ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ"

Transcript

1 ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ - ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ X. Ζαλίδης, Λ. Λ. Μαντζαβέλας και Ελένη Ν. Φυτώκα Συντονιστές Εκδόσεως Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ ΙΟ Σ 1995.

2 Το Ε λληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων ιδρύθηκε το 1991 ύστερα από πρόταση του Υ Π Ε Χ Ω Δ Ε προς την Επιτροπή των Ευρωπαϊκώ ν Κοινοτήτων, με βάση το συμβόλαιο αριθμός B91/91/S1N /8I92 που υπογράφηκε μεταξύ της Ε πιτροπής Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Γεν. Διεύθυνση XI) και του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας. The Greek Biotope/Wetlaiul Centre was established in 1991, as a result of a proposal to CBC by the Greek Minstry of E nvironment, Physical Planning and Public Works, under CBC Contract Number B 9 1/91/SIN /8192 which was signed by the Commission of E uropean Communities (DG XI) and the Goulandris Natural History Museum. Α υτή η εργασία πραγματοποιήθηκε από το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων / Υγροτόπων (Β Κ Β Υ ) σε συνεργασία με την IW R B για το υποπρόγραμμα του MedWet " Απογραφή και Παρακολούθηση Μεσογειακώ ν Υγροτόπων. Χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα Β Κ Β Υ (Life αρ. συμβολαίου Β 91 /91 /S 1Ν/8192) και από το πρόγραμμα MedWet (Life αρ. συμβολαίου Ν (927730), 1WRB αρ. συμβολαίου M W ). II εργασία υποστηρίχτηκε από το Υ Ι1ΒΧΩ Λ Β. Η π λ ή ρ η ς α ν α φ ο ρ ά σ τ η ν π α ρ ο ύ σ α ε ρ γ α σ ία ε ί ν α ι : Ζαλίδης X. Γ., Λ. Λ. Μαντζαβέλας και Βλένη Ν. Φυτώκα Χαρτογράφηση οικοτύπων των υγροτόπων. Β Κ Β Υ. 59 οελ.

3 Π ΙΝ Α Κ Α Σ Π ΕΡΙΕΧΟ Μ ΕΝ Ω Ν Ο Μ Α Δ Α ΕΡΓΑ Σ ΙΑ Σ A B ST R A C T ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1. ΕΙΣΑ ΓΩ ΓΗ 2. Υ Λ ΙΚ Α Κ Α Ι Μ ΕΘ Ο ΔΟ Ι 3. Α Π Ο ΤΕΛ ΕΣ Μ Α ΤΑ Κ Α Ι ΣΥΖΉ ΤΗ ΣΗ 4. Σ Υ Μ Π ΕΡΑ Σ Μ Α ΤΑ Β ΙΒ Λ ΙΟ ΓΡΑ Φ ΙΑ Π Α ΡΑ ΡΤ Η Μ Α Τ Α I. Σ Υ ΣΤΗ Μ Α ΤΑΞΙΝΟΜ ΗΣΗΣ Ο ΙΚΟ ΤΟ Π Ω Ν ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ II. Π ΡΟ Δ ΙΑ ΓΡΑ Φ ΕΣ ΕΡΓΑΣΙΩ Ν Π ΕΔΙΟ Υ III. Π ΡΟ Δ ΙΑ ΓΡΑ Φ ΕΣ Φ ΩΤΕΡΜΗΝΕΙΑΣ 1. Πολύγωνα 2. Γραμμικοί οικότοποι 3. Σημειακοί οικότοποι IV. Π ΡΟ Δ ΙΑ ΓΡΑ Φ ΕΣ Κ Α Τ Α Σ Κ Ε Υ Η Σ Χ Α ΡΤΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ 1. Κατασκευή προκαταρκτικού χάρτη 1.1. Μεταφορά της πληροφορίας σε χαρτογραφικό υπόβαθρο 1.2. Κλίμακα 1.3. Όρια της χαρτογραφηθείσας περιοχής 1.4. Π οιοτικός έλεγχος του προκαταρκτικού χάρτη 2. Κατασκευή τελικού χάρτη 2.1. Εισαγωγή δεδομένων στο Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών 2.2. Οργάνωση βάσης δεδομένων 2.3. Χαρτογραφική απόδοση τελικού χάρτη Χαρτογραφική παρουσίαση των οικοτόπων του υγροτόπου Τεχνικές παρουσίασης των οικοτόπων Χαρτογραφική παρουσίαση των μη υγροτοπικών περιοχών Στοιχεία του χαρτογραφικού υπόβαθρου Υπόμνημα χάρτη οικοτόπων του υγρότοπου

4 W ETLA N D H ABITAT MAPPING G. C. Z alid is, A. L. M antzavelas, E len i N. Fitoka A BSTRACT In the context o f the project Inventory o f Greek Wetlands an information system suitable for mapping wetland habitats o f the Greek and Mediterranean wetlands is developed. The goals o f the project are to: a) develop a detailed classification system for wetlands, b) develop a mapping procedure c) test and evaluate the suitability o f the above on a pilot study and d) to develop conventions for the application o f the proposed method. In order to achieve these goals, a specialized mapping classification system for wetlands was developed, compatible to international and European systems (such as Ramsar Bureau, CO RIN E Landcover). The units of the classification system are described by abiotic and biotic factors (substrate, hydrological conditions, salinity and vegetation). These units are ranked in such a way that mapping could be carried out on various degrees o f accuracy. The data for the production o f these maps are collected by: a) available maps, pre-existing inventories, bibliography, b) aerial photointerpretation and c) fieldwork. The mapping consists of 4 steps: 1) collection, screening and evaluation of preexisting data and initial photointerpretation, 2) fieldwork, 3) final photointerpretation, production o f initial map and quality control and 4) production o f a digitized map o f the classification units using Geographical Information Systems (G IS). Final products o f this pilot study are the modified classification system adapted to Greek and Mediterranean conditions, the method of mapping wetland classification units, the digitized thematic map o f the Ramsar wetland o f Kerkini Lake. The production o f the map of wetland classification units and the construction o f the geographical data base is the first step for wetland management and monitoring and it will contribute to the sustainable planning o f the activities regarding the use and exploitation o f these natural resources.

5 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦ ΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Γ. X. Ζαλίδης, Α. Λ. Μ αντζαβέλας, Ελένη Ν. Φυτώκα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στα πλαίσια του προγράμματος "Απογραφή των Ελληνικών Υγροτόπων" αναπτύχθηκε σύστημα πληροφοριών χαρτογράφησης ταξινομικών μονάδων για τους Ελληνικούς και κατά επέκταση τους Μεσογειακούς υγροτόπους. Επιμέρους σκοποί ήταν: α) ανάπτυξη λεπτομερούς συστήματος ταξινόμησης, β) ανάπτυξη μεθόδου για τη χαρτογράφηση υγροτοπικών μονάδων, γ) έλεγχος και αξιολόγηση της καταλληλότητας των παραπάνω σε πιλοτικό επίπεδο και δ) ανάπτυξη προδιαγραφών για την ευρεία εφαρμογή της μεθόδου. Για την επίτευξη των παραπάνω σκοπών αναπτύχθηκε ειδικό σύστημα ταξινόμησης, το οποίο είναι συμβατό με άλλα διεθνή και ευρωπαϊκά συστήματα, π.χ. του Γραφείου Ραμσάρ, του προγράμματος CORIN E Landcover ). Οι ταξινομικές μονάδες του συστήματος περιγράφονται και χαρακτηρίζονται από αβιοτικούς και βιοτικούς παράγοντες (υπόστρωμα, υδρολογικές συνθήκες, αλατότητα. και βλάστηση). Οι μονάδες αυτές έχουν ιεραρχική διάταξη και είναι δυνατή η χαρτογράφηση με διαφορετικό βαθμό λεπτομέρειας και φυσικά ανάλογη ακρίβεια. Οι αναγκαίες πληροφορίες για τη κατασκευή των χαρτών συλλέγονται από: α) προϋπάρχουσες πληροφορίες (πχ χάρτες, δεδομένα προηγουμένων απογραφών, βιβλιογραφία), β) φωτοερμηνεία αεροφωτογραφιών και γ) εργασίες πεδίου. Η χαρτογράφηση των υγροτοπικών περιοχών εξελίσσεται σε 4 φάσεις: 1) Συλλογή, ποιοτικός έλεγχος και αξιολόγηση των υπαρχόντων δεδομένων. Ενσωμάτωση των πληροφοριών στη διαδικασία της φωτοερμηνείας των αεροφωτογραφιών, 2) Εργασίες πεδίου, 3) Τελική φωτοερμηνεία κατασκευή του προκαταρκτικού χάρτη ταξινομικών υγροτοπικών μονάδων και ποιοτικός έλεγχος αυτού και 4) Παραγωγή του τελικού χάρτη υγροτοπικών ταξινομικών μονάδων με τη χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών. Τελικά προϊόντα της πιλοτικής αυτής εργασίας είναι το σύστημα ταξινόμησης υγροτοπικών οικοτόπων προσαρμοσμένο στις συνθήκες των ελληνικών και κα τ' επέκταση των μεσογειακών υγροτόπων, η μέθοδος χαρτογράφησης

6 1. ΕΙΣΑ ΓΩ ΓΗ Η απογραφή των υγροτόπων μιας χώρας, δηλαδή η συλλογή πληροφοριών για το που βρίσκονται και τι μέγεθος και ποιότητα έχουν, είναι η βάση για τη χάραξη πολιτικής, για τη λήψη μέτρων προστασίας, για την αξιοποίησή τους καθώς και για τον χωροταξικό σχεδίασμά των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την εκμετάλλευσή τους. Η πραγματοποίηση των σκοπών αυτών διευκολύνεται εφόσον, η απογραφή διενεργείται με μεθόδους που επιτρέπουν τη χωρική αποτύπωση, αποθήκευση και παρουσίαση των πληροφοριών που συλλέγονται. Η επίτευξη των παραπάνω προϋποθέτει: α) την αναγνώριση και ταξινόμηση οικοτόπων των υγροτόπων βάσει ενός κατάλληλου ιεραρχικού συστήματος ταξινόμησης, β) τη χαρτογράφηση αυτών και γ) την αποθήκευση πληροφοριών σε γεωγραφική βάση δεδομένων. Η ανασκόπηση που ακολουθεί παρακάτω, έδειξε ότι τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν υπάρχουν ανάλογα παραδείγματα απογραφής. Το πρόγραμμα CO RIN E Land - Cover (Commission o f European Communities 1993), το οποίο εκπονήθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ταξινόμησε και χαρτογράφησε μονάδες κάλυψης γης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και γενικές κατηγορίες υγροτόπων όπως: εσωτερικό έλος, τυρφώδες έλος, αλμυρό έλος, αλυκή, διαπαλιρροϊκό επίπεδο. Η μέθοδος που ακολουθήθηκε επέτρεψε την χωρική αποθήκευση και αποτύπωση των μονάδων κάλυψης γης. Στα πλαίσια εφαρμογής της Οδηγίας 92/43/Ε Ο Κ στην Ελλάδα (Habitat), επιλέχθηκαν περιοχές ή τόποι, περιλαμβανόμενων και υγροτόπων, και μελετήθηκαν εκτεταμένα κυρίως σε ότι αφορά τους τύπους οικοτόπων που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα I της οδηγίας. Οι τύποι οικοτόπων περιγράφονται με βάση το σύστημα ταξινόμησης CO RIN E Biotopes (Commission of European Communities 1988). Τα προτεινόμενα όρια των περιοχών ή τόπων σχεδιάστηκαν σε τοπογραφικούς χάρτες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού (Γ Υ Σ) κλίμακας 1: Κατά την απογραφή των ελληνικών υγροτόπων ως φυσικών πόρων, οι υγρότοποι ταξινομήθηκαν με βάση το σύστημα τύπων υγροτόπων Γραφείου Ραμσάρ (Ζαλίδης και Μαντζαβέλας 1994). Από τα αποτελέσματα της απογραφής αυτής παρήχθη σημειακός θεματικός χάρτης των υγροτόπων της Ελλάδας (Ζαλίδης κ.ά. 1993). 6

7 Σε όλες τις παραπάνω προσπάθειες απογραφής, τα συστήματα ταξινόμησης που χρησιμοποιήθηκαν δεν περιγράφουν αναλυτικά τις βιοτικές και αβιοτικές παραμέτρους των οικοτόπων των υγροτόπων, δεν διακρίνουν σαφώς τα όρια μεταξύ των διαφορετικών οικοτόπων, ούτε επιτρέπουν τον προσδιορισμό των ορίων τους προς την πλευρά της χέρσου. Όλα αυτά, δυσχεραίνουν τη διαδικασία χαρτογράφησης των οικοτόπων και μειώνουν την ακρίβεια των αποτελεσμάτων της απογραφής. Επιπλέον, σε καμία από τις παραπάνω προσπάθειες, δεν ακολουθήθηκαν μέθοδοι που επιτρέπουν τη δημιουργία χωρικής βάσης δεδομένων για τις αβιοτικές και βιοτικές παραμέτρους των οικοτόπων των υγροτόπων. Αντίθετα για την απογραφή και παρακολούθηση των υγροτόπων στις ΗΠΑ, η Υπηρεσία Αλιείας και Άγριας Ζωής χρησιμοποιεί το σύστημα ταξινόμησης που περιγράφεται από τους Cowardin et al. (1979). Το σύστημα αυτό (Πίνακας 1) στηρίζεται στον ορισμό του υγροτόπου που αναφέρεται στη νομοθετική πράξη για την Ασφάλεια των Τροφίμων του 1985 και χρησιμοποιείται από την Υπηρεσία των ΗΠΑ για την Προστασία των Εδαφών (Environmental Law Institute 1991). Επίσης, παρέχει πληροφορίες τόσο για τις βιοτικές όσο και για τις αβιοτικές παραμέτρους των οικοτύπων του υγρότοπου και περιλαμβάνει: 5 Συστήματα. 8 Υποσυστήματα, 1 1 Κλάσεις, 28 Υποκλάσεις. Οι κλάσεις και υποκλάσεις είναι το σημαντικότερο μέρος του συστήματος και περιγράφουν τους οικοτόπους είτε βάσει του κυρίαρχου τύπου βλάστησης (στην περίπτωση που η βλάστηση καλύπτει περισσότερο από το 30% του υποστρώματος), είτε βάσει της σύνθεσης του υποστρώματος (στην περίπτωση που η βλάστηση καλύπτει λιγότερο από το 30% ). Η περιγραφή των Κλάσεων και Υποκλάσεων συμπληρώνεται από τους Ειδικούς Τύπους (modifiers) που αφορούν: α) στην επικρατούσα υδροπερίοδο. β) στην αλατότητα του νερού, γ) στο έδαφος και δ) στις ανθρωπογενείς επεμβάσεις. Για την απογραφή και χαρτογράφηση των υγροτόπων στις ΗΠΑ χρησιμοποιείται αυτό το σύστημα ταξινόμησης, Οι πληροφορίες συλλέγονται από έγχρωμες υπέρυθρες αεροφωτογραφίες οι οποίες επιβεβαιώνονται και συμπληρώνονται στο πεδίο και από προϋπάρχουσες πληροφορίες. Η χρήση τηλεπισκοπικών δεδομένων σε συνδυασμό με δεδομένα πεδίου και δεδομένα από άλλες προϋπάρχουσες πηγές, αποτελεί την οικονομικότερη και

8 Πίνακας 1. To σύστημα ταξινόμησης του Cowardin κ.ά S y ste m S u b sy ste m C la s s Marine Subtidal R ock B ottom Unconsolidated Bottom A qua tic Bed R eef Intertidal A quatic Bed R eef R ocky Shore U nconsolidated Shore E stuarine Subtidal R ock B ottom U nconsolidated B ottom A qua tic Bed R eef Intertidal A quatic Bed R eef R ocky Shore U nconsolidated Shore Emergent W etland Scrub-Shrub W etland Forested W etland R iverine Tidal R ock B ottom U nconsolidated Bottom A quatic Bed Stream bed R ocky Shore U nconsolidated Shore Emergent W etland Low er Perennial R ock B ottom U nconsolidated Bottom A qua tic Bed R ocky Shore U nconsolidated Shore Emergent W etland Upper Perennial Rock Bottom U nconsolidated B ottom A quatic Bed R ocky Shore U nconsolidated Shore Interm ittent Stream bed i Lacustrine Lim netic Rock Bottom U nconsolidated Bottom A qua tic Bed I Littoral R ock B ottom U nconsolidated B ottom A qua tic Bed R ocky Shore U nconsolidated Shore Emergent W etland I P alustrine R ock B ottom U nconsolidated Bottom A quatic Bed U nconsolidated Shore M oss-lichen W etland Emergent W etland Scrub-Shrub W etland Forested W etland

9 λιγότερο χρονοβόρα μέθοδο για τη χαρτογράφηση φυσικών πόρων (Καρτέρης 1992). Επιπλέον η χρήση αεροφωτογραφιών για την απόκτηση πληροφοριών που αφορούν την αναγνώριση και ταξινόμηση οικοτύπων των υγροτόπων πλεονεκτεί έναντι άλλων τηλεπισκοπικών δεδομένων (Roller 1977). Έρευνες του ιδρύματος ERIM στο Michigan έδειξαν ότι η χρήση αεροφωτογραφιών κλίμακας 1:10000 και έγχρωμου υπέρυθρου φιλμ δίνει τα καλύτερα αποτελέσματα και διευκολύνει τις εργασίες πεδίου. Τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ ) είναι τα πλέον κατάλληλα εργαλεία για τη χαρτογράφηση φυσικών πόρων γιατί: α) επιτρέπουν τη χωρική αποθήκευση των δεδομένων και την ανάκληση αυτών βάσει συγκεκριμένων κριτήριων, β) συνδυάζουν χωρικές και μη χωρικές πληροφορίες σε μια ενιαία γεωγραφική βάση δεδομένων και γ) συντελούν στην παρουσίαση των πληροφοριών υπό μορφή χαρτών και πινάκων. Η παρούσα εργασία αποσκοπεί: α) να προτείνει σύστημα ταξινόμησης και μέθοδο χαρτογράφησης κατάλληλα για την απογραφή και παρακολούθηση των ελληνικών και μεσογειακών υγροτόπων β) να εφαρμόσει πιλοτικά το σύστημα ταξινόμησης και τη μέθοδο χαρτογράφησης στον υγρότοπο της Λίμνης Κερκίνη και γ) να αναπτύξει τις κατάλληλες προδιαγραφές για ευρεία εφαρμογή της μεθόδου. 9

10 2. Υ Λ ΙΚ Α Κ Α Ι Μ ΕΘΟΔ ΟΙ Ως πεδίο μελέτης επιλέχθηκε η Λίμνη Κερκίνη, η οποία είναι υγρότοπος διεθνούς σημασίας σύμφωνα με τη Σύμβαση Ραμσάρ. Η αναγνώριση και ταξινόμηση των οικοτόπων έγινε βάση του συστήματος ταξινόμησης του Πίνακα 2. Χρησιμοποιήθηκαν ασπρόμαυρες παγχρωματικές αεροφωτογραφίες κλίμακας 1:15000 του Ως ελάχιστη μονάδα φωτοερμηνείας επιλέχθηκε επιφάνεια 2,5 στρ. Οι πληροφορίες που πάρθηκαν ήταν: α) ο κυρίαρχος τύπος βλάστησης κάθε μονάδας φωτοερμηνείας (δέντρα, θάμνοι, βλάστηση υδάτινων κλινών, αναδυόμενη βλάστηση), β) η σύνθεση του υποστρώματος (άμμος, χαλίκια, κρούστα αλάτων κ.λπ.) στην περίπτωση που η μονάδα φωτοερμηνείας είχε φυτική κάλυψη μικρότερη από 30%, και γ) ύπαρξη υδατοσυλλογών και ενδείξεις για την επικρατούσα υδροπερίοδο. Η φωτοερμηνεία έγινε στερεοσκοπικά και πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις. Η πρώτη φάση κάλυψε περίπου το 10% της υπό μελέτη περιοχής και είχε σκοπό να ενσωματωθούν όλες οι επικουρικές και συμπληρωματικές πληροφορίες κατά την αναγνώριση και ταξινόμηση των οικοτόπων, και να διευκρινιστούν οι δυσκολίες αναγνώρισης και ταξινόμησης, οι οποίες στη συνέχεια διερευνήθηκαν στο πεδίο. Ο προσδιορισμός της περιοχής φωτοερμηνείας, κατά την πρώτη φάση, έγινε ύστερα από επιστάμενη εξέταση των αεροφωτογραφιών, όπου επιλέχθηκαν επιφάνειες ώστε να καλύπτουν όλες τις υπάρχουσες καταστάσεις του υγρότοπου. Η δεύτερη φάση της φωτοερμηνείας ολοκληρώθηκε μετά το πέρας των εργασιών πεδίου. Στοιχεία όπως: δρόμοι, σιδηροδρομικές γραμμές, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις κ.λπ., τα οποία δεν ήταν αποτυπωμένα στο χαρτογραφικό υπόβαθρο (τοπογραφικός χάρτης), αναγνωρίστηκαν και φωτοερμηνεύθηκαν από τις αεροφωτογραφίες με σκοπό να περιληφθούν στον τελικό χάρτη. Τα δεδομένα που βοήθησαν να συμπληρωθεί η φωτοερμηνεία και ταξινόμηση των οικοτόπων προήλθαν από: α) βιβλιογραφικές αναφορές για τη βλάστηση, τις υδρολογικές συνθήκες, τη σύνθεση του υποστρώματος, την αλατότητα των νερών καθώς και για τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες και τα διαχειριστικά μέτρα που εφαρμόζονται τόσο εντός της υγροτοπικής περιοχής όσο και στην ευρύτερή της ζώνη, β) τον τοπογραφικό χάρτη της ΓΥΣ κλίμακας 1:50000, ορθοφωτοχάρτες και τοπογραφικό διάγραμμα της λίμνης κλίμακας 1:5000. Για την αξιολόγηση και 10

11 εξακρίβωση της πιστότητας των πληροφοριών που συλλέχθηκαν καθώς και των πορισμάτων τα οποία προέκυψαν, πραγματοποιήθηκε αναγνωριστική επίσκεψη στην υπό μελέτη περιοχή. Κατά τις εργασίες πεδίου χρησιμοποιήθηκαν: αεροφωτογραφίες, διαφάνειες αυτών με τη φωτοερμηνεία πρώτης φάσης, τοπογραφικός χάρτης κλίμακας 1:50000, δελτία με το σύστημα ταξινόμησης, κατάλογος με τους δείκτες αναγνώρισης υδρομορφικών εδαφών, δειγματολήπτης εδάφους και φτυάρι, χρωματολόγιο Munsell, αγωγιμόμετρο και στερεοσκόπιο τσέπης για την παρατήρηση των αεροφωτογραφιών στο πεδίο. Στο πεδίο ελέγχθηκαν συγκεκριμένες θέσεις για να επιβεβαιωθεί και να συμπληρωθεί η ταξινόμηση. Η επιλογή των θέσεων αυτών (Hall J. US Fish & Wildlife Service. Anchorage, Alaska, USA προσωπική επικοινωνία) προηγήθηκε των εργασιών πεδίου κα ι βασίστηκε στη φασματική ταυτότητα των περιοχών που: 1. αντιπροσωπεύουν τις επικρατέστερες ταξινομικές υγροτοπικές μονάδες που χαρακτηρίζουν την περιοχή, 2. παρουσιάζουν ασυνήθιστη δομή και υφή αλλά που θεωρούνται σημαντικές είτε λόγω της μεγάλης έκτασης που καταλαμβάνουν είτε λόγω των δυσκολιών που παρουσιάζουν στην ταξινόμηση, 3. έχουν διαφορετική υγρασιακή κατάσταση εδάφους, 4. παρουσιάζουν ιδιαίτερα προβλήματα εςαιτίας δυσμενών συνθηκών κατά την αεροφωτογράφηση (π.χ. σύννεφα). Ελέγχθηκαν επιπλέον και μεταβατικές ζώνες στις οποίες ο διαχωρισμός των υγροτοπικών από μη υγροτοπικές περιοχές είναι δύσκολος από τις αεροφωτογραφίες και τη χρήση των προϋπαρχουσών πληροφοριών. Ο δύσκολος διαχωρισμός στις ζώνες αυτές επιτεύχθηκε με την εφαρμογή των κριτηρίων αναγνώρισης μιας περιοχής ως υγροτόπου (Μαντζαβέλας κ.α. 1995). Τα δεδομένα που συλλέχθεισαν στο πεδίο ήταν: 1. πληροφορίες σχετικά με την αναγνώριση των φασματικών ταυτοτήτων των διαφορετικών ταξινομικών μονάδων, 2. τα κυρίαρχα υγροτοπικά είδη του υψηλότερου ορόφου βλάστησης κάθε ταξινομικής υγροτοπικής μονάδας, 3. ενδείξεις για τον προσδιορισμό της επικρατούσας υδροπεριόδου (παρούσες συνθήκες και εμφανείς ενδείξεις για επιφανειακή κατάκλυση),

12 4. μετρήσεις αλατότητας του νερού, 5. περιγραφή των χαρακτηριστικών εδαφικών δεικτών (Karathanasis 1992), είτε στο βάθος των 30 cm είτε στο βάθος του ριζοστρώματος, για την αναγνώριση υδρομορφικών εδαφών. Η επιπεδομετρική διόρθωση των τελικών αποτελεσμάτων της φωτοερμηνείας επιτεύχθηκε μεταφέροντας την πληροφορία σε χαρτογραφικό υπόβαθρο. Η διαδικασία αυτή μπορεί να γίνει με διάφορα φωτογραμμετρικά όργανα ή με αυτοματοποιημένες μεθόδους μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών (Καρτέρης 1990). Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιήθηκε ως χαρτογραφικό υπόβαθρο τοπογραφικός χάρτης της ΓΥΣ σε κλίμακα 1: Η ποιότητα του χάρτη ελέγχθηκε τόσο από επιστήμονες που εργάζονται στην συγκεκριμένη περιοχή όσο και από την ομάδα μελέτης, η οποία υπολόγισε την ακρίβειά του ελέγχοντας στο πεδίο, σε θέσεις που επιλέχθηκαν δειγματοληπτικά, την ορθότητα ταξινόμησης και οριοθέτησης των μονάδων χαρτογράφησης (θεματικό και χωρικό σφάλμα). Η ψηφιοποίηση του χάρτη και η δημιουργία της γεωγραφικής βάσης δεδομένων έγινε με τη χρήση Γεωγραφικού Συστήματος Πληροφοριών (ΓΣΠ ) A rc/info κάτω από λειτουργικό σύστημα UNIX. Η εισαγωγή των δεδομένων στο ΓΣΠ έγινε με χειροκίνητη ψηφιοποίηση του προκαταρκτικού χάρτη. Η αυτόματη μέθοδος σάρωσης αποφεύχθηκε εξαιτίας της μεγάλης πολυπλοκότητας του χάρτη. Την ψηφιοποίηση ακολούθησαν αυτοματοποιημένες εργασίες κατά τις οποίες δημιουργούνται οι τοπολογικές σχέσεις των ψηφιοποιημένων στοιχείων, τα οποία αποθηκεύονται ως πολύγωνα, γραμμές, ή σημεία. Με τη διαδικασία αυτή δημιουργούνται πεδία πληροφοριών της γεωγραφικής βάσης δεδομένων που περιέχουν τη χωρική πληροφορία (το μήκος των ψηφιοποιημένων γραμμών, την επιφάνεια των πολυγώνων κ.ά.) Μετά τη δημιουργία της τοπολογίας προστέθηκε στη γεωγραφική βάση δεδομένων, σε χωριστά πεδία, όλη η θεματική πληροφορία (πχ σύστημα, υποσύστημα, κλάση, κλπ. και η περιγραφή των μη υγροτοπικών χωρικών δεδομένων) κάθε ψηφιοποιημένου πολυγώνου, γραμμής και σημείου. Με τη χρήση του προγράμματος Arcplot κατασκευάστηκε ο τελικός χάρτης των οικοτύπων του υγροτόπου. 12

13 3. Α Π Ο ΤΕΛ ΕΣΜ Α ΤΑ Κ Α Ι ΣΥΖΗΤΗΣΗ Ένα από τα βασικότερα αποτελέσματα της παρούσης εργασίας ήταν η προσαρμογή του συστήματος ταξινόμησης οικοτόπων των υγροτόπων και η πιστοποίηση της καταλληλότητας του. Οι αλλαγές που έγιναν ήταν αποτέλεσμα συνεργασίας με άλλα ερευνητικά κέντρα της Μεσογείου που ασχολούνται με θέματα υγροτόπων και είχαν ως σκοπό την προσαρμογή του συστήματος στις ιδιαίτερες συνθήκες και γνωρίσματα των υγροτόπων της Μεσογείου. Οι κυριότερες προσαρμογές που έγιναν συνοψίζονται ως εξής: α) επίπεδο Υποσυστημάτων: στο Θαλάσσιο και στο Εκβολικό Σύστημα καταργήθηκε η διάκριση των υποσυστημάτων Παλιρροϊκό και Διαπαλιρροϊκό διότι στην Ανατολική Μεσόγειο το εύρος της παλίρροιας είναι τόσο μικρό που δεν επιτρέπει την διάκριση παλιρροϊκής και διαπαλιρροϊκής ζώνης. Για τον ίδιο λόγο καταργήθηκε το Παλιρροϊκό Υποσύστημα του Ποτάμιου Συστήματος, β) επίπεδο Κλάσεων: οι 6 κλάσεις που βασίζονται στη σύνθεση του υποστρώματος και την επικρατούσα υδροπερίοδο συνδυάστηκαν σε 3 κλάσεις: (1) την κλάση Ε πιφάνεια Δίχως Βλάστηση (Non-vegetated) η οποία αντικατέστησε τις κλάσεις ''Χ αλαρή Ακτή (Unconsolidated Shore), Βραχώδης Ακτή (Rocky Shore) και Κοίτη Υδατοσυλλογής (Stream bed) (2) την κλάση Υδατοσυλλογή η οποία αντικατέστησε τις κλάσεις Χαλαρός Πυθμένας (Unconsolidated Bottom ) και Βραχώδης Πυθμένας (Rocky Bottom) και (3) την κλάση Ύφαλος. Οι άλλες 5 κλάσεις που βασίζονται στην μορφή βλάστησης παρέμειναν ως έχουν, γ) επίπεδο Υποκλάσεων: μία νέα Υποκλάση προστέθηκε ( Κρούστα αλάτων ) και η Υποκλάση Ριζωμένα αγγειόσπερμα (Rooted vascular) διασπάστηκε σε τρεις ( Ριζωμένα αγγειόσπερμα (Roooted vascular), Ριζωμένα αγγειόσπερμα με επιπλέοντα φύλλα (Floating leaved) και Ελευθέρως πλέοντα αγγειόσπερμα (Floating vascu lar)}, δ) επίπεδο Ειδικών Τύπων υδροπεριόδων: καταργήθηκε η υδροπερίοόος Subtidal και αντικαταστάθηκε από την Μόνιμη Κατάκλυση, επιπλέον οι υδροπερίοδοι διακρίνονται σε: (1) υδροπεριόδους των θαλάσσιων και Εκβολικών Συστημάτων και (2) υδροπεριόδους των συστημάτων Ποτάμιο, Λ ιμναίο και Υγροστασιακό, 13

14 ε) επίπεδο Ειδικών Τύπων των ανθροπογενών επεμβάσεων: δημιουργήθηκαν καινούργιες κατηγορίες που αντιπροσωπεύουν τις συνήθης χρήσεις των υγροτόπων της Μεσογείου. Το τελικό σύστημα ταξινόμησης παρουσιάζεται στον Π ίνακα 2. Επίσης, εφαρμόζοντας στη Λίμνη Κερκίνη τις γενικές αρχές της μεθόδου χαρτογράφησης υγροτόπων που ακολουθείται στις ΗΠΑ από την US Fish and Wildlife Service, αναπτύχθηκε και τυποποιήθηκε η παρακάτω μέθοδος. Τα στάδια της μεθόδου είναι: α) συλλογή, ποιοτικός και ποσοτικός έλεγχος δεδομένων και αξιολόγηση των υπαρχόντων δεδομένων καθώς και ενσωμάτωση των πληροφοριών στη διαδικασία της φωτοερμηνείας των αεροφωτογραφιών, β) εργασίες πεδίου, γ) τελική φωτοερμηνεία, κατασκευή του προκαταρκτικού χάρτη ταξινομικών υγροτοπικών μονάδων και ποιοτικός έλεγχος αυτού και δ) κατασκευή του τελικού χάρτη υγροτοπικών ταξινομικών μονάδων με τη χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (ΓΠ Σ). Στις περισσότερες Μεσογειακές χώρες οι πληροφορίες που απαιτούνται για την ταξινόμηση των υγροτοπικών μονάδων, είτε είναι περιορισμένες (πχ. λόγω έλλείψεως καταλόγου υγροτοπικών ειδών βλάστησης, εδαφολογικών χαρτών, ικανοποιητικών υδρολογικών δεδομένων για τον προσδιορισμό της επικρατούσας υδροπεριόδου κ.λπ.), είτε είναι αδύνατο να συγκεντρωθούν λόγω έλλειψης όλων των πηγών πληροφοριών. Για αυτόν τον λόγο, στην προτεινόμενη μέθοδο τα δεδομένα που συλλέγονται στο πεδίο αποτελούν πολύ σημαντική πηγή πληροφοριών για την αναγνώριση και ταξινόμηση των οικοτύπων του υγρότοπου. Στις εργασίες πεδίου, εκτός από τις πρακτικές που ακολουθούνται από την Υπηρεσία Αλιείας και Αγριας Ζωής των ΗΠΑ, η προτεινόμενη μέθοδος περιλαμβάνει την εφαρμογή των κριτηρίων αναγνώρισης, όπως έχουν υιοθετηθεί από το Ε Κ Β Υ (Μαντζαβέλας κ.ά. 1995). Επίσης, όσον αφορά τον ποιοτικό έλεγχο του παραγόμενου χάρτη, προτείνεται να γίνεται από ειδικούς επιστήμονες και υπηρεσίες που σχετίζονται με την υπό μελέτη περιοχή καθώς επίσης και από την ομάδα μελέτης σε θέσεις που επιλέγονται δειγματοληπτικά. Η επιλογή του τύπου αεροφωτογραφιών για την πραγματοποίηση της χαρτογράφησης ήταν περιορισμένη καθώς δεν υπήρχε δυνατότητα διεξαγωγής αεροφωτογράφησης με ιδιαίτερες προδιαγραφές που προτείνει το ΕΚ Β Υ (Παράρτημα V). Οι διαθέσιμες αεροφωτογραφίες που χρησιμοποιήθηκαν αύξησαν 14

15 Π ίν α κ α ς 2. Σ Υ Σ Τ Η Μ Α Τ Α Ξ ΙΝ Ο Μ Η Σ Η Σ Τ Υ Π Ω Ν Ο ΙΚ Ο Τ Ο Π Ω Ν Τ Ω Ν Υ Γ Ρ Ο Τ Ο Π Ω Ν Ιο Ε π ίπ εδ ο : Συστήματα Μ-Θαλάσσιο Ε-Εκβολικό R - Ποτάμιο L -Λιμναίο Ρ-Υγροστασιακό 2ο Ε π ίπ εδ ο : Υποσυστήματα Ποτάμια Υποσυστήματα Λιμναία Υποσυστήματα U -Άνω Συνεχούς Ροής W -Κάτω Συνεχούς Ροής I- Ασυνεχούς Ροής Μ-Λιμνητικό L -Παράκτιο 3ο Ε π ίπ εδ ο : Κ λά σ εις 0 - Υδατοσυλλογή S - Επιφάνεια Δίχω ς Βλάστηση R - Ύφαλος Α- Βλάστηση Υδάτινων Κλινών Ε- Αναδυόμενη Βλάστηση U- θαμνώδης Βλάστηση F - Δενδρώδης Βλάστηση 4ο Επ έπ εδο: Υ ποκλάσεις 0 - Υδατοσυλλογή R - Πέτρες C - Χ αλίκια/κ ροκάλες S - Αμμος Μ- Ιλύς O- Οργανική Ουσία Α- Κρούστα αλάτων 15

16 S - Επιφάνεια Δ ίχω ς Βλάστηση R Πέτρες C-Χαλίκια/Κ ροκάλες S- Αμμος Μ- Ιλύς O- Οργανική ουσία Α- Κρούστα αλάτων V- Πρόδρομη βλάστηση R - Ύφαλος Μ- Μαλάκια W- Σκώληκες C - Κοράλια Α- Βλάστηση Υδάτινων Κλινών Α- Φύκια Μ- Υδρόβια βρύα II- Ριζωμένα αγγειόσπερμα ί - Ριζωμένα αγγειόσπερμα με επιπλέοντα φύλλα ύ- Ελευθέρως πλέοντα αγγειόσπερμα Ε- Αναδυόμενη Βλάστηση Ρ- Μόνιμη αναδυόμενη βλάστηση Ν- Προσωρινή αναδυόμενη βλάστηση U - Θαμνώδης Βλάστηση U- Φυλλοβόλα Ε- Αειθαλή Α- Νεκρά θ- Δενδρώδης Βλάστηση U- Φυλλοβόλα Ε- Αειθαλή Α- Νεκρά 16

17 Ε ιδ ικ ο ί Τ ύπ οι για την υδροπερίοδο Θαλάσσιο και Εκβολικό Σύστημα Ρ- Μόνιμη Κατάκλυση Α- Παροδική Κατάκλυση R - Κανονική Κατάκλυση U- Κορεσμός Ποτάμιο, Λιμναίο και Υγροστασιακό Σύστημα Ρ- Μόνιμη Κατάκλυση S- Εποχική Κατάκλυση Τ- Προσωρινή Κατάκλυση I- Ασυνεχής Κατάκλυση U - Κορεσμός Ε ιδ ικ ο ί Τ ύποι για την α λα τότη τα του νερού F- Γλυκό (< 0,5 ppt) R - Γλυκό έως Υφάλμυρο (0,5-5, p p t) Β- Υφάλμυρο (5,0-1 8, Ο ppt) Α- Υφάλμυρο έως Αλμυρό (18,0-30, Ο ppt) S - Αλμυρό (> 3 0, Ο ppt) Ε ιδ ικ ο ί Τ ύπ οι για τις α νθρω π ογ ενείς επεμβάσεις F - Εγκαταλελειμμένος αγρός R - Ταμιευτήρας S - Αλυκή R - Ορυζώνας C - Τάφρος

18 τον χρόνο διάκρισης των φασματικών ταυτοτήτων των διαφορετικών οικοτύπων και μείωσαν την ακρίβεια οριοθέτησής τους. Επίσης κατά τον έλεγχο ποιότητας εντοπίστηκαν σφάλματα που οφείλονταν στο χρονικό διάστημα που παρεμβλήθηκε μεταξύ της αεροφωτογράφησης και της διεξαγωγής της χαρτογράφησης. Από την πιλοτική εφαρμογή των παραπάνω δημιουργήθηκε γεωγραφική βάση δεδομένων για τις βιοτικές και αβιοτικές παραμέτρους της Λίμνης Κερκίνη, κατασκευάστηκε ψηφιακός χάρτης οικοτόπων σε κλίμακα 1:25000 και αναπτύχθηκαν προδιαγραφές για την ευρεία εφαρμογή της μεθόδου που αφορούν: α) εργασίες πεδίου (Παράρτημα II), β) φωτοερμηνεία (Παράρτημα III), γ) κατασκευή χάρτη (Παράρτημα IV). 4. ΣΥ Μ Π ΕΡΑ ΣΜ Α ΤΑ Τόσο το προτεινόμενο σύστημα ταξινόμησης όσο και η προτεινόμενη μέθοδος χαρτογράφησης οικοτόπων των υγροτόπων εφαρμόστηκαν πιλοτικά στον υγρότοπο της Λίμνης Κερκίνη. Η εφαρμογή αυτή έδειξε την καταλληλότητά τους, και θεωρείται ότι καλύπτουν τόσο τους ελληνικούς όσο και τους μεσογειακούς υγρότοπους. Η εφαρμογή της προτεινόμενης μεθόδου σε εθνικό επίπεδο (το Ε Κ Β Υ συνεχίζει με την περιοχή του Δέλτα του Νέστου) θα έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης γεωγραφικής βάσης δεδομένων για τα βιοτικά και αβιοτικά γνωρίσματα των ελληνικών υγροτόπων. Η συλλογή αυτών των δεδομένων και η χωρική αποθήκευσή τους αποτελούν α) τη βάση για την κατάρτιση ειδικότερων τύπων χαρτών όπως εδαφολογικών κ.λπ.. β) εργαλείο για την ποσοτική εκτίμηση της παρούσας κατάστασης των υγροτόπων. την παρακολούθηση των βιοτικών και αβιοτικών παραμέτρων τους καθώς και της τάσης εξέλιξής τους και γ) προϋπόθεση για τη χάραξη πολιτικής με σκοπό την ορθολογική διαχείρισή των υγροτόπων.

19 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦ ΙΑ Commission o f European Communities (C EC) CO RIN E Biotopes: Greece. DG XI. 174 pp. Commission o f European Communities (C E C ) C O RIN E Landcover: Technical guide. 135pp Cowardin L.M., V. Carter, F.C. Golet and E.T. CaRoe Classification of wetlands and deepwater habitats o f the United States. US Fish and Wildlife Service. Washington D.C. 131 pp. Environmental Law Institute Wetlands protection workbook (Revised). US Environmental Protection Agency. W ashington D.C. 1 2 lp. plus appendices. Ζαλίδης Γ., Μ. Καρτέρης, Κ. Κατσάμπαλος, X. Κούρτελη, και N. Λαμπρόπουλος Καταγραφή των υγροτόπων της Ελλάδας με τη χρήση σύγχρονης τεχνολογίας. Πρακτικά από την Πρώτη Διεθνή Εκθεση και Συνεδρίου για την Τεχνολογία Περιβάλλοντος, H ELECO '93. Τ ΕΕ. Αθήνα. σελ Ζαλίδης Γ. και Α. Μαντζαβέλας (συντονιστές εκδόσεως) Απογραφή ελληνικών υγροτόπων ως φυσικών πόρων (Πρώτη προσέγγιση). Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων. xviii σελ. Karathanasts A.D Wetland delineation and hydrology monitoring in Western Kentucky. University o f Kentucky, Department o f Agronomy. 8 pp. Καρτέρης M Δασική Αεροφωτογραφία. University Studio Press. Θεσσαλονίκη. 432 σελ. Καρτέρης Μ Τηλεπισκόπηση Φυσικών Πόρων και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. 247 σελ. Μαντζαβέλας Α., Γ.Ζαλίδης, Π.Α. Γεράκης και Σ. Ντάφης(συντονιστές έκδοσης) Κριτήρια Αναγνώρισης Περιοχών Ως Υγροτόπων. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων/Υγροτόπων (Ε Κ Β Υ ). Θεσ/νίκη. 14 σελ. Roller Ε. G. Ν Remote Sensing o f Wetlands. Environmental Research Institute o f Michigan (ERIM )

20 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I. ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Η δομή και διάρθρωση του συστήματος ταξινόμησης που χρησιμοποιείται καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το είδος, την ποιότητα και την αξιοποίηση των πληροφοριών που συλλέγονται, τη δυνατότητα συσχετισμού πληροφοριών διαφορετικού είδους καθώς και την παραγωγή συγκρίσιμων αποτελεσμάτων. Το προτεινόμενο σύστημα ταξινόμησης (Πίνακας 2) είναι ιεραρχικό και περιγράφει τύπους οικοτόπων των υγροτόπων βάσει των κυριότερων γνωρισμάτων τους όπως είναι ο τύπος βλάστησης, ο τύπος του υποστρώματος, η επικρατέστερη υδροπερίοδος και η αλατότητα του νερού. Η ιεραρχική δομή του συστήματος επιτρέπει: α) την ταξινόμηση δεδομένων σε οποιοδήποτε επίπεδο του συστήματος χωρίς απώλεια πληροφοριών, β) τη συσχέτιση πληροφοριών από διαφορετικά επίπεδα του συστήματος, γ) τη χρήση τηλεπισκοπικών δεδομένων, και δ) την εφαρμογή του για χαρτογράφηση. Το προτεινόμενο σύστημα ταξινόμησης αποτελείται : α) 5 Συστήματα, β) 5 Υποσυστήματα, γ) 7 Κλάσεις, δ) 20 Υποκλάσεις, και ε) Ειδικούς Τύπους που αφορούν στην αλατότητα του νερού, στην επικρατέστερη υδροπερίοδο, και στις ανθρωπογενείς επεμβάσεις. Τα Συστήματα αποτελούν το ανώτατο επίπεδο της ιεραρχίας και μόνο δύο από αυτά, το Ποτάμιο και το Λιμναίο, υποδιαιρούνται σε Υποσυστήματα. Οι Κλάσεις αποτελούν το τρίτο επίπεδο της ιεραρχίας και περιγράφουν τη γενική εμφάνιση του οικοτόπου. Οι ίδιες Κλάσεις μπορούν να εμφανιστούν σε ένα ή περισσότερα Συστήματα ή Υποσυστήματα. Οι Υποκλάσεις υποδιαιρούν ακόμη περισσότερο τις Κλάσεις. Οι Ειδικοί Τύποι συμπληρώνουν την περιγραφή των Κλάσεων και των Υποκλάσεων. Οι οικότοποι που αναγνωρίζονται και ταξινομούνται βάσει αυτού του συστήματος αντιπροσωπεύονται από έναν κωδικό. Ο κωδικός αποτελείται από τα γράμματα που αντιστοιχούν στο κατάλληλο Σύστημα, Υποσύστημα αν υπάρχει, Κλάση, Υποκλάση, και στους κατάλληλους Ειδικούς τύπους. Οι οικότοποι των Θαλάσσιων, Εκβολικών και Υγροστασιακών Συστημάτων αντιπροσωπεύονται από κωδικούς που αποτελούνται από 6 γράμματα ενώ οι οικότοποι των Ποτάμιων και 21

21 Λιμναίων Συστημάτων αντιπροσωπεύονται από κωδικούς με 7 γράμματα. Κ α ι στις δύο περιπτώσεις, το τελευταίο γράμμα αναφέρεται στον Ειδικό Τύπο για τις ανθρωπογενείς επεμβάσεις και μπορεί να απουσιάζει. Η εφαρμογή του συστήματος ταξινόμησης οικοτόπων των υγροτόπων προϋποθέτει γνώση αυτού καθώς και του υγρότοπου που πρόκειται να ταξινομηθεί. Στην περιγραφή που ακολουθεί παρακάτω δίδονται οδηγίες για την ορθή χρήση του συστήματος και για την εφαρμογή του κατά την χαρτογράφηση. 1ο Επίπεδο: Συστήιιατα Μ -θαλάσσιο Το θαλάσσιο Σύστημα περιλαμβάνει τη ζώνη που διαβρέχει το ηπειρωτικό τμήμα και τα νησιά της περιοχής της Μεσογείου. Το παλιρροϊκό εύρος στις ακτές της ανατολικής Μεσογείου, αντίθετα από άλλες παράκτιες περιοχές, είναι πολύ μικρό. Για τον λόγο αυτό η στάθμη των θαλάσσιων υδάτων και η δυναμική των παράκτιων υγροτόπων δεν επηρεάζονται από το φαινόμενο της παλίρροιας αλλά από τα καιρικά φαινόμενα (π.χ. θύελλες, κατεύθυνση του ανέμου). Στο θαλάσσιο Σύστημα η αλατότητα υπερβαίνει τα 30 ppt. με πολύ μικρή διακύμανση, εκτός από τις περιοχές στα στόμια των ποταμών (εκβολές). Στο Σύστημα αυτό ταξινομούνται ρηχές παράκτιες περιοχές όπως όρμοι, κόλποι και τα στενά χωρίς σημαντική εισροή γλυκού νερού, και βραχώδεις ακτές εκτεθειμένες στον άνεμο και τα κύματα γιατί θεωρούνται αντιπροσωπευτικοί θαλάσσιοι οικότοποι. Η συνήθης βλάστηση κατά μήκος των θαλάσσιων ακτών περιλαμβάνει είδη αγγειόσπερμων και είδη φυκών ανθεκτικών στο άλας, όπως τα αγγειόσπερμα Zostera nana και Ruppia maritima, και φύκη όπως Ul va spp. και Enteromorpha spp. Όριο του θαλάσσιου Συστήματος προς την πλευρά της θάλασσας ορίζεται το βάθος των έξι μέτρων κατά τη ρηχία. Αυτή η διαχωριστική γραμμή σχεδιάζεται με αναφορά στους χάρτες της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του ΓΕΝ. Το θαλάσσιο Σύστημα περιλαμβάνει επίσης τη ζώνη των παφλασμών, και την παροδικά κατακλύζόμενη περιοχή της ακτής (εξαιτίας κυρίως μετεωρολογικών παραγόντων). Τα όρια του θαλάσσιου Συστήματος προς την πλευρά της χέρσου συχνά ορίζονται από αμμοθινικά συστήματα. Τα διαχωριστικά όρια μεταξύ του θαλάσσιου και του Εκβολικού Συστήματος καθορίζονται συνήθως από: - την παρουσία αναδυόμενης, δενδρώδους και θαμνώδους βλάστησης - μια νοητή γραμμή που κλείνει το στόμιο του κόλπου ή του πορθμού, ή το άνοιγμα της λιμνοθάλασσας

22 Ε-Εκβολικό Το Εκβολικό Σύστημα περιλαμβάνει οικοτύπους που απαντούν στα όρια του Θαλάσσιου Συστήματος και προφυλάσσονται από τη μεγάλη ενεργειακή δράση των κυμάτων. Χαρακτηριστικοί οικότοποι αυτού του συστήματος είναι: α) οι λιμνοθάλασσες, β) τα αλμυρά έλη κατά μήκος των δελταϊκών παρυφών και γ) κοιλότητες πίσω από αμμοθινικά συστήματα που παροδικά κατακλύζονται από υφάλμυρο ή αλμυρό θαλασσινό νερό εξαιτίας θυελλωδών κυμάτων. Ενα μεγάλο τμήμα του Εκβολικού Συστήματος αποτελείται από έλη όπου κυριαρχεί η αλοφυτική βλάστηση με πιο κοινά είδη τα Salicornia sp. και Juncus maritimus. Ακάλυπτα από νερό ιλυώδη επίπεδα που είτε δεν φέρουν βλάστηση είτε κυριαρχούνται από φύκη, είναι επίσης χαρακτηριστικοί οικότοποι αυτού του Συστήματος. Στις λιμνοθάλασσες συνήθως συναντώνται οικότοποι βυθισμένης βλάστησης όπως Zostera sp. ή Ruppia maritima και Enteromorpha. Οριο του Εκβολικού Συστήματος προς την πλευρά της χέρσου αποτελούν οι οικότοποι των υγροτόπων που δεν κατακλύζονται από τη θάλασσα και οι μη υγροτοπικές περιοχές Το όριο του Εκβολικού Συστήματος προς την πλευρά του Θαλάσσιου Συστήματος καθορίζεται: - από την ύπαρξη αναδυόμενης, θαμνώδους ή δενδρώδους βλάστησης - από μια νοητή γραμμή που κλείνει το άνοιγμα της λιμνοθάλασσας ή το στόμιο ενός κόλπου ή πορθμού. - σε περιπτώσεις που αυτή η νοητή γραμμή διασχίζει οικοτύπους υφάλων τότε αυτοί δεν διασπώνται σε δύο διαφορετικά συστήματα αλλά περιλαμβάνονται εξ ολοκλήρου στο Εκβολικό Σύστημα. Βασικά γνωρίσματα του Εκβολικού Συστήματος είναι η αλατότητα του νερού και η παλιρροϊκή δράση: - αν η παλιρροϊκή δράση παρεμποδίζεται μόνο μερικώς από φράγματα ή αν η παλιρροϊκή ροή πραγματοποιείται μέσω υπόγειας σύνδεσης, η περιοχή ταξινομείται στο Εκβολικό Σύστημα. - αν μια περιοχή έχει αποκοπεί εξ ολοκλήρου από την παλιρροϊκή δράση είτε με φυσικό είτε με τεχνητό τρόπο, τότε η περιοχή αυτή ανεξάρτητα από την γεωγραφική της θέση ή την αλατότητα του νερού, εντάσσεται στο Λιμναίο ή Υγροστασιακό Σύστημα. 23

23 R -Ποτάμιο Το Ποτάμιο σύστημα περιλαμβάνει τους οικοτύπους εντός των καναλιών, με εξαίρεση αυτούς οι οποίοι κυριαρχούνται από δενδρώδη, θαμνώδη ή αναδυόμενη βλάστηση. Το Ποτάμιο σύστημα περιλαμβάνει ελεύθερες επιφάνειες νερού, βλάστηση υδάτινων κλινών και προσωρινώς αναδυόμενη βλάστηση που συνήθως υπάρχει σε παρόχθιες περιοχές (π.χ αμμώδεις νησίδες) ή αναπτύσσεται σε αβαθή νερά με βραδεία ροή. Στο Ποτάμιο Σύστημα η ροή του νερού μπορεί να είναι συνεχής ή παροδική. Η κλίση του εδάφους κυμαίνεται από πολύ μεγάλη στις ορεινές περιοχές, έως πολύ ήπια κοντά στις εκβολές. Σε περιοχές με μεγάλη κλίση, το υπόστρωμα αποτελείται κυρίως από χαλίκια και κροκάλες. Σε περιοχές με μικρή κλίση, το υπόστρωμα αποτελείται κυρίως από ιλύ και άμμο. Είδη όπως τα Najas sp. και Potamogeton sp. είναι πιο συχνά στις ποτάμιες περιοχές με μικρή κλίση εδάφους. Οι νησίδες εντός της κοίτης που κυριαρχούνται από μόνιμη αναδυόμενη, θαμνώδη ή δενδρώδη βλάστηση καθώς και αυτές που δεν αναγνωρίζονται ως υγροτοπικές περιοχές δεν ταξινομούνται στο Ποτάμιο Σύστημα. Το όριο του Ποτάμιου Συστήματος προς την πλευρά της χέρσου καθορίζεται: - από μη υγροτοπικές περιοχές - από την όχθη του καναλιού ή από τα φυσικά ή τεχνητά αναχώματα - από οικοτόπους που κυριαρχούνται από δενδρώδη, θαμνώδη και μόνιμη αναδυόμενη βλάστηση. - από τις όχθες που σχηματίζουν τα εξωτερικά όρια του κοιλώματος εντός των οποίων λαμβάνει χώρα η ροή πλεξοειδών ρευμάτων. Το όριο του Ποτάμιου Συστήματος προς τα κατάντη του ρεύματος καθορίζεται: από μια νοητή γραμμή η οποία είναι η επέκταση της θαλάσσιας ακτογραμμής και διασχίζει κατά πλάτος το στόμιο του ποταμού. Το όριο του Ποτάμιου Συστήματος προς τα ανάντη του ρεύματος ορίζεται: στο σημείο όπου αρχίζουν να διαμορφώνονται οι παραπόταμοι του πρώτου βαθμού, ή εκεί όπου το ρεύμα εκκρέει από μια λίμνη. Το Ποτάμιο Σύστημα τερματίζει: στο σημείο όπου το κανάλι εισέρχεται σε μια φυσική ή τεχνητή λίμνη. Το όριο αυτό καθορίζεται από μια νοητή γραμμή η οποία είναι η επέκταση της ακτογραμμής του Λιμναίου Συστήματος και διασχίζει κατά πλάτος το στόμιο του ποταμού. Ποτάμια με φράγματα στις περιπτώσεις όπου φράγματα εμποδίζουν τη ροή του ποταμού με αποτέλεσμα η συσσώρευση του νερού να αλλάζει τον οικολογικό χαρακτήρα του Ποτάμιου Συστήματος, ο υγρότοπος ταξινομείται στο Λιμναίο Σύστημα τα όρια του

24 οποίου εκτείνονται μέχρι το σημείο όπου η στάθμη του ταμιευτήρα ή τα υδρολογικά δεδομένα καθορίζουν την έκταση της λίμνης ή όπου εμφανίζονται τα οικολογικά γνωρίσματα του Ποτάμιου Συστήματος. Πηγές που εκβάλλουν μέσα στο Ποτάμιο Σύστημα: θεωρούνται μέρος του Ποτάμιου Συστήματος. Αν οι πηγές είναι απομονωμένες τότε ταξινομούνται στο Υγροστασιακό Σύστημα. Στραγγιστικά κανάλια: ανήκουν στο Ποτάμιο σύστημα, εκτός εάν έχουν καλυφθεί από καλάμια οπότε ταξινομούνται στο Υγροστασιακό σύστημα. L -Λιμναίο Το Λιμναίο σύστημα περιλαμβάνει μόνιμα ή παροδικά κατακλυσμένες λίμνες και τεχνητούς ταμιευτήρες έκτασης τουλάχιστον 80 στρ. Στην παρόχθια ζώνη απαντώνται οικότοποι όπου κυριαρχεί βλάστηση υδάτινων κλινών ή προσωρινή αναδυόμενη βλάστηση ( Spargianium erectum και Eleocharis palustris) καθώς και οικότοποι που παροδικά δεν καλύπτονται με νερό, οι οποίοι είτε δεν έχουν βλάστηση, είτε καλύπτονται από ετήσια ποώδη φυτά. Οι κυρίαρχοι τύποι βλάστησης που συναντιόνται στο Λιμναίο Σύστημα είναι τα: ρ ι ζ ωμένα αγγειόσπερμα, ριζωμένα αγγειόσπερμα με επιπλέοντα φύλλα και ελευθέρως πλέοντα. Τα πιο συνηθισμένα είδη είναι τα Nuphar lutea, Potamogetón fíliformis και M yriophyllum spicatum. Το όριο του Λιμναίου Συστήματος καθορίζεται: - από μη υγροτοπικές περιοχές - από οικοτύπους που κυριαρχούνται από δενδρώδη, θαμνώδη, μόνιμη αναδυόμενη βλάστηση Το όριο των τεχνητών λιμνών καθορίζεται: - από τη γραμμή που αντιπροσωπεύει το όριο της κατάκλυσης κατά την κανονική στάθμη του ταμιευτήρα - από οικοτύπους του Υγροστασιακού Συστήματος Ρ-Υγροστασιακό Το Υγροστασιακό Σύστημα, σε σχέση με τα άλλα Συστήματα, περιλαμβάνει τη μεγαλύτερη ποικιλία οικοτόπων. Αντιπροσωπευτικοί οικότοποι είναι οι λειμώνες με Juncus, τα έλη με Phragmites australis και Typha, οι κατακλυσμένες παρόχθιες θαμνώδεις και δενδρώδεις περιοχές, και οι υδατοσυλλογές έκτασης μικρότερης από 80 στρ. Οι οικότοποι αυτού του Συστήματος απαντώνται στα όρια των παράκτιων 25

25 υγροτόπων και των λιμνών, παρακείμενοι των ποταμών, ως νησιά μέσα σε λίμνες και ποτάμια, ή απομονωμένοι από οικοτόπους των άλλων Συστημάτων. Το όριο του Υγροστασιακού Συστήματος καθορίζεται: - από μη υγροτοπικές περιοχές - από οικοτόπους των άλλων Συστημάτων Οι οικότοποι που ταξινομούνται στις κλάσεις: Υδατοσυλλογή, Επιφάνεια Δίχως Βλάστηση, Βλάστηση Υδάτινων Κλινών, και στην υποκλάση Προσωρινή αναδυόμενη βλάστηση ανήκουν στο Υγροστασιακό Σύστημα, εάν: - η συνολική έκταση αυτών των οικοτύπων είναι μικρότερη από 80 στρ. - οι οικότοποι αυτοί δεν περικλείονται εντός ενός καναλιού - η οφειλόμενη σε θαλάσσια άλατα αγωγιμότητα του νερού, είναι μικρότερη από 0,5 ρρτ Παράκτιες περιοχές: οι οποίες είναι υφάλμυρες ή αλμυρές από υπολείμματα αλατότητας ή από υπόγεια διάσχιση, ταξινομούνται στο Υγροστασιακό Σύστημα. Εάν συμβαίνει έστω και παροδικός κατακλυσμός από παλίρροιες ή θυελλώδη κύματα, οι περιοχές αυτές ταξινομούνται στο Εκβολικό Σύστημα. Παλιομάνες: ταξινομούνται στο Υγροστασιακό Σύστημα Αλυκές: ταξινομούνται στο Υγροστασιακό Σύστημα. Στις περιπτώσεις όπου το θαλασσινό νερό εισβάλλει στην αλυκή μέσω φυσικών πιέσεων, ταξινομούνται στο Εκβολικό Σύστημα. 2ο Επίπεδο: Υποσυστήματα Το Θαλάσσιο, το Εκβολικό και το Υγροστασιακό Σύστημα δεν υποδιαιρούνται σε Υποσυστήματα. Το Ποτάμιο σύστημα περιλαμβάνει τρία υποσυστήματα και το Λιμναίο δύο. Υποσυστήματα Ποτάμιου Συστήματος U -Άνω Συνεχούς Ροής Η κλίση του εδάφους και η ταχύτητα του νερού είναι μεγάλη. Δεν υπάρχει καμιά παλιρροϊκή επίδραση και ρέει αρκετό νερό σε όλη τη διάρκεια του έτους. Το υπόστρωμα αποτελείται κυρίως από πέτρες, κροκάλες, ή χαλίκια με ελάχιστες ποσότητες άμμου. Το οξυγόνο είναι στα όρια κορεσμού. Η πανίδα είναι χαρακτηριστική των τρεχούμενων νερών με λίγο ή καθόλου πλαγκτό. Η κλίση του 26

26 εδάφους, σε σύγκριση με αυτή του Υποσυστήματος της Κάτω Συνεχούς Ροής, είναι μεγάλη και η ανάπτυξη του πεδίου πλημμυρών είναι πάρα πολύ μικρή. W -Κ ά τω Συνεχούς Ροής Η κλίση του εδάφους και η ταχύτητα του νερού είναι μικρή. Δεν υπάρχει καμιά παλιρροϊκή επίδραση και ρέει λίγο νερό σε όλη τη διάρκεια του έτους. Το υπόστρωμα αποτελείται κυρίως από άμμο και ιλύ. Μερικές φορές υπάρχει έλλειψη οξυγόνου. Η πανίδα αποτελείται κυρίως από είδη που φθάνουν στον μέγιστο βαθμό αναπαραγωγής τους σε ήρεμα νερά. Επίσης, αναπτύσσονται πλανγκτονικοί οργανισμοί. Η κλίση του εδάφους είναι μικρότερη από αυτή του Υποσυστήματος της Ανω Συνεχούς Ροής και το πεδίο πλημμυρών έχει ομαλή ανάπτυξη. I- Ασυνεχούς Ροής Η κοίτη περιέχει ρέον νερό για μία μόνο περίοδο του έτους. Οταν δεν ρέει νερό, τότε μπορεί να παραμένει σε απομονωμένους λάκκους ή μπορεί να μην υπάρχει καθόλου νερό στην επιφάνεια της κοίτης. Υποσυστήματα Λιμναίου Συστήματος Μ -Λιμνητικό Περιλαμβάνει τους οικοτόπους βαθέων υδατοσυλλογών του Λιμναίου Συστήματος. Τα όρια του Λιμνητικού Υποσυστήματος ορίζονται από την ισοβαθή καμπύλη των 2 m. Τα μικρά Λιμναία Συστήματα συνήθως δεν έχουν Λιμνητικό Υποσύστημα. Σ-Π αράκτιο Περιλαμβάνει οικοτόπους του Λιμναίου Συστήματος που εκτείνονται από τα παράκτια όρια του Συστήματος έως το βάθος των 2 m. Όταν αναπτύσσεται προσωρινή αναδυόμενη βλάστηση σε βάθος μεγαλύτερο από 2 m το όριο του υποσυστήματος ταυτίζεται με τα όρια εξάπλωσης αυτής της βλάστησης. 3ο Επίπεδο: Κλάσεις Οι κλάσεις αποτελούν το βασικό επίπεδο του συστήματος ταξινόμησης γιατί περιγράφουν τη γενική εικόνα του οικοτύπου. Αναγνωρίζονται εύκολα στο πεδίο και από αεροφωτογραφίες. Οι οικότοποι ταξινομούνται ανάλογα με τον τύπο της κυρίαρχης μορφής βλάστησης, εάν η κάλυψή της είναι ίση ή μεγαλύτερη από 30%, χρησιμοποιώντας τις κλάσεις Βλάστηση Υδάτινων Κλινών, Αναδυόμενη Βλάστηση, Θαμνώδης Βλάστηση, κα ι Δενδρώδης Βλάστηση. Οι οικότοποι

27 ταξινομούνται με βάση τη σύνθεση του υποστρώματος, εάν η βλάστηση καλύπτει λιγότερο από 30%, χρησιμοποιώντας την κλάση: Επιφάνεια Δίχως Βλάστηση. Στην κλάση Ύφαλος ταξινομούνται τα ασπόνδυλα που προσκολλώνται και αναπτύσσονται σε υφάλους. Οι υδατοσυλλογές με κάλυψη βλάστησης μικρότερη από 30%, ταξινομούνται ως: Υδατοσυλλογή. Η ταξινόμηση των οικοτύπων στο επίπεδο των κλάσεων γίνεται σύμφωνα με τις παρακάτω παραδοχές: Οταν δέντρα ή θάμνοι μεμονωμένα καλύπτουν λιγότερο από 30% μιας περιοχής αλλά σε συνδυασμό μεταξύ τους καλύπτουν 30% ή περισσότερο, ο υγροτοπικός οικότοπος καταχω ρείται στη Θαμνώδη Κλάση. Οταν δέντρα και θάμνοι καλύπτουν λιγότερο από 30% της περιοχής αλλά η συνολική κάλυψη από βλάστηση είναι τουλάχιστον 30%, ο οικότοπος ταξινομείται στην κλάση που περιγράφει την κυρίαρχη βιοτική μορφή κάτω από τον θαμνώδη όροφο. Μ ικτοί υγροτοπικοί οικότοποι όπως: Αναδυόμενη Βλάστηση και Βλάστηση Υδάτινων Κλινών, Αναδυόμενη Βλάστηση και Επιφάνεια Δίχως Βλάστηση, και Βλάστηση Υδάτινων Κλινών και Υδατοσυλλογή, ταξινομούνται στην κλάση που παρουσιάζει τη μεγαλύτερη διάρκεια εμφάνισης κατά το έτος και επί σειρά ετών. Οι οικότοποι ταξινομούνται με βάση την κατάστασή τους στη μέγιστη βλαστητική αύξηση και στις χαμηλότερες υγρασιακές συνθήκες. Αυτό σημαίνει ότι είναι προτιμότερο η ταξινόμηση του οικοτόπου να αντιπροσωπεύει τη μέγιστη θερινή βλαστητική αύξηση παρά τις έντονες υγρασιακές συνθήκες της ανοίξεως. Μια περιοχή χωρίς βλάστηση και κατακλυσμένη εποχικά με νερό ταξινομείται ως "Υδατοσυλλογή", αν η διάρκεια του κατακλυσμού διαρκεί περισσότερο από το μισό της βλαστητικής περιόδου, και ως Επιφάνεια Χωρίς Βλάστηση αν η διάρκεια του κατακλυσμού είναι μικρότερη από το μισό της βλαστητικής περιόδου. Η κλάση Βλάστηση Υδάτινων Κλινών, ιδιαίτερα η υποκλάση "Ελευθέρως Πλέουσα Βλάστηση", είναι πολύ δύσκολο να χαρτογραφηθεί εξαιτίας της συχνής στον χρόνο αλλαγής της γεωγραφικής θέσης της. Η απεικόνιση αυτής της κλάσης γίνεται, λαμβάνοντας υπόψη περισσότερο παραμέτρους όπως τη θερμοκρασία, το βάθος του νερού και τις συνθήκες ανέμου, παρά την άμεση αναγνώριση. 28

28 Κλάσεις: Ο - Υδατοσυλλογή Η κλάση αυτή απαντά σε όλα τα Συστήματα, και χρησιμοποιείται για την ταξινόμηση υδατοσυλλογών με κάλυψη βλάστησης μικρότερη από 30%. Στην κλάση αυτή ταξινομούνται τα μονίμως κατακλυσμένα τμήματα των εκβολών, των δέλτα, των κόλπων, των λιμνοθαλάσσων, των ποταμών, των λιμνών και οι μικρές συγκεντρώσεις νερού. Στους εσωτερικούς υγροτόπους (Συστήματα Ποτάμια, Λιμναία και Υγροστασιακά) η κλάση αυτή χρησιμοποιείται επίσης, και για περιοχές που μένουν ακάλυπτες από νερό για ένα μικρό διάστημα της βλαστητικής περιόδου. Στο θαλάσσιο Σύστημα και στο Εκβολικό Σύστημα, η κλάση Υδατοσυλλογή χρησιμοποιείται μόνο στις περιοχές που είναι μονίμως κατακλυσμένες από θαλασσινό νερό. Ιλυώδη επίπεδα και μη κανονικά κατακλύζόμενες επιφάνειες ταξινομούνται ως "Επιφάνεια Χ ω ρ ίς Βλάστηση". 4ο επίπεδουποκλάσσεις: R - Πέτρες, Ο -Χ α λ ίκ ια /Κ ροκά λ ες, S -Άμμος, Μ -Ιλύς, Ο -Ο ργανική ουσία, Α -Κ ρ ούστα αλάτων S - Επιφάνεια Δ ίχως Βλάστηση Η κλάση αυτή περιλαμβάνει οικοτύπους που έχουν κάλυψη βλάστησης (εξαιρούμενης αυτής που απαρτίζεται από πρόδρομα είδη), μικρότερη από 30% και οι οποίοι δεν ταξινομούνται στην κλάση Υδατοσυλλογή. Τυπικοί οικότοποι αυτής της κλάσης είναι: οι βραχώδεις ακτές, οι ιλυώδης και αμμώδης εκτάσεις των παράκτιων υγροτόπων, οι παράκτιες ζώνες των φυσικών και τεχνητών λιμνών, και οι αμμονησίδες που σχηματίζονται εντός της κοίτης των ποταμών. 4 ο ε π ί π ε δ ο Υ π ο κ λ ά σ σ ε ι ς : R - Π έ τ ρ ε ς, Ο - Χ α λ ί κ ι α / Κ ρ ο κ ά λ ε ς, S - Ά μ μ ο ς, Μ-Ιλύς, Ο-Οργανική ουσία, Α-Κρούστα αλάτων R -Ύ φαλος Η κλάση αυτή περιλαμβάνει οικοτύπους στους οποίους ενδιαιτώνται ασπόνδυλα. 4ο επίπεδο Υποκλάσσεις: Μ-Μαλάκια, W- Σκώληκες, O-Κοράλια Α-Βλάστηση Υ δάτινω ν Κλινών Η κλάση αυτή περιλαμβάνει οικοτόπους στους οποίους κυριαρχούν είδη φυτών που αναπτύσσονται κυρίως στην επιφάνεια ή κάτω από την επιφάνεια του νερού επί σειρά ετών για το μεγαλύτερο διάστημα της βλαστητικής περιόδου. Η βλάστηση 29

29 υδάτινων κλινών κατά κανόνα απαντά σε υδατοσυλογές βάθους μικρότερου των 2 m. Η κλάση αυτή είναι αντιπροσωπευτική μιας ποικίλης ομάδας φυτοκοινωνιών που απαιτούν συγκέντρωση νερού για την βέλτιστη ανάπτυξη και αναπαραγωγή τους. Αναπτύσονται με επιτυγχία σε σχεδόν μόνιμες υδατοσυλλογές ή σε συνθήκες επαναλαμβανόμενης κατάκλυσης (π.χ. εποχικά κατακλύζόμενες περιοχές, κανονικά και παροδικά κατακλύζόμενες περιοχές). Η βλάστηση υδάτινων κλινών περιλαμβάνει φύκη, ριζωμένα αγγειόσπερμα είδη είτε βυθισμένα εξ ολοκλήρου είτε με επιπλέοντα φύλλα και ελευθέριος πλέοντα αγγειόσπερμα είδη. Τα φύκη απαντούν σε όλα τα Συστήματα, συνηθέστερα όμως απαντούν σε κανονικά και μόνιμα κατακλύζόμενες περιοχές του θαλάσσιου και Εκβολικού Συστημάτων είτε σε βραχώδη είτε σε αμμώδη και ιλυώδη πεδία. Τα ριζωμένα αγγειόσπερμα φυτά περιλαμβάνουν είδη που είναι εντελώς βυθισμένα και είδη με επιπλέοντα φύλλα. Κοινά ριζωμένα αγγειόσπερμα είδη είναι τα: Ruppia marítima, Potamogetón pectinadas, Nymphaea alba and M yriophyllum spicatnm ενώ αντιπροσωπευτικά είδη της ελευθέρως πλέουσας βλάστησης είναι: Azolla filiculoides και Lem na sp. 4ο επίπεδο Υποκλάσσεις: Α -Φύκη, Μ -Υδρόβια βρύα, R -Ριζωμένα αγγειόσπερμα, F -Ελευθέρως πλέοντα αγγειόσπερμα, L -Ριζωμένα αγγειόσπερμα με επιπλέοντα φύλλα Ε -Α ν α δυόμενη Βλάστηση Η κλαση αυτή περιλαμβάνει οικοτύπους στους οποίους κυριαρχούν είδη όρθια, ριζωμένα στο υπόστρωμα, εκτός από βρύα και λειχήνες, κατά το μεγαλύτερο διάστημα της βλαστητικής περιόδου και επί σειρά ετών. Η κλάση συναντάται σε όλα τα Συστήματα εκτός από το θαλάσσιο. Περιοχές που αποικούνται από πρόδρομα φυτά, τα οποία εγκαθίστανται κατά τις περιόδους των χαμηλών υδρολογικών συνθηκών, δεν αποτελούν οικοτόπους αυτής της κλάσης αλλά της κλάσης "Επιφάνεια Δίχως Βλάστηση". Η κλάση Αναδυόμενη Βλάστηση περιλαμβάνει τύπους οικοτύπων γνωστούς ως έλη, υγρολίβαδα και υγροί λειμώνες. Τα Juncias και Phragmites είναι από τους συνηθέστερους κυρίαρχους τύπους αυτής της κλάσης. Έλη και λειμώνες με Juncus απαντώνται και στο Εκβολικό και στα εσωτερικά Συστήματα. Κοινά είδη είναι τα J. maritiumus, J. gerardii, J. acutus, και J. articuladas. Οι οικότοποι που κυριαρχούνται από το Phragmites απαντούν κατά 30

30 μήκος των ακτών λιμνών και μικρών υδατοσυλλογών, σε αποστραγγιστικές τάφρους, σε εποχικά κατακλύζόμενες περιοχές, σε αμμοθινικές κοιλότητες, και σε απομονωμένες ελώδης περιοχές. Τα πιο κοινά συνοδά είδη είναι: Cyperus sp., Rum ex sp. και Scirpus sp.. Άλλα κοινά ειδη των ελών της Ελλάδας είναι: Typha domingensis, Scirpus litoralis, Carex otrubae, C. distans, και Eleochari s palustris. Τα υγρά λιβάδια κυριαρχούνται από τα ειδη: Hordeum marinum, Aeluropus litoralis, και Panicum repens. Στην κλάση αυτή επίσης, ανήκουν αλοφυτικές κοινωνίες των παράκτιων ελών που κυριαρχούνται από αναδυόμενη βλάστηση ανθεκτική στο αλάτι. Κυρίαρχα είδη είναι: τα Salicornia sp. και Spergularia που απαντώνται στις κατακλύζόμενες περιοχές των αλμυρών ελών, το Halimione portucaloides που απαντάται σε πιο υπερυψωμένες θέσεις και τα Lim onium sp. Artemisia maritima, και Puccinelia sp. που απαντώνται στις παρυφές των αλμυρών ελών. Τα Suaeda sp. και Arthrocnemum sp. είναι επίσης κοινά είδη. Παρόμοια βλάστηση απαντάται και σε αλμυρές και υφάλμυρες περιοχές των εσοιτερικών υγροτόπων. 4ο επίπεδο Υποκλάσσεις: Ρ-Μ όνιμη αναδυόμενη βλάστηση, Ν-Προσωρινή αναδυόμενη βλάστηση U -Θαμνώδης Βλάστηση Αυτή η κλάση περιλαμβάνει οικοτύπους που κυριαρχούνται από ξυλώδη φυτά ύψους μικρότερου των 6 m. Περιλαμβάνει θάμνους, νεαρά δέντρα και κακώς αναπτυσόμενα δέντρα και θάμνους εξαιτίας περιβαλλοντικών συνθηκών. Κυρίαρχοι τύποι είναι: Tamarix, Salix, Ainus, H alocnem um strobilaceum. Οικότοποι αυτής της κλάσης απαντούν σε προσωρινά ή εποχικά κατακλύζόμενες παρόχθιες περιοχές, σε παράκτιες και σε εσωτερικές περιοχές και ανήκουν μόνο στο Εκβολικό και Υγροστασιακό Συστήματα. 4ο επίπεδο Υποκλάσσεις: D-Φυλλοβόλα. Ε-Αειθαλή, Α-Νεκρά Ε - Δ ενδρώδης Βλάστηση Αυτή η κλάση χαρακτηρίζεται από ξυλώδη βλάστηση ύψους 6 m ή μεγαλύτερου. Οικότοποι υγροτόπων που ανήκουν σε αυτή την κλάση απαντούν κυρίως σε προσωρινά κατακλύζόμενες δασωμένες περιοχές των πλημμυρικών πεδίων των 31

Υ Α Δ Τ Α ΙΝΑ ΟΙΚ ΙΝΑ ΟΙΚ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ Α Κ Ποϊραζ Ποϊραζ δης Χειμερινό

Υ Α Δ Τ Α ΙΝΑ ΟΙΚ ΙΝΑ ΟΙΚ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ Α Κ Ποϊραζ Ποϊραζ δης Χειμερινό Κ. Ποϊραζίδης Χειμερινό 2010 2011 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΥΛΗΣ Ενότητα 1: Εισαγωγή στους υγροτόπους 1.1. Λίμνες 1.2. Έλη 1.3. Υφάλμυρα νερά 1.4. Τρεχούμενα νερά Ενότητα 2: ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ρ Α Σ Η Β.1. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Δ Ρ Α Σ Η Β.1. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Υ Π Ε Χ Ω Δ Ε Δ /νσ η Π ε ρ ιβ α λ λ ο ν τ ικ ο ύ Σ χ ε δ ια σ μ ο ύ Τ μ ή μ α Δ ια χ ε ίρ ισ η ς Φ υ σ ικ ο ύ Π ε ρ ιβ ά λ λ ο ν τ ο ς ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΥΠΕΧΩΔΕ - ΜΓΦΙ/ΕΚΒΥ, 1999-2001, ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας.

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας. ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ Η Λιμνολογία είναι μία σχετικά νέα επιστήμη: πρώτη αναφορά το 1895 από τον Ελβετό F. A. Forel στο βιβλίο του με τίτλο: Le Leman: Monographie limnologique. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της

Διαβάστε περισσότερα

PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος)

PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος) PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος) Περιγραφή Ο υγρότοπος των Αλυκών Λάγγερη βρίσκεται περίπου 4 χιλιόμετρα βορειανατολικά της Νάουσας στην Πάρο. Πρόκειται για υγρότοπο που αποτελείται από δύο εποχιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Νικόλαος Κόντος, Ελένη Φυτώκα και Ευθαλία

Διαβάστε περισσότερα

SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου

SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου Περιγραφή Η εκβολή του χειμάρρου Βάτου δεν είναι προσβάσιμη με δρόμο από τη στεριά. Προσεγγίζεται μόνο με σκάφος και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 17 χλμ. μακριά από το λιμάνι

Διαβάστε περισσότερα

SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου

SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου Περιγραφή Ο υγρότοπος της εκβολής Ποτάμι Καρλοβάσου, βρίσκεται 2,5 χιλιόμετρα βοριοδυτικά του οικισμού Λέκα και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Σάμου. Πρόκειται για εκβολή

Διαβάστε περισσότερα

SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου

SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου Περιγραφή Το έλος Μεσοκάμπου βρίσκεται περίπου 3 χιλιόμετρα νότια - νοτιοδυτικά από το Παλαιόκαστρο, στο Δήμο Σάμου. Περιλαμβάνεται στην εθνική απογραφή με κωδικό GR412341000 και

Διαβάστε περισσότερα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα Περιγραφή Η εκβολή του όρμου Λεύκα βρίσκεται περίπου 5 χιλιόμετρα βόρεια του οικισμού Αρνάς (ή Άρνη) στην Άνδρο. Πρόκειται για εκβολή ρύακα σχεδόν μόνιμης ροής, που τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Υγρότοποι και η Πρωτοβουλία MedWet για τους Μεσογειακούς Υγρoτόπους

Ελληνικοί Υγρότοποι και η Πρωτοβουλία MedWet για τους Μεσογειακούς Υγρoτόπους Ελληνικοί Υγρότοποι και η Πρωτοβουλία MedWet για τους Ελένη Φυτώκα Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων Υγροτόπων (ΕΚΒΥ) Περίπου 400 υγρότοποι Απογραφή 1996, ΕΚΒΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ υναµικά

Διαβάστε περισσότερα

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας AND001 - Έλος Βιτάλι Περιγραφή Το έλος Βιτάλι βρίσκεται περίπου 2,5 χιλιόμετρα ανατολικά του ομώνυμου οικισμού στην Άνδρο. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος και από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR422343000 και όνομα "Έλος

Διαβάστε περισσότερα

SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή)

SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) Περιγραφή H λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) βρίσκεται περίπου 2 χλμ. νοτιοδυτικά του οικισμού Καμαριώτισσα στη Σαμοθράκη. Περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς

Διαβάστε περισσότερα

AND002 - Έλος Άχλα. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία

AND002 - Έλος Άχλα. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία AND002 - Έλος Άχλα Περιγραφή Το έλος Άχλα βρίσκεται περίπου 4,5 χιλιόμετρα βόρεια βορειοανατολικά του οικισμού Στενιές της Άνδρου. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος και από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR422345000 και

Διαβάστε περισσότερα

PAR001 - Έλος Κολυμπήθρες

PAR001 - Έλος Κολυμπήθρες PAR001 - Έλος Κολυμπήθρες Περιγραφή Το έλος Κολυμπήθρες βρίσκεται 2 χιλιόμετρα δυτικά της Νάουσας και σε επαφή με ένα διάσημο τόπο κολύμβησης (Κολυμπήθρες) λόγω των γεωλογικών του σχηματισμών. Περιλαμβάνεται

Διαβάστε περισσότερα

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια MIL006 - Εκβολή Αγκάθια Περιγραφή Η εκβολή στα Αγκάθια βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 4,4 χιλιόμετρα περίπου βορειοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για εκβολή χειμάρρου σε άμεση αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση της μεθοδολογίας επισκόπησης υδρόβιων μακροφύτων ως μέσου για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης των ελληνικών λιμνών

Παρουσίαση της μεθοδολογίας επισκόπησης υδρόβιων μακροφύτων ως μέσου για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης των ελληνικών λιμνών Παρουσίαση της μεθοδολογίας επισκόπησης υδρόβιων μακροφύτων ως μέσου για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης των ελληνικών λιμνών Γιώργος Πουλής, Δημήτρης Ζέρβας, Βασιλική Τσιαούση e-mail: gpoulis@ekby.gr

Διαβάστε περισσότερα

AND011 - Έλος Καντούνι

AND011 - Έλος Καντούνι AND011 - Έλος Καντούνι Περιγραφή Το έλος Καντούνι βρίσκεται νότια - νοτιοανατολικά στο όριο του χωριού Κόρθι στην Άνδρο. Πρόκειται για υποβαθμισμένη εκβολή που τροφοδοτείται από έναν ρύακα σχεδόν μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟ Υ ΑΤΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΗΣ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΡΙΧΩΝΙ ΑΣ STUDY FOR THE WATER BALANCE OF TRICHONIS LAKE CATCHMENT

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟ Υ ΑΤΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΗΣ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΡΙΧΩΝΙ ΑΣ STUDY FOR THE WATER BALANCE OF TRICHONIS LAKE CATCHMENT ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ EUROPEAN COMMISSION DIRECTORATE GENERAL - ENVIRONMENT ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE-ΦΥΣΗ 99 PROGRAMME LIFE-NATURE 99 ΕΡΓΟ: ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΒΕΣΤΟΥΧΩΝ ΒΑΛΤΩΝ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες)

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) 1 1. Εισαγωγή Οι θαλάσσιοι τύποι οικοτόπων αποτελούν τμήμα του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου

MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου Περιγραφή Το εποχιακό αλμυρό λιμνίο Αγ. Δημητρίου βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 2,3 χιλιόμετρα περίπου βόρεια του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μήπως η Γη αποτελεί ενιαίο υδατικό οικοσύστηµα ; Η απάντηση εξαρτάται από το πώς

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση 2 η Τύποι υγροτόπων 29/10/10

Εισήγηση 2 η Τύποι υγροτόπων 29/10/10 ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 2 η Τύποι υγροτόπων Χειμερινό ό2010 20112011 Υδάτινα οικοσυστήματα Τύποι υγροτόπων ΟΡΙΣΜΟΣ ( για να το θυμηθούμε) Υγρότοποι είναι φυσικές ή τεχνητές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

του για τον προσδιορισμό της προκαταρκτικής οριογραμμής αυτού.

του για τον προσδιορισμό της προκαταρκτικής οριογραμμής αυτού. Το χαρτογραφικό υπόβαθρο της ζώνης του αιγιαλού της χωράς και η χρησιμοποίηση του για τον προσδιορισμό της προκαταρκτικής οριογραμμής αυτού. Αργυρίου Αργύρης Προϊστάµενος Τµήµατος ιοικητικών Πράξεων Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι

MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι Περιγραφή Η λιμνοθάλασσα Ριβάρι βρίσκεται 1,2 χιλιόμετρα περίπου νοτιοανατολικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για λιμνοθάλασσα με σχετικά μεγάλο άνοιγμα προς τη

Διαβάστε περισσότερα

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων»

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» Map1.1 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ- ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ LIFE STRYMON «Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Καλούστ Παραγκαμιάν/ WWF Ελλάς Υγρότοποι:

Διαβάστε περισσότερα

AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού)

AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού) AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού) Περιγραφή Η εκβολή Μαραθώνα (Βιρού ή «Λίμνη») βρίσκεται περίπου 1,6 χιλιόμετρα βόρεια βορειοδυτικά από τον οικισμό Αιγηνίτισσα και υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Αίγινας.

Διαβάστε περισσότερα

AIG003 - Εκβολή ρύακα Αννίτσα

AIG003 - Εκβολή ρύακα Αννίτσα AIG003 - Εκβολή ρύακα Αννίτσα Περιγραφή Η εκβολή του ρύακα Αννίτσα βρίσκεται περίπου 1,4 χιλιόμετρα ανατολικά - νοτιοανατολικά από τον οικισμό Άλωνες και υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Αίγινας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Χ. ΓΑΛΑΖΟΥΛΑΣ: ΓΕΩΛΟΓΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Η κατανάλωση του νερού. Κατανομή του νερού στη Γη

Η κατανάλωση του νερού. Κατανομή του νερού στη Γη 1 Η κατανάλωση του νερού Το νερό που χρησιμοποιείται σε κάθε χώρα διατίθεται κυρίως στη γεωργία, τη βιομηχανία και για αστική χρήση. Η κατανομή του νερού στις τρεις αυτές χρήσεις εξαρτάται από το βαθμό

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin Διαχείριση των υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές)

AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) Περιγραφή Η εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) βρίσκεται περίπου 1 χιλιόμετρο νοτιοανατολικά του οικισμού Στενιές Άνδρου. Πρόκειται για έναν σχετικά υποβαθμισμένο υγρότοπο

Διαβάστε περισσότερα

THA002 - Βάλτα Ραχωνίου

THA002 - Βάλτα Ραχωνίου THA002 - Βάλτα Ραχωνίου Περιγραφή Η Βάλτα Ραχωνίου βρίσκεται περίπου 2,7 χιλιόμετρα βόρεια - βορειοανατολικά του οικισμού Πρίνος, στη Θάσο και περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς για τους υγρότοπους

Διαβάστε περισσότερα

KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή)

KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή) KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή) Περιγραφή Η Καταλυκή (Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου) βρίσκεται στο δήμο Φαιστού, περίπου 2 χιλιόμετρα δυτικά βορειοδυτικά του Τυμπακίου. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Παρόχθιες Ζώνες. Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών. Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων. Δρ.

Παρόχθιες Ζώνες. Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών. Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων. Δρ. Παρόχθιες Ζώνες Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης 1. Εισαγωγικά Ποταμολογική Προσέγγιση 2. Ορισμοί 3. Αναγνώριση Απογραφή

Διαβάστε περισσότερα

AND012 - Έλος Βόρη. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία

AND012 - Έλος Βόρη. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία AND012 - Έλος Βόρη Περιγραφή Το έλος Βόρη βρίσκεται περίπου 4,5 χιλιόμετρα βόρεια - βορειοδυτικά του οικισμού Βουρκωτή στην Άνδρο. Ο υγρότοπος περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς για τους υγρότοπους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση θεµατικών επιπέδων γεωγραφικής πληροφορίας του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ)

Παρουσίαση θεµατικών επιπέδων γεωγραφικής πληροφορίας του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ) Παρουσίαση θεµατικών επιπέδων γεωγραφικής πληροφορίας του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων- Εισηγήτρια: Λένα Χατζηιορδάνου, ΕΚΒΥ Το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων- ιδρύθηκε το 1991 ως παράρτηµα του Μουσείου Γουλανδρή

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Γιώργος Πουλής, Δασολόγος M.Sc. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων Διάρθρωση της παρουσίασης Σχεδιασμός ενός προγράμματος παρακολούθησης Η

Διαβάστε περισσότερα

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 29/10/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό 2010 2011 Παρόχθια ζώνη Σε κάθε ποταμό υπάρχει παρόχθια ζώνη Μια πολύπλοκη και ευαίσθητη περιοχή που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

KRI148 - Εκβολή ρύακα Πλατύ

KRI148 - Εκβολή ρύακα Πλατύ KRI148 - Εκβολή ρύακα Πλατύ Περιγραφή Η εκβολή του ρύακα Πλατύ βρίσκεται σε κοντινή απόσταση, ανατολικά από την Αγία Γαλήνη, στο Δήμο Αγίου Βασιλείου. Ο ρύακας δέχεται τα νερά από ένα σχετικά μεγάλο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

PAR005 - Έλος Παροικιάς

PAR005 - Έλος Παροικιάς PAR005 - Έλος Παροικιάς Περιγραφή Το έλος Παροικιάς βρίσκεται περίπου 1,2 χιλιόμετρα βόρεια - βορειοανατολικά από το λιμάνι της Παροικιάς, στο βόρειο όριο του συνεχώς επεκτεινόμενου ομώνυμου οικισμού στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΙΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΕ 33 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΙΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΕ 33 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΧΩΡΙΚΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΠΝΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΖΩΝΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΙΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΕ 33 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Γενική περιγραφή του έργου Οι βασικοί στόχοι του έργου

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ)

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ρ. Αριστοτέλης Παπαδόπουλος Γενικός /ντης Αγροτικής Έρευνας ΕΛ.Γ.Ο. «ΗΜΗΤΡΑ» ρ. Φραντζής Παπαδόπουλος Τακτικός Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

Υδρολογία - Υδρογραφία. Υδρολογικός Κύκλος. Κατείσδυση. Επιφανειακή Απορροή. Εξατµισιδιαπνοή. κύκλος. Κατανοµή του νερού του πλανήτη

Υδρολογία - Υδρογραφία. Υδρολογικός Κύκλος. Κατείσδυση. Επιφανειακή Απορροή. Εξατµισιδιαπνοή. κύκλος. Κατανοµή του νερού του πλανήτη Υδρολογία - Υδρογραφία Στο κεφάλαιο αυτό θα ασχοληθούµε µε το τµήµα του υδρολογικού κύκλου που σχετίζεται µε την υπόγεια και επιφανειακή απορροή του γλυκού νερού της γης. Η επιστήµη που ασχολείται µε την

Διαβάστε περισσότερα

ACTION 3: RIVER BASIN FUNCTIONS AND VALUES ANALYSIS AND WATER QUALITY CRITERIA DETERMINATION

ACTION 3: RIVER BASIN FUNCTIONS AND VALUES ANALYSIS AND WATER QUALITY CRITERIA DETERMINATION ACTION 3: RIVER BASIN FUNCTIONS AND VALUES ANALYSIS AND WATER QUALITY CRITERIA DETERMINATION Giannouris Ε. & Manolaki P. giannouris.epaminondas@gmail.com manolaki@upatras.gr ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 29/10/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ 2010 2011 1 Παρόχθια ζώνη Σε κάθε ποταμό υπάρχει παρόχθια ζώνη Μια πολύπλοκη και ευαίσθητη περιοχή που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογικά χαρακτηρισµένα σύµβολα

Εννοιολογικά χαρακτηρισµένα σύµβολα γραφικά χαρακτηριστικά σηµείων σύνδεση χαρακτηριστικά δεδοµένων Εννοιολογικά χαρακτηρισµένα σύµβολα Στόχοι χαρτογραφικής σχεδίασης Χάρτης γενικής αναφοράς απόδοση ποικιλίας γεωγραφικών πληροφοριών Θεµατικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή στο δίκτυο NATURA 2000 2. Βασικά υδρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 2 η Τύποι υγροτόπων Εαρινό

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 2 η Τύποι υγροτόπων Εαρινό ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 2 η Τύποι υγροτόπων Εαρινό 2010 2011 ΟΡΙΣΜΟΣ ( για να το θυμηθούμε) Υγρότοποι είναι φυσικές ή τεχνητές περιοχές αποτελούμενες από έλη με ποώδη βλάστηση, από

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

Σε τοπικό και Εθνικό επίπεδο

Σε τοπικό και Εθνικό επίπεδο Σε τοπικό και Εθνικό επίπεδο Ένα παράδειγμα που μπορεί να γενικευτεί Στροφυλιά-Καλόγρια-Κοτύχι SCI Λιμνοθάλασσα Καλογριάς, Δάσος Στροφυλιάς και έλος Λαμίας, Άραξος (GR2320001) Λιμνοθάλασσα Κοτύχι, Μπρίνια

Διαβάστε περισσότερα

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Η µορφολογία του επιφανειακού αναγλύφου που έχει δηµιουργηθεί από δράση του τρεχούµενου νερού ονοµάζεται ποτάµια µορφολογία. Οι διεργασίες δηµιουργίας της ονοµάζονται ποτάµιες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός

Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός ΠΜΣ «Πληροφορική» Τµήµα Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Πειραιώς ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ (Introduction to GeoInformatics) Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός Μαργαρίτα Κόκλα Ορισµοί του χάρτη Μια αναπαράσταση,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Περιεχόµενα Γενικά στοιχεία...- 3 Τι είναι υγρότοπος και ποιοι τύποι υπάρχουν...- 3 Ποια η κατάσταση των υγροτόπων στην Ελλάδα...- 5 Τι µας προσφέρουν οι υγρότοποι...-

Διαβάστε περισσότερα

Certified in Crisis Management with G.I.S. (C.C.M.G.)

Certified in Crisis Management with G.I.S. (C.C.M.G.) Certified in Crisis Management with G.I.S. (C.C.M.G.) Τίτλος Προγράμματος: «Συστήματα Διαχείρισης Κρίσεων Φυσικών Καταστροφών με την εφαρμογή G.I.S.» Περίγραμμα εκπαίδευσης (Syllabus) 1. Πρόληψη Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά

SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά Περιγραφή Ο ρύακας Φονιάς και η εκβολή του βρίσκονται 11,3 χλμ.α-βα της Χώρας στη νήσο Σαμοθράκη. Πρόκειται στην ουσία για δύο εκβολές σε απόσταση μερικών μέτρων η μια από την

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Λειτουργίες και αξίες των υγροτόπω. Εαρινό

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Λειτουργίες και αξίες των υγροτόπω. Εαρινό ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η και αξίες των υγροτόπω 03/12/10 Εαρινό 2010 2011 Εμπλουτισμός των υπόγειων υδροφόρων στρωμάτων Ρόλο παίζουν οι φυσικές ιδιότητες του εδάφους και του γεωλογικού

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΜΑΛΙΩΚΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ Βασίλειος Μαλιώκας, Δρ. Πολ. Μηχανικός

Β. ΜΑΛΙΩΚΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ Βασίλειος Μαλιώκας, Δρ. Πολ. Μηχανικός Β. ΜΑΛΙΩΚΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ Βασίλειος Μαλιώκας, Δρ. Πολ. Μηχανικός Γεωργία σημαντική παράμετρος οικονομικής προόδου. Κρίσιμα σημεία: Σύγχρονα και αποδοτικά εγγειοβελτιωτικά αρδευτικά έργα Ορθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 7: Έγχρωµη κατακόρυφη αεροφωτογραφία παραθαλασσίου προαστίου της Αθήνας. (εδώ σε ασπρόµαυρη εκτύπωση). 8

Εικόνα 7: Έγχρωµη κατακόρυφη αεροφωτογραφία παραθαλασσίου προαστίου της Αθήνας. (εδώ σε ασπρόµαυρη εκτύπωση). 8 Εικόνα 7: Έγχρωµη κατακόρυφη αεροφωτογραφία παραθαλασσίου προαστίου της Αθήνας. (εδώ σε ασπρόµαυρη εκτύπωση). 8 Εικόνα 8: Ψηφιακή, πολυφασµατική τηλεπισκοπική απεικόνιση τµήµατος της Ελλάδας από τον δορυφόρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Albin Eser Καθηγητής Πανεπιστημίου Freiburg Γερμανίας

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Albin Eser Καθηγητής Πανεπιστημίου Freiburg Γερμανίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ κατά τη διαμόρφωση του δικαίου περιβάλλοντος δεν θα εκλαμβάνεται πια ο άνθρωπος μόνον ως σφετεριστής της φύσης και του περιβάλλοντος αλλά επίσης ως τμήμα και ως μέλος της και συνεπώς κατά τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα

Απόδοση θεματικών δεδομένων

Απόδοση θεματικών δεδομένων Απόδοση θεματικών δεδομένων Ποιοτικές διαφοροποιήσεις Σημειακά Γραμμικά Επιφανειακά Ποσοτικές διαφοροποιήσεις Ειδικές θεματικές απεικονίσεις Δασυμετρική Ισαριθμική Πλάγιες όψεις Χαρτόγραμμα Χάρτης κουκίδων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Γεωμορφολογία Ποταμών Μόνιμη δίαιτα ποταμών Σχηματισμός διατομής ποταμού

Κεφάλαιο 1. Γεωμορφολογία Ποταμών Μόνιμη δίαιτα ποταμών Σχηματισμός διατομής ποταμού Κεφάλαιο 1 Γεωμορφολογία Ποταμών Σύνοψη Προαπαιτούμενη γνώση Το παρόν αποτελεί ένα εισαγωγικό κεφάλαιο προς κατανόηση της εξέλιξης των ποταμών, σε οριζοντιογραφία, κατά μήκος τομή και εγκάρσια τομή (διατομή),

Διαβάστε περισσότερα

Τα ΓΣΠ στην σύγχρονη Δασολογία

Τα ΓΣΠ στην σύγχρονη Δασολογία Τα ΓΣΠ στην σύγχρονη Δασολογία Δρ. Μελιάδης Ιωάννης Δρ. Σπανός Ιωάννης ΕΘΙΑΓΕ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Ιδιαιτερότητες της περιβαλλοντικής πληροφορίας Η εφαρμογή της τεχνολογίας των ΓΣΠ σε θέματα που

Διαβάστε περισσότερα

SAT013 - Εκβολή Ξηροποτάμου

SAT013 - Εκβολή Ξηροποτάμου SAT013 - Εκβολή Ξηροποτάμου Περιγραφή Η εκβολή Ξηροποτάμου βρίσκεται περίπου 5,4 χιλιόμετρα νότια - νοτιοδυτικά από τον οικισμό της Σαμοθράκης. Πρόκειται για έναν εποχικό ρύακα που δέχεται νερό από μια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Τύποι υγροτόπων, Τεχνητές Λίμνες, Έλη, Λιμνοθάλασσες, Ποταμοί Eαρινό 2013-2014 28/4/2015 Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Ας γνωρίσουμε τους Υγροτόπους!

Ας γνωρίσουμε τους Υγροτόπους! Ας γνωρίσουμε τους Υγροτόπους! Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωλογία και Διαχείριση Φυσικών Πόρων Δημιουργός: ΑΙΜΙΛΙΑ ΛΑΓΗΝΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

KRI107 - Εκβολή ρύακα Καρτερού

KRI107 - Εκβολή ρύακα Καρτερού KRI107 - Εκβολή ρύακα Καρτερού Περιγραφή Η εκβολή του ρύακα Καρτερού βρίσκεται σε κοντινή απόσταση, βορειοδυτικά του ομώνυμου οικισμού, στο Δήμο Ηρακλείου. Συμπεριλαμβάνεται στην εθνική απογραφή με κωδικό

Διαβάστε περισσότερα

PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου

PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου Περιγραφή Το έλος Μώλου (ή έλος Κεφάλου) βρίσκεται περίπου 1,5 χιλιόμετρα ανατολικά - βορειοανατολικά από τον οικισμό Μάρμαρα και απλώνεται στο βόρειο τμήμα της παραλίας του

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

«Βελτίωση της γνώσης σχετικά με τον καθορισμό της ελάχιστα

«Βελτίωση της γνώσης σχετικά με τον καθορισμό της ελάχιστα Αποτελέσματα και προκλήσεις της Πράξης: «Βελτίωση της γνώσης σχετικά με τον καθορισμό της ελάχιστα απαιτούμενης στάθμης/παροχής υδάτινων σωμάτων» Πρόγραμμα «GR02 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Προβλήματα και Σύγχρονα Εργαλεία ιαχείρισής τους στο θαλάσσιο περιβάλλον του Στρυμονικού Κόλπου και των εκβολών του π.

Περιβαλλοντικά Προβλήματα και Σύγχρονα Εργαλεία ιαχείρισής τους στο θαλάσσιο περιβάλλον του Στρυμονικού Κόλπου και των εκβολών του π. Περιβαλλοντικά Προβλήματα και Σύγχρονα Εργαλεία ιαχείρισής τους στο θαλάσσιο περιβάλλον του Στρυμονικού Κόλπου και των εκβολών του π. Στρυμόνα ρ. Γεώργιος Συλαίος Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής & Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ Τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Οικολογίας & Διαχείρισης της Βιοποικιλότητας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ Διδάσκων: Καθηγητής Παναγιώτης Δ. Δημόπουλος Επιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

Certified in Crisis Management with G.I.S. (CCMG) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0

Certified in Crisis Management with G.I.S. (CCMG) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0 (CCMG) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 3: Φωτοερμηνεία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πλημμύρες Case studies

Πλημμύρες Case studies Πλημμύρες Case studies Υδροσύστημα Εδεσσαίου Υδροσύστημα Αράχθου Υδοσύστημα Αχελώου Ρέμα Πικροδάφνης Πλημμύρες Ολλανδίας Νίκος Μαμάσης Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων Αθήνα 214 Υδροσύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: «ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ»

ΣΥΝΟΨΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: «ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ» ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ 2000-2006 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ 75% ΑΠΟ ΤΟ Ε. Τ. Π. Α. ΚΑΙ 25% ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Εργαστήριο Οικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

EUB057 - Εκβολή ποταμού Μανικιάτη

EUB057 - Εκβολή ποταμού Μανικιάτη EUB057 - Εκβολή ποταμού Μανικιάτη Περιγραφή Η εκβολή του ποταμού Μανικιάτη βρίσκεται περίπου 2 χιλιόμετρα ανατολικά του οικισμού Οξύλιθος στην παραλία Στόμιο και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Κύμης - Αλιβερίου.

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ»

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ 1: «Εφαρμογή του Περιβαλλοντικού Συστήματος Στήριξης Αποφάσεων Expert

Διαβάστε περισσότερα

Διεπιστημονικότητα στις μελέτες του Εθνικού Κτηματολογίου

Διεπιστημονικότητα στις μελέτες του Εθνικού Κτηματολογίου Διεπιστημονικότητα στις μελέτες του Εθνικού Κτηματολογίου Κ-Β Ε. Κατσάμπαλος Κοσμήτορας Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ Καθηγητής Γεωδαισίας και Τοπογραφίας, ΤΑΤΜ-ΑΠΘ Μέλος ΔΣ «Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογραφία»

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Τεχνικής έκθεσης φωτοερμηνείας χρησιμοποιώντας στερεοσκοπική παρατήρηση με έμφαση στη χωρική ακρίβεια

Ανάλυση Τεχνικής έκθεσης φωτοερμηνείας χρησιμοποιώντας στερεοσκοπική παρατήρηση με έμφαση στη χωρική ακρίβεια w w w. o l y z o n. g r Ανάλυση Τεχνικής έκθεσης φωτοερμηνείας χρησιμοποιώντας στερεοσκοπική παρατήρηση με έμφαση στη χωρική ακρίβεια Απόστολος Ντέρης Αγρονόμος & Τοπογράφος Μηχανικός Αλίνα Κουτρουμπή

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3: Εξατμισοδιαπνοή

Άσκηση 3: Εξατμισοδιαπνοή Άσκηση 3: Εξατμισοδιαπνοή Ο υδρολογικός κύκλος ξεκινά με την προσφορά νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης υπό τη μορφή υδρομετεώρων που καταλήγουν μέσω της επιφανειακής απορροής και της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΣΕ 11 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΣΕ 11 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΧΩΡΙΚΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΠΝΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΖΩΝΩΝ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΣΕ 11 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Γενική περιγραφή του έργου Οι βασικοί στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Επώνυμο: Όνομα: Εξάμηνο:

Επώνυμο: Όνομα: Εξάμηνο: ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒ/ΝΤΟΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ / ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2006-2007 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (ΓΣΠ) ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ Γ.Σ.Π. ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ: 1. Καθορισμός του προβλήματος 2. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια (MIS )

Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια (MIS ) «Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια» Παραδοτέο Π1.11 Χάρτες απεικόνισης με χρήση GIS κρουσμάτων, παγίδων εντόμων,

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ενσωμάτωσης στην ΠΑΜΘ

Πρακτικές Ενσωμάτωσης στην ΠΑΜΘ Πρακτικές Ενσωμάτωσης στην ΠΑΜΘ Ολοκληρωμένο λ Πρόγραμμα για τη ιαχείριση της Παράκτιας Ζώνης Σάκης Καραμόσχος, TRANSCOOP Ενσωμάτωση Βασική παράμετρος των ΠΚΠ, ειδικό component/π.ε. Ε Παρελθόν: πληροφόρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ -ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΠΕΔΙΟΥ

ΑΣΚΗΣΗ 2η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ -ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΠΕΔΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 2η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ -ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΠΕΔΙΟΥ Αεροφωτογραφίες Η Προκαταρκτική έρευνα γραφείου, περιλαμβάνει πριν απ όλα την κατανόηση του χώρου με τη βοήθεια των

Διαβάστε περισσότερα