ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Σημειώσεις του μαθήματος υποχρεωτικής επιλογής κατεύθυνσης: αγωνιστικός αθλητισμός ΕΠ064: ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Βαμβακούδης Ευστράτιος Επίκουρος Καθηγητής Εργοφυσιολογικής Αξιολόγησης Ομαδικών Αθλημάτων

2 Δοκιμασίες Γενικά μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν δύο κύριες προσεγγίσεις του προσδιορισμού της ανθρώπινης απόδοσης. 1. Οι δοκιμασίες πεδίου της γενικής φυσικής κατάστασης, που περιλαμβάνουν μια μεγάλη ποικιλία μετρήσεων και απαιτούν τις βασικές ιδιότητες της απόδοσης. 2. Ο εργαστηριακός προσδιορισμός των φυσιολογικών ικανοτήτων, όπως η αερόβια ικανότητα, η αναερόβια ικανότητα και η ενεργειακή οικονομία, καθώς και η δύναμη, η αρθρική κινητικότητα, η σύσταση του σώματος και ο μυϊκός συντονισμός. Πιο εξειδικευμένες δοκιμασίες πρέπει να πραγματοποιούνται για να έχουμε λεπτομερέστερες πληροφορίες για την αθλητική απόδοση σε συγκεκριμένα αθλητικά γεγονότα. Πιο είναι το κέρδος των αθλητών για να συμμετέχουν στις δοκιμασίες μέτρησης των φυσιολογικών δυνατοτήτων τους Οι εργαστηριακές δοκιμασίες της φυσικής απόδοσης είναι ακριβές και απαιτούν χρόνο για την ολοκλήρωσή τους. Ένα πρόγραμμα δοκιμασιών μπορεί να βοηθήσει τον αθλητή και τον προπονητή του σε τρεις κατευθύνσεις. 1. Παρέχουν πληροφόρηση για τις δυνατότητες και τις αδυναμίες του αθλητή στο συγκεκριμένο άθλημα που επιδίδεται. Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν η βάση για τον προπονητικό σχεδιασμό. Η επιτυχία στα περισσότερα αθλήματα απαιτεί την αλληλεπίδραση αρκετών φυσιολογικών συνιστωσών. Στο εργαστήριο οι φυσιολογικές παράμετροι μετρούνται και αξιολογούνται χωριστά και παρέχουν στους ενδιαφερόμενους τις πληροφορίες που χρειάζονται για να βελτιώσουν τις αθλητικές τους επιδόσεις. 2. Οι εργαστηριακές δοκιμασίες παρέχουν ανατροφοδότηση στους αθλητές σχετικά με την αποτελεσματικότητα του προπονητικού τους προγράμματος. Γίνεται εκτίμηση και αξιολόγηση του προγράμματος. 3. Πρόσθετα με τις εργαστηριακές δοκιμασίες καθίσταται δυνατός ο εμπλουτισμός των γνώσεων των αθλητών σχετικά με τη φυσιολογία της άσκησης. Με τη συμμετοχή του στις δοκιμασίες αυτές ο αθλητής, μαθαίνει περισσότερα για τις φυσιολογικές απαιτήσεις του αθλήματός του. Αυτό το στοιχείο είναι σημαντικό, καθώς ο εκπαιδευμένος και συνειδητός αθλητής θα έχει καλύτερες επιλογές στο

3 σχεδιασμό και στην εφαρμογή του προπονητικού του προγράμματος, στις καθημερινές, αλλά και στις διαιτητικές του συνήθειες. Τι δεν προσφέρουν οι εργαστηριακές δοκιμασίες Οι εργαστηριακές δοκιμασίες των αθλητών δεν είναι σίγουρα η μαγική αυτή βοήθεια, που θα οδηγήσει στην κατάκτηση Ολυμπιακών μεταλλίων. Οι δοκιμασίες αυτές έρχονται επικουρικά να βοηθήσουν τον όλο σχεδιασμό του προπονητή και του αθλητή και φυσικά απαιτούν την ενεργό και συνειδητή συμμετοχή τους πριν και κατά τη διάρκεια των μετρήσεων. Πότε και για ποιους λόγους οι εργαστηριακές δοκιμασίες είναι αποτελεσματικές; 1. Η φυσιολογική παράμετρος, που πρόκειται να μετρηθεί, να έχει πρακτική σημασία. Π.χ. δοκιμασία χειροδυναμομέτρησης σε δρομείς μεγάλων αποστάσεων. 2. Να υπάρχει αξιοπιστία, εγκυρότητα, αντικειμενικότητα των δοκιμασιών 3. Οι δοκιμασίες πρέπει να είναι εξειδικευμένες για το άθλημα του εξεταζόμενου αθλητή. π.χ ο δρομέας στο δαπεδοεργόμετρο, ο ποδηλάτης στο κυκλοεργόμετρο. 4. Οι δοκιμασίες πρέπει να επαναλαμβάνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Ο κύριος στόχος αυτών είναι η ανατροφοδότηση των αθλητών για την αποτελεσματικότητα του προπονητικού προγράμματος 5. Η διαδικασία των δοκιμασιών πρέπει να ελέγχεται αυστηρά. Οι παράγοντες που πρέπει να ελέγχονται είναι, οι οδηγίες προς τους αθλητές πριν από τη δοκιμασία, το πρωτόκολλο δοκιμασίας, η βαθμονόμηση των οργάνων, η ώρα της ημέρας της δοκιμασίας, καθώς και η προηγούμενη, η δίαιτα, ο ύπνος, τυχόν ασθένεια ή τραυματισμός. 6. Τα αποτελέσματα των δοκιμασιών πρέπει να εξηγούνται και στον προπονητή, αλλά και στον αθλητή χωριστά, σε μια γλώσσα που να είναι αντιληπτή απ όλους τους ενδιαφερόμενους. 7. Είναι γνωστό ότι οι αθλητές υψηλού επιπέδου είναι πιο αξιόπιστοι στις εργαστηριακές δοκιμασίες. Η εξήγηση μπορεί να αποδοθεί στο ότι οι αθλητές αυτοί έχουν από μόνοι τους το κίνητρο να αποδώσουν μέγιστα. Μετρήσεις και υπολογισμοί εκτιμήσεις Μέτρηση είναι η συλλογή πληροφοριών, πάνω στις οποίες βασίζεται η επιλογή αποφάσεων. Υπολογισμός εκτίμηση είναι η χρήση των πληροφοριών, που μας δίνουν οι μετρήσεις, για να πάρουμε αποφάσεις. Ο υπολογισμός είναι μια διαδικασία, που

4 χρησιμοποιεί τις μετρήσεις, ενώ αντίστοιχα ο σκοπός πραγματοποίησης των μετρήσεων είναι η συλλογή πληροφοριών και η εκτίμησή τους. Η επιτυχία του υπολογισμού εξαρτάται άμεσα από την ποιότητα των συλλεγόμενων πληροφοριών δεδομένων. Εάν τα αποτελέσματα των δεδομένων δεν είναι έγκυρα και αξιόπιστα, δεν είναι δυνατή η ακριβής εκτίμησή τους. Η διαδικασία των μετρήσεων είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα στον υπολογισμό. Ακριβείς μετρήσεις οδηγούν σε ορθούς υπολογισμούς (Baumgartner et al Οι άνθρωποι διαφέρουν μεταξύ τους, ως προς το μέγεθος, το σχήμα, τη δύναμη, την ταχύτητα και ένα πλήθος άλλων μετρούμενων παραμέτρων. Οι μετρήσεις καθορίζουν το βαθμό, κατά τον οποίο ένα άτομο κατέχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Αρχικά καθορίζονται οι παράμετροι, που πρόκειται να μετρηθούν και στη συνέχεια επιλέγεται το όργανο μέτρησης των παραμέτρων αυτών (Ebel 1973). Φυσιολογία της άσκησης Αποτελεί ξεχωριστό πεδίο ερευνών από τη Φυσιολογία του ανθρώπου. Εστιάζεται στη λειτουργική ικανότητα του οργανισμού και τις συνέπειες από την κίνηση. Το πώς το ανθρώπινο σώμα ανταποκρίνεται λειτουργικά 1. Στην οξεία φόρτιση από την άσκηση 2. Στη μακροχρόνια φυσική δραστηριότητα. Εργομετρική αξιολόγηση της αθλητικής απόδοσης Η Εργομετρία ασχολείται με τη μέτρηση και αξιολόγηση της μυϊκής προσπάθειας, των βιολογικών προσδιοριστικών παραμέτρων της ανθρώπινης απόδοσης, των βιολογικών προσαρμογών που έχουν επιτευχθεί από την άσκηση και της περαιτέρω προσαρμοστικής δυνατότητας του οργανισμού των αθλητών. Δοκιμασία Δοκιμασία είναι ένα μεθοδολογικό εργαλείο, που χρησιμοποιείται τυποποιημένα για τον έλεγχο μιας βιολογικής παραμέτρου, ενός γνωρίσματος, ιδιότητας, ή ικανότητας ενός ατόμου. Για την επιλογή μιας δοκιμασίας λαμβάνονται υπόψη: Η παιδαγωγική της αξία Το εφικτό της εφαρμογής της από την άποψη: 1. Των μέσων 2. Των οργάνων 3. Της οικονομικής δαπάνης 4. Του διαθέσιμου χρόνου

5 5. Της πρακτικότητας Επιστημονικά κριτήρια δοκιμασιών: Εγκυρότητα Αξιοπιστία Αντικειμενικότητα Μια δοκιμασία είναι έγκυρη αν πράγματι μετράει την ιδιότητα που επιδιώκει να μετρήσει. Μια δοκιμασία θεωρείται αξιόπιστη αν σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις δίνει όμοια αποτελέσματα. Μια δοκιμασία θεωρείται αντικειμενική αν εφαρμοζόμενη από διαφορετικούς εξεταστές δίνει όμοια αποτελέσματα. Συντελεστής συσχέτισης Ο βαθμός στον οποίο μια δοκιμασία ικανοποιεί τα επιστημονικά κριτήρια της εγκυρότητας, αξιοπιστίας και αντικειμενικότητας φαίνεται από το συντελεστή συσχέτισης (Πίνακας 1). Ο συντελεστής συσχέτισης συμβολίζεται με το αγγλικό γράμμα r. Εκφράζει τη συνάφεια ή το βαθμό συμφωνίας μεταξύ δύο παραμέτρων. Όταν υπάρχει τέλεια συσχέτιση r = 1. Αυτό πρακτικά συμβαίνει σπάνια. Ο συντελεστής συσχέτισης κυμαίνεται μεταξύ 0 1, όσο πιο κοντά στη μονάδα βρίσκεται ο αριθμός αυτός, τόσο μεγαλύτερη είναι η συσχέτιση μεταξύ των δύο παραμέτρων. Συντελεστής συσχέτισης Εγκυρότητα Αξιοπιστία και αντικειμενικότητα Άριστη Πολύ καλή Αποδεκτή Αμφίβολη (αποδεκτή για πολύ σύνθετες δοκιμασίες) Αμφίβολη Άριστη Πολύ καλή Αποδεκτή Αποδεκτή Χαμηλή Αμφίβολη (αποδεκτή για ομάδες μετρήσεων). Αμφίβολη Πίνακας 1: Εκτίμηση της εγκυρότητας, αξιοπιστίας και αντικειμενικότητας μιας δοκιμασίας με βάση το συντελεστή συσχέτισης (Barrow & McGee, 1979).

6 Μέτρηση : Μέτρηση είναι η διαδικασία συλλογής δεδομένων. Για να γίνει μια μέτρηση πρέπει: Να καθοριστεί η συγκεκριμένη παράμετρος που πρόκειται να μετρηθεί. Να επιλεγεί η μονάδα που θα εκφράζει τη φύση και την ποσότητα της υπό μέτρηση παραμέτρου. Να επιλεγεί το κατάλληλο όργανο, που θα χρησιμοποιηθεί για την πραγματοποίηση της μέτρησης. Σφάλμα μέτρησης : Όσο άρτιος και αν είναι ο επιστημονικός εξοπλισμός, όσο προσεκτικός και αν είναι ο παρατηρητής (εξεταστής), το σφάλμα είναι αναπόφευκτο. Η ασυμφωνία μεταξύ της αληθινής και της φαινομενικής τιμής είναι το σφάλμα μέτρησης. Πηγές σφάλματος Ο δοκιμαζόμενος Ο εξεταστής Η εργομετρική διαδικασία Το όργανο μέτρησης Το περιβάλλον Σφάλμα τυχαίο και συστηματικό: Όταν το σφάλμα οφείλεται στη βιολογική διακύμανση του δοκιμαζόμενου και στη μεθοδολογική ανακρίβεια ονομάζεται τυχαίο σφάλμα, όταν όμως οφείλεται στην ανεπάρκεια του οργάνου, ονομάζεται συστηματικό σφάλμα. Αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η διαδικασία ανάλυσης και ερμηνείας των αποτελεσμάτων. Στάδια αξιολόγησης: γίνονται συγκρίσεις, ταξινομήσεις, συσχετίσεις και αποκτούν νόημα οι μετρήσεις και οι παρατηρήσεις. Ατομική αναφέρεται στο άτομο. Διατομική ή ομαδική αναφέρεται σε πολλά άτομα, στοχεύει στη μέτρηση της αποτελεσματικότητας ενός προπονητικού προγράμματος. Η μέτρηση και η αξιολόγηση είναι έννοιες σύμφυτες. Δεν μπορεί να γίνει αξιολόγηση όταν δεν υπάρχουν μετρήσεις. Παράλληλα οι μετρήσεις αποκτούν αξία, όταν ταυτόχρονα αξιολογούνται.

7 Το περιεχόμενο και οι στόχοι της αξιολόγησης ποικίλλουν: Αξιολόγηση παιδιών Προσδιορισμός φυσικής κατάστασης. Κατάταξη σε ομοιογενείς ομάδες. Έλεγχος της φυσιολογικής ανάπτυξης των οργανικών συστημάτων. Έλεγχος των βιολογικών προσαρμογών από την άσκηση. Αξιολόγηση αθλητών Έλεγχος των βιολογικών χαρακτηριστικών των αθλητών. Προσδιορισμός των φυσιολογικών απαιτήσεων των αθλημάτων. Έλεγχος των βιολογικών προσαρμογών από την άθληση. Μεγιστοποίηση της αθλητικής επίδοσης. Επιλογή αθλητών / αθλητικών ταλέντων. Αξιολόγηση ενηλίκων Έλεγχος της φυσιολογικής φθοράς των οργανικών συστημάτων με την ηλικία. Έλεγχος των προσαρμοστικών δυνατοτήτων του οργανισμού των ηλικιωμένων από την άσκηση. Στάθμιση παραγόντων υγείας και ποιότητας ζωής. Συνταγολογία άσκησης. Αξιολόγηση ατόμων με ειδικές ανάγκες (εξειδικευμένες εργομετρικές διαδικασίες) Έλεγχος φυσικής κατάστασης. Κατάταξη σε ομοιογενείς ομάδες. Έλεγχος των προσαρμοστικών δυνατοτήτων του οργανισμού των ΑΜΕΑ. Βελτίωση της ποιότητας ζωής. Συνταγολογία άσκησης. Ανάπτυξη Το γενικό πρότυπο της μεταεμβρυϊκής ανάπτυξης είναι περίπου παρόμοιο σε όλα τα άτομα, υπάρχει όμως, μια αξιοσημείωτη μεταβλητότητα στο επιτυγχανόμενο μέγεθος, καθώς και στο ρυθμό ανάπτυξης σε διαφορετικές ηλικίες.

8 Η ανάπτυξη του σωματικού αναστήματος είναι ταχεία στη βρεφική και τον πρώτο χρόνο, παραμένει σταθερά αυξητική, με χαμηλό όμως ρυθμό, στη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, ενώ αυξάνεται αλματωδώς στην εφηβεία. Βαθμιαία επιβραδύνεται καθώς αποκτάται το ύψος ενηλικίωσης. Το πρότυπο αυτό του ρυθμού ανάπτυξης είναι παρόμοιο και για το σωματικό βάρος, καθώς και για άλλες φυσιολογικές παραμέτρους εκτός του υποδόριου λίπους και της κατανομής αυτού (Wilmore 1996). Ημερήσια μεταβολή: το σωματικό βάρος, καθώς και το ανάστημα υπόκεινται σε ημερήσιες μεταβολές. Είμαστε μακρύτεροι όταν είμαστε ξαπλωμένοι σε σύγκριση με την όρθια στάση. Το ανάστημα μετρούμενο σε ύπτια κατάκλιση είναι μεγαλύτερο το πρωί και μειώνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η μείωση του αναστήματος συμβαίνει σαν αποτέλεσμα της πίεσης των μεσοσπονδυλίων δίσκων της σπονδυλικής στήλης. Με το περπάτημα και το βάρος του σώματος το ανάστημα μειώνεται κατά 1 cm ή και περισσότερο στο τέλος της ημέρας. Αντίστοιχα το σωματικό βάρος μεταβάλλεται και αυτό κατά τη διάρκεια του ημερήσιου κύκλου. Το άτομο είναι ελαφρύτερο το πρωί, ιδιαίτερα μετά από ούρηση και αφόδευση. Στη συνέχεια το βάρος αυξάνεται, εξαρτώμενο από την ποσότητα τροφής, αλλά και της φυσικής δραστηριότητας και άσκησης του ατόμου. Επίσης επηρεάζεται από τον καταμήνιο κύκλο στις γυναίκες. Ανθρωπομετρία: είναι η επιστήμη που ασχολείται με καθιερωμένες τυποποιημένες τεχνικές για συστηματικές μετρήσεις του σώματος, αλλά και τμημάτων μερών αυτού. Στη Φυσική Αγωγή και στον Αθλητισμό οι ανθρωπομετρικές μετρήσεις έχουν σκοπό τους την παρακολούθηση της σωματικής ανάπτυξης των παιδιών, καθώς επίσης και των μεταβολών που επέρχονται και οφείλονται στην προπόνηση (Pardee & Eisenman 1988). Οι μετρήσεις συγκεκριμένων παραμέτρων μπορούν να συσχετισθούν με άλλες με τη μορφή σχέσης ή λόγου. Συνήθως υπολογίζονται διαιρώντας το μεγαλύτερο νούμερο με το μικρότερο. Οι σχέσεις μας παρέχουν πληροφορίες για το σχήμα μορφή και τις αναλογίες του ανθρώπινου σώματος. Στις μελέτες, που ασχολούνται με τις αναπτυξιακές ηλικίες χρησιμοποιούνται κύρια τρεις λόγοι σχέσεις. 1. Σωματικό βάρος προς σωματικό ανάστημα. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας πραγματοποιείται πρώτα η αύξηση του αναστήματος και έξι μήνες μετά έπεται η αύξηση του βάρους. 2. Σωματικό ανάστημα από καθιστή θέση (ΣΑΚΘ) προς σωματικό ανάστημα (ΣΑ) 100. Μας δίνει πληροφορίες για το μήκος του σώματος σε σχέση με αυτό των κάτω άκρων. 3. Άνοιγμα της λεκάνης προς το άνοιγμα των ώμων 100. Ερμηνεύει τις αλλαγές που συμβαίνουν στην αναλογία ώμων και ισχίων κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης (Malina & Bouchard 1991).

9 Ο ρυθμός ανάπτυξης του σωματικού αναστήματος είναι πολύ υψηλός κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής, βαθμιαία μειώνεται έως την περίοδο της εκρηκτικής ανάπτυξης (Peak Height Velocity), που οριοθετείται περίπου στα 10 χρόνια για τα κορίτσια και στα 12 για τα αγόρια (Tanner, 1962; 1989; Malina & Bouchard 1991). Για έναν αριθμό παιδιών υπάρχει μια μικρή περίοδος, κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, που παρατηρείται μια αύξηση του ύψους και των άλλων διαστάσεων, πέραν των προαναφερθεισών. Αυτή η περίοδος, όμως, δεν καταγράφεται στο σύνολο του παιδικού πληθυσμού. Χρονολογική και βιολογική ηλικία Στα προγράμματα φυσικής αγωγής και στον συναγωνισμό στα διάφορα αθλήματα, ιδιαίτερα στην παιδική και εφηβική ηλικία, οι συμμετέχοντες διαγωνίζονται, τις περισσότερες φορές, ανάλογα με την χρονολογική τους ηλικία (Åstrand 1992). Το ανθρώπινο είδος, σαν εξελικτική συνέπεια, είναι διάφορο από άτομο σε άτομο σε πολλά σημεία. Ο Tanner (1989), ασχολήθηκε συστηματικά και στήριξε επιστημονικά το διαχωρισμό της χρονολογικής από τη βιολογική ηλικία. Το πιο αξιόπιστο κριτήριο για τον προσδιορισμό της βιολογικής ηλικίας είναι η εξέταση της σκελετικής ηλικίας. Η μέθοδος αυτή όμως, είναι αρκετά δαπανηρή σε χρόνο και χρήμα και απαιτεί άσκοπη ακτινοσκόπηση (ακτίνες x) των εξεταζόμενων σε πολύ νεαρή ηλικία. Πιο εύκολα, με μετρήσεις φυσικών χαρακτηριστικών, όπως το σωματικό ανάστημα και το σωματικό βάρος ανά εξάμηνο, καθώς και με παρατηρήσεις της ανάπτυξης των δευτερευόντων σεξουαλικών χαρακτηριστικών, μπορούμε να υπολογίσουμε σε μεγάλο βαθμό το ανάστημα ενηλικίωσης. Ατομικές διαφορές που υπάρχουν στη βιολογική ωρίμανση, ιδιαίτερα μεταξύ των αγοριών, είναι πρωταρχικής σημασίας παράγοντας στα διάφορα σπορ. Καταστάσεις πρόωρης ωρίμανσης συνοδεύονται από συγκριτικά πλεονεκτήματα αυξημένων σωματικών μεγεθών και καλύτερης απόδοσης, ιδιαίτερα σε αγωνίσματα που η δύναμη, η μυϊκή ισχύς και η ταχύτητα επηρεάζουν την επιτυχία ή πρόσθετα επηρεάζουν την κρίση των προπονητών, που επιλέγουν την τύχη των νεαρών αθλητών στα διάφορα σπορ (Malina et al. 2004). Έρευνες που ασχολούνται με την ανάπτυξη και ωρίμανση στα χρόνια της εφηβείας δείχνουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των φυλών στο σωματικό μέγεθος, στις σωματικές διαστάσεις και αναλογίες, καθώς και στο βαθμό βιολογικής ωρίμανσης. (Eveleth & Tanner 1990; Beunen et al. 2006; Haas & Campirano 2006). Εθνοτικές διαφοροποιήσεις είναι επίσης ευδιάκριτες, σε συγκρίσεις που γίνονται μεταξύ αθλητών υψηλού επιπέδου διαφόρων αθλημάτων (Carter 1984). Δεδομένα από νεαρούς Αμερικανούς, Αφρικανικής καταγωγής, δείχνουν ότι κατά μέσο όρο τείνουν να ωριμάζουν γρηγορότερα από τους Ευρωπαίους συνομηλίκους τους σε δείκτες βιολογικής ωρίμανσης (Ontell et al. 1996; Malina et al. 2004). Επίσης το ίδιο φαίνεται ότι συμβαίνει με τους νεαρούς Γιαπωνέζους (Ashizawa et al. 1996) και τους νεαρούς Κινέζους (Ye et al. 1992), όσον αφορά τη σκελετική ωρίμανση. Διαφορές υπάρχουν και μεταξύ των Γιαπωνέζων και των Κινέζων με τους πρώτους να έχουν ηλικιακό προβάδισμα στη σκελετική ωρίμανση.

10 Η ηλικία της εκρηκτικής αύξησης του ύψους: Η εκρηκτική αύξηση του ύψους (peak height velocity, PHV) συμβαίνει, σε πολύ μικρό αριθμό κοριτσιών, πολύ νωρίς στα 9.5 τους χρόνια και πολύ αργά στα 15 τους σε κάποια άλλα (Lindgren 1978). Στα αγόρια μπορεί να συμβεί το ίδιο με μια διακύμανση από τα 11 έως τα 17 τους χρόνια. Γενικά κατά μέσο όρο η PHV συμβαίνει στα 12 για τα κορίτσια και στα 14 για τα αγόρια. Στην ηλικία των 13 ετών τα κορίτσια χαρακτηρίζονται βιολογικά νεαρές γυναίκες, ενώ στην ίδια ηλικία τα αγόρια είναι ακόμη παιδιά (Åstrand 1992). Στον πίνακα 2 φαίνονται οι φυσιολογικές διακυμάνσεις στο ανάστημα, στο σωματικό βάρος και στην μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου, αγοριών και κοριτσιών ηλικίας 13 ετών. Πίνακας 2: Δ: Διακύμανση των τιμών του σωματικού αναστήματος, σωματικού βάρους και της V O 2max στην ηλικία των 13 ετών (Russo et al. 1975). Σωματικό ανάστημα (cm) Σωματικό βάρος (kg) V O 2max (ml kg -1 min -1 ) Δ = διαφορά αγόρια κορίτσια (Δ = 47) (Δ = 29) (Δ = 55) (Δ = 51) (Δ = 46) (Δ = 56) Χρονολογική ηλικία με δεκαδικούς αριθμούς (decimal age): Η κλίμακα καθορισμού της ηλικίας αυτής έχει βαθμονομηθεί σε δέκατα του έτους και όχι σε μήνες (δωδέκατα). Όταν υπολογίζουμε την ανάπτυξη, είναι προτιμότερη η χρήση των ετών και των δεκαδικών αριθμών τους, σε αντίθεση με τη χρήση των ετών και των μηνών. Το έτος διαιρείται σε μία χιλιάδα και κάθε ημερομηνία έχει ένα δεκαδικό αριθμό (Tanner 1978). Τοιουτοτρόπως η 10 η Σεπτεμβρίου του 1998 έχει αριθμό (ημερομηνία πραγματοποίησης της μέτρησης). Η ημερομηνία γέννησης του παιδιού, που μετρείται, είναι 15/11/1990, δηλαδή Οι αριθμοί, που δηλώνουν την ημερομηνία μέτρησης και γέννησης του συγκεκριμένου παιδιού, σχηματίζονται από τα δύο τελευταία νούμερα του έτους μέτρησης και γέννησης αντίστοιχα (π.χ. 98 και 90), καθώς επίσης και από τα τρία ψηφία (π.χ. 690 και 871 αντίστοιχα) της χιλιάδας των δεκαδικών αριθμών του πίνακα 3, ανάλογα με τον μήνα και την ημερομηνία του γεγονότος (π.χ. μέτρηση και γέννηση αντίστοιχα). Η ακριβής ηλικία την ημέρα της μέτρησης είναι ο αριθμός που προκύπτει από την αφαίρεση των δύο παραπάνω αριθμών του παραδείγματος = 7.82 ετών. Ας υποθέσουμε ότι η επόμενη μέτρηση του συγκεκριμένου παιδιού του παραδείγματος, έγινε στις 29 Μαρτίου του Ο αριθμός που προκύπτει είναι Το παιδί κατά τη 2 η μέτρηση έχει χρονολογική ηλικία =8.37 ετών. Η διαφορά μεταξύ των 2 μετρήσεων είναι =0.55 του έτους. Αν υποθέσουμε ότι το σωματικό ανάστημα του παιδιού, σε αυτή τη χρονική περίοδο, έχει αυξηθεί κατά 1.4 cm, τότε ο ρυθμός ανάπτυξής του είναι 1.4/0.55=2.55 cm/έτος.

11 Πίνακας 3: Το ημερολόγιο υπολογισμού των δεκαδικών αριθμών (Tanner 1978). Ετήσιος πίνακας των δεκαδικών αριθμών Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαϊ Ιουν Ιούλ Αύγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ

12 Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαϊ Ιουν Ιούλ Αύγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Δείκτης Μάζας Σώματος Η παχυσαρκία θεωρείται σήμερα μια χρόνια, υποτροπιάζουσα νόσος. Επηρεάζει την ποιότητα ζωής του ατόμου και προκαλεί σοβαρές επιπλοκές, που μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε πρόωρο θάνατο. Με τον όρο παχυσαρκία αναφερόμαστε στην υπερβολική αποθήκευση λίπους στο σώμα. Για τη μέτρηση του επιθυμητού βάρους χρησιμοποιούνται έμμεσες μετρήσεις και ανθρωπομετρικοί δείκτες, όπως ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), που υπολογίζεται από τη σχέση του σωματικού βάρους σε κιλά προς το τετράγωνο του ύψους σε μέτρα, του ατόμου και είναι ο πλέον διαδεδομένος ΔΜΣ = kg / m 2. Ο ΔΜΣ παρουσιάζει υψηλή συσχέτιση με τη συγκέντρωση λίπους στο σώμα των ενηλίκων, όχι όμως και τόσο αποδεκτή στα παιδιά. Ο ΔΜΣ συσχετίζεται με το % του σωματικού λίπους, που υπολογίζεται με τη μέθοδο των δερματοπτυχών (r=0.74), καθώς επίσης και με τη μέθοδο της υδροστατικής ζύγισης (r= ). Αυτές οι συσχετίσεις είναι μέτριες και υποδηλώνουν ένα σχετικά μεγάλο σφάλμα μέτρησης στη χρήση του ΔΜΣ στην αξιολόγηση του σωματικού λίπους. Χρησιμοποιείται στους ενήλικες ως δείκτης καθορισμού του υπέρβαρου και της παχυσαρκίας. Ο παγκόσμιος οργανισμός υγείας (WHO), έχει υιοθετήσει τον ΔΜΣ για την εκτίμηση και την κατηγοριοποίηση των ατόμων, ανάλογα με το βάρος και το ύψος τους (πίνακας 3). Πίνακας 3: κατηγοριοποίηση των ατόμων ανάλογα με το ΔΜΣ. Κατηγορία ΔΜΣ (kg / m 2 ) Ελλιποβαρής < 18,5 Φυσιολογικού βάρους 18,5 24,9 Υπέρβαρος 25 29,9 Παχύσαρκος κατηγορίας Ι 30 34,9 Παχύσαρκος κατηγορίας ΙΙ 35 39,9 Παχύσαρκος κατηγορίας ΙΙΙ 40 Υπερπαχύσαρκος ή super παχύσαρκος 50 International Obesity Task Force 1998; Cole T.J

13 Ένας υψηλός ΔΜΣ σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από υπέρταση, καρδιαγγειακές παθήσεις, δυσλιπιδαιμία, διαβήτη, άπνοια ύπνου, οστεοαρθρίτιδα κ.α. Οι αγωνιζόμενοι αθλητές, οι body builders, καθώς και οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες δεν πρέπει να χρησιμοποιούν τον ΔΜΣ για τον χαρακτηρισμό της παχυσαρκίας ή για τον κίνδυνο νόσων (πίνακας 4). Πίνακας 4: Συσχέτιση του ΔΜΣ και του κινδύνου για την υγεία. ΔΜΣ Κίνδυνος για την υγεία (kg / m 2 ) < 25 Ελάχιστος Χαμηλός Μέτριος Υψηλός Πολύ υψηλός > 40 Εξαιρετικά υψηλός Σχήμα 1: Εκθετική καμπύλη για τη σχέση του ΔΜΣ με το δείκτη θνησιμότητας διαφόρων ασθενειών (McArdle et al. 2001). Στα παιδιά μεταβάλλονται οι τιμές του ΔΜΣ καθώς μεγαλώνουν. Για το λόγο αυτό η ομοφωνία του 2002 συνιστά να ερμηνεύονται λαμβάνοντας υπόψη τις εκατοστιαίες θέσεις για την ηλικία και το φύλο ή τις τιμές της τυπικής απόκλισης (± SD). Μπορούμε να συναντήσουμε χαμηλό ΔΜΣ με κανονική ποσότητα λίπους σε άτομα με μεγάλα κάτω άκρα και κοντό κορμό, στα οποία συναντάται ελαττωμένη μυϊκή μάζα, καθώς και σε εφήβους με καθυστέρηση της ήβης. Στην Ελλάδα ο επιπολασμός της παχυσαρκίας έχει διπλασιασθεί την τελευταία 20ετία, σε όλες τις ηλικίες, γεγονός που αποδίδεται στην αλλαγή του τρόπου ζωής (υπερβολική κατανάλωση τροφών με υψηλό ποσοστό θερμίδων, εγκατάλειψη της μεσογειακής διατροφής), στη μειωμένη σωματική δραστηριότητα (υπερβολική χρήση του αυτοκινήτου) και στην έλλειψη άσκησης. Το γεγονός αυτό προβλέπεται ότι θα έχει δραματικές συνέπειες στη δημόσια υγεία μελλοντικά, καθώς το επιπλέον σωματικό βάρος, που εντοπίζεται

14 κύρια στην κοιλιακή χώρα, παρουσιάζει αυξημένο κίνδυνο με ασθένειες που σχετίζονται με το καρδιαγγειακό σύστημα. (Ευθυμιάδης 2008). Τύποι παχυσαρκίας Τις τελευταίες δύο δεκαετίες πλήθος στοιχείων συνηγορούν ότι η παχυσαρκία συνδέεται πιο στενά με την κατανομή του λίπους παρά με το σωματικό βάρος. Υπάρχουν δύο βασικές μορφές τοπικής κατανομής του λίπους στους παχύσαρκους ασθενείς: α) ο κεντρικός ή σωματικός ή σπλαγχνικός ή ανδροειδής ή σχήματος μήλου. β) ο περιφερικός ή μηρογλουτιαίος ή γυναικοειδής ή σχήματος αχλαδιού (βλ. σχήμα 2). Σχήμα 2: Τύποι κατανομής του σωματικού λίπους (McArdle et al. 2001). Οι επιπλοκές που συνδέονται με την παχυσαρκία σχετίζονται περισσότερο με το λίπος, που συσσωρεύεται στην κοιλιά (σπλαγχνικό) και λιγότερο με αυτό που εντοπίζεται στους μηρούς και τους γλουτούς. Πρακτικά το κοιλιακό λίπος μπορεί εύκολα να εκτιμηθεί με τη μέτρηση της περιμέτρου της μέσης και των ισχίων. Η αναλογία περιμέτρου μέσης ισχίων (ΑΠΜΙ) δείχνει τη σχετική κατανομή λίπους στους ενήλικες και τον κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων νόσων (McArdle et al. 2001). Η αναλογία υπολογίζεται ως η περίμετρος της μέσης προς την περίμετρο των ισχίων σε εκατοστά. ΑΠΜΙ = ΠΜ (cm) / ΠΙ (cm). Η περίμετρος της μέσης αποτελεί τη μικρότερη περίμετρο της κοιλιακής χώρας. Η μεζούρα τοποθετείται λόγο επάνω από τον ομφαλό του εξεταζόμενου, στη μέση απόσταση από την τελευταία πλευρά και την πρόσθια λαγόνια ακρολοφία. Η περίμετρος των ισχίων αποτελεί τη μεγαλύτερη περίμετρο στην περιοχή των γλουτών (βλ. σχήμα 3).

15 Σχήμα 3: μέτρηση της περιμέτρου της μέσης και των ισχίων. Μια υψηλότερη τιμή αντανακλά μεγαλύτερη αναλογία κοιλιακού λίπους και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης υπερινσουλιναιμίας, διαβήτη τύπου ΙΙ, υπέρτασης, υπερχοληστερολαιμίας και αθηροσκλήρυνσης. Τιμές με δείκτη ΑΠΜΙ > για τους άνδρες και > 0.90 για τις γυναίκες, σχετίζονται με υψηλό κίνδυνο εκδήλωσης των παραπάνω νόσων. Σχήμα 4: Παχυσαρκία στην Ευρώπη, στοιχεία από ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας Ανάπτυξης). Πίνακας 5: Παχυσαρκία: ποσοστό ατόμων άνω των 15 ετών με ΔΜΣ μεγαλύτερο από 30, στοιχεία από ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας Ανάπτυξης). ΗΠΑ 31% Καναδάς 14% Ολλανδία 10% Μεξικό 24% Ισπανία 13% Σουηδία 10% Βρετανία 23% Ιρλανδία 13% Δανία 10% Σλοβακία 22% Γερμανία 13% Γαλλία 9% Ελλάδα 22% Πορτογαλία 13% Αυστρία 9% Αυστραλία 22% Φινλανδία 13% Ιταλία 9% Ν. Ζηλανδία 21% Τουρκία 12% Νορβηγία 8%

16 Ουγγαρία 19% Βέλγιο 12% Ιαπωνία 3% Τσεχία 15% Πολωνία 11% Κορέα 3% Πίνακας 6: Ποσοστό θανάτων από παχυσαρκία, στοιχεία από ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας Ανάπτυξης). Πληθυσμός (εκατομμύρια) Θάνατοι που σχετίζονται με την παχυσαρκία Ετήσιο ποσοστό Ευρώπη ,30 Ελλάδα ,64 ΗΠΑ ,00 Πίνακας 7: Πόσο πάχυναν τα Ελληνόπουλα σε μια εικοσαετία Βάρος Αγόρια Κορίτσια Αγόρια Κορίτσια Ανώτατο Μέσο Κατώτατο Πηγή: Α Παιδιατρική κλινική Πανεπιστημίου Αθήνας, Πίνακας 7: Μονάδες μέτρησης, το μετρικό σύστημα (SI: systeme international). Φυσική ποσότητα Μονάδα Σύμβολο μάζα kilogram Kg απόσταση meter M όγκος (υγρών-αερίων) liter L χρόνος second Sec ισχύς Newton N έργο joule J δύναμη watt W γωνία radian Rad γραμμική ταχύτητα meters per second m. sec -1 γωνιακή ταχύτητα radians per second rad. sec -1 θερμοκρασία degrees ταχύτητα meters per second m. sec -1 ροπή Newton-meter N-m επιτάχυνση meters per second m. sec -1 ισοδύναμο ουσίας mole Mol

17 Πίνακας 8: Προθέματα του μετρικού συστήματος (SI: systeme international). Πρόθεμα Έννοια Επιστημονική Σύμβολο σημειογραφία σμίκρυνση deci- one tenth of (0.1) 10-1 D ccnti- one hundredth of (0.01) 10-2 C milli- one thousandth (0.001) 10-3 M micro one millionth ( ) 10-6 Μm μεγέθυνση kilo- a thousand times (1000) 10 3 K Πίνακας 9: Μετατροπή των διαφόρων μετρήσεων μεταξύ του Αγγλικού και του μετρικού συστήματος. Μέτρηση Μήκος απόσταση Μάζα Όγκος (υγρώναερίων) Μονάδα μέτρησης και συντομογραφία της 1 kilometer Μετρικό ισοδύναμο (km) 1 meter (m) = 100 centimeters = 1000 milli/ters Μετατροπή από το Αγγλικό στο μετρικό σύστημα Μετατροπή από το μετρικό στο Αγγλικό σύστημα = 1000 meters 1 mile=1.61 km 1 km=0.62 mile 1 yard=0.914 m 1 foot=0.305 m 1 m=1.09 yards 1 m=3.28 feet 1 m=39.37 inches 1 cm=0.394 inch 1 centimeter (cm) 0.01 meter 1 foot=30.5 cm 1 inch=2.54 cm 1 kilogram 1000 grams 1 pound=0.454 kg 1 kg=2.205 (kg) pounds 1 gram (g) 1000 milligrams 1 ounce=28.35 g 1 g=0.035 ounce 1 milligram gram (mg) 1 liter (L) 1000 milliliters 1 quart=0.946 L 1 L=0.246 gallon 1 quart=946 ml 1 L=1.057 quarts 1 gallon=3.785 L 1 m 2 =1.196 Εμβαδόν 1 square meter = 1000 square 1 square (m 2 ) centimeters yard=0.836 m 2 square yards Θερμοκρασία Degrees C=5/9( F-32) F=(9/5 C)+32 Celsius ( C) Ισχύς 1 Newton (N) = kilopond 1 ft-lb. sec -1 =0.138 N Γωνιακή ταχύτητα 1 radian per sec (rad. s -1 ) 1 radian -1 = s -1 Έργο και ενέργεια 1 Joule (J) = 1 N-m 1 J=0.784 ft. lb 1 Kcal = kgm 1 J=0.239 cal =4.18 KJ 1 kgm =1 kpm = Kcal Δύναμη 1 watt (W) 1 W=1 joule per 1 hp=745.7 W 1 W= hp

18 Πίεση 1 Newton per square meter (N. m 2 ) sec (J. sec -1 ) 1 W=6.12 kgm. min -1 1 mmhg= N. m 2 1 atmosphere=760 mmhg 760 mmhg=29.02 inches ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ V O 2max ΜΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Υπάρχει μια μέθοδος υπολογισμού της V O 2max που χρησιμοποιεί στοιχεία, που δεν προκύπτουν άμεσα από την άσκηση, αλλά έμμεσα και γίνεται μέσω ενός ερωτηματολογίου. Αυτή η, μη εργαστηριακή, μέθοδος μας δίνει μια ταχεία πρώτη εκτίμηση για έναν γρήγορο έλεγχο και μια πιθανή ταξινόμηση μεγάλου δείγματος. Μεγάλη προσοχή με τις προβλέψεις Όλοι οι υπολογισμοί ενέχουν το σφάλμα, που αναφέρεται ως σταθερό λάθος εκτίμησης και πηγάζει από την αρχική εξίσωση, που χρησιμοποιήθηκε για να γίνει η πρόβλεψη. Όποτε γίνονται προβλέψεις, πρέπει να ερμηνεύουμε τα αποτελέσματα με βάση το εύρος του σφάλματος πρόβλεψης. Με μικρό λάθος, η πρόβλεψη της V O 2max αποδεικνύεται χρήσιμη σε περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η άμεση μέτρηση. Στοιχεία που μας χρειάζονται για την πρόβλεψη της V O 2max 1. Φύλο (η γυναίκα βαθμολογείται με 0, ο άνδρας με 1). 2. Δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ = kg/m²). 3. Κλίμακα φυσικής δραστηριότητας (ΚΦΔ): μια υποκειμενική τιμή από το 1 10, που αναπαριστά το συνολικό επίπεδο φυσικής δραστηριότητας τους τελευταίους 6 μήνες (πίνακας 10). 4. Παρατηρούμενη λειτουργική ικανότητα (ΠΛΙ): το άθροισμα τιμών από το 1-13 σε ερωτήσεις σχετικές με το επίπεδο λειτουργικής ικανότητας να διατηρηθεί συνεχής ρυθμός για 1600 m και 4800 m χωρίς υπερβολική κούραση (πίνακας 11).

19 Πίνακας 10: Κλίμακα Φυσικής Δραστηριότητας (ΚΦΔ). Επιλέξετε από τον παρακάτω πίνακα τον αριθμό, που περιγράφει πιστότερα το επίπεδο της φυσικής σας κατάστασης τους τελευταίους έξι μήνες. Βαθμοί Περιγραφή Ανενεργός: πλήρης αποφυγή άσκησης ακόμη και βάδισης. Π.χ. χρήση του ασανσέρ ή του αυτοκινήτου για τις μικρότερες μετακινήσεις. Ελαφρά δραστηριότητα: περπάτημα για ευχαρίστηση, χρήση της σκάλας, μερικές φορές άσκηση που προκαλεί ταχύπνοια και εφίδρωση. Μέτρια δραστηριότητα: min την εβδομάδα μέτρια δραστηριότητα, όπως περπάτημα, δουλειές στο σπίτι και στον κήπο, πινγκ πονγκ, μπόουλινγκ, ρυθμική γυμναστική. Μέτρια δραστηριότητα: δραστηριότητες όπως οι παραπάνω με εβδομαδιαία διάρκεια μεγαλύτερη των 60 min. Έντονη δραστηριότητα: τρέξιμο λιγότερο από 1600 μέτρα την εβδομάδα, ή ενασχόληση λιγότερο από 30 min με κολύμβηση, ποδηλασία, κωπηλασία, αεροβική γυμναστική, ή ενασχόληση με αθλήματα έντονης δραστηριότητας, όπως ποδόσφαιρο, basketball, volleyball, handball, tennis. Έντονη δραστηριότητα: τρέξιμο από km την εβδομάδα ή ενασχόληση από min την εβδομάδα με μία από τις παραπάνω αθλητικές δραστηριότητες. Έντονη δραστηριότητα: τρέξιμο από 8 16 km την εβδομάδα ή ενασχόληση από 1 3 ώρες εβδομαδιαίως με μία από τις παραπάνω αθλητικές δραστηριότητες. Έντονη δραστηριότητα: τρέξιμο km την εβδομάδα ή ενασχόληση από 3 6 ώρες εβδομαδιαίως με μία από τις παραπάνω δραστηριότητες. Έντονη δραστηριότητα: τρέξιμο km την εβδομάδα ή ενασχόληση από 6 7 ώρες εβδομαδιαίως με μία από τις παραπάνω δραστηριότητες. Έντονη δραστηριότητα: τρέξιμο km την εβδομάδα ή ενασχόληση από 7 8 ώρες εβδομαδιαίως με μία από τις παραπάνω δραστηριότητες. Έντονη δραστηριότητα: τρέξιμο περισσότερο από 40 km την εβδομάδα ή ενασχόληση 8 ώρες και περισσότερο χρόνο εβδομαδιαίως με μία από τις παραπάνω δραστηριότητες. Πίνακας 11 (Α και Β): Παρατηρούμενη Λειτουργική Ικανότητα (ΠΛΙ). Υποθέστε ότι ασκείσθε συνεχώς για 1600 μέτρα σε κλειστό στίβο. Ποιος ρυθμός άσκησης είναι ο καλύτερος για την ικανότητά σας, χωρίς να είναι ούτε πολύ εύκολος, αλλά ούτε και πολύ δύσκολος. Βάλτε σε κύκλο τον σωστό για σας αριθμό επιλέγοντας από το 1 13.

20 Πίνακας 11 (Α): Βαθμοί Περιγραφή Περπάτημα με αργό ρυθμό (18 min και περισσότερο). Περπάτημα με λίγο πιο έντονο ρυθμό (16 min). Περπάτημα με γρήγορο ρυθμό (14 min). Τροχάδην σε αργό ρυθμό (12 min). Τροχάδην σε πιο γρήγορο ρυθμό (10 min). Τροχάδην σε γρήγορο ρυθμό (8 min). Τροχάδην σε γρήγορο ρυθμό (7 min). Πόσο γρήγορα μπορείτε να καλύψετε μιαν απόσταση μέτρων χωρίς να εξαντληθείτε να μην κοπεί η ανάσα. Απαντήστε ρεαλιστικά. Βάλτε σε κύκλο την σωστή για σας απάντηση. Πίνακας 11 (Β): Βαθμοί Περιγραφή Μπορώ να περπατήσω όλη την απόσταση σε αργό ρυθμό (54 min τα 4800 μέτρα ή περισσότερα). Μπορώ να περπατήσω όλη την απόσταση σε μέτριο ρυθμό (48 min τα 4800 μέτρα). Μπορώ να περπατήσω όλη την απόσταση σε γρήγορο ρυθμό (42 min τα 4800 μέτρα). Μπορώ να τρέξω όλη την απόσταση σε αργό ρυθμό (36 min τα 4800 μέτρα). Μπορώ να τρέξω όλη την απόσταση σε μέτριο ρυθμό (30 min τα 4800 μέτρα). Μπορώ να τρέξω όλη την απόσταση σε γρήγορο ρυθμό (24 min τα 4800 μέτρα). Μπορώ να τρέξω όλη την απόσταση σε γρήγορο ρυθμό (21 min τα 4800 μέτρα ή λιγότερο). Το σταθερό λάθος εκτίμησης της V O 2max είναι ± 3.44 ml kg -1 min -1. Από: George J.D., et al Nonexercise V O 2max estimation for physically active college students. Med. Sci. Sports Exerc, 29: 415.

21 ΕΞΙΣΩΣΗ Η ακόλουθη εξίσωση υπολογίζει την V O 2max σε σχετικές με το σωματικό βάρος τιμές (ml kg -1 min -1 ). V O 2max = (7.042 φύλο) (0.823 ΒΜΙ) + (0.738 ΠΛΙ) + (0.688 ΚΦΔ) Παράδειγμα: 1. φύλο = γυναίκα 2. ΒΜΙ = (ΣΒ 61.7 kg και ΣΑ 1.65 m) 3. ΚΦΔ = 5 (βλ. πίν. 10) 4. ΠΛΙ = 15 (άθροισμα: 7 β. από την πρώτη ομάδα και 8 β. από την δεύτερη (βλ. πίν. 11). Λύση: V O 2max = = 41.1 ml kg -1 min -1. Βιβλιογραφία 1. Ashizawa K, Asami T, Anzo M, Matsuo N, Matsuoka H, Murata M. (1996). Standard RUS skeletal maturation of Tokyo children. Ann Hum Biol: Åstrand P.O., Rodhal K., Dahl A.H., Stromme S.B. (2003). Text-book of work physiology: Physiological bases of exercise. Champaign, Il: Human Kinetics. 3. Barrow H.M., McGee R. (1979). A practical approach to Measurement in Physical Education. Philadelphia, Lea & Febiger. 4. Baumgartner T.A., Jackson A.S., Mahar M.T., Rowe D.A. (2007). Measurement for Evaluation in Physical Education and Exercise Science. McGrow-Hill Companies, Inc. New York. 5. Beunen GP, Rogol AD, Malina RM. 2006). Indicators of biological maturation and secular changes in biological maturation. Food Nutr Bull: 27(Suppl.): S244-S Carter JEL (1984). Physical structure of Olympic athletes. Part II. Kin anthropometry of Olympic athletes. Basel: Ss Karger. 7. Cole T.J., Freeman J.V., Prece M.A. (1995). Body mass index reference curve for the UK, Arch. Dis Child, 73: George J.D., et al. Nonexercise V O 2max estimation for physically active college students. Med. Sci. Sports Exerc, 29: 415, 1997.

22 9. Ebel R.L. (1973). Measuring educational achievement. In: Measurement for Evaluation in Physical Education and Exercise Science. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. 10. Eveleth PB, Tanner JM. (1990). Worldwide variation in human growth. 2 nd edition. Cambridge University Press. 11. Haas JD, Campirano F. (2006). Inter-population variation in height among children 7 to 18 years of age. Food Nutr Bull: 27(Suppl.): S212-S International Obesity Task Force (1998). Obesity; preventing and managing the global epidemic. Report of the WHO consultation on obesity, Geneva, 3-5 th June Geneva WHO. 13. Κλεισούρας Β. (1989). Εργοφυσιολογία. Φυσιολογική βάση της μυϊκής προσπάθειας. Εκδόσεις Παρισιάνος, Αθήνα. 14. Lindgren G. (1978). Growth of schoolchildren with early, average and late ages of peak height velocity. Ann Hum Biol 5, McArdle W.D., Katch F.I., Katch V.L. (2001). Φυσιολογία της Άσκησης, 2 η έκδοση. Επιστημονική επιμέλεια Κλεισούρας Β. Εκδόσεις Πασχαλίδη, Αθήνα. 16. Malina R.M., & Bouchard C. (1991). Growth, Maturation and Physical Activity. Human Kinetics, Champaign, Il. 17. Malina R.M., & Bouchard C, Bar-Or O. (2004). Growth, maturation, and physical activity. 2 nd edition. Champaign, IL: Human Kinetics. 18. Ontell FK, Ivanovic M, Ablin DS, Barlow TW. (1996). Bone age in children of diverse ethnicity. Am J Roentgenol: 167: Pardee & Eisenman (1988). The influence of resistive exercise on somatotype and selected skinfolds in college women. J. Sports Med. Phy. Fit. 28 (1), Paendergast, D., Wilson, D., DiPrampero P. & Bennie D. (1974). Energy cost of swimming. Med. Sci. Sports, 6: Russo (1975). 22. Tanner J.M. (1989). Foetus into Man. Physical Growth from Conception to Maturity, 2 nd edn. Castlemead Publications, Ware. 23. Tanner J.M. (1962). Growth of Adolescence, 2 nd edn. Blackwell Scientific Publications, Oxford. 24. Tanner J.M. (1978). Foetus into Man. Physical Growth from Conception to Maturity, 1 st edn. Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts. 25. Wilmore J.H. (1996). Increasing physical activity: alterations in body mass and composition. Am J Clin Nutr, 63 (suppl): Ye Y, Wang C, Cao L. (1992). Skeletal maturity of the hand and wrist in Chinese children in Changsha assessed by TW2 method. Ann Hum Biol: 19: Ευθυμιάδης Α.Π. (2008). Αθηροσκλήρωση: Καρδιομεταβολικοί Παράγοντες Κινδύνου. Σιώκης, Ιατρικές και Επιστημονικές Εκδόσεις. Θεσσαλονίκη.

23 CITIUS ALTIUS FORTIUS Η πορεία να φτάσει ο άνθρωπος στα ανώτατα όρια των δυνατοτήτων του. Η παγκόσμια επίδοση, η ολυμπιακή νίκη προκαλούν οικουμενικό θαυμασμό. Παρακινεί-προκαλεί την αθλητική επιστήμη στη διερεύνηση των παραγόντων που την επηρεάζουν. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ Από το 1896 έως σήμερα οι παγκόσμιες επιδόσεις συνεχώς καταρρίπτονται. Σύγκριση των παγκοσμίων ρεκόρ σε αγωνίσματα του στίβου από το Στα 400 μ. έχουμε βελτίωση 3,3%. Στο Μαραθώνιο δρόμο βελτίωση 6,9%. Στα Άλματα η βελτίωση κυμαίνεται σε ποσοστό 8-10% Στις Ρίψεις παρουσιάζεται βελτίωση κατά 15,4-22,7%. Στην Άρση βαρών εμφανίζονται οι μεγαλύτερες βελτιώσεις 17-39%. Που οφείλεται όμως, η βελτίωση των παγκοσμίων ρεκόρ; Η μαζική συμμετοχή στον αθλητισμό έδωσε τη δυνατότητα ευρύτερης επιλογής των προικισμένων με αθλητικά προσόντα ανθρώπων. Η αποτελεσματικότερη προπόνηση οδήγησε στη μεγιστοποίηση των βιολογικών προσαρμογών. 1. Με την εφαρμογή της περιοδικότητας των προπονητικών ερεθισμάτων. 2. Με την αύξηση του καθημερινού όγκου της προπόνησης. 3. Με την εξειδίκευση της προπόνησης. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ Η βιοκινητική ανάλυση οδήγησε στη βελτίωση της τεχνικής των αθλημάτων. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας δημιούργησε συνθήκες βελτίωσης των επιδόσεων. 1. Επινόηση νέων αθλητικών οργάνων. 2. Κατασκευή καλυτέρων εγκαταστάσεων. 3. Κατασκευή καλυτέρων αθλητικών υποδημάτων.

24 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ Η Εργομετρική μέτρηση και αξιολόγηση των αθλητών. Οι καλύτερες διατροφικές συνθήκες και αναπλήρωση τω ν απολεσθέντων υγρών. Η έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη της υπερκόπωσης. Η γρήγορη και αποτελεσματική αποκατάσταση μετά από έντονη μυϊκή προσπάθεια. Η πρόληψη, η διάγνωση και η θεραπεία των αθλητικών κακώσεων. Όλα τα παραπάνω έχουν συμβάλλει ουσιαστικά στην προσέγγιση των ανωτάτων ορίων επίδοσης. ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ Η αποδοχή από την κοινωνία και Τα κίνητρα του αθλητή επηρεάζουν την επίδοση. Όσο βελτιώνεται μια επίδοση τόσο αυξάνεται η προσδοκία και πέφτει ο ψυχολογικός φραγμός. ΕΡΓΟΓΟΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ Η βελτίωση της αθλητικής απόδοσης έχει αποδοθεί και στη χρήση Αναβολικών στεροειδών Συμπαθητικομιμητικών φαρμάκων Διεγερτικών ουσιών Μετάγγισης αίματος ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Υπάρχει τάση αύξησης των σωματικών μεγεθών, που έχει θετική συσχέτιση με αγωνίσματα, που σχετίζονται με το σωματικό ανάστημα και το σωματικό βάρος. Το γενετικό υλικό του ανθρωπίνου γένους βελτιώθηκε. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της αθλητικής απόδοσης έχουν βελτιωθεί. Αυτό, που σίγουρα έχει βελτιωθεί, είναι η αποτελεσματικότητα της προπόνησης και η εξειδίκευση στην κατάλληλη ηλικία.

25 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ Κάθε αγώνισμα έχει τη δική του τεχνική και τακτική ιδιαιτερότητα. Με κριτήριο όμως, τη χρονική διάρκεια που διαρκεί και επομένως τις ενεργειακές απαιτήσεις, ταξινομούνται σε πέντε βασικές κατηγορίες (Klissouras, Paxinos, Danis, Maridaki 1988). ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΙΣΧΥΟΣ (ΕΚΡΗΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ) Ως αθλητές αθλημάτων ισχύος χαρακτηρίζονται αυτοί, που έχουν τη δυνατότητα παραγωγής μεγάλου μυϊκού έργου στη μονάδα του χρόνου. Από μεγάλο σωματικό βάρος και ύψος. Υψηλό % μυϊκών ινών ταχείας συστολής. Μεσοενδομορφικό σωματότυπο. ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΑΓΑΛΑΚΤΙΚΑ (ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ) Αθλητές αυτής της κατηγορίας διακρίνονται για τη μεγάλη τους ταχύτητα. Υψηλό % μυϊκών ινών ταχείας συστολής. Ικανότητα παραγωγής ενέργειας από το φωσφορογόνο σύστημα (ATP + CP). ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΑ (ΠΑΡΑΤΕΤΑΜΕΝΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ) Το χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι η ικανότητα για παρατεταμένη ταχύτητα, προϊόν της ικανότητας παραγωγής ενέργειας από την αναερόβια γλυκόλυση. Παράγουν και ανέχονται μεγάλες ποσότητες γαλακτικού οξέος.

26 ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ-ΑΕΡΟΒΙΑ (ΗΜΙΑΝΤΟΧΗΣ) Χαρακτηριστικό στοιχείο η ικανότητα δραστηριοποίησης κατά την αγωνιστική προσπάθεια τόσο του αναερόβιου όσο και του αερόβιου μηχανισμού παραγωγής ενέργειας ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ (ΑΝΤΟΧΗΣ) Διακρίνονται για την καρδιοαναπνευστική τους αντοχή Υψηλό αναερόβιο κατώφλι Υψηλό % αξιοποίησης της VO 2max Υψηλό % μυϊκών ινών βραδείας συστολής. Γενικά μπορούμε να χαρακτηρίσουμε ότι έχουν ιστοχημικές και φυσιολογικές ιδιότητες των μυϊκών κυττάρων, που ευνοούν τον αερόβιο μεταβολισμό. Πίνακας 1: Τιμές αξιολόγησης της ικανότητας ανάληψης από την μέτρηση της καρδιακής συχνότητας 5 min μετά από βραχυχρόνιες μέγιστες επιβαρύνσεις (μετά την επίτευξη της μέγιστης καρδιακής συχνότητας) Böhmer Καρδιακή συχνότητα Εκτίμηση (b. min -1 ) > 130 Άσχημη ικανότητα μέτρια Ικανοποιητική Καλή Πολύ καλή < 100 Προπονητική κατάσταση υψηλής απόδοσης ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΩΝ Ερευνητικές προσπάθειες για τον καθορισμό των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων αθλητών υψηλού επιπέδου Η σπουδαιότητα μιας τέτοιας γνώσης έγκειται κύρια για 1. Την επιλογή των αθλητικών ταλέντων 2. Για το μακροχρόνιο σχεδιασμό της αθλητικής προπόνησης Η βιολογική φυσιογνωμία των πρωταθλητών οριοθετείται από 1. Τη σωματική δομή τους 2. Το ενεργειακό δυναμικό 3. Τη νευρομυϊκή δυνατότητα.

27 ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΔΟΜΗ Ανθρωπομετρικές μελέτες για τον καθορισμό της σωματικής διάπλασης αθλητών Ολυμπιακού επιπέδου έγιναν για πρώτη φορά το 1928 στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Άμστερνταμ. Πίνακας 2: Ηλικία και σωματικό μέγεθος αθλητριών και αθλητών αθλοπαιδιών, ατομικών αθλημάτων και θαλασσίων αθλημάτων, που συμμετείχαν σε Ολυμπιακούς αγώνες (Carter 1984). Αθλητές Αθλήτριες Αγώνισμα Ηλικία Βάρος Ύψος Ηλικία Βάρος Ύψος (έτη) (kg) (cm) (έτη) (kg) (cm) Αθλοπαιδιές Καλαθοσφαίριση Πετοσφαίριση Ποδόσφαιρο Ατομικά αθλ. Γυμναστική Ιππασία Ξιφασκία Ποδηλασία Σκοποβολή Τοξοβολία Θαλάσσια αθλ. Ιστιοπλοΐα Καταδύσεις Κολύμβηση Κωπηλασία Υδατοσφαίριση

28 Πίνακας 3: Ηλικία και σωματικό μέγεθος αθλητριών και αθλητών αγωνισμάτων κλασσικού αθλητισμού, που συμμετείχαν σε Ολυμπιακούς αγώνες (Carter 1984). Αθλητές Αθλήτριες αγώνισμα Ηλικία Βάρος Ύψος Ηλικία Βάρος Ύψος (έτη) (kg) (cm) (έτη) (kg) (cm) Δρόμοι 100m m m m m m m Μαραθώνιος Βάδην 20 και 50 km Άλματα Επί κοντώ Μήκος Ύψος Τριπλούν Ρίψεις Ακοντισμός Δισκοβολία Σφαιροβολία Σφυροβολία Σύνθετα Δέκαθλο Έπταθλο

29 ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ Η μέση ηλικία ήταν 25,6 έτη (14-67) για τους και για τις 21,9 (13-46) έτη αντίστοιχα. Τη μικρότερη ηλικία είχαν οι κολυμβήτριες με μ.ο. 17,3 έτη (13-29) και οι αθλήτριες της γυμναστικής με μ.ο. 18,1 έτη (14-29). (Κλεισούρας 1989). Τη μεγαλύτερη ηλικία είχαν οι σκοπευτές, ιστιοπλόοι, μαραθωνοδρόμοι και οι ρίπτες με μ.ο. >30 έτη. ΣΩΜΑΤΙΚΟ ΑΝΑΣΤΗΜΑ Υψηλότεροι ήσαν οι καλαθοσφαιριστές και οι πετοσφαιριστές, ενώ κοντύτεροι οι παλαιστές, οι αρσιβαρίστες και οι αθλητές της ενόργανης γυμναστικής. Διακύμανση ύψους για τους (διαφορά 73 cm). Διακύμανση ύψους για τις (διαφορά 74 cm). (Κλεισούρας 1989). ΣΩΜΑΤΙΚΟ ΒΑΡΟΣ Βαρύτεροι ήσαν οι ρίπτες και οι καλαθοσφαιριστές, ενώ ελαφρύτεροι οι αθλητές ενόργανης γυμναστικής και οι δρομείς αντοχής. Διακύμανση σωματικού βάρους για (διαφορά 110 kg). Διακύμανση σωματικού βάρους για (διαφορά 98 kg). (Κλεισούρας 1989). Πίνακας 15: Φυσιολογικές και μορφολογικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων. (Applied Exercise Physiology ch. 17, S. Brown, W. Miller J. Eason). μεταβλητή άνδρες γυναίκες % διαφορά* Μέγεθος των ινών βραδείας συστολής (μm 2 ) Μέγεθος των ινών ταχείας συστολής (μm 2 ) Ζωτική χωρητικότητα (ml) Υπολειπόμενος όγκος (ml) Λειτουργική ικανότητα των πνευμόνων (ml) Όγκος καρδιάς (ml) Μάζα της αριστεράς κοιλίας (g) Όγκος παλμού ηρεμίας (ml) Μέγιστος όγκος παλμού (ml) Μέγιστη καρδιακή παροχή (L. min -1 ) V O 2max (l. min -1 ) V O 2max (ml kg -1 min -1 ) V O 2max (ml kg -1 LBM min -1 ) Αιμοσφαιρίνη (g. dl -1 )

30 Όγκος αίματος (L) Αρτηριοφλεβική διαφορά ηρεμίας (ml. dl -1 ) Αρτηριοφλεβική διαφορά μέγιστης έντασης (ml. dl -1 ) * η % διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών υπολογίσθηκε από την εκατοστιαία αναλογία της επίδοσης των γυναικών με αυτήν των ανδρών. Σχήμα 6: φυσιολογικές διαφορές στη κατασκευή της καρδιάς και στη λειτουργία της μεταξύ ανδρών και γυναικών. Ο συνολικός όγκος της καρδιάς των γυναικών είναι το 70% του όγκου της καρδιάς των ανδρών.

31 Πίνακας 16: παγκόσμια ρεκόρ ανδρών και γυναικών σε επιλεγμένα αθλήματα έως το Άθλημα Γυναίκες Άνδρες % διαφορά* Αγωνίσματα στίβου Άλμα εις ύψος (m) Άλμα εις μήκος (m) Άλμα επί κοντώ (m) Άλμα τριπλούν (m) (m) (m) (m) 800 (min: sec) (min: sec) (min: sec) βάδην (hr:min:sec) Μαραθώνιος δρόμος (hr:min:sec) σκυταλοδρομία (sec) Σφαιροβολία (m)** Ακοντισμός (m)** Δισκοβολία (m)** Σφυροβολία (m)** Κολύμβηση 50 μέτρα ελεύθερο (sec) μέτρα ελεύθερο (sec) 200 μέτρα ελεύθερο (min: sec) 800 μέτρα ελεύθερο (min: sec) 1500 μέτρα ελεύθερο (min: sec) μέτρα πρόσθιο (sec) μέτρα πρόσθιο (min: sec) μέτρα πεταλούδα (sec) μέτρα πεταλούδα (min: sec) 50 μέτρα ύπτιο (sec) 200 μέτρα ύπτιο (min: sec) ελεύθερο (min: sec) * η % διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών υπολογίσθηκε από την εκατοστιαία αναλογία της επίδοσης των γυναικών με αυτήν των ανδρών. ** σε όλες τα αγωνίσματα ρίψεων το όργανο ρίψης των ανδρών είναι βαρύτερο από αυτό των γυναικών. + υπεροχή της επίδοσης των γυναικών. Ο πίνακας 16 παρουσιάζει τις παγκόσμιες επιδόσεις ανδρών και γυναικών σε αγωνίσματα στίβου και κολύμβησης, καθώς και το % ποσοστό της μεταξύ τους σύγκρισης. Η μεγαλύτερη δρομική ταχύτητα που μπορεί να αναπτύξει η γυναίκα είναι % μικρότερη της ταχύτητας που αναπτύσσει ο άνδρας (μαραθώνιος δρόμος

32 και 100 μέτρα αντίστοιχα). Στα άλματα η διαφορά κυμαίνεται από %. Φαίνεται ότι η σημασία του σωματικού βάρους στην απόδοση των αθλητριώναθλητών δε διαφέρει σημαντικά αν εκφραστεί σε εκατοστά ανά κιλό σωματικού βάρους. Αντίθετα στα αγωνίσματα των ρίψεων παρατηρείται ποικιλότητα στις επιδόσεις μεταξύ των δύο φύλων, από % (δισκοβολία-ακοντισμός αντίστοιχα). Η γυναίκα κατά μέσο όρο είναι 9 cm κοντύτερη, 14 kg ελαφρότερη, αλλά με 6 kg περισσότερο σωματικό λίπους. Κατά συνέπεια έχει μειωμένη μυϊκή μάζα. Αυτές οι μορφολογικές διαφορές έχουν αντίκτυπο στη σωματική απόδοση. Από την άλλη πλευρά τα όργανα των ρίψεων έχουν μικρότερο βάρος, γεγονός που ευνοεί τις ρίπτριες. Το υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους, που έχουν οι κολυμβήτριες σε σχέση με τους κολυμβητές, φαίνεται να τις ευνοεί, ιδιαίτερα όταν οι συγκρίσεις γίνονται στις μεγάλες αποστάσεις (1500 μέτρα 7.8%). Ο λόγος είναι ότι μειώνεται η ενεργειακή τους δαπάνη κατά 20% (Paendergast et al. 1974). Οι διαφορές μεταξύ των δύο φύλων αποδίδονται σε μορφολογικές, νευρομυϊκές, καρδιοαναπνευστικές και ορμονικές διαφορές, που καθορίζονται από γενετικούς παράγοντες. Επειδή το γενετικό υλικό δεν μεταβάλλεται, θεωρείται απίθανο να επαληθευτούν θεωρίες, που προβλέπουν ότι μελλοντικά οι επιδόσεις ανδρών και γυναικών δεν θα διαφέρουν (Κλεισούρας 1989). Πίνακας 17: βελτίωση των ρεκόρ σε αγωνίσματα στίβου από το Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων και των χρονολογιών. Αγωνίσματα στίβου Γυναίκες Άνδρες % διαφορά * Άλμα σε μήκος (m) Άλμα επί κοντώ (m) (2.7)# ^ Άλμα σε ύψος (m) m (2.04)# ^ 200 m (0.7)# ^ 400 m m (min:sec) m (min:sec) ^ (1.8)# Μαραθώνιος (hr:min:sec) ^ (0.8)# * η % διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών υπολογίσθηκε από την εκατοστιαία αναλογία της επίδοσης των γυναικών με αυτήν των ανδρών. # η % διαφορά μεταξύ των επιδόσεων του 2004 και 2009 υπολογίσθηκε από την εκατοστιαία αναλογία της επίδοσης του 2004 με αυτήν του ^ μεταβολή μεταξύ των ετών

(Β. Κλεισούρας, 2004)

(Β. Κλεισούρας, 2004) Όρια Αθλητικής Απόδοσης Γενετικά προκαθορισμένα όρια Κοσμάς Χριστούλας Αν. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Α.Π.Θ. Άμεσες προσαρμογές / αντιδράσεις Πρόσκαιρες φυσιολογικές αποκρίσεις ή απαντήσεις ή αντιδράσεις στη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΑΝΤΟΧΗ

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΑΝΤΟΧΗ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝ. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΕΓΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΕ ΟΤΙ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΕΡΟΒΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΙΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ

Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Βασικοί άξονες του αθλητικού συστήματος Ανίχνευση-ανεύρεση ταλαντούχων παιδιών Επιλογή ταλέντων - επίλεκτων αθλητών

Διαβάστε περισσότερα

και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου

και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου Η Αερόβια προπόνηση στην παιδική και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου Εισαγωγή Αντοχή είναι η ικανότητα αντίστασης του παιδικού οργανισμού στην κόπωση. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης 1 ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1 Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης Η µεταφορά ενέργειας στο σώµα διαφέρει ανάλογα µε το είδος της άσκησης, τη διάρκεια, την ένταση και

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Σχεδιασμού και Καθοδήγησης της Προπόνησης. Τίτλος Διάλεξης

Αρχές Σχεδιασμού και Καθοδήγησης της Προπόνησης. Τίτλος Διάλεξης Αρχές Σχεδιασμού και Καθοδήγησης της Προπόνησης κωδ. Μαθήματος N162 Τίτλος Διάλεξης Περιοδισμός για την ανάπτυξη της μυϊκής ισχύος και πρωτόκολλα προπόνησης για το bodybuilding Η Ισχύς ως Μηχανικό Μέγεθος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΣΚΟΠΟΣ Αξιόπιστη και τεκμηριωμένη γνώση σε θέμα (περιοχή) ανάλογη με το επιστημονικό ενδιαφέρον του φοιτητή. Εκμάθηση της διαδικασίας απόκτησης τεκμηριωμένης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 2: Η επίδραση της άσκησης στην υγεία Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Γενικά Συχνά ερωτήµατα των αθλητών : 1. ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία

Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr Η ικανότητα αντοχής χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ Θωμάς Μεταξάς, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B

Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B ΟΡΙΣΜΟΣ Γενικά με τον όρο αντοχή εννοούμε την φυσική (σωματική) και ψυχική ανθεκτικότητα του παίκτη στην κόπωση σε επιβαρύνσεις μεγάλης διάρκειας και

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Αποτελέσματα σωματομετρικών μετρήσεων Ελένη Πέππα, Διατροφολόγος Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος Υγείας 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΩΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth. ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.gr Βασικές έννοιες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της άσκησης με

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ FITNESS: ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟ ΑΣΚΟΥΜΕΝΟ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΑΝΑΛΥΕΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ FITNESS ΕΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

αναερόβιων συστημάτων απελευθέρωσης ενέργειας.

αναερόβιων συστημάτων απελευθέρωσης ενέργειας. Απόσταση VO 2 800m 96,3 1500m 85,1 3km 77,8 Εκτίμηση αναερόβιων συστημάτων απελευθέρωσης ενέργειας. Προμήθεια ΑΤP Μεταβολίτες μυ (από μυϊκή βιοψία) στη διάρκεια αγώνα 400m (51sec) Παράμετρος Ηρεμία Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Προπονητική Δρόμων Αναπτυξιακής ηλικίας

Προπονητική Δρόμων Αναπτυξιακής ηλικίας Προπονητική Δρόμων Αναπτυξιακής ηλικίας Ειδικότητα Κλασικού Αθλητισμού (μαθ.453) Χειμερινό Εξάμηνο 2013-14 Μαντζουράνης Ι. Νικόλαος Ψυχολογικά Προσόντα αθλητών/τριων αναπτυξιακής ηλικίας Προσωπικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Νο 2. Περιεχόµενα Εργαστηρίου Νο 2. Αξιολόγηση της αερόβιας και αναερόβιας ικανότητας

Εργαστήριο Νο 2. Περιεχόµενα Εργαστηρίου Νο 2. Αξιολόγηση της αερόβιας και αναερόβιας ικανότητας Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ N48 ΕΡΓΑΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΤΗ ΑΘΛΗΤΙΗ ΑΠΟΔΟΗ ΘΕΜΑΤΙΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Εργαστηριακά Μαθήµατα Εργοφυσιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ. 1 ο Εξάμηνο. Θεωρητικά Μαθήματα(Κορμού) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (3)

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ. 1 ο Εξάμηνο. Θεωρητικά Μαθήματα(Κορμού) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (3) ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 1 ο Εξάμηνο Θεωρητικά Μαθήματα(Κορμού) 128 129 130 Ιστορία και Φιλοσοφία της Φυσικής Αγωγής και του Αθλητισμού 4 6 1 ο Περιγραφική και Λειτουργική Ανατομική

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στο Σακχαρώδη Διαβήτη

Άσκηση στο Σακχαρώδη Διαβήτη Άσκηση στο Σακχαρώδη Διαβήτη Δρ Παναγιώτης Β. Τσακλής ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Εργαστήριο Εµβιοµηχανικής & Εργονοµίας Άσκηση?? «Η άσκηση παίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιµετώπιση του διαβήτη» Βελτιώνει τη δράση της ινσουλίνης

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός αγώνα - Αποκατάσταση

Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός αγώνα - Αποκατάσταση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Εισηγητής: Πήδουλας Γεώργιος Msc. 1 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΑΕΡΟΒΙΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Βελτιώνει την κεντρική και περιφερική ροή αίματος και ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιος προγραμματισμός στο TKD

Ετήσιος προγραμματισμός στο TKD Ετήσιος προγραμματισμός στο TKD Σπύρος Κέλλης, καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr Αρχή της περιοδικότητας και κυκλικότητας Ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913 MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της αντοχής στο ποδόσφαιρο. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ

Ανάπτυξη της αντοχής στο ποδόσφαιρο. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Ανάπτυξη της αντοχής στο ποδόσφαιρο Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Βασικά ερωτήματα και προβληματισμοί για το σχεδιασμό προπόνησης αντοχής Είναι η αντοχή σημαντική για το ποδόσφαιρο; Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής Αντοχή Δύναμη Επιμέρους ικανότητες Φυσικής Κατάστασης Ευκαμψία Ευλυγισία Ταχύτητα Αντοχή Αντοχή είναι η ικανότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Αργύρης Τουμπέκης Επίκουρος Καθηγητής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΣΕΦΑΑ

Αργύρης Τουμπέκης Επίκουρος Καθηγητής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΣΕΦΑΑ Αργύρης Τουμπέκης Επίκουρος Καθηγητής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΣΕΦΑΑ Σημαντικός μεταβολίτης Χρήσιμος για τον προσδιορισμό της έντασης στην άσκηση/προπόνηση Πως θα αντλήσουμε τις Χρήσιμος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ 0103 «Φυσιολογία της Άσκησης: Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα

Το Εβδοµαδιαίο και το Ηµερήσιο Πλάνο

Το Εβδοµαδιαίο και το Ηµερήσιο Πλάνο ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Το εβδοµαδιαίο και το ηµερήσιο πλάνο ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Το Εβδοµαδιαίο

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Τρόπος Zωής & Xρόνια Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο στα παιδιά και τους έφηβους Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Παχυσαρκίας Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Nοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστήμιου Πατρών Πρόγραμμα Αγωγής Σταδιοδρομίας «Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την ενίσχυση της αυτογνωσίας των μαθητών». ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση.

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 5. Μετρήσεις στη Φυσική Αγωγή και

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Φυσική δραστηριότητα Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Δεδομένα έρευνας Το 24% περίπου των παιδιών δεν συμμετέχει σε καμία οργανωμένη φυσική δραστηριότητα. Μόλις το 4% δεν συμμετέχει σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για Έρευνα Συλλογής στοιχείων για τον αθλητικό τουρισμό Για το Έτος 2013. Ετοιμάστηκε για ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014

ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για Έρευνα Συλλογής στοιχείων για τον αθλητικό τουρισμό Για το Έτος 2013. Ετοιμάστηκε για ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ για Έρευνα Συλλογής στοιχείων για τον αθλητικό τουρισμό Για το Έτος 2013 Ετοιμάστηκε για ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 201 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Σελίδα 1. Κύρια Πορίσματα 2 2. Ανάθεση και

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 9η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 14-16 ΕΤΩΝ (1 η διάλεξη) Φαμίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Δημήτρης Κουρέτας, PhD Τμήμα Βιοχημείας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Η παχυσαρκία θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. προγραμμάτων προπόνησης ταχυδύναμης» Designing power training programs. Δρ. Γεροδήμος Βασίλειος Λέκτορας ΤΕΦΑΑ-ΠΘ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. προγραμμάτων προπόνησης ταχυδύναμης» Designing power training programs. Δρ. Γεροδήμος Βασίλειος Λέκτορας ΤΕΦΑΑ-ΠΘ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

Παιδική παχυσαρκία στα ηµοτικά Σχολεία Βροντούς, Αγίου Σπυρίδωνα και ίου - Προτάσεις για αντιµετώπιση της επιδηµίας

Παιδική παχυσαρκία στα ηµοτικά Σχολεία Βροντούς, Αγίου Σπυρίδωνα και ίου - Προτάσεις για αντιµετώπιση της επιδηµίας Παιδική παχυσαρκία στα ηµοτικά Σχολεία Βροντούς, Αγίου Σπυρίδωνα και ίου - Προτάσεις για αντιµετώπιση της επιδηµίας Πρόσφατα υλοποιήθηκε µία σειρά ενηµερωτικών εκδηλώσεων στα ηµοτικά Σχολεία Βροντούς,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913 MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστοσελίδα Τμήματος: http://www.phed-sr.auth.gr/dept.html

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστοσελίδα Τμήματος: http://www.phed-sr.auth.gr/dept.html Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστοσελίδα Τμήματος: http://www.phed-sr.auth.gr/dept.html ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Παρακολούθηση-διδασκαλία μαθημάτων Διάρκεια των σπουδών:

Διαβάστε περισσότερα

Περισσότερες πληροφορίες για το προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Δ.Π.Θ. μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Τμήματος

Περισσότερες πληροφορίες για το προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Δ.Π.Θ. μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Τμήματος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗ 2012 1 Το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τ.Ε.Φ.Α.Α. - Δ.Π.Θ. περιλαμβάνει δύο κύκλους

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής. Αξιολόγηση της Αθλητικής Απόδοσης

Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής. Αξιολόγηση της Αθλητικής Απόδοσης Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής Αξιολόγηση της Αθλητικής Απόδοσης Ορολογία Τέστ είναι το μέσο με το οποίο διαπιστώνουμε αν υπάρχει ή όχι ένα χαρακτηριστικό Μέτρηση είναι η διαδικασία εξακρίβωσης της ποσότητας

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Πάτρας Πρόγραμμα «ESCAPE» 2014-15

Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Πάτρας Πρόγραμμα «ESCAPE» 2014-15 Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Πάτρας Πρόγραμμα «ESCAPE» 2014-15 OUR TEACHERS: PAVLAKIS IOANNIS CHRISTOPOOLOO MARISA GKOTSOPOOLOU ELENI KOONAVI EVI Η ΟΜΑΔΑ ΜΑΣ Α/Α ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ class 1 Σταθοπούλου Μαρία Α2 2

Διαβάστε περισσότερα

Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO

Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Επισκέπτης καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη ταξινόμιση της φυσικής κατάστασης Δύναμη Αντοχή φυσική κατάστασ η Ταχύτητα Ευλυγισία ποιοι ασχολούνται με την άσκηση με βάρη οι αθλητές της άρσης βαρών, οι

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κινανθρωπομετρία. Μέγεθος σώματος Σχήμα σώματος Αναλογίες σώματος Βιολογική Ωρίμανση. Σύσταση σώματος

Κινανθρωπομετρία. Μέγεθος σώματος Σχήμα σώματος Αναλογίες σώματος Βιολογική Ωρίμανση. Σύσταση σώματος Φροντιστήριο 2: Αξιολόγηση της σύστασης σώματος σε αθλητές και ασκούμενους 3 ο Συνέδριο Βιοχημείας και Φυσιολογίας της Άσκησης Φροντιστήριο 2 Αξιολόγηση της σύστασης σώματος σε αθλητές και ασκούμενους

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) από το 1997 αναγνώρισε την παχυσαρκία ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας Παγκόσμιο πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ. Τύποι Φυσιολογικές προσαρµογές ιάρκεια ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ. Τύποι Φυσιολογικές προσαρµογές ιάρκεια ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Τύποι Φυσιολογικές προσαρµογές Βασικό

Διαβάστε περισσότερα

ή ί Ά ή ς ί ς ί ς ής www.vgerodimos.gr

ή ί Ά ή ς ί ς ί ς ής www.vgerodimos.gr ή ί Ά ή ς ί ς ί ς ής www.vgerodimos.gr ς ί ς ί ς ί αύξηση διαφόρων χρόνιων παθήσεων σε παιδιά όπως: ς ί ς, του σακχαρώδους διαβήτη, της υπέρτασης. ί ή ά Ά ς ές ώ ς ί ώ ές ές ώ ς ά ί Ά ί Η άσκηση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ Διευθυντής: Καθηγητής Κων/νος Μανδρούκας ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΥΙΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΟΣ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΥΙΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΟΣ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΥΙΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΟΣ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΜΥΙΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ Πώς μπορούμε να μετρήσουμε τη δύναμη; Ημικάθισμα Smith Ισοκίνηση - Ισομετρία Βάρος του σώματος Ρίψη ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Κ.Ε. «Ανάπτυξη ταχύτητας και ευλυγισίας» 5η

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Υ.ΖΗ.Ν. (Εθνική Δράση Υγείας για τη ΖωΗ των Νέων) ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

Ε.Υ.ΖΗ.Ν. (Εθνική Δράση Υγείας για τη ΖωΗ των Νέων) ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ε.Υ.ΖΗ.Ν (Εθνική Δράση Υγείας για τη ΖωΗ των Νέων) ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ 1990-2007: Πρόγραμμα Ανίχνευσης Ταλέντων Συμμετείχε το σύνολο των μαθητών των Β (1990-2002) και Γ τάξεων Δημοτικού της χώρας (70-80.000 ετησίως),

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. Στόχοι της διάλεξης Να καταλάβουµε πως η προπόνηση µπορεί να µεγιστοποιιήσει τις δυνατότητες των ενεργειακών µας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. Στόχοι της διάλεξης Να καταλάβουµε πως η προπόνηση µπορεί να µεγιστοπιήσει τις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

405 Επιστ. Φυσ. Αγωγής και Αθλητισμού Θεσσαλίας Τρίκαλα)

405 Επιστ. Φυσ. Αγωγής και Αθλητισμού Θεσσαλίας Τρίκαλα) 405 Επιστ. Φυσ. Αγωγής και Αθλητισμού Θεσσαλίας Τρίκαλα) Σκοπός Nα οδηγήσει τους φοιτητές σε ένα σύγχρονο πτυχίο που θα ανταποκρίνεται στις πολύπλευρες ανάγκες της κοινωνίας του 2000. Nα συμβάλλει στην

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί στόχοι: Φυσική κατάσταση Τεχνική Τακτική

Βασικοί στόχοι: Φυσική κατάσταση Τεχνική Τακτική ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΣΙΣ Βασικοί στόχοι: Φυσική κατάσταση Τεχνική Τακτική Χρονική διάρκεια της περιόδου προετοιμασίας Ένταση: στην αρχή χαμηλή και προοδευτικά αυξάνει Ποσότητα: στην αρχή μεγάλη και προοδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Σαμαρά Β., Γιαταγαντζίδης Α., Δώνης Α., Ισαακίδου Σ., Κοντού Ε., Κουγιουμτζίδης Ν., Μαρτάκου Α., Μεχανετζίδου Μ., Μπαλτζόπουλος Α., Νούλης Β., Πάδη Μ., Παπαϊωαννίδης Γ.,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ (ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ) Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ (ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ) Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ (ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ) Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Μάνου Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. vmanou@phed.auth.gr

Βασιλική Μάνου Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. vmanou@phed.auth.gr Βασιλική Μάνου Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ vmanou@phed.auth.gr ύναμη Φυσική κατάσταση Συντονιστικές ικανότητες Αντοχή Ταχύτητα Κινητικότητα (ευκαμψία-ευλυγισία) Η ικανότητα του ατόμου να εκτελεί μέτριες

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών ΞΕΝΙΑ ΑΡΓΕΙΤΑΚΗ, PhD Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Παν. Αθηνών Αναπλ. Ταμίας του ΣΕΓΑΣ Σύγχρονη προσέγγιση Οι νέοι στον αθλητισμό ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΟΥΝ 35% ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ 65% Σύγχρονη προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ

ΕΤΗΣΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ Στόχοι του ετήσιου πλάνου προπόνησης ΕΤΗΣΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ Πραγματοποίηση των προπονητικών στόχων που τίθενται από το μακροχρόνιο προγραμματισμό. Επίτευξη της υψηλότερης επίδοσης-απόδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ SPECIFICITY OF TRAINING (ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ) OVERLOAD

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω παρατίθενται οι σηµαντικότερες λειτουργίες του δροµικού κοµπιούτερ:

Παρακάτω παρατίθενται οι σηµαντικότερες λειτουργίες του δροµικού κοµπιούτερ: ΡΟΜΙΚΟ ΚΟΜΠΙΟΥΤΕΡ/ ΦΟΡΗΤΟ ΚΑΡ ΙΟΣΥΧΝΟΜΕΤΡΟ POLAR RS800sd Το να µάθεις να τρέχεις µε γρηγορότερο και διασκελισµό µπορεί να αυξήσει δραµατικά την απόδοσή σας σε αγωνίσµατα µεγάλων αποστάσεων όπως το τρίαθλο,

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΥΪΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΥΪΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ Διευθυντής: Καθηγητής Κων/νος Μανδρούκας ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΥΪΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Θωμάς Μεταξάς,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΤΑΚΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΗ Ονοματεπώνυμο : Hμερ. Γέννησης: ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

31 OCT 2 NOV 2014, ROME

31 OCT 2 NOV 2014, ROME 31 OCT 2 NOV 2014, ROME Ekkart Arbeit - Youth program Strength Training Bart Bennema The Journey from Potential to Performance Joans Tawiah Dodoo - Speed: Coaching Philoshophy Wolfgang Killing - Developing

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Μ.Κ.1012 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο. Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing

Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο. Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing Ο Μαραθώνιος δρόμος αποτελεί ίσως το μαζικότερο και πιο ιστορικό αγώνισμα στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό Μάριος Γούδας η

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου www.cardiorehab.com.cy Καλωσορίσατε στο Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου Στόχος του κέντρου Το κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Παχυσαρκία

Άσκηση και Παχυσαρκία Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Παχυσαρκία Συγγραφική ομάδα: Πασχάλης Βασίλης, PhD, ΕΕΔΙΠ, ΤΕΦΑΑ- ΠΘ Νικολαΐδης Μιχάλης, Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ- ΑΠΘ Σέρρες Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ- ΑΠΘ Σέρρες

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... την επιτυχία!

Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... την επιτυχία! Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... Απόλαυσε την επιτυχία! H ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΣ Η εταιρεία Life-Ergo δημιουργήθηκε με σκοπό να προσφέρει πλήρεις και ολοκληρωμένες λύσεις στο χώρο του αθλητισμού. Αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως»

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» «Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» Δημόπουλος Σταύρος, Παθολόγος-Εντατικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών, Εργαστήριο Εργοσπιρομετρίας και Αποκατάστασης, ΕΚΠΑ 2 ο Επιμορφωτικό Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος

Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος Συχνότερο πρόβλημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως Έχει πάρει χαρακτήρα «επιδημίας» Μακροπρόθεσμες συνέπειες για την υγεία (Manios Y. et al,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ ΔΡΟΜΕΙΣ ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ-ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ ΔΡΟΜΕΙΣ ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ-ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ ΔΡΟΜΕΙΣ ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ-ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ Του Σπύρου Κέλλη, Καθηγητή προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ, επιστημονικού υπεύθυνου του εργομετρικού

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα