The electronic version of the book is created by for

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "The electronic version of the book is created by http://www.enverhoxha.ru for http://www.enverhoxha.info"

Transcript

1 The electronic version of the book is created by for

2 ΕΝΒΕΡ ΧΟΤΖΙΑ ΟΙ ΤΙΤΟΪΚΟΙ Ιστορικές σημειώσεις ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 1983

3 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΩΝ-ΛΕΝΙΝΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΕΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ENVER ΗΟΧΗΑ. TITISTËT, Shënime historike Copyright: Εκδόσεις Πορεία Σόλωνος 77, Αθήνα, τηλ

4 ΑΝΥΨΩΘΗΚΑΜΕ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΛΙΕΣ ΕΧΘΡΟΤΗΤΕΣ Αντί εισαγωγής Σύντομη ματιά στην ιστορία * Η απόφαση των αλβανών κομμουνιστών να έλθουν σε σχέσεις με το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας * Οι κράληδες της Σερβίας και οι κνιάζηδες του Μαυροβουνίου κυριότεροι υπαίτιοι για τις πικρές στο παρελθόν σχέσεις ανάμεσα στον αλβανικό λαό και τους λαούς της Σερβίας, του Μαυροβουνίου κ.ά. * Μιά από τις μεγαλύτερες αδικίες αυτού του αιώνα στην Ευρώπη-το 1913 η Αλβανία διχοτομήθηκε αυθαίρετα * Η μεγαλοσέρβικη γενοκτονία στα αλβανικά εδάφη της Γιουγκοσλαβίας στην περίοδο μεταξύ των δυό πολέμων * Γιατί οι αλβανοί κομμουνιστές ήρθαν σε σχέσεις με το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας στη διάρκεια του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα; Η απόφαση των αλβανών κομμουνιστών το καλοκαίρι του 1941 να έλθουν σε διεθνιστικές σχέσεις με το Κομμουνιστικό Κόμμα Γιουγκοσλαβίας έδειχνε την ωριμότητα του κομμουνιστικού κινήματος εκείνης της περιόδου στην Αλβανία. Οι καλύτεροι εκπρόσωποι των κομμουνιστικών ομάδων από το 1939 είχαν αρχίσει τον αγώνα ενάντια στους φασίστες καταχτητές. Όπως υψώνονταν με θάρρος και αποφασιστικότητα πάνω από τις έριδες και τα πάθη μεταξύ τους και βάδιζαν με πεποίθηση προς την ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος Αλβανίας, με το ίδιο θάρρος και ωριμότητα υψώνονταν και πάνω από τις παλιές εχθρότητες, έριδες και το βαθύ χάσμα που στο πέρασμα των αιώνων είχαν δημιουργηθεί στις σχέσεις της χώρας μας με τους γιουγκοσλάβους γείτονες. Είναι γνωστό, αναμφισβήτητο και παραδεκτό απ' όλους το γεγονός ότι οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες μας πριν το 1941 θα ήταν λίγο να τις χαρακτηρίσεις πικρές. Όλη η εικόνα αυτών των σχέσεων εμπεριέχει από τα πιό σοβαρά δράματα και τραγωδίες, γεμάτες επιθέσας, σκοτωμούς και αρπαγές, αίμα και εγκλήματα, δράματα και τραγωδίες που παίζονταν φανερά στη «σύγχρονη» Ευρώπη σε βάρος των εδαφών και της τύχης ενός μικρού, αλλά γενναίου και ακατάβλητου λαού, του αλβανικού λαού. Γι' αυτά τα θλιβερά γεγονότα που επισωρεύτηκαν επί ολόκληρες δεκαετίες δεν φταίνε οι λαοί, και, ιδιαίτερα ο αλβανικός λαός ποτέ και σε καμιά περίπτωση δεν έ φταιξε γι' αυτά. Έφταιγε η καταχτητική και αντιαλβανική πολιτική των κράληδων της Σερβίας και των κνιάζηδων του Μαυροβουνίου, η πολιτική της βίας, του επεκτατισμού και της γενοκτονίας που ακολούθησαν σε βάρος του αλβανικού λαού και των αλβανικών εδαφών, με την ανοιχτή ή κρυφή υποκίνηση και υποστήριξη των Μεγάλων Δυνάμεων εκείνης της εποχής. 3

5 Χωρίς να χρειαστεί καθόλου να μπούμε βαθιά στην ιστορία, είναι γνωστή απ' ό λους η νέα και μεγάλη τραγωδία που άρχισε να παίζεται σε βάρος του αλβανικού λαού, ιδιαίτερα από το δεύτερο μισό του περασμένου αιώνα. Όταν φάνηκε ξεκάθαρα πως «ο ασθενής του Βόσπορου» κείτονταν στο κρεβάτι του θανάτου, αναπτερώθηκαν γρήγορα οι ελπίδες και αυξήθηκαν οι δυνατότητες του αλβανικού λαού να αποκτήσει την ανεξαρτησία, που από αιώνες την αναζητούσε με το όπλο στο χέρι, εντάθηκε ο αγώνας και οι προσπάθειες του για να φέρει όσο πιο κοντά αυτή τη μέρα. Και όταν ακριβώς πλησίαζε η μέρα να αποτινάξει η Αλβανία το ζυγό της Οθωμανικής κυριαρχίας, νέοι εχθροί, άγριοι και με βλέψεις όμοιες μ' αυτές των Οσμανλήδων, νόμισαν ότι είχε έρθει η ώρα να ρίξουν τη μικρή Αλβανία στα πλοκάμια τους. Οι βασιλιάδες και οι κράληδες της Ιταλίας και της Αυστρο-Ουγγαρίας, της Ελλάδας και της Σερβίας, του Μαυροβουνίου και της Βουλγαρίας όρμησαν ν' αρπάξουν ό,τι μπορέσουν απ' αυτή την «περιοχή της Οσμανικής Αυτοκρατορίας», όπως τη λέγανε. Αυτό ήταν μια πολύ βαριά και οδυνηρή «ανταμοιβή» που πρόσφεραν οι γείτονες στον γενναίο και αλύγιστο αλβανικό λαό, που είχε χύσει ποτάμια αίματος και ορθώθηκε σαν ισχυρό τείχος στην παραπέρα προέλαση των οσμανικών ορδών προς την Ευρώπη. Αυτή ήταν η πιό βαθιά αχαριστία προς το λαό αυτό, που τόσο στις μάχες των γειτονικών λαών για την υπεράσπιση τους από τις οσμανικές επιθέσεις, όσο και στα κινήματα και τις εξέγερσης τους για απελευθέρωση, δεν είχε φεισθεί τα καλύτερα παιδιά του που έδιναν τη ζωή τους σαν να υπεράσπιζαν τη λευτεριά του δικού τους λαού. Ιδιαίτερα οι ορδές των Σέρβων και Μαυροβούνιων, υποκινούμενες από τις τότε αντιδραστικές κλίκες, χύμιξαν προς τα αλβανικά εδάφη σκοτώνοντας, λεηλατώντας και καταστρέφοντας ό,τι εύρισκαν μπροστά τους. Τα χρονικά αυτής της εποχής είναι γεμάτα μέ γεγονότα από τα πιό φρικιαστικά. Σαν βρέθηκε κάτω από τα πυρά πολλών εχθρών που πολεμούσαν, πότε ο καθένας για λογαριασμό του, πότε σε συμφωνία να μοιράσουν μαζί τη λεία, ο αλβανικός λαός απάντησε στη νέα κατάσταση με αδιάκοπο αγώνα. Ωστόσο, ο άνισος συσχετισμός των δυνάμεων, ανάγκασε τον αλβανικό πληθυσμό, αφού έχυσε ποτάμια αίματος, να εγκαταλείψει με άσβηστο πόνο ολόκληρα τμήματα του πάτριου εδάφους στα σύνορα με τη Σερβία και το Μαυροβούνιο. Εκτός από χιλιάδες σκοτωμένους και καμένους, δεκάδες άλλες χιλιάδες Αλβανοί διώχτηκαν από τα εδάφη τους και σπρώχτηκαν προς Νότο, ή πήραν το δρόμο της προσφυγιάς ανά την Ευρώπη και την Ασία. Τα στοιχεία δείχνουν ότι στο τέλος του προηγούμενου αιώνα σαν αποτέλεσμα της κατάληψης των ακραίων περιοχών της Κοσόβας από μέρους της Σερβίας, του Μαυροβουνίου και της Αυστρο-Ουγγαρίας εκτοπίστηκαν βίαια και εγκαταστάθηκαν μόνο στο εσωτερικό του βιλαετιού της Κοσόβας και της Σκόντρας περίπου Αλβανοί. Ασφαλώς, η πρωτοφανής αυτή γενοκτονία και ο αυξανόμενος κίνδυνος, που απειλούσε όλη την Αλβανία, θα προκαλούσε βαθύ μίσος και θα ξεσήκωνε όλη τη χώρα για να αντιμετωπίσει και τον οσμανλή, αλλά και τον πιό άγριο από τον Οσμανλή εχθρό, τον «σκγιά», 1 όπως χαρακτήριζε τότε ο λαός τους σέρβους καταχτητές. Ο φημισμένος Αλβανικός Σύνδεσμος της Πρισρέν ιδρύθηκε και ανάπτυξε την αθάνατη ιστορική δράση του, σ' αυτή ακριβώς τη βαριά περίοδο, έχοντας σαν σκοπό και τον αγώνα για την κατάχτηση της λευτεριάς και της ανεξαρτησίας, και τον αγώνα για την υπερά- 1. Χαρακτηρισμός που ο πληθυσμός της Κοσόβας και των άλλων αλβανικών περιοχών στη Γιουγκοσλαβία, δίνει στους σέρβους, μαυροβούνιους και άλλους σωβινιστές για να εκφράσει το μίσος ενάντια στην καταπιεστική και εκμεταλλευτική πολιτική τους πού ασκούν σε βάρος του. 4

6 σπιση της εθνικής εδαφικής ακεραιότητας, για την υπεράσπιση του απαράγραπτου δικαιώματος ενός λαού που απειλούνταν με αφανισμό. Οι πατριώτες και ο αλβανικός λαός έκαμαν το παν για την αποσόβηση του από Βορρά κινδύνου! Ήταν έτοιμοι να λησμονήσουν όλο το παρελθόν και ουδέποτε παρέλειψαν να κάνουν μηνύματα για φιλία και καλή γειτονεία με τους αδελφούς λαούς της Σερβίας, του Μαυροβουνίου, της Μακεδονίας κ.ά. Είναι όμως γεγονός πως η δίψα των σωβινιστών, των βασιλιάδων και των κνιάζ των γειτονικών χωρών δεν είχε όρια πράγμα που έκαμε τον από Βορρά κίνδυνο να είναι όλο και πιο ασυγκράτητος, πιο αντιαλβανικός. Υποστηριχτής τους στάθηκε η πιό μαύρη ευρωπαϊκή αντίδραση. Στη συνείδηση του φυλελεύθερου αλβανού, η Σερβία, με την πολιτική που ακολουθούσε, έγινε σύμβολο του πιο άσπονδου εχθρού. Πολύ αίμα χύθηκε και από τις δυό πλευρές, στα βουνά και στους κάμπους μας ά φησαν τα κόκκαλά τους χιλιάδες και χυλιάδες Σέρβοι, Μαυροβούνιοι και άλλοι και αυτονόητο είναι ότι πάνω σ' αυτό το αίμα που χύθηκε δε μπορούσε να φυτρώσει το λουλούδι της φιλίας, αλλά θα φύτρωνε και θα μεγάλωνε το αγκάθι του μίσους και της έ χθρας. Δεν ήταν όμως οι Αλβανοί αυτοί που έχυσαν το αίμα στα εδάφη της Σερβίας ή του Μαυροβουνίου, δεν ήταν οι Αλβανοί αυτοί που ξεχύνονταν με φωτιά και σίδερο ενάντια στις γειτονικές χώρες και λαούς. Το αντίθετο συνέβαινε. Οι Αλβανοί υπεράσπιζαν το πάτριο έδαφος, τα παιδιά και τις γυναίκες τους, τις εστίες και το νοικοκυριό τους. Η κατάσταση αυτή συνεχίστηκε μέχρι το 1912, όταν τη μεγάλη νίκη την Ανεξαρτησία της Αλβανίας την ακολούθησε γρήγορα μία από τις μεγαλύτερες αδικίες αυτού του αιώνα την Ευρώπη: Η Αλβανία διχοτομήθηκε η Κοσόβα και άλλες αλβανικές περιοχές προσαρτήθηκαν βίαια στη Γιουγκοσλαβία. Να διχοτομήσεις τον κορμό μιας χώρας και ενός λαού και το μισό να το προσκολλήσεις τεχνητά σ' ένα άλλο δημιούργημα, μια τέτοια πράξη δε μπορούσε ασφαλώς να χρησιμεύσει σαν «γέφυρα συμφιλίωσης», «φιλίας», «συναδέλφωσης». Και σα να μην έφταναν όλα αυτά, η αντιαλβανική πολιτική των Καραγιώγεβιτς και όλης της ασύστολης μεγαλοσέρβικης αντίδρασης σ' όλες τις μορφές της και κατευθύνσεις εντάθηκε και μετά το Η πολιτική της εξόντωσης, της διάκρισης και του εθνικού αφανισμού του αλβανικού πληθυσμού, που βρίσκονταν κάτω από τη σέρβικη κατοχή, ακολουθήθηκε από τα μυστικά σχέδια για την προσάρτηση και άλλων περιοχών της Αλβανίας. Το μυστικό Σύμφωνο του Λονδίνου του 1915, που δυό χρόνια αργότερα το αποκάλυψε και το κατάγγειλε ο μεγάλος Λένιν, αποτελεί μια άλλη απόδειξη της συνεχούς κακόφημης αντιαλβανικής πολιτικής όχι μόνο των Μεγάλων αντιδραστικών Δυνάμεων της εποχής εκείνης, αλλά και του τότε γιουγκοσλάβικου κράτους, γέννημα του ιμπεριαλισμού. Την αναίδεια του μεγαλοσέρβικου σωβινισμού δεν τη σταμάτησε ούτε η δημόσια καταγγελία του ληστρικού αυτού Συμφώνου. Λίγο αργότερα η Γιουγκοσλαβία επικύρωσε και πάλι ντε γιούρε τα «δικαιώματά» της στα κατεχόμενα αλβανικά εδάφη και άρχισε με μεγαλύτερη σπουδή το έργο της για τον αφανισμό του αλβανικού πληθυσμού που είχε βάλει κάτω από την κατοχή της. Προσπαθούσε συγχρόνως να βρει νέους δρόμους για την πραγματοποίηση του παλιού ονείρου της για την καταβρόχθιση όλης της Αλβανίας. Ήταν ακριβώς οι σέρβοι βασιλιάδες αυτοί που υποστήριξαν το Ζώγου που έφυγε από την Αλβανία τον Ιούνη του 1924, αυτοί του πρόσφεραν άσυλο, του βρήκαν μισθοφόρους, του εξασφάλισαν οπλισμό και δυνάμεις και δημιούργησαν σ' αυτόν όλες τις συνθήκες ώστε ο μελλοντικός σατράπης να πραγματοποιήσει τη αντεπανάσταση στην Αλβανία, το Δεκέμ- 5

7 βρη του Σαν αντάλλαγμα ο Ζώγου χάρισε στους Σέρβους και άλλα αλβανικά εδάφη όπως το Βερμός και το Σεν Ναούμ θαι αργότερα θα τους έδινε ασφαλώς όλη την Αλβανία, αν το μεγάλο παιγνίδι των Μεγάλων δεν έριχνε οριστικά το βασιλιά ανδρείκελο στην αγκαλιά της φασιστικής Ιταλίας και να έμπαζε τη χώρα στο δρόμο της ιταλικής φασιστικής αποικιοποίησης. Αλλά και ύστερα απ' αυτά τα όσα διαπράχτηκαν σε βάρος του αλβανικού κράτους από τις αντιδραστικές κυβερνήσεις της Γιουγκοσλαβίας που κυριαρχούνταν από τη Σερβία, ήταν μια ολόκληρη πικρή, φανερή και καμουφλαρισμένη ιστορία. Όταν οι σέρβικες αντιδραστικές κυβερνήσεις είδαν που το χαρτί του Ζώγου το έ βαλαν στα χέρια τους άλλοι, κινητοποίησαν τους πράχτορές τους στην Αλβανία καθώς και τους αλβανούς αντιδραστικούς πολιτικούς φυγάδες στη Γιουγκοσλαβία και κατέβαλαν κάθε προσπάθεια να δημιουργήσουν στο αλβανικό βασίλειο εκρηκτική κατάσταση, και με το πρόσχημα μιας «εξέγερσης» κατά της ζωγικής τυραννίας, να αποτανθούν για βοήθεια στους ίδιους σέρβικους κύκλους που πριν από χρόνια είχαν φέρει το Ζώγου στην εξουσία. Οι σωβινιστικοί αυτοί κύκλοι έτοιμοι πάντα για μια επέμβαση «βοήθειας», εκπαίδευαν και διατηρούσαν σε επιφυλακή ολόκληρα συντάγματα κοντά στα σύνορα με την Αλβανία. Για εμπροστοφυλακή σ' αυτά τα συντάγματα μάζεψαν μισθοφόρους του σκοινιού και του παλουκιού, Γιουγκοσλάβους και μη Γιουγκοσλάβους, οι οποίοι στολισμένοι με όλη την εθνική αλβανική αρματωσιά, στην κατάλληλη στιγμή θα εξορμούσαν πρώτοι προς τα σύνορα. Είναι γεγονός όμως ότι τα σχέδια αυτά, όλο με την αρμάτα τους και με. όλη την αρματοσιά τους έμειναν στο χαρτί. Αυτό συνέβηκε όχι μόνο επειδή η φασιστική Ιταλία και η διεθνής αντίδραση, που βρίσκονταν πίσω απ' αυτή, για τα δικά της συμφέροντα, δε θα άφηναν, όπως δεν άφησαν, το αλβανικό μήλο να σβήσει τη δίψα των μεγαλοσέρβων, αλλά και επειδή η γιουγκοσλάβικη κατασκοπεία και προπαγάνδα στην Αλβανία μπορούσε να βρει έδαφος μόνο σε μερικά εκφυλισμένα και χωρίς καμιά επιρροή στοιχεία, αλλά όχι στα πλατιά στρώματα και, πόσο μάλλον στο λαό. Για τις θηριωδίες που είχε διαπράξει, η Σερβία είχε μετατραπεί από καιρό σε συνώνυμο του κακού στη συνείδηση του Αλβανού. Η πολιτική του εθνικού αφανισμού που ακολουθούσαν οι μεγαλοσέρβοι σε βάρος της Κοσόβας και του αλβανικού πληθυσμού στο Μαυροβούνιο και στη Μακεδονία, έκανε πιο βαθύ το μίσος και καθιστούσε πιο αδύνατη οποιαδήποτε πιθανότητα συμφιλίωσης. Από το 1913 και δω το σωβινιστικό καθεστώς της μεγαλοσέρβικης αστικής τάξης χρησιμοποιούσε τα πιο απάνθρωπα πολιτικά, οικονομικά, ιδεολογικά και στρατιωτικά μέσα και μέθοδες για τον εθνικό αφανισμό και τον εκσλαβισμό των προσαρτημένων αλβανικών εδαφών. Μόνο κατά την περίοδο , στην Κοσόβα και στις άλλες αλβανικές περιοχές στη Γιουγκοσλαβία, με τον περιβόητο «εθνικό αφανισμό μέσω της φυσικής εξόντωσης» σκοτώθηκαν πάνω από Αλβανοί, φυλακίστηκαν δεκάδες χιλιάδες άλλοι, ξεκληρίστηκαν ολόκληρα αλβανικά χωριά. Ο φασισμός που ζωντάνευε τότε στην Ευρώπη, εύρισκε τους μεγαλοσέρβους αντάξιο πρόδρομο και συνεργάτη. Ο Στογιαντίνοβιτς της Σερβίας προετοίμασε με το Μουσσολίνι το σχέδιο για το μοίρασμα της Αλβανίας. 1. Ωστόσο και οι βάρβαρες μαζικές εξοντώσεις, που συνοδεύονταν και από άλλα βάρβαρα μέσα, όπως ήταν «η απεθνικοποίηση μέσω της εποικιστικής αγροτικής με- 1. Πρόκειται για τα παζαρέματα του υπουργού Εξωτερικών της φασιστικής Ιταλίας, Τσιάνο, με τον πρωθυπουργό του γιουγκοσλάβικου βασιλείου Στογιαντίνοβιτς, που στις διμερείς συνομυλίες στα χρόνια εξύφαναν σχέδια για το διαμελισμό και την κατάληψη της Αλβανίας. 6

8 ταρρύθμισης», 1 «η απεθνικοποίηση μέσω της εκτόπισης» 2 κλπ, κλπ., δεν έφεραν στους μεγαλοσέρβους τα επιθυμητά αποτελέσματα. Στην Κοσόβα και στις άλλες περιοχές, παρά το μπαρούτι και η φωτιά, το αλβανικό εθνικό αίσθημα όχι μόνο δεν έσβηνε, αλλά το χειρότερο για τους μεγαλοσέρβους ήταν ότι και ο αριθμός του αλβανικού πληθυσμού στα εδάφη του είχε αυξηθεί περισσότερο σε αναλογία με την αύξηση του σέρβο-μαυροβούνιου στοιχείου σ' αυτές τις περιοχές. Ακόρεστοι στις θηριωδίες τους και μανιασμένοι από το περήφανο σύνθημα των Αλβανών: «Πεθαίνουμε αλλά δεν αφήνουμε τον τόπο μας», οι μεγαλοσέρβοι έβαλαν σε ενέργεια την «επιστήμη» της εξόντωσης, την ιδεολογία και τα μέσα των πογκρόμ. Σ' αυτή ακριβώς την περίοδο χρονολογούνται και οι απάνθρωπες πράξεις των στιγματισμένων μεγαλοσέρβων τύπου Βάσο Τσουμπρίλοβιτς, Ατανάσιε Ουροσεβίκι και άλλων παρόμοιων τεράτων της λεγόμενης Σέρβικη Λέσχη Κουλτούρας στο Βελιγράδι, άθλιο δημιούργημα της σέρβικης αντιδραστικής αστικής τάξης στα χρόνια και που δυστυχώς, όπως θα μαθαίναμε πολύ αργότερα, αυτοί οι ίδιοι ήταν και οι πρόδρομοι των ιδρυμάτων της ίδιας πλατφόρμας στη Γιουγκοσλαβία της περιόδου 1945 και δω. Δεν είναι εδώ ούτε ο τόπος, ούτε ο σκοπός των σημειώσεων μου, να επεκταθώ στα γράμματα και στις εξοντωτικές θεωρίες αυτών των νεομαλθουσιανών, τους οποίους αργότερα το καθεστώς του Τίτο θα τους φύλαγε και θα τους ανέβαζε ως την κορυφή των επιστημονικών ιδρυμάτων της «σοσιαλιστικής» Γιουγκοσλαβίας. Θέλω μόνο να τονίσω ότι αυτά που έχουν γράψει έφεραν μια ακόμα ανυπολόγιστη ζημιά στον αλβανικό πληθυσμό βαθαίνοντας ακόμα περισσότερο την άβυσσο του μίσους και της έχθρας που χώριζαν από δεκάδες χρόνια τον αλβανικό λαό από τη μιά μεριά, και τους Σέρβους, τους Μαυροβούνιους και τους άλλους λαούς από την άλλη. Η αλήθεια είναι ότι τότε εμείς δεν ξέραμε τίποτε γι' αυτά τα «επιστημονικά έργα» και «πλατφόρμες» ούτε είχαμε άκουσα για τους αυτουργούς που τα είχαν επεξεργαστεί και εγκρίνει, αλλά βλέπαμε και ακούγαμε με οδύνη την εφαρμογή τους στην πράξη. Στις γραμμές των κομμουνιστικών μας ομάδων συμμετείχαν τότε και αρκετοί σύντροφοι από την Κοσόβα. Ήταν παιδιά εκτοπισμένων οικογενειών, ή άλλοι που είχαν κατορθώσει μόνοι τους να φύγουν κρυφά από την Κοσόβα και να 'ρθουν στη μητέρα Αλβανία για να αποφύγουν τις διώξεις των μεγαλοσέρβων, για να συνεχίσουν κάποιο σχολείο, ή να βρουν κάποια δουλειά. Η εικόνα μας για τις σχέσεις ανάμεσα στους λαούς μας γενικά και, για την κατάσταση στην Κοσόβα ιδιαίτερα, γίνονταν πληρέστερη με τα ανατριχιαστικά γεγονότα και αφηγήσεις που μας έκαναν οι σύντροφοι. Έτσι μας βρήκε το 1941, όταν σ' όλη τη χώρα συνεχίζονταν η αντίσταση του λαού μας ενάντια στους φασίστες καταχτητές και μπροστά μας έμπαινε η επιτακτική αναγκαιότητα της ίδρυσης του Κομμουνιστικού Κόμματος Αλβανίας. 1. Σύμφωνα με ντοκουμέντα και μη πλήρη στατιστικά στοιχεία, στην περίοδο μεταξύ των δυό παγκοσμίων πολέμων , μέσω της εποίκισης, στην Κοσόβα εγκαταστάθηκαν πάνω από σέρβοι και μαυρουβούνιοι έποικοι και δημιουργήθηκαν περισσότερο από 370 χωριά εποίκων (Σύμφωνα με το επιστημονικό περιοδικό "Περπαρίμι" αριθ. 4 και 5, 1970, αριθ. 10, 1971 και "Αλβανολσγικές έρευνες" που εκδόθηκαν στην Πριστίνα το 1972). Επίσης, σύμφωνα με εκθέσεις του Ανώτατου Διευθυντηρίου της Γιουγκοσλάβικης Μεταρρύθμισης, στην περίοδο , μόνον σε μερικές επαρχίες της Κοσόβας και της Μακεδονίας πάρθηκαν από τους Αλβανούς και δόθηκαν σε εποίκους, υπαλλήλους, τζανταρμάδες, τσετνίκους κ.ά εκτάρια γης. 2. Στην περίοδο , σαν συνέπεια της μεγαλοσέρβικης κυριαρχίας και τρομοκρατίας, εκδιώχτηκαν βίαια από την Κοσόβα και άλλες αλβανικές περιοχές στη Γιουγκοσλαβία περίπου 500 χιλιάδες Αλβανοί (οι περισσότεροι στην Τουρκία, άλλοι στην Αλβανία και σε άλλες χώρες). 7

9 Είναι αυτονόητο ότι σ' αυτή την κατάσταση να ζητούσες σύνδεση με το Κομμουνιστικό Κόμμα Γιουγκοσλαβίας, δεν ήταν πράγμα απλό και εύκολο. Για μας τους κομμουνιστές το πρόβλημα ήταν ξεκάθαρο. Κατ' αρχήν, με κανένα τρόπο δε μπορούσαμε να συνδέαμε τον κομμουνισμό με το σωβινισμό και ούτε το Κομμουνιστικό Κόμμα Γιουγκοσλαβίας με την σωβινιστική και αντιδραστική πολιτική της γιουγκοσλάβικης κυβέρνησης έναντι της Αλβανίας. Η αλήθεια είναι ότι εγώ, καθώς και ο Βασίλ Σιάντο, ο Κεμάλ Στάφα και, ύστερα από πολλούς δισταγμούς και ο Κώτσιο Τάσκο, που ήμασταν από τους πρώτους στην πρωτοβουλία να έρθουμε σ' επαφή με το ΚΚΓ, γνωρίζαμε πολύ λίγα για να μη πούμε τίποτε, σχετικά με τη ζωή, τη δράση και την κατάσταση σ' αυτό το κόμμα. Είχαμε ακούσει πως είχε ιδρυθεί ύστερα από τη Σοσιαλιστική Επανάσταση του Οχτώβρη, ότι στα πρώτα χρόνια της ζωής του είχε περάσει από σειρά περιπέτειες, φαγωμάρες και φράξιες, ότι διάφορα στελέχη του, από καιρό σε καιρό, είχαν χτυπηθεί από την Κομιντέρν για αντιμαρξιστική, τροτσκιστική και εθνικιστική στάση και γραμμή κ.ά., ότι τα τελευταία χρόνια είχε αναδιοργανωθεί και λέγανε πως ακολουθούσε σωστή γραμμή. Δε γνωρίζαμε κανέναν από τους ηγέτες του, μάλιστα ούτε είχαμε ακούσει ποιοί ήταν και ποιά τα ονόματα τους, το γεγονός όμως ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα Γιουγκοσλαβίας ήταν μέλος της Κομιντέρν, το γεγονός που είχε εκφραστεί για ανοιχτό αγώνα ενάντια στο φασιστικό κίνδυνο και ύστερα από τον Απρίλη του 1941, όταν συνθηκολόγησε το γιουγκοσλάβικο βασίλειο, το Κομμουνιστικό Κόμμα είχε ρίξει το σύνθημα να ξεσηκωθούν γύρω του όλοι οι λαοί της Γιουγκοσλαβίας στον αγώνα ενάντια στη ναζιφασιστική κατοχή, μας ωθούσε να συνδεθούμε μ' αυτό, σαν μ' ένα αδερφό κόμμα που αγωνίζονταν για τη μεγάλη εκείνη υπόθεση, που ήταν και δική μας υπόθεση. Σαν κομμουνιστές σκεφτόμασταν και πιστεύαμε ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα Γιουγκοσλαβίας, εφ' όσον ξεσηκώνονταν σε αγώνα γιά μια καινούργια Γιουγκοσλαβία, θα αποτίναζε και θα απαλλάσσονταν οριστικά και απ' όλη τη σαβούρα της παλιάς Γιουγκοσλαβίας, δηλαδή, και από το σωβινισμό της, και τον παλιό, άγριο και ξετσίπωτο αντιαλβανισμό της. Γι' αυτό το λόγο τη σύνδεση με το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας τη θεωρούσαμε σωστή και ώριμη ενέργεια εκ μέρους μας. Έτσι σκεφτόμασταν και σωστά σκεφτόμασταν. Αλλά, όπως είπα, αυτό αφορούσε εμάς, τους κομμουνιστές. Θα μας κατανοούσε άραγε ο λαός σ' αυτή τη σκέψη και την επιδίωξη μας; Θα μας ακολουθούσε δηλαδή, σ' αυτή την ενέργεια που θα προβαίναμε; Έπρεπε να απορριφτούν ολόκληρα βάρη που είχαν συσσωρευτεί από δεκάδες και δεκάδες χρόνια που, όπως ανάφερα πιό πάνω, δεν είχαν επισωρευτεί απλώς από λόγια και δηλώσεις, αλλά από ποτάμια αίματος που χύθηκε, από καταστραμμένα χωριά και πόλεις, από γιους και θυγατέρες που χαλάστηκαν στο άνθος της νιότης τους, από μανάδες χαροκαμένες, από Αλβανούς χτυπημένους ως το κόκκαλο στα βαθιά αισθήματα της αγάπης για λευτεριά, της φιλοπατρίας. Τώρα θα τους λέγαμε: Εμείς, οι αλβανοί κομμουνιστές, θα δημιουργήσουμε στενούς δεσμούς, αδερφικούς με το Κομμουνιστικό Κόμμα Γιουγκοσλαβίας με το κόμμα εκείνο στις γραμμές του οποίου αγωνίζονται Σέρβοι, Μαυροβούνιοι, Μακεδόνες, Κροάτες, Βόσνιοι κ.ά. Απ' όσα αναφέραμε πιό πάνω εννοείται γιατί ο Αλβανός έβλεπε το Σέρβο με δυσπιστία. Εμείς όμως ήμασταν αποφασισμένοι να κάναμε αυτό το διάβημα γιατί σκεφτήκαμε πως έτσι ήταν καλό να γίνει. Αν αρχικά, οι άνθρωποι μας δε θα μας καταλάβαιναν, γρήγορα θα πείθονταν και θα μας κατανοούσαν. 8

10 Τους δεσμούς με το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας τους βλέπαμε φυσικούς, δεσμούς μεταξύ κομμουνιστών, μεταξύ αδερφών με κοινά ιδανικά. Μ' αυτούς θα ανταλλάσαμε πείρα και θα αλληλοβοηθούμασταν στον ιερό αγώνα για τη λευτεριά και την ανεξαρτησία των χωρών μας, μαζί τους θα λύναμε ορθά, με βάση το μαρξισμό-λενινισμό, ό,τι το ά σχημο είχε αφήσει η ιστορία στις σχέσεις μεταξύ των λαών μας. Οι λαοί ασφαλώς είναι φιλελεύθεροι. Ιδιαίτερα ο λαός μας ποτέ δεν έγινε φόρτωμα στους άλλους και έ χει εκτιμήσει τα παλληκάρια και τους λαούς που αγωνίστηκαν ενάντια στους καταχτητές. Τώρα οι λαοί της Γιουγκοσλαβίας αγωνίζονταν ενάντια στον ίδιο εχθρό, στους ξένους ναζιφασίστες και τους ντόπιους αντιδραστικούς. Γι' αυτό ήμασταν πεπεισμένοι πως ο εξαίρετος λαός μας θα μας κατανοούσε και θα μας υποστήριζε. Έτσι με την πράξη που αναλαμβάναμε, θα κάναμε το πρώτο βήμα όχι μόνο να παραμεριστεί κάθε ενδεχόμενο εμπόδιο στην κινητοποίηση των λαών των αντίστοιχων χωρών στον αγώνα για απελευθέρωση, αλλά κάναμε και το πρώτο και πραγματικό μεγάλο βήμα και για τη διευθέτηση των ιστορικών αδικιών και για την απόρριψη του βάρους των εχθροτήτων που είχαν επισωρευτεί στο παρελθόν. Εμείς αναλάβαμε να φωτίσουμε τον αλβανικό λαό, να του λέγαμε ανοιχτά τη γνώμη μας, όπως και πράξαμε. Ο λαός μας κατανόησε, ο θαυμάσιος λαός μας που τα μάτια του ποτέ δε θόλωσαν από τις αρρωστιάρικες αρχές του σωβινισμού. Πιστεύαμε, ήμασταν μάλιστα βέβαιοι, ότι την ίδια σκέψη και κρίση είχαν και οι γιουγκοσλάβοι σύντροφοι. Γι αυτό αποφασίσαμε να συνδεθούμε μ' αυτούς. Ο χρόνος θα απόδειχνε κατά πόσον αυτοί ήταν πραγματικά μαρξιστές-λενινιστές, κατά πόσον θα εφάρμοζαν στη ζωή αυτά που δήλωναν αφειδόλευτα. Αποφασίζοντας να ενεργήσουμε τότε για σύνδεση με το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας, εκτός των άλλων, είχαμε να αντιμετωπίσουμε και μια πολύ μεγάλη και πολύ σοβαρή δυσκολία. Κάτω από τη μπότα του φασισμού και για τα συμφέροντα του φασισμού είχε «πραγματοποιηθεί» η ιδέα που διακηρύσσονταν θορυβώδικα σαν «απελευθέρωση των αλβανικών εδαφών από το σέρβικο ζυγό», η δημιουργία της «μεγάλης Αλβανίας». Δε μπορεί να αποκρύβει ότι η δημαγωγία αυτή είχε ζάλισα πολλούς ανθρώπους στην Κοσόβα και παραπλάνησε και μερικούς στην Αλβανία, που θεωρούσαν τον εαυτό τους εθνικιστή. Φυσικά, εμείς δε θα πέφταμε και δεν πέσαμε σ' αυτή τη φάρσα του φασισμού, γι' αυτό το είπαμε στο λαό καθαρά και ξάστερα: Εμείς δεν πρέπα να ξεγελαστούμε από την «απελευθέρωση» και την προπαγάνδα αυτού του καταχτητή που παρίστανα τον «απελευθερωτή»!, αλλά που στην πραγματικότητα έχα υποδούλωσα όλη την Αλβανία. Τα ζητήματα μας, μικρά ή μεγάλα, δεν περιμένουμε καν να τα λύσα ο πιό ά γριος εχθρός της λευτεριάς και της ανεξαρτησίας των λαών, ο ναζιφασισμός, τίποτε το καλό δε μπορεί να περιμένουμε απ' αυτόν το φασισμό που μας έβαλε στα πλοκάμια της πιο μαύρης σκλαβιάς, απ' αυτόν που σκότωνα και σφάζα τα καλύτερα παιδιά του λαού, απ' αυτή την πανούκλα που έχα βάλα σαν σκοπό της να κατάστρεψα την ανθρωπότητα. Αναρήνευτη πάλη παντού και σε κάθε στιγμή αυτό είναι το επιτακτικό μας καθήκον. Όλα αυτά και άλλα τέτοια τα συζητήσαμε εκείνες τις μέρες του καλοκαιριού του 1941, όταν αποφασίσαμε να έρθουμε σε διεθνιστικούς δεσμούς με το Κομμουνιστικό Κόμμα Γιουγκοσλαβίας. Πιστεύαμε πως έτσι προσφέρουμε τη συμβολή που έπρεπε στην υπόθεση του μεγάλου αγώνα ενάντια στο φασισμό και στην πραγματοποίηση, παράλληλα με τον απελευθερωτικό αγώνα, και της κοινωνικής επανάστασης, της επανάστασης που θα έλυνε το καθετί. 9

11 Αυτό σκεφτόμασταν από μέρους μας και αυτό αποφασίσαμε να κάνουμε, αναλαμβάνοντας έτσι μια ενέργεια, αντάξια για πραγματικούς και ώριμους κομμουνιστές, για κομμουνιστές με ξάστερο νοο και καθαρή καρδιά. Την πράξη, τη ζωή, τον αγώνα τα είχαμε μπροστά. Τι θα μας έδειχνε η εξέλιξη τους; Η αλήθεια είναι ότι η αχαρχή της σύνδεσης μας με το Κομμουνιστικό Κόμμα Γιουγκοσλαβίας ήταν αρχή χαρούμενη και ευοίωνη. Όπως θα μιλήσω λεπτομερειακά πιό κάτω, αυτό σχετίζονταν με όλη εκείνη την περίοδο όταν ανάμεσα μας βρίσκονταν ο διεθνιστής κομμουνιστής, Μιλαντίν Πόποβιτς, ιδιαίτερα με την περίοδο που δεν είχαν αρχίσει ακόμα να έρχονται στην Αλβανία οι απεσταλμένοι του Τίτο. Αρχίζοντας όμως από το Μάρτη του 1943, όταν ο πρώτος απεσταλμένος του Τίτο, Μπλάζο Γιοβάνοβιτς, θα αμολούσε την πρώτη παράλογη αντιμαρξιστική αξίωση προς το Κόμμα μας και, αργότερα επί 5-6 χρόνια συνέχεια βήμα προς βήμα θα ερχόμασταν σε διένεξη με τους ανθρώπους του Τίτο, σε σύγκρουση, θα εναντιωνόμασταν και θα μας εναντιώνονταν. Ήταν 5-6 χρόνια αμοιβαίας γνωριμίας, γνωριμία που πέρασε μέσα από σκληρή πάλη, εξαιρετικά δύσκολη και περίπλοκη, μέσα από πάλη γεμάτη δολοπλοκίες και συνωμοσίες σκαρωμένες από τη γιουγκοσλάβικη ηγεσία, για να μας υποτάξει και να μας μετατρέψει σε πειθήνια όργανα της. Όλα τα γεγονότα και τα ντοκουμέντα επιβεβαιώνουν ότι οι ηγέτες του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας με τον Τίτο επικεφαλής, είχαν κάνει σχέδια γιά να υποτάξουν το Κομμουνιστικό Κόμμα Αλβανίας, να το έβαζαν κάτω από την άμεση διεύθυνση τους και, σαν επόμενο, ο Εθνικοαπελευθερωτικός μας Αγώνας να ήταν ουρά του αγώνα τους. Με την απελευθέρωση της Αλβανίας αυτοί σκέφτονταν και είχαν προγραμματίσει να είχαν παντού τους ανθρώπους τους και με την Αλβανία να ενεργούσαν όπως ήθελαν σε κάθε κατεύθυνση, πολιτικά, οικονομικά, στρατιωτικά, οργανωτικά και σε διεθνές πλάνο. Ασφαλώς όλη αυτή η δράση καλύπτονταν με το μανδύα των κοινών σκοπών του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα ενάντια στους καταχτητές, υπό την καθοδήγηση των δυό κομμουνιστικών κομμάτων, που ήταν νύχι και κρέας με τη Σοβιετική Ένωση, με το Μπολσεβίκικο Κόμμα και με το Στάλιν. Οι Γιουγκοσλάβοι ήταν τόσο υπεροπτικοί και είχαν δημιουργήσει για τον εαυτό τους και για τον αγώνα τους μιά μεγαλομανή ιδέα που τους έκανε να υποτιμούν τον αγώνα μας μέχρι του σημείου να νομίζουν ότι χωρίς αυτούς δε θα υπήρχε κομμουνιστικό κόμμα στην Αλβανία και δε θα υπήρχε εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας. Η μεγαλομανία αυτή έκανε τη γιουγκοσλάβικη ηγεσία να ελαχιστοποιεί τον αγώνα μας και να μη ενδιαφέρεται να ενημερωθεί και να μελετήσει ρεαλιστικά τις αντικειμενικές μας συνθήκες, την κοινωνική, οικονομική κατάσταση, την πάλη των τάξεων, τις βάσης της εξουσίας, το ένδοξο επαναστατικό παρελθόν του αλβανικού λαού. Αυτή απέφευγε μια τέτοια ανάλυση και λόγω των μακραίωνων αντιαλβανικών αισθημάτων και σκοπών των Σέρβων και γενικά του πανσλαβικού επεχτατισμού. Την ίδια στάση η γιουγκοσλάβικη ηγεσία τήρησε και απέναντι στους Αλβανούς της Κοσόβας, τους οποίους όχι μόνο δεν τους βοήθησε να πάρουν μέρος όπως έπρεπε στον αγώνα ενάντια στους καταχτητές, αλλά και υπονόμευσε τον αγώνα τους, πάντα τρομοκρατούσε, σκότωνε και βασάνιζε αυτούς. Όλοι οι άνθρωποι που μας έστελνε ο Τίτο και η ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος Γιουγκοσλαβίας δήθεν για βοήθηα και ανταλλαγή πείρας, έρχονταν με προμελετημένα σχέδια, με «οδηγίες» που μας υπαγόρευαν και εμείς έπρεπε να τις 10

12 εφαρμόζαμε, έρχονταν σαν «τσιράκια» σαν «μάστορες της επανάστασης και του εθνακοαπελευθερωτικού αγώνα». Η μεγαλομανία και η αυθάδειά τους δεν είχαν όρια, αρχίζοντας από τους Μπλάζο Γιοβάνοβιτς, Βουκμάνοβιτς Τέμπο, Ντουσάν Μουγκόσα, Βελιμίρ Στόινιτς, Νιάζ Ντιζντάρεβιτς και μέχρι τους Γιόσιπ Γκέργκια, Σάβο Ζλάτιτς, Σεργκέι Κράιγκερ, το στρατηγό Κουπρεσάνιν και άλλους, που ήρθαν μετά την Απελευθέρωση. Με όλους αυτούς τους ανθρώπους, σε πολλά ζητήματα αρχών ήμασταν αντίθετοι και είχαμε διαμάχες από τις πρώτες επαφές μαζί τους. Εννοείται ότι, από μέρους μας, αυτό γίνονταν για ζητήματα δουλειάς και κατά τρόπο συντροφικό, επειδή κρίναμε άδικες και ανεδαφικές για μας πολλές σκέψεις και εκτιμήσεις τους για την κατάσταση του στρατού, την οργάνωση του Κόμματος και την πολιτική του απέναντι στο Μέτωπο κλπ. Αυτοί όμως μας μισούσαν και, όπως προέκυψε ξεκάθαρα από τη δράση τους, μελετούσαν εδώ τους ανθρώπους που θα ήταν πιό κατάλληλοι να εξυπηρετήσουν την πραγματοποίηση των επιδιώξεων τους. Επομένως, η γιουγκοσλάβικη ηγεσία δούλευε από καιρό και είχε αποφασίσει να εκκαθάριζε από τις γραμμές της ηγεσίας μας οποιονδήποτε που αντιτάσσονταν στα σχέδια της, με σκοπό να είχε το δρόμο ανοιχτό. Προπαντός ύστερα από τη 2-η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚ Αλβανίας στο Μπεράτι, το Νοέμβρη του 1944, και σ' όλη την περίοδο απ' την Απελευθέρωση και δω, η πάλη και οι αντιμαρξιστικές και αντιαλβανικές τους προσπάθειες έγιναν πιο ανοιχτές και πιο άγριες. Γι' αυτούς που δεν την έζησαν, ιδιαίτερα την περίοδο μέχρι το 1948, είναι δύσκολο να φανταστούν και να καταλάβουν καλά εκείνη την εξαιρετικά περίπλοκη πάλη που χρειάστηκε να διεξάγουμε με τους τιτοϊκούς εκείνα τα χρόνια. Έπρεπε να ανακαλύψουμε την ανατρεπτική δράση που ανέπτυσσαν ενάντια μας αυτοί που προσποιούνταν και αυτοπροβάλλονταν σαν φίλοι, οφείλαμε να ανακαλύψουμε τους πραγματικούς, άγριους εχθρούς όχι μόνο του Κόμματος και του λαού μας, αλλά και άσπονδους εχθρούς του μαρξισμού-λενινισμού, της θεωρίας και της πράξης της επανάστασης. Μόλις είχαμε μπει στο νέο δρόμο της οικοδόμησης της σοσιαλιστικής κοινωνίας και, εννοείται, ότι στην κατεύθυνση αυτή δεν είχαμε πείρα. Άθελα, πολύ εύκολα μπορούσες να κάμεις λάθος από άγνοια και οι «φίλοι» ποντάροντας σ' αυτό εσκεμμένα, κακόβουλα, προσφέροντας μας τη «βοήθεια», την «πείρα» τους, προσπαθούσαν μ' όλες τις δυνάμεις τους να μας παραστρατήσουν, να μας μπάσουν σε στραβά και ολέθρια μονοπάτια. Με κόπο, με προσπάθειες και θυσίες εμείς θα αντιμετωπίζαμε, όπως κι αντιμετωπίσαμε, αυτό το κακό. Αυτή ήταν η πρώτη σύγκρουση μας με το σύγχρονο ρεβιζιονισμό. Κι εδώ όμως μας έλειπε η πείρα. Ακόμα πιο περίπλοκη έκαμε την πάλη το γεγονός που τους εχθρούς αυτούς τους είχαμε, σα να λέμε, «μέσα στο σπίτι». Προδοθήκαμε άσχημα στην εμπιστοσύνη που τους είχαμε δώσει, στην κομμουνιστική μας τιμιότητα, στην προλεταριακή μας ειλικρίνεια που δείξαμε απέναντι τους. Ο ιστός της τιτοϊκής αράχνης είχε επεχταθεί, λοιπόν, και μέσα στις γραμμές μας. Αυτό που ο Τίτο και οι άνθρωποι του δε μπορούσαν να το κάμουν απ' «έξω», το έκαναν οι πράχτορές τους που τους είχαν προετοιμάσει από καιρό ο Ντουσάν Μουγκόσα, Βουκμάνοβιτς Τέμπο και Βελιμίρ Στόινιτς και τους εξώθησαν σ' επίθεση μέσα στις γραμμές της ανώτερης ηγεσίας μας, στο Πολιτικό μας Γραφείο. Έπρεπε, λοιπόν, να ανακαλύψουμε, να εξακριβώσουμε και να συντρίψουμε την τιτοϊκή συνωμοσία σε συνθήκες πια όχι μόνο έλλειψης ενότητας στην ηγεσία, αλλά και μιας σκληρής πάλης που έδερνε απ' έξω και από μέσα το υγειές σώμα του Κόμματος μας. Ωστόσο κι αυτή τη μάχη τη δώσαμε και την κερδίσαμε. 11

13 Για μεγάλη τύχη του Κόμματος, της πατρίδας και του σοσιαλισμού στην Αλβανία, η τιτοϊκή συνωμοσία ξεσκεπάστηκε και συντρίφτηκε ακριβώς τότε όταν φαίνονταν πως είχε βάλει στο χέρι της το καθετί. Οι σχέσεις ανάμεσα σε μας και το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ομοσπονδιακής Λαϊκής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας ήταν στα μαχαίρια, στο απροχώρητο. Οι επιστολές του Στάλιν προς το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας έριξαν φως πάνω στην αντιμαρξιστική και ρεβιζιονιστική γραμμή και δράση της κλίκας του Τίτο. Πολλά από τα όσα είχε κάμει και έκανε ο Τίτο και συντροφιά σε βάρος του Κόμματος και της χώρας μας, έγιναν τώρα για μας ολοφάνερα. Οι κόποι, οι προσπάθειες, τα λάθη και οι επιτυχίες αυτής της πάλης θα μετατρέπονταν, ό πως μετατράπηκαν, σε μεγάλο σχολείο για την ιδεολογική εξύψωση των κομμουνιστών και του λαού μας, σε μια τεράστια πείρα που θα μας χρησίμευε και που μας χρησίμευσε στις καινούργιες μάχες που θα μας επιβάλλονταν στο μέλλον και ως τις μέρες μας, καίγοντας και τα τελευταία χαρτιά που φύλαγε για καλό και για κακό η γιουγκοσλάβικη κατασκοπεία. Πως και με ποιό τρόπο διεξήχτηκε από το Κόμμα μας η μεγάλη και σκληρή αυτή πάλη για την επισήμανση και το χτύπημα του τιτοϊκού ρεβιζιονισμού, μιλάει μια ολόκληρη ιστορία. Σε πολλά βασικά ντοκουμέντα και υλικά του Κόμματος μας, εκείνης της εποχής και όλης της μετέπειτα περιόδου, έχει ανακαλυφθεί και γενικευτεί όλο το διαλεκτικό προτσές από τις πρώτες επαφές και μέχρι τη στιγμή που κόψαμε μια για πάντα κάθε σύνδεση και σχέση με το Κομμουνιστικό Κόμμα της Γιουγκοσλαβίας. Εγώ ο ίδιος που, από τις πρώτες στιγμές, πήρα άμεσα μέρος σ' αυτή την πάλη, έχω μελετήσει και ξαναμελετήσει επανευλημμένα εκείνη την περίοδο. Τα διδάγματα που βγάλαμε από αυτή την περίοδο αναμέτρησης και πάλης αρχών, σε ιδεολογικό, πολιτικό, οικονομικό, οργανωτικό, μέχρι και το στρατιωτικό πεδίο, παραμένουν πάντα επίκαιρα και ανεξάντλητα. Το παρελθόν υπηρετεί πάντα το παρόν και το μέλλον. Γι' αυτό επανερχόμαστε στα 6-7 χρόνια της περιόδου όταν εμείς, πίσω «από τον έξοχο ηγέτη Τίτο», ανακαλύψαμε τον στιγματισμένο αποστάτη Τίτο, όταν πίσω από το «διεθνισμό» αυτού και των ανθρώπων του ανακαλύψαμε τον εθνικισμό και τον σωβινισμό, όταν πίσω από τη «φιλία» τους ανακαλύψαμε αλυσίδες μιας νέας σκλαβιάς, όταν πίσω από τον «κομμουνισμό» τους ανακαλύψαμε την αναθεώρηση του μαρξισμού-λενινισμού στη θεωρία και στην πράξη. Ύστερα απ' αυτό, την πάλη που από καιρό είχαμε άρχισα ενάντια στους γιουγκοσλάβους ρεβιζιονιστές την αναπτύξαμε και την προωθήσαμε ολοένα και πιό μπροστά και, δε διστάσαμε και δεν υποχωρήσαμε ούτε στα χρόνια της δεκαετίας του '50, ό ταν ο Χρουστσιόφ και συντροφιά μπήκαν στο δρόμο της προδοσίας και φιλήθηκαν με τον Τίτο, ούτε στα χρόνια της δεκαετίας του '70, όταν ο Μάο Τσε Τούνγκ γονάτισε μπροστά στο γηραλέο αποστάτη του Βελιγραδίου. Εμείς δεν υποχωρήσαμε και δεν διστάσαμε ούτε στα 1981, όταν ύστερα από τα γεγονότα που προκλήθηκαν από την ά γρια μεγαλοσέρβικη καταπίεση στην Κοσόβα, οι διάδοχοι του Τίτο, για να αντιμετωπίσουν αυτή την κατάσταση μέσα στη Γιουγκοσλαβία και στην παγκόσμια κοινή γνώμη, σκάρωσαν την τερατώδικη συνωμοσία για να διαταράξουν την κατάσταση στην Αλβανία και να ανατρέψουν την υγιή ηγεσία του Κόμματος μας, αυτό που θέλησαν να κάμουν οι τιτοϊκοί από το Μπεράτι ακόμα στις παραμονές της Απελευθέρωσης της χώρας το Νοέμβρη του Επί 40 περίπου χρόνια οι γιουγκοσλάβοι ρεβιζιονιστές λάθεψαν και απότυχαν στα ανοιχτά σχέδια και στις κρυφές συνωμοσίες σε βάρος της Αλβανίας και ακόμα δε 12

14 βάζουν μυαλό πως το φρούριο του Κόμματος και της σοσιαλιστικής Αλβανίας δε μπορεί να παρθεί ούτε απ' τα έξω με στρατό, με πιέσεις και προκλήσεις κάθε είδους, ούτε απ' τα μέσα, οποιασδήποτε ολκής κι άν είναι οι πράχτορές τους, που έχουν προετοιμάσει και έχουν κρατήσει εφεδρεία πάνω από 40 χρονιά ή που δανείστηκαν από την CIA, την KGB, την Ιντέλλιτζενς Σέρβις ή από άλλες κατασκοπείες. Το Κόμμα μας διεξήγαγε και θα διεξάγει πάντα με συνέπεια την ιδεολογική πάλη ενάντια στους γιουγκοσλάβους ρεβιζιονιστές, επειδή αυτό γνωρίζει καλά το πραγματικό τους πρόσωπο αντιμαρξιστών, σωβινιστών και πεπειραμένων πραχτόρων του ιμπεριαλισμού. Όλη η ιστορία των σχέσεων ανάμεσα στο Κόμμα μας και τη γιουγκοσλάβικη ηγεσία, ήταν και παραμένει ιστορία συνεχών συνωμοσιών της τιτοϊκής κλίκας για την υποταγή του Κόμματος μας, για την εξάλειψη της ανεξαρτησίας της χώρας μας, ιστορία ηρωικής αντίστασης του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας και του λαού μας ενάντια στα σατανικά σχέδια αυτής της κλίκας, ενάντια στις ατέλειωτες απειλές και εκβιασμούς. Ακριβώς, σ' αυτή την ιστορία, ιδιαίτερα στην πρώτη της περίοδο, αφιερώνονται και αυτές οι σημειώσεις μου. Ιούλης

15 I ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΕΠΑΦΕΣ - ΣΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΥΠΟΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΡΙΒΕΣ Η πρώτη επιστολή του Τίτο, επιστολή των «όψιμων συμβουλών» * Η αλήθεια για τον τιτοϊκό ισχυρισμό ότι δήθεν το ΚΚΑ «δημιουργήθηκε από το ΚΚΓ» * Ο Σβέτοζαρ Βουκμάνοβιτς Τέμπο στην Αλβανία: «Έχω κατά νου μου μια ιδέα που πιάνει τη Γιουγκοσλαβία, την Αλβανία, τη Βουλγαρία και την Ελλάδα». Σκληρή διαμάχη με τον Τέμπο το καλοκαίρι του Ο Κώτσι Τζότζε πρώτος «νεοσύλλεκτος» του Τέμπο * Ο Τίτο θέλει να διατηρήσει τις κτήσεις της παλιάς Γιουγκοσλαβίας.Το ζήτημα της Ιστορίας και το ζήτημα της Κοσόβας * Η σύσκεψη του Δεκέμβρη 1943 στο Μπουγιάν * Ο Ντουσάν Μουγκόσα αλωνίζει όλη τη χώρα και αρχίζει να στρατολογεί ανθρώπους στην υπηρεσία των Γιουγκοσλάβων. Οι πρώτες επαφές μας με γιουγκοσλάβους κομμουνιστές μιλούσαν για ένα ελπιδοφόρο ξεκίνημα. Το φθινόπωρο του 1941 βρέθηκε ανάμεσα μας ο μαυροβούνιος διεθνιστής κομμουνιστής Μιλαντίν Πόποβιτς. Είχε εκλεχτεί γραμματέας της νεοσύστατης Κομματικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Γιουγκοσλαβίας για την περιοχή της Κοσόβας και το καλοκαίρι του 1941, ύστερα από μια επιχείρηση στη Μιτροβίτσα, πιάστηκε από τους φασίστες και κλείστηκε σ' ένα στρατόπεδο εξορίας στην Αλβανία. Ήταν οι στιγμές που εμείς, οι αντιπρόσωποι των τριών κυριότερων κομμουνιστικών ομάδων στην Αλβανία (της ομάδας της Κορυτσάς, της Σκόντρας και της ομάδας «Των Νέων»), είχαμε ήδη συμφωνήσει κατ' αρχήν για την ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος Αλβανίας και μια από τις πρώτες κοινές μαχητικές ενέργειες που είχαμε αναλάβει αυτήν την περίοδο για τη σφυρηλάτηση των δεσμών ανάμεσα στις ομάδες, ήταν και η επιχείρηση για την απελευθέρωση του Μιλαντίν Πόποβιτς 1 από τα νύχια του φασισμού. Όπως έχω γράψει λεπτομερειακά στο βιβλίο με απομνημονεύματα «Όταν γεννήθηκε το Κόμμα» την επιχείρηση αυτή πραγματοποιήσαμε με επιτυχία και από τις πρώτες κιόλας στιγμές 1. Οι αλβανοί κομμουνιστές μόλις έμαθαν ότι ο Μιλαντίν Πόποβιτς βρίσκονταν σ' ένα στρατόπεδο εξορίας στην Αλβανία, με πρόταση του ίδιου του συντρόφου Ενβέρ Χότζια, αποφάσισαν να τον απελευθερώσουν. «Να απελευθερώσουμε από το στρατόπεδο εξορίας έναν κομμουνιστή και στέλεχος ενός άλλου κομμουνιστικού κόμματος είπα στους συντρόφους», γράφει ο σύντροφος Ενβέρ Χότζια, «είναι διεθνιστικό καθήκον απέναντι στο οποίο δεν μπορεί και δεν πρέπει να σταθούμε αδιάφοροι». Για την περίοδο μετά την απελευθέρωση του Μιλαντίν από το στρατόπεδο, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζια γράφει σχετικά: «Ο Μιλαντίν χάρηκε που βρίσκονταν στους κόλπους των αλβανών κομμουνιστών... Εξέφρασε την αγάπη και το θαυμασμό του για τον αδελφό αλβανικό λαό... Αυτός ήταν Μαυροβούνιος, αλλά τις αρετές του λαού μας τις έκρινε και τις εκτιμούσε σαν κομμουνιστής». (Ενβέρ Χότζια. «Όταν γεννήθηκε το Κόμμα (Απομνημονεύματα)», δεύτερη έκδοση, σελ. 118, 124. Τίρανα, 1982). 14

16 της γνωριμίας με το Μιλαντίν και συνεχώς, είδαμε σ' αυτόν έναν διαμορφωμένο κομμουνιστή με ζωντανό αγωνιστικό πνεύμα, έναν πραγματικό φίλο του Κόμματος και του λαού μας, έτοιμο να δώσει και τη ζωή του για την προώθηση της υπόθεσης μας. Ο Μιλαντίν Πόποβιτς δεν είχε την πείρα ενός ηγέτη υψηλού επιπέδου, δεν του έλειπαν όμως ούτε η αποφασιστικότητα να μαθαίνει, ούτε η προθυμία να λέει το λόγο του με περίσκεψη, με σύνεση, χωρίς καμιά μεγαλομανία ή επέμβαση και τάση επιβολής απέναντι μας. Ασφαλώς, γνωρίζοντας αυτές τις αρετές και άλλα προσόντα του Μιλαντίν Πόποβιτς, μεγάλωσε ο σεβασμός μας γι' αυτόν και κατά συνέπεια έκανε να μεγαλώσει ο σεβασμός μας και προς το Κομμουνιστικό Κόμμα Γιουγκοσλαβίας. Είναι αλήθεια ότι μέχρι το τέλος του 1942, δεν είχαμε γνωρίσει και δεν είχαμε κανένα είδος άμεσης ή έμμεσης επαφής με κανέναν από τους καθοδηγητές του ΚΚΓ, αλλά, όπως είπα, η γνωριμία μας με το Μυλαντίν, μας έκανε πότε πότε να λέμε αναμεταξύ μας: Ποιος ξέρει τι σφυρηλατημένα και έμπειρα στελέχη θα έχει αυτό το Κόμμα, στις γραμμές του οποίου συμμετείχε και αγωνίζονταν ένας τέτοιος κομμουνιστής σαν ο Μιλαντίν Πόποβιτς. Σ' αυτή την περίοδο βρίσκονταν εδώ και ο Ντουσάν Μουγκόσα, που τον γνωρίζαμε σχετικά και οι πρώτες μας εντυπώσεις ήταν καλές. Αναμφισβήτητα, ο Ντουσάν δε μπορούσε να συγκριθεί με το Μιλαντίν ούτε από πείρα, ούτε από ωριμότητα και ικανότητες και, ακόμα περισσότερο, για κάποιο οργανωτικό καθοδηγητικό προτέρημα. Γι' αυτά όμως κανένας δεν μπορούσε να τον κατηγορήσει. Φαίνονταν αποφασιστικός και δραστήριος τύπος και του άρεσε να κατεβαίνει στη βάση, στις διάφορες επαρχίες της χώρας. Μόλις ο Ντουσάν μάθαινε ότι κάποιος από τους συντρόφους της Προσωρινής Κεντρικής Επιτροπής θα πήγαινε σε καμιά περιφέρεια, ζητούσε κι αυτός να πάει μαζί του «για να γνωρίσει τη βάση και να εξασκηθεί στη γλώσσα», όπως μας έ λεγε. Στο «χόμπυ» του αυτό δε βλέπαμε τότε τίποτε το κακό, αντίθετα με ευχαρίστηση ικανοποιούσαμε την επιθυμία του. Οι σύντροφοι μας ανέφεραν κάπου κάπου ότι όπου πήγαινε είχε τη μανία να επιδείχνεται, να μιλάει άλλ' αντ' άλλων και σε περιπτώσεις που δεν του έπεφτε ν' ανοίξει το στόμα στην Αυλώνα, λογουχάρη, μας μπέρδεψε τα εθνικοαπελευθερωτικά συμβούλια με τα σοβιέτ, 1 αλλά γι' αυτό δεν είχαμε λόγο, να βάζαμε κακό στο νού μας. «Τόσο του κόβει, τόσο κάνει», σκεφτόμασταν ξεκινώντας από την καλή εντύπωση που είχαμε σχηματίσει γι' αυτόν και προσπαθούσαμε προσεχτικά να φτιάξουμε ό,τι αυτός μας χαλούσε με την τσαπατσουλιά, την σκληροκεφαλιά και το σεχταρισμό του. Αλλά, όπως είπα, αυτός πολύ λίγο καιρό παρέμενε κοντά μας, έτσι που εμείς ανησυχούσαμε περισσότερο, μήπως από απροσεξία του πέσει στα χέρια του εχθρού, παρά από την πλευρά να βάλουμε κακό στο νού μας ότι πίσω από τις συχνά παράξενες πράξεις του κρύβονταν άλλα πράγματα. Κοντολογής, μέχρι το τέλος του 1942 είχαμε τις καλύτερες σκέψεις και εντυπώσεις τόσο για τους δύο γιουγκοσλάβους συντρόφους που βρίσκονταν ανάμεσα μας, ιδιαίτερα για το Μιλαντίν, όσο και για το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας. Ακριβώς αυτές τις στιγμές λάβαμε την είδηση ότι είχε μπει στην Αλβανία και σύντομα θα 'ρχονταν κοντά μας ένας απεσταλμένος της ΚΕ του ΚΚΓιουγκοσλαβίας. Το όνομα του δεν το ξέραμε, μας είπαν ωστόσο ότι πρόκειται για ένα στέλεχος που έρ- 1. Τη στιγμή που η αντίδραση κατηγορούσε το Εθνικοαπελευθερωτικό Κίνημα σαν πουλημένο στους "Κόκκινους", ο Ντουσάν Μουγκόσα, υποστηριζόμενος ένθερμα από το Μεχμέτ Σέχου, έριξε το σύνθημα όπως τα εθνικοαπελευθερωτικά συμβούλια να ονομαστούν «σοβιέτ» όπως στη Σοβιετική Ένωση. Η ΚΕ του ΚΚΑ το απέρριψε και έδωσε εντολή να μη χρησιμοποιηθεί με κανέναν τρόπο αυτός ο όρος, διαφορετικά αυτό θα βοηθούσε την εχθρική προπαγάνδα. 15

17 χεται απευθείας από το κυριότερο επιτελείο της γιουγκοσλάβικης ηγεσίας και έφερνε, λέει, σπουδαίες αγγελίες για το Κόμμα μας. Η είδηση αυτή μας έκαμε να χαρούμε, γιατί, όπως θα μιλήσω παρακάτω, είχαμε 7-8 μήνες που περιμέναμε, αν όχι μέσω ενός απεσταλμένου, τουλάχιστον με οποιονδήποτε άλλο δυνατό δρόμο, να πάρουμε απάντηση στην αίτηση που διαμέσου της γιουγκοσλάβικης ηγεσίας είχαμε κάμει στην Κομιντέρν για να αναγνωρίσει το νεαρό Κομμουνιστικό Κόμμα μας. Πήραμε όλα τα μέτρα για να εξασφαλίσουμε στο φίλο ένα ταξίδι με όσο το δυνατό λιγότερους κινδύνους και, στις τελευταίες μέρες του Δεκέμβρη 1942, έφτασε σώος και αβλαβής στο Λαμπινότ του Ελμπασάν ο απεσταλμένος της ΚΕ του ΚΚΓ. Ήταν ο Μπλάζο Γιοβάνοβιτς. Ο ερχομός αυτού του απεσταλμένου στην Αλβανία σημείωσε την πρώτη επίσημη επαφή της ηγεσίας του Κόμματος μας και του ίδιου του Μιλαντίν Πόποβιτς με την ηγεσία του ΚΚΓ. Δυστυχώς αυτή η πρώτη επαφή σημειώνει και την απαρχή των προστριβών και των συγκρούσεων μεταξύ των δύο κομμάτων μας. Ποιος ήταν, λοιπόν, και τι μας έφερε ο πρώτος απεσταλμένος του Τίτο - ο Μπλάζο Γιοβάνοβιτς; Η αλήθεια σχετικά με έναν παράλογο ισχυρισμό Στην Πρώτη Συμβουλευτική Σύσκεψη του Αχτίφ του ΚΚΑ, τον Απρίλη του 1942, 1 είχαμε αποφάσισα να πληροφορήσουμε την Κομιντέρν για την ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος Αλβανίας, για τα πρώτα αποτελέσματα στην οργάνωση και την ενίσχυση των γραμμών και της ζωής του, καθώς και για τις γενικές γραμμές του μαχητικού προγράμματος του. Μ' αυτή την ευκαιρία παρουσιάσαμε στην ηγεσία της Κομιντέρν την αίτηση μας να προσχώρησα το ΚΚΑ ως μέλος της Κομμουνιστικής Διεθνούς, καθώς και τη γνώμη μας όπως, σ' ένα κοντινό μέλλον, οργανώσαμε την Πρώτη Εθνική Συνδιάσκεψη του ΚΚΑ. Κρίναμε ότι ο καλύτερος δρόμος να ανακοινώσουμε στην Κομιντέρν τις αποφάσεις αυτές και τις προτάσεις ήταν μέσω της ηγεσίας του Κομμουνιστικού Κόμματος Γιουγκοσλαβίας και αναθέσαμε στους συντρόφους Βασίλ Σιάντο 2 και το Ντουσάν Μουγκόσα να τις πάνε εκεί που έδρευε η γιουγκοσλάβικη ηγεσία. Εκφράσαμε ταυτόχρονα την επιθυμία ώστε η ΚΕ του ΚΚΓ να μας στείλα, αν το έβλεπε εύλογο, και έναν απεσταλμένο της να πάρα μέρος, σαν προσκεκλημένος, στην Πρώτη Εθνική Συνδιάσκεψη του Κόμματος μας. Ο Ντουσάν Μουγκόσα λες και πετούσε από τη χαρά του όταν του ανακοινώσαμε την αποστολή που του αναθέσαμε. Σκέφτηκα ότι αυτό που τον έκανε περισσότερο να χαρεί ήταν το γεγονός ότι του δίνονταν η ευκαιρία να συναντηθεί με τους κυριότερους κομματικούς ηγέτες και να καυχιότανε μπροστά τους για το εξαιρετικά δύσκολο και γεμάτο κινδύνους ταξίδι και για την υψηλή αποστολή που του είχαμε ανάθεσα. Όσο για το Βασίλ Σιάντο, τον πραγματικό αυτόν μαέστρο των πετυχημένων ενεργαών συνωμοτικότητας, αυτός, όπως πάντα, περίμενε με ηρεμία και σοβαρότητα την ανάθεση της αποστολής και άρχισε να προετοιμάζεται για το ταξίδι. 1. Βλέπε: «Ιστορία του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας», δεύτερη έκδοση, σελ , Τίρανα, Ένας από τους άλλοτε αρχηγούς των κομμουνιστικών ομάδων που συμμετείχε στην ιδρυτική Σύσκενη του ΚΚΑ. Στην Πρώτη Εθνική Συνδιάσκεψη του Κόμματος εκλέχτηκε αναπληρωματικό μέλος της ΚΕ του ΚΚΑ. Σκοτώθηκε το Φλεβάρη του 1944 σε σύγκρουση με τον εχθρό κοντά στη Σκόντρα. Ήρωας του Λαού. 16

18 Τους ξεκινήσαμε, λοιπόν, τους συντρόφους για τη Γιουγκοσλαβία από το Μάη ακόμα εκείνης της χρονιάς και, προς έκπληξη μας, τον Ιούλη ο Βασίλ Σιάντο γύρισε. Μά πώς; Τόσο γρήγορα τελειώσατε την αποστολή; τον ρώτησα. - Μόνο την αρχή! μας λέει όλο ηρεμία. Μου έτυχε να κάνω μόνο το συνηθισμένο του τόπου μας. Έβγαλα το Ντούκι 1 σώο και αβλαβή, μέχρις ότου ήρθαμε σ' επαφή με ένα τμήμα γιουγκοσλάβων παρτιζάνων στο Μαυροβούνιο και από τή στιγμή αυτή, εκείνος μου είπε «Γύρνα πίσω! Την αποστολή θα την εκπληρώσω μόνος μου». Αν και τύπος πολύ συγκρατημένος, ανεκτικός και καλόπιστος, διαπίστωσα ωστόσο κάποια δυσαρέσκεια στον τρόπο της απάντησης του. - Πολύ ωραία που γύρισες, του είπα χτυπώντας τους ώμους του με το χέρι. Έχουμε εδώ τόσες και τόσες δουλειές να κάνουμε! Σύμφωνος, σύντροφε Ταράς 2 μου είπε αλλά νομίζω ότι αφού η Κεντρική μας Επιτροπή με έστειλε, είχε υπόψη της ότι τις σημαντικές προτάσεις της να τις πάει στον προορισμό τους ένας αλβανός κομμουνιστής... Κι εγώ ο ίδιος το 'νιωθα ότι ο Βασίλ είχε δίκιο, αλλά οπωσδήποτε στη συμπεριφορά του Ντουσάν δεν είδα καμιά σοβαρή παράβαση. Σκέφτηκα ότι η μανία του να επιδειχτεί, να αναλάβει «σοβαρά» και «ειδικά» καθήκοντα (στο κάτω κάτω στην προκειμένη περίπτωση ήταν απλώς ένας αγγελειοφόρος), να τραβήξει ο ίδιος επάνω του την προσοχή εκείνων που θα συναντούσε, τον έκαμαν να πει στο Βασίλ Σιάντο «γύρνα εσύ». Αργότερα πείστηκα ότι τόσο στην προκειμένη περίπτωση όσο και στις παράξενες περιοδείες του στις διάφορες περιοχές της χώρας μας, έτσι και στη μακρόχρονη «έκλειψη» από 5-6 μήνες μετά την άφιξη του στο επιτελείο του Τίτο, κρύβονταν σκοτεινές επιδιώξεις και ενέργειες, εσκεμμένες και σχεδιασμένες προσεχτικά από τον ίδιο και απ' αυτούς που τον έστεύλαν με αποστολή εδώ. Όλα όμως αυτά αργότερα θα τα μαθαίναμε και θα τα εκτιμούσαμε καθώς πρέπει. Ήταν ακόμη το αρχίνημα, η περίοδος που εμείς δεν είχαμε ακόμα την ευκαιρία να μπούμε σε άμεσες επαφές και σχέσεις με την ηγεσία του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας. Και να, ύστερα από τόσους μήνες αναμονής, έφτασε ο πρώτος απεσταλμένος της γιουγκοσλάβικης ηγεσίας και, η αλήθεια είναι, μας έφερε πράγματι σπουδαίες και χαρμόσυνες ειδήσας: την αναγνώριση του Κόμματος μας από την Κομιντέρν και τις κατευθύνσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής της Διεθνούς για τον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα μας. Μαζί του ο Μπλάζο Γιοβάνοβιτς έφερε κι ένα γράμμα από τον Τίτο για την Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος μας, και την εξουσιοδότηση να είναι αντιπρόσωπος της ΚΕ του ΚΚΓ στην Πρώτη Εθνική Συνδιάσκεψη του ΚΚΑ, μας έφερε, αν δε λαθεύω, και μια ή δυό μπροσούρες και, αναμφίβολα, και τον Ντουσάν Μουγκόσα. Υποδεχτήκαμε το φίλο με όλες τις τιμές που μπορούσαν να γίνουν στις βαριές συνθήκες της παρανομίας, και ακόμα περισσότερο, σε μια φτωχική κλαδοσκέπαστη καλύβα στο Σμίλ 3 του Ελμπασάν. Του μιλήσαμε συντροφικά σε γενικές γραμμές για την κατάσταση των πραγμάτων στη χώρα μας, όπως κι αυτός μας μίλησε για την κατάσταση του κόμματος και του αγώνα στη Γιουγκοσλαβία και ιδιαίτερα για τη δύσκολη κατάσταση στο Μαυροβούνιο. Φυσικά, μ' αυτή την ευκαιρία τον ευχαριστήσαμε ολόκαρδα για το γεμάτο ταλαι- 1. Ψευδώνυμο του Ντουσάν Μουγκόσα. 2. Ένα από τα ψευδώνυμα του συντρόφου Ενβέρ Χότζια στη διάρκεια του Εθνικοαπελευθερωτικου Αγώνα. 3. Χωριό στην επαρχία του Ελμπασάν. 17

19 πωρίες και δύσκολο δρόμο που είχε κάμει για να 'ρθει ως εδώ και να εκπληρώσει το διεθνιστικό αοτό καθήκον. Στην κουβέντα φαίνονταν προσεχτικός και λογικός και το καθετί πήγαινε κανονικά, εκτός από μια μικρή προστριβή που είχαμε τις πρώτες μέρες. Η προστριβή είχε σχέση μ' αυτά που μας έγραφε και μας συμβούλευε ο Τίτο στο γράμμα του. Η επιστολή του συντρόφου Τίτο εμπεριέχει προσανατολισμούς και συμβουλές απαραίτητες και σημαντικές για σας, μας είπε ο Μπλάζο δυο-τρεις μέρες μετά την άφιξη του. Είμαι ας γνώση αυτών και μπορούμε να συζητήσουμε. Ναί, εμείς διαβάσαμε την επιστολή και είδαμε προσεχτικά και τις συμβουλές του συντρόφου Τίτο και τον ευχαριστούμε γι' αυτό, του είπα. Μα, σύντροφε Μπλάζο, εσείς θα είστε εδώ ώσπου να γίνα η σύγκληση της Συνδιάσκεψης του Κόμματος μας. Σ' αυτό το διάστημα θα μπορέσετε ο ίδιος να δείτε και να γνωρίσετε καλύτερα την κατάσταση των πραγμάτων μας και, σας διαβεβαιώνω, δε θα σας μείνα καμιά απορία. Εντάξει, εντάξα, αλλά εδώ πρόκαται για τους προσανατολισμούς και τις συμβουλές του συντρόφου Τίτο, επέμενε ο Μπλάζο. Συμφωνείτε μ' αυτές ή όχι;! ρώτησε έπειτα με τόνο σαν να απευθύνονταν σε στελέχη που είχε υπό τις διαταγές του (Ήταν πολιτικός επίτροπος ή διοικητής κάποιας παρτιζάνικης μονάδας στο Μαυροβούνιο.) Δεν ήθελα με κανέναν τρόπο να χαλάσα η φιλική ατμόσφαιρα, γι' αυτό, μ' ένα χαμόγελο, ξεπέρασα την κακή εντύπωση που προκάλεσε η ερώτηση του και ήρεμα του είπα: Οχι μόνο τώρα που το Κόμμα μας είναι νέο, αλλά και στο μέλλον θα ακούει προσεχτικά και με εκτίμηση τις γνώμες και τις συντροφικές συμβουλές των φίλων. Αυτό, αναμφισβήτητα, ισχύα και για την επιστολή του συντρόφου Τίτο. Εμείς όμως, σύντροφε Μπλάζο, αντιλαμβανόμαστε σωστά τις περιστάσεις και τις συνθήκες στις οποίες γράφτηκε αυτή η επιστολή. Όπως ξέρετε και ο ίδιος, αυτή γράφτηκε στα τέλη του Σεπτέμβρη, τη φέρατε εδώ το Δεκέμβρη και αναφέρεται σε προβλήματα που απασχολούσαν το Κόμμα μας πριν από τον Απρίλη του Συγχρόνως, αναφέρεται σ' εκείνα τα προβλήματα που εμείς τα εξετάσαμε μόνοι μας στην Πρώτη Συμβουλευτική Σύσκεψη του Αχτίφ του Κόμματος τον Απρίλη και που γι' αυτά, μέσω του Ντουσάν, ενημερώσαμε και την ηγεσία του Κόμματος σας. Δηλαδή, σύμφωνα με σας, ο σύντροφος Τίτο μόνο επανέλαβε αυτά που εξετάσατε εσείς! είπε θυμωμένος ο Μπλάζο. Δεν είπα αυτό. Στα υλικά που στείλαμε στην Κομιντέρν, εμείς είπαμε το πως είχαν τα πράγματα σε μας. Ο Τίτο κρίνοντας με βάση αυτά, μας δίνα μια σειρά από συμβουλές. Τον ευχαριστούμε για την έγνοια και το ενδιαφέρον του. Και μόνο γι' αυτά σας χρησίμευα η επιστολή; ρώτησε με τον ίδιο τόνο ο Μπλάζο. Να μας αντιληφθείτε σωστά, σας παρακαλώ, του είπα. Τώρα είναι Γενάρης του 1943 και είναι ευνόητο ότι από τον Απρίλη του 1942 εμείς δεν κάναμε σημαωτόν. Αντίθετα, λύσαμε όχι μόνο τα προβλήματα εκείνης της περιόδου, αλλά κι αυτά που μας παρουσιάστηκαν αργότερα προσπαθήσαμε να τα λύσουμε σωστά και τώρα αντιπαραθέτοντας τα με τις κατευθύνσεις της Κομιντέρν, που μόλις μας φέρατε, δε μπορεί να μη χαρούμε σαν βλέπουμε ότι πράγματι ενεργήσαμε όπως πρέπει. Στη συνέχεια της συζήτησης στάθηκα συγκεκριμένα σ' αυτά που ο Τίτο έγραφε στην επιστολή του, εξήγησα την εξέλιξη των γεγονότων και, η αλήθεια να λέγεται, ο Μπλάζο μας άκουσε και πείστηκε για όσα του είπαμε. Με τόσο, αυτό το πρόβλημα 18

20 θεωρήθηκε εξαντλημένο και για πολλά χρόνια δεν το 'φερε πιά η περίσταση να κάνω μνεία στην «πρώτη επιστολή» του Τίτο. Ίσως και εδώ δεν άξιζε να αναφερθώ σ' αυτή την επιστολή, αλλά το γεγονός ότι αργότερα η γιουγκοσλάβικη προπαγάνδα με επαίνους την ανέβαζε και με επαίνους την κατέβαζε σαν «σωτήριο μυνημα», σαν μια «εξαίρετη συμβολή του Τίτο προς όφελος του Κόμματος και του Αλβανικού Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα» κτλ, κτλ, με κάνει να σταθώ λιγάκι και μια φορά ακόμη πάνω σ' αυτό το λεγόμενο εξαιρετικό ντοκουμέντο. Πρέπει να πω ότι ο καλύτερος χαρακτηρισμός για την πρώτη επιστολή 1 του Τίτο δεν μπορεί να είναι άλλος παρά «επιστολή οψίμων συμβουλών». Συγκεκριμένα: Το Δεκέμβρη του 1942 (όταν μάς ήρθε η επιστολή) ο Τίτο «συμβούλευε» το Κόμμα μας να εκκαθαρίσει τις γραμμές του από τα φατριαστικά και φραξιονιστικά στοιχεία που είχαν κατόρθωσα να εισχωρήσουν στις γραμμές του και να εξοφλήσει τους λογαριασμούς μ' αυτά! Ως γνωστό, από τη Σύσκεψη του Κόμματος κιόλας, τον Απρίλη και μετά, στην Έκτακτη Συνδιάσκεψη του Κόμματος, τον Ιούνη του 1942 (όταν ο Τίτο πιθανόν δεν ήξερε ακόμα που είχε ιδρυθεί το ΚΚΑ), εμείς είχαμε εκπληρώσει με συνέπεια αυτό το καθήκον. Προσπαθήστε να έρθετε σε επαφή με τους εκπροσώπους των διαφόρων ομάδων και πολιτικών ρευμάτων και από κοινού να δημιουργήσετε το Εθνικοαπελευθερωτικό Μέτωπο! ήταν μιά άλλη συμβουλή του Τίτο. Αλλά, τόσο το Δεκέμβρη του 1942, όταν μας ήρθε η κάρτα του Τίτο, όσο και στις 22 Σεπτέμβρη 1942, όταν αυτός έκατσε και έγραψε, οι «συμβουλές» του δε μπορούσαν άλλο παρά να μας προκαλέσουν μειδίαμα. Το σύνθημα για την ένωση του λαού ρίχτηκε από μας από τις 7 του Απρίλη 1939 και ο λαός και η νεολαία είχαν ξεσηκωθεί σε διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες το Νοέμβρη του 1941, το Κόμμα που μόλις είχε ιδρυθεί, την πρώτη επίσημη έκκληση που έκαμε ήταν για την ένωση του λαού στον Εθνικοαπελευθερωτικά Αγώνα και αργότερα είχε δώσει συγκεκριμένους προσανατολισμούς και στην κατεύθυνση αυτή είχαν επιτευχθεί σημαντικά αποτελέόματα. Είναι γνωστό ιστορικό γεγονός ότι στις 16 Σεπτέμβρη του 1942 είχαμε οργανώσει και τη Συνδιάσκεψη της Πέζα όπου τέθηκαν οι πολιτικές και οργανωτικές βάσεις του Εθνικοαπελευθερωτικού Μετώπου και της μελλοντικής λαϊκής εξουσίας, είχαμε εκλέξει το Αντιφασιστικό Εθνικοαπελευθερωτικό Συμβούλιο και η οργάνωση του Μετώπου ανδρώνονταν και δυνάμωνε από μέρα σε μέρα! Φυσικά, γι' αυτή την άγνοια του Τίτο για την κατάσταση μας δε μπορούσαμε να τον κάνουμε φταίχτη, αλλά και μεις δεν είχαμε κανένα φταίξιμο που δεν περιμέναμε τις συμβουλές του και κατόπι να κάναμε τις δουλειές μας. Αντίθετα, το σφάλμα μας θα ήταν ασυγχώρητο μόνο αν θα περιμέναμε να μας έρθουν «προσανατολισμοί» απ' έξω. Και αν ο «προσανατολισμός» για το ζήτημα του Μετώπου καθώς και για το ζήτημα των εθνικοαπελευθερωτικών συμβουλίων μας προκάλεσε μειδίαμα, κάτι άλλο παρακάτω έκαμε εμάς τους συντρόφους της καθοδήγησης και τον Μιλαντίν να γελάσουμε. Τον τροτσκιστή Ζάι Φούντο, μας προσανατόλιζε ο Τίτο από το Γκλαμότσι το Σε- 1. Αυτή η επιστολή φυλάσσεται στο Κ.Α.Κ. (Κεντρικό Αρχείο του Κόμματος). Στα πλαίσια της ξέφρενης αντιαλβανικής προπαγάνδας η ίδια η γιουγκοσλάβικη ηγεσία δημοσίευσε αυτή την επιστολή, εκτός των άλλων και στη λεγόμενη "Λευκή Βίβλος - Γιουγκοσλαβο-αλβανικές σχέσεις". Ντοκουμέντο Αριθμ. 83. Βελιγράδι,

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό

Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό - Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό μου να παίξουμε; Αν θέλει, ναι. Προσπάθησε να μην

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Καλύτερη πληροφόρηση Ένιωσα σίγουρη για τον εαυτό μου Πολλές απορίες που δεν είχα φανταστεί με σιγούρεψαν Η σημερινή ενημέρωση ήταν από τις καλύτερες που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΕΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΚΟΙΝΒΟΥΛΙΟΥ ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙ ΧΩΡΙΣ ΚΑΜΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ, ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΞΕ Η ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Η γυναίκα ως σύζυγος και μητέρα Η γυναίκα ως πολεμικό λάφυρο Γυναίκα και επιτάφιες τιμές ηρώων Η τύχη του γυναικείου πληθυσμού μετά την άλωση μιας πόλης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν άνδρα που τον έλεγαν Ιωσήφ. Οι γονείς της, ο Ιωακείμ και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Παντελή, Β1 Γυμνάσιο Αρχαγγέλου, Διδάσκουσα: Γεωργία Τσιάρτα

Μαρία Παντελή, Β1 Γυμνάσιο Αρχαγγέλου, Διδάσκουσα: Γεωργία Τσιάρτα Μαρία Παντελή, Β1 Γυμνάσιο Αρχαγγέλου, 2013-2014 Διδάσκουσα: Γεωργία Τσιάρτα Ο Ρίτσαρντ Ντέιβιντ Μπαχ γεννήθηκε στις 23 Ιουνίου 1936, στο Oak Park, του Illinois. Ξεκίνησε τις σπουδές του στο Long Beach

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 [3] Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αφιερωμένο στον πατέρα μου Αλκιβιάδη Copyright

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ )

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Ενότητα Ε - «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 8 Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ. 208 211) Μετά την αποτυχία των Ιταλών να καταλάβουν την Ελλάδα, έσπευσαν να τους

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ 1η Σελίδα Η Γιώτα θα πάει για πρώτη φορά κατασκήνωση. Φαντάζεται πως θα περάσει πολύ άσχημα μακριά από τους γονείς και τα παιχνίδια της για μια ολόκληρη εβδομάδα. Αγχώνεσαι ή νοιώθεις άβολα όταν είσαι

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΤΡΙΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

CHIN ΡΑΔΙΟ. Dr. Love. Για τον Σπύρος Πήτερ Γούδας. Μετάφραση στα Ελληνικά απο την Ασπασια Κουρτεσιωτη

CHIN ΡΑΔΙΟ. Dr. Love. Για τον Σπύρος Πήτερ Γούδας. Μετάφραση στα Ελληνικά απο την Ασπασια Κουρτεσιωτη CHIN ΡΑΔΙΟ Dr. Love Για τον Σπύρος Πήτερ Γούδας Μετάφραση στα Ελληνικά απο την Ασπασια Κουρτεσιωτη Ο Dr. LOVE ΑΠΟ ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ CHIN 1993 ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΤΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ κ. ΣΠΥΡΟ-ΠΗΤΕΡ ΓΟΥΔΑ Tο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κεντρικό Γραφείο Εδονόπουλων

Εισαγωγή. Κεντρικό Γραφείο Εδονόπουλων 1 Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝοπούλων ξεκινά για ακόμα μια χρονιά τις εβδομαδιαίες συναντήσεις στα Τοπικά μας Κινήματα σε όλη την Κύπρο. Στα κινήματα ΕΔΟΝοπούλων συμμετέχουν παιδιά, αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3: Κεφάλαιο 4:

Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3: Κεφάλαιο 4: Περιεχόμενα Πρόλογος...9 Κεφάλαιο 1: Η πρώτη έκπληξη...13 Κεφάλαιο 2: Η διοίκηση ξεκινάει από τον σκοπό και τους στόχους...19 Κεφάλαιο 3: Τι είναι διοίκηση;...25 Κεφάλαιο 4: Home Management!...39 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα

Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα Από τις «Άγριες θάλασσες» στην αθανασία, χάρη στο νέο βιβλίο της Τέσυ Μπάιλα Απόψεις &Σχόλια Γράφει η Κώστια Κοντολέων 08/05/2017 11:06 Ελλάδα, μια χώρα που διεκδικεί την πρώτη θέση στο Πάνθεον των ηρώων

Διαβάστε περισσότερα

Η γυναίκα με τα χέρια από φως

Η γυναίκα με τα χέρια από φως ΛIΛH ΛAMΠPEΛΛH Σειρά: Κι αν σου μιλώ με Παραμύθια... Η γυναίκα με τα χέρια από φως Εφτά παραμύθια σχέσης από την προφορική παράδοση Τρεις τρίχες λύκου Ζούσε κάποτε, σ ένα μικρό χωριό, ένας άντρας και μια

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιμοποιήθηκαν. ο πίνακας και ένα χαρτόνι, όπου θα αναγράφονται κάποια προϊόντα.

Χρησιμοποιήθηκαν. ο πίνακας και ένα χαρτόνι, όπου θα αναγράφονται κάποια προϊόντα. Αποτίμηση της διδασκαλίας της Μελέτης Περιβάλλοντος Δ Τάξη Δημοτικού Ονοματεπώνυμο:. Ομάδα:Α Γενική εκτίμηση της διδασκαλίας: Πιστεύω ότι η διδασκαλία μου κινήθηκε σε αρκετά καλά πλαίσια. Οι στόχοι, που

Διαβάστε περισσότερα

ια φορά κι έναν καιρό, σε μια πολύ μακρινή χώρα, τόσο μακρινή

ια φορά κι έναν καιρό, σε μια πολύ μακρινή χώρα, τόσο μακρινή ια φορά κι έναν καιρό, σε μια πολύ μακρινή χώρα, τόσο μακρινή που αν δεν την είχα ονειρευτεί δεν θα είχα καταφέρει ποτέ να φτάσω εκεί, ζούσε ένας βασιλιάς πολύ-πολύ κακός! Μοναδικός του σκοπός ήταν να

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου - από τον Φουάτ σε τρεις εταιρίες χρήματα... μπλου μπρουμέλ, άλλη μια P.A κάπως έτσι και άλλη μία που μου είχες πει

Διαβάστε περισσότερα

Το δικό µου σκυλάκι. Ησαΐα Ευτυχία

Το δικό µου σκυλάκι. Ησαΐα Ευτυχία Συχνά στη ζωή µας βρισκόµαστε στη θέση που πρέπει να υποστηρίξουµε τη γνώµη µας για να πείσουµε τους άλλους ότι έχουµε δίκαιο! Μερικές φορές το πετυχαίνουµε µερικές όχι! Η επιχειρηµατολογία απαιτεί τέχνη,

Διαβάστε περισσότερα

«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή»

«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή» ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 (2015) «Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή» Ο Θούριος του Ρήγα Φεραίου εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο την ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ. ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις;

ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ. ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις; ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις; ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ Μια χαρά είμαι. Εσύ; ΑΡΗΣ Κι εγώ πολύ καλά. Πάρα πολύ καλά! ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ Σε βλέπω

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΔΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΠΟ 9 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017 ΜΕ ΤΗΝ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ

ΖΩΔΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΠΟ 9 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017 ΜΕ ΤΗΝ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΖΩΔΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΠΟ 9 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017 ΜΕ ΤΗΝ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ Κριός Αυτή την εβδομάδα θα μπεις σε σκέψεις αγαπητέ Κριέ και θα αλλάξεις το σκεπτικό σου για το πως βλέπεις κάποια

Διαβάστε περισσότερα

μέρα, σύντομα δε θα μπορούσε πια να σωθεί από βέβαιο αφανισμό, αποφάσισε να ζητήσει τη βοήθεια του Ωκεανού.

μέρα, σύντομα δε θα μπορούσε πια να σωθεί από βέβαιο αφανισμό, αποφάσισε να ζητήσει τη βοήθεια του Ωκεανού. Το βιβλίο του Βαγγέλη Ηλιόπουλου "Η Μεσόγειος είμαι εγώ και δεν είμαι πια εδώ" επιλέχθηκε για να αποτελέσει τη βάση για το θεατρικό δρώμενο, που θα αποτελέσει την παρουσίαση της Ερευνητικής Εργασίας :

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Χώρος: Νεοχώρι Κρήτης Χρόνος: 1925-1930 (περίοδος Β Παγκοσμίου πολέμου) Πρόσωπα Οικογένεια Φτενούδου Πατέρας: Μιχαήλος Μητέρα:

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη...

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... τον Δάσκαλο μου, Γιώργο Καραθάνο την Μητέρα μου Καλλιόπη και τον γιο μου Ηλία-Μάριο... Ευχαριστώ! 6 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΑΔΑΣ. Ένας λογοτεχνικός μπουφές... για όλες τις ορέξεις

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΑΔΑΣ. Ένας λογοτεχνικός μπουφές... για όλες τις ορέξεις ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΑΔΑΣ Ένας λογοτεχνικός μπουφές... για όλες τις ορέξεις ΑΘΗΝΑ 2009 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΑΔΑΣ ΤΑ ΜΕΖΕΔΑΚΙΑ Ένας λογοτεχνικός μπουφές... για όλες τις ορέξεις Αθήνα 2009 Τιτλος: Τα Μεζεδάκια Συγγραφεασ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης 1. Εισαγωγή στη διαμεσολάβηση (30 ) Στόχοι Να εντοπίσουν παρακολουθήσουν τη διαδικασία διαμεσολάβησης. Διαδικασία Έχουμε από πριν καλέσει δυο μέλη (ένα αγόρι Α και ένα κορίτσι

Διαβάστε περισσότερα

...Μια αληθινή ιστορία...

...Μια αληθινή ιστορία... ...Μια αληθινή ιστορία... Στην αρχή ήταν μια άδεια σελίδα. Την είχε ο Καλός Ζωγράφος, που ήταν γνωστός για την ικανότητά του να ζωγραφίζει τέλειες εικόνες. Μια μέρα ο Ζωγράφος άρχισε να ζωγραφίζει αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Αγαπητέ μαθητή/ αγαπητή μαθήτρια, Διεξάγουμε μια έρευνα και θα θέλαμε να μάθουμε την άποψή σου για τo περιβάλλον μάθησης που επικρατεί στην τάξη σου. Σε παρακαλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Η σύντομη ιστορία της ποδοσφαιρικής ομάδας του Νίκου Ζαχαριάδη Σταύρος Τζίμας

Η σύντομη ιστορία της ποδοσφαιρικής ομάδας του Νίκου Ζαχαριάδη Σταύρος Τζίμας Η σύντομη ιστορία της ποδοσφαιρικής ομάδας του Νίκου Ζαχαριάδη Σταύρος Τζίμας Η ενδεκάδα του ΚΚΕ στην Πολωνία με το «εθνόσημο» στην μπλούζα, που δημιουργήθηκε στο Ζγκόρτζελετς το 1950 με εντολή Ζαχαριάδη.

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Ημερομηνία 10/10/2016 Μέσο Συντάκτης Link www.ethnos.gr Γκίκα Ελένη http://www.ethnos.gr/biblio/arthro/megalosa_me_eikones_tis_elladas- 64562445/- ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Eρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο Διάλογος στα Χανιά. Eρώτηση: Επειδή απέτυχε η Ελιά, βγήκε το Ποτάμι;

Ο Διάλογος στα Χανιά. Eρώτηση: Επειδή απέτυχε η Ελιά, βγήκε το Ποτάμι; Ο Διάλογος στα Χανιά Eρώτηση: Επειδή απέτυχε η Ελιά, βγήκε το Ποτάμι; Απάντηση: Η αλήθεια είναι ότι το σκηνικό ήταν κάπως έτσι Ήμουν στο τηλέφωνο και περίμενα. Και σε κάποια στιγμή που η Ελιά δεν προχωρούσε,

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Αναμνήσεις της Κωνσταντίνας από τη Γερμανία. Κατερίνα Προκοπίου

Αναμνήσεις της Κωνσταντίνας από τη Γερμανία. Κατερίνα Προκοπίου Αναμνήσεις της Κωνσταντίνας από τη Γερμανία Αλκη Ζέη http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=node&cnode=462&t=78 http://www.alkizei.com/ Κατερίνα Προκοπίου https://www.youtube.com/watch?v=ksyzbbgs4qw

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΕΤΙΚΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ

21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΕΤΙΚΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΕΤΙΚΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ 1 ο Νηπιαγωγείο Κυπαρισσίας Διαβάσαμε το παραμύθι: «ΧΑΡΟΥΜΕΝΟ ΛΙΒΑΔΙ» Ερώτηση: ΠΟΙΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΔΕΧΟΝΤΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ; - Αυτοί

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη

Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη [04.11.2013] «Δεν θα αλλάξουν ο νόμος Κατσέλη και ο νόμος 4161 για τους ενήμερους δανειολήπτες. Αυτό σημαίνει ότι κανένας φτωχός άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους.

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Κάθεται στο παράθυρο του δωματίου της και σκέφτεται, στεναχωρημένη τους παλιούς της φίλους και συμμαθητές.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου - Έλα - πέρασες μια φορά ε; Σε είδα σε μια στιγμή αλλά δεν ήμουν βέβαιος, δεν με είδες; - πέρασα με το αμάξι και έκανα

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου Ημερομηνία 20/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://agrinio-life.gr/ Ιουλία Ιωάννου http://bit.ly/1skxbmb Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου 42 Views November

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤ. Ενεργητική ακρόαση

ΣΤ. Ενεργητική ακρόαση ΣΤ. Ενεργητική ακρόαση 1. Μπάλες Μηνύματα (20 ) Να αντιληφθούν ότι το σώμα αντιδρά αυτόματα με τη λήψη μηνυμάτων. Να αποκτήσουν έλεγχο αυτών ων αντιδράσεων. Να ασκηθούν στον έλεγχο του ρυθμού και της διάρκειας

Διαβάστε περισσότερα

Του Βασίλη Παπαδάκη* Οι "μεταγραφές" στο παιδικό ποδόσφαιρο: Ένα παιχνίδι στην πλάτη των Παιδιών από Προπονητές

Του Βασίλη Παπαδάκη* Οι μεταγραφές στο παιδικό ποδόσφαιρο: Ένα παιχνίδι στην πλάτη των Παιδιών από Προπονητές Του Βασίλη Παπαδάκη* Τα παιδιά συμμετέχουν σε ένα άθλημα για να διασκεδάσουν, να βελτιώσουν τις δεξιότητές τους, να αποτελέσουν μέλη μιας ομάδας, να κερδίσουν αναγνώριση, καλή φυσική κατάσταση και να ζήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Νικόλα Σμυρνάκη στην Εφημερίδα Ρεπόρτερ και στην Άντρη Κούννου

Συνέντευξη του Νικόλα Σμυρνάκη στην Εφημερίδα Ρεπόρτερ και στην Άντρη Κούννου Ημερομηνία 28/3/2106 Μέσο Συντάκτης Link http://www.islandofman.me/ Άντρυ Κούννου http://www.islandofman.me/interviews/i-epitychia-kryvotan-sto-komodino-mou/ Συνέντευξη του Νικόλα Σμυρνάκη στην Εφημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Τόμσεν Διάλογοι ή Περιμένοντας το Γεγονός

Τόμσεν Διάλογοι ή Περιμένοντας το Γεγονός Τόμσεν Διάλογοι ή Περιμένοντας το Γεγονός Η διαρροή του WikiLeaks με τους διαλόγους Τόμσεν-Βελκουλέσκου-Πέτροβα δεν ήρθε να προσθέσει κάτι αναπάντεχο ή εξαιρετικό για κάποιον που στοιχειωδώς αλλά τακτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 28Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 28Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΜΕΡΑ Ευλογημένη τρεις φορές Του Οκτώβρη αυτή η μέρα, Που διώξανε τους Ιταλούς Απ την Ελλάδα πέρα. Ευλογημένος ο λαός που απάντησε το όχι ευλογημένος ο στρατός που με τη ξιφολόγχη, πάνω στην

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, λεγόταν Αλεξάνδρα Καλπάκα και ήταν γεννημένη στο Αϊβαλί. Οι γονείς της ήταν Αϊβαλιώτες, γέννημα θρέμμα. Ζούσαν στο Αϊβαλί πάρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 195 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2016

Διαβάστε περισσότερα