Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 6ο Άλλες μορφές οργάνωσης αγοράς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 6ο Άλλες μορφές οργάνωσης αγοράς"

Transcript

1 Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Το Χρηματοοικονομικό και Θεσμικό Πλαίσιο των Αγορών Χρήματος και Κεφαλαίου» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 6ο Άλλες μορφές οργάνωσης αγοράς Μιχάλης Ανθρωπέλος, Δρ. 1

2 Μονοπώλιο Μία επιχείρηση έχει μονοπώλιο (monopoly) αν είναι ο μοναδικός πωλητής αυτού του αγαθού και ταυτόχρονα δεν υπάρχει άλλο (ικανοποιητικά) υποκατάστατο αγαθό (πχ η ΔΕΗ, η ΕΥΔΑΠ, παλαιότερα ο ΟΤΕ). Γιατί υπάρχουν μονοπώλια; Ο βασικός λόγος είναι η παρουσία ανυπέρβλητων εμποδίων εισόδου νέων επιχειρήσεων στην αγορά: 1. Ο βασικός πόρος (πρώτη ύλη) κατέχεται από μία μόνο επιχείρηση (νερό, ρεύμα, περίπτωση διαμαντιών της DeBeers δες σελ. 516) 2. Το κράτος επιτρέπει δια νόμου σε μία επιχείρηση αποκλειστικά το δικαίωμα παραγωγής ενός αγαθού (δικαιώματα ευρεσιτεχνίας, copyright). 3. Μια μοναδική επιχείρηση μπορεί να προσφέρει το αγαθό ή την υπηρεσία με χαμηλότερο ανά μονάδα κόστος παραγωγής σε σχέση με άλλες επιχειρήσεις (ακτοπλοΐα σε κάποια νησιά, η παροχή φυσικού αερίου κτλ). 2

3 Οι αποφάσεις στο μονοπώλιο Πώς τα μονοπώλια λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την προσφορά και πώς θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη ζήτηση; Το μονοπώλιο, σε αντίθεση με τις άλλες αγορές είναι διαμορφωτής της τιμής. Επηρεάζει δηλαδή τη τιμή άμεσα με τις ενέργειές του. Η καμπύλη προσφοράς είναι και η αγοραία καμπύλη προσφοράς (το μονοπώλιο έχει πολύ μεγάλη δύναμη αγοράς). Το μονοπώλιο όμως δεν μπορεί να αγνοήσει την καμπύλη ζήτησης και να ορίσει αυθαίρετα μια μεγάλη τιμή. Ακόμα και αν εξ ορισμού δεν υπάρχει υποκατάστατο αγαθό, αν η τιμή είναι πολύ μεγάλη οι αγοραστές απλά θα σταματήσουν να το καταναλώνουν. Στην ουσία η καμπύλη προσφοράς εκφράζει το οριακό κόστος του μονοπωλίου (δες παρακάτω). 3

4 Τα έσοδα-κέρδη του μονοπωλίου Ας δούμε ένα παράδειγμα όπου το αγαθό είναι σε αγορά μονοπωλίου. Ποσότητα Τιμή Συνολικά έσοδα Μέσο Έσοδο Οριακό έσοδα Q P TR=PxQ AR=TR/Q MR=ΔTR/ ΔQ Συνολικό κόστος Κέρδος Οριακό κόστος ΤC TR-TC MC=ΔTC/ ΔQ

5 Τα έσοδα-κέρδη του μονοπωλίου Το οριακό έσοδο του μονοπωλίου είναι μόνιμα υψηλότερο από τη τιμή του αγαθού. Όταν το μονοπώλιο αυξάνει τη ποσότητα που πουλάει, τότε υπάρχουν δύο αντίθετες επιδράσεις στα έσοδα (μία από την αύξηση της ποσότητας και μία από την μείωση της τιμής). Όπως και σε κάθε άλλη μορφή αγοράς, τα συνολικά κέρδη του μονοπωλίου μεγιστοποιούνται όταν: Οριακό κόστος = Οριακά έσοδα 5

6 Είναι «καλή» μορφή αγοράς το μονοπώλιο; Η τιμή στο μονοπώλιο δεν μπορεί να μειωθεί από την προσθήκη άλλων ανταγωνιστικών πωλητών. Παραμένει υψηλότερη σε σχέση με την τιμή που θα είχε σε έναν ανταγωνισμό. Κακό για τους αγοραστές Υψηλή τιμή: Καλό για το μονοπώλιο Είναι το κόστος (ζημιά) που υποφέρουν οι αγοραστές αρκετό για να κάνει το μονοπώλιο ανεπιθύμητο για την κοινωνία ως σύνολο; Συνολικό πλεόνασμα = Πλεόνασμα καταναλωτή + Πλεόνασμα μονοπωλίου Αν το μονοπώλιο διοικούνταν από έναν «πεφωτισμένο ηγέτη» με σκοπό το μέγιστο κοινωνικό καλό, θα έδινε την τιμή που θα επικρατούσε στον ανταγωνισμό. Το ότι το μονοπώλιο δίνει μεγαλύτερη τιμή προφανώς μειώνει την αποτελεσματικότητα της αγοράς, που όπως είδαμε επιτυγχάνεται στην ισότητα προσφοράς και ζήτησης σε συνθήκες τέλειου ανταγωνισμού. 6

7 Είναι «καλή» μορφή αγοράς το μονοπώλιο; Το αποτέλεσμα είναι ότι η ποσότητα του αγαθού που διατίθεται από το μονοπώλιο είναι μικρότερη από την κοινωνικά αρεστή ποσότητα όταν η ποσότητα καθορίζεται με γνώμονα τα κέρδη του μονοπωλίου. Έτσι έχουμε ότι: o Το συνολικό πλεόνασμα να είναι μικρότερο από το μέγιστο δυνατό. o Το συνολικό πλεόνασμα δεν κατανέμεται με το πιο δίκαιο τρόπο. Το μονοπώλιο απολαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του. 7

8 Παρέμβαση του κράτους Το κράτος παρεμβαίνει συχνά με σκοπό την μείωση του προβλήματος που δημιουργούν τα μονοπώλια στην αποτελεσματικότητα της αγοράς. Κάποιοι από τους τρόπους αντιμετώπισης είναι οι εξής: 1. Ενίσχυση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας o Παρεμπόδιση μη κοινωνικά ωφέλιμων συγχωνεύσεων. o Υποχρεωτική διάσπαση μεγάλων επιχειρήσεων σε μικρότερες. o Απαγόρευση της συντονισμένης συμπεριφοράς που μειώνει τις ανταγωνιστικές δυνάμεις της αγοράς (πχ καρτέλ). 2. Ρυθμίσεις στον μονοπωλητή Ο ορισμός της τιμής του μονοπωλίου γίνεται από αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες. Ποια όμως είναι η σωστότερη τιμή; 3. Κρατική ιδιοκτησία Το κράτος αναλαμβάνει ένα (φυσικό συνήθως) μονοπώλιο. Το πρόβλημα που βλέπουν οι οικονομολόγοι στα κρατικά μονοπώλια είναι η έλλειψη κινήτρου και η πιθανή κακοδιαχείριση. 4. Αφήστε τα πράγματα ως έχουν 8

9 Κάποια συμπεράσματα για το μονοπώλιο Ένα μονοπώλιο έχει την δυνατότητα να θέσει την τιμή σε μεγαλύτερα επίπεδα από το οριακό κόστος προκαλώντας αναποτελεσματικότητα στην αγορά (συρρίκνωση της οικονομικής δύναμής της αγοράς). Υπάρχουν πολλά μονοπώλια; (α) Με την στενή έννοια του ορισμού τους τα μονοπώλια είναι σπάνια. (β) Αλλά με μία πιο ευρεία έννοια σχεδόν κάθε αγαθό που παράγει μία επιχείρηση είναι διαφορετικό και εμπεριέχει ένα είδος μονοπωλιακής δύναμης. Στην ουσία η μονοπωλιακή δύναμη εξαρτάται από την μοναδικότητα του αγαθού που παράγει κάθε επιχείρηση. Έχει επικρατήσει στην οικονομική πολιτική η άποψη ότι οι μονοπωλιακές αγορές βλάπτουν την οικονομία και αν το μονοπώλιο είναι αναγκαίο θα πρέπει το κράτος να ασκεί σε αυτό άμεση ρυθμιστική πολιτική. 9

10 Ερωτήσεις για μελέτη-σκέψη για το μονοπώλιο Διαβάστε και σχολιάστε το άρθρο του J. Dao (σελ. 545 του συγγράμματος). Πώς πιστεύετε ότι επηρεάζει το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας την οικονομική ανάπτυξη; Ποια προβλήματα μπορεί να δημιουργηθούν; Αν μία φαρμακευτική εταιρεία ανακαλύψει ένα νέο φάρμακο θα αποκτήσει μέσω της ευρεσιτεχνίας την αποκλειστική διανομή του (μονοπώλιο). Αν όμως το φάρμακο είναι σημαντικό για την δημόσια υγεία το κράτος θα πρέπει να βοηθήσει στην διανομή του σε όσους το χρειάζονται. Πώς μπορεί το κράτος να το κάνει αυτό κρατώντας όμως και το κίνητρο έρευνας στις φαρμακευτικές εταιρείες ζωντανό; Σύμφωνα με τα διδάγματα του παρόντος, ποια νομίζετε ότι θα πρέπει να είναι η κρατική παρέμβαση στις μονοπωλιακές αγορές της Ελλάδας (ΔΕΗ, ΟΣΕ, ΕΘΕΛ, ΕΥΔΑΠ κτλ); Μελετήστε τις ερωτήσεις 8, 12 και 16 στα Προβλήματα και Εφαρμογές του Κεφαλαίου

11 Ατελής ανταγωνισμός Οι περιπτώσεις της τέλεια ανταγωνιστικής αγοράς και του μονοπωλίου, αποτελούν δύο ακραίες καταστάσεις, όπου στην μεν πρώτη κανείς πωλητής δεν μπορεί να επηρεάσει την τιμή του αγαθού, ενώ στην δεύτερη ο μοναδικός πωλητής είναι και ο ρυθμιστής της τιμής. Ατελής ανταγωνισμός: Δεν υπάρχουν πολλοί πωλητές και οι ενέργειες του κάθε ένα επηρεάζουν τις τιμές της αγοράς και κατ επέκταση τα κέρδη των άλλων. Κάθε ένας πωλητής δηλαδή έχει κάποια δύναμη αγοράς. Ολιγοπώλιο Στην αγορά υπάρχουν ελάχιστοι πωλητές με παρόμοια ή ταυτόσημα προϊόντα (όπως κινητή και σταθερή τηλεφωνία, γάλα, τράπεζες, πετρέλαιο, software κα). Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Στην αγορά υπάρχουν αρκετές επιχειρήσεις με παρόμοια αλλά διαφορετικά προϊόντα (όπως ηλεκτρονικά παιχνίδια, είδη ψυχαγωγίας, ρούχα, κινητά τηλέφωνα, τηλεοράσεις κα). 11

12 Ολιγοπώλιο (oligopoly) Ένας γενικός κανόνας στο ολιγοπώλιο είναι ο εξής: Είναι προς το συμφέρον των πωλητών στο ολιγοπώλιο να συνεργάζονται αλλά ο καθένας ενδιαφέρεται πρωτίστως για το δικό του κέρδος. Συχνά η συνεργασία ανάμεσα στους πωλητές του ολιγοπωλίου είναι προς το συμφέρον τους (όχι όμως προς το συμφέρον της οικονομίας). Ας δούμε ένα παράδειγμα για το πώς λειτουργεί μια τέτοια αγορά που αποτελείται (για λόγους ευκολίας) από δύο μόνο πωλητές. 12

13 Δυοπώλιο (παράδειγμα) Ας υποθέσουμε ότι υπάρχουν δύο παραγωγοί στην αγορά που παράγουν το ίδιο αγαθό και η ζητούμενη ποσότητα είναι η εξής: Ποσότητα Τιμή Συνολικά Έσοδα

14 Αν είχαμε ανταγωνισμό ή μονοπώλιο; Ας υποθέσουμε για ευκολία ότι το κόστος παραγωγής είναι μηδενικό και για τους δύο παραγωγούς. Αν η αγορά ήταν τέλεια ανταγωνιστική τότε η τιμή που θα επικρατήσει θα είναι ίση με το οριακό κόστος που στην προκειμένη περίπτωση είναι μηδέν. Πράγματι, αν υπάρχουν πολλοί πωλητές με το ίδιο ακριβώς αγαθό θα εξαντλούσαν τα κέρδη που θα μπορούσε να δώσει αυτή η αγορά. Επομένως η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα είναι αυτή που έχουμε στην τιμή μηδέν (120 μονάδες δηλαδή). Στην περίπτωση όπου υπήρχε μονοπώλιο στην συγκεκριμένη αγορά τότε η τιμή θα ήταν αυτή που θα εξασφάλιζε το μέγιστο κέρδος του μονοπωλητή, δηλαδή 60ν.μ. Προφανώς αυτό θα σήμαινε αναποτελεσματική αγορά. 14

15 Δυοπώλιο και αθέμιτη σύμπραξη Στην περίπτωση όπου έχουμε δύο πωλητές στην αγορά, θα μπορούσαν να συνεργαστούν για να θέσουν μία τιμή στην αγορά που θα μεγιστοποιούσε τα συνολικά κέρδη και για τους δύο. Δηλαδή θα συμφωνούσαν να πουλούν και οι δύο στην τιμή 60. Η ποσότητα που αντιστοιχεί σε αυτή την τιμή είναι 60 και θα παράγεται και από τους δύο. Μία τέτοια συμφωνία ονομάζεται αθέμιτη σύμπραξη (collusion) και η ομάδα των πωλητών που την συμπράττουν ονομάζεται καρτέλ. Σε μία τέτοια περίπτωση η αγορά γίνεται στην ουσία μονοπώλιο και δημιουργείται ακριβώς η ίδια αναποτελεσματικότητα (με την μόνη διαφορά ότι το πλεόνασμα του πωλητή το μοιράζονται τα μέλη του καρτέλ). Οι λεγόμενοι αντιμονοπωλιακοί νόμοι απαγορεύουν ρητά τις συμφωνίες μεταξύ των πωλητών σε ολιγοπώλια για λόγους κοινωνικού συμφέροντος. 15

16 Ισορροπία στο ολιγοπώλιο Πως όμως θα διαμορφωθεί η τιμή και η ποσότητα στην αγορά στη (νόμιμη) περίπτωση όπου οι δύο πωλητές δεν κάνουν μία αθέμιτη σύμπραξη; Θα περίμενε κανείς ότι ο κάθε ένας να παρέχει τέτοια ποσότητα έτσι ώστε η συνολική προσφερόμενη ποσότητα να είναι αυτή που μεγιστοποιεί τα ενοποιημένα κέρδη τους. Κάτι τέτοιο όμως χωρίς συμφωνία μεταξύ τους είναι πολύ δύσκολο να συμβεί. Αν ο παραγωγός Α παρέχει για παράδειγμα 30 μονάδες από το αγαθό, ο παραγωγός Β θα μπορούσε να παρείχε επίσης 30 και έτσι το ενοποιημένο κέρδος 3600, και για αυτόν Αν όμως παρήγαγε 40 μονάδες; Η αγοραία προσφορά θα ήταν 70 και έτσι η τιμή θα έπεφτε στις 50 ν.μ. Το κέρδος όμως για τον Β θα ήταν μεγαλύτερο (50x40=2000 ν.μ.). Βεβαίως την ίδια σκέψη θα μπορούσε να κάνει και ο Α. Το σίγουρο είναι ότι η προσφερόμενη ποσότητα με αυτή την λογική θα ανέβει περισσότερο από το επίπεδο του μονοπωλίου. Αλλά θα μπορούσε να φτάσει τα επίπεδα της τέλεια ανταγωνιστικής αγοράς; 16

17 Ισορροπία στο ολιγοπώλιο (συνέχεια) Η απάντηση είναι όχι. Ας δούμε γιατί: Συνεχίζοντας το προηγούμενο συλλογισμό, ο παραγωγός Α θα αύξανε και αυτός τη ποσότητα που παράγει στις 40 μονάδες. Σε αυτή την περίπτωση, η αγοραία προσφερόμενη ποσότητα θα ήταν 80 μονάδες και ο κάθε ένας θα παρήγαγε 40 από αυτές. Η τιμή θα είναι στις 40 ν.μ. και το κέρδος του κάθε ένα είναι 1600 ν.μ. Συμφέρει τον Α να προσφέρει περισσότερη ποσότητα; Έστω ότι παρήγαγε 50 μονάδες. Τότε η αγοραία προσφορά θα ήταν 90 μονάδες και η τιμή 30ν.μ. Στην περίπτωση αυτή το κέρδος του Α θα ήταν 50x30 = 1500 ν.μ., δηλαδή μικρότερο. Με άλλα λόγια όταν ο κάθε ένας από τους παραγωγούς παράγει 40 μονάδες από το αγαθό, δεν συμφέρει κανένα από τους δύο να αλλάξει την ποσότητα που παράγει. Μια τέτοια κατάσταση ονομάζεται ισορροπία κατά Nash. Η ισορροπία κατά Nash είναι η κατάσταση όπου το κάθε μέλος δεν έχει συμφέρον να αλλάξει την απόφασή του δεδομένης της απόφασης του άλλου μέλους. 17

18 Ισορροπία στο ολιγοπώλιο (συνέχεια) Επομένως οι παραγωγοί θα «ισορροπήσουν» στην τιμή 40 και στην αγοραία προσφορά 80. Βλέπουμε λοιπόν ότι: Τιμή ανταγωνιστικής αγοράς < Τιμή ολιγοπωλίου < Τιμή μονοπωλίου και Ποσότητα ανταγωνιστικής αγοράς > Ποσότητα ολιγοπωλίου < Ποσότητα μονοπωλίου Το μερίδιο της αγοράς που καταλαμβάνει κάθε ένας παραγωγός στο ολιγοπώλιο δεν είναι σχεδόν ποτέ το ίδιο. Ένας πωλητής μπορεί να αυξήσει το μερίδιο αγοράς του είτε με διαφήμιση, είτε με προσφορές είτε με όσο δυνατόν ποιοτικότερες βελτιώσεις του αγαθού που παρέχει. 18

19 Ολιγοπώλιο και αριθμός πωλητών Από την στιγμή που ένα ολιγοπώλιο έχει αυξημένα σε σχέση με τον ανταγωνισμό κέρδη, ενδεχομένως και άλλες επιχειρήσεις να θελήσουν να γίνουν πωλητές. Αν ο αριθμός των παραγωγών σε ένα ολιγοπώλιο αυξηθεί τότε: Η καμπύλη ζήτησης θα παραμένει σταθερή αν τα αγαθά εξακολουθήσουν να είναι παρόμοια. Γίνεται δυσκολότερος ο σχηματισμός καρτέλ που θα συνεπαγόταν μονοπωλιακή τιμή και ποσότητα. Η ποσότητα θα αυξηθεί και η τιμή θα πέσει προσεγγίζοντας περισσότερο την τιμή του ανταγωνισμού κάτι που μειώνει την κοινωνική αναποτελεσματικότητα της αγοράς. Αυτό αποτελεί άλλωστε και ένα σημαντικό επιχείρημα υπέρ της ανάπτυξης του διεθνούς εμπορίου και της οικονομικής παγκοσμιοποίησης. 19

20 Ερωτήσεις για μελέτη-σκέψη για το ολιγοπώλιο Οι χώρες του OPEC έχουν σχηματίσει κατά το παρελθόν καρτέλ μειώνοντας την προσφερόμενη ποσότητα σε επίπεδα μονοπωλιακά. Γιατί όμως αυτή τη συνεργασία έπαψε μετά από λίγα χρόνια να αποδίδει για όλους και τερματίστηκε; Γιατί οι καπνοβιομηχανίες δεν αντιστάθηκαν ιδιαίτερα στην απαγόρευση διαφημίσεων στην TV; Γιατί νομίζετε ότι μετά την απαγόρευση τα κέρδη των μεγάλων καπνοβιομηχανιών αυξήθηκαν; Λύστε την άσκηση 2 στα Προβλήματα και Εφαρμογές του Κεφαλαίου 16, σελ

21 Μονοπωλιακός ανταγωνισμός (monopolistic competition) Ο μονοπωλιακός ανταγωνισμός έχει 3 κύρια χαρακτηριστικά. 1. Υπάρχουν αρκετές επιχειρήσεις στην αγορά (δεν είναι ούτε ρυθμιστές της τιμής ούτε αποδέκτες της). 2. Το προϊόντα που προσφέρει κάθε μία επιχείρηση είναι διαφοροποιημένα (τουλάχιστον έτσι τα αντιλαμβάνονται οι δυνητικοί αγοραστές). 3. Υπάρχει ελεύθερη είσοδος και έξοδος από την αγορά. Τα παραδείγματα είναι πολλά: είδη διασκέδασης, φαγητό, ρούχα, έπιπλα, ηλεκτρονικά παιχνίδια, επιχειρήσεις διαχείρισης χαρτοφυλακίου κα. 21

22 Μια επιχείρηση σε μονοπωλιακό ανταγωνισμό Βραχυχρόνια: Η επιχείρηση που παράγει έναν νέο αγαθό ακολουθεί την πολιτική του μονοπωλητή και ορίζει την ποσότητα στην οποία το οριακό έσοδο είναι ίσο με το οριακό κόστος και με βάση την καμπύλη ζήτησης για το «μοναδικό» αγαθό που παράγει δίνει και την αντίστοιχη τιμή. Αυτό θα οδηγήσει σε δύο πιθανά αποτελέσματα: Κέρδος εάν Τιμή > Μέσο Κόστος ή Ζημία εάν Τιμή < Μέσο Κόστος Το κέρδος ή η ζημιά είναι αποτέλεσμα της καμπύλης ζήτησης (αν το αγαθό δεν έχει στενά υποκατάστατα ή είναι πολύ καλύτερης ποιότητας) η καμπύλη θα πάει στα δεξιά) και του κόστους (όσο πιο μικρό το κόστος παραγωγής τόσο και πιο μεγάλα τα κέρδη). 22

23 Μια επιχείρηση σε μονοπωλιακό ανταγωνισμό Μακροχρόνια: Αν η αγορά είναι κερδοφόρα τότε και άλλες επιχειρήσεις θα θελήσουν να μπουν ενεργά στην αγορά και να παράγουν στενά υποκατάστατα ή ακόμα και παρόμοια προϊόντα. Αυτό θα μετατοπίσει την καμπύλη ζήτησης για την αρχική επιχείρηση στα αριστερά (μείωση). Αν το κόστος παραμένει σταθερό τότε τα κέρδη θα μειωθούν. Κάτι τέτοιο θεωρητικά θα οδηγήσει στην είσοδο και άλλων επιχειρήσεων μέχρι τα κέρδη στην συγκεκριμένη αγορά να μηδενιστούν. Αν η αγορά είναι ζημιογόνα τότε κάποιες επιχειρήσεις θα βγουν από την αγορά αυτή με αποτέλεσμα η καμπύλη ζήτησης να μετατοπιστεί στα δεξιά λόγω έλλειψης υποκατάστατων. Αν το κόστος παραμένει σταθερό οι ζημιές θα μειωθούν Θεωρητικά αυτό θα γίνεται μέχρι οι ζημιές να μηδενιστούν. 23

24 Τι συμβαίνει όμως στην πράξη; Ασφαλώς οι επιχειρήσεις δεν βγαίνουν και δεν μπαίνουν έτσι εύκολα σε μία αγορά, ανεξάρτητα από τα κέρδη ή τις ζημιές. Στις περισσότερες περιπτώσεις όταν η αγορά είναι κερδοφόρα μία νέα επιχείρηση θα εισέλθει σε αυτή μόνο αν έχει μεγάλο κεφάλαιο και την απαραίτητη τεχνογνωσία για να ανταγωνιστεί το ήδη υπάρχον κερδοφόρο υποκατάστατο αγαθό. Ακόμα και αν υπάρχουν ζημιές σε μία αγορά δεν σημαίνει ότι μία επιχείρηση θα αποσυρθεί από αυτή. Μπορεί να προσδοκά βελτίωση στο μέλλον. Οι επιχειρήσεις θέλουν να αυξήσουν τη ζήτηση για το δικό τους αγαθό (μετατοπίζοντας την καμπύλη ζήτησης στα δεξιά). Αυτό θα αυξήσει τη τιμή αλλά και την ποσότητα αυξάνοντας τα κέρδη της επιχείρησης. Έτσι (όπως και στην περίπτωση του ολιγοπωλίου), οι επιχειρήσεις προσπαθούν να τονίσουν την καλύτερη ποιότητα που έχει το αγαθό τους μέσα από την διαφήμιση, την όσο δυνατόν βελτίωση της ποιότητάς του, την καλύτερη προβολή του κλπ. Άλλος τρόπος βελτίωσης της θέσης της επιχείρησης είναι η μείωση του κόστους (παγίου και λειτουργικού). 24

25 Ερωτήσεις για μελέτη-σκέψη για τον μονοπωλιακό ανταγωνισμό Συμπληρώστε τον πίνακα της άσκησης 6 στα Προβλήματα και της Εφαρμογές στο Κεφάλαιο 17, σελ Δώστε παραδείγματα μονοπωλιακών ανταγωνισμών όπου οι επιχειρήσεις έχουν συστηματικά υψηλά κέρδη αλλά δεν μπαίνουν στην αγορά άλλες επιχειρήσεις. Μπορείτε να σκεφτείτε τους λόγους; 25

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 10

Μονοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 10 Μονοπώλιο Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αρ. Διάλεξης: 10 Η πλήρως ανταγωνιστική επιχείρηση θεωρεί τις τιμές ως δεδομένες, ενώ αντίθετα η μονοπωλιακή επιχείρηση διαμορφώνει τις τιμές. Μια επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Αρ. Διάλεξης: 12 Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Ο Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός αναφέρεται στην διάρθρωση της αγοράς εκείνης η οποία βρίσκεται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα.

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα. Μονοπώλιο Μια επιχείρηση θεωρείται ότι ένα µονοπώλιο, εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα ρ ης, χ. Πως δηµιουργούνται τα µονοπώλια Ο βασικός λόγος ύπαρξης

Διαβάστε περισσότερα

Ολιγοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11

Ολιγοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11 Ολιγοπώλιο Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αρ. Διάλεξης: 11 Μορφές Αγορών μεταξύ Μονοπωλίου και Τέλειου Ανταγωνισμού Ο Ατελής Ανταγωνισμός αναφέρεται στην διάρθρωση της αγοράς εκείνης η οποία βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11 Μονοπώλιο Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αρ. Διάλεξης: 11 Βασική αιτία δημιουργίας Μονοπωλίου Η πλήρως ανταγωνιστική επιχείρηση θεωρεί τις τιμές ως δεδομένες, ενώ αντίθετα η μονοπωλιακή επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές της

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές της Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία ΙΙ: Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Μικροοικονομία ΙΙ: Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Μικροοικονομία ΙΙ: Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Ρεβέκκα Χριστοπούλου Εαρινό εξάμηνο 2017 Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διαφοροποίηση προϊόντων Μέχρι τώρα περιγράψαμε: τον πλήρη ανταγωνισμό ως μια αγορά με πολλούς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Κεφάλαιο 12 Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών! Μονοπώλιο είναι η κατάσταση στην οποία µια µόνο επιχείρηση εξυπηρετεί ολόκληρη την αγορά! Ο µονοπωλητής σε αντίθεση µε την ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II)

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης έχουν ληφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Οι αγοραίες δυνάμεις της προσφοράς και ζήτησης Αρ. Διάλεξης: 4 H Προσφορά (Supply) και η Ζήτηση (Demand) είναι οι δυο λέξεις που χρησιμοποιούν πιο συχνά οι οικονομολόγοι.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ. Η δοµή της αγοράς και οι πρακτικές τιµολόγησης

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ. Η δοµή της αγοράς και οι πρακτικές τιµολόγησης ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ Η δοµή της αγοράς και οι πρακτικές τιµολόγησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η δοµή της αγοράς: Τέλειος ανταγωνισµός, µονοπώλιο και µονοπωλιακός ανταγωνισµός Η δοµή της αγοράς Περισσότερος αντα αγωνισµός Τέλειος

Διαβάστε περισσότερα

4 Προσφοράκαι Ζήτηση Προσφορά και Ζήτηση Ηπροσφοράκαιηζήτησηείναιοιδύολέξεις που χρησιµοποιούν πιο συχνά οι οικονοµολόγοι. Ηπροσφοράκαιηζήτησηείναιοιδυνάµεις που κάνουν τις αγορές των οικονοµιών να δουλεύουν.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξύ του µονοπωλίου και του τέλειου ανταγωνισµού

Μεταξύ του µονοπωλίου και του τέλειου ανταγωνισµού Ολιγοπώλιο Μεταξύ του µονοπωλίου και του τέλειου ανταγωνισµού Ο ατελής ανταγωνισµός αναφέρεται σε εκείνες τις δοµές µ της αγοράς που κυµαίνονται µεταξύ του τέλειου ανταγωνισµού και του µονοπωλίου. Μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζονται τέσσερις βασικές μορφές οργάνωσης της αγοράς: ο πλήρης ανταγωνισμός, το μονοπώλιο, το ολιγοπώλιο και ο μονοπωλιακός

Διαβάστε περισσότερα

25. Μία τυπική επιχείρηση που λειτουργεί σε καθεστώς τέλειου ανταγωνισμού, στη μακροχρόνια θέση ισορροπίας της: α. πραγματοποιεί θετικά οικονομικά κέρδη. β. πραγματοποιεί μηδενικά οικονομικά κέρδη. γ.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Προπτυχιακό Πρόγραμμα Ακαδημαϊκό Έτος: 2016-2017 Διδάσκων: Δρ. Γρηγόριος Παινέσης Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων Ι Ατελής

Διαβάστε περισσότερα

Notes. Notes. Notes. Notes

Notes. Notes. Notes. Notes Αγορές - Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 6 Δεκεμβρίου 2012 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Αγορές - 6 Δεκεμβρίου 2012 1 / 26 Ως τώρα, υποθέσαμε ότι οι αγορές είναι ανταγωνιστικές. Μία συνέπεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΜΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η: Ανάλυση του Ανταγωνισμού με βάση την Οικονομική Θεωρία

ΜΙΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΜΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η: Ανάλυση του Ανταγωνισμού με βάση την Οικονομική Θεωρία ΜΙΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΜΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η: Ανάλυση του Ανταγωνισμού με βάση την Οικονομική Θεωρία ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

10/3/17. Κεφάλαιο 26 Μονοπωλιακή συμπεριφόρά. Μικροοικονομική. Πώς πρέπει να τιµολογεί ένα µονοπώλιο; Πολιτικές διάκρισης τιµών

10/3/17. Κεφάλαιο 26 Μονοπωλιακή συμπεριφόρά. Μικροοικονομική. Πώς πρέπει να τιµολογεί ένα µονοπώλιο; Πολιτικές διάκρισης τιµών /3/7 HL R. VRIN Μικροοικονομική Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση Κεφάλαιο 26 Μονοπωλιακή συμπεριφόρά Πώς πρέπει να τιµολογεί ένα µονοπώλιο; Μέχρι τώρα, αντιμετωπίζουμε ένα μονοπώλιο ως μια εταιρεία η

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ

Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ 1. Έννοια και λειτουργία της αγοράς Σε μια πρωτόγονη οικονομία, όπως του Ροβινσώνα Κρούσου, όπου δεν υπάρχει καταμερισμός της εργασίας ο άνθρωπος παράγει μόνος του

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές Αγοράς. Κλωνάρης Στάθης

Μορφές Αγοράς. Κλωνάρης Στάθης Στον πραγµατικό κόσµο υπάρχει ένας τροµακτικός αριθµός ποικίλων αγορών. Παρατηρούµε πολύ διαφορετικά πρότυπα συµπεριφοράς από την πλευρά των παραγωγών σε όλες τις αγορές: σε κάποιες αγορές οι παραγωγοί

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλευτική Οικονομία

Μεταλλευτική Οικονομία Μεταλλευτική Οικονομία Ενότητα 4: Δομή αγοράς Διαμόρφωση Τιμών Δ. Καλιαμπάκος - Δ. Δαμίγος Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

HAL R. VARIAN. Μικροοικονομική. Μια σύγχρονη προσέγγιση. 3 η έκδοση

HAL R. VARIAN. Μικροοικονομική. Μια σύγχρονη προσέγγιση. 3 η έκδοση HAL R. VARIAN Μικροοικονομική Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση Κεφάλαιο 28 Ολιγοπώλιο Ολιγοπώλιο Ένα μονοπώλιο είναι ένας κλάδος που αποτελείται από μία μόνο εταιρεία. Ένα δυοπώλιο είναι ένας κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ-ΜΑΘΗΜΑ ENATO ΤΙΜΕΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2011-2012 ΕΠΙΧ Μικροοικονοµική ιαφάνεια 1 Χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η. Ζήτηση, Προσφορά, Ελαστικότητες και Ισορροπία

ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η. Ζήτηση, Προσφορά, Ελαστικότητες και Ισορροπία ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η Ζήτηση, Προσφορά, Ελαστικότητες και Ισορροπία Μάθημα : Πολιτική Οικονομία και Δημόσια Οικονομική 1 Τί είναι αγορά; Είναι μια ομάδα αγοραστών και πωλητών ενός συγκεκριμένου αγαθού ή υπηρεσίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Κεφάλαιο 11 Τα χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών! Τα κύρια χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών είναι: " Στην αγορά συµµετέχουν πολλοί αγοραστές και πωλητές

Διαβάστε περισσότερα

10/3/17. Κεφάλαιο 28 Ολιγοπώλιο. Μικροοικονομική. Ολιγοπώλιο. Ολιγοπώλιο. Ανταγωνισµός ποσότητας. Μια σύγχρονη προσέγγιση

10/3/17. Κεφάλαιο 28 Ολιγοπώλιο. Μικροοικονομική. Ολιγοπώλιο. Ολιγοπώλιο. Ανταγωνισµός ποσότητας. Μια σύγχρονη προσέγγιση 0/3/7 HAL R. VARIAN Μικροοικονομική Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση Κεφάλαιο 8 Ολιγοπώλιο Ολιγοπώλιο Ένα μονοπώλιο είναι ένας κλάδος που αποτελείται από μία μόνο εταιρεία. Ένα δυοπώλιο είναι ένας κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 5: Μορφές αγοράς Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 5: Μορφές αγοράς Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Μικροοικονομική Ι Ενότητα # 5: Μορφές αγοράς Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Νίκος Θεοχαράκης Διάλεξη 7 Ιανουάριος 2014 Μορφές αγοράς 1. Τέλειος ανταγωνισμός [Perfect competition] 2. Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

HAL R. VARIAN. Μικροοικονομική. Μια σύγχρονη προσέγγιση. 3 η έκδοση

HAL R. VARIAN. Μικροοικονομική. Μια σύγχρονη προσέγγιση. 3 η έκδοση HAL R. VARIAN Μικροοικονομική Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση Κεφάλαιο 26 Μονοπωλιακή συμπεριφόρά Πώς πρέπει να τιµολογεί ένα µονοπώλιο; Μέχρι τώρα, αντιμετωπίζουμε ένα μονοπώλιο ως μια εταιρεία η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ, ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΑ, ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ, ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΑ, ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ, ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΑ, ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Κεφάλαιο 7 Ε. Σαρτζετάκης Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Η μορφή αγοράς του μονοπωλιακού ανταγωνισμού περιέχει στοιχεία πλήρους ανταγωνισμού (ελεύθερη

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών 1. Έστω ότι μία οικονομία, που βρίσκεται πάνω στην καμπύλη των παραγωγικών της δυνατοτήτων, παράγει σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή 10 τόνους υφάσματος και 00 τόνους τροφίμων.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 3ο Προσφορά, ζήτηση και κυβερνητικές αποφάσεις

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 3ο Προσφορά, ζήτηση και κυβερνητικές αποφάσεις Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος ο Προσφορά, ζήτηση και κυβερνητικές

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπωλιακός ανταγωνισμός. Copyright 2006 Thomson Learning

Μονοπωλιακός ανταγωνισμός. Copyright 2006 Thomson Learning Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Χαρακτηριστικά - πολλές επιχειρήσεις. - κανένα εμπόδιο εισόδου. - διαφοροποίηση προϊόντος Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Πολλοί πωλητές Υπάρχουν πολλές επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 15 Οδηγός περιήγησης 21 Πλαίσια 24 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 28 Βιογραφικά συγγραφέων 29 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. Η αγορά ενός προϊόντος θεωρείται πλήρως ανταγωνιστική, όταν έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. Η αγορά ενός προϊόντος θεωρείται πλήρως ανταγωνιστική, όταν έχει τα εξής χαρακτηριστικά: 1. Εισαγωγή ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ Σε προηγούμενο κεφάλαιο γνωρίσαμε την έννοια της αγοράς. Υπάρχουν διάφορα κριτήρια με τα οποία διακρίνουμε τις μορφές της. Ένα κριτήριο είναι το είδος του εμπορεύματος που διακινείται.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα 6: Εξαγορές, Συγχωνεύσεις, Νέες Ιδρύσεις Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού

Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού Βιομηχανική Οργάνωση ΙΙ: Θεωρίες Κρατικής Παρέμβασης & Ανταγωνισμού Ενότητα 8: Έλεγχος στην αποκλειστικότητα : παρέμβαση με άλλους πλην της αποτελεσματικότητας λόγους (υγεία, καινοτομία κ.α.) Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπώλιο. Μονοπώλιο Κλωνάρης Στάθης

Μονοπώλιο. Μονοπώλιο Κλωνάρης Στάθης Μονοπωλιακή επιχείρηση είναι μια επιχείρηση που είναι ο μοναδικός παραγωγός ενός προϊόντος, το οποίο δεν έχει στενά υποκατάστατα. Ένας κλάδος που ελέγχεται από μία μονοπωλιακή επιχείρηση είναι γνωστός

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια και Μορφές Αγοράς

Έννοια και Μορφές Αγοράς κ ε φ ά λ α ι ο 2 Έννοια και Μορφές Αγοράς 2.1 ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ Οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας διακρίνονται παραδοσιακά σε τέσσερεις κατηγορίες: στους πλήρως ανταγωνιστικούς, στα καθαρά μονοπώλια, στους

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 15. Βραχυχρόνια προσφορά. Προσφορά κλάδου. Προσφορά από ανταγωνιστικό κλάδο

Διάλεξη 15. Βραχυχρόνια προσφορά. Προσφορά κλάδου. Προσφορά από ανταγωνιστικό κλάδο από ανταγωνιστικό κλάδο Διάλεξη 15 κλάδου Πώς συνδυάζονται οι αποφάσεις προσφοράς των πολλών ιδιωτικών επιχειρήσεων σε µια ανταγωνιστική αγορά για να βρούµε την καµπύλη προσφοράς ενός κλάδου;!1!2 1 2 από

Διαβάστε περισσότερα

15 ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Ενώ µια ανταγωνιστική επιχείρηση παίρνει ως δεδοµένες τις τιµές,δηλαδή είναι λήπτης τιµών, το µονοπώλιο αντίθετα είναι διαµορφωτής τιµών. ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Μια επιχείρηση θεωρείται µονοπώλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #3: ΟΙ ΑΓΟΡΑΙΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #3: ΟΙ ΑΓΟΡΑΙΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #3: ΟΙ ΑΓΟΡΑΙΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗΣ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής

Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Διάλεξη 14: Προσφορά επιχείρησης Ανδρέας Παπανδρέου Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Προσφορά επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Νίκος Θεοχαράκης Διάλεξη 8 Ιανουάριος 2014 Μορφές αγοράς 1. Τέλειος ανταγωνισμός [Perfect competition] 2. Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ Κεφάλαιο 4 Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης! Προσφορά και Ζήτηση είναι οι πιο γνωστοί οικονοµικοί όροι! Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο βασικές δυνάµεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q ΚΕΦ. 4 ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Η τιμή είναι η χρηματική αξία ανταλλαγής ενός αγαθού. Αποτελεί μέτρο σύγκρισης του καταναλωτή με άλλα παρόμοια προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά. Πολλές φορές τον επιρεάζει στη

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 14. Προσφορά επιχείρησης

Διάλεξη 14. Προσφορά επιχείρησης Προσφορά επιχείρησης Διάλεξη 14 Προσφορά επιχείρησης Πώς αποφασίζει µια επιχείρηση για το πόσο θα παραγάγει; Αυτό εξαρτάται από: Την τεχνολογία της επιχείρησης Το περιβάλλον της αγοράς Τις επιδιώξεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1 ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Κεφάλαιο 8 Ε. Σαρτζετάκης Διαφορισμός τιμών Τιμολόγησηότανηεπιχείρησηέχειισχυρήθέσηστηναγορά: διαφορισμός τιμών Οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν σε κάποιο βαθμό δύναμη σε κάποια αγορά

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 04: Παραγωγή και αγορά Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9. Ολιγοπώλιο και αρχιτεκτονική των επιχειρήσεων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9. Ολιγοπώλιο και αρχιτεκτονική των επιχειρήσεων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Ολιγοπώλιο και αρχιτεκτονική των επιχειρήσεων Ολιγοπώλιο Υπάρχουν ελάχιστοι πωλητές ενός προϊόντος Ο ανταγωνισµός δεν στηρίζεται µόνο στην τιµή Υπάρχουν εµπόδια εισόδου (στον κλάδο) υοπώλιο:

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονοµική Θεωρία. Μονοπώλιο. Μονοπώλιο. Μονοπώλιο. Notes. Notes. Notes. Notes. Κώστας Ρουµανιάς. 23 Σεπτεµβρίου 2014

Μικροοικονοµική Θεωρία. Μονοπώλιο. Μονοπώλιο. Μονοπώλιο. Notes. Notes. Notes. Notes. Κώστας Ρουµανιάς. 23 Σεπτεµβρίου 2014 Μικροοικονοµική Θεωρία Κώστας Ρουµανιάς Ο.Π.Α. Τµήµα. Ε. Ο. Σ. 23 Σεπτεµβρίου 2014 Κώστας Ρουµανιάς (.Ε.Ο.Σ.) Μικροοικονοµική Θεωρία 23 Σεπτεµβρίου 2014 1 / 26 Ως τώρα, υποθέσαµε ότι οι αγορές είναι ανταγωνιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 5: Μορφές Αγοράς

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 5: Μορφές Αγοράς Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 5: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση - Στη βραχυχρόνια περίοδο, υποθέτουμε ότι το πλήθος των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στην αγορά ενός αγαθού παραμένει σταθερό. - Αντίθετα, στη μακροχρόνια περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 5. Αναποτελεσματικότητα Μονοπωλίου VA 24

Διάλεξη 5. Αναποτελεσματικότητα Μονοπωλίου VA 24 Διάλεξη 5 Αναποτελεσματικότητα Μονοπωλίου VA 24 1 Αποτελεσματικότητα κατά Pareto Μια οικονομική κατάσταση είναι αποτελεσματική κατά Pareto αν δεν υπάρχει τρόπος βελτίωσης της θέσης ενός ατόμου χωρίς να

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής

Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Διάλεξη 15: Προσφορά κλάδου Ανδρέας Παπανδρέου Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Προσφορά από ανταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΟ. Ολιγοπώλιο Κλωνάρης Στάθης

ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΟ. Ολιγοπώλιο Κλωνάρης Στάθης ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΟ Ονομάζεται η δομή της αγοράς που χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη σχετικά μικρού αριθμού επιχειρήσεων αλλά μεγάλες σε μέγεθος σχετικά με την αγορά που εξυπηρετούν. Οι ολιγοπωλιακές επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Επισκόπηση Τύποι οικονομιών κλίμακας Τύποι ατελούς ανταγωνισμού Ολιγοπώλιο και μονοπώλιο Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστική αγορά-εφαρμογές

Ανταγωνιστική αγορά-εφαρμογές Ανταγωνιστική αγορά-εφαρμογές 1. Παρακίνηση: Στήριξη τιμών αγροτικών προϊόντων 2. Νεκρή ζημία: «Μία αγορά τέλειου ανταγωνισμού χωρίς παρέμβαση μεγιστοποιεί τι συνολικό πλεόνασμα» 3. Κυβερνητική παρέμβαση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ Ας υποθέσουμε ότι έχουμε ένα αγαθό το οποίο δημιουργεί κατά την παραγωγή ή την κατανάλωσή του έναν ρύπο, και ας υποθέσουμε ότι για κάθε μία μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 8. Ολιγοπώλιο VA 27

Διάλεξη 8. Ολιγοπώλιο VA 27 Διάλεξη 8 Ολιγοπώλιο VA 27 Ολιγοπώλιο Ένα μονοπώλιο είναι μια αγορά που αποτελείται από μια και μόνο επιχείρηση. Ένα δυοπώλιο είναι μια αγορά που αποτελείται από δυο επιχειρήσεις. Ένα ολιγοπώλιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά).

Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά). Ζήτηση και Προσφορά ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά). Ανταγωνιστικές Αγορές: Είναιοιαγορές,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β1) Υποθέστε ότι στη θέση ισορροπίας της αγοράς ενός αγαθού η ζήτησή του ως προς την τιμή του είναι ελαστική. Μία μείωση της προσφοράς του αγαθού, με όλους τους άλλους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστίες του εκδότη Πρόλογος [Mέρος 1] Εισαγωγή

Ευχαριστίες του εκδότη Πρόλογος [Mέρος 1] Εισαγωγή Πίνακας περιεχομένων Ευχαριστίες του εκδότη.................................................... 13 Πρόλογος............................................................... 15 [Mέρος 1] Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Οικονοµικές Έννοιες

Βασικές Οικονοµικές Έννοιες ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βασικές Οικονοµικές Έννοιες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις, περιβάλλοντας µε ένα κύκλο

Διαβάστε περισσότερα

10/3/17. Μικροοικονομικ ή Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση. Κεφάλαιο 25 Μονοπώλιο. Τέλειο µονοπώλιο. Γιατί µονοπώλια;

10/3/17. Μικροοικονομικ ή Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση. Κεφάλαιο 25 Μονοπώλιο. Τέλειο µονοπώλιο. Γιατί µονοπώλια; HAL R. VARIAN Μικροοικονομικ ή Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση Κεφάλαιο 25 Μονοπώλιο Τέλειο µονοπώλιο Μια μονοπωλιακή αγορά έχει έναν μόνο πωλητή. Η καμπύλη ζήτησης του μονοπωλητή είναι η (με κλίση

Διαβάστε περισσότερα

14 Το ολιγοπώλιο Ολιγοπώλιο και αλληλεξάρτηση Συνεργασία ή ανταγωνισμός; Σκοπός Εξηγούνται με λεπτομέρειες υποδείγματα ολιγοπωλίου.

14 Το ολιγοπώλιο Ολιγοπώλιο και αλληλεξάρτηση Συνεργασία ή ανταγωνισμός; Σκοπός Εξηγούνται με λεπτομέρειες υποδείγματα ολιγοπωλίου. 14 Το ολιγοπώλιο Σκοπός Εξηγούνται με λεπτομέρειες υποδείγματα ολιγοπωλίου. Προσδοκώμενα αποτελέσματα Όταν θα έχετε μελετήσει το κεφάλαιο αυτό, θα γνωρίζετε: Ποιες είναι οι διαφορές του ολιγοπωλίου από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Συμπληρωματικές Ασκήσεις (Διαλέξεις 10-13) Ερώτηση 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Περίγραμμα Διάλεξη Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Συνθήκες για αποτελεσματικότητα κατά areto Συνθήκες για ισορροπία σε ανταγωνιστικές αγορές Το πρώτο θεώρημα των οικονομικών της ευημερίας Το δεύτερο θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπώλιο. U(q, m) = B(q) + m γραμμικές (οιωνεί) w i αρχική του αγαθού m

Μονοπώλιο. U(q, m) = B(q) + m γραμμικές (οιωνεί) w i αρχική του αγαθού m Μονοπώλιο 1. Χωρίς διάκριση τιμών Καταναλωτές Χ D (P) U(, m) = B() + m γραμμικές (οιωνεί) w i αρχική του αγαθού m Καταναλωτές λήπτες τιμών Παραγωγοί : 1 επιχείρηση Γνωρίζει Χ D (P) ή P D () Έχει συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Μονάδες ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις από Α µέχρι και Α, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα Bertrand

3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα Bertrand 3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα ertrand - To υπόδειγμα Cournot υποθέτει ότι κάθε επιχείρηση επιλέγει την παραγόμενη ποσότητα προϊόντος, ενώ στην πραγματικότητα οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. 1 ο εξάμηνο

Μικροοικονομία. 1 ο εξάμηνο Μικροοικονομία 1 ο εξάμηνο ΘΕΩΡΙΑ ΚΟΣΤΟΥΣ Συνολικό Κόστος (TC): Το χρηματικό ποσό που απαιτείται για την απόκτηση όλων των εισροών. Συνολικό Σταθερό Κόστος (TFC ή πάγια έξοδα): Το χρηματικό ποσό που δαπανά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος των δημοσίων επιχειρήσεων είναι η άριστη κατανομή των παραγωγικών πόρων που σκοπό έχει το παραγόμενο προϊόν να προσφέρεται σε προσιτή τιμή και σε επαρκή ποσότητα λαμβανομένου υπόψη του κόστους παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #5: Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές (2) Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας 2/26/2016. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης. Αποτελεσματικότητα κατά Pareto: ορισμός. ορισμός.

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας 2/26/2016. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης. Αποτελεσματικότητα κατά Pareto: ορισμός. ορισμός. Περίγραμμα Διάλεξη Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης υνθήκες για αποτελεσματικότητα κατά areto υνθήκες για ισορροπία σε ανταγωνιστικές αγορές Το πρώτο θεώρημα των οικονομικών της ευημερίας Το δεύτερο θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές. Αρ. Διάλεξης: 09

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές. Αρ. Διάλεξης: 09 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές Αρ. Διάλεξης: 09 Τι είναι ανταγωνιστική αγορά; Η ανταγωνιστική αγορά έχει πολλούς αγοραστές/καταναλωτές και πολλούς παραγωγούς/επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας .. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας ίδαμε ότι η βασική επιδίωξη των επιχειρήσεων είναι η επίτευξη του μέγιστου κέρδους με την πώληση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων ποσοτήτων ενός αγαθού στη μεγαλύτερη δυνατή τιμή

Διαβάστε περισσότερα

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της (1) Ελαστικότητα της Ζήτησης 1A. Ελαστικότητα της Ζήτησης ως προς την Τιμή - Γιαναμετρήσουμετηνευαισθησίατηςζητούμενηςποσότητας( ) στις μεταβολές της τιμής (), μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 03: Ζήτηση και προσφορά αγαθών Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων

Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων Ενότητα 24 η : Αγορά Αγροτικών Προϊόντων Χρίστος Καμενίδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23

Διάλεξη 3. Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23 Διάλεξη 3 Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23 Φόροι επί της ποσότητας Ένας φόρος επί της ποσότητας, που αντιστοιχεί σε t ανά μονάδα προϊόντος, είναι ένας φόρος t, ο οποίος πληρώνεται ανά μονάδα αγοραζόμενης

Διαβάστε περισσότερα

Ελαστικότητες Ζήτησης και Προσφοράς Εκδόσεις Κριτική

Ελαστικότητες Ζήτησης και Προσφοράς Εκδόσεις Κριτική 4 Ελαστικότητες Ζήτησης και Προσφοράς Η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιμή...μετράει την ευαισθησία της ζητούμενης ποσότητας ενός αγαθού σε μια μεταβολή της τιμής του. Ορίζεται ως: ποσοστιαία μεταβολή

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρόλεξα και ασκήσεις για το βιβλίο:

Σταυρόλεξα και ασκήσεις για το βιβλίο: Σταυρόλεξα και ασκήσεις για το βιβλίο: Norwood, F. Bailey και Lusk, Jayson L. (2013) Μάρκετινγκ και Τιμές Αγροτικών Προϊόντων. Broken Hill Publishers Ltd. 1 Πίνακας περιεχομένων Κεφάλαιο 1: Βασικές γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 12 : Μορφές Αγοράς Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 12 : Μορφές Αγοράς Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Μικροοικονομική Ενότητα 12 : Μορφές Αγοράς Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής και χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικές στο Υπόδειγμα Cournot

Κριτικές στο Υπόδειγμα Cournot Κριτικές στο Υπόδειγμα Cournot -To υπόδειγμα Cournot έχει υποστεί τρία είδη κριτικής: () Το υπόδειγμα Cournot υποθέτει ότι κάθε επιχείρηση μεγιστοποιεί μόνο τα δικά της κέρδη και, επομένως, δε λαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης (µάθηµα της ηµέρας) Σκοπός της εξέτασης: Η αξιολόγηση της γνώσης του µαθητή σχετικά µε το περιεχόµενο της παραγράφου 1.6:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ EIΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θέμα: Πολ. Οικονομίας Α. Σε ποιες περιπτώσεις, σύμφωνα με τη νεοκλασική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό

Διαβάστε περισσότερα