Το δάσος έχει και ζώα! Δεν μπορούμε να τα δούμε εύκολα Όμως αφού υπάρχουν ο ήλιος, το νερό, το έδαφος, ο αέρας, τα φυτά, υπάρχουν και ζώα!

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το δάσος έχει και ζώα! Δεν μπορούμε να τα δούμε εύκολα Όμως αφού υπάρχουν ο ήλιος, το νερό, το έδαφος, ο αέρας, τα φυτά, υπάρχουν και ζώα!"

Transcript

1 Το δάσος έχει και ζώα! Δεν μπορούμε να τα δούμε εύκολα Όμως αφού υπάρχουν ο ήλιος, το νερό, το έδαφος, ο αέρας, τα φυτά, υπάρχουν και ζώα! Ας ψάξουμε 43

2 44

3 4.1 Ανακαλύπτουμε ζώα στο δάσος μας Αναζήτηση ζώων στο δάσος. Συσχέτιση των βιοδηλωτικών στοιχείων και της παρουσίας ζώων στο δάσος. Ανάδειξη της εξάρτησης των ζωικών οργανισμών από τους φυτικούς οργανισμούς. Προτεινόμενα μέσα και υλικά: βιβλία και εικόνες με ζώα, φωτογραφική μηχανή, κόλλες χαρτιού (Α4), μπογιές, τα φύλλα εργασίας 8, 9, 10 Διάρκεια: η συζήτηση στην τάξη Έως 60 οι εργασίες στο πεδίο Στην τάξη Για την εισαγωγή των παιδιών σε θέματα που αφορούν στα ζώα του δάσους της περιοχής τους και την ανίχνευση των αντιλήψεων των παιδιών σχετικά, προτείνεται η έναρξη συζήτησης με ερωτήματα που αφορούν σε άμεσες εμπειρίες των παιδιών με ζώα: - Ποιος έχει κάποιο ζωάκι στο σπίτι του; - Πώς είναι; Πώς το λένε; Τι ανάγκες έχει; Πώς το φροντίζουν; - Ποιος γνωρίζει άλλα ζώα; - Πώς έχεις γνωρίσει αυτό το ζώο; Γνωρίζεις πού ζει; - Υπάρχουν ζώα στην αυλή μας; - Ποιος έχει δει ζώα στο πάρκο; Θέλει να μας μιλήσει γι αυτά; - Ποιος έχει δει ζώα σε δάσος; Παρουσιάζονται βιβλία, εικόνες με ζώα, τα παιδιά ανταλλάσσουν απόψεις και εμπειρίες. Η ομάδα προετοιμάζεται για μια εξόρμηση στο δάσος της περιοχής με σκοπό την αναζήτηση και παρατήρηση ζώων του δάσους. Στο πεδίο Τα μέρη ενός φυτού δεν είναι χρήσιμα μόνο για το ίδιο το φυτό. Πολλά ζώα αξιοποιούν μέρη των φυτών για την εύρεση τροφής, για προστασία, για την κατασκευή φωλιών ή τρέφονται με αυτά. Συνεπώς για την προσέγγιση αυτών των εξαρτήσεων, προτείνεται η επίσκεψη των παιδιών στο δάσος. Είναι προτιμότερο η επίσκεψη να πραγματοποιηθεί το φθινόπωρο ή την άνοιξη όπου η εμφάνιση καρπών ή ανθέων σε δέντρα και θάμνους και η παρουσία οργανισμών (π.χ. 45

4 πουλιών ή εντόμων) δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να παρατηρήσουν την αξιοποίηση διάφορων μερών των φυτών από ζωικούς οργανισμούς. Επισημαίνεται ότι τα περισσότερα ζώα δεν γίνονται άμεσα αντιληπτά. Κάποια «κρύβονται» στο φύλλωμα ή στον κορμό των δέντρων, άλλα ζουν στο έδαφος, μερικά είναι δραστήρια μόνο κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ άλλα διακρίνονται δύσκολα λόγω μικρού μεγέθους. Υπάρχουν βέβαια πάντα στοιχεία (φωλιές, τρύπες σε κορμούς, ανοίγματα στο έδαφος, ίχνη πελμάτων, φυτικοί ιστοί σε φάση αποσύνθεσης, μισοφαγωμένοι καρποί, περιττώματα κ.λπ.) που υποδηλώνουν όχι μόνο την παρουσία αλλά και συγκεκριμένες δραστηριότητες των ζώων. Για παράδειγμα ένα μισοφαγωμένο κουκουνάρι ή ένα σπασμένο φουντούκι μπορεί να δηλώνει την παρουσία του σκίουρου αλλά και μια βασική του ανάγκη, την πρόσληψη τροφής. Ίχνη πελμάτων κοντά σε ποτάμι δηλώνουν την παρουσία αλλά και την ανάγκη κάποιου ζώου για νερό. Άρα, εάν πραγματικά επιθυμούν τα παιδιά να συναντήσουν κάποια ζώα, θα πρέπει να είναι πολύ παρατηρητικά, συγκεντρωμένα και σιωπηλά. Κατά την εξερεύνησή τους αναμένεται να ανακαλύψουν: - ίχνη πελμάτων θηλαστικών, - φωλιές πουλιών, - ανοίγματα στο έδαφος ή στους κορμούς των δέντρων, - περιττώματα θηλαστικών ή πουλιών, - φτερά, καρπούς και φύλλα, - αλλά και υπολείμματα φωτιάς, πινακίδες, μονοπάτια, κάδους απορριμμάτων κ.λπ. που δηλώνουν την παρουσία κι ενός άλλου οργανισμού που δραστηριοποιείται στο δάσος, του ανθρώπου. Όλα τα παραπάνω κι ό,τι ακόμα ανακαλύψουν σημειώνονται στο φύλλο εργασίας 8 ή σε μια κόλλα χαρτιού που θα έχουν μαζί τους. Επίσης φωτογραφίζουν ό,τι τους εντυπωσιάζει. Κάθε ανακάλυψη υποστηρίζεται κι από τους σχολιασμούς των παιδιών. Για την ανάδειξη της εξάρτησης ζωικών οργανισμών από τα φυτά προτείνεται κατά την ανακάλυψη Φύλλο εργασίας 8 των βιοδηλωτικών στοιχείων να τονίζεται η παρουσία του οργανισμού σε σχέση με τη δραστηριότητά του που άφησε ίχνη. Η συζήτηση που πλαισιώνει την παρατήρηση μπορεί να υποστηριχθεί από παραινέσεις και διαπιστώσεις όπως: - Ελάτε να κοιτάξουμε καλά αυτά τα δυο πράσινα φύλλα. Είναι ίδια; Στο ένα υπάρχουν τρύπες. Πώς έγινε αυτό; (Πιθανή απάντηση: κάμπιες και σαλιγκάρια τρέφονται με φύλλα). - Αυτά τα κλαδάκια των θάμνων είναι γεμάτα με ιστούς. Ποιος τους έκανε; (Απάντηση: αράχνες). Βλέπουμε κάποια αράχνη αυτή τη 46

5 στιγμή; Σε τι χρησιμεύουν στην αράχνη τα κλαδάκια; (Απάντηση: στηρίζει τον ιστό της και παγιδεύει έντομα που αποτελούν την τροφή της). - Ας μαζέψουμε λίγα κουκουνάρια (ή βελανίδια ή κάστανα ανάλογα με το μέρος της επίσκεψης). Δεν είναι όλα ίδια (κάποιο μπορεί να είναι μισοφαγωμένο). Ξέρουμε κάποιο ζώο που τρέφεται με αυτούς τους καρπούς; (Πιθανή απάντηση: σκίουρος, ποντικός κ.ά.). - Ας κοιτάξουμε το θάμνο ή τα λουλούδια στο έδαφος. Υπάρχουν μέλισσες γύρω τους. Τι κάνουν οι μέλισσες στα άνθη; (Πιθανή απάντηση: τρέφονται). - Κοιτάζουμε τώρα αυτό το δέντρο, έχει πολλούς καρπούς. Τι είναι; (Προσεγγίζετε, για παράδειγμα, μια αγριοαχλαδιά). Μπορούμε να πάρουμε αχλάδια; (Πιθανόν να υπάρξει αρνητική και θετική απάντηση από τα παιδιά. Ο άνθρωπος μπορεί να συλλέγει καρπούς από δέντρα του δάσους). Προτείνεται και η επιλογή αχλαδιών που μέσα στον καρπό τους μπορεί να υπάρχει προνύμφη εντόμου (κοινώς σκουληκάκι). Αυτό αποτελεί αφορμή για να αναρωτηθούν τα παιδιά, γιατί το σκουληκάκι βρίσκεται εκεί μέσα; (Πιθανή απάντηση: για να τραφεί). - Από τι είναι φτιαγμένη η φωλιά του πουλιού που βλέπουμε πάνω στα κλαδιά; (Πιθανή απάντηση: από ξυλαράκια). Δε βλέπουμε το πουλί, όμως αφού υπάρχει η φωλιά του, μπορεί να μένει εδώ. Πού βρήκε τα υλικά για να φτιάξει τη φωλιά του; Για την ολοκλήρωση της δραστηριότητας προτείνεται η ενασχόληση των παιδιών με τα φύλλα εργασίας 9 & 10. Φύλλα εργασίας 9 & 10 47

6 4.2 Ποιος άλλος μένει εδώ; Κατανόηση της δυνατότητας αξιοποίησης των διαφορετικών μερών ενός δέντρου από άλλους οργανισμούς. Προτεινόμενα μέσα & υλικά: η έντυπη έκδοση του ΚΠΕ Καστοριάς «Ποιος Άλλος Μένει Εδώ;» και η κατασκευή με τα σφηνώματα που τη συνοδεύει, 2 λευκά χαρτόνια κάνσον, ψαλιδάκια, μαρκαδόροι, μουσικά όργανα, καβαλέτο Διάρκεια: για κάθε δραστηριότητα Στην τάξη I. Στην ενότητα αυτή προτείνεται η παρουσίαση και αξιοποίηση της έκδοσης του παρόντος εκπαιδευτικού υλικού, «Ποιος Άλλος Μένει Εδώ;». Στα κείμενά του παρουσιάζονται ζώα του δάσους που αξιοποιούν τα μέρη ενός δέντρου για την εύρεση της τροφής τους ή για την προστασία τους ή για την κατασκευή της φωλιάς τους. Τα παιδιά «διαβάζουν» την ιστορία παρατηρώντας τις εικόνες του βιβλίου. Ύστερα παιδιά και εκπαιδευτικός διαβάζουν τα κείμενα. Στο τέλος της ανάγνωσης, κάποιες από τις απορίες ή εντυπώσεις των παιδιών θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στη συζήτηση έτσι ώστε να γίνει κατανοητή η συμβολή του δέντρου στην ικανοποίηση ορισμένων αναγκών των ζώων που αναφέρονται στο βιβλίο. Για παράδειγμα: - Πού έχει τη φωλιά του ο σκίουρος; - Σε τι του χρειάζεται μια φωλιά; Πώς την κατασκευάζει; - Τι ζητούν τα μυρμήγκια στο δέντρο; - Τι κάνουν οι πράσινες κάμπιες; - Πού φτιάχνει τη φωλιά του ο δρυοκολάπτης; Τι χρησιμοποιεί; - Έχει κι η αράχνη τον ιστό της στο δέντρο; Τι κάνει με αυτόν; 48

7 Μετά την ανάγνωση και τη συζήτηση τα παιδιά καλούνται να παίξουν με την κατασκευή σφηνωμάτων που συνοδεύει το προαναφερόμενο βιβλίο. II. Συνέχεια των προηγούμενων δραστηριοτήτων είναι και η παρακάτω πρόταση: Σε κάθε πλευρά του καβαλέτου τοποθετείται ένα λευκό χαρτόνι κάνσον. Ο εκπαιδευτικός σχεδιάζει και στα δύο χαρτόνια διάφορα φυτά του δάσους. Τα παιδιά χωρίζονται σε δυο ομάδες. Τα παιδιά κάθε ομάδας ζωγραφίζουν ζώα σε κόλλες χαρτιού, τα κόβουν στο περίγραμμά τους και τα κολλούν σε κάθε ένα από τα χαρτόνια, εντάσσοντάς τα σύμφωνα με τις πληροφορίες της ιστορίας και τις διαπιστώσεις τους από τις δραστηριότητες στο πεδίο. Όταν ολοκληρωθεί κάθε σύνθεση, ο εκπαιδευτικός χαράσσει γραμμές σε κάθε χαρτόνι, χωρίζοντας την εικόνα σε μεγάλα τμήματα. Τα παιδιά κάθε ομάδας καλούνται να κόψουν τα τμήματα κάθε σύνθεσης, να τα ανακατέψουν και να ανασυνθέσουν την εικόνα. III. Τα παιδιά γενικά εντυπωσιάζονται ή συμπαθούν τα ζώα. Ίσως μετά την ανάγνωση της ιστορίας, να προσπαθήσουν αυθόρμητα να μιμηθούν κάποιους από τους πρωταγωνιστές της ιστορίας. Καλείται λοιπόν όποιο παιδί επιθυμεί να αποδώσει τους διαλόγους ή να μιμηθεί τη συμπεριφορά και τις κινήσεις των ζώων της ιστορίας. Σε ένα καλάθι μπορεί να υπάρχουν πλαστικοποιημένες εικόνες των ζώων. Διαλέγουν τα παιδιά όποιο ζώο θέλουν να εκπροσωπήσουν και κρεμούν στο λαιμό τους την εικόνα με ένα σχοινάκι. Τα παιδιά που δε θέλουν να παίξουν γίνονται θεατές. Αν επιθυμούν να παίξουν όλα και ο αριθμός παιδιών είναι μεγάλος, χωρίζονται σε δύο ομάδες, τους παίκτες και τους θεατές και συμμετέχουν εναλλάξ. Καλούνται να δείξουν πώς κινείται το ζώο που εκπροσωπούν, ποιον συναντά, τι κάνει για να βρει τροφή, ποιον προσπαθεί να αποφύγει κ.λπ.. Ειδικά η σκηνή της γιορτής, μια ιδιαίτερα ζωντανή σκηνή, θα μπορούσε να αναπαρασταθεί και με τη χρησιμοποίηση διάφορων μουσικών οργάνων. 49

8 4.3 Ζω σε ένα δέντρο του δάσους - Ποιος είμαι; Οι παρακάτω δραστηριότητες επίσης υποστηρίζονται από την έκδοση «Ποιος Άλλος Μένει Εδώ;». Αξιοποίηση, επεξεργασία των πληροφοριών που δίνονται στην ιστορία «Ποιος Άλλος Μένει Εδώ;» καθώς και των εμπειριών των παιδιών σχετικά με τα μορφολογικά χαρακτηριστικά, τις τροφικές προτιμήσεις και τις συνήθειες των ζώων που αναφέρονται στην ιστορία. Προτεινόμενα μέσα & υλικά: το βιβλίο «Ποιος Άλλος Μένει Εδώ;» και η κατασκευή με τα σφηνώματα, πλαστικοποιημένες καρτέλες με εικόνες των ζώων που αναφέρονται, σχοινάκι (8 10μ.) Διάρκεια: κάθε δραστηριότητα Στην τάξη I. Το κείμενο της ιστορίας «Ποιος Άλλος Μένει Εδώ;» εκτός από τον προβληματισμό που αποβλέπει να δημιουργήσει σχετικά με την αξία της συμβολής ενός δέντρου στην ικανοποίηση των αναγκών ορισμένων ζώων, παρέχει και μερικές πληροφορίες σχετικά με τα μορφολογικά χαρακτηριστικά και τις τροφικές επιλογές των συγκεκριμένων ζώων. Με την πρόκληση συζήτησης για τα ζώα που αναφέρονται, αναδύονται κάποιες σχετικές πληροφορίες. Για παράδειγμα: - η αράχνη έχει οκτώ πόδια - ο δρυοκολάπτης κάνει τη φωλιά του στους κορμούς των δέντρων - κάποιες κάμπιες είναι πράσινες και τρέφονται με τα φύλλα του δέντρου - έντομα παγιδεύονται στον ιστό της αράχνης - η κίσσα κατασκευάζει τη φωλιά της στα χαμηλά κλαδιά του δέντρου κ.ά.. Στη συνέχεια αξιοποιούνται οι πλαστικοποιημένες εικόνες των ζώων της ιστορίας και το σχοινάκι ως εξής: Τοποθετείται το σχοινάκι κάτω στο πάτωμα (σε ευθεία ή καμπύλη γραμμή). Στερεώνονται οι εικόνες των ζώων κατά μήκος του σχοινιού, σε ίσα διαστήματα μεταξύ τους και τοποθετούνται έτσι, ώστε το ζώο που απεικονίζεται να γίνεται γρήγορα αντιληπτό από τα παιδιά. Τα παιδιά σχηματίζουν ζευγάρια. Περπατούν δίπλα στο σχοινάκι, στέκονται σε όποια εικόνα τους αρέσει, λένε το όνομα του εικονιζόμενου ζώου και συνομιλούν μεταξύ τους αναφέροντας πληροφορίες γι αυτό ή περιγράφοντας σχετικές εμπειρίες τους. 50

9 II. Οι προηγούμενες προσεγγίσεις υποστηρίζουν το παιχνίδι: «Ζω σε ένα δέντρο του δάσους. Ποιος είμαι;». Ο εκπαιδευτικός παρουσιάζει την κατασκευή που συνοδεύει το βιβλίο χωρίς τα σφηνώματα. Καλεί τα παιδιά με την παρακάτω διαδικασία να «κερδίσουν» τα σφηνώματα και να συμπληρώσουν την κατασκευή. Τα παιδιά κάθονται συγκεντρωμένα στο πάτωμα. Ένα παιδί κάθεται πιο μακριά, σε μια καρέκλα, έχοντας τα μάτια του κλειστά. Ο εκπαιδευτικός δείχνει μια από τις παραπάνω πλαστικοποιημένες εικόνες στα υπόλοιπα παιδιά (π.χ. την εικόνα του σκίουρου). Εκείνα αρχίζουν να δίνουν πληροφορίες για το ζώο της εικόνας, στην προκειμένη περίπτωση για το σκίουρο, στο παιδί με τα κλειστά μάτια. Δεν αναφέρουν φυσικά το όνομα του ζώου. Για παράδειγμα: - έχει τέσσερα πόδια, - σκαρφαλώνει στα δέντρα, - έχει μια φουντωτή ουρά, - τρώει βελανίδια, κάστανα, κουκουνάρια Το παιδί με τα κλειστά μάτια προσπαθεί να βρει σε ποιο ζώο αναφέρονται οι πληροφορίες. Αν το βρει, ανοίγει τα μάτια του, ο εκπαιδευτικός του δείχνει την εικόνα και του ζητά να διαλέξει το αντίστοιχο σφήνωμα (του σκίουρου) για να συμπληρώσει την κατασκευή. Το παιχνίδι συνεχίζεται μέχρι να τοποθετηθούν όλα τα σφηνώματα στην κατασκευή. 51

10 4.4 Κι εγώ ζω σε ένα δέντρο του δάσους Ανακάλυψη προσέγγιση ζώων και φυτών που αξιοποιούν για την επιβίωσή τους κατεστραμμένα ή νεκρά δέντρα. Διαπίστωση της υποστήριξης που παρέχουν και τα κατεστραμμένα δέντρα σε ποικίλους οργανισμούς. Προτεινόμενα μέσα & υλικά: μεγεθυντικοί φακοί, γυάλινα βαζάκια, λαβίδες, πινελάκια Διάρκεια: Στο πεδίο Κοιλώματα σε γέρικα ή νεκρά δέντρα, κομμένοι και πεσμένοι κορμοί παρέχουν επίσης ένα περιβάλλον προστασίας ή εύρεσης τροφής σε μια σημαντική ποικιλία οργανισμών. Ασπόνδυλοι οργανισμοί (μυριάποδα, ισόποδα, κολεόπτερα, αράχνες, κολλέμβολα, μυρμήγκια), μύκητες (μανιτάρια), βρύα και λειχήνες είναι εύκολο να παρατηρηθούν. Τα παιδιά καλούνται να προσεγγίσουν κοιλότητες γέρικων δέντρων ή πεσμένους κορμούς. Αγγίζουν τα βρύα και τους λειχήνες που ενδεχομένως βρίσκονται στο φλοιό του. Σηκώνουν το φλοιό του ή πιο μεγάλα κομμάτια από το σαπισμένο ξύλο. Προσπαθούν να συλλέξουν, με τις λαβίδες και τα πινέλα, κάποιους από τους οργανισμούς που θα εντοπίσουν, π.χ. μυρμήγκια, μυριάποδα, προνύμφες εντόμων, αράχνες. Τους τοποθετούν σε γυάλινα βάζα και τους παρατηρούν με μεγεθυντικούς φακούς. Συνδυάζοντας κάποιες από τις απόψεις ή τις εντυπώσεις που θα εκφραστούν από τα παιδιά, αναμένεται να γίνουν εμφανείς οι λόγοι για τους οποίους βρίσκονται εκεί οι συγκεκριμένοι οργανισμοί (εύρεση τροφής, ασφαλής χώρος εναπόθεσης αυγών κάποιων εντόμων ή της παραμονής τους σε προνυμφικό στάδιο, προστασία από θηρευτές). Στο τέλος της δραστηριότητας ελευθερώνουν τους οργανισμούς. 52

11 4.5 Τι υπάρχει κάτω από τα παπούτσια μας στο δάσος; Αναζήτηση των μορφών ζωής του εδάφους. Προβληματισμός για τους λόγους δραστηριοποίησής τους στο έδαφος και το ρόλο τους. Προτεινόμενα μέσα & υλικά: α) δοχεία συλλογής υλικών, φτυαράκια, μεγεθυντικοί φακοί, λαβίδες, πινελάκια, γυάλινα βαζάκια, για το πεδίο, β) ένα δοχείο (διαμέτρου εκ.) όχι πολύ βαθύ, ένα μεγάλο σουρωτήρι (διαμέτρου περίπου 20 εκ.) όχι με πολύ πυκνή σήτα, μία λάμπα γραφείου, διάλυμα νερού με άσπρο οινόπνευμα (4:1), πλαστικά πιατάκια, κουταλάκια, τα φύλλα εργασίας 11α & 11β, για τις δραστηριότητες στην τάξη Διάρκεια: Έως 40 η εξερεύνηση στο πεδίο Η διάρκεια των δραστηριοτήτων στην τάξη (παράγραφος Ι) εξαρτάται από το αποτέλεσμα της πειραματικής διαδικασίας και το ενδιαφέρον των παιδιών. Έως 30 η σύνθεση ιστορίας και η ενασχόληση με τα φύλλα εργασίας (παράγραφος ΙΙ) Στο πεδίο Επιλέγεται για επίσκεψη μια περιοχή σε φυλλοβόλο δάσος όπου υπάρχει αφθονία πεσμένων φύλλων στο έδαφος, κατά προτίμηση αργά το φθινόπωρο. Αφορμή για τη συγκεκριμένη επίσκεψη μπορεί να αποτελέσει μια σκηνή από την ιστορία «Ποιος Άλλος Μένει Εδώ;». Πιο συγκεκριμένα η στιγμή που ο σκίουρος ψάχνει στα πεσμένα φύλλα για καρπούς και συναντά το σκαθάρι, το μυριάποδο κ.λπ.. Παροτρύνονται τα παιδιά να προσεγγίσουν το στρώμα των πεσμένων φύλλων με τις αισθήσεις (αξιοποιώντας χέρια, μύτη, αυτιά, μάτια), με τα πόδια τους, με το σώμα τους. Αναλυτικότερα, καθώς το στρώμα των φύλλων δεν έχει το ίδιο πάχος σε όλη του την έκταση, επιλέγονται δύο διαφορετικά σημεία (με παχύτερο και λεπτότερο στρώμα φύλλων αντίστοιχα) για να περπατήσουν και να χοροπηδήσουν τα παιδιά. Ξαπλώνουν πάνω τους ή μαζεύουν φύλλα και κάνουν βουναλάκια. Παίρνουν στα χέρια τους πεσμένα φύλλα, τα περιεργάζονται, τα παρατηρούν, τα συγκρίνουν είτε μεταξύ τους είτε με φύλλα που έχουν απομείνει στο δέντρο. Παρατηρούν ότι δεν είναι όλα ίδια. Διαφέρουν στο χρώμα, στο μέγεθος, στην υφή, άλλα είναι σκληρά, ξερά και θρυμματίζονται, άλλα μαλακά και υγρά, διαφέρουν επίσης στην οσμή. Ανακαλύπτουν τη διακύμανση της υγρασίας καθώς ακουμπούν τα 53

12 χέρια τους στην επιφάνεια της φυλλοστρωμνής και μετά τοποθετούν τα χέρια τους βαθύτερα. Ανακαλύπτουν διαφορές στην οσμή μυρίζοντας φύλλα από την επιφάνεια της φυλλοστρωμνής και φύλλα που βρίσκονται πιο βαθιά. - Πώς βρέθηκαν αυτά τα φύλλα εδώ κάτω; - Υπάρχει κάποιος να τα μαζέψει; - Τι θα απογίνουν; - Άλλα είναι ξερά και άλλα πιο υγρά; Μπορείτε να τα βρείτε; - Ποια είναι πιο υγρά; Πού βρίσκονται αυτά; Πώς είναι το χώμα εκεί; Τι υπάρχει που κάνει το χώμα υγρό; είναι κάποια από τα ερωτήματα που αναμένεται να διατυπωθούν από τα παιδιά ή τον εκπαιδευτικό και θα υποστηρίξουν την ερευνητική διαδικασία. Ανασηκώνουν τα πεσμένα φύλλα με τα χέρια τους ή με τα φτυαράκια. Σκαθάρια, αράχνες, μυριάποδα, ψαλίδες, σκουλήκια είναι πιθανόν να βρουν ανασηκώνοντας τα φύλλα ή σκάβοντας στο έδαφος. Συλλέγουν κάποια από αυτά με τα πινέλα, τις λαβίδες ή με τα φτυαράκια, τα τοποθετούν στα γυάλινα βάζα και τα παρατηρούν με μεγεθυντικούς φακούς. Οργανισμοί που βρίσκονται στο ανώτερο στρώμα του εδάφους Κάποια ερωτήματα που ενδεχομένως θα διευκόλυναν την παρατήρηση είναι: - Γνωρίζατε ότι κάτω από τα πόδια μας, στο έδαφος του δάσους, υπάρχουν ζωάκια; 54

13 - Ποιος ξέρει κάποιο από αυτά τα ζωάκια; - Πώς τα λένε; Αν δεν τα ξέρουμε, ελάτε να τα παρατηρήσουμε και να τους δώσουμε ονόματα. Τα παιδιά επινοούν δικά τους ονόματα με βάση κάποια χαρακτηριστικά των οργανισμών. Για παράδειγμα, μπορούν εύκολα να ονομάσουν ένα σκαθάρι με βάση το σχήμα ή το χρώμα του σώματός του ή ένα μυριάποδο από τα πολλά του πόδια. Στο τέλος βέβαια δίνεται, από όποιον γνωρίζει και το πραγματικό κοινό όνομα του οργανισμού. - Ζουν και κυκλοφορούν στο έδαφος. Τι μπορεί να βρίσκουν εδώ; (Οι περισσότεροι από αυτούς τρέφονται με νεκρή οργανική ύλη που συσσωρεύεται στο πάνω μέρος του δασικού εδάφους). Αφού ολοκληρωθεί η παρατήρηση, σκόπιμο είναι να προβληματιστούν τα παιδιά για το αν θα πάρουν μαζί τους τους οργανισμούς που βρήκαν ή θα τους αφήσουν στο χώρο τους. Επίσης παίρνουν στα δοχεία συλλογής υλικά της φυλλοστρωμνής για να τα αξιοποιήσουν σε δραστηριότητες στην τάξη. Στην τάξη Ι. Ανάμεσα στα φύλλα και γενικότερα σε όλο αυτό το υλικό που έφεραν τα παιδιά από το δάσος υπάρχουν κι άλλοι οργανισμοί μικρότεροι σε μέγεθος που δεν παρατηρήθηκαν στο πεδίο. Για την ανακάλυψή τους προτείνεται η παρακάτω δραστηριότητα. Μέρος των υλικών της φυλλοστρωμνής που συλλέχθηκαν στο δάσος τοποθετούνται στο σουρωτήρι. Το σουρωτήρι τοποθετείται πάνω στο δοχείο. Το δοχείο περιέχει το διάλυμα νερού οινοπνεύματος. Στο πλάι τοποθετείται η λάμπα γραφείου και σε τέτοια θέση ώστε το φως της να πέφτει πάνω στο υλικό που υπάρχει στο σουρωτήρι (σε απόσταση εκ.). Μετά από πολλές ώρες, στο υγρό του δοχείου θα έχουν πέσει διάφορα ασπόνδυλα μικρού μεγέθους (κολλέμβολα, ακάρεα, κ.ά.) που διαβιούν στη φυλλοστρωμνή. Με κουταλάκια ή πινέλα αφαιρούνται από το υγρό, τοποθετούνται σε πλαστικά πιατάκια και τα παιδιά τα παρατηρούν με μεγεθυντικούς φακούς. Κατά την παρατήρηση των οργανισμών και τη συζήτηση, προτείνεται να αξιοποιηθούν ερωτήματα και διαπιστώσεις όπως: - Πώς βρέθηκαν αυτοί οι οργανισμοί στο δοχείο με το νερό; Πού ήταν πριν; (Απάντηση: Βρίσκονταν ανάμεσα στα ξερά φύλλα που συλλέχθηκαν από το έδαφος του δάσους) - Μήπως κάτι τους ενόχλησε και προσπάθησαν να ξεφύγουν; (Απάντηση: το φως και η θερμότητα) - Βρίσκονται στο έδαφος του δάσους. Τι μπορεί να βρίσκουν εκεί; (Απάντηση: τροφή και προστασία) 55

14 Ο βασικός στόχος όπως αναφέρθηκε των παραπάνω δραστηριοτήτων είναι η ανακάλυψη μορφών ζωής στο έδαφος. Αν όμως τα παιδιά μπορούν να προσεγγίσουν τον υποστηρικτικό ρόλο κάποιων εδαφικών ασπόνδυλων οργανισμών (καταναλώνουν νεκρή φυτική και ζωική ύλη) στο έργο των αποικοδομητών, προτείνονται οι παρακάτω δραστηριότητες και η ενασχόλησή τους με τα φύλλα εργασίας 11α & 11β. Φύλλα εργασίας 11α & 11β II. Προτείνεται η σύνθεση μιας ιστορίας. Ο εκπαιδευτικός θα μπορούσε να βοηθήσει ξεκινώντας την ιστορία «Στο δάσος με τα πολλά δέντρα Είναι φθινόπωρο, ο ήλιος πλέον δεν είναι τόσο ζεστός και φωτεινός όπως το καλοκαίρι. Δεν είναι αρκετός για τα πράσινα φύλλα των δέντρων, γι αυτό κιτρινίζουν. Τα κίτρινα φύλλα, αδύναμα, δεν μπορούν να κρατηθούν στα κλαδιά των δέντρων και πέφτουν στο έδαφος. Συχνά ο αέρας τα αρπάζει και τα ταξιδεύει Κάτω από τα δέντρα του δάσους, μέσα στο έδαφος, ένα ολόκληρο χωριό από «ζουζουνοεργάτες» περιμένει να πέσουν τα κίτρινα φύλλα των δέντρων. Είναι η τροφή τους. Άλλοι θα τα τρυπήσουν τρώγοντάς τα, άλλοι θα τα θρυμματίσουν κι άλλοι θα τα διαλύσουν τελείως. Και όλοι τραγουδούν: Είμαστε σημαντικοί, είμαστε σημαντικοί, για να ναι στο δάσος όλοι ζωντανοί Ροκανίζουμε, χαλούμε, ο καθένας ό,τι βρούμε! Έτσι όμως βοηθούμε, θρεπτικές ουσίες στο χώμα όλα τα φυτά να βρούνε!» Τη συνέχεια της ιστορίας την ολοκληρώνουν τα παιδιά. Μπορούν να δώσουν ονόματα στους «ζουζουνοεργάτες» και να τους αναθέσουν 56

15 συγκεκριμένες εργασίες σύμφωνα με τις εμπειρίες που απόκτησαν από τις παραπάνω δραστηριότητες. Μπορεί ακόμη να αξιοποιηθεί το τραγούδι ενός φύλλου ενώ ταυτόχρονα τα παιδιά εργάζονται στα φύλλα εργασίας 11α & 11β Είμαι ένα φύλλο πράσινο, υγρό έχω στόματα πολλά, μάνα μου είναι η βελανιδιά. Με το φως του ήλιου φτιάχνω πολύτιμη τροφή, σάκχαρα τα λένε κι είναι χρήσιμη πολύ. Όταν το φως του ήλιου είναι λιγοστό κι έρθει κρύο τσουχτερό, αλλάζω χρώμα, δεν αργώ. Κιτρινίζω, αδυνατίζω, στο κλαδάκι μου στριφογυρίζω. Με τον άνεμο γυρνώ και πέφτω στο χώμα το απαλό. Να μαι ξαπλωμένο τώρα χαμηλά. Κάποια ζουζουνάκια με περιμένουν με χαρά. Θα δαγκώσουν, θα ρουφήξουν, θα χορτάσουν από μένα, τι σαν είμαι κίτρινο ή καφέ. Θα γεμίσουνε το σώμα, θα σκορπίσουν μες στο χώμα ότι έχω θρεπτικό. 57

16 4.6 Τα ζώα του δάσους έχουν περίπου ίδιες ανάγκες με μας Αναγνώριση των αναγκών των ζώων του δάσους και συσχέτισή τους με βασικές ανθρώπινες ανάγκες. Προτεινόμενα μέσα & υλικά: εικόνες ζώων του δάσους, φάκελοι, χαρτί του μέτρου, τα φύλλα εργασίας 12 & 13 Διάρκεια: κάθε δραστηριότητα Στην τάξη Ι. Ο εκπαιδευτικός και τα παιδιά φέρνουν στην τάξη εικόνες ζώων του δάσους. Αν η δραστηριότητα πραγματοποιηθεί μετά τις προαναφερόμενες δραστηριότητες, επιλέγει κάθε παιδί ένα ζωάκι του δάσους που το ενδιαφέρει περισσότερο, παίρνει την εικόνα του ζώου και την κολλά εξωτερικά σε ένα φάκελο. Συμφωνούν όλοι σε λίγες μέρες να έχουν βάλει στο φάκελό τους οτιδήποτε σχετικό έχουν βρει για το ζώο που επέλεξαν: ένα CD-Rom με τραγούδια, ένα παραμύθι, εικόνες της φωλιάς του ή των μικρών του, πληροφορίες για τον τρόπο ζωής του κ.λπ.. Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία συλλογής, κάθε παιδί παρουσιάζει στους υπόλοιπους το περιεχόμενο του φακέλου του. Δίνεται έτσι η δυνατότητα να ανακοινωθούν πληροφορίες και εμπειρίες για διαφορετικά ζώα τους δάσους (θηλαστικά, έντομα, ερπετά, πτηνά κ.λπ.). II. Τα παιδιά εργάζονται στα φύλλα εργασίας 12 & 13. Φύλλα εργασίας 12 & 13 58

17 IIΙ. Οι προηγούμενες δραστηριότητες υποστηρίζουν τη σχεδίαση ενός πίνακα που συσχετίζει ανάγκες των ζώων και των ανθρώπων. Σε χαρτί του μέτρου σχεδιάζεται ένας πίνακας όπως περίπου παρακάτω. Τα κελιά του συμπληρώνονται από τα παιδιά είτε με ζωγραφιές είτε με ανάλογες εικόνες. Προτεινόμενος πίνακας αναφοράς 59

18 4.7 Σσσς! Στο δάσος τη νύχτα όλοι κοιμούνται ή μήπως όχι Προσέγγιση των διαφορετικών συμπεριφορών των ζώων κατά τη διάρκεια του εικοσιτετραώρου. Προτεινόμενα μέσα & υλικά: πλαστικοποιημένες εικόνες των δύο ζώων της ιστορίας «Ποιος Άλλος Μένει Εδώ;», της κουκουβάγιας και του σκίουρου (ίσες αριθμητικά με το συνολικό αριθμό των παιδιών), φλογέρα, μία εικόνα με τον ήλιο και μία με το φεγγάρι Διάρκεια: κάθε παιχνίδι Στο πεδίο Κατά τη διάρκεια των προηγούμενων προσεγγίσεων, σίγουρα θα δοθεί μια αφορμή για να διαπιστώσουν τα παιδιά ότι κάποια ζώα δραστηριοποιούνται κυρίως κατά τη διάρκεια της μέρας και άλλα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Σε σχέση μ αυτό προτείνονται τα δύο παρακάτω παιχνίδια. I. Επιλέγονται δύο από τα ζώα της ιστορίας «Ποιος άλλος Μένει Εδώ;», η κουκουβάγια και ο σκίουρος. Τα παιδιά χωρίζονται σε δύο ομάδες: τους σκίουρους και τις κουκουβάγιες. Φορούν στο λαιμό τους τις αντίστοιχες καρτέλες και στέκονται σε τυχαίες θέσεις γύρω από τον εκπαιδευτικό. Ο εκπαιδευτικός προετοιμάζει τα παιδιά ώστε να φανταστούν ότι είναι σκίουροι και κουκουβάγιες του δάσους που βρίσκονται. Οι σκίουροι δραστηριοποιούνται τη μέρα και οι κουκουβάγιες τη νύχτα. Η μέρα διαδέχεται τη νύχτα στο δάσος και ο εκπαιδευτικός ανακοινώνει στα παιδιά ότι οι δύο διαφορετικές μελωδίες που θα παίζει με τη φλογέρα θα σηματοδοτούν αυτή την εναλλαγή. Προτείνονται οι μελωδίες από τα τραγούδια: «Το Φεγγαράκι» και «Ο Κούκος». 60

19 61

20 Στο άκουσμα της πρώτης μελωδίας (Ο Κούκος) θα είναι μέρα και στο άκουσμα της δεύτερης (Το Φεγγαράκι) θα είναι νύχτα. Κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης της πρώτης μελωδίας θα δραστηριοποιούνται οι σκίουροι και αντίστοιχα κατά την εκτέλεση της δεύτερης μελωδίας θα δραστηριοποιούνται οι κουκουβάγιες. Θα πρέπει από την αρχή βέβαια να συζητήσουν για το τι θα κάνουν οι σκίουροι, όταν θα είναι μέρα και τι θα κάνουν οι κουκουβάγιες, όταν θα είναι νύχτα. II. Στο δεύτερο παιχνίδι συμμετέχουν τα παιδιά παριστάνοντας ζώα του δάσους. Ένα παιδί θα παριστάνει την κουκουβάγια, ζώο που δραστηριοποιείται κατά τη διάρκεια της νύχτας. Τα υπόλοιπα θα παριστάνουν ζώα που δραστηριοποιούνται κατά τη διάρκεια της μέρας: πουλιά, μέλισσες, πεταλούδες, σκίουρους. Στη μέση της ομάδας και μέσα σε έναν κύκλο από σχοινί στέκεται το παιδί κουκουβάγια. Ο κύκλος θα είναι η φωλιά της. Το παιχνίδι αρχίζει όταν το παιδί - κουκουβάγια φωνάξει: «Ξημερώνει, ξυπνήστε όλοι!» και κλείνει τα μάτια με τα χέρια του. Τα υπόλοιπα παιδιά ζώα κινούνται, προσποιούνται ότι ψάχνουν για τροφή, φτιάχνουν μια φωλιά κ.λπ.. Όταν η «κουκουβάγια» ανοίξει τα μάτια της και φωνάξει «βραδιάζει», τα παιδιά πρέπει να σταματήσουν όπου βρίσκονται και να μείνουν ακίνητα. Τώρα η «κουκουβάγια» βγαίνει «για να βρει τροφή» και παίρνει «στη φωλιά της», στον κύκλο της δηλαδή, όποιο παιδί κινείται έστω και λίγο. Το παιχνίδι επαναλαμβάνεται. (Krotenheerdt M., Lenhert G., 1992) 62

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο

Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο Στόχοι: Να εκφραστεί ο μαθητής μέσω των χρωμάτων, να γνωρίσει ότι υπάρχουν αγριοκάτσικα και να ενεργοποιηθεί συναισθηματικά προς αυτά. Παράλληλα να αναπτύξει

Διαβάστε περισσότερα

- 3 διαφάνειες από εσωτερικό εργαστηρίου

- 3 διαφάνειες από εσωτερικό εργαστηρίου Σχέδιο Μαθήματος Αρ. μαθητών: 20 Ενότητα: Φυτά Διδ. Περίοδος: 1x80 Τάξη: Γ Τίτλος μαθήματος: Πώς μεταφέρεται η γύρη από άνθος σε άνθος (Μάθημα στην τάξη) Σημεία έμφασης (π.χ Είδη λόγου/κειμένων, Γραμματική,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ο Επίσηµος ΟΔΗΓΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ. 1η Έκδοση

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ο Επίσηµος ΟΔΗΓΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ. 1η Έκδοση ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ο Επίσηµος ΟΔΗΓΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ 2013 1η Έκδοση ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Περιεχόμενα... 3 Εκπαιδευτική Αποστολή Πορεία του Παιχνιδιού... 5 Χάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 79 Αχαρνές - Τηλ. 210 2445226 & 210 2435333 - Fax: 210 2445226 e-mail:info@parnitha.net - www.parnitha.

Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 79 Αχαρνές - Τηλ. 210 2445226 & 210 2435333 - Fax: 210 2445226 e-mail:info@parnitha.net - www.parnitha. 1 2 Φύλλο εργασίας 1 Σ Λ Σ Λ 3. Σ Λ 4. Σ Λ 5. Σ Λ Βιοτικοί Οργανισμοί: Αλεπού, Βελανιδιά, Δέντρο, Έλατο, Θάμνος, Πεύκο, Πλάτανος, Χελώνα, Σκίουρος Αβιοτικοί Οργανισμοί: Έδαφος, Θερμοκρασία, Κλίμα, Υγρασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Φωλιές η φύση κατοικίες οι άνθρωποι!

Φωλιές η φύση κατοικίες οι άνθρωποι! Αν ρίξουμε μια προσεκτική ματιά γύρω μας, θα δούμε με πόση σοφία, χάρη και ομορφιά είναι όλα φτιαγμένα. Το κάθε έμψυχο και άψυχο δημιούργημα της φύσης αποτελεί ένα έργο τέχνης. Όλα γύρω θυμίζουν πίνακες,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΒΕΝΤΑΡΕΙΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΚΟΒΕΝΤΑΡΕΙΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΟΖΑΝΗΣ ΚΟΒΕΝΤΑΡΕΙΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΟΖΑΝΗΣ Πλατεία 28ης Οκτωβρίου 7, Κοζάνη, 50100 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2461350435 Ωράριο Λειτουργίας Δευτέρα έως Παρασκευή: 08:00-21:00, Ιούλιος & Αύγουστος 08:00-16:00

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ 1. Σηκωνόμαστε όρθιοι και καρφιτσώνουμε μια κόλλα χαρτί στην πλάτη του κάθε παιδιού. Ας γράψουμε πάνω στην πλάτη του καθενός ανώνυμα κάτι που μας αρέσει πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΡΟΦΙΚΑ ΠΛΕΓΜΑΤΑ-ΑΛΥΣΙΔΕΣ-ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ 1. Αντλώντας στοιχεία από το διπλανό τροφικό πλέγμα να βρεθούν τα εξής: α. Πόσες και ποιες τροφικές αλυσίδες δημιουργούνται;

Διαβάστε περισσότερα

«Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αριθμός μελών ομάδας:... Μέλη:......... Γραμματέας:... Όνομα ομάδας:... ΚΠΕ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ-ΤΡΟΙΖΗΝΑΣ-ΜΕΘΑΝΩΝ Ο κήπος του ΚΠΕ Τα φύλλα

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός 1ου Μαθήματος

Οδηγός 1ου Μαθήματος Οδηγός 1ου Μαθήματος Στόχος του 1 ου μαθήματος Το 1 ο μάθημα αφορά τη διδακτική ενότητα: «Εισαγωγή στην ανακύκλωση συσκευασιών». Στόχος του 1 ου μαθήματος είναι ο/ η εκπαιδευτικός να εισάγει για πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Πώς προσαρμόζονται οι οργανισμοί στις αλλαγές του περιβάλλοντος (τροφή, κλίμα κ. ά.); Κληρονομώντας ευνοϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΣΒΟΡΩΝΟΥ

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΣΒΟΡΩΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΣΒΟΡΩΝΟΥ ΘΕΜΑ: «Οι φίλοι μας, τα σκουπίδια» ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ/ΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟ Η φύση και ο άνθρωπος. Οι φίλοι

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού)

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Ερωτήσεις 3 πόντων: 1) Η γάτα θέλει να πάει στο γάλα και το ποντίκι στο τυρί, ακολουθώντας τους δρόµους του κήπου. Οι διαδροµές

Διαβάστε περισσότερα

γραμματισμό των νηπίων Μέρος 5ο: Παιχνίδια

γραμματισμό των νηπίων Μέρος 5ο: Παιχνίδια Η αξιοποίηση του ονόματος του παιδιού για το γραμματισμό των νηπίων Μέρος 5ο: Παιχνίδια Μαρία Θεοδωρακάκου Νηπιαγωγός, ΜΤΕΕΑ maria.theodorakakou@gmail.com Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Τζοάνα Μπάσφορντ. Μυστικός Κήπος. Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού

Τζοάνα Μπάσφορντ. Μυστικός Κήπος. Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Τζοάνα Μπάσφορντ Μυστικός Κήπος Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Τζοάνα Μπάσφορντ Μυστικός Κήπος Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Σχεδιασμός: Jason Ribeiro, Johanna Basford 203 Johanna Basford Johanna Basford

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά που χρειαζόμαστε

Υλικά που χρειαζόμαστε Θέρμανση νερού σε ηλιακό συλλέκτη και κατασκευή ενός ηλιακού θερμοσίφωνα Η Ελλάδα έχει περίπου το 1/4 των ηλιακών θερμοσιφώνων από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό το διαπιστώνουμε εύκολα αν κοιτάξουμε

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Δωρεάν Δωρεάν συμβουλές συμβουλές Βιολογικά προϊόντα κήπου Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Η φύση ως πρότυπο Σε κάθε τετραγωνικό εκατοστό εδάφους, υπάρχουν εκατομμύρια μικροοργανισμοί που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Ένας άνθρωπος μολύνθηκε από ένα παθογόνο βακτήριο και δεν εμφάνισε συμπτώματα ασθένειας. Πιθανολογείστε τους λόγους που μπορεί να οφείλεται αυτό. 2.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6 Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Στόχος(οι): Η παρατήρηση της τροχιάς του ήλιου στον ουρανό και της διακύμανση της ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή την εποχή. Εν τέλει, η δραστηριότητα αυτή θα βοηθήσει τους μαθητές να

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ - ΚΟΥΤΙ v.2b. οδηγίες κατασκευής και χρήσης parathirofyllo@riseup.net

ΗΛΙΑΚΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ - ΚΟΥΤΙ v.2b. οδηγίες κατασκευής και χρήσης parathirofyllo@riseup.net ΗΛΙΑΚΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ - ΚΟΥΤΙ v.2b οδηγίες κατασκευής και χρήσης parathirofyllo@riseup.net ΥΛΙΚΑ 4 κομμάτια κόντρα-πλακέ Αν βρείτε πάχους 8mm χρησιμοποιείστε αυτές τις διαστάσεις: 37 Χ 50 εκ (βάση) 37 X 45 εκ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα δέντρο για όλες τις εποχές

Ένα δέντρο για όλες τις εποχές ΚατΕρIνα ανωγιαννaκη Ένα δέντρο για όλες τις εποχές Εικαστικές και θεατρικές προσεγγίσεις για τις τέσσερις εποχές Σχέδια εργασίας για την προσχολική αγωγή Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Λίγα λόγια για το θέμα Το

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: 6 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η Επισκόπηση χωρίζεται σε δύο μέρη: Α. Γενικό μέρος (συμπληρώνεται από όλα τα Σχολεία) Β. Ειδικό Μέρος που αντιστοιχεί στο θέμα που επιλέγεται κάθε χρόνο (Νερό,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΛΙΣΣΑ, Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥΣ. Κατερίνα Καρατάσου, κτηνίατρος Ο.Μ.Σ.Ε.

Η ΜΕΛΙΣΣΑ, Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥΣ. Κατερίνα Καρατάσου, κτηνίατρος Ο.Μ.Σ.Ε. Η ΜΕΛΙΣΣΑ, Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥΣ Κατερίνα Καρατάσου, κτηνίατρος Ο.Μ.Σ.Ε. Βλέπουμε συχνά μέλισσες στα λουλούδια Τι ξέρουμε γι αυτές; Ημέλισσα είναι έντομο Υπάρχει στη Γη εδώ και 30 εκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

- δύο μοντελοποιημένες τρισδιάστατες μέλισσες - ρύζι.

- δύο μοντελοποιημένες τρισδιάστατες μέλισσες - ρύζι. Σχέδιο Μαθήματος Αρ. μαθητών: 20 Ενότητα: Αναπαραγωγή Τάξη: Γ Τίτλος μαθήματος: "Πώς μεταφέρεται η γύρη από άνθος σε άνθος;" (Υπαίθρια Μελέτη) Διδ. Περίοδος: 1x80 Σημεία έμφασης (π.χ Είδη λόγου/κειμένων,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. Βιβλίο Δραστηριοτήτων για τους/τις μαθητές/τριες ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. Βιβλίο Δραστηριοτήτων για τους/τις μαθητές/τριες ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Βιβλίο Δραστηριοτήτων για τους/τις μαθητές/τριες ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επιθεώρηση Φυσιογνωστικών / Βιολογίας / Γεωγραφίας Συγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση για ένα Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Πρόταση για ένα Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ & ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ ΤΟΠΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Τηγανέλαια: όλοι συλλέγουμε, όλοι ωφελούμαστε 2012-2013 Πρόταση για ένα Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015. 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων

Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015. 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων ΕΔΩ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων Για μια εβδομάδα τα παιδιά θα μεταφερθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος Προγραμματισμός Διδακτέας Ύλης Βιολογίας Α Γυμνασίου 2012-2013 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Ενότητα Δραστηριότητες Βασικές Έννοιες Δ/κές Π/δοι Γνωριμία Εισαγωγικές σελίδες Γνωριμία με το βιβλίο μου 1 1 Ενότητα 1: Η Βιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η κάθε του Θεού αυγή είναι γι αυτόν και μια καινούργια έκπληξη είναι τα δάκρυα της γης που κάνουνε τα γέλια της ν ανθούνε, Ποια γλώσσα είναι η δική σου θάλασσα; Η γλώσσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ

ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ ΑΝΟΙΞΗ οθξξ ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΓΛΥΚΟ ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΠΕΦΤΟΥΝ ΤΑ ΦΥΛΛΑΡΑΚΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΜΟΡΦΑ ΚΛΑΔΙΑΚΙΑ ΠΑΜΕ ΘΑΛΑΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Η φίλη μας η ανακύκλωση Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Στην όμορφη πολιτεία με το γαλάζιο ουρανό μια μικρή παρέα από σκουπίδια συναντήθηκε για να κουβεντιάσει το μέλλον της. Ο Αλουμίνης,

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Γεια σας κάλοι µου φίλοι! Είµαι η χαρουπιά και ζω στο χερσόνησο του Ακάµα. Είµαι 400 χρονών. Πριν δυο εκατοντάδες χρόνια γεννήθηκα από ένα σπόρο που

Γεια σας κάλοι µου φίλοι! Είµαι η χαρουπιά και ζω στο χερσόνησο του Ακάµα. Είµαι 400 χρονών. Πριν δυο εκατοντάδες χρόνια γεννήθηκα από ένα σπόρο που Φαντάζοµαι ότι είµαι ένα δέντρο που µιλά και προσπαθώ να πείσω τους ανθρώπους να προστατέψουν το δάσος Γεια σας καλοί µου φίλοι.το ξέρετε ότι είµαι ένα Πεύκο στο δάσος της Πυκνής;Είµαι 200 χρονών.πριν

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ ΚΑΜΟΥΤΣΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 2007

ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 2007 ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 2007 Οι ερωτήσεις που ακολουθούν μπορούν να αξιοποιηθούν στις ενότητες του Αναλυτικού Προγράμματος κατά τάξη, σύμφωνα με τον

Διαβάστε περισσότερα

Το Jungle Speed είναι ένα παιχνίδι για 2 έως 10 παίκτες (ή και ακόμη περισσότερους!) ηλικίας 7 και άνω.

Το Jungle Speed είναι ένα παιχνίδι για 2 έως 10 παίκτες (ή και ακόμη περισσότερους!) ηλικίας 7 και άνω. Το Jungle Speed είναι ένα παιχνίδι για 2 έως 10 παίκτες (ή και ακόμη περισσότερους!) ηλικίας 7 και άνω. Σκοπός σας είναι να είστε ο πρώτος παίκτης που θα ξεφωρτωθεί όλες του τις κάρτες. Το τοτέμ τοποθετείται

Διαβάστε περισσότερα

Ένα καγκουρό δεν μπορεί να πηδήξει αν η ουρά του δεν αγγίζει το έδαφος. Οι νυχτερίδες όταν βγαίνουν από μια σπηλιά πάνε πάντα αριστερά

Ένα καγκουρό δεν μπορεί να πηδήξει αν η ουρά του δεν αγγίζει το έδαφος. Οι νυχτερίδες όταν βγαίνουν από μια σπηλιά πάνε πάντα αριστερά Ελάτε να παίξουμε! Ένα καγκουρό δεν μπορεί να πηδήξει αν η ουρά του δεν αγγίζει το έδαφος ουφ... με τόση ζέστη κουράστηκαν τα μάτια μου και δεν βλέπω καλά! Θα με βοηθήσετε να βρω αν είναι ίδιες αυτές οι

Διαβάστε περισσότερα

τον ΤΥΧΕΡΟ ΑΠΟΔΕΚΤΗ αυτής της πρόσκλησης.

τον ΤΥΧΕΡΟ ΑΠΟΔΕΚΤΗ αυτής της πρόσκλησης. Ευχές σε σένα Ευχές σε σένα Ευχές σε σένα Ευχές σε σένα Ευχές σε σένα Ευχές σε σένα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γιόρτασε την 50ή λαχταριστή επέτειο του βιβλίου Ο ΤΣΑΡΛΙ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΣΟΚΟΛΑΤΑΣ. Αγαπητέ/ή αναγνώστη/τρια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ 0-4 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ 0-4 ΧΡΟΝΩΝ 1 ΟΣ ΜΗΝΑΣ ΣΤΑΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ ΑΔΡΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Σε ύπτια θέση: το κεφάλι γυρίζει προς μία πλευρά Στην τοποθέτηση σε καθιστή θέση: το κεφάλι κρέμεται πίσω Όταν το κρατούν σε καθιστή θέση: το κεφάλι κρέμεται

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας

Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας Φοιτητές: Ηλιάνα Γκοβίνα Κατερίνα Κάμπα Δημήτρης Φραγκούλης Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΜΑ: «Ο ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ, ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» Υπεύθυνοι Νηπιαγωγοί: ΙΚΑΡΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΧΩΡΑΣ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: 2010-2011 ΑΦΟΡΜΗΣΗ: Αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

Το μέλι δεν είναι απλά μία γλυκαντική ουσία αν και μέχρι τα μέσα του 18 ου αιώνα, ήταν η μοναδική γλυκαντική ουσία που είχε στη διάθεσή του ο

Το μέλι δεν είναι απλά μία γλυκαντική ουσία αν και μέχρι τα μέσα του 18 ου αιώνα, ήταν η μοναδική γλυκαντική ουσία που είχε στη διάθεσή του ο Το μέλι δεν είναι απλά μία γλυκαντική ουσία αν και μέχρι τα μέσα του 18 ου αιώνα, ήταν η μοναδική γλυκαντική ουσία που είχε στη διάθεσή του ο άνθρωπος. Στους αιγυπτιακούς παπύρους, πριν από 3.500 χρόνια,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεόραση και διαφήμιση

Τηλεόραση και διαφήμιση Τηλεόραση και διαφήμιση Δείτε τι έγραψαν μερικά παιδιά για τις διαφημίσεις:... Σε κάθε σπίτι σήμερα έχει μπει η τηλεόραση και, όπως γνωρίζουμε, κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τις διάφορες διαφημίσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα»

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 1 Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 2 Κάδοι για τη συλλογή των απορριµµάτων Οι κάδοι που µοιράστηκαν στα πρώτα πιλοτικά σπίτια είναι τέσσερις µεγάλοι κάδοι χωρητικότητας 120 λίτρων καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι.

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι. ΑΝΩΣΗ Πείραμα 1: Το αυγό που κολυμπάει. Τι χρειάζεσαι: ένα βρασμένο αυγό, ένα πλατύ ποτήρι ή ένα πλαστικό μπουκάλι, ένα μαχαίρι, νερό, αλάτι, ένα κουταλάκι. Τι θα κάνεις: Αν δεν είναι εύκολο να έχεις ένα

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

MOYΣΕΙΟ ΨΑΡΙΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ

MOYΣΕΙΟ ΨΑΡΙΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ MOYΣΕΙΟ ΨΑΡΙΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ Βαγενάς Γ., Επεσλίδης Δ., Καρδαμηλιώτης Κ., Λαπατσάνης M., Μέττας Λ., Μητσόπουλος Δ. Πειραματικό Γενικό Λύκειο Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη georgevgn@hotmail.com,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 1995

ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 1995 ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ TIMSS 1995 Οι ερωτήσεις που ακολουθούν μπορούν να αξιοποιηθούν στις ενότητες του Αναλυτικού Προγράμματος των Φυσικών Επιστημών κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Στο τρίτο άρθρο αυτής της σειράς, η οποία αποτελεί μια πρώτη, μικρή απάντηση στις ανάγκες των εκπαιδευτών του σεμιναρίου της 12 ης & 13 ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Κατοικίδια ζώα Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/τριες εκφράζουν συναισθήματα και προβληματίζονται για θέματα που αφορούν τα κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

«ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ»

«ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ» Τα παιδιά της Γ Τάξης στα πλαίσια της ενότητας «ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ» πραγματοποίησαν συνέντευξη στον κτηνίατρο Δρ. Αντρέα Πιτζιόλη Αρχικά, τη μαγνητοφώνησαν. Στη συνέχεια εργάστηκαν ομαδικά και μετέτρεψαν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΕΧΝΟΤΟΠΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Ι. Ηλικίες παιδιών & Ωράριο λειτουργίας Ο παιδικός σταθμός δέχεται παιδιά από το 2ο έως και το 4ο κλεισμένο έτος της ηλικίας τους, καλύπτει δηλαδή τις βαθμίδες

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Η Λίμνη Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Κείμενο Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση Ελίζα Βαβούρη Γραφιστική επιμέλεια Χριστιάνα Χαραλάμπους Επιμέλεια κειμένου και εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της ενσυναίσθησης στο πλαίσιο προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Ενσυναίσθηση

Η ανάπτυξη της ενσυναίσθησης στο πλαίσιο προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Ενσυναίσθηση Η ανάπτυξη της ενσυναίσθησης στο πλαίσιο προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λουκία Λιθοξοΐδου, ρ. Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενσυναίσθηση Πώς θα ορίζατε την ενσυναίσθηση; Είναι η γνωστική επίγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών...

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Τεύχος 3o Noέµβριος 2008 2ο ηµ. Σχ. Ατσιπόπουλου Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Θεατρικό παιχνίδι : «Αγάλµατα» «Τα παιδιά δεν είναι δοχεία που πρέπει να γεµίσουµε αλλά εστίες που

Διαβάστε περισσότερα