ΑΓΑΘΕΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΚΛΗΡΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΟΙ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΓΑΘΕΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΚΛΗΡΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΟΙ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ"

Transcript

1 ΑΓΑΘΕΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΚΛΗΡΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΟΙ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ Η Κοινωνία των Εθνών Η ευρωπαϊκή ήπειρος µετά το τέλος του Α Παγκοσµίου πολέµου διέφερε σηµαντικά από εκείνη του Η πιο αξιοσηµείωτη µεταβολή στάθηκε αναµφίβολα η διάλυση των τριών µεγάλων πολυεθνικών αυτοκρατοριών, της Αυστροουγγαρίας, της Οθωµανικής αυτοκρατορίας και της τσαρικής Ρωσίας, και η µετεξέλιξή τους σε µία πληµµυρίδα από εθνικά κράτη. Η καταπίεση των µειονοτήτων στις αυτοκρατορίες αυτές και τα συνεπακόλουθα εθνικιστικά κινήµατα συµπεριλήφθηκαν ανάµεσα στις βασικότερες αιτίες για την έκρηξη του Μεγάλου Πολέµου. Αλλά το νέο εδαφικό status quo του ευρωπαϊκού χάρτη ελάχιστα είχε συµβάλει στην εξοµάλυνση των εθνοφυλετικών ανισοτήτων. Το δόγµα «κάθε έθνος το κράτος του» απείχε πολύ από την πραγµατικότητα. Οι µειονότητες εξακολουθούσαν και µετά το 1919 να αποτελούν τον µόνιµο πονοκέφαλο των διπλωµατών, διαιωνίζοντας τις αντιπαλότητες µεταξύ των κρατών. Η θέση των µειονοτήτων µέσα σε µία διαιρεµένη Ευρώπη και υπό ένα καθεστώς επισφαλούς ειρήνης, απασχόλησε ιδιαίτερα το στρατόπεδο των νικητών. Με τη δηµιουργία της Κοινωνίας των Εθνών θεσπίστηκε για πρώτη φορά ένα συλλογικό σύστηµα προστασίας των µειονοτήτων, όπου οι διµερείς ή πολυµερείς συνθήκες αντικαταστάθηκαν από την ανάληψη δεσµεύσεων έναντι του διεθνούς αυτού οργανισµού. Ο αριθµός των µειονοτικών πληθυσµών στη µεσοπολεµική Ευρώπη, στις αρχές της δεκαετίας του 1920, υπολογίζεται χονδρικά σε άτοµα, από τα οποία τα διαβιούσαν στην Ανατολική Ευρώπη και µόνο τα ζούσαν στη Δυτική Ευρώπη. Σκιτσογραφική αναπαράσταση της συνύπαρξης των εθνοτικών

2 Ωστόσο, σύµφωνα µε τις αποφάσεις της Κ.τ.Ε., οι µειονότητες που έχριζαν προστασίας, εντοπίζονταν µόνο στα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης. Αντίθετα για τη Δύση, παρά και τον εκεί παρατηρούµενο πολυκερµατισµό, δεν προβλεπόταν καµία ενέργεια. Οι ισχυροί, κυρίως οι Αγγλογάλλοι, είχαν επιτύχει και πάλι να επιβάλλουν τους όρους τους. Τα κράτη που υποχρεώθηκαν να υπογράψουν µε την Κ.τ.Ε. συνθήκη προστασίας των µειονοτήτων τους, ήταν αναµφίβολα όσα είχαν ηττηθεί στα µέτωπα του πολέµου, εκείνα που δηµιουργήθηκαν λόγω της διάλυσης των αυτοκρατοριών καθώς και όσα προσχώρησαν στο σύστηµα αργότερα. Η συνθήκη συγκεκριµένα που υπέγραψε η Πολωνία, στο έδαφος της οποίας κατοικούσαν εκατοµµύρια Γερµανοί και Εβραίοι, λειτούργησε ως πρότυπο και για τα υπόλοιπα κράτη. Σύµφωνα µε τις συνθήκες προστασίας των µειονοτήτων, κάθε κράτος ήταν υποχρεωµένο να παρέχει σε όλους τους µειονοτικούς πληθυσµούς που διαβιούσαν στα εδάφη του πολιτικά, θρησκευτικά, εκπαιδευτικά και οικονοµικά δικαιώµατα. Παρά τις φιλελεύθερες διακηρύξεις όµως, που πήγαζαν από τις ριζοσπαστικές θεωρίες του Αµερικανού προέδρου Ουίλσον, το σύστηµα µειονοτικής προστασίας της Κ.τ.Ε. απείχε πολύ από το να θεωρείται αντικειµενικό. Έχει εύστοχα υποστηριχθεί ότι η δράση της Κ.τ.Ε. περιοριζόταν απλώς στη διασφάλιση ελάχιστων ατοµικών ελευθεριών για τις µειονότητες. Σε καµία περίπτωση δεν επρόκειτο να επιτραπεί η διασάλευση της ακεραιότητας ενός εθνικού κράτους εξαιτίας των απαιτήσεων µιας µειονότητας. Η Κ.τ.Ε. αρκούνταν στον ρόλο του µεσολαβητή, συνδράµοντας τις κυβερνήσεις να τηρούν τις νοµικές υποχρεώσεις τους. Άλλωστε, τα µέσα που είχε στη διάθεσή της, για να επιβάλλει τις θέσεις της, ήταν περιορισµένα. Σκοπός των µειονοτικών συνθηκών, παρατηρούσε ένας αξιωµατούχος το 1925, δεν ήταν η δηµιουργία των κατάλληλων συνθηκών για τον εξοβελισµό µιας µειονότητας αλλά η διαµόρφωση του πλαισίου για την επίτευξη πλήρους εθνικής ενότητας. Την τήρηση των µειονοτικών δεσµεύσεων επέβλεπε το Γραφείο Μειονοτήτων και ακολούθως το συµβούλιο της Κ.τ.Ε. Σπανιότατα µία υπόθεση µπορούσε να παραπεµφθεί στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Το Τµήµα Μειονοτήτων λειτουργούσε µεσολαβητικά ανάµεσα στις µειονότητες και τα κυρίαρχα κράτη. Σε αυτό µπορούσαν να προσφύγουν Η θέσπιση της Κοινωνίας των Εθνών απέβλεπε στην προστα-

3 Τα «14 Σηµεία» του προέδρου των ΗΠΑ Ουίλσον (1918) «1. Ανοιχτά Σύµφωνα Ειρήνης, στα οποία θα καταλήξουµε µε ανοιχτές διαδικασίες, µετά την υπογραφή των οποίων δεν θα υπάρχουν οποιεσδήποτε προσωπικές διεθνείς κατανοήσεις, αλλά η διπλωµατία θα προχωρεί πάντοτε µε ειλικρίνεια και θα είναι ανοικτή στη δηµόσια θέα. 2. Απόλυτη ελευθερία της ναυσιπλοΐας σε όλες τις θάλασσες, στα διεθνή ύδατα τόσο στον πόλεµο όσο και στην ειρήνη, εκτός κι αν οι θάλασσες είναι κλειστές ολικώς ή µερικώς λόγω διεθνούς πρωτοβουλίας για την εφαρµογή διεθνών συµφωνιών. 3. Η αποµάκρυνση, στο µέτρο του δυνατού, όλων των οικονοµικών εµποδίων και η εγκαθίδρυση ισότητας στο εµπόριο µεταξύ όλων των εθνών που συναινούν στην ειρήνη και συνασπίζονται για τη διατήρησή της. 4. Να δοθούν επαρκείς εγγυήσεις ότι οι εθνικοί εξοπλισµοί θα περιορισθούν στο κατώτερο σηµείο που θα εξασφαλίζει την εθνική ασφάλεια. 5. Μια ελεύθερη, ανοιχτόµυαλη και απόλυτα αµερόληπτη ρύθµιση όλων των αποικιακών διεκδικήσεων, βασισµένη σε αυστηρή τήρηση της αρχής ότι καθορίζοντας όλα τα σχετικά ζητήµατα κυριαρχίας, τα συµφέροντα των ενδιαφερόµενων πληθυσµών θα έχουν την ίδια βαρύτητα µε τις δίκαιες αξιώσεις των κυβερνήσεων, των οποίων ο τίτλος πρόκειται να καθορισθεί. 6. Η εκκένωση όλων των ρωσικών περιοχών και µια τέτοια διευθέτηση όλων των ζητη- µάτων που αφορούν στη Ρωσία για να διασφαλίσουν την καλύτερη συνεργασία των άλλων κρατών του κόσµου, µε σκοπό να της δώσουν µία ανεµπόδιστη και χωρίς δυσχέρειες δυνατότητα να καθορίσει ανεξάρτητη την πολιτική της ανάπτυξη και την εθνική της πολιτική καθώς και να τη διαβεβαιώσουν για το ειλικρινές καλωσόρισµά της στην κοινωνία των ελεύθερων εθνών µε θεσµούς της δικής της επιλογής. Και περισσότερο από το καλωσόρισµα, βοήθεια κάθε είδους που µπορεί να την έχει ανάγκη και να την επιθυµεί. Η µεταχείριση της Ρωσίας από τα αδελφά έθνη της στους επόµενους µήνες θα είναι ένα δυνατό τεστ των καλών προθέσεών τους, της συνειδητοποίησης των διαφορετικών αναγκών της καθώς και της έξυπνης και ανιδιοτελούς συµπάθειάς τους. 7. Όλος ο κόσµος θα συµφωνήσει ότι το Βέλγιο θα εκκενωθεί και θα αποκαταστα- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Τόµας Γούντροου Ουίλσον, συνέβαλε

4 θεί χωρίς καµία προσπάθεια να περιορισθεί η κυριαρχία του, την οποία απολαµβάνει από κοινού µε όλα τα άλλα ελεύθερα κράτη. Καµία άλλη µεµονωµένη ενέργεια δεν θα γίνει, καθώς αυτή στοχεύει στην αποκατάσταση της εµπιστοσύνης ανάµεσα στα έθνη µε νόµους που τα ίδια έχουν θέσει για τις µεταξύ τους σχέσεις. Χωρίς τη θεραπευτική αυτή δράση, η όλη δοµή και η αξία του διεθνούς δικαίου θα είναι για πάντα εξασθενηµένες. 8. Όλες οι γαλλικές περιοχές θα ελευθερωθούν και τα κατεχόµενα τµήµατα θα εκκενωθούν. Η αδικία που έγινε στη Ρωσία από την Πρωσία το 1871 στο ζήτηµα της Αλσατίας- Λωρένης, η οποία διέκοψε την ειρήνη στον κόσµο για περίπου 50 χρόνια, θα αποκατασταθεί, µε σκοπό η ειρήνη αυτή να διασφαλίσει τα συµφέροντα όλων. 9. Θα επαναρυθµιστούν τα σύνορα της Ιταλίας παίρνοντας υπόψη τις καθαρά αναγνωρίσιµες γραµµές της εθνικότητας. 10. Οι λαοί της Αυστροουγγαρίας, των οποίων η θέση ανάµεσα στα έθνη ευχόµαστε να διασφαλισθεί και να επιβεβαιωθεί, θα αποκτήσουν το καθαρό δικαίωµα της αυτόνοµης ανάπτυξης. 11. Η Ρουµανία, η Σερβία και το Μαυροβούνιο θα εκκενωθούν. Οι καταληφθείσες περιοχές θα αποκατασταθούν. Στη Σερβία θα διασφαλισθεί ελεύθερη και ασφαλής διέξοδος στη θάλασσα. Οι σχέσεις ανάµεσα στα διάφορα βαλκανικά κράτη θα ορισθούν από φιλικά συµβούλια µε βάση τις αρχές των συνειδήσεων και των εθνικοτήτων. Θα δοθούν επίσης διεθνείς εγγυήσεις για την πολιτική και οικονοµική ανεξαρτησία καθώς και την εδαφική ακεραιότητα των βαλκανικών κρατών. 12. Η τουρκική αναλογία της τωρινής Οθωµανικής αυτοκρατορίας θα επιβεβαιωθεί και θα διασφαλισθεί η κυριαρχία της. Ταυτόχρονα όµως στις άλλες εθνότητες που βρίσκονται τώρα υπό την οθωµανική εξουσία θα διασφαλισθεί το δικαίωµα της ζωής και της απόλυτα ανενόχλητης δυνατότητας για αυτόνοµη ανάπτυξη. Τα Δαρδανέλια θα είναι µόνιµα ανοιχτά σαν ένα ελεύθερο πέρασµα για τα πλοία και για το εµπόριο για όλα τα κράτη, κάτω από διεθνείς εγγυήσεις. 13. Ένα ανεξάρτητο Πολωνικό κράτος θα ιδρυθεί, το οποίο θα περιλαµβάνει όλες τις περιοχές που κατοικούνται από αδιαµφισβήτητους πολωνικούς πληθυσµούς. Θα του διασφαλισθεί ελεύθερη και ασφαλής διέξοδος στη θάλασσα. Επίσης, η πολιτική και οικονοµική του ανεξαρτησία καθώς και η εδαφική του ακεραιότητα θα διασφαλισθούν

5 από διεθνείς συµφωνίες. 14. Θα πρέπει να ιδρυθεί µία γενική ένωση κρατών µε βάση συγκεκριµένες συµφωνίες, µε σκοπό να παρέχει αµοιβαίες εγγυήσεις για την πολιτική ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα σε µικρά και µεγάλα κράτη ανεξαιρέτως». όσα µέλη µιας µειονότητας έκριναν ότι θίγονταν. Η γραµµατεία εξέταζε το περιεχό- µενο της διαµαρτυρίας, αξιολογώντας αρχικά αν θα την έκανε αποδεκτή. Η ανωνυµία, η βιαιότητα του λόγου και η επανάληψη παρόµοιων περιστατικών αποτελούσαν τις συνήθεις αιτίες απόρριψης µιας καταγγελίας. Σε περίπτωση αποδοχής της, το Γραφείο Μειονοτήτων κοινοποιούσε την καταγγελία στο ενδιαφερόµενο κράτος και ανέµενε την επίσηµη απάντησή του εντός δύο µηνών. Σε αυτό το χρονικό διάστηµα εξελισσόταν ένα διπλωµατικό παρασκήνιο, που περιελάµβανε πιέσεις, ανταλλάγµατα ακόµη και εκβιασµούς, και οδηγούσε συνήθως σε κάποια αµοιβαία αποδεκτή λύση. Σε όσες περιπτώσεις στάθηκε αδύνατη η εξεύρεση συµβιβαστικής λύσης, η υπόθεση παραπέµπονταν στο συµβούλιο της Κ.τ.Ε. Η συγκεκριµένη όµως διαδικασία αποτελούσε σαφή ένδειξη της µεροληπτικότητας της Κ.τ.Ε. έναντι των µειονοτήτων, αφού στο στάδιο αυτό διακόπτονταν κάθε επαφή µε την καταγγέλλουσα µειονότητα, ενώ η υιοθέτηση µιας απόφασης απαιτούσε οµοφωνία, χρειαζόταν δηλαδή η συναίνεση και του καταγγελλόµενου κράτους. Η εξόφθαλµη αυτή πριµοδότηση των εθνικών κρατών προκάλεσε τα δίκαια παράπονα των µειονοτικών πληθυσµών. Κατά τη διάρκεια του 4ου συνεδρίου των ευρωπαϊκών µειονοτήτων, που πραγµατοποιήθηκε στη Γενεύη το 1928, διατυπώθηκαν έντονες διαµαρτυρίες για την αδυναµία της Κ.τ.Ε. να τις προστατεύσει αποτελεσµατικά. Παράλληλα µε την εξασφάλιση µειονοτικών δικαιωµάτων, η Κ.τ.Ε. προωθούσε την πολιτική της ήπιας αφοµοίωσης των µειονοτήτων. Η ευαισθησία της απέναντι στην εδαφική κυριαρχία των εθνικών κρατών φανερώνεται επίσης και από το γεγονός ότι χρησιµοποίησε εναλλακτικά το σύστηµα της ανταλλαγής των πληθυσµών, προκειµένου να επιτευχθεί η πολυπόθητη εθνολογική οµοιογένεια των κρατών. Η περίπτωση της εθελοντικής ανταλλαγής των πληθυσµών µεταξύ της Ελλάδας και της Βουλγαρίας (1919), και της υποχρεωτικής ανταλλαγής ανάµεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία Εβραϊκό παντοπωλείο στην αγορά της Θεσσαλονίκης, της

6 (1923) είναι ενδεικτικές των προθέσεων του διεθνούς Οργανισµού. Ο µηχανισµός της Κ.τ.Ε. πολύ γρήγορα αποκάλυψε τις εγγενείς αδυναµίες του. Τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης, ιδίως η Πολωνία και γενικά όσα κράτη είχαν υποχρεωθεί να υπογράψουν συνθήκες µειονοτικής προστασίας, απαίτησαν τη γενίκευση των µέτρων απειλώντας σε διαφορετική περίπτωση µε αθέτηση των συµφωνηθέντων. Αυτό που κυρίως τα ενοχλούσε ήταν αναµφίβολα η µονοµέρεια του συστήµατος. Άλλωστε, η σιωπή της Κ.τ.Ε. απέναντι στις διώξεις της γερµανόφωνης µειονότητας στο νότιο Τυρόλο από τη φασιστική Ιταλία δικαιολογηµένα αποτελούσε µια πρόκληση. Ιδιαίτερα τα αναθεωρητικά κράτη χρησιµοποίησαν τις δυνατότητες που τους παρείχε η Κ.τ.Ε., επιχειρώντας να ανατρέψουν τα εδαφικά τετελεσµένα των Βερσαλλιών. Είναι ενδεικτικό ότι το Γραφείο Μειονοτήτων βοµβαρδιζόταν καθηµερινά από καταγγελίες των γερµανικών και των βουλγαρικών µειονοτήτων, ενώ και οι διαµαρτυρίες των Αλβανών δεν ήταν λίγες. Η καθολική σχεδόν δυσαρέσκεια σύντοµα οδήγησε στην παρακµή. Το 1935 η υποβολή καταγγελιών ήταν µηδαµινή, γεγονός που οδήγησε τέσσερα χρόνια αργότερα στη συγχώνευση του Γραφείου Μειονοτήτων µε το Τµήµα Γενικών Υποθέσεων της Κ.τ.Ε. Η έκρηξη του Β Παγκοσµίου πολέµου ήρθε απλώς να υπενθυµίσει πως οι µεγαλόστοµες διακηρύξεις του 1919 στις Βερσαλλίες αναφορικά µε το µέλλον των µειονοτήτων, εξακολουθούσαν να παραµένουν ουτοπικές. Οι µειονότητες βρέθηκαν εκ νέου στο µάτι του κυκλώνα. Στιγµιότυπο από την υπογραφή της συνθήκης των Σεβρών, στις Το ελληνικό νοµοθετικό πλαίσιο Η Ελλάδα υπήρξε µία από τις πρώτες χώρες, στις οποίες εφαρµόστηκαν οι διακηρύξεις της Κ.τ.Ε. για τις µειονότητες. Καρπός της πολιτικής αυτής στάθηκε η συνθήκη των Σεβρών, στις 10 Αυγούστου Μέσα στο πλαίσιο της συνθήκης Ειρήνης, υπογράφηκε η Συνθήκη µεταξύ των Προεχουσών Συµµάχων και Συνησπισµένων Δυνάµεων και της Ελλάδος περί προστασίας των Εθνικών κλπ. Μειονοτήτων. Σύµφωνα µε τη σύµβαση αυτή, η Ελλάδα αναλάµβανε την υποχρέωση να αναγνωρίσει στους κατοίκους των περιοχών που είχε προσαρτήσει µετά το 1913, ισότητα δικαιωµάτων ανεξαρτήτως φυλής ή θρησκεύµατος και να υποσχεθεί διοίκηση σύµφωνα µε τις αρχές της ελευθερίας και της δικαιοσύνης. Στο άρθρο 8 της σύµβασης αναγραφόταν ότι «οι υπήκοοι Έλληνες οίτινες ανήκουσιν εις εθνικάς, θρησκευτικάς ή γλωσσικάς µειονότητας θα

7 απολαύωσι νοµικώς και πραγµατικώς της αυτής προστασίας και των αυτών εγγυήσεων, ων απολαύουσιν οι άλλοι υπήκοοι Έλληνες. Θα έχωσιν ιδίως ίσον δικαίωµα να συνιστώσι, διευθύνωσι και ελέγχωσιν ιδίαις δαπάναις, φιλανθρωπικά, θρησκευτικά ή κοινωφελή ιδρύµατα, σχολεία και άλλα εκπαιδευτικά ιδρύµατα, µετά του δικαιώµατος να ποιώνται ελευθέρως χρήσιν της ιδίας αυτών γλώσσης και να τελώσιν ελευθέρως τα της θρησκείας των εν αυτοίς». Επίσης, στο άρθρο 9 αναφερόταν ότι «προκειµένου περί της δηµοσίας εκπαιδεύσεως, η Ελληνική Κυβέρνησις θα παραχωρήση εν ταις πόλεσι και ταις περιφερείαις ένθα υπάρχει σηµαντική αναλογία υπηκόων Ελλήνων οµιλούντων άλλην γλώσσαν ή την ελληνικήν, τας προσηκούσας ευκολίας όπως εν τοις σχολείοις της κατωτέρας εκπαιδεύσεως η διδασκαλία γίνεται εν τη γλώσσα των τέκνων των Ελλήνων τούτων υπηκόων. Η διάταξις αύτη δεν κωλύει την Ελληνικήν Κυβέρνησιν όπως καταστήση υποχρεωτικήν την διδασκαλίαν της ελληνικής γλώσσης εν τοις ειρηµένοις σχολείοις. Εν ταις πόλεσι και ταις περιφερείαις ένθα υπάρχει σηµαντική αναλογία υπηκόων Ελλήνων ανηκόντων εις εθνικάς, θρησκευτικάς ή γλωσσικάς µειονότητας, θέλει εξασφαλισθή εις τας µειονότητας ταύτας δικαία συµµετοχή εις την απόλαυσιν και την διάθεσιν των χρηµατικών ποσών, άτινα θα διετίθεντο διά του προϋπολογισµού του κράτους εκ του δηµοσίου ταµείου, ή διά δηµοτικών ή άλλων προϋπολογισµών, δι εκπαιδευτικούς, θρησκευτικούς ή φιλανθρωπικούς σκοπούς. Αι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρµοσθήσονται µόνον ως προς τα εδάφη τα περιελθόντα εις την Ελλάδα µετά την 1ην Ιανουαρίου 1913». Το πνεύµα της Συνθήκης περί Μειονοτήτων που υπέγραψε η Ελλάδα το 1920, η επίσηµη εφαρµογή της οποίας άρχισε µετά την κύρωσή της στη Λωζάννη, στις 24 Ιουλίου 1923, επρόκειτο να σφραγίσει τους ελληνικούς διπλωµατικούς χειρισµούς γύρω από το ζήτηµα των µειονοτήτων, τις δεκαετίες του 1920 και του Η συνθήκη των Σεβρών έκανε ρητή αναφορά σε Βούλγαρους, Οθωµανούς, Αλβανούς και Ισραηλίτες υπηκόους, ενώ, σύµφωνα µε το άρθρο 12, παραχωρούσε αυτονοµία ως προς τα θρησκευτικά και σχολικά ζητήµατα στις βλάχικες κοινότητες της Πίνδου. Οι µειονότητες αυτές έµπαιναν έτσι υπό την προστασία της Κ.τ.Ε. και η Ελλάδα όφειλε να τις παραχωρήσει µια σειρά από προνόµια. Για την καλύτερη διαχείριση του µειονοτικού της ζητήµατος, η ελληνική πολιτεία συγκρότησε στο Υπουργείο Εξωτερικών µια ειδική υπηρεσία, µε αντικείµενο τις υποθέσεις που σχετίζονταν µε την Κ.τ.Ε. Η Η συνθήκη των Σεβρών αναφερόταν κυρίως στην παραχώ- Ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου υπήρξε ένα από τα καθοριστι-

8 υπηρεσία αυτή στελεχώθηκε από έµπειρους διπλωµάτες και ειδικούς επιστήµονες, ανάµεσά τους ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου, ο διεθνολόγος Γ. Τενεκίδης και ο νεαρός τότε διπλωµάτης Γ. Πιπινέλης. Έκθεση Γ. Φεσσόπουλου, 3 Σεπτεµβρίου 1936 «Όλα τα κράτη του κόσµου καταβάλλουν εξαιρετικάς προσπαθείας και έχουν κατορθώσει εις µέγιστον βαθµόν ν απαλλάσσουν τας προς τα σύνορα επαρχίας των προ παντός δε ορισµένου βάθους παραµεθόριον ζώνην από την παρουσίαν όχι µόνον πληθυσµών αλλά και ατόµων ξένης προς αυτάς εθνικότητος. Ηµείς εν τη τακτική που µας διακρίνει της προχειρολογίας, της θυσίας των πάντων εις το κοµµατικόν συµφέρον, της µέχρι δουλικότητος υποκλίσεώς µας ενώπιον των ξένων, του µη παραδειγµατισµού µας από τους γείτονάς µας, τέλος της άνευ του ελαχίστου εθνικού σκοπού κατευθύνσεως των κρατικών υπηρεσιών µας εις τας νέας Χώρας, παρουσιάζοµεν από της εκτεθείσης απόψεως την πλέον περίεργον εικόνα του κόσµου. Αντί να µη χάσουν µερικάς ψήφους δύο βουλευταί της Δ. Μακεδονίας κατεκρατήθη τω περί τας συµπαγής βουλγαρόφιλος πληθυσµός εις την εξαιρετικώς λεπτήν και επικίνδυνον εκείνην γωνίαν της ελληνικής Πατρίδος. Διά να είµεθα τυφλοί τα τε ώτα, τον τε νουν, τα τ όµµατα απέναντι της βουλγαρικής προπαγάνδας, αφήκαµε την αυτήν ως άνω εποχήν να παραµείνουν εγκατεστηµένοι εις την λοιπήν Μακεδονίαν, µερικαί ακόµη χιλιάδες βουλγαροφίλων. Διά να εξασφαλίσωµεν τον ελληνισµόν της Κωνσταντινουπόλεως παντοειδώς εκβιαζόµενον έκτοτε και εν συνεχεία προς εκπατρισµόν από τους φιλτάτους συµµάχους Τούρκους επετρέψαµε να παραµείνη εις Θράκην συµπαγής πληθυσµός Οθωµανών. Διά να µην έχωµεν τίποτε θετικόν εις το µυαλό µας, δεν κατωρθώσαµεν κατά την σύµβασιν του 1926 ν αποµακρύνωµεν εκ της Μακεδονίας και Ηπείρου τους ελαχίστους αποµείναντας κουτσοβλάχους ρουµανίζοντας. Διά να µη δυσαρεστήσωµεν την αδελφήν Αλβανίαν έχοµεν εις την ράχιν µας εν Ηπείρω περί τας αλβανοφώνους Μουσουλµάνους. Τέλος διά να είµεθα κλασσικώς ανίκανοι, εικοσαπενταετίαν ολόκληρον από της απελευθερώσεως της Β. Ελλάδος έχοµεν σήµερον εκεί µέγαν αριθµόν κατοίκων ρευστής συνειδήσεως, ενώ µε ελαχίστην προσπάθειαν προ παντός δε καλήν διοίκησιν θα τους είχοµεν από ετών ήδη κάµη πραγµατικούς Έλληνας».

9 Η αποτίµηση της ελληνικής πολιτικής έως τη µεταξική περίοδο καταδεικνύει πως σε γενικές γραµµές αυτή κινήθηκε στο κλίµα της συµµόρφωσης µε τις οδηγίες της Κ.τ.Ε., σεβόµενη τα δικαιώµατα των µειονοτήτων. Ωστόσο, σε πρακτικό επίπεδο, η εφαρ- µογή των οδηγιών της κεντρικής εξουσίας αποδείχθηκε µια πολύ επίπονη συχνά και αδύνατη διαδικασία. Ακατάλληλοι κρατικοί υπάλληλοι, ανεπαρκώς εκπαιδευµένοι, ανεξέλεγκτα κατώτερα αστυνοµικά και στρατιωτικά όργανα, εξοργισµένοι και απελπισµένοι Έλληνες πρόσφυγες εκµεταλλεύθηκαν σε αρκετές περιπτώσεις την αδυναµία της κεντρικής διοίκησης να επιβάλει τον έλεγχό της στις αποµακρυσµένες επαρχίες, δηµιουργώντας έτσι ένα εκρηκτικό σκηνικό. Πολυάριθµες εκθέσεις αξιωµατούχων της περιόδου, κυβερνητικών υπαλλήλων, εκπαιδευτικών, θρησκευτικών και αστυνοµικών αρχών αναδεικνύουν µε ενάργεια τα προβλήµατα που αντιµετώπισε η ελληνική πολιτεία στη διάρκεια του Μεσοπολέµου, προκειµένου να εφαρµόσει µία συνετή µειονοτική πολιτική, αποβλέποντας όµως ταυτόχρονα στην ειρηνική και ήπια αφοµοίωσή τους. Εθνικές και θρησκευτικές µειονότητες στην Ελλάδα, σύµφωνα µε τις απογραφές του 1928 και του 1940 Μειονότητες Γλώσσα Θρησκεία Τούρκοι Ποµάκοι Αλβανοί (Τσάµηδες) Σλαβόφωνοι Τουρκική Βουλγαρόφωνο ιδίωµα Μουσουλ- µάνοι Απογραφή 1928 % Απογραφή , , , ,25 Αλβανική , ,68 Κουτσόβλαχοι Ιδίωµα βουλγαρικής Κουτσοβλαχική Ορθόδοξοι , , , ,78 %

10 Αρµένιοι Εβραίοι Σεφαρδίτες Εβραίοι Ρωµανιώτες Έλληνες Καθολικοί Αρµενική Ισπανοεβραϊκή Ορθόδοξοι Αρειανοί , ,36 Εβραίοι , ,72 Ελληνική Εβραίοι , Ελληνική Καθολικοί , Διάφοροι , ,56 Σύνολο , ,93 Σύνολο Πληθυσµού Αριθµός σχολείων στη Βόρεια Ελλάδα Νοµός Ελληνικά Εβραϊκά Αρµενικά Μουσουλµανικά Βλάχικα ΔΥΤΙΚΗ ΘΡΑΚΗ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Έβρου Ροδόπης Δράµας Καβάλας Σερρών

11 Θεσσαλονίκης ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Κιλκίς 207 Κοζάνης Πέλλας Φλώρινας Χαλκιδικής 99 Ιωαννίνων ΗΠΕΙΡΟΣ Πρέβεζας 91 Θεσπρωτίας 231 Σύνολο Στην Αλεξανδρούπολη λειτουργούσε ένα ιταλικό σχολείο καλογρεών µε 18 µαθητές. 2. Στην Καβάλα λειτουργούσαν δύο γαλλικά σχολεία, ένα αρένων από Λαζαρίτες µοναχούς µε 11 µαθητές και ένα θηλέων των Αδελφών του Ελέους µε 64 µαθήτριες. 3. Στην Πρέβεζα λειτουργούσε ένα ιταλικό σχολείο µε 10 µαθητές. Ο πίνακας βασίζεται στα στοιχεία της απογραφής του Πηγή: Αθ. Παπαευαγγέλου, «Βόρειος Ελλάς: Μειονότητες από στατιστικής απόψεως εν σχέσει µε τον πληθυσµόν και την εκπαίδευσιν», Θεσσαλονίκη, 1941). Τα επίσηµα στατιστικά στοιχεία εκτιµούσαν σε 6,2% τον αριθµό του συνόλου του µειονοτικού πληθυσµού στην Ελλάδα το 1928, ποσοστό που µειώθηκε ελαφρώς µία δεκαετία αργότερα. Τα παρακάτω στοιχεία παρέχουν αναλυτικές πληροφορίες για τη σύνθεση, το αριθµητικό µέγεθος και την εκπαίδευση των µειονοτήτων στην Ελλάδα την περίοδο του Μεσοπολέµου.

12 Ξένα Σχολεία στη Θεσσαλονίκη Αριθµός σχολείων Αριθµός διδασκόντων Αριθµός µαθητών Ξένοι Έλληνες Ξένοι Έλληνες Γαλλικά Ιταλικά Αµερικανικά Γερµανικά Ρουµανικά Γιουγκοσλαβικά Σύνολο Ο πίνακας βασίζεται στα στοιχεία της απογραφής του Πηγή: Αθ. Παπαευαγγέλου, «Βόρειος Ελλάς: Μειονότητες από στατιστικής απόψεως εν σχέσει µε τον πληθυσµόν και την εκπαίδευσιν», Θεσσαλονίκη, Στα τέλη της δεκαετίας του 1930 λειτουργούσαν συνολικά 321 µειονοτικά σχολεία, στη συντριπτική τους πλειοψηφία µουσουλµανικά. Ανταλλαγές πληθυσµών ( ) Η παροχή µειονοτικών δικαιωµάτων υπήρξε η µία µόνο όψη της πολιτικής της Κ.τ.Ε. Παράλληλα, υιοθετήθηκε και το µέτρο της ανταλλαγής των πληθυσµών, σε µία προσπάθεια να ενισχυθεί η εθνική οµοιογένεια των εθνικών κρατών. Όσον αφορά την Ελλάδα, την περίοδο του Μεσοπολέµου πραγµατοποιήθηκαν υπό την εποπτεία της Κ.τ.Ε. δύο ανταλλαγές πληθυσµών. Η πρώτη, η οποία αποφασίστηκε µε τη συνθήκη Τουρκόφωνη Ελληνίδα από την Καππαδοκία, η οποία κατά την

13 του Νεϊγύ το 1919, ήταν εθελοντική και αφορούσε στην αµοιβαία µετανάστευση των «φυλετικών, θρησκευτικών ή γλωσσικών» µειονοτήτων ανάµεσα στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία. Η δεύτερη αποφασίστηκε στη Λωζάννη τον Ιανουάριο του 1923, ήταν υποχρεωτική και προέβλεπε την αµοιβαία µετανάστευση των ορθόδοξων χριστιανών της Τουρκίας και των µουσουλµάνων της Ελλάδας. Εξαιρούνταν οι χριστιανοί της Κωνσταντινούπολης, της Ίµβρου και της Τενέδου και οι µουσουλµάνοι της Δυτικής Θράκης. Η Κοινωνία των Εθνών συνέστησε δύο µεικτές επιτροπές Ελληνοβουλγαρικής και Ελληνοτουρκικής Μετανάστευσης αντίστοιχα για να επιβλέψουν τη διαδικασία της µετακίνησης των πληθυσµών. Περίπου Βούλγαροι που ζούσαν στην Ελλάδα έναντι Ελλήνων της Βουλγαρίας και χριστιανοί από την Τουρκία έναντι µουσουλµάνων της Ελλάδας, επωφελήθηκαν των σχετικών διατάξεων και µετανάστευσαν, εκποιώντας παράλληλα τις περιουσίες τους. Εκατοντάδες υπάλληλοι της Κ.τ.Ε., συνεπικουρούµενοι από ντόπιους αξιωµατούχους, διηύθυναν για µία ολόκληρη δεκαετία έναν δαιδαλώδη µηχανισµό µετανάστευσης. Το έργο τους υπήρξε αναµφίβολα κολοσσιαίο και εξαιρετικά δύσκολο, στέφθηκε όµως µε επιτυχία και χρεώθηκε στη θετική συνεισφορά της Κ.τ.Ε. Συνθήκη Νεϊγύ Παρότι η συνθήκη του Νεϊγύ για την αµοιβαία, εθελοντική µετανάστευση των µειονοτήτων της Ελλάδας και της Βουλγαρίας υπογράφηκε τον Νοέµβριο του 1919, η ουσιαστική εφαρµογή της άρχισε τρία χρόνια αργότερα, µόλις στα τέλη του Το χρονικό διάστηµα που µεσολάβησε, αναλώθηκε στις διαδικασίες για τη συγκρότηση της Μεικτής Επιτροπής και των τοπικών υποεπιτροπών καθώς και στη διεκπεραίωση διαδικαστικών θεµάτων. Η διαδικασία συλλογής αιτήσεων µετανάστευσης ξεκίνησε τον Νοέµβριο του Όµως η απήχησή της στους κόλπους των σλαβόφωνων κατοίκων της Μακεδονίας ήταν αρχικά µικρή. Έτσι, από τον Νοέµβριο του 1922 έως την 1η Ιουλίου 1923, υποβλήθηκαν συνολικά µόνο 166 αιτήσεις µετανάστευσης. Η κατάσταση όµως άλλαξε ριζικά από τα µέσα του Η Μικρασιατική καταστροφή και η συνακόλουθη συρροή χιλιάδων προσφύγων στην ηπειρωτική Ελλάδα, κυρίως Εγκαταστάσεις προσφύγων από την Αµελή Πόντου, στην περι- Τηλεγράφηµα του Ελευθέεριου Βενιζέλου της 18ης Αυγούστου

14 στη Μακεδονία και στη Θράκη, επέφερε θεαµατικές αλλαγές στη θέση των σλαβόφωνων. Έτσι, η αρχική απροθυµία για τη σκοπιµότητα και την αναγκαιότητα της συνθήκης του Νεϊγύ εξελίχθηκε γρήγορα σε αναγκαστική αποδοχή της, µε αποτέλεσµα µόνο τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1923 να υποβληθούν 288 και 349 αιτήσεις µετανάστευσης αντίστοιχα. Κατά το δεύτερο εξάµηνο του 1923 και τους πρώτους µήνες του 1924, η επιθυµία της αποχώρησης εντάθηκε. Έτσι, έως τα τέλη Ιουνίου του 1924 υποβλήθηκαν αιτή- Περιοχή Αιτήσεις Άτοµα Θεσσαλονίκη Βέροια Γιαννιτσά Γουµένισσα Κιλκίς Έδεσσα Φλώρινα Καστοριά Σιδηρόκαστρο Δράµα Καβάλα Σέρρες Σύνολο

15 σεις µετανάστευσης που αντιστοιχούσαν σε άτοµα, από τα οποία είχαν ήδη εγκαταλείψει την Ελλάδα. Έως τα τέλη Οκτωβρίου του ίδιου έτους, οι αιτήσεις µετανάστευσης είχαν υπερδιπλασιαστεί. Συγκεκριµένα, υποβλήθηκαν αιτήσεις, που αφορούσαν άτοµα (βλ. παρακάτω πίνακα). Από τη µελέτη του πίνακα σχετικά µε τις αιτήσεις µετανάστευσης, εξάγεται το συµπέρασµα πως οι σλαβόφωνοι κάτοικοι της Κεντρικής και της Ανατολικής Μακεδονίας και ιδιαίτερα όσοι διέµεναν στις περιοχές Γιαννιτσών, Γουµένισσας και Σιδηροκάστρου, έδειξαν εξαρχής µεγαλύτερη προθυµία να µεταναστεύσουν σε σχέση µε όσους ζούσαν στη Δυτική Μακεδονία, οι οποίοι ίσως δέχονταν λιγότερες πιέσεις από τις ελληνικές αρχές, καθώς οι συγκεκριµένες περιοχές γειτνίαζαν µε τη σύµµαχο ακόµη τότε Γιουγκοσλαβία και όχι µε την αναθεωρητική Βουλγαρία. Η υπογραφή του πρωτοκόλλου Πολίτη-Καλφώφ, τον Σεπτέµβριο του 1924, προκάλεσε εντυπωσιακή µείωση του µεταναστευτικού ρεύµατος από την ελληνική Μακεδονία προς τη Βουλγαρία. Από τον Σεπτέµβριο του 1924 έως τον Φεβρουάριο του 1925, όταν το ελληνικό Κοινοβούλιο αρνήθηκε να επικυρώσει τη σχετική συµφωνία, η υποβολή δηλώσεων µετανάστευσης κυµάνθηκε σε χαµηλά επίπεδα. Έτσι, τον Ιανουάριο του 1925, εκδόθηκαν φύλλα πορείας µόνο για 160 άτοµα, τον Φεβρουάριο για 570 και τον Μάρτιο για 627 άτοµα. Η καταγγελία του πρωτοκόλλου καθώς και η διάψευση των προσδοκιών των σλαβόφωνων για παραµονή στην Ελλάδα υπό µειονοτικό καθεστώς έδωσαν νέα ώθηση στο µεταναστευτικό κύµα προς τη Βουλγαρία. Μόνο τον Απρίλιο του 1925 εκδόθηκαν φύλλα πορείας για άτοµα, τον Μάιο για και τον Ιούνιο για 936. Συνολικά, στα τέλη του 1925 περίπου «Βούλγαροι» από τη Μακεδονία είχαν υποβάλει αιτήσεις µετανάστευσης και η συντριπτική πλειοψηφία τους είχε ήδη αποχωρήσει από την Ελλάδα. Αντίθετα, κατά τα επόµενα χρόνια η υποβολή δηλώσεων µειώθηκε σηµαντικά και σχεδόν εκµηδενίστηκε. Έτσι, ενώ έως τα τέλη Φεβρουαρίου του 1926, άτοµα από τη Μακεδονία είχαν καταθέσει αιτήσεις µετανάστευσης και από αυτά µάλιστα είχαν πάρει φύλλα πορείας αναχωρώντας για τη Βουλγαρία, τα µεγέθη δεν µεταβλήθηκαν σηµαντικά κατά τα επόµενα χρόνια. Κατά συνέπεια, στα τέλη του 1926 ο αριθµός των ατόµων που είχαν υποβάλει αιτήσεις µετανάστευσης ήταν και από αυτά είχαν εγκαταλείψει την Ελλάδα, ενώ στα τέλη Μαρτίου του 1927 οι Μειονοτικός πληθυσµός προσφύγων στην αγορά των Γιαν- Ανταλλάξιµοι πρόσφυγες, λίγο πριν εγκατασταθούν στο και-

16 αριθµοί ανέρχονταν σε και άτοµα αντίστοιχα. Συνολικά, περίπου σλαβόφωνοι νέοι µετανάστες αποχώρησαν από τη Μακεδονία µετά την υπογραφή της συνθήκης του Νεϊγύ. Εκτός όµως από εκείνους που µετακινήθηκαν µετά τη συνθήκη του Νεϊγύ, δηλώσεις µετανάστευσης, όπως ήδη αναφέρθηκε, µπορούσαν να υποβάλουν και όσοι είχαν αναχωρήσει µετά την 18η Δεκεµβρίου Η Μεικτή Επιτροπή στην τελική έκθεσή της, η οποία δηµοσιεύθηκε το 1932, ανέφερε ότι συνολικά άτοµα νέοι και παλαιοί µετανάστες από τη Μακεδονία είχαν καταθέσει σχετικές αιτήσεις. Η γεωγραφική κατανοµή των µεταναστών έχει ως εξής: Περιοχή Άτοµα Κιλκίς Φλώρινα Καστοριά Πτολεµαΐδα 600 Έδεσσα Νότια 106 Γιαννιτσά Βέροια 30 Γουµένισσα Θεσσαλονίκη Σιδηρόκαστρο Σέρρες Ζίχνα 175 Ελευθερούπολη 20 Δράµα Καβάλα Νέστος 165 Σύνολο

17 Συνθήκη Λωζάννης Με τη συνθήκη της Λωζάννης, που υπογράφηκε στις 30 Ιανουαρίου 1923, θεσπίστηκε η υποχρεωτική ανταλλαγή των χριστιανικών πληθυσµών της Τουρκίας και των µουσουλ- µάνων της Ελλάδας. Εξαιρούνταν οι Έλληνες της Νοµαρχίας Κωνσταντινούπολης και οι µουσουλµάνοι της Δυτικής Θράκης. Σύµφωνα µε το άρθρο 8 της σύµβασης, οι ανταλλάξιµοι µπορούσαν να πάρουν µαζί τους όλη την κινητή τους περιουσία, ενώ ό,τι άφηναν πίσω θα περιέρχονταν στη δικαιοδοσία του κράτους. Δεν υπάρχει αµφιβολία πως οι χριστιανικοί πληθυσµοί βρίσκονταν σε εµφανώς δυσχερέστερη θέση, όσον αφορά τον τρόπο και τις προϋποθέσεις της µετανάστευσης. Από τους πρόσφυγες, µόνο οι µετανάστευσαν µετά την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάννης, κατορθώνοντας έτσι να επωφεληθούν από τις διατάξεις της και να επιτύχουν µία αξιοπρεπή αποχώρηση. Αντίθετα, η πλειοψηφία των Ελλήνων προσφύγων έφυγε αµέσως µετά τη Μικρασιατική καταστροφή και έφτασε στην Ελλάδα σε κατάσταση πλήρους ένδοιας και απελπισίας. Συνοψίζοντας τα χαρακτηριστικά των Ελλήνων προσφύγων ο Henry Morgenthau, πρόεδρος της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων, σηµειώνει: «Τα τραύµατά τους δεν ήταν απλώς φυσικά και δεν αφορούσαν µεµονωµένα άτοµα. Ήταν η διάλυση ενός πολιτισµένου λαού, η καταστροφή της οικογενειακής ζωής, η ερήµωση χωριών και πόλεων και η εκβολή των επιζώντων φίρδην-µίγδην σε νέους τόπους διαµονής. Οι τελευταίοι έχασαν όλα τα αγαθά τους, τις διοικούσες αρχές τους, τις παραδόσεις τους, τις οικογένειές τους και όλες εκείνες τις σχέσεις που αποτελούν τον κοινωνικό βίο». Από τη Μακεδονία επίσης αναχώρησαν µε την ανταλλαγή µουσουλµάνοι, οι οποίοι πρέπει να προστεθούν σε άλλους που αποχώρησαν νωρίτερα αλλά συµπεριλήφθηκαν στις διατάξεις της. Ωστόσο, παρότι µε σχετική απόφαση είχε καθοριστεί ως ηµεροµηνία έναρξης της ανταλλαγής η 1η Μαΐου 1924, περίπου µουσουλµάνοι έφυγαν από την ελληνική επικράτεια πριν από την ηµεροµηνία αυτή. Η πλειοψηφία τους προερχόταν µάλιστα από την Ανατολική Μακεδονία. (βλ. πίνακα σχετικά µε τα στατιστικά στοιχεία που υπέβαλαν οι υποεπιτροπές µετανάστευσης). Η ολοκλήρωση των ανταλλαγών των πληθυσµών και των προσφυγικών ρευµάτων την περίοδο , δηµιούργησε µία νέα εθνολογική εικόνα στη Μακεδονία. Σύµ- Τουρκόφωνη µεταξουργός από την Προύσα, που βρέθηκε στη Ανταλλάξιµα σπίτια µουσουλµάνων στη Βέροια.

18 Υποεπιτροπή Σύνολο Θεσσαλονίκης ,577 Δράµας Καβάλας Κοζάνης Καϊλαρίων Κοζάνης & Καϊλαρίων Σύνολο Περιοχές προέλευσης Αριθµός προσφύγων Ποσοστό % επί του προσφυγικού πληθυσµού Μικρά Ασία ,31 Ανατολική Θράκη ,00 Πόντος ,91 Βουλγαρία ,01 Καύκασος ,85 Κωνσταντινούπολη ,15 Ρωσία ,94 Σερβία ,50 Αλβανία ,20

19 Δωδεκάνησα 738 0,06 Ρουµανία 722 0,06 Κύπρος 57 0,01 Αίγυπτος 8 - Σύνολο φωνα µε την απογραφή του 1928, ο αριθµός των προσφύγων που κατέφυγαν στην Ελλάδα τη συγκεκριµένη χρονική περίοδο ανήλθε σε άτοµα (βλ. πίνακα σχετικά µε την κατανοµή των προσφύγων ανά περιοχή προέλευσης). Οι ανταλλαγές των πληθυσµών οδήγησαν σε µεγάλη εθνολογική οµογενοποίηση την ελληνική Μακεδονία. Με βάση τα στοιχεία της απογραφής του 1928, οι «Έλληνες» της Μακεδονίας ανέρχονταν σε (ποσοστό 88,1%), ενώ οι «σλαβόφωνοι» περιορίστηκαν σε (ποσοστό 5,8%) και οι «άλλοι» σε άτοµα (ποσοστό 6,1%). (Βλ. πίνακα σχετικά µε την εθνολογική σύσταση της Μακεδονίας ανά επαρχία.) Οι µειονότητες στην Ελλάδα Οι σλαβόφωνοι «Πώς δύναται να αφοµοιωθή προς τον ελληνισµόν εκείνος ο άξεστος σλαυόφωνος δυτικοµακεδών, ο οποίος εκτός του ότι δεν ηυτύχησε να αντιληφθή µέχρι σήµερον ουδεµία στοργικότητα διοικητικήν, ακούει επί πλέον από στόµατος των οργάνων της εξουσίας ότι είναι Βούλγαρος ή βλέπει άλλους συµπολίτας του, περί της ελληνικότητος των οποίων ο ίδιος δεν αµφέβαλλε ποτέ, να κατηγορώνται υπό των αρχών ότι είναι βούλγαροι;». Το ζήτηµα των σλαβόφωνων της Μακεδονίας υπήρξε άµεσης προτεραιότητας για τις ελληνικές κυβερνήσεις την περίοδο του Μεσοπολέµου έως την περίοδο του Μεταξά. Οι κατευθυντήριες αρχές της ελληνικής πολιτικής υπαγορεύονταν σχεδόν πάντοτε από τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας έναντι κυρίως της Κ.τ.Ε., υποχρεώσεις που επέ- Αγρότισσες προσφυγοπούλες από τη Βουλγαρία, εγκατεστη-

20 βαλλαν την αναγνώριση και τον σεβασµό των µειονοτικών τους δικαιωµάτων. Κύριοι εκφραστές της πολιτικής αυτής υπήρξαν οι Έλληνες αντιπρόσωποι στη Μεικτή Επι- Επαρχία Έλληνες % Άλλοι % Έλληνες % Άλλοι % Πιερία Κοζάνη Καστοριά Φλώρινα Εορδαία Ηµαθία Πέλλα Αλµωπία Κιλκίς Θεσσαλονίκη Χαλκιδική Σιντική Σέρρες Δράµα Καβάλα

21 τροπή Ελληνοβουλγαρικής Μετανάστευσης, οι οποίοι µετέφεραν στο εσωτερικό της χώρας το κλίµα που επικρατούσε στους κόλπους της Κοινωνίας των Εθνών, καθώς και το Υπουργικό συµβούλιο, το οποίο ανέλαβε να ερµηνεύσει αυτά τα µηνύµατα και να χαράξει την κρατική στρατηγική. Η συνολική αποτίµηση της ελληνικής πολιτικής καταδεικνύει πως κινήθηκε προς δύο κατευθύνσεις: απέβλεπε από τη µια στην παραχώρηση µειονοτικών δικαιωµάτων στους σλαβόφωνους και από την άλλη εργάζονταν ταυτόχρονα για την αρµονική ενσωµάτωσή τους στον εθνικό κορµό. Τα πρώτα χρόνια µετά την υπογραφή της συνθήκης του Νεϊγύ, το ενδιαφέρον της Ελλάδας εστιάστηκε στη µετανάστευση των σλαβόφωνων από τη Μακεδονία και τη Δυτική Θράκη. Η µετανάστευση ήταν εθελοντική, γι αυτό κανείς δεν µπορούσε να γνωρίζει τον ακριβή αριθµό των σλαβόφωνων που θα ανταποκρίνονταν. Κατά συνέπεια, η Ελλάδα δεν προχώρησε, τη χρονική περίοδο , στη λήψη κανενός είδους συγκεκριµένου µέτρου για τους σλαβόφωνους. Η κατάσταση άλλαξε ριζικά στα τέλη του 1922, υπό την πίεση περίπου προσφύγων. Η επιτακτική ανάγκη για την εξεύρεση στέγης αλλά και τροφής κάποτε οδήγησε τους πρόσφυγες σε καθηµερινές συγκρούσεις µε τους ντόπιους, ιδίως δε µε τους σλαβόφωνους. Οι τελευταίοι περιήλθαν σε εξαιρετικά δεινή θέση. Το Αρχηγείο Στρατού, µε επείγον σήµα του προς το Υπουργείο των Στρατιωτικών, επεσήµανε τότε πως η πολιτική των πιέσεων έναντι των σλαβόφωνων κατοίκων εξέθετε τη χώρα στα µάτια της Κ.τ.Ε. Ήταν εµφανές ότι η διεθνής κοινότητα δεν θα έµενε απαθής σε οποιαδήποτε µορφή κακοµεταχείρισης των σλαβόφωνων. Η Ελλάδα έπρεπε, από την πλευρά της, να προβεί σε άµεσες ενέργειες για την ανακούφισή τους. Άλλωστε, δεν µπορούσε πλέον να επικαλεστεί το επιχείρηµα ότι η µετανάστευση βρισκόταν σε εξέλιξη, καθώς είχε γίνει αντιληπτό τη χρονική εκείνη στιγµή ότι η µεγάλη πλειοψηφία του σλαβόφωνου πληθυσµού, της Δυτικής Μακεδονίας κυρίως, δεν ήταν διατεθειµένη να εγκαταλείψει τις εστίες της. Εποµένως η Ελλάδα όφειλε να προσαρµοστεί στα νέα δεδοµένα και να εκπονήσει µία συνετή µειονοτική πολιτική. Παρ όλα αυτά, φαίνεται πως οι πιέσεις εναντίον των σλαβόφωνων εξακολούθησαν να ασκούνται, κυρίως για να εγκατασταθούν οι πρόσφυγες. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασµό µε τη διενέργεια εκτοπισµών στη Δυτική Θράκη, ανάγκασε τον Έλληνα υπουργό των Εξωτερικών Κωνσταντίνο Ρέντη να ζητήσει το καλοκαίρι του 1924 από τη Γενική Οι πιέσεις εναντίον σλαβόφωνων στη Δυτική Θράκη οδή-

22 Διοίκηση Μακεδονίας να ασκήσει την επιρροή της για την προστασία των σλαβόφωνων, πριν η χώρα εκτεθεί ενώπιον της Μεικτής Επιτροπής Ελληνοβουλγαρικής Μετανάστευσης. Ωστόσο, έως το 1925, οπότε ολοκληρώθηκε η ελληνοβουλγαρική µετανάστευση, η Ελλάδα φαίνεται πως δεν κατόρθωσε να διαµορφώσει συγκεκριµένη πολιτική αναφορικά µε τους παραµένοντες σλαβόφωνους. Στην καλύτερη περίπτωση, οι εν πολλοίς δίγλωσσοι αυτοί Έλληνες πολίτες αποτέλεσαν αντικείµενο διπλωµατικών διενέξεων της χώρας µε τη Βουλγαρία και τη Σερβία. Αποκορύφωµα της διπλωµατικής σύγχυσης, στην οποία είχε περιέλθει η Ελλάδα γύρω από το ζήτηµα της αντιµετώπισης των σλαβόφωνων κατοίκων που διέµεναν στα όριά της, αποτελεί η υπογραφή του πρωτοκόλλου Πολίτη-Καλφώφ, τον Σεπτέµβριο του Με βάση τους όρους του πρωτοκόλλου, η Ελλάδα αναγνώριζε ως «βουλγαρική» τη σλαβόφωνη µειονότητα και αναλάµβανε την υποχρέωση παραχώρησης σε αυτήν εκπαιδευτικών και θρησκευτικών δικαιωµάτων. Η υπογραφή του πρωτοκόλλου προκάλεσε έκπληξη και αγανάκτηση στην Ελλάδα. Οδήγησε µάλιστα και σε διπλωµατικό επεισόδιο µε τη Σερβία, η οποία αντιµετώπιζε παρόµοιο πρόβληµα µε τον σλαβόφωνο πληθυσµό στις νότιες επαρχίες της. Τελικά, το ελληνικό Κοινοβούλιο αρνήθηκε να επικυρώσει τους όρους του πρωτοκόλλου, επιστρατεύοντας διάφορα νοµικά επιχειρήµατα. Η διπλωµατική γκάφα χρεώθηκε στον Νικόλαο Πολίτη, αλλά ο απόηχός της παρέµεινε. Πόσοι όµως ήταν σλαβόφωνοι που παρέµειναν στην Ελλάδα µετά την ολοκλήρωση των ανταλλαγών των πληθυσµών, µετά δηλαδή το 1925; Παρά τα επίσηµα στατιστικά στοιχεία που έκαναν λόγο για περίπου άτοµα, φαίνεται πως ο αριθµός τους ήταν πολύ µεγαλύτερος, σχεδόν διπλάσιος. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο αριθµός των περίπου της απογραφής του 1928 περιλαµβάνει µόνο τους πρώην εξαρχικούς σλαβόφωνους. Οι πρώην πατριαρχικοί, οι «Γραικοµάνοι» των αρχών του αιώνα, φαίνεται ότι δεν προσµετρήθηκαν ξεχωριστά και ενσωµατώθηκαν στους υπόλοιπους Έλληνες. Προς αυτή την κατεύθυνση συνηγορεί η απόρρητη στατιστική του πληθυσµού της Μακεδονίας, την οποία διενήργησε η Γενική Διοίκηση Μακεδονίας στις αρχές του 1925, δηλαδή λίγο πριν ολοκληρωθεί η µετανάστευση των πληθυσµών µεταξύ της Ελλάδας και της Βουλγαρίας. Η στατιστική αυτή αναφέρεται σε σλαβόφωνους «τέως πατριαρχικούς», τους οποίους υπολογίζει σε και σε σλαβόφωνους «τέως εξαρχικούς», Η υπογραφή του πρωτοκόλλου Πολίτη-Καλφώφ για την

23 που τους εκτιµά σε άτοµα, εκ των οποίων επρόκειτο να µεταναστεύσουν συνολικά άτοµα. Έτσι, οι «τέως εξαρχικοί» θα περιορίζονταν τελικά σε Βέβαια, η διάκριση σε «τέως πατριαρχικούς» και «τέως εξαρχικούς» σλαβόφωνους δεν σηµαίνει απαραιτήτως ότι οι πρώτοι είχαν ελληνική συνείδηση ενώ οι άλλοι όχι, καθώς οι ονοµασίες «πατριαρχικός» και «εξαρχικός» δεν ταυτίζονταν πάντοτε µε τους «Φίλτατε κ. Πολίτη, Η υπόθεσις του πρωτοκόλλου (Πολίτη-Καλφώφ) έλαβε µορφήν πολύ δυσάρεστον, την οποίαν θα εννοήσετε αναγιγνώσκων την έγκλειστον έκθεσιν του κ. Τσάµπερλαιν, ήτις µας εκοινοποιήθη εµπιστευτικώς. Εννοείται ότι ενώπιον της δηµιουργηθείσης ούτω καταστάσεως ήτις παρουσιάζει την Ελλάδα ως αθετούσαν νοµίµως ήδη ανειληµµένας υποχρεώσεις, ηναγκάσθην να παρουσιάσω τα πληρεξούσιά µου, ν αναλάβω δε την διαχείρισιν της υποθέσεως εκ µέρους της Ελλάδος και µε πολύ µεγάλην µου λύπην να δηλώσω ότι το πρωτόκολλον ουδαµώς εδέσµευε την Ελλάδα όχι µόνο διότι απεκρούσθη υπό της νοµοθετικής εξουσίας, αλλά διότι ούτε υπό του ανωτάτου άρχοντος εκυρώθη, επειδή δε τα επιχειρήµατα ταύτα τα τόσον στερεά δεν έκαναν εντύπωσιν ηναγκάσθην να προβάλω και το τελευταίον επιχείρηµα ότι αν κατά το λοιπόν µέρος του πρωτοκόλλου είχετε εξουσιοδοτηθή τηλεγραφικώς υπό του κ. Ρούσου να υπογράψητε, το τηλεγράφηµά σας δι ου εζητείτο η εξουσιοδότησις του κ. Ρούσου δεν εµνηµόνευε την τελευταίαν διάταξιν καθ ην τούτο θα ισχύση άµα τη κυρώσει του υπό του συµβουλίου και εποµένως ως προς την διάταξιν ταύτην δεν είχετε ούτε καν εξουσιοδότησιν του υπουργού, ως πράγµατι τούτο προκύπτει εκ του φακέλλου της σχετικής αλληλογραφίας, την οποίαν έφερε εξ Αθηνών ο κ. Ραφαήλ. Ο κ. Τσάµπερλαιν αρνείται µάλιστα να δεχθή την επιµόνως προβαλλοµένην γνώµην µου ότι το αρµόδιον τµήµα της γραµµατείας πταίη, µη ζητήσαν προ της υπογραφής το πληρεξούσιόν σας, ότι θα προελαµβάνετο η υπογραφή και η όλη δυσχέρεια διότι ούτω θα εφιστάτο και η ιδική σας προσοχή επί της ελλείψεως εξουσιοδοτήσεως. Αλλά του εδήλωσα ότι κατά την δηµόσιαν συνεδρίασιν είµαι υποχρεωµένος να τονίσω το λάθος τούτο της γραµµατείας εφ όσον εις υµάς δεν ειµπορεί ν αποδοθή δολία προαίρεσις όπως παρασύρετε το συµβούλιον, αφ ου διά του πρωτοκόλλου η Ελλάς αναλαµβάνει υποχρεώσεις, όχι το συµβούλιο». (Επιστολή Ελευθερίου Βενιζέλου στον Νικόλαο Πολίτη, Γενεύη, 13 Μαρτίου 1925).

24 όρους «ελληνόφρων» και «βουλγαρόφρων» αντίστοιχα. Το φρόνηµα των κατοίκων µπορούσε εύκολα να αλλάξει είτε από καιροσκοπισµό είτε λόγω πιέσεων. Το σπουδαιότερο πάντως είναι ότι η µεταπήδηση των σλαβόφωνων από τα θρησκευτικά στρατόπεδα των αρχών του αιώνα στα εθνικά κράτη του Μεσοπολέµου, δεν αποτελούσε καθόλου εύκολη υπόθεση. Περιοχή Σλαβόφωνοι Προσφυγική µειονότητα στο παζάρι Αχίλλη των Γρεβενών. Τέως πατριαρχικοί Τέως σχισµατικοί Υπό µετανάστευση Θεσσαλονίκη Λαγκαδάς Κιλκίς Γουµένισσα Κατερίνη Πέλλα Νότια Γιαννιτσά Βέροια Φλώρινα Καστοριά Κοζάνη Πτολεµαΐδα

25 Γρεβενά Ανασελίτσα Σέρρες Νιγρίτα Ζίχνα Σιδηρόκαστρο Χαλκιδική Αρναία Δράµα Νευροκόπι Καβάλα Σύνολο Πηγή: ΑΥΕ/1925/Β/40,2, Συνοπτική στατιστική του πληθυσµού της Γενικής Διοικήσεως Μακεδονίας (αρχάς 1925) και Συνοπτική στατιστική του πληθυσµού Δυτ. Θράκης και Ανατ. Μακεδονίας 1925, Κοµοτηνή, 19 Νοεµβρίου Η περιπέτεια του πρωτοκόλλου Πολίτη-Καλφώφ και η προπαγανδιστική δράση των Σέρβων στη Δυτική και στην Κεντρική Μακεδονία άρχισαν να προβληµατίζουν έντονα την Ελλάδα. Η έως τότε πολιτική, αντί να επιλύει, όξυνε τα προβλήµατα. Η απόλυτη προσήλωση στις υποδείξεις της Κ.τ.Ε. για αναγνώριση των σλαβόφωνων ως εθνικής µειονότητας φαινόταν ακατάλληλη για τα δεδοµένα της Μακεδονίας, καθώς παρέσυρε τη χώρα σε διπλωµατική κρίση µε τους βόρειους γείτονές της. Ήταν εµφανές ότι

26 χρειαζόταν αλλαγή πλεύσης, µια διαφορετική πολιτική, εναρµονισµένη µε τις ιδιαιτερότητες της περιοχής. Τον Δεκέµβριο του 1924, ο υπουργός των Εσωτερικών Γεώργιος Κονδύλης πίστευε πως η µοναδική ουσιαστικά άµυνα της Ελλάδας έναντι των ξένων προπαγανδών ήταν η ευνοϊκή µεταχείριση των σλαβόφωνων. Οι συνθήκες φαίνεται ότι είχαν ωριµάσει και όλα συνηγορούσαν υπέρ της απεµπλοκής του ζητήµατος των σλαβόφωνων από το πλαίσιο των ελληνοβουλγαρικών και ελληνοσερβικών σχέσεων και τη µετατροπή του σε εσωτερικό ζήτηµα της Ελλάδας. Το 1925 αποτελεί σταθµό στη χάραξη της ελληνικής πολιτικής έναντι των σλαβόφωνων. Η ολοκλήρωση της ελληνοβουλγαρικής ανταλλαγής των πληθυσµών απάλλαξε την Ελλάδα από τη συντριπτική πλειοψηφία όσων σλαβόφωνων αµφισβητούσαν την ελληνική εξουσία. Ταυτόχρονα, η ελληνική κυβέρνηση γινόταν δέκτης πολλών µηνυµάτων που έφθαναν από τη Μακεδονία και σκιαγραφούσαν τη δεινή θέση των σλαβόφωνων χωρικών. Υπό την πίεση των γεγονότων αυτών, πρόβαλλε επιτακτική η ανάγκη της αναθεώρησης της ελληνικής πολιτικής και της διακριτικής µεταχείρισης των σλαβόφωνων. Η αλλαγή της ελληνικής πολιτικής εγκαινιάστηκε επίσηµα την άνοιξη του 1925 ενώπιον του συµβουλίου της Κ.τ.Ε. Μετά την απόρριψη του πρωτοκόλλου Πολίτη-Καλφώφ, ο γενικός γραµµατέας της Κ.τ.Ε., Έρικ Ντράµοντ, υπέβαλε στην ελληνική κυβέρνηση τρία ερωτήµατα αναφορικά µε τους σλαβόφωνους. Το πρώτο ερώτηµα ήταν το εξής: ποια ήταν τα µέτρα που είχε λάβει η Ελλάδα, µετά τις 29 Σεπτεµβρίου 1924, για να εφαρµόσει τη Συνθήκη περί Μειονοτήτων που είχε υπογράψει; Σύµφωνα µε το δεύτερο ερώτηµα, η Ελλάδα καλούνταν να δώσει πληροφορίες για τις µελλοντικές ενέργειές της, σε περίπτωση που θα αδυνατούσε να εφαρµόσει πλήρως τους όρους της συνθήκης. Το τρίτο ερώτηµα τέλος ζητούσε να διευκρινιστεί η άποψη της ελληνικής κυβέρνησης σχετικά µε τις ανάγκες των σλαβόφωνων στον τοµέα της εκπαίδευσης και της θρησκείας καθώς και ποια µέτρα σκόπευε να πάρει η Ελλάδα προς αυτή την κατεύθυνση. Δύο µήνες αργότερα, στις 29 Μαΐου 1925, ο επιτετραµµένος της Ελλάδας στην Κ.τ.Ε. Βασίλης Δενδραµής, απέστειλε στον γενικό γραµµατέα την ελληνική απάντηση. Σύµφωνα µε αυτήν, η ελληνική κυβέρνηση υποστήριξε πως δεν µπορούσε να λάβει κανένα µέτρο πριν ολοκληρωθεί η µεταξύ της Ελλάδας και της Βουλγαρίας µετανάστευση.

27 Ωστόσο, δήλωσε πως θα σεβόταν τους όρους της συνθήκης των Σεβρών. Επίσης, αναφορικά µε το τρίτο ερώτηµα, η Ελλάδα είχε την πρόθεση να εξετάσει µε φιλικό πνεύµα κάθε πρόταση που θα αναφερόταν στην εκπαίδευση της σλαβόφωνης γλωσσικής µειονότητας. Δεν µπορούσε ωστόσο να δεχθεί την ύπαρξη θρησκευτικής µειονότητας, αλλά ήταν πρόθυµη να εξετάσει το ενδεχόµενο να τελείται η θεία λειτουργία στη γλώσσα τους. Ουσιαστικά, η απάντηση της ελληνικής κυβέρνησης στα ερωτήµατα της Κ.τ.Ε. αποτύπωνε ανάγλυφα τη νέα ελληνική αντίληψη περί σλαβόφωνων, ότι δηλαδή αποτελούσαν γλωσσική και όχι εθνική µειονότητα. Στα τέλη του 1925, ο πρωθυπουργός Θεόδωρος Πάγκαλος απέστειλε προς τα Υπουργεία Εσωτερικών, Προνοίας και Γεωργίας καθώς και προς τον γενικό διοικητή Μακεδονίας διαταγή µε την οποία, αφού καταδίκαζε τις αδικίες που σηµειώνονταν σε βάρος των σλαβόφωνων, ζητούσε τη δίκαιη µεταχείρισή τους, αφού «οι χωρικοί ασχέτως του εάν είναι Ελληνόφωνοι ή Σλαβόφωνοι, είναι άπαντες Έλληνες ανήκοντες ανεξαιρέτως όλοι εις την ελληνικήν Πατρίδα». Οι παρατηρήσεις του Έλληνα πρωθυπουργού αποτύπωναν πολύ περιεκτικά τα κυριότερα εµπόδια για την οµαλή ένταξη των σλαβόφωνων στο ελληνικό κράτος: η συµπεριφορά των κρατικών υπαλλήλων και των ανδρών της χωροφυλακής, η ένταση στις σχέσεις τους µε τους πρόσφυγες κυρίως λόγω κτηµατικών διαφορών και η αδυναµία στη λήψη αποφάσεων σε τοπικό επίπεδο. Η νέα ελληνική αντίληψη περί των σλαβόφωνων εφαρµόστηκε έως το Επρόκειτο για αναγνώριση γλωσσικής µειονότητας, στην οποία, σύµφωνα µε τους φιλελεύθερους ανέµους που έπνεαν στη µεσοπολεµική Ευρώπη µετά τα 14 σηµεία των διακηρύξεων του Αµερικανού προέδρου Ουίλσον, έπρεπε να παραχωρηθούν εκπαιδευτικά δικαιώ- µατα. Η Ελλάδα δεν µπορούσε να µείνει ουραγός στις εξελίξεις αυτές και οι πολιτικές προθέσεις της φάνηκαν πολύ σύντοµα, στα τέλη κιόλας του Η αναγνώριση γλωσσικής µειονότητας σήµαινε ότι η Ελλάδα αποδεχόταν πως στο έδαφός της κατοικούσαν πολίτες µε µητρική γλώσσα άλλη από την ελληνική και µε ξεχωριστά ήθη και έθιµα. Αρνείτο όµως ότι οι πολίτες αυτοί είχαν εθνική συνείδηση άλλη από την ελληνική. Το γεγονός αυτό επέτρεπε στην Ελλάδα να θεωρεί το ζήτηµα των σλαβόφωνων ως καθαρά εσωτερικό της ζήτηµα και να το απεγκλωβίσει από το πλαίσιο των σχέσεών της µε τη Βουλγαρία και τη Γιουγκοσλαβία. Το επιχείρηµα στο οποίο στηρίχθηκε η Ελλάδα για να αρνηθεί την ύπαρξη εθνικής µειονότητας στο έδαφός Σκηνή χορού Σλαβοµακεδόνων στη Φλώρινα, µε την ευκαιρία

28 της, αντλήθηκε από τη συνθήκη του Νεϊγύ. Οι Έλληνες αρµόδιοι υποστήριξαν πως οι σλαβόφωνοι της Μακεδονίας, που δεν εγκατέλειψαν τη χώρα εκµεταλλευόµενοι τους όρους της συνθήκης του Νεϊγύ που τους το επέτρεπε, αν θεωρούσαν εαυτούς Βουλγάρους, ήταν ελληνικής εθνικής συνείδησης ή τουλάχιστον δεν αµφισβητούσαν την ελληνική εξουσία. Είναι πάντως βέβαιο πως, παρά τη συνθήκη του Νεϊγύ, δεν φαίνεται να αποχώρησε από την Ελλάδα το σύνολο των σλαβόφωνων που αµφισβητούσαν την ελληνική κυριαρχία στη Μακεδονία. Ωστόσο οι πολίτες αυτοί παρέµειναν τη συγκεκρι- µένη χρονική περίοδο σιωπηλοί, είτε γιατί φοβούνταν αντίποινα είτε για λόγους τακτικής, και δεν διεκδίκησαν δικαιώµατα εθνικής µειονότητας. Το γεγονός αυτό επέτρεψε στις ελληνικές κυβερνήσεις να υποστηρίξουν ότι οι παραµείναντες σλαβόφωνοι µόνο γλωσσικά διαφοροποιούνταν από τους υπόλοιπους Έλληνες. Οι συνοµιλίες της ελληνικής Κυβέρνησης µε εκπροσώπους της Κ.τ.Ε., την κρίσιµη εκείνη άνοιξη του 1925, εµπεριείχαν σαφέστατη ελληνική δέσµευση ως αντάλλαγµα στην ανάκληση του πρωτοκόλλου Πολίτη-Καλφώφ, για παραχώρηση εκπαιδευτικών δικαιωµάτων στους σλαβόφωνους. Μάλιστα ο Δενδραµής δήλωσε στον Κόλµπαν ότι η ελληνική κυβέρνηση είχε την πρόθεση να υιοθετήσει µέτρα παρόµοια µε εκείνα που ίσχυαν στην Τσεχοσλοβακία ή την Πολωνία, όπου η ίδρυση µειονοτικών σχολείων απαιτούσε την αίτηση 40 τουλάχιστον µαθητών. Ο Κόλµπαν όµως διαφώνησε, τονίζοντας ότι η θέση των µειονοτήτων ήταν διαφορετική και ζήτησε να υιοθετηθούν για τους σλαβόφωνους τα ίδια µέτρα που ίσχυαν και για τους υπόλοιπους Έλληνες. Εφόσον δηλαδή ιδρύονταν σχολεία για λιγότερους από 40 ελληνοφώνους, το ίδιο θα έπρεπε να ισχύει και για τους σλαβόφωνους. Η ελληνική κυβέρνηση ανέθεσε σε τριµελή οµάδα ειδικών τη σύνταξη ενός Αλφαβηταρίου (Abecedar) προς χρήση των σλαβόφωνων µαθητών. Πολύ σύντοµα, στα τέλη του 1925, το Αλφαβητάριο ήταν έτοιµο. Το Abecedar ήταν γραµµένο στο τοπικό ιδίωµα µε λατινικούς όµως χαρακτήρες, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση κυρίως της Βουλγαρίας αλλά και της Γιουγκοσλαβίας. Παρά τις φιλότιµες ελληνικές προσπάθειες, ο βίος του Αλφαβηταρίου έληξε άδοξα. Η δοκιµαστική αποστολή του στα σχολεία της περιοχής Αµυνταίου συνάντησε την έντονη αντίδραση του ντόπιου ελληνόφωνου κυρίως στοιχείου, που το έριξε στην πυρά. Ήταν εµφανές ότι οι επιλογές της κεντρικής πολιτικής εξουσίας βρίσκονταν σε δυσαρµονία µε τις διαθέσεις µέρους του πληθυσµού, Το εξώφυλλο και η σελίδα τίτλου του «Abecedar», του αλφαβητα-

29 διαθέσεις έντονα αντιβουλγαρικές κυρίως αλλά και αντισερβικές, λόγω των πρόσφατων πολεµικών περιπετειών και των δεινών που είχαν υποστεί οι Έλληνες της περιοχής από τις δραστηριότητες των βορείων γειτόνων. Η πολιτική αυτή έναντι των σλαβόφωνων δοκιµάστηκε σοβαρά στη διάρκεια της δικτατορίας του Πάγκαλου, το καλοκαίρι του Η ανατροπή όµως του Πάγκαλου έθεσε τέρµα στα σχέδιά του, αν και οι αρνητικές εντυπώσεις παρέµεναν. Η ελληνική πολιτική επανήλθε εκ νέου στην κοίτη που είχε σχεδιασθτεί την άνοιξη του 1925 και οι σλαβόφωνοι θεωρήθηκαν και πάλι δίγλωσσοι Έλληνες, στους οποίους θα έπρεπε να παραχωρηθούν εκπαιδευτικά δικαιώµατα. Ωστόσο κάποιες ενέργειες της πολύ προσεκτικής ελληνικής κυβέρνησης δεν απέδωσαν. Στη διάρκεια του 1929 η κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου, στην προσπάθειά της να προχωρήσει σε διακανονισµό των διαφορών µε τους γείτονές της, αποπειράθηκε να ιδρύσει µειονοτικά σχολεία για τους σλαβόφωνους. Συνάντησε όµως την αντίδραση της Βουλγαρίας, που απαιτούσε τη χρήση στα σχολεία της βουλγαρικής αλλά και της Γιουγκοσλαβίας, που επέµενε ότι θα έπρεπε να χρησιµοποιείται η σερβοκροατική. Οι βόρειοι γείτονες της Ελλάδας δεν εννοούσαν να αποδεχθούν ότι η περίοδος των ενεργών αναµείξεών τους στα εσωτερικά θέµατα της Ελλάδας, µε αιχµή του δόρατός τους το ζήτηµα των σλαβόφωνων, είχε παρέλθει. Ο Βασίλης Δενδραµής, Έλληνας πρεσβευτής στη Σόφια, διεµήνυσε στον Βούλγαρο υπουργό Εξωτερικών Μπέρωφ πως στην Ελλάδα δεν υπήρχε βουλγαρική µειονότητα, αλλά µόνο σλαβόφωνη γλωσσική µειονότητα µε ελληνική εθνική συνείδηση. Το ζήτηµα επανήλθε τον Σεπτέµβριο του 1930 στη Γενεύη, όταν ο Βενιζέλος και ο Ανδρέας Μιχαλακόπουλος, υπουργός Εξωτερικών, είχαν χωριστές συζητήσεις µε τον Μπέρωφ. Ο Βούλγαρος υπουργός Εξωτερικών ζήτησε από τον Έλληνα οµόλογό του να λειτουργήσουν σχολεία και εκκλησίες για τους σλαβόφωνους κατοίκους της Καστοριάς. Ο Μιχαλακόπουλος όµως αντέδρασε, λέγοντας πως οι πολίτες αυτοί της Ελλάδας δεν είχαν ζητήσει κάτι τέτοιο. Ταυτόχρονα, υπενθύµισε στον συνάδελφό του τις αντιδράσεις της Γιουγκοσλαβίας, σε περίπτωση που η Ελλάδα αναγνώριζε βουλγαρική µειονότητα στο έδαφός της. Προσέθεσε όµως ότι θα ήταν διατεθειµένος να εξετάσει το ζήτηµα της λειτουργίας των σχολείων και των εκκλησιών, αν η Βουλγαρία διακήρυττε επισήµως ότι αναγνώριζε το εδαφικό status quo στα Βαλκάνια και δεν έτρεφε διεκδικήσεις επί

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX [ ](2012) XXX σχέδιο ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Κράτος μέλος: Ελλάδα που συνοδεύει το έγγραφο ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET05: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει το ποσοστό των ανέργων στο σύνολο του ενεργού πληθυσμού ανά Περιφέρεια. Το επίπεδο ανεργίας αποτελεί βασική συνιστώσα της οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Συχνές Ερωτήσεις για τον Κώδικα εοντολογίας του Ν.4224/2013 1) Ποιός είναι ο σκοπός του Κώδικα εοντολογίας;... 2

Συχνές Ερωτήσεις για τον Κώδικα εοντολογίας του Ν.4224/2013 1) Ποιός είναι ο σκοπός του Κώδικα εοντολογίας;... 2 Συχνές Ερωτήσεις για τον Κώδικα εοντολογίας του Ν.4224/2013 1) Ποιός είναι ο σκοπός του Κώδικα εοντολογίας;... 2 2) Ποιοι υπάγονται στον Κώδικα εοντολογίας;... 2 3) Τι απαιτείται από τους δανειολήπτες

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα 2014-15. Ενδεικτικές απαντήσεις. Ιστορία. Γ Λυκείου ΟΜΑΔΑ Α

Διαγώνισμα 2014-15. Ενδεικτικές απαντήσεις. Ιστορία. Γ Λυκείου ΟΜΑΔΑ Α Διαγώνισμα 2014-15 Ενδεικτικές απαντήσεις Κυριακή 01/03/2015 Ημερομηνία Ιστορία Εξεταζόμενο μάθημα Γ Λυκείου Τάξη ΟΜΑΔΑ Α Α.1) Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής (1923) : Με βάση το άρθρο 11 της Σύμβασης της Λοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 9.9.2015

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 9.9.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 9.9.2015 C(2015) 6283 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 9.9.2015 έγκριση ορισμένων στοιχείων του προγράμματος συνεργασίας Interreg V-A Ελλάδα- Βουλγαρία για υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΡΜΟΔΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΦΟΡΕΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΘΕΣΕΙΣ ΕΝΩΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΛΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία E.E., Παρ. I, Αρ. 2485, 2.3.90 811 Ν. 23/90 Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 23

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α2

Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α2 Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α θεωρητικής κατεύθυνσης ΘΕΜΑ Α1 α. Ορεινοί: Κατά τη διάρκεια της Εθνοσυνέλευσης του 1862-1864 εμφανίζεται η μεγάλη παράταξη των Ορεινών. σχολ. βιβλίο σελ.77: «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και

Διαβάστε περισσότερα

ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη

ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού σε σχέση με την ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη Υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και άνοιξε για υπογραφή, κύρωση και

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου.

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. ΕΛΠ 40 Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. Διαμόρφωση κεφαλαίων εργασίας: 1. Μουσική και χορός: απαραίτητα στοιχέια κουλτούρας 2. Βορειοελλαδικός χώρος και πληθυσιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ Σελίδα 1 1 Ο Κεφάλαιο Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1821-1828 Επαναστατικός Αγώνας 1864 Προσάρτηση Επτανήσων 1881 Προσάρτηση Άρτας και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων.

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων. ΘεμελειώδειςΑρχές ΘέσειςτηςΕκκλησίαςτηςΕλλάδος γιατηνπροστασίατωνπροσφύγων. Η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία δείχνει μια ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στον ξένο. Άλλωστε και ο Ιδρυτής Της, ο Κύριος Ημων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Η Άγκυρα ανησυχεί και προκαλεί

Η Άγκυρα ανησυχεί και προκαλεί Πέµπτη 3 Μαΐου 2012 www.geostrategy.gr Η Άγκυρα ανησυχεί και προκαλεί Χρήστος Μηνάγιας και Βασίλης Γιαννακόπουλος Νέες τουρκικές προκλήσεις Στις 27 Απριλίου 2012, δηλαδή εννέα ηµέρες πριν τη διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 Μονάδα Ανάλυσης & Τεκμηρίωσης, Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Πρόνοιας Ομάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. Φύλλου 3 17 Μαρτίου 2015 Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 11 Για την ρύθμιση του

Διαβάστε περισσότερα

14PROC002340258 2014-10-14

14PROC002340258 2014-10-14 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Ασφαλείας: Βαθμός Προτεραιότητας: ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΛΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. α. Ορεινοί: Οι επαναστάτες του 1862 προκήρυξαν εκλογές αντιπροσώπων για Εθνοσυνέλευση, η οποία θα ψήφιζε νέο σύνταγμα. Οι εκλογές έγιναν το Νοέμβριο του 1862. Η πλειονότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά τα χαρακτηριστικά των μετακινήσεων επί του άξονα και ειδικότερα τα ακόλουθα: α) προέλευση-προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Ο Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος επεξεργάζεται και εκδίδει κάθε δύο χρόνια τον Κατάλογο Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος, έναν πλήρη οδηγό των παραγωγικών, µεταποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΦΩΤΟ: Κάτια Χριστοδούλου 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ΑΚΟΜΑ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ, ΑΚΟΜΑ ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΗ Τα αποτελέσματα της στρατιωτικής εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει την ταξινόμηση (α) όλων των αστικών κέντρων και των πρωτευουσών των νομών της Ζώνης IV κατά πληθυσμιακό μέγεθος, (β) των αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Α. 2. α. Λάθος β. Λάθος γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό

Α. 2. α. Λάθος β. Λάθος γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΧΑΙΡΗ ΤΡΙΠΑΜΠΟΥΚΗ ΑΜΑΛΙΑ, ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, ΓΚΟΤΣΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ, ΖΟΥΠΟΥ ΑΘΗΝΑ, ΣΤΕΦΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και Δήμο της Ζώνης IV. Η σκοπιμότητα του δείκτη αφορά στην γνώση των μακροσκοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά.

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Γενικό Λύκειο Βαλτινού Τρικάλων ως εµπλεκόµενο σχολείο στο ευρωπαϊκό πρόγραµµα Comenius Regio, που υλοποιείται µεταξύ φορέων και οργανισµών των Τρικάλων (Ελλάδα) και του

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την εξέλιξη του αριθμού και του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων στους Νομούς και στις Περιφέρειες στη Ζώνης Επιρροής της Εγνατίας Οδού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΙΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ Ο ΙΚΩΝ ΑΞΟΝΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ: ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ, ΠΑΘΕ ΚΑΙ ΙΟΝΙΑ Ο ΟΣ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΙΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ Ο ΙΚΩΝ ΑΞΟΝΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ: ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ, ΠΑΘΕ ΚΑΙ ΙΟΝΙΑ Ο ΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΙΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ Ο ΙΚΩΝ ΑΞΟΝΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ: ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ, ΠΑΘΕ ΚΑΙ ΙΟΝΙΑ Ο ΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στα πλαίσια πρακτικής άσκησης στο Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ημερομηνία και ώρα εξετάσης: 2 Ιουνίου 2006 7.30 π.μ.

Διαβάστε περισσότερα

GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 12ης Δεκεμβρίου 1973 * Στην υπόθεση 131/73, που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Tribunale του Τρέντο προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 1 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟΥ Η περιφερειακή ανάλυση που ακολουθεί βασίζεται στις έρευνες Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Διαβάστε περισσότερα

Νόμιμο δικαίωμά μας τα 12 μίλια

Νόμιμο δικαίωμά μας τα 12 μίλια Εφημερίδα: Hürriyet Ημερομηνία: 28/3/201 Συντάκτης: Cansu Çamlibel Μετάφραση: Βαλέρια Αντωνοπούλου Νόμιμο δικαίωμά μας τα 12 μίλια Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Δημήτρης Δρούτσας, ο οποίος λίγο καιρό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης

Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. α) Πότε εµφανίστηκαν τα αλβανικά φύλα στη Βόρεια Ήπειρο, σε ποιες οµάδες διακρίνονται και ποια τα χαρακτηριστικά τους; β) Πώς θα χαρακτηρίζατε, κάτω απ αυτές τις συνθήκες,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕΔ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕΔ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕΔ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 Μονάδα Ανάλυσης & Τεκμηρίωσης, Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση

Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση Μεταβολές 2008-2009 Ιούνιος 2009 PI0960/ Διάγραμμα 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ *Η έρευνα του 2008 δημοσιεύθηκε στην ειδική έκδοση του ECONOMIST, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Μονάδα Ανάλυσης & Τεκμηρίωσης, Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας.

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας. 20 Ιουνίου, 2007 Πρόεδρο και Μέλη Επιτροπής Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Βουλής των Αντιπροσώπων, Βουλή των Αντιπροσώπων, Λευκωσία. Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι Μέλη της Επιτροπής, Θέµα: Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος λευκή σελίδα λευκή σελίδα Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος Θεσσαλονίκη 2013 Π. Νάσκου - Περράκη & Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912.

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912. Στη Θεσσαλονίκη λειτούργησε τηλεγραφική υπηρεσία πιθανότατα για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1870. Αποτελούσε το ένα τμήμα της αυτοκρατορικής κρατικής υπηρεσίας των ταχυδρομείων και του τηλέγραφου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 ««««««««««««2009 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων 13.6.2007 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με τη διπλωματική και προξενική προστασία των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Πίνακας 1:Πλήθος αποκρινόμενων ανά περιφέρεια - Σεπτέμβριος 2013 Περιφέρεια Αποκρινόμενοι Παρατηρήσεις - Θράκη >100 - Κεντρική >100 -

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Το Μακεδονικό Ζήτημα και η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική

Το Μακεδονικό Ζήτημα και η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική Εργασία στο μάθημα Εισαγωγή στη Διεθνή Πολιτική Παρουσίαση του βιβλίου του κ Πέτρου Σιούσιουρα Το Μακεδονικό Ζήτημα και η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική Καππάτου,Αλίκη 11/1/2015 Περιεχόμενα Πρόλογος...2 Βιβλιοπαρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1

Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1 Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1 Η Μεγάλη Ιδέα 19 ος αιώνας : εθνικά οράματα και εθνικές αποτυχίες Στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος του 1830 δεν περιλαμβανόταν παρά ένα μικρό τμήμα των περιοχών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Ορισμός εμπορικής πράξης (σελ.77) 2. Αντικειμενικό, υποκειμενικό, μικτό και σύστημα οργανωμένης επιχείρησης.(σελ.77-79) 3. Πρωτότυπα(φύσει) εμπορικές πράξεις του χερσαίου

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη Λοζάνης 1923 Ανταλλαγή πληθυσμών. Νικόλας Ζούμπερης

Συνθήκη Λοζάνης 1923 Ανταλλαγή πληθυσμών. Νικόλας Ζούμπερης Συνθήκη Λοζάνης 1923 Ανταλλαγή πληθυσμών Νικόλας Ζούμπερης Η Συνθήκη της Λοζάνης κατάργησε την Συνθήκη των Σεβρών που δεν είχε γίνει αποδεκτή από την νέα κυβέρνηση της Τουρκίας που διαδέχθηκε το σουλτάνο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013)

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) 1. Κοινή Γεωργική Πολιτική 1.1. Μεταρρύθµιση της ΚΓΠ Τον Ιούνιο 2003 εγκρίθηκε µια εκ θεµελίων µεταρρύθµιση της Κοινής Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών.

τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών. Πειραιάς, 25 Σεπτεµβρίου 2015 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει την ταξινόμηση (α) όλων των αστικών κέντρων και των πρωτευουσών των νομών της Ζώνης IV κατά πληθυσμιακό μέγεθος, (β) των αστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1 Να προσδιορίσετε αν το περιεχόµενο των ακόλουθων προτάσεων είναι σωστό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕΔ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕΔ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕΔ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 2013: Ο ΠΡΩΤΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ» Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία)

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 30 Σεπτεµβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ (προσωρινά στοιχεία) Από

Διαβάστε περισσότερα