο ανταγωνισµό παραγωγής οικονοµικών προγραµµάτων µεγάλης εµβέλειας και την επικράτηση της Reality TV, η δηµόσια ραδιοτηλεόραση µπορεί να προχωρήσει σε πειραµατισµούς, να επενδύσει σε εκποµπές ενηµέρωσης και ψυχαγωγίας υψηλού κόστους και αισθητικής, να αποτελέσει βήµα ερευνητικής δηµοσιογραφίας, να προωθήσει την παραγωγή ευρωπαϊκών προγραµµάτων, να ενισχύσει τους ανεξάρτητους παραγωγούς, καθώς και να προτείνει εκποµπές κατάλληλες για παρακολούθηση από τα παιδιά ή τις κατηγορίες ατόµων µε ειδικές ανάγκες. γ. Απορρύθµιση και αυτοδέσµευση 32. Ωστόσο, η αποτελεσµατικότητα των ρυθµιστικών παρεµβάσεων του ΕΣΡ κινδυνεύει να αποδυναµωθεί εάν δεν ενισχυθεί µε άλλους παράπλευρους µηχανισµούς. Σε πρώτο επίπεδο θα µπορούσε να προωθηθεί η λογική της απορρύθµισης 91 µε την έννοια της διαβούλευσης µεταξύ εποπτικού οργάνου και ραδιοτηλεοπτικών φορέων προκει- µένου να επιτευχθούν άτυπες συµφωνίες για συγκεκριµένα Χ. ΤΣΙΓΚΟΥ θέµατα, αντί της καταφυγής σε κυρωτικά µέσα. Σε δεύτερο επίπεδο είναι σηµαντικό να ενεργοποιηθούν οι διαδικασίες αυτοδέσµευσης των φορέων. Με τον όρο αυτό νοούµε τους ηθικούς κανόνες συµπεριφοράς που ορισµένη οµάδα προσώπων θέτει αναφορικά µε τη δράση της σε συγκεκρι- µένους τοµείς, κοινωνικούς ή επαγγελµατικούς, εντός του κανονιστικού πλαισίου που θεσπίζεται από το νόµο 92. Η συµµόρφωση των φορέων και των δηµοσιογράφων µε τους Κώδικες επαγγελµατικής ηθικής και δεοντολογίας µπορεί να αποτελέσει ισχυρή βάση για την επίλυση των σηµαντικότερων προβληµάτων του ραδιοτηλεοπτικού πεδίου, αρκεί να εφορµάται από πρόθεση αληθούς δέσµευσης 93 στις συνταγµατικές επιταγές όπως εξειδικεύονται στην ισχύουσα ραδιοτηλεοπτική νοµοθεσία. 33. Μόνον όµως η καταφυγή στην αυτοδέσµευση δεν αρκεί 94. Κατά πρώτο λόγο, στη χώρα µας για την ώρα το στοίχηµα της αυτοδέσµευσης φαίνεται να έχει χαθεί, εφόσον οι συµβάσεις που καταρτίστηκαν από τους φορείς περιορίζονται στην επανάληψη των κανόνων δεοντολογίας που τίθενται από τους αντίστοιχους Κώδικες του ΕΣΡ, η δε πρακτική τους πόρρω απέχει από τη λογική της αυτόβουλης ρύθµισης. Κατά δεύτερο λόγο, η γιγάντωση της επιρροής των µέσων ενηµέρωσης και η συνακόλουθη εµπλοκή τους στις δοµές του κοινωνικού και πολιτικού συστήµατος επιβάλλουν τη λήψη πρόσθετων µέτρων. Αν αναλογιστούµε, όπως εύστοχα ειπώθηκε, ότι «η ηθική είναι αποτελεσµατική άσκηση εποπτείας στο εµπορικό ραδιοτηλεοπτικό σύστηµα δεν µπορεί να περιορίζεται σε έναν έλεγχο εφαρµογής της νοµοθεσίας όπως συµβαίνει µε τη δικαιοσύνη». 88. «Στο πλαίσιο της άσκησης των αρµοδιοτήτων της παρ. 1 το ΕΣΡ µπορεί να απευθύνει σε κάθε δηµόσιο ή ιδιωτικό φορέα και αρχή, αυτεπαγγέλτως ή σύµφωνα µε τις οικείες διατάξεις, οδηγίες, συστάσεις, υποδείξεις, ερωτήµατα και γνωµοδοτήσεις σχετικά µε την εφαρµογή των διατάξεων των οικείων νόµων και κανονιστικών πράξεων, καθώς και να ζητά τη συνδροµή κάθε άλλης ηµεδαπής ή αλλοδαπής διοικητικής και δικαστικής αρχής». 89. «Η τηλεόραση καλεί σε δραµατοποίηση µε τη διπλή έννοια του όρου: σκηνοθετεί σε εικόνες ένα γεγονός και υπερβάλλει τη σηµασία του». Βλ. P. Bourdieu, ό.π., σ Βλ. σε Π. Ζέρη, Ψηφιακά Δίκτυα, ό.π., σ Για την τάση υποχώρησης της κρατικής ρυθµιστικής πολιτικής έναντι της απορρύθµισης ή της επαναρρύθµισης της σχέσης των εποπτικών οργάνων µε τους εποπτευόµενους φορείς βλ. εκτενέστερα Π. Ζέρη, Θεσµοί εποπτείας, ό.π., σ. 98 επ. 92. Περισσότερα βλ. σε Ν. Κουλούρη, Η «αυτορρύθµιση» της ελληνικής ραδιοτηλεόρασης, ΔτΑ 19/2003, σ. 850, Ο Ν. Κουλούρης (ό.π., σ. 851) επισηµαίνει δύο κινδύνους από την καταφυγή στους κανόνες αυτοδέσµευσης: αφενός την υπέρµετρη χρήση τους που µπορεί να οδηγήσει σε «βλαβερή κατάχρηση» και αφετέρου την τυπική επίκλησή τους «ως το άλλοθι ή το φύλλο συκής της παραβατικότητας των παικτών της ραδιοτηλεόρασης». 94. Ο C.-J. Bertrand (ό.π., σ ) παρατηρεί ότι η συνείδηση επαρκεί όλο και λιγότερο από τη στιγµή που τα µέσα ενηµέρωσης µετατράπηκαν σε βιοµηχανία («La conscience individuelle suffit moins que jamais depuis que les médias ont tourné à la grosse industrie»). Αντιστοίχως ο Ν. Κουλούρης (ό.π., σ. 853) σηµειώνει ότι «η προσφυγή στην αυτορρύθ- µιση συνιστά κατ ουσία έκκληση στην ηθική ευσυνειδησία των διοικουµένων προϋποθέτοντας ένα επίπεδο πολιτιστικής ωριµότητας». 56

12 ΠΟΙΟΤΙΚΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟY ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ÌÅËÅÔÅÓ-ÃÍÙÌÏÄÏÔÇÓÅÉÓ µόνο αν στηρίζεται σε δοµές, σε µηχανισµούς που κάνουν τους ανθρώπους να έχουν συµφέρον από την ηθική» 95, τότε µπορούµε να αντιληφθούµε τη σηµασία µέτρων που εµπλέκουν το κοινό προκειµένου να γνωστοποιούν στους φορείς το κόστος σε ακροαµατικότητα της κάθε επιλογής τους. Μια πρώτη πρόταση αφορά στη δηµιουργία συστη- µάτων αξιολόγησης και βράβευσης των προγραµµάτων από την Πολιτεία, το κοινό ή τους ίδιους τους φορείς 96. Μια δεύτερη πρόταση αφορά στην εγκαθίδρυση ενός µάνατζµεντ ποιότητας στα µέσα ενηµέρωσης. Στο πλαίσιο της διαδικασίας παραγωγής των προγραµµάτων (εσωτερικό µάνατζµεντ) µπορεί να λειτουργήσουν θεσµοί που προβλέπουν το σχεδιασµό της κάθε εκποµπής µε βάση σχετικές έρευνες για τις απόψεις των παραγωγών, των διευθυντών προγράµµατος, του κοινού και των ειδικών του χώρου 97. Μπορεί επίσης να ανατεθεί η αξιολόγηση της ποιότητας των προγραµµάτων σε εξωτερικές οργανώσεις (εξωτερικό µάνατζµεντ) ώστε να ενθαρρυνθούν οι φορείς στην εγκαθίδρυση κριτηρίων ποιότητας πέρα και πάνω από τα νό- µιµα όρια 98. Τέλος, µία τρίτη πρόταση αναφέρεται σε ένα σύστηµα κοινωνικής εποπτείας ικανό να ενεργοποιήσει τη συνυπευθυνότητα όλων των εµπλεκόµενων φορέων. Το σύστηµα αυτό προϋποθέτει την εκπόνηση Ευρωπαϊκού Χάρτη Οπτικοακουστικών Μέσων, του οποίου οι ρυθµιστικές αρχές θα ικανοποιούν το αίτηµα διασφάλισης µίας ελάχιστης συνολικής οπτικοακουστικής προσφοράς ποιότητας στον ευρωπαϊκό χώρο 99. Την τήρηση των αρχών του Χάρτη εποπτεύει επιτροπή που θα απαρτίζεται από όλες τις κατηγορίες του κοινού, εκπροσώπους των µέσων και των δηµοσιογραφικών ενώσεων, καθώς και εκπροσώπους ανεξάρτητων αρχών. Σε αντίθεση µε το ισχύον σύστηµα διοικητικής εποπτείας, η παράβαση των αρχών του Χάρτη δεν θα επισύρει κυρώσεις, αλλά θα οδηγεί στην παρακράτηση µέρος των εσόδων του φορέα σε όφελος της γενικότερης παραγωγής ποιοτικών προγραµµάτων 100. Συµπερασµατικά 34. Η πρακτική εφαρµογή των προτεινόµενων θεωριών δεν είναι ενδεχοµένως άµεση στη χώρα µας, εφόσον η επιτυχία τους προϋποθέτει µεταξύ άλλων και την ύπαρξη νο- µίµου πλαισίου λειτουργίας των εποπτευόµενων ιδιωτικών φορέων. Εισφέρουν εντούτοις στο διάλογο περί ποιότητας δύο σηµαντικά στοιχεία. Το πρώτο έγκειται στην ενεργοποίηση της αυτοδέσµευσης ως εσωτερικού µηχανισµού ελέγχου των προγραµµάτων, ικανού να υποκαταστήσει σε µεγάλο βαθµό τους µηχανισµούς εξωτερικού έλεγχου και παράλληλα να στρέψει τον ανταγωνισµό των φορέων στην παραγωγή και µετάδοση µεγαλύτερου φάσµατος εκποµπών. Το δεύτερο έγκειται στην αλλαγή των κριτηρίων επιλογής των µεταδιδόµενων προγραµµάτων µε την ανατροπή της ισχύουσας πρακτικής που αναγορεύει την ακροαµατικότητα σε ρυθµιστή του ποιοτικού κριτηρίου ερήµην του αποδέκτη τους, δηλαδή του κοινού. Με την εµπλοκή του κοινού στις διαδικασίες ρύθµισης και την ενεργοποίηση της συνυπευθυνότητας, η ακροαµατικότητα από αιτία διολίσθησης της ποιότητας µπορεί να µετατραπεί σε µοχλό βελτίωσης, ικανό να ενεργοποιήσει τις κρυφές και δηµιουργικές δυνάµεις της µαζικής επικοινωνίας. 95. Βλ. P. Bourdieu, ό.π., σ Βλ. σε Π. Ζέρη, Ψηφιακά Δίκτυα, ό.π., σ Έτσι η Π. Ζέρη (Η διασφάλιση της «ποιότητας», ό.π., σ ) που σηµειώνει ότι η επίτευξη του αρχικού στόχου ποιότητας αξιολογείται µετά τη µετάδοση της εκποµπής και λαµβάνονται τα απαραίτητα µέτρα βελτίωσης. 98. Η Π. Ζέρη (Η διασφάλιση της «ποιότητας», ό.π., σ. 60) αναφέρει ότι τέτοιες διαδικαστικές ρυθµίσεις έχουν υιοθετηθεί στα δηµόσια ραδιοτηλεοπτικά ιδρύµατα της Ελβετίας, της Αυστρίας και της Γερµανίας. 99. Έτσι ο J.-M. Ferry, Δέκα θέσεις για το «ζήτηµα του Ευρωπαϊκού Κράτους», Α. Μανιτάκη-Λ. Παπαδοπούλου, Η προοπτική ενός Συντάγµατος για την Ευρώπη, Σάκκουλας, Αθήνα - Θεσσαλονίκη, 2003, σ Εικάζουµε ότι αυτό είναι το αληθές νόηµα της πρότασης του J.-M. Ferry (ό.π., σ ) κατά την οποία «το νόηµα της καθιέρωσης συνυπευθυνότητας δεν είναι να επιβάλλονται κυρώσεις στις τηλεοπτικές επιχειρήσεις που δεν τηρούν καθόλου ή δεν τηρούν επαρκώς τα κριτήρια του Χάρτη, αλλά να δηµιουργηθεί ένας µηχανισµός παρακράτησης ενός µέρους των εσόδων τους (π.χ. από διαφηµίσεις) προκειµένου αυτές οι επιχειρήσεις, αν και θα παραµένουν ελεύθερες να καταρτίζουν το πρόγραµµά τους, να συµβάλλουν τουλάχιστον έµ- µεσα, µε αυτή τη χρηµατοδοτική συνεισφορά τους, στην ικανοποίηση ελάχιστων ποιοτικών απαιτήσεων τις οποίες άλλες τηλεοπτικές επιχειρήσεις θα έχουν ικανοποιήσει άµεσα µε την ποιότητα του προγράµµατός τους». 57

2. Η Νέα ΜΕΡΑ εκπροσωπείται έκτοτε στη Βουλή από τα μέλη της Βουλευτές Ιωάννη Κουράκο (Β Πειραιώς) και Νικόλαο Σταυρογιάννη (Φθιώτιδας).

2. Η Νέα ΜΕΡΑ εκπροσωπείται έκτοτε στη Βουλή από τα μέλη της Βουλευτές Ιωάννη Κουράκο (Β Πειραιώς) και Νικόλαο Σταυρογιάννη (Φθιώτιδας). ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗ Του πολιτικού κόμματος με την επωνυμία «Νέα Μεταρρυθμιστική Ριζοσπαστική Ανασυγκρότηση (Νέα ΜΕΡΑ)», που εδρεύει στην Αθήνα (Λέκκα 3-5) και εκπροσωπείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΥΠΟ ΕΙΞΗ Αριθµ. 1/14.10.2014

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΥΠΟ ΕΙΞΗ Αριθµ. 1/14.10.2014 ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΥΠΟ ΕΙΞΗ Αριθµ. 1/14.10.2014 Σήµερα ηµέρα Τρίτη 14 Οκτωβρίου 2014 και ώρα 11:00 το Εθνικό Συµβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία παρέστησαν ο Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοτηλεοπτική κάλυψη της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών της 25ης Ιανουαρίου 2015 ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ.

Ραδιοτηλεοπτική κάλυψη της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών της 25ης Ιανουαρίου 2015 ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΝΑ ΕΠΑΝΑΛΗΦΘΕΙ Η ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΥΓΕΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 1/13.01.2015 Σήμερα ημέρα Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2015 και ώρα 13:00 το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 4 / 01.04.2014

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 4 / 01.04.2014 ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 4 / 01.04.2014 Σήμερα ημέρα Τρίτη 01 Απριλίου 2014 και ώρα 11:00 το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία παρέστησαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ.5 /06.05.2014

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ.5 /06.05.2014 ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ.5 /06.05.2014 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Σήμερα ημέρα Τρίτη 06 Μαΐου 2014 και ώρα 11:00 το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία παρέστησαν

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση»

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση» Α ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση» Ι. Γενικές παρατηρήσεις Το φερόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Το θεσμικό πλαίσιο της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης αθλητικών γεγονότων

Το θεσμικό πλαίσιο της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης αθλητικών γεγονότων Το θεσμικό πλαίσιο της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης αθλητικών γεγονότων Χάρις Τσίγκου, Ειδικός Ειδικός Επιστήμονας ΕΣΡ Η συμβιωτική σχέση τηλεόρασης και αθλητισμού Πορεία ευθέως ανάλογη της τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2011 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2011 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για την προετοιμασία μιας ομαδικής εργασίας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας με θέμα τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, διάβασες το παραπάνω κείμενο. Να γράψεις μια περίληψη του κειμένου αυτού

Διαβάστε περισσότερα

Προς: κ. Θεόδωρο Ρουσόπουλο Υπουργό Επικρατείας. Κοινοποίηση:

Προς: κ. Θεόδωρο Ρουσόπουλο Υπουργό Επικρατείας. Κοινοποίηση: 1 Προς: κ. Θεόδωρο Ρουσόπουλο Υπουργό Επικρατείας Κοινοποίηση: -Πρόεδρο της Βουλής, κ. Δ. Σιούφα -Υπουργό Δικαιοσύνης, κ. Σ. Χατζηγάκη -Γενικούς Γραμματείς Κοινοβουλευτικών Ομάδων -Πρόεδρο Εθνικού Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διεύθυνση Μέσων Ενημέρωσης Τμήμα Οπτικοακουστικών Μέσων και Αρχείων Δ/ΝΣΗ: Φραγκούδη 11 & Αλ. ΠάντουΚαλλιθέα Τ.Κ.:

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση απλοποιεί και καθιστά περισσότερο ευέλικτους τους κανόνες διαφήμισης. Ενθαρρύνει επίσης και την από κοινού ρύθμιση στον τομέα.

Η πρόταση απλοποιεί και καθιστά περισσότερο ευέλικτους τους κανόνες διαφήμισης. Ενθαρρύνει επίσης και την από κοινού ρύθμιση στον τομέα. Αναθεώρηση της Οδηγίας «Τηλεόραση χωρίς Σύνορα» Ελάφρυνση των κανόνων που διέπουν τη διαφήμιση Η πρόταση απλοποιεί και καθιστά περισσότερο ευέλικτους τους κανόνες διαφήμισης. Ενθαρρύνει επίσης και την

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΡ. 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ε.Ε.Τ.Τ. Ευρυζωνική Σύγκλιση Τηλεπικοινωνιών και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης

ΕΣΡ. 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ε.Ε.Τ.Τ. Ευρυζωνική Σύγκλιση Τηλεπικοινωνιών και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης ΕΣΡ 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ε.Ε.Τ.Τ. Ευρυζωνική Σύγκλιση Τηλεπικοινωνιών και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης Αθήνα, 20 Μαϊου 2009 1 Εισαγωγή Είναι γνωστό ότι οι τηλεοπτικοί σταθμοί εκπέμπουν το πρόγραμμά τους με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΥΠΡΟΥ ΝΟΜΟ Για σκοπούς ολοκλήρωσης της εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - «Οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 3 ης Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Μανιαδάκη Πόπη

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Μανιαδάκη Πόπη ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19291 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2.11.2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Μανιαδάκη Πόπη Α Παρ. 1 η : Η αμφισβήτηση της κριτικής στάσης του τηλεθεατή και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Περαιτέρω Χρήση των πληροφοριών του δηµόσιου

Περαιτέρω Χρήση των πληροφοριών του δηµόσιου Περαιτέρω Χρήση των πληροφοριών του δηµόσιου τοµέα «Νοµοθέτηση και Εφαρµογή» Καλλιόπη Αγγελετοπούλου PSI group Γενική Γραµµατεία Δηµόσιας Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης 1 Α. Σύνταγµα 1975/1986/2001

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙΙΙ. ( Κανονισμός 27 (4) και 49 ) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΕΡΜΗΝΕΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙΙΙ. ( Κανονισμός 27 (4) και 49 ) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙΙΙ ( Κανονισμός 27 (4) και 49 ) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΕΡΜΗΝΕΙΑ 1. Ο παρών κώδικας εφαρμόζεται επί των ηλεκτρονικών Μ.Μ.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας Νοµική Σύµβουλος Ι.Σ.Α. ΙΣΧΥΟΝ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Ήδη από το έτος 1939 ισχύει γενική απαγόρευση κάθε διαφήµισης που σχετίζεται µε την άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

Π.Δ. 261/97 (ΦΕΚ 186 Α')

Π.Δ. 261/97 (ΦΕΚ 186 Α') Π.Δ. 261/97 (ΦΕΚ 186 Α') : Για τη διαφάνεια στην διαφημιστική προβολή του Δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα από τα έντυπα και τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης. 'Εχοντας υπόψη: 1) Τις διατάξεις του

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις EIOPA-BoS-12/069 EL Κατευθυντήριες γραμμές για την εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις 1/8 1. Κατευθυντήριες γραμμές Εισαγωγή 1. Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού EIOPA (European Insurance

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ)

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Άρθρο 1. Γενικές Αρχές 1.1 Ο Κώδικας Δεοντολογίας Εσωτερικός Κανονισμός (εφεξής Κώδικας Δεοντολογίας) περιέχει τις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Πανελλαδικής Έρευνας Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Απρίλιος 2007 Ταυτότητα Έρευνας Πανελλαδική Τηλεφωνική έρευνα με χρήση δομημένου ερωτηματολογίου Ημερομηνίες

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΩΦΕΛΟΥΜΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΣΕΒΟΜΑΙ ΣΤΗΡΙΖΩ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΣΧΕΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ

ΕΠΩΦΕΛΟΥΜΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΣΕΒΟΜΑΙ ΣΤΗΡΙΖΩ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΣΧΕΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΣΧΕΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΕΜΠΙΣΤΕΥΟΜΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΕΛΕΓΧΩ ΕΠΩΦΕΛΟΥΜΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΣΕΒΟΜΑΙ ΣΤΗΡΙΖΩ ΑΝΑΠΤΥΣΣΩ ΕΝΙΣΧΥΩ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυφωνία και έλεγχος συγκέντρωσης στα μέσα ενημέρωσης

Πολυφωνία και έλεγχος συγκέντρωσης στα μέσα ενημέρωσης Πολυφωνία και έλεγχος συγκέντρωσης στα μέσα ενημέρωσης του Αθανάσιου Δ. Τσεβά * Το Σύνταγμα εγγυάται τον ελεύθερο ανταγωνισμό των ιδεών και την πολυφωνία στο πεδίο του δημόσιου λόγου ως προϋπόθεση της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας χώρου παραστάσεων Άδεια παράστασης» Ι. Εισαγωγικές Παρατηρήσεις

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας χώρου παραστάσεων Άδεια παράστασης» Ι. Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας χώρου παραστάσεων Άδεια παράστασης» Ι. Εισαγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Α. Κείμενο Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας Στην αρχή τα μέσα ενημέρωσης αντικατέστησαν τον τελάλη που ενημέρωνε μια μικρή κοινότητα για το τι είχε συμβεί ή για αυτά που θα γίνονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΜΑΡΟΥΣΙ, ΑΘΗΝΑ

ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΜΑΡΟΥΣΙ, ΑΘΗΝΑ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ, ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Α) ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Α) ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Α) ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ Ο Κώδικας αφορά όλες τις διαφημίσεις για κάθε είδους προϊόντα και υπηρεσίες. Ο Κώδικας ορίζει τους κανόνες επαγγελματικής δεοντολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ o μ ά θ η μ α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ o μ ά θ η μ α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑδυαδικό 2η εξεταστική περίοδος από 20/12/15 έως 5/01/16 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ o μ ά θ η μ α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. Α Λυκείου. Τηλεόραση. Τα μέλη της ομάδας ΚΟΡΜΠΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΙΚΟΥ ΑΤΖΕΛΑ ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. Α Λυκείου. Τηλεόραση. Τα μέλη της ομάδας ΚΟΡΜΠΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΙΚΟΥ ΑΤΖΕΛΑ ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α Λυκείου Τηλεόραση Τα μέλη της ομάδας ΚΟΡΜΠΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΙΚΟΥ ΑΤΖΕΛΑ ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ Υπεύθυνος καθηγητής Παπαδόπουλος Σπυρίδων ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Πριν 30

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν.3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, αρ. 4 παρ.6] Βραβεία και υποτροφίες Ι.Κ.Υ. σε αλλοδαπούς φοιτητές Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19341 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4\12\2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πυρίδου Κωνσταντίνα ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 Α. Σχεδιαγραμματική απεικόνιση της περίληψης ΘΕΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2012 Α. Το κείμενο αναφέρεται στη σχέση του τύπου με τη δημοκρατία. Κατά το συγγραφέα, ο τύπος πρέπει να είναι αμερόληπτος,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ Συμβούλου του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Στη σκιά του ζητήματος των ταυτοτήτων, το πρόβλημα της αναγραφής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΖΥΘΟΠΟΙΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΖΥΘΟΠΟΙΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΖΥΘΟΠΟΙΩΝ Επιστολή Προέδρου Ελληνικής Ένωσης Ζυθοποιών Η Ελληνική Ένωση Ζυθοποιών αντιπροσωπεύει μια σημαντικότατη βιομηχανική και εμπορική δραστηριότητα της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙ. Οι επιµέρους διατάξεις

ΙΙ. Οι επιµέρους διατάξεις Εισηγητική Έκθεση επί του προεδρικού διατάγµατος «Ίδρυση νοµικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου µε τη µορφή ανώνυµης εταιρείας για την αξιοποίηση και τη διαχείριση της περιουσίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Δεοντολογίας των Δημοσιογράφων

Κώδικας Δεοντολογίας των Δημοσιογράφων Σελίδα 1 Κώδικας Δεοντολογίας των Δημοσιογράφων Περιεχόμενα Προοίμιο Άρθρο 1: Το δικαίωμα του ανθρώπου στην πληροφόρηση Άρθρο 2: Η δημοσιογραφία ως κοινωνικό λειτούργημα Άρθρο 3: Ισηγορία και πολυφωνία

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια για την «Εθνική έρευνα για τα ΜΜΕ»

Σχόλια για την «Εθνική έρευνα για τα ΜΜΕ» Σχόλια για την «Εθνική έρευνα για τα ΜΜΕ» Του καθηγητή Στέλιου Παπαθανασόπουλου, Προέδρου του Τμήματος Επικοινωνίας και Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλους του Δ.Σ. του Ινστιτούτου Οπτικοακουστικών

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΔΗΜΟΣ ΈΔΕΣΣΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ: 31/2014 ΘΕΜΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος Πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής από δασική έκταση και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του διοικουμένου: παρατηρήσεις επί της απόφασης 27/2012 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου Administrative eviction act

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005 Αθήνα, 3 Φεβρουαρίου 2005 Αριθ.Πρωτ.: 893 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005 Η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, συνήλθε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση την 2α Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/37

21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/37 21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/37 ΟΔΗΓΙΑ 2004/113/ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 13ης Δεκεμβρίου 2004 για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πολιτική χρέωσης αρχειακού υλικού

Θέμα: Πολιτική χρέωσης αρχειακού υλικού 09.10.2013 Θέμα: Πολιτική χρέωσης αρχειακού υλικού 1. Εισαγωγή Mετά τη μεταφορά του αρχειακού υλικού (τηλεοπτικού και ραδιοφωνικού) στο νέο κτίριο του Αρχείου του ΡΙΚ, αποφασίζεται η εφαρμογή τιμολογιακής

Διαβάστε περισσότερα

«Απονοµή τίτλου ειδικότητας Γενικής Ιατρικής σύµφωνα µε τις κοινοτικές οδηγίες 16/1993 και 19/2001»

«Απονοµή τίτλου ειδικότητας Γενικής Ιατρικής σύµφωνα µε τις κοινοτικές οδηγίες 16/1993 και 19/2001» 05/09/2005 Αριθµ. Πρωτ.: *****/2005 ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ «Απονοµή τίτλου ειδικότητας Γενικής Ιατρικής σύµφωνα µε τις κοινοτικές οδηγίες 16/1993 και 19/2001» Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000)

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) Άρθρο 7 Εναρμόνιση με την Οδηγία 96/9/ΕΟΚτου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 1996 σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΔΣΑ. Τίτλος Για την παροχή συνδρομητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών και συναφείς διατάξεις.

ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΔΣΑ. Τίτλος Για την παροχή συνδρομητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών και συναφείς διατάξεις. ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΔΣΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ Είδος: ΝΟΜΟΣ Αριθμός: 2644 Έτος: 1998 ΦΕΚ: Α 233 19981013 Τέθηκε σε ισχύ: 13.10.1998 Ημ.Υπογραφής: 09.10.1998 Τίτλος Για την παροχή συνδρομητικών

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1: Πεδίο Εφαρμογής

Άρθρο 1: Πεδίο Εφαρμογής ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΔΟΜΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ (ΔΑΣΤΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ (ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ αρ. 4. Τους υποψήφιους βουλευτές των ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ κατά τις επικείμενες βουλευτικές εκλογές της 25 ης Ιανουαρίου 2015

ΕΓΚΥΚΛΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ αρ. 4. Τους υποψήφιους βουλευτές των ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ κατά τις επικείμενες βουλευτικές εκλογές της 25 ης Ιανουαρίου 2015 NOMIKO TMHMA Πληροφορίες : Κάτια Πουλάκη Μαρία Μπέλλου Τηλ.: 210-9545098 / 210-9545046 Αθήνα, 15 Ιανουαρίου 2015 ΕΓΚΥΚΛΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ αρ. 4 ΠΡΟΣ: Τους υποψήφιους βουλευτές των ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ κατά τις

Διαβάστε περισσότερα

Λ_2: ΦΥΛΛΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΑΞΗΣ

Λ_2: ΦΥΛΛΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ : 61 Ολοκληρωμένα σχέδια για την αστική και αγροτική αναγέννηση (05.61.01.02 Χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Προεδρικό Διάταγμα 100/2000 «Εναρμόνιση της ελληνικής ραδιοτηλεοπτικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 97/36 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ης Ιουνίου 1997 (ΕΕ αριθ. L 202)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (Ν. 3985/2011) & Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (αρ. 1 επ. Ν. 3986/2011):

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ΨΤ) Μερικές συχνές απορίες και οι απαντήσεις τους

ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ΨΤ) Μερικές συχνές απορίες και οι απαντήσεις τους ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ΨΤ) Μερικές συχνές απορίες και οι απαντήσεις τους 1. Είναι η ΕΕΤΤ ανεξάρτητη αρχή ή είναι ρυθµιστική αρχή και τι ρόλο έχει στο πεδίο της ψηφιακής τηλεόρασης; Η ΕΕΤΤ έχει ρητά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΘΕΣΜΙΚΟΥ. 31 Μαΐου 2010. Μιχαήλ Γ. Μερσίνης Δ.Ν. Δικηγόρος Διεύθυνση Νοµικής Υπηρεσίας Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΘΕΣΜΙΚΟΥ. 31 Μαΐου 2010. Μιχαήλ Γ. Μερσίνης Δ.Ν. Δικηγόρος Διεύθυνση Νοµικής Υπηρεσίας Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΤΥΧΕΡΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ 31 Μαΐου 2010 Μιχαήλ Γ. Μερσίνης Δ.Ν. Δικηγόρος Διεύθυνση Νοµικής Υπηρεσίας Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Ι. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9 η : Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Θέμα : Η απελευθέρωση του ιατρικού επαγγέλματος. Έγκριση των καταστατικών ιατρικών εταψειών από το ΔΙ του ΙΣΑ. Η νέα εγκύκλιος και οι περαιτέρω δυνατότητες. (α)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ. Ν. 1597/1986, Προστασία και ανάπτυξη της κινηματογραφικής τέχνης, ενίσχυση της ελληνικής κινηματογραφίας και άλλες διατάξεις.

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ. Ν. 1597/1986, Προστασία και ανάπτυξη της κινηματογραφικής τέχνης, ενίσχυση της ελληνικής κινηματογραφίας και άλλες διατάξεις. ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ Ν. 1597/1986, Προστασία και ανάπτυξη της κινηματογραφικής τέχνης, ενίσχυση της ελληνικής κινηματογραφίας και άλλες διατάξεις. Αρ. 1 1. Η προστασία της κινηματογραφικής τέχνης αποτελεί υποχρέωση

Διαβάστε περισσότερα

1. Δημοτικό Ραδιοτηλεοπτικό Σταθμό Κω Βασιλέως Γεωργίου 1, Κως, ΤΚ 85300 Υπόψη Προέδρου Δ.Σ. Αντιδημάρχου κου Θαλασσινού

1. Δημοτικό Ραδιοτηλεοπτικό Σταθμό Κω Βασιλέως Γεωργίου 1, Κως, ΤΚ 85300 Υπόψη Προέδρου Δ.Σ. Αντιδημάρχου κου Θαλασσινού Ημερομηνία 06.10.2008 Αριθμός αναφοράς 2014/08.02.2008 Χειριστές Πρεβεζάνου Κων/να Καραγεώργου Μαρία ( 210 7289730 210 7289762 Φαξ. 210 7289770 Προς: 1. Δημοτικό Ραδιοτηλεοπτικό Σταθμό Κω Βασιλέως Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Αρ. Πρωτ. 1290 Αθήνα 26/11/2014 Προς Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. έχει τονίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 1837/1989 "Για την προστασία των ανηλίκων κατά την απασχόληση και άλλες διατάξεις" (Φ.Ε.Κ. 85/Α/23-3-1989) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΝΟΜΟΣ 1837/1989 Για την προστασία των ανηλίκων κατά την απασχόληση και άλλες διατάξεις (Φ.Ε.Κ. 85/Α/23-3-1989) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΝΟΜΟΣ 1837/1989 "Για την προστασία των ανηλίκων κατά την απασχόληση και άλλες διατάξεις" (Φ.Ε.Κ. 85/Α/23-3-1989) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδοµε τον ακόλουθο νόµο που ψήφισε η Βουλή: Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων

Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων Ο νόμος 1730/1987 «Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση, Ανώνυμη Εταιρεία (ΕΡΤ-Α.Ε.)», προβλέπει, στο άρθρο 11, τη λειτουργία του Ινστιτούτου Οπτικοακουστικών Μέσων, το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

πολιτών-δημόσιας διοίκησης και ο Συνήγορος του Πολίτη Χρύσα Χατζή DEA, LL.M Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής

πολιτών-δημόσιας διοίκησης και ο Συνήγορος του Πολίτη Χρύσα Χατζή DEA, LL.M Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής Οι κεραίες κινητής τηλεφωνίας, ο διάλογος πολιτών-δημόσιας διοίκησης και ο Συνήγορος του Πολίτη Ημερίδα ΕΕΤΤ,, 30-1-2007 Χρύσα Χατζή DEA, LL.M Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***)

11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***) 11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***) 1. Περιφέρεια Αττικής Γενική ιεύθυνση Περιφέρειας ιεύθυνση Αλλοδαπών & Μετανάστευσης υτ. Αττικής & Πειραιά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ 1 ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΡΘΡΟ 1. ΣΚΟΠΟΣ Ο Κώδικας αυτός Δεοντολογίας έχει συνταχθεί από την Επιτροπή Δεοντολογίας της Ενωσης με την επωνυμία

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 166 της 11.6.1998 ΟΔΗΓΙΑ 98/27/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 19ΗΣ ΜΑΪΟΥ 1998 ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΓΩΓΩΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΩΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα